ΤΕΥΧΟΣ 313 •ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026
Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Δ Ε ΛΤ Ι Ο
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
Στον ΠτΔ η πρόταση του ΕΤΕΚ για δημιουργία Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Προγραμματισμού και Υλοποίησης Έργων Στις 6 Οκτωβρίου η Τελετή Παρουσίασης του Απολογισμού Δράσης και Οικονομικής Δραστηριότητας του ΕΤΕΚ 2023-2026 Συνέντευξη με τον Πρόεδρο του CYS Δημήτρη Σ. Βάκη Όταν η φόρτιση συσκευών μπορεί να γίνει κίνδυνος Ποδηλατόδρομοι στην «εξίσωση» του κυκλοφοριακού
Οι θέσεις του ΕΤΕΚ για τους χώρους στάθμευσης Ταχυδρομικό τέλος πληρωμένο / Αρ. Άδειας: 4828
ISSN 1450-3379 (print), ISSN 2547-8605 (online)
2
Θ Ε Μ ΑΤΑ
3
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το μηνιαίο περιοδικό και η ιστοσελίδα (www.etek.org.cy) αποτελούν την επίσημη φωνή του ΕΤΕΚ (τα οποία υποστηρίζονται από ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης - Facebook, LinkedIN, issuu και YouTube). Το περιοδικό αποστέλλεται ταχυδρομικώς ή/και ηλεκτρονικά σε περίπου 14.000 παραλήπτες, μέλη του ETEK, ανώτερα στελέχη δημόσιων οργανισμών και σε διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων. Τα μέλη του ΕΤΕΚ, τα οποία στις αρχές του 2024 αριθμούσαν 17.170 (υπάρχουν άτομα που είναι εγγεγραμμένα σε δύο ή και τρεις κλάδους), προέρχονται από τους κλάδους: Αρχιτεκτονική, Πολιτική Μηχανική, Μηχανολογική Μηχανική, Ηλεκτρολογική Μηχανική, Ηλεκτρονική Μηχανική περιλαμβανομένης της Μηχανικής της Πληροφορικής, Χημική Μηχανική, Μηχανική Μεταλλείων & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας, Αγρονομική Τοπογραφική, Μηχανική Περιβάλλοντος, Επιμέτρηση Ποσοτήτων, Εκτίμηση Γης, Πολεοδομία – Χωροταξία.
ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ ΈΚΔΟΣΗΣ
ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 06 Ασφάλεια στην εργασία: αρκεί η πρόοδος που καταγράφουμε; Του Δρος Μιχάλη Μπενάκη
ΘΕΜΑΤΑ 07 Πρόταση για δημιουργία Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Προγραμματισμού και Υλοποίησης Έργων 12
Η μετάβαση του δικτύου επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης στο πρότυπο DVB-T2
14
Προτάσεις που θα βελτιώσουν την αδειοδότηση αναπτύξεων
16
Οι θέσεις του ΕΤΕΚ για τους χώρους στάθμευσης
18
Συνέντευξη με τον Πρόεδρο του CYS Δημήτρη Σ. Βάκη
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος Διεύθυνση: Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: +35722877644 / Φαξ: +35722730373 www.etek.org.cy cyprus@etek.org.cy Γραφείο ΕΤΕΚ στην Πάφο Οδός Σόλωνος 14-16 8010 Πάφος Τηλ: +35726912814 / Φαξ: +35726912799
ΚΑΤΆ ΝΌΜΟ ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ
Κωνσταντίνος Κωνσταντή (Πρόεδρος ΕΤΕΚ)
ΕΚΔΌΤΗΣ
ΓΝΩΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ www.gnora.com
ΑΡΘΡΑ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ 26 Όταν η φόρτιση συσκευών μπορεί να γίνει κίνδυνος 28 Ποδηλατόδρομοι στην «εξίσωση» του κυκλοφοριακού
info@gnora.com Τηλ: +35722441922
ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΊΑ Κατερίνα Στεφάνου ktrnstefanou@gmail.com
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΣΕΛΊΔΩΣΗ Κυριακή Σοφοκλέους
Το ΕΤΕΚ δεν φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για την ορθότητα ή και το περιεχόμενο των ενυπόγραφων άρθρων ή/και αναλύσεων, που φιλοξενούνται στο Ενημερωτικό Δελτίο του τα οποία, σημειώνεται, δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη την άποψη του Επιμελητηρίου αλλά των συγγραφέων τους. H δημοσίευση άρθρων που αποστέλλονται εναπόκειται στην κρίση της Συντακτικής Eπιτροπής του ενημερωτικού δελτίου.
4
kyriaki@gnora.com
ΔΙΑΦΗΜΊΣΕΙΣ adservicescentral@gmail.com
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
5
5
EDITORIAL
Ασφάλεια στην εργασία: αρκεί η πρόοδος που καταγράφουμε; Τον Σεπτέμβριο, μέσα σε διάστημα μόλις τεσσάρων ημερών, ο ημερήσιος Τύπος κατέγραψε δύο σοβαρά εργατικά ατυχήματα στον κατασκευαστικό τομέα στην Κύπρο, εκ των οποίων το ένα θανατηφόρο. Η συχνότητα των περιστατικών αυτών δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για το κατά πόσο η ασφάλεια στους χώρους εργασίας αποτελεί πράγματι μια ιστορία επιτυχίας ή αν η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από ό,τι δείχνουν οι συνολικοί αριθμοί. Σύμφωνα με δεδομένα της Στατιστικής Υπηρεσίας από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, ο συνολικός αριθμός των εργατικών ατυχημάτων στη χώρα έχει μειωθεί σημαντικά. Όπως φαίνεται στο γράφημα, τα δηλωμένα εργατικά ατυχήματα βρίσκονταν στο ζενίθ το 2008 με συνολικά 2.367 ατυχήματα. Έκτοτε διαγράφεται μια συνολικά πτωτική πορεία με ενδιάμεσες αυξήσεις με τα στοιχεία για το 2025 να αναφέρουν 1.276 ατυχήματα, τον μικρότερο αριθμό καταγεγραμμένων εργατικών ατυχημάτων από το 2004. Η συνολική εικόνα αποτελεί θετική ένδειξη βελτίωσης στον τομέα ασφάλειας στην εργασία και η πορεία αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί ούτε να υποβαθμιστεί. Ωστόσο, τα ίδια δεδομένα δείχνουν και μια διαφορετική, πιο ανησυχητική εικόνα. Ενώ ο συνολικός αριθμός ατυχημάτων έχει μειωθεί σχεδόν κατά το ήμισυ από το 2008, ο αριθμός των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων παρουσιάζει έντονες ετήσιες διακυμάνσεις και επανεμφανιζόμενες εξάρσεις. Συγκεκριμένα, ο τομέας των κατασκευών αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος των θανατηφόρων περιστατικών σε πολλά από τα εξεταζόμενα έτη. Η διαπίστωση αυτή πρέπει να οδηγήσει, τόσο τους επαγγελματίες όσο και τους κρατικούς φορείς, σε προβληματισμό. Εάν τα ατυχήματα έχουν μειωθεί κατά 46% στο σύνολο, αλλά οι ανθρώπινες απώλειες επιμένουν, τότε χρειάζεται να εξετάσουμε αν οι παρεμβάσεις μας εστιάζουν επαρκώς στην πρόληψη των σοβαρών και θανατηφόρων συμβάντων. Ίσως να έχουμε βελτιώσει τη διαχείριση των καθημερινών κινδύνων, χωρίς να έχουμε καταφέρει να περιορίσουμε αποτελεσματικά τις συνθήκες εκείνες που οδηγούν στα καταστροφικά συμβάντα. Τα σοβαρά και θανατηφόρα ατυχήματα σπανίως οφείλονται σε μία μόνο
αστοχία. Είναι συνήθως το αποτέλεσμα μιας σειράς τεχνικών, οργανωτικών και διοικητικών αστοχιών που προϋπήρχαν. Μια αλληλουχία από ελλιπή εκτίμηση κινδύνου, ανεπαρκή επίβλεψη, πίεση χρονοδιαγραμμάτων, ελλιπή επικοινωνία και λανθασμένες αποφάσεις καταλήγει συχνά σε ένα τραγικό αποτέλεσμα. Τι πράττουμε όμως για να βελτιωθεί η πιο πάνω εικόνα; Τα μέτρα συμμόρφωσης, οι διαδικασίες και οι έλεγχοι παραμένουν απαραίτητα, δεν είναι όμως από μόνα τους αρκετά. Η ύπαρξη κράνους, γιλέκου ορατότητας και προειδοποιητικής σήμανσης δεν εξαντλεί την πραγματική ασφάλεια, η οποία δεν αρχίζει στο εργοτάξιο. Πρέπει να αρχίζει στο σχέδιο, στη μελέτη και στις αποφάσεις που λαμβάνονται πολύ πριν εμφανιστεί ο πρώτος εργαζόμενος στον χώρο. Ο σχεδιασμός των προσβάσεων, η επιλογή των μεθόδων κατασκευής, η διαχείριση των ανυψωτικών εργασιών, η πρόβλεψη προσωρινών κατασκευών και η συστηματική αξιολόγηση κινδύνων αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επαγγελματικής ευθύνης των μηχανικών. Ταυτόχρονα, θα ήταν λάθος να αντιμετωπίζουμε την ασφάλεια αποκλειστικά ως ευθύνη του εργοδότη ή της διοίκησης. Υπάρχει και η ατομική ευθύνη του εκάστοτε εργαζομένου. Το σύνηθες σύνθημα “Safety starts with me” (η ασφάλεια ξεκινά από εμένα) δεν αποσκοπεί στη μεταφορά της ευθύνης στον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας αλλά υπενθυμίζει ότι κάθε εργαζόμενος καλείται, με την κατάλληλη εκπαίδευση, να αναγνωρίζει κινδύνους που ελλοχεύουν στις εργασίες που αναλαμβάνει. Καλείται επίσης να χρησιμοποιεί τα προβλεπόμενα μέσα προστασίας και, κυρίως, να αρνείται ή να διακόπτει μια εργασία όταν θεωρεί ότι οι υπάρχουσες συνθήκες δεν επιτρέπουν την ασφαλή εκτέλεσή της. Καμία προθεσμία, κανένα χρονοδιάγραμμα και καμία παραγωγική απαίτηση δεν μπορεί να έχει μεγαλύτερη αξία από την ανθρώπινη ζωή. Μια ώριμη κουλτούρα ασφάλειας προϋποθέτει ότι ο εργαζόμενος μπορεί να εκφράσει ανησυχίες χωρίς φόβο επιπτώσεων και ότι η διακοπή μιας μη ασφαλούς εργασίας αντιμετωπίζεται ως ένδειξη επαγγελματισμού και όχι ως εμπόδιο στην παραγωγικότητα. Τέλος, η ευθύνη της Πολιτείας είναι εξίσου σημαντική. Με συνεχή εκπαίδευση, αποτελεσματική επιθεώρηση, ενίσχυση της κουλτούρας πρόληψης και συστηματική ανάλυση των αιτίων κάθε σοβαρού περιστατικού δημιουργούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη βελτίωση των δεικτών ασφάλειας. Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η εύκολη απόδοση ευθυνών αποκλειστικά σε «ανθρώπινο λάθος», καθώς μια τέτοια προσέγγιση συχνά αποκρύπτει τις βαθύτερες συστημικές αδυναμίες που επέτρεψαν στο λάθος να εξελιχθεί σε τραγωδία. Η πραγματική επιτυχία θα μετρηθεί τη μέρα που κανένας εργαζόμενος δεν θα χάνει τη ζωή του προσπαθώντας να την κερδίσει. Μέχρι τότε, κάθε σοβαρό και θανατηφόρο ατύχημα θα αποτελεί υπενθύμιση ότι η ασφάλεια δεν είναι απλώς διοικητική υποχρέωση ούτε τυπική συμμόρφωση. Είναι θεμελιώδης ευθύνη όλων όσοι σχεδιάζουν, κατασκευάζουν, επιβλέπουν, διοικούν και εργάζονται. Η ευθύνη αυτή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινή αξία και όχι ως ατομικό βάρος. Δρ Μιχάλης Μπενάκης Ηλεκτρολόγος Μηχανικός
Συντακτική Επιτροπή
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Στέλιος Αχνιώτης – Πολιτικός Μηχανικός • ΜΕΛΗ: Δρ Τασούλα Κυπριανίδου-Λεοντίδου – Χημικός Μηχανικός, Γιώργος Δημητρίου Πολιτικός Μηχανικός, Δρ Ζωμενία Ζωμενή - Γεωλόγος, Δρ Μιχάλης Μπενάκης – Ηλεκτρολόγος Μηχανικός • ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΥΛΗΣ: Αντριάνα Μιλτιάδου – Γραμματειακή Λειτουργός ΕΤΕΚ • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Χάρης Σταυρινού – Επιστημονικός Λειτουργός ΕΤΕΚ
6
ΘΕΜΑΤΑ
Εθνική Συμβουλευτική Επιτροπή Προγραμματισμού και Υλοποίησης Έργων Την πρότασή του για τη δημιουργία «Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Προγραμματισμού και Υλοποίησης Έργων» Το ΕΤΕΚ υπέβαλε κατέθεσε με επιστολή του στον Πρόεδρο πρόταση στον της Δημοκρατίας το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου. Την επιστολή που Πρόεδρο της υπογράφεται από τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Κωνσταντή συνοδεύουν, υπό μορφή παραρτημάτων, μελέτη με τίτλο «Πρόταση για Σύσταση Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Προγραμματισμού και Ωρίμανσης Δημοσίων Έργων» και σχετικό Διάγραμμα Ροής. Όπως αναφέρεται στο κείμενο: «Το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ), στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου ως Τεχνικού Συμβούλου της Πολιτείας, παρακολουθεί διαχρονικά τα ζητήματα που αφορούν τον προγραμματισμό, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δημοσίων έργων. Συναφώς, αναγνωρίζει ότι η αποτελεσματική ωρίμανση και ιεράρχηση των έργων αποτελεί καθοριστική προϋπόθεση για την επιτυχή υλοποίησή τους, την ορθολογική αξιοποίηση των δημοσίων πόρων και τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας στο δομημένο περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, το Επιμελητήριο εκπόνησε τη μελέτη με τίτλο «Πρόταση για τη σύσταση Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Προγραμματισμού και Ωρίμανσης Δημοσίων Έργων». Η μελέτη βασίζεται τόσο στην εμπειρία και στις διαχρονικές θέσεις του ΕΤΕΚ όσο και στην εξέταση αντίστοιχων διεθνών πρακτικών, κατάλληλα προσαρμοσμένων στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κυπριακής διοικητικής και θεσμικής πραγματικότητας. Η πρόταση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ευέλικτου θεσμού με αμιγώς συμβουλευτικό χαρακτήρα, ο οποίος θα δραστηριοποιείται κατά τα πρώιμα στάδια του προγραμματισμού και της ωρίμανσης των δη-
μοσίων έργων. Ειδικότερα, θα παρέχει τεκμηριωμένες κατευθύνσεις και εισηγήσεις σε θέματα στρατηγικού προγραμματισμού, ιεράρχησης προτεραιοτήτων και ωρίμανσης έργων, χωρίς να επηρεάζει ούτε να υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των Υπουργείων, των Αναθετουσών Αρχών ή άλλων αρμόδιων φορέων. Πριν από την υποβολή της πρότασης προς εσάς, το Επιμελητήριο την έθεσε υπόψη των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να διατυπώσουν σχόλια και εισηγήσεις σχετικά με τις επιμέρους πτυχές εφαρμογής και τον τρόπο λειτουργίας της προτεινόμενης Επιτροπής. Το ΕΤΕΚ εκτιμά ότι η πρόταση συνιστά μια ρεαλιστική και θεσμικά εφαρμόσιμη παρέμβαση, η οποία δύναται να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση του στρατηγικού προγραμματισμού και της ωρίμανσης των δημοσίων έργων και, κατ’ επέκταση, στην αποτελεσματικότερη υλοποίηση των δημοσίων επενδύσεων. Υπό το φως των πιο πάνω, υποβάλλουμε τη συνημμένη πρόταση, και παρακαλούμε να εξετάσετε το ενδεχόμενο θεσμοθέτησης της προτεινόμενης Εθνικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Προγραμματισμού και Ωρίμανσης Δημοσίων Έργων. Εκτιμούμε ότι η εξέταση της πρότασης, στο πλαίσιο ενός ουσιαστικού και εποικοδομητικού διαλόγου με τα εμπλεκόμενα Υπουργεία και τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, θα συμβάλει στην πληρέστερη αξιολόγηση των επιμέρους πτυχών της και στη δρομολόγηση των απαιτούμενων ενεργειών για τη θεσμική κατοχύρωση και λειτουργία της Επιτροπής. Το ΕΤΕΚ παραμένει στη διάθεσή σας για την αναλυτική παρουσίαση της πρότασης, καθώς και για την παροχή κάθε περαιτέρω τεχνικής υποστήριξης ή συνδρομής που ενδεχομένως απαιτηθεί στο πλαίσιο της εξέτασης και προώθησής της» καταλήγει η επιστολή.
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Τελετή Απολογισμού ΕΤΕΚ 2023 - 2026 Πραγματοποιείται την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, στις 18:00, η Τελετή Παρουσίασης του Απολογισμού Δράσης και Οικονομικής Δραστηριότητας του ΕΤΕΚ (Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου) για την περίοδο 2023-2026. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην πλατεία του οικήματος του ΕΤΕΚ, στην εντός των τειχών Λευκωσία. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης θα γίνει η απονομή του Βραβείου Μηχανικής ΕΤΕΚ 2026 και απονομή Τιμητικών Βραβεύσεων και Διακρίσεων από τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ, κ. Κωνσταντίνο Κωνσταντή. Θα ακολουθήσει δεξίωση με μουσικό πρόγραμμα από την Αυγή Χατζηπαύλου. Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη.
7
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Παραπομπή στις οικείες Επιτροπές Αισθητικού Ελέγχου Την εισήγησή του σχετικά με την παραπομπή αιτήσεων για τις οποίες υπάρχει διαφωνία μεταξύ μελετητή και Κλάδου Διατήρησης στην Επιτροπή Αισθητικού Ελέγχου απέστειλε το ΕΤΕΚ στον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Όπως καταγράφει η επιστολή: «Στο πλαίσιο αιτήσεων για επεκτάσεις σε διατηρητέες οικοδομές, δύναται να προκύψουν διαφωνίες και διιστάμενες απόψεις μεταξύ μελετητών και λειτουργών του Κλάδου Διατήρησης του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως σε ό,τι αφορά θέματα αισθητικής και του χαρακτήρα της προτεινόμενης προσθήκης στη διατηρητέα οικοδομή. Οι περιπτώσεις αυτές θεωρούμε ότι θα πρέπει να παραπέμπονται στην Επιτροπή Αισθητικού Ελέγχου της Επαρχίας στην οποία ανήκει η οικοδομή, ώστε το θέμα να εξετάζεται από την αρμόδια Επιτροπή, που έχει συσταθεί ακριβώς για να εξετάζει τέτοιας φύσης ζητήματα. Συνεπώς, παρακαλούμε να δοθούν οδηγίες στο προσωπικό του Κλάδου Διατήρησης να παραπέμπονται τέτοιες περιπτώσεις για εξέταση από την οικεία Επιτροπή Αισθητικού Ελέγχου».
Διευκρινίσεις για τα πυράντοχα υλικά Με επιστολή του στον Αρχιπύραρχο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας το Επιμελητήριο σχολιάζει την «απαίτηση προσκόμισης Βεβαίωσης από Επιβλέποντες Μηχανικούς για τα πυράντοχα υλικά που τοποθετούνται σε οικοδομές στο πλαίσιο της έκδοσης Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης». Το ΕΤΕΚ σημειώνει ότι οι Επιβλέποντες Μηχανικοί δεν είναι σε θέση να πιστοποιούν ότι έχουν τοποθετηθεί πυράντοχες θύρες ή ότι οι αγωγοί της οικοδομής έχουν σφραγιστεί με πυράντοχα υλικά, αλλά προσκομίζουν τα πιστοποιητικά των προμηθευτών και του εγκαταστάτη των πυράντοχων υλικών και συστημάτων. Ως εκ τούτου, παρακαλεί να δοθούν οδηγίες για άρση της προαναφερόμενης απαίτησης και αντί αυτής να απαιτείται από τους Επιβλέποντες Μηχανικούς η προσκόμιση των απαραίτητων πιστοποιητικών από τους προμηθευτές και εγκαταστάτες των πυράντοχων υλικών και συστημάτων.
8
Νομοθετική ρύθμιση του θεσμού των Ελεγκτών Δόμησης
Σε γραπτή επικοινωνία με τον Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Σημαντική Κύπρου εκφράζει την ικανοποίησή του για την προώθηση του νομεταρρύθμιση μοσχεδίου και των συναφών κανονιστικών διατάξεων που αφορούν εισαγωγή του θεσμού των Ελεγκτών Δόμησης, μιας ιδιαίτερα για τον έλεγχο την σημαντικής μεταρρύθμισης για τον εκσυγχρονισμό του συστήματης οικοδομικής τος ελέγχου της οικοδομικής ανάπτυξης. Παράλληλα, ευχαριστεί το Εσωτερικών και τους αρμόδιους λειτουργούς για τη στενή ανάπτυξης Υπουργείο και εποικοδομητική συνεργασία κατά την προετοιμασία του προτεινόμενου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου. Όπως εξηγεί η επιστολή: «Η θέσπιση ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού για τη διενέργεια οικοδομικών ελέγχων σε καθορισμένα στάδια της κατασκευής αποτελεί μία ακόμη ουσιαστική ασφαλιστική δικλίδα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των έργων με τις εκδοθείσες άδειες και την ισχύουσα νομοθεσία, την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και την πάταξη της αυθαίρετης δόμησης. Το ΕΤΕΚ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ότι, μέσω του προωθούμενου νομοθετήματος, δημιουργείται ένα σύγχρονο μοντέλο συνεργασίας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, στο πλαίσιο του οποίου οι αρμόδιες Αρχές θα μπορούν να αξιοποιούν την εξειδικευμένη τεχνογνωσία ιδιωτών μηχανικών εγγεγραμμένων στο Μητρώο Ελεγκτών Δόμησης για τη διενέργεια οικοδομικών ελέγχων. Περαιτέρω, υπογραμμίζεται ότι ο θεσμός των Ελεγκτών Δόμησης, όπως προβλέπεται στο νομοσχέδιο, θα λειτουργεί ενισχυτικά και υποστηρικτικά στην άσκηση του ελεγκτικού ρόλου των αρμόδιων Αρχών, χωρίς να τις υποκαθιστά ή να περιορίζει καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις εξουσίες και τις αρμοδιότητες που ήδη ασκούν. Δεδομένου ότι η υφιστάμενη νομοθεσία παρέχει στην αρμόδια Αρχή εξουσία διενέργειας οικοδομικών ελέγχων, η αξιοποίηση Ελεγκτή Δόμησης θα αποτελεί πρόσθετο εργαλείο στη διάθεση της αρμόδιας Αρχής και όχι τον αποκλειστικό τρόπο διενέργειας των ελέγχων. Αναφορικά με τις απόψεις και εισηγήσεις που υποβλήθηκαν κατά την περίοδο της δημόσιας διαβούλευσης, θεωρούμε ότι αυτές πρέπει να αξιολογηθούν διεξοδικά. Εκτιμούμε ότι, μέσα από ουσιαστικό διάλογο και συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών, των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης και των υπόλοιπων εμπλεκόμενων φορέων, είναι εφικτή η διαμόρφωση ευρύτερα αποδεκτών ρυθμίσεων που θα ενισχύσουν τη λειτουργικότητα του προωθούμενου νομοσχεδίου. Το ΕΤΕΚ παραμένει στη διάθεση του Υπουργείου Εσωτερικών προκειμένου να συμβάλει ενεργά στην επεξεργασία και αξιολόγησή των απόψεων που υποβλήθηκαν καθώς και στη διαμόρφωση τυχόν αναγκαίων τροποποιήσεων επί των προτεινόμενων νομοθετημάτων, με γνώμονα την έγκαιρη προώθηση της νομοθετικής διαδικασίας και τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού και ευρύτερα αποδεκτού νομικού πλαισίου». Η επιστολή κοινοποιείται στους Προέδρους των ΕΟΑ και στους Προέδρους ΣΑΚ και ΣΠΟΛΜΗΚ.
Engineering Efficiently.
Less Concrete.
More Performance.
Permanent formwork for raised slabs IGLU’® is a patented modular system for raised concrete slabs and ventilated cavities, designed to replace structural fill, accommodate utilities, and mitigate vapor intrusion and ground heave.
Void former for cast-in-place voided biaxial slabs U-BOOT® Beton is a stay-in-place recycled plastic void former for twoway reinforced concrete slabs and raft foundations, ideal for long-span structures requiring large column-free spaces.
www.domochemica.com.cy
ΘΕΜΑΤΑ
Κίνητρα για τη δομοστατική θωράκιση ιδιωτικών νοσοκομείων και νοσηλευτηρίων Με επιστολή του στους Υπουργούς Εσωτερικών, Οικονομικών και Υγείας το ΕΤΕΚ αναφέΣυντελεστής ρεται στην «Παροχή Κινήτρων για την Αποδόμησης και τίμηση της Δομοστατικής Επάρκειας και τη Δομοστατική Αναβάθμιση Ιδιωτικών Νοσοκο- φοροαπαλλαγές μείων και Νοσηλευτηρίων». Όπως σημειώνει: στη δέσμη «Η διασφάλιση της ακεραιότητας και η συνέεισηγήσεων χιση της λειτουργίας κτηρίων που στεγάζουν νοσοκομεία και νοσηλευτήρια, κατά τη διάρτου ΕΤΕΚ κεια σεισμών, είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία των πολιτών. Με αυτό το δεδομένο, θεωρούμε ότι πρέπει να δοθούν κίνητρα στους ιδιοκτήτες νοσοκομείων και νοσηλευτηρίων για να προχωρήσουν στην αποτίμηση της δομοστατικής επάρκειας των κτηρίων τους και στη δομοστατική τους αναβάθμιση, όπου αυτή κρίνεται απαραίτητη. Ειδικότερα, θεωρούμε πως η ενθάρρυνση της αποτίμησης της δομοστατικής επάρκειας νοσοκομείων και της αντισεισμικής τους αναβάθμισης είναι επιβεβλημένη, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υφίσταται νομική υποχρέωση να προχωρήσει ιδιοκτήτης κτηρίου στην αποτίμηση της δομοστατικής επάρκειας της οικοδομής του, εκτός εάν θα το κτήριό του θα υποστεί μη στατικά ανεξάρτητες προσθηκομετατροπές, οι οποίες επηρεάζουν τον στατικό φορέα ή και αυξάνουν τα επιβαλλόμενα φορτία. Επί του προκειμένου, το ΕΤΕΚ έχει προχωρήσει στη σύσταση εισηγήσεων του ΕΤΕΚ για την επεξεργασία του θέματος και με την παρούσα καταθέτει την πιο κάτω δέσμη εισηγήσεων για την ενθάρρυνση της αποτίμησης της δομοστατικής επάρκειας και της αντισεισμικής αναβάθμισης ιδιωτικών νοσοκομείων και νοσηλευτηρίων: i. Παροχή κινήτρου για αυξημένο Συντελεστή Δόμησης (π.χ. κατά 20%). Νοείται ότι το κίνητρο θα περιλαμβάνει δυνατότητα αύξησης του επιτρεπόμενου ποσοστού κάλυψης, μέχρι και 60% ii. Παροχή πρόσθετου/ων ορόφου/ων (αύξηση επιτρεπόμενου ύψους) για κάλυψη του επιπλέον Σ.Δ.
10
iii. Κίνητρο για μείωση φορολογικού συντελεστή για τη λειτουργία νοσοκομείου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. για 1-2 χρόνια) iv. Κρατική Επιχορήγηση (π.χ. κατά 50%) των εργασιών δομοστατικής αναβάθμισης, όμοια με τον τρόπο που εφαρμόζεται για την αποκατάσταση διατηρητέων οικοδομών. v. Πέραν των πιο πάνω, σημειώνεται ότι θα μπορούσε να εξεταστεί παροχή κινήτρου για φοροαπαλλαγή αναλώσιμων νοσοκομείου για καθορισμένη χρονική περίοδο. Νοείται ότι σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση των προτεινόμενων πολεοδομικών κινήτρων, αυτή θα γίνεται ανά περίπτωση, αξιολογώντας και τα πραγματικά δεδομένα της κάθε ανάπτυξης και της περιοχής στην οποία εντάσσεται. Νοείται επίσης ότι τα κίνητρα πρέπει να αφορούν κτήρια που σχεδιάστηκαν προγενέστερα του 2012 (έτος θεσμοθέτησης των Ευρωκωδίκων) και πως θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε κτήρια που σχεδιάστηκαν προγενέστερα του 1994 (έτος θεσμοθέτησης του Κυπριακού Αντισεισμικού Κώδικα)». Το ΕΤΕΚ δηλώνει πως βρίσκεται στη διάθεση των Υπουργών για τη διευθέτηση συνάντησης, εάν κρίνεται απαραίτητο, για περαιτέρω επεξήγηση των προτάσεων που κατατίθενται και συζήτηση του θέματος. Κοινόκτητες οικοδομές Συναφές είναι και το θέμα που τίθεται σε επιστολή προς τον Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με το «Ειδικό Διάταγμα Εξαίρεσης του 2026 – Απαίτηση εξασφάλισης της συγκατάθεσης όλων των συνιδιοκτητών για τις εργασίες δομοστατικής αναβάθμισης». Το Επιμελητήριο αναφέρεται στο ποσοστό συναίνεσης και εισηγείται τη μείωσή του από το σύνολο των συνιδιοκτητών, που ισχύει σήμερα, στο 75% τουλάχιστον ή σχετική απόφαση της Διαχειριστικής Επιτροπής. Όπως αναφέρει: «Σύμφωνα με τον όρο 6.(8) του διατάγματος: “(8) Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας ή κοινόκτητης οικοδομής, κατά την κοινοποίηση της εξαίρεσης από την υποχρέωση εξασφάλισης άδειας οικοδομής, υποβάλλεται η συγκατάθεση όλων των συνιδιοκτητών για τις εργασίες δομοστατικής αναβάθμισης.” Η απαίτηση εξασφάλισης της συγκατάθεσης όλων των συνιδιοκτητών για τις εργασίες δομοστατικής αναβάθμισης δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες στο να προχωρήσουν οι απαιτούμενες εργασίες και εν τέλει αποτρέπει αντί να ενθαρρύνει και να διευκολύνει τους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν στη δομοστατική αναβάθμιση της οικοδομής τους. Στη βάση των πιο πάνω, εισηγούμαστε να απαλειφθεί ο συγκεκριμένος όρος και αντί αυτού να απαιτείται η συγκατάθεση του 75% τουλάχιστον των συνιδιοκτητών ή σχετική απόφαση της Διαχειριστικής Επιτροπής. Πέραν των πιο πάνω, σημειώνουμε επίσης την ανάγκη άμεσης προώθησης της δυνατότητας ηλεκτρονικής υποβολής κοινοποίησης εξαίρεσης βάσει του υπό αναφορά διατάγματος, μέσω του συστήματος Ιππόδαμος».
ΈΡΓΑ ΠΟΥ ΞΈΧΩΡΊΖΟΥΝ ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΊΑ ΠΟΥ ΚΆΝΕΙ ΤΗ ΔΊΑΦΟΡΑ
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Η μετάβαση του δικτύου επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης στο πρότυπο DVB-T2 Υπόμνημα με τις θέσεις του αναφορικά με «τα προβλήματα στη λήψη τηλεοπτικού σήματος από τη μετάβαση στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα μετάδοσης και τις επιπτώσεις στα νοικοκυριά» κατέθεσε το ΕΤΕΚ στη σχετική έκτακτη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων. Το κείμενο που υποβλήθηκε στα μέσα Ιουλίου παρέχει τεχνική τεκμηρίωση και εισηγήσεις που αφορούν τη μετάβαση του δικτύου επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης από το πρότυπο DVB-T στο πρότυπο DVB-T2, καθώς και ζητήματα που ανέκυψαν κατά την εφαρμογή της μετάβασης. Το ΕΤΕΚ επισημαίνει ότι: «Η μετάβαση στο DVB‑T2 αποτελεί αναγκαία και θετική τεχνολογική αναβάθμιση για την Καθιέρωση Κυπριακή Δημοκρατία, και ότι τα προβλήπλαισίου ματα που παρουσιάστηκαν πρέπει να αξιπιστοποίησης οποιηθούν ως ευκαιρία εξαγωγής τεχνικών και θεσμικών συμπερασμάτων. Μέσα από επαγγελματικής τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων, επάρκειας την τεχνική τεκμηρίωση, την αναβάθμιση της επαγγελματικής επάρκειας και τη συστηματική αποτίμηση της εμπειρίας, η παρούσα μετάβαση μπορεί να αποτελέσει πρότυπο βελτίωσης για κάθε μελλοντική αναβάθμιση κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών της χώρας». Αναλυτικά τα σημεία του υπομνήματος: «1. Η αναγκαιότητα της τεχνολογικής μετάβασης Η μετάβαση από το DVB‑T στο DVB‑T2 αποτελεί τη φυσιολογική τεχνολογική εξέλιξη των επίγειων ψηφιακών τηλεοπτικών δικτύων και ακολουθεί την πορεία που έχει ήδη υιοθετηθεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Το νέο πρότυπο προσφέρει αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ραδιοφάσματος, αυξημένη χωρητικότητα μετάδοσης, δυνατότητα εκπομπής τηλεοπτικού περιεχομένου υψηλής και υπερυψηλής ευκρίνειας και μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό των δικτύων. Ως εκ τούτου, το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι η απόφαση για μετάβαση στο DVB‑T2 ήταν τεχνολογικά ορθή και αναγκαία. 2. Η διαχείριση μιας σύνθετης τεχνολογικής μετάβασης Η εμφάνιση προβλημάτων κατά την έναρξη της πλήρους λειτουργίας του νέου δικτύου δεν θα πρέπει να οδηγεί αυτομάτως στο συμπέρασμα ότι το νέο σύστημα ή ο σχεδιασμός του ήταν λανθασμένος. Η εμπειρία από μεγάλα τεχνικά έργα δείχνει ότι η πραγματική συμπεριφορά ενός σύνθετου συστήματος αποτυπώνεται πλήρως μόνο μετά την έναρξη της κανονικής λειτουργίας του. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η συνεργασία όλων των αρμοδίων φορέων για την αξιολόγηση των δεδομένων και τη βελτιστοποίηση του συστήματος όπου απαιτείται.
12
3. Η σημασία των οικιακών εγκαταστάσεων Η μετάβαση ανέδειξε ότι η ποιότητα λήψης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το δίκτυο εκπομπής αλλά και από την κατάσταση των οικιακών εγκαταστάσεων λήψης. Η συνολική απόδοση επηρεάζεται από την ποιότητα της κεραίας, των ομοαξονικών καλωδίων, των συνδέσεων, των ενισχυτών και της εσωτερικής διανομής του σήματος. Σε αρκετές περιπτώσεις η αποκατάσταση της λήψης δεν απαιτεί απαραίτητα αντικατάσταση εξοπλισμού αλλά προηγείται τεκμηριωμένη τεχνική διάγνωση με χρήση κατάλληλου εξοπλισμού μετρήσεων. Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι κάθε τεχνική παρέμβαση θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενική διάγνωση και όχι σε γενικευμένες πρακτικές αντικατάστασης εξοπλισμού. 4. Τεχνική επάρκεια των εγκαταστατών Η μετάβαση στο DVB‑T2 ανέδειξε ότι η εγκατάσταση, ο έλεγχος και η διάγνωση σύγχρονων συστημάτων λήψης αποτελούν πλέον εξειδικευμένο τεχνικό αντικείμενο. Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι αξίζει να εξεταστούν: • η έκδοση τεχνικών οδηγιών και βέλτιστων πρακτικών, • η ανάπτυξη προγραμμάτων εκπαίδευσης και συνεχούς επιμόρφωσης, • η διερεύνηση, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, της σκοπιμότητας καθιέρωσης πλαισίου πιστοποίησης επαγγελματικής επάρκειας και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, κατάλληλου πλαισίου εποπτείας της συγκεκριμένης δραστηριότητας. Στόχος δεν είναι η δημιουργία πρόσθετων διοικητικών βαρών αλλά η αναβάθμιση της ποιότητας των εγκαταστάσεων, η προστασία των καταναλωτών και η ενίσχυση της αξιοπιστίας του κλάδου. 5. Αποτίμηση της εμπειρίας Μετά την πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας μετάβασης, το ΕΤΕΚ θεωρεί ιδιαίτερα χρήσιμη την εκπόνηση συνολικής τεχνικής αποτίμησης του έργου, ώστε να καταγραφούν τα προβλήματα, τα τεχνικά αίτια, οι διορθωτικές ενέργειες και τα διδάγματα για μελλοντικές τεχνολογικές μεταβάσεις. 6. Προοπτική για το μέλλον Η εμπειρία της παρούσας μετάβασης αναδεικνύει ότι η επιτυχής υλοποίηση μεγάλων τεχνολογικών έργων εξαρτάται από την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών, τη συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων, τη συνεχή τεχνική αξιολόγηση, την ύπαρξη τεχνικών οδηγιών και τη διασφάλιση της επαγγελματικής επάρκειας. Το ΕΤΕΚ εκφράζει την ετοιμότητά του να συμβάλει, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου, στη διαμόρφωση τεχνικών οδηγιών, στην παροχή επιστημονικής τεκμηρίωσης και στη στήριξη κάθε πρωτοβουλίας που θα συμβάλει στη συνεχή αναβάθμιση της ποιότητας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών στη χώρα».
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ
DEKO GROUT - 3K Υψηλής απόδοσης αδιάβροχος εποξειδικός αρμόστοκος τριών συστατικών ΥΨΗΛΉΣ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΑΔΙΆΒΡΟΧΟΣ
EN 13888 RG EN 12004 R2T • Διατίθεται σε 52 χρώματα • Ιδανικό για βυθισμένες εφαρμογές: πισίνες, σιντριβάνια και υδάτινα στοιχεία • ρυθμίζετε τη σύσταση • Ομοιόμορφο χρώμα - τριών συστατικών, σας επιτρέπει να • Θιξοτροπική φόρμουλα για τοίχους και δάπεδα
114, Elia Kannaourou, 4187 Ypsonas, Limassol, Cyprus
Email: info@chtisma.com www.chtisma.com
13
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Προτάσεις που θα βελτιώσουν την αδειοδότηση αναπτύξεων Τη συνολική εικόνα που παρουσιάζει η Οι εισηγήσεις αδειοδότηση αναπτύξεων εκθέτει με επιστολή του στον Υπουργό Εσωτερικών το αποτελούν προϊόν Επιμελητήριο, καταθέτοντας ταυτόχρονα διαβούλευσης τις προτάσεις του για τη βελτίωση των διαδικασιών, με γνώμονα την επίσπευση του ΕΤΕΚ με τους και απλοποίησή τους ώστε αυτές να καταΕΟΑ, το ΤΠΟ και στούν πιο αποτελεσματικές, προς όφελος επαγγελματικές των αδειοδοτουσών αρχών, των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στον οργανώσεις κατασκευαστικό τομέα και των πολιτών ευρύτερα. Όπως σημειώνει το ΕΤΕΚ οι προτάσεις αυτές έχουν διαμορφωθεί ως αποτέλεσμα διαβούλευσης, επαφών και συναντήσεών του με τα μέλη του, τους Προέδρους των ΕΟΑ και εκπροσώπων του ΤΠΟ και επαγγελματικών οργανώσεων. Α) Δημιουργία πρόσθετης Πολεοδομικής Αρχής στις Επαρχίες Λευκωσίας και Λεμεσού, σε προσωρινή βάση, για την εξέταση συγκεκριμένων τύπων αιτήσεων Θεωρούμε ότι η δημιουργία πρόσθετης Πολεοδομικής Αρχής σε προσωρινή βάση (π.χ. για 12 μήνες) στις επαρχίες Λευκωσίας και Λεμεσού θα συμβάλει στην επίσπευση της εξέτασης αιτήσεων που εκκρεμούν και στην αποσυμφόρηση του υφιστάμενου φόρτου εργασίας. Νοείται ότι ο διαχωρισμός των Πολεοδομικών Αρχών δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί κατά περιοχή, ώστε να μην δημιουργηθεί διαρχία και ανομοιομορφία στον τρόπο χειρισμού των αιτήσεων. Παρακαλούμε να προχωρήσει η τροποποίηση του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Εκχώρηση Εξουσιών) Διατάγματος του 2024 (ΚΔΠ 307/2024), με την προσθήκη δεύτερης Πολεοδομικής Αρχής για τις Επαρχίες Λευκωσίας και Λεμεσού, σε προσωρινή βάση. Β) Καθυστερήσεις στην εξασφάλιση των απόψεων διαβουλευτών και ανάγκη μηχανογράφησης όλων των διαβουλεύσεων Εισηγούμαστε: (α) να δοθούν οδηγίες από το Υπουργείο σας για ένταξη όλων των διαβουλευτών στον Ιππόδαμο, ως και οι πρόνοιες του σχετικού διατάγματος (β) να καθοριστούν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την υποβολή απόψεων από τους διαβουλευτές, με το πέρας των οποίων θα θεωρείται ότι δεν έχουν σχόλια επί της προτεινόμενης ανάπτυξης (γ) να ολοκληρωθεί και να τεθεί σε εφαρμογή χωρίς καθυστέρηση η υποδομή για την ηλεκτρονική διαβούλευση μεταξύ μελετητών και διαβουλευτών, μέσω του Ιππόδαμου Γ) Βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος Ιππόδαμος (βελτιώσεις στην ταχύτητα και τη δομή του συστήματος, ένταξη αυτοματισμών και AI στο σύστημα) Δυστυχώς, αρκετές βελτιώσεις στην αρχιτεκτονική του συστήματος εκκρεμούν εδώ και μήνες και παρατηρούνται γενικά σημαντικές καθυστερήσεις και δυστοκία στην προώθησή τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα κατά την υποβολή και εξέταση αιτήσεων. Ενδεικτικά, σημειώνουμε ότι εκκρεμούν οι πιο κάτω βελτιώσεις: • Δεν υπάρχει δυνατότητα να υποβληθεί αίτηση για τροποποιητικά σχέδια με την ταχεία διαδικασία • Δεν υπάρχει δυνατότητα να υποβληθεί αίτηση για άρση λόγων άρνησης
14
με την ταχεία διαδικασία • Δεν υπάρχει δυνατότητα να καταστεί ελλιπής αίτηση που υποβάλλεται με την ταχεία διαδικασία (αιτήσεις ΕΠΒ και Α12). • Για αιτήσεις για αποθήκες, το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης αποτελεί υποχρεωτικό έγγραφο • Να μπορεί να αξιοποιηθεί αίτηση για την οποία έγινε άρνηση παραλαβής/απόρριψη για την υποβολή νέας αίτησης (εκκρεμεί από την 01.09.2025) • Να μηχανογραφηθεί το Έντυπο Πολεοδομικής Βεβαιότητας στον Ιππόδαμο (εκκρεμεί από τις 30.05.2025) • Στην ηλεκτρονική αίτηση για άδεια οικοδομής να ενταχθεί πεδίο για τον διορισμό Συντονιστή Ασφάλειας και Υγείας Μελέτης και πεδίο ότι ετοιμάστηκε το ΣΑΥ (εκκρεμεί από τον Ιούλιο του 2024). Στο ίδιο πλαίσιο θεωρούμε πως πρέπει να προχωρήσουν απαραιτήτως ενέργειες για την ταχεία ένταξη αυτοματισμών και για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στο σύστημα, ώστε να αποφεύγονται καλόπιστα λάθη, όπως: • Το σύστημα να μην επιτρέπει να προχωρήσει σε υποβολή αίτηση εάν δεν έχει προσκομιστεί απαραίτητο έγγραφο (π.χ. Πιστοποιητικό Εξωτερικής Οριοθέτησης εάν το τεμάχιο δεν είναι οικόπεδο), • Το σύστημα να μην επιτρέπει να προχωρήσει αίτηση με την ταχεία διαδικασία εάν η αίτηση δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των σχετικών διαταγμάτων (π.χ. εάν στο τεμάχιο υφίσταται διατηρητέα οικοδομή, το τεμάχιο είναι χωράφι κ.λπ.). Εισηγούμαστε να καθοριστούν χρονοδιαγράμματα για την προώθηση των βελτιώσεων στο σύστημα Ιππόδαμος, καθώς και να προχωρήσει άμεσα η ένταξη αυτοματισμών και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στο σύστημα. Δ) Πρόσβαση (read only) Δήμων στον Ιππόδαμο Θεωρούμε ότι πρέπει να προχωρήσει άμεσα η πρόσβαση (read only) των Δήμων στο σύστημα Ιππόδαμος, επειδή το αντίθετο έχει ως αποτέλεσμα να υφίστανται σημαντικές καθυστερήσεις στη λήψη των απαραίτητων πληροφοριών από τους Δήμους και να δημιουργείται πρόσθετος φόρτος εργασίας για τους ΕΟΑ και τις τοπικές αρχές. Ε) Προώθηση έργου για ψηφιοποίηση των φυσικών φακέλων εκδοθεισών αδειών Κρίνεται αναγκαία η ψηφιοποίηση του αρχείου των εκδοθεισών αδειών, αφού η υλοποίηση ενός τέτοιου έργου θα διασφαλίσει την προστασία και διαφύλαξη της πληροφόρησης αυτής και θα συμβάλει στην εύκολη και άμεση πρόσβαση στα απαραίτητα για την κάθε περίπτωση δεδομένα. Εισηγούμαστε να προχωρήσει, με πρωτοβουλία του Υπουργείου σας, η ψηφιοποίηση των φυσικών φακέλων αδειών, με προτεραιοποίηση συγκεκριμένων τύπων αιτήσεων, που θα μπορούσε να γίνει στη βάση παραμέτρων που θα καθοριστούν από κοινού με τους ΕΟΑ. Στ) Δημοσίευση Καταλόγου Κατάστασης Αιτήσεων Αδειοδότησης Μετά την ανακοίνωση του ΕΟΑ Αμμοχώστου με θέμα «Δικαιοσύνη και Διαφάνεια στις Αδειοδοτήσεις», θεωρούμε ότι η υιοθέτηση ανάλογης πρακτικής αναμένεται να μειώσει σημαντικά τα τηλεφωνήματα προς το προσωπικό της αδειοδοτούσας αρχής, αλλά και τον φόρτο εργασίας των λειτουργών αδειοδότησης καθώς και των μελετητών, αφού οι πολίτες, πλέον, θα δύνανται εύκολα, με μια αναζήτηση στη σελίδα του Οργανισμού να
Θ Ε Μ ΑΤΑ
πληροφορηθούν για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η αίτησή τους. Εισηγούμαστε να προχωρήσει άμεσα η δημοσίευση καταλόγου στον Ιππόδαμο για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι αιτήσεις αδειοδότησης και στον οποίο θα φαίνεται η ημερομηνία υποβολής της κάθε αίτησης και η ημερομηνία ολοκλήρωσης της εξέτασής της. Ζ) Ριζική αναθεώρηση και απλοποίηση της Εντολής 4/2026 Όπως γνωρίζετε, το ΕΤΕΚ έχει καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για ριζική αναθεώρηση και απλοποίηση της Εντολής 4/2026, με γνώμονα την απάλειψη προνοιών που είναι δυσνόητες ή και ερμηνεύονται διαφορετικά, και των οποίων η ύπαρξη προκαλεί καθυστερήσεις στον σχεδιασμό αναπτύξεων και την εξέταση αιτήσεων, χωρίς ουσιαστικό όφελος για την ανάπτυξη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η απλοποίηση της υπό αναφορά Εντολής περιλαμβανόταν στα 22 μέτρα για απλοποίηση και επιτάχυνση της αδειοδότησης αναπτύξεων. Παρακαλούμε να εξεταστεί το συντομότερο δυνατό η πρόταση του ΕΤΕΚ για ριζική αναθεώρηση της Εντολής 4/2026, από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως με γνώμονα την απλοποίησή της. Η) Επανεξέταση της διαδικασίας ταχείας αδειοδότησης για χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεις (έκδοση πολεοδομικής άδειας αντί πολεοδομικής βεβαίωσης) Σύμφωνα με τα διατάγματα που διέπουν την πολεοδομική αδειοδότηση των χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων (ΚΔΠ 322/2024 και ΚΔΠ 32/2025), εάν η Πολεοδομική Αρχή δεν απορρίψει την αίτηση εντός του καθορισμένου χρόνου για την εξέτασή της, εκδίδεται αυτόματα βεβαίωση ότι η πολεοδομική άδεια θεωρείται δοθείσα. Ωστόσο η βεβαίωση δεν έχει την ίδια υπόσταση που έχει μια εκδοθείσα άδεια (π.χ. σε ό,τι αφορά τη δανειοδότηση για την προωθούμενη ανάπτυξη). Θεωρούμε ότι θα πρέπει να εξεταστεί αντί της πολεοδομικής βεβαίωσης να εκδίδεται πολεοδομική άδεια και για τις αναπτύξεις αυτές. Θ) Εξέταση βασικών απαιτήσεων πυροπροστασίας και προσβασιμότητας και ασφάλειας στη χρήση κατά το στάδιο της πολεοδομικής αδειοδότησης και περιορισμού ελέγχων στο στάδιο της οικοδομικής αδειοδότησης σε έλεγχο πληρότητας Επί του προκειμένου, σημειώνουμε ότι ορισμένες βασικές απαιτήσεις του Κανονισμού Προσβασιμότητας και Ασφάλειας στη Χρήση και του Κανονισμού Πυροπροστασίας (π.χ. απαιτούμενος αριθμός κλιμακοστασίων) επηρεάζουν τον αρχικό σχεδιασμό του έργου και κατά συνέπεια θεωρούμε πως πρέπει να εξετάζονται από τις αδειοδοτούσες αρχές κατά το στάδιο της πο-
λεοδομικής αδειοδότησης. Με αυτή την προσέγγιση, θα δύναται ο έλεγχος που γίνεται κατά το στάδιο της οικοδομικής αδειοδότησης να επισπευσθεί και να αφορά έλεγχο πληρότητας, ήτοι έλεγχο κατά πόσο προσκομίστηκαν οι απαραίτητες μελέτες. Αξίζει να σημειωθεί πως η προσέγγιση αυτή ακολουθείται ήδη πιλοτικά από τον ΕΟΑ Λευκωσίας. Ι) Συστηματική Σύγκληση της Τεχνικής Επιτροπής Αδειοδότησης Επί του προκειμένου χαιρετίζουμε το γεγονός ότι, έστω και δύο χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας των ΕΟΑ, έχει γίνει η σύγκληση συνεδρίας Μόνιμης Επιτροπής Πολεοδομικών Αρχών (ΜΕΠΑ), υπό τον συντονισμό του Διευθυντή του ΤΠΟ και με τη συμμετοχή εκπροσώπου των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών και του ΕΤΕΚ. Επί του προκειμένου, θεωρούμε απαραίτητη τη συμμετοχή στην εν λόγω Επιτροπή του Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών και εκπροσώπου του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής. Η πραγματοποίηση συναντήσεων της Τεχνικής Επιτροπής κρίνεται απαραίτητη για τον συντονισμό θεμάτων που άπτονται της αδειοδότησης, την από κοινού αντιμετώπιση προβλημάτων, αλλά και για την επίτευξη μιας ομοιόμορφης προσέγγισης σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις των πέντε ΕΟΑ. Θεωρούμε πως η σύγκληση συνεδριών της υπό αναφορά Επιτροπής θα πρέπει να συνεχίσει να γίνεται ανά τακτά διαστήματα και τουλάχιστον ανά δίμηνο ή εντός μικρότερου χρονικού διαστήματος όπου αυτό κριθεί αναγκαίο, ως και η σχετική πρόνοια του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Εκχώρηση Εξουσιών) Διατάγματος του 2024 (ΚΔΠ 307/2024). ΙΑ) Αναθεώρηση της μεθοδολογίας υπολογισμού των τελών για άδεια οικοδομής Η υφιστάμενη μεθοδολογία υπολογισμού των τελών για άδεια οικοδομής είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και χρονοβόρα και, λόγω της πολυπλοκότητάς της, οδηγεί στον υπολογισμό διαφορετικών τελών για παρόμοιας κλίμακας αναπτύξεις. Συναφώς, παρακαλούμε να προωθηθεί το συντομότερο δυνατό στη Βουλή προς ψήφιση το προσχέδιο των Κανονισμών για την αναθεώρηση της μεθοδολογίας υπολογισμού των τελών για άδεια οικοδομής. Η επιστολή που υπογράφεται από τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνο Κωνσταντή κοινοποιήθηκε τους Προέδρους και τις Διευθύνσεις των ΕΟΑ και τους Διευθυντές του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών και τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής.
15
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Οι θέσεις του ΕΤΕΚ για τους χώρους στάθμευσης Αναλυτική εισήγηση κατέθεσε στον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως το ΕΤΕΚ σε σχέση με την αναθεώρηση της Εντολής 1/2016 (Πρότυπα για παροχή και διαμόρφωση χώρων στάθμευσης). Οι θέσεις του Επιμελητηρίου κατατέθηκαν σε συνέχεια της συνεργασίας που έχει προηγηθεί μεταξύ του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως και του ΕΤΕΚ, και περιλαμβάνουν την επιτελική σύνοψη και επιπρόσθετες εισηγήσεις. Το ΕΤΕΚ επισημαίνει ότι: «Θεωρεί κρίσιμο να υπογραμμιστεί πως το ζήτημα της στάθμευσης πρέπει να προσεγγίζεται ολιστικά και συστημικά, εφόσον συνδέεται άμεσα με τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, αναπτύσσονται και λειτουργούν οι πόλεις και οι οικισμοί μας. Υπό αυτό το πρίσμα, η πολιτική στάθμευσης επηρεάζει και επηρεάζεται από κρίσιμα ζητήματα, όπως η αστική πυκνότητα, η ανάπτυξη και αναζωογόνηση του αστικού κέντρου, η βιώσιμη κινητικότητα, η προώθηση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, η πεζή και ποδηλατική διακίνηση, η διαχείριση της γης, η σφράγιση εδάφους, καθώς και η δυνατότητα παραγωγής προσιτής στέγης. Σε αυτό το πλαίσιο σημειώνονται τα εξής: • Η παρούσα εισήγηση αποσκοπεί στην επικαιροποίηση, απλοποίηση και αποσαφήνιση των προτύπων στάθμευσης, ώστε αυτά να εξυπηρετούν με μεγαλύτερη σαφήνεια και ομοιομορφία το έργο των μελετητών και των λειτουργών των πολεοδομικών αρχών, και παράλληλα να συμβάλλουν στον ευρύτερο εκσυγχρονισμό του συστήματος πολεοδομικής αδειοδότησης. Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι η αναθεώρηση της Εντολής μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τη μείωση αχρείαστων καθυστερήσεων, την αποφυγή ερμηνευτικών αστοχιών και τη διαμόρφωση πιο λειτουργικού και προβλέψιμου πλαισίου πολεοδομικού ελέγχου. • Ο μεγάλος αριθμός απαιτούμενων θέσεων στάθμευσης στις οικιστικές αναπτύξεις περιορίζει τη δυνατότητα σχεδιασμού περισσότερων και μικρότερων οικιστικών μονάδων, αυξάνει το κόστος ανάπτυξης και λειτουργεί ανασταλτικά ως προς την επιδιωκόμενη αστική πύκνωση και την παραγωγή προσιτής στέγης. Η εισήγηση εξετάζει στοχευμένα μέτρα εξορθολογισμού, όπως η κατάργηση της υποχρέωσης θέσης στάθμευσης επισκεπτών εντός πολυκατοικιών, η απαλλαγή των στούντιο από την υποχρεωτική θέση στάθμευσης και η δυνατότητα εξαγοράς μέρους των θέσεων για μονάδες ενός υπνοδωματίου, υπό
16
την προϋπόθεση ότι τα σχετικά έσοδα θα κατευθύνονται σε μηχανισμό δημιουργίας δημόσιων ή κοινής χρήσης χώρων στάθμευσης. • Η πρόταση δεν προσεγγίζει τη μείωση των απαιτήσεων στάθμευσης ως αυτοτελές μέτρο, αλλά τη συνδέει με αντισταθμιστικές και πολεοδομικά ισορροπημένες παρεμβάσεις σε επίπεδο γειτονιάς και πόλης. Ενδεικτικά, προτείνεται η ενίσχυση των δημόσιων θέσεων στάθμευσης στο στάδιο της οικοπεδοποίησης με αναλογικό τρόπο που λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα ανάπτυξης, η αξιοποίηση παρεμβάσεων ήπιας κυκλοφορίας και παρόδιας στάθμευσης σε υφιστάμενες γειτονιές, καθώς και η εφαρμογή διαπερατών υλικών και λύσεων περιορισμού της σφράγισης εδάφους στους χώρους διακίνησης και στάθμευσης. • Για την επεξεργασία της εισήγησης, το ΕΤΕΚ ακολούθησε συμμετοχική και τεκμηριωμένη μεθοδολογία. Με απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής συστάθηκε ad hoc Ομάδα Εργασίας, αποτελούμενη από μέλη με συναφή επιστημονική και επαγγελματική εμπειρία, με αντικείμενο την επεξεργασία επικαιροποιημένων και διευκρινιστικών προτύπων στάθμευσης, την εισήγηση τροποποιήσεων στην ισχύουσα Εντολή και την εξέταση θεμάτων όπως η προσιτή στέγη, η βιώσιμη κινητικότητα, τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των χώρων στάθμευσης, τα υλικά και η σφράγιση εδάφους. • Στο πλαίσιο της διαδικασίας πραγματοποιήθηκε ανοικτό εργαστήρι / διαβούλευση με τα μέλη του ΕΤΕΚ, κατά το οποίο παρουσιάστηκε η υπό διαμόρφωση εισήγηση και ακολούθησε ανταλλαγή απόψεων. Η διαδικασία αυτή επέτρεψε τον εμπλουτισμό της πρότασης με παρατηρήσεις από την επαγγελματική πρακτική και τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων εισηγήσεων που λαμβάνουν υπόψη τόσο τις ανάγκες εφαρμογής όσο και τις ευρύτερες πολεοδομικές προεκτάσεις του θέματος. • Το ΕΤΕΚ είχε ήδη καταθέσει, σε προηγούμενο στάδιο, αναλυτικές απόψεις και εισηγήσεις σε σχέση με την Εντολή 1/2016, μεταξύ άλλων και για ζητήματα που αφορούν αναπτύξεις και ρυθμίσεις εκτός οικιστικών ζωνών. Οι θέσεις αυτές εξακολουθούν να αποτελούν χρήσιμο υπόβαθρο για την παρούσα αναθεώρηση. Με την παρούσα υποβολή, το ΕΤΕΚ επιδιώκει να συμβάλει παραγωγικά στη διαμόρφωση μιας αναθεωρημένης Εντολής που να είναι τεχνικά σαφής, θεσμικά εφαρμόσιμη και πολεοδομικά σύγχρονη. Θεωρούμε ότι η
Θ Ε Μ ΑΤΑ αναθεώρηση της πολιτικής στάθμευσης αποτελεί ευκαιρία για καλύτερη ευθυγράμμιση των προτύπων με τους στόχους της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, της λειτουργικότητας των πόλεων, της αποτελεσματικής αδειοδότησης και της βελτίωσης της ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος». Επιτελική σύνοψη εισήγησης ΕΤΕΚ
Σκοπός
Η εισήγηση αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό των απαιτήσεων χώρων στάθμευσης, κυρίως στις οικιστικές αναπτύξεις, ώστε να υποστηριχθούν η αστική πύκνωση, η προσιτή στέγη, η βιώσιμη κινητικότητα και η λειτουργικότητα του πολεοδομικού ελέγχου.
Βασική παραδοχή
Η στάθμευση αποτελεί ζήτημα αστικού σχεδιασμού και όχι μόνο τεχνική απαίτηση ανά χρήση. Οι απαιτήσεις πρέπει να συνδέονται με την πυκνότητα, τη θέση, τη διαθεσιμότητα ΜΜΜ, τις πραγματικές ανάγκες χρηστών και τη διαχείριση του δημόσιου χώρου.
Κύρια προβλήματα που εντοπίζονται
Οι υψηλές και άκαμπτες απαιτήσεις στάθμευσης αυξάνουν το κόστος ανάπτυξης, περιορίζουν τον αριθμό μικρότερων οικιστικών μονάδων, δυσχεραίνουν την παραγωγή προσιτής στέγης, ενισχύουν την εξάρτηση από το ιδιωτικό όχημα και επιβαρύνουν τη χρήση γης.
Κεντρικές εισηγήσεις
Εξετάζεται η κατάργηση των θέσεων επισκεπτών εντός πολυκατοικιών, η απαλλαγή των στούντιο από υποχρεωτική θέση στάθμευσης, η δυνατότητα εξαγοράς μέρους θέσεων για διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου, η επικαιροποίηση γεωμετρικών προτύπων και η σύνδεση των δημόσιων θέσεων στάθμευσης με τα δικαιώματα ανάπτυξης στις οικοπεδοποιήσεις.
Αντισταθμιστικά μέτρα
Η μείωση απαιτήσεων εντός ιδιωτικών αναπτύξεων θα πρέπει να συνοδευτεί από ενίσχυση χώρων στάθμευσης κοινής χρήσης, παρεμβάσεις ήπιας κυκλοφορίας, αξιοποίηση παρόδιας στάθμευσης, στήριξη Δήμων και τοπικών αρχών και δημιουργία ταμείου για δημόσιες υποδομές στάθμευσης όπου εφαρμόζεται εξαγορά.
Περιβαλλοντική διάσταση
Προτείνεται ο περιορισμός της σφράγισης εδάφους μέσω χρήσης διαπερατών υλικών, αύξησης φύτευσης και διαχείρισης απορροών, ώστε οι χώροι στάθμευσης να εντάσσονται σε ένα πιο βιώσιμο μικροκλιματικό και αστικό περιβάλλον.
Συμπέρασμα
Η αναθεώρηση της Εντολής 1/2016 αποτελεί ευκαιρία μετάβασης από ένα άκαμπτο σύστημα ελάχιστων απαιτήσεων σε ένα πιο ευέλικτο, τεκμηριωμένο και ολιστικό πλαίσιο, που θα εξυπηρετεί την πολεοδομική αδειοδότηση, τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής στις πόλεις.
Επιπρόσθετες εισηγήσεις 1. Για ξενοδοχεία 5*: 1 χώρος στάθμευσης για 3 δωμάτια (ως ισχύει για Ξενοδοχεία 4*), αντί 1 ανά 2 δωμάτια που ισχύει σήμερα Σημ. Πλέον πλείστα Ξενοδοχεία καλύπτονται από ανεπτυγμένο δίκτυο δημόσιας συγκοινωνίας 2. Σχολές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Τώρα ισχύει: • Για Πανεπιστήμια εντός αστικού κέντρου: 1 χώρος στάθμευσης ανά 5 φοιτητές ή 4 χώροι στάθμευσης ανά αίθουσα διδασκαλίας, οποιοδήποτε εκ των 2 είναι μεγαλύτερο, ΣΥΝ 10% επιπρόσθετοι χώροι για ποδήλατα και κάποιοι χώροι για μοτοποδήλατα • Για Πανεπιστήμια σε εξειδικευμένες αναπτύξεις: Ένας χώρος στάθμευσης ανά 2 φοιτητές και 1 χώρος στάθμευσης ανά μέλος προσωπικού • Για υπόλοιπα Πανεπιστήμια: 1 χώρος στάθμευσης ανά 3 φοιτητές ή 4 χώροι στάθμευσης ανά αίθουσα διδασκαλίας, οποιοδήποτε εκ των 2 είναι μεγαλύτερο, ΣΥΝ 10% επιπρόσθετοι χώροι για ποδήλατα και κάποιοι χώροι για μοτοποδήλατα Σχόλιο • Τα Πανεπιστήμια οφείλουν να προωθούν την πράσινη κινητικότητα, π.χ. ποδήλατα • Πλέον υπάρχει ανεπτυγμένο δίκτυο δημόσιας συγκοινωνίας • Αρκετοί φοιτητές είναι από το εξωτερικό και δεν έχουν αυτοκίνητο • Διδασκαλία γίνεται και Σαββατοκύριακα και βραδινές ώρες, άρα ο αριθμός/χρόνος παρουσίας φοιτητών και ακαδημαϊκού προσωπικού κατανέμεται κατά τη διάρκεια της μέρας/εβδομάδας. Εισήγηση Για όλα τα Πανεπιστήμια εκτός Αστικού Κέντρου και εντός Τοπικού Σχεδίου (ανεξαρτήτως πολεοδομικής ζώνης): • 1 χώρος στάθμευσης ανά 4 φοιτητές ή 4 χώροι στάθμευσης ανά αίθουσα διδασκαλίας, οποιοδήποτε εκ των 2 είναι μεγαλύτερο, ΣΥΝ 10% επιπρόσθετοι χώροι για ποδήλατα και κάποιοι χώροι για μοτοποδήλατα
17
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Συγκοινωνούντα δοχεία η Τυποποίηση και η Μηχανική Συνέντευξη στο Ενημερωτικό Δελτίο του ΕΤΕΚ παραχώρησε ο διευθυντής του Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης (CYS). Ο κ. Δημήτρης Σ. Βάκης απάντησε σε ερωτήσεις που αφορούν τον ρόλο του Οργανισμού του οποίου προΐσταται, τη συνεργασία με τον κόσμο της Μηχανικής Επιστήμης, τον υποστηρικτικό ρόλο των προτύπων στην εργασία των μηχανικών και τις κοινές δράσεις CYS και Επιμελητηρίου. 1. Ποιος είναι ο ρόλος και η συμβολή του CYS στο οικοσύστημα της τυποποίησης, σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο; Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) είναι ο Εθνικός Φορέας για την Τυποποίηση στην Κύπρο και υπό την ιδιότητά του αυτή συμμετέχει ενεργά στη Διεθνή και Ευρωπαϊκή Τυποποίηση ως πλήρες μέλος των Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οργανισμών Τυποποίησης. Με γνώμονα τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων της χώρας μας, εστιάζουμε σε δράσεις σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο προς επίτευξη της Αποστολής μας που είναι η αποτελεσματική διαχείριση και η ενίσχυση του εθνικού συστήματος τυποποίησης. Μέσω της Αποστολής την οποία μας έχει αναθέσει το Κράτος, συστήνουμε και συντονίζουμε Εθνικές Τεχνικές και Αντανακλαστικές Επιτροπές Τυποποίησης, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο εργασίας την εκπόνηση Εθνικών παραδοτέων τυποποίησης και την κατάθεση της εθνικής θέΜια συζήτηση σης της Κύπρου σε προσχέδια Ευρωπαϊκών με τον Πρόεδρο ή και Διεθνών προτύπων. Επίσης, ανάμεσα στις άλλες κύριες δρατου CYS στηριότητες του CYS συγκαταλέγονται η ψήφιση και η υιοθέτηση Ευρωπαϊκών και Δημήτρη Σ. Βάκη Διεθνών Προτύπων, καθώς επίσης και η ενεργή συμμετοχή στα διοικητικά σώματα τυποποίησης και στις τεχνικές επιτροπές τυποποίησης εκεί όπου πραγματοποιείται η διαδικασία εκπόνησης προτύπων. 2. Πώς συμβάλλει η τυποποίηση στην οικονομία και πώς επηρεάζει τις επιχειρήσεις και τους πολίτες; Η τυποποίηση αποτελεί κινητήριο μοχλό οικονομικής ανάπτυξης. Τα πρότυπα διασφαλίζουν την ποιότητα και ενισχύουν την εμπιστοσύνη σε προϊόντα και υπηρεσίες. Σε γενικές γραμμές, η τυποποίηση λειτουργεί ως «κοινή γλώσσα επικοινωνίας» και συμβάλλει στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς και στη βιώσιμη ανάπτυξη με στόχο την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών, της οικονομίας και της κοινωνίας γενικότερα. Συγκεκριμένα, η τυποποίηση προσφέρει ουσιαστικά οφέλη στις επιχειρήσεις, καθώς σε εθνικό επίπεδο διασφαλίζει έγκυρη ενημέρωση και έγκαιρη παρέμβαση στη διαμόρφωση των προτύπων, με στόχο την προάσπιση των ιδιαιτεροτήτων της κυπριακής κοινωνίας και οικονομίας. Παράλληλα, προσφέρει καλές πρακτικές - κοινά αποδεκτές λύσεις, ενισχύει το εμπόριο, περιορίζει τα τεχνητά εμπόδια και συμβάλλει στη διαμόρφωση ίσων και δίκαιων συνθηκών ανταγωνισμού και προσφέρει ευκαιρίες για διεύρυνση του δικτύου συνεργασιών μεταξύ των εθελοντών εμπειρογνωμόνων. Στο γενικότερο πλαίσιο, τα πρότυπα ενισχύουν τον υγιή ανταγωνισμό
18
των κυπριακών επιχειρήσεων, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας των καταναλωτών και των πολιτών της χώρας μας. 3. Ποια στρατηγική εφαρμόζει ο CYS για την ενίσχυση της συμμετοχής των μηχανικών στις εργασίες τυποποίησης; Στον CYS όλοι οι ενδιαφερόμενοι μηχανικοί, τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, έχουν φωνή. Οι μηχανικοί αποτελούν κύριο ενδιαφερόμενο μέρος για τη δραστηριότητα της τυποποίησης, και εμείς στον CYS είμαστε πολύ χαρούμενοι που το ενδιαφέρον τους για τα πρότυπα και για τους τρόπους συμμετοχής στην τυποποίηση συνεχώς αυξάνεται. Η ενεργή συμμετοχή των μηχανικών στις εργασίες τυποποίησης επιτυγχάνεται μέσω της σύστασης εθνικών τεχνικών επιτροπών τυποποίησης και επίσης μέσω της συμμετοχής τους σε Ευρωπαϊκές ή και Διεθνείς Τεχνικές Επιτροπές Τυποποίησης, εκπροσωπώντας την Κύπρο μέσω του CYS. Κύριο μέλημά μας είναι οι μηχανικοί να μην λειτουργούν μόνο ως τελικοί χρήστες, αλλά και ως συνδιαμορφωτές των προτύπων, καταθέτοντας την εμπειρογνωμοσύνη τους στα κείμενα των προτύπων. Έτσι, μέσα από την υπογραφή ειδικής συμφωνίας μεταξύ του CYS και του ΕΤΕΚ, οι Κύπριοι μηχανικοί έχουν τη δυνατότητα για απόκτηση τριών (3) ευρωπαϊκών προτύπων χωρίς χρέωση καθώς και την παραχώρηση επιπλέον προνομίων στη διάθεση των προτύπων. 4. Προσφέρονται δράσεις ενημέρωσης ή εκπαιδευτικά προγράμματα για μηχανικούς; Η παροχή ενημερωτικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων αποτελεί κύριο Στρατηγικό Στόχο του Οργανισμού και για τον σκοπό αυτό λειτουργεί Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης το οποίο αποτελεί πιστοποιημένη εκπαιδευτική δομή από την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, διοργανώνονται πολυθεματικά εκπαιδευτικά προγράμματα, σεμινάρια, ημερίδες και εργαστήρια για τη χρήση και εφαρμογή προτύπων σε όλους του τομείς της Μηχανικής Επιστήμης.
Θ Ε Μ ΑΤΑ 5. Πώς περιγράφετε τη διαχρονική σχέση μεταξύ Τυποποίησης και Μηχανικής; Η Τυποποίηση και η Μηχανική αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία, εξελίσσονται παράλληλα, και συγκεκριμένα η Τυποποίηση για να είναι αποτελεσματική στηρίζεται στη Μηχανική και αντίστροφα. Πολλά πρότυπα αναπτύχθηκαν για την κάλυψη αναγκών της Μηχανικής και, ως αποτέλεσμα, διευκολύνουν την πιστοποίηση προϊόντων και υπηρεσιών ενισχύοντας την ποιότητα και την ασφάλεια των έργων. Επίσης, η Τυποποίηση παρέχει βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της Μηχανικής, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην τεχνολογική της αναβάθμιση. 6. Πώς υποστηρίζουν τα πρότυπα τον μηχανικό σε όλα τα στάδια ενός έργου; Τα πρότυπα υποστηρίζουν τον μηχανικό με σκοπό πάντοτε την ενίσχυση της ποιότητας ενός έργου. Τα πρότυπα αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για τον επαγγελματία μηχανικό, από το στάδιο του σχεδιασμού ενός έργου παρέχοντας κατάλληλες τεχνικές προδιαγραφές και βέλτιστες λύσεις, στο στάδιο υλοποίησης, διασφαλίζοντας την ποιότητα και τη συμμόρφωση με κανονιστικά πλαίσια και τέλος στο στάδιο λειτουργίας/εφαρμογής του έργου, προσφέροντας ασφάλεια και βιωσιμότητα του έργου. Σημαντικό στοιχείο επίσης είναι η συμβολή των προτύπων στην ορθολογική προκήρυξη προσφορών με σαφή αναφορά σε ισχύοντα πρότυπα, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο διαφάνεια, ίσους όρους ανταγωνισμού και καλύτερα τεκμηριωμένα αποτελέσματα βάσει κριτηρίων και προδιαγραφών. 7. Πώς αξιολογείτε τη συνεργασία με το ΕΤΕΚ; Η συνεργασία CYS-ΕΤΕΚ είναι ιδιαίτερα ουσιαστική και παραγωγική. Μέσα από κοινές δράσεις ενισχύεται η ενημέρωση των μηχανικών για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της Τυποποίησης, προωθείται η ορθολογική χρήση προτύπων και βελτιώνεται η ποιότητα των υπηρεσιών στον τομέα της Μηχανικής. Το ΕΤΕΚ λειτουργεί ως ο βασικότερος δίαυλος επικοινωνίας με τους μηχανικούς της Κύπρου και η συνεργασία μας προς ευόδωση των κοινών μας στόχων είναι αγαστή και γόνιμη. Βεβαίως, η συμβολή της Διεύθυνσης και των Λειτουργών του ΕΤΕΚ είναι καταλυτικής σημασίας στη διεκπεραίωση του έργου μας και σε αυτό το
σημείο θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τη Διοίκηση του ΕΤΕΚ για τη μακρόχρονη συνεργασία μας στα θέματα Τυποποίησης, όπου, μέσα από διαλέξεις, εκπαιδεύσεις και ημερίδες ευαισθητοποιήσαμε εκατοντάδες επαγγελματίες μηχανικούς και τους μυήσαμε στον κόσμο της Τυποποίησης που οδηγεί στην Ποιότητα, η οποία είναι και το τελικό ζητούμενο. 8. Πώς ενσωματώνονται σύγχρονες τεχνολογίες στα πρότυπα; Καθότι τα πρότυπα αναπτύσσονται για να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις και τις ανάγκες που προκύπτουν σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, ενσωματώνουν σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις, όπως είναι η ψηφιοποίηση και η Μοντελοποίηση Πληροφοριών Κτηρίου (BIM), οι οποίες βελτιώνουν τον σχεδιασμό, τη διαχείριση και τη λειτουργία των έργων Μηχανικής. Παράλληλα, μέσω των σύγχρονων τεχνολογιών τα πρότυπα καλύπτουν θέματα κυβερνοασφάλειας και προστασίας δεδομένων, διασφαλίζοντας την ασφαλή χρήση ψηφιακών συστημάτων. Τέλος, τα τυποποιητικά παραδοτέα ενσωματώνουν την τεχνητή νοημοσύνη, τους αυτοματισμούς και τις έξυπνες υποδομές, συμβάλλοντας στην αποδοτικότητα, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. 9. Ποιο είναι το όραμά σας για τη σχέση μηχανικών και τυποποίησης; Εάν αναλογιστούμε την εντυπωσιακή αναπτυξιακή πορεία της χώρας μας στους τομείς της Μηχανικής τα τελευταία χρόνια, το όραμά μου είναι η διατήρηση της στενής και δυναμικής συνεργασίας μεταξύ μηχανικών και τυποποίησης, όπου οι μηχανικοί της Κύπρου να συμμετέχουν ενεργά στις εργασίες τυποποίησης αποκομίζοντας σημαντικά οφέλη για τους ίδιους αλλά και για το καλώς νοούμενο συμφέρον της Κύπρου όπου θα επιτυγχάνεται η ευρεία χρήση των προτύπων στην κυπριακή κοινωνία. Είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι, στο προσεχές μέλλον, η χρήση των προτύπων από τους Κύπριους μηχανικούς θα αυξηθεί και αυτά θα αξιοποιηθούν στον μέγιστο βαθμό για τη δημιουργία ασφαλών, ποιοτικών και βιώσιμων έργων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας. Όσοι έχουν όραμα την ποιότητα, την ασφάλεια και την αξιοπιστία είτε των υπηρεσιών είτε των προϊόντων, έχουν σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν στις διαδικασίες Τυποποίησης, καθώς η Τυποποίηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες υποδομές της Ποιότητας.
Παρέμβαση για θέση Διευθυντή στον ΕΟΑ Λευκωσίας Την επαναπροκήρυξη της κενής θέσης Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών του ΕΟΑ Λευκωσίας, ούτως ώστε τη συγκεκριμένη θέση να δύνανται να διεκδικήσουν και μέλη του ΕΤΕΚ που είναι εγγεγραμμένα στον κλάδο της Αρχιτεκτονικής και πληρούν όλα τα απαραίτητα προσόντα του Σχεδίου Υπηρεσίας, ζητά με παρέμβασή του το ΕΤΕΚ. Την επιχειρηματολογία του αναπτύσσει στην επιστολή που απέστειλε στη Διευθύντρια του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού και τον Γενικό Διευθυντή του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας. Μεταξύ άλλων αναφέρει: «Το Επιμελητήριο θεωρεί πως, λαμβάνοντας υπόψη τα καθήκοντα και τις ευθύνες για τη θέση, όπως αυτά περιγράφονται στην αναφερόμενη προκήρυξη, το γεγονός ότι βασική αρμοδιότητα των ΕΟΑ αποτελεί ο έλεγχος της ανάπτυξης και των απαιτούμενων υποδομών καθώς επίσης και το ευρύ φάσμα των επαγγελματικών κλάδων Μηχανικής Επιστήμης (με βάση τα ακαδημαϊκά προσόντα) που δύνανται να τη διεκδικήσουν,
θα έπρεπε τη συγκεκριμένη θέση να δύνανται να διεκδικήσουν και μέλη του ΕΤΕΚ που είναι εγγεγραμμένα στο κλάδο της Αρχιτεκτονικής και πληρούν όλα τα απαραίτητα προσόντα του Σχεδίου Υπηρεσίας. Ειδικότερα, θεωρούμε ότι τα μέλη του ΕΤΕΚ στον κλάδο της Αρχιτεκτονικής, ως ένας από τους σημαντικότερους κλάδους για θέματα οικοδομικής ανάπτυξης, διαθέτουν το αναγκαίο επαγγελματικό υπόβαθρο και τα κατάλληλα ακαδημαϊκά προσόντα για να ασκήσουν με επιτυχία τα διοικητικά και λοιπά καθήκοντα του Διευθυντή του Τμήματος Τεχνικών Υπηρεσιών. Καταληκτικά σημειώνεται ότι η όποια αδυναμία για τη διεξαγωγή της κατάλληλης διαβούλευσης κατά το στάδιο του καταρτισμού του υπό αναφορά Σχεδίου Υπηρεσίας, για τους οποιουσδήποτε λόγους, δεν θα πρέπει να οδηγεί σε πρακτικές που αντίκεινται στις αρχές της χρηστής διοίκησης και της ίσης μεταχείρισης, στερώντας από ικανούς επαγγελματίες τη δυνατότητα διεκδίκησης της θέσης».
19
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Αιτήσεις για αδειοδότηση ανάπτυξης πριν από την ολοκλήρωση της οικοπεδοποίησης Επιστολή με θέμα «Μη αποδοχή αιτήσεων πολεοδομικής αδειοδότησης ανάπτυξης Αναθεώρηση πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας της πρακτικής οικοπεδοποίησης - Ανάγκη επανεξέτασης του ΕΟΑ του πλαισίου και δυνατότητας ταυτόχρονης υποβολής και παράλληλης εξέτασης Αμμοχώστου αιτήσεων» απέστειλε το Επιμελητήριο στον ζητά το ΕΤΕΚ Πρόεδρο του ΕΟΑ Αμμοχώστου. Το ΕΤΕΚ χαιρετίζει μεν τα στοιχεία της νέας πολιτικής εξέτασης αιτήσεων που ενισχύουν τη διαφάνεια και την ίση μεταχείριση, ιδίως την καθιέρωση της εξέτασης των αιτήσεων με χρονολογική σειρά παραλαβής ανά κατηγορία ανάπτυξης, τη δημοσιοποίηση της σειράς προτεραιότητας και την τήρηση μητρώου παρεκκλίσεων, αλλά παράλληλα επισημαίνει ότι ανακύπτουν νέα προβλήματα. Συγκεκριμένα: «Το Επιμελητήριο εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για τη ρητή πρόνοια της ανακοίνωσης σύμφωνα με την οποία, στις περιπτώσεις όπου προηγείται η έκδοση άδειας οικοπεδοποίησης, από την 01.08.2026 δεν θα γίνεται αποδεκτή αίτηση πολεοδομικής άδειας για ανάπτυξη πριν από την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας οικοπεδοποίησης. Η πρόνοια αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, αναλογικότητας και πρακτικής αποτελεσματικότητας. Ειδικότερα, σημειώνουμε ότι ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος παρέχει σε κάθε ενδιαφερόμενο το δικαίωμα υποβολής αίτησης για χορήγηση πολεοδομικής άδειας και επιβάλλει στην Πολεοδομική Αρχή την υποχρέωση εξέτασής της και έκδοσης αιτιολογημένης απόφασης. Η εκ των προτέρων και οριζόντια άρνηση παραλαβής ολόκληρης κατηγορίας αιτήσεων στερεί από τον πολίτη την πρόσβαση στη διοικητική διαδικασία αυτή καθαυτή, χωρίς να προκύπτει, εξ όσων είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ρητό νομοθετικό έρεισμα προς τούτο. Περαιτέρω, η ημερομηνία υποβολής μιας πολεοδομικής αίτησης δεν είναι διαδικαστική λεπτομέρεια, εφόσον παράγει έννομα αποτελέσματα. Ειδικότερα, σειρά πολεοδομικών κινήτρων και ειδικών ρυθμίσεων ισχύουν για συγκεκριμένη, καθορισμένη περίοδο και προϋποθέτουν την υποβολή αίτησης εντός αυτής. Ομοίως, οι πολεοδομικές ζώνες και οι πρόνοιες των Σχεδίων Ανάπτυξης υπόκεινται σε περιοδική αναθεώρηση. Κατά συνέπεια, όταν ο ιδιοκτήτης υποχρεώνεται να αναμένει την ολοκλήρωση της διαδικασίας οικοπεδοποίησης -διαδικασία της οποίας η διάρκεια εκφεύγει πλήρως του ελέγχου του και σήμερα εκτείνεται σε πολλούς μήνες ή και πέραν του έτους- πριν του επιτραπεί καν να καταθέσει αίτηση για την ανάπτυξη, ουδείς μπορεί να διασφαλίσει ότι θα προλάβει την περίοδο ισχύος κινήτρου ή το ισχύον πολεοδομικό καθεστώς. Ο πολίτης δηλαδή κινδυνεύει να απωλέσει ουσιαστικά δικαιώματα όχι από δική του αδράνεια. Επίσης, η πλήρης σειριοποίηση των διαδικασιών (αίτηση οικοπεδοποίησης → αναμονή έκδοσης → αίτηση ανάπτυξης → αναμονή εξέτασης → ενδεχόμενη τροποποίηση της οικοπεδοποίησης λόγω παρατηρήσεων επί της ανάπτυξης → νέα αναμονή) πολλαπλασιάζει τον συνολικό χρόνο μέχρι την αδειοδότηση, χωρίς αντίστοιχο όφελος για την ποιότητα του
20
πολεοδομικού ελέγχου. Η ταυτόχρονη μελέτη και παράλληλη εξέταση της διαδικασίας οικοπεδοποίησης και της προτεινόμενης ανάπτυξης δύναται, σε πολλές περιπτώσεις, να προσφέρει ουσιαστικά μεγαλύτερο πολεοδομικό όφελος, καθώς επιτρέπει τον συνολικό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό της ανάπτυξης και των αναγκαίων δεσμεύσεων από το αρχικό στάδιο. Με τον τρόπο αυτό, οι σχετικές δεσμεύσεις μπορούν να χωροθετούνται με τρόπο που να ενσωματώνεται καλύτερα με την προτεινόμενη ανάπτυξη, το φυσικό και πολεοδομικό περιβάλλον και τη συνολική λειτουργικότητα του χώρου, αποφεύγοντας παράλληλα την ανάγκη μεταγενέστερων τροποποιήσεων ή επανασχεδιασμών που ενδέχεται να προκύψουν όταν οι δύο διαδικασίες εξετάζονται απομονωμένα και διαδοχικά. Σε συνέχεια των πιο πάνω, εισηγούμαστε όπως ο ΕΟΑ Αμμοχώστου προχωρήσει στην έκδοση νέας ανακοίνωσης βάσει της οποίας θα δίδεται η δυνατότητα ταυτόχρονης υποβολής αιτήσεων οικοπεδοποίησης και ανάπτυξης (καθώς και οριζόντιου διαχωρισμού, όπου εφαρμόζεται), με παράλληλη και συντονισμένη εξέτασή τους, κατά προτίμηση από τον ίδιο λειτουργό, και με πρόνοια ότι η άδεια ανάπτυξης χορηγείται υπό τον όρο και μετά την ολοκλήρωση της οικοπεδοποίησης. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται πλήρως η ορθή αλληλουχία έκδοσης, χωρίς να θυσιάζεται ο χρόνος εξέτασης. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να γίνεται δεκτή η παραλαβή των αιτήσεων ανάπτυξης, με κατοχύρωση της ημερομηνίας υποβολής για σκοπούς χρονολογικής σειράς εξέτασης, ισχύος πολεοδομικών κινήτρων και εφαρμοστέου πολεοδομικού καθεστώτος, ακόμη και εάν η ουσιαστική εξέταση τελεί σε αναστολή μέχρι την πρόοδο της οικοπεδοποίησης. Θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί διαφοροποιημένη μεταχείριση για τεμάχια χωρίς ουσιώδη ανοικτά χωροταξικά ζητήματα (π.χ. χωρίς απαίτηση παραχώρησης χώρου πρασίνου ή νέου οδικού δικτύου), ώστε η εξέταση της ανάπτυξης να προχωρεί απρόσκοπτα. Σε ό,τι αφορά τα στατιστικά για τις εκδοθείσες άδειες, θεωρούμε ότι θα πρέπει να υπάρχει ξεχωριστή κατηγορία για αιτήσεις για πολεοδομική άδεια σε οικόπεδο και ξεχωριστή κατηγορία για ταυτόχρονη αίτηση για οικοπεδοποίηση και πολεοδομική άδεια για την ανάπτυξη, ώστε να μην επηρεάζονται δυσμενώς τα στατιστικά για πολεοδομικές αιτήσεις σε οικόπεδα. Ανεξάρτητα των πιο πάνω, σημειώνουμε επίσης ότι η έγκαιρη ανταπόκριση σε αιτήματα προκαταρκτικών απόψεων για το οδικό δίκτυο, το χώρο πρασίνου και άλλες δεσμεύσεις θα συμβάλει στην επίσπευση της εξέτασης αιτήσεων για οικοπεδοποίηση».
Ayias Paraskevis 5, Nicosia 2412 | +357 22444555 | www.maourisoikoset.com | info@maourisoikoset.com
maouris_oikoset
Maouris Oikoset
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Η Κύπρος στο νέο διεθνές βίντεο για τη στρατηγική «Vision Zero»
Το ΕΤΕΚ ενημερώνει τα μέλη του ότι δημοσιεύθηκε το νέο διεθνές βίντεο του Διεθνούς Οργανισμού Κοινωνικής Ασφάλισης – Τμήμα Κατασκευών (International Social Security Association – Construction Section, ISSA-C) για την παγκόσμια στρατηγική «Vision Zero – Safety. Health. Wellbeing.», στο οποίο παρουσιάζονται παραδείγματα από την Κύπρο. Είναι διαθέσιμο στο https://www.youtube.com/ watch?v=r_8tKIOErwM Το βίντεο προλογίζει ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ, ο οποίος επισημαίνει ότι οι αρχιτέκτονες και οι μηχανικοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της ασφάλειας και της υγείας σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των έργων. Η πρώτη επίσημη προβολή του βίντεο πραγματοποιήθηκε στο διεθνές συνέδριο «From Risk to Resilience: Achieving Vision Zero with AI and Sustainable Construction», το οποίο διοργανώθηκε στις 2 και 3 Ιουλίου 2026 στη Λεμεσό από τον οργανισμό ISSA-C, με συνδιοργανωτές τον Διεθνή Οργανισμό Συντονιστών Ασφάλειας και Υγείας στις Κατασκευές (ISHCCO), το ΕΤΕΚ και τον ΣΠΟΛΜΗΚ. Το ΕΤΕΚ εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς την Scaffolding Solutions Ltd για την πολύτιμη συμβολή της στην παραγωγή του βίντεο. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στον Διευθύνοντα Σύμβουλο της εταιρείας, κ. Ανδρέα Πολύδωρου, για την εξαιρετική συνεργασία, τη φιλοξενία των γυρισμάτων και τη συμμετοχή του στο βίντεο. Περισσότερες πληροφορίες στον ακόλουθο σύνδεσμο: Vision Zero – Οι επτά Χρυσοί Κανόνες (PDF)
Θεσμοθέτηση safe pass για είσοδο στα εργοτάξια Το ΕΤΕΚ υπενθυμίζει την Κοινή Δήλωση Πολιτικής του 2024 Σε γραπτή επικοινωνία με τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων το Επιμελητήριο θίγει το ζήτημα της θεσμοθέτησης της κάρτας ασφαλείας (safe pass) για είσοδο στα εργοτάξια ώστε να διασφαλίζεται ότι όσοι εισέρχονται στα εργοτάξια λαμβάνουν εκπαίδευση σε θέματα Ασφάλειας και Υγείας. Το ΕΤΕΚ υπενθυμίζει ότι στις 14 Μαΐου 2024 υπογράφτηκε Κοινή Δήλωση Πολιτικής για την εφαρμογή της Κάρτας Ασφάλειας «Safe Pass» στον κατασκευαστικό τομέα, από τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τις Εργοδοτικές και Συνδικαλιστικές Οργανώσεις, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο (ΕΤΕΚ), το Συμβούλιο Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών (ΣΕΕΕ) και την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΑνΑΔ). Η Δήλωση αυτή αποτελεί δέσμευση για τη βασική εκπαίδευση όλων των εργαζομένων στον κατασκευαστικό τομέα, συμπεριλαμβανομένου του Επιστημονικού και Τεχνικού Προσωπικού. Όπως αναφέρει η επιστολή: «Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιείται έργο της ΑνΑΔ για τη βασική εκπαίδευση για τα θέματα ασφάλειας και υγείας διάρκειας 6 ωρών, 15.000 προσώπων που εισέρχονται για εργασία σε εργοτάξιο, περιλαμβανομένων αρχιτεκτόνων, πολιτικών μηχανικών, εργοδηγών, εποπτικού προσωπικού, εξειδικευμένων τεχνιτών και εργατοτεχνικού προσωπικού. Τα προγράμματα αυτά χρηματοδοτούνται από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου. Σύμφωνα με την κοινή δήλωση πολιτικής, η κατοχή της κάρτας «safe pass» θα εφαρμοζόταν σε εθελοντική βάση για περίοδο διάρκειας δύο ετών με προτεραιότητα στους νεοεισερχόμενους και μετά θα επανεξεταστεί με προοπτική τη θεσμοθέτησή της. Ταυτόχρονα, ως καταγράφεται στην κοινή δήλωση πολιτικής, η προσπάθεια για πλήρη συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις που πηγάζουν από τη νομοθεσία για τα θέματα ασφάλειας και υγείας πρέπει να είναι συλλογική και συνειδητή. Με αυτά τα δεδομένα και ως συζητήθηκε στην πρόσφατη συνάντησή σας με τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ, το Επιμελητήριο προτείνει να προχωρήσει η θεσμοθέτηση της κάρτας ασφαλείας «safe pass». Σημειώνεται ότι θα μπορούσε να εξεταστεί και το ενδεχόμενο η θεσμοθέτηση της κάρτας ασφαλείας «safe pass» να προωθηθεί συνδυαστικά με την ψηφιακή κάρτα εργασίας».
Αίτηση αλλαγής χρήσης συγκροτήματος στην Πάφο Σύμφωνα με επιστολή του στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων, το ΕΤΕΚ τοποθετείται θετικά, υπό προϋποθέσεις και με την επιβολή αντισταθμιστικών μέτρων, σε αίτηση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση των προνοιών του Τοπικού Σχεδίου Πάφου, για αλλαγή χρήσης μικτής εμπορικής / γραφειακής ανάπτυξης και προσθηκομετατροπές για τη δημιουργία ενιαίας ανάπτυξης σύνθετου τύπου (Οργανωμένου Εμπορικού Κέντρου που περιλαμβάνει και γραφεία), στην ενορία Αγίου Θεοδώρου, στον Δήμο Πάφου. Το Επιμελητήριο σημειώνει ότι η προτεινόμενη αλλαγή δεν αναμένεται να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη Στρατηγική του Σχεδίου Ανάπτυξης της
22
περιοχής, αφού οι προτεινόμενες χρήσεις είναι παρόμοιου τύπου με αυτές για τις οποίες είχε εξασφαλίσει Πολεοδομική Άδεια προηγουμένως, πρόκειται για μετατροπές εντός του κελύφους υφιστάμενου κτηρίου με ελάχιστη αύξηση Σ.Δ. και οι προτεινόμενες μετατροπές θα συμβάλουν στην ποιοτική και αισθητική αναβάθμιση της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος χώρου. Στις προϋποθέσεις καταγράφονται α) να δημιουργηθεί επιπρόσθετος χώρος πρασίνου περιμετρικά του τεμαχίου, β) να υποδειχτούν όλοι οι απαιτούμενοι χώροι στάθμευσης και γ) να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις και οι όροι που εισηγούνται τα αρμόδια τμήματα και υπηρεσίες.
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Προσχέδιο Καθοδηγητικού Εγγράφου για Εκσκαφές Πρόσκληση να υποβάλουν τα σχόλιά τους στο Προσχέδιο Καθοδηγητικού Εγγράφου για Εκσκαφές σε Οικοδομικά Έργα (Βαθιές Εκσκαφές), απηύθυνε το Επιμελητήριο σε κυβερνητικά τμήματα, τις Διευθύνσεις Αδειοδότησης των ΕΟΑ και τον Πρόεδρο του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου. Το υπό αναφορά έγγραφο, που ετοιμάστηκε με γνώμονα την ύπαρξη ενός καθοδηγητικού εγγράφου σε σχέση με τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την προστασία εργαζομένων, του κοινού και παρακείμενων ιδιοκτησιών από βαθιές εκσκαφές οικοδομικών έργων, έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και βρίσκεται στον σύνδεσμο https://www.etek.org.cy/ uploads/2026/cd650a6c6d.pdf Αντικείμενο του καθοδηγητικού εγγράφου το οποίο έχει ετοιμαστεί από ειδική επιτροπή που όρισε το ΕΤΕΚ κατόπιν σχετικής απόφασης της Διοικούσας Επιτροπής του Επιμελητηρίου, είναι ο καθορισμός των απαιτήσεων για τις εκσκαφές οικοδομικών έργων, οι οποίες περιλαμβάνουν γενικές εκσκαφές και εκσκαφές θεμελίων που εκτελούνται σε οποιοδήποτε βάθος, με χρήση μηχανημάτων, με ή χωρίς χειρωνακτική υποβοήθηση, εν ξηρώ ή με παρουσία νερού και με χρήση ή μη αντιστηρίξεων. Νοείται ότι το υπό αναφορά έγγραφο δεν υποκαθιστά την κείμενη νομοθεσία και το περιεχόμενό του δεν είναι σε καμία περίπτωση εξαντλητικό. Σκοπός είναι να δημοσιευθεί το καθοδηγητικό έγγραφο αμέσως μετά τη διαβούλευση.
Υποχρεώσεις κατά την Ανάθεση Έργων σε Εργολήπτες Διακριτές οι περιπτώσεις σε περίπτωση παραβίασης του Νόμου 29(Ι)/20012013 Τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί για την ενημέρωση των μελών του σχετικά με τις υποχρεώσεις και τις παραβιάσεις του Νόμου 29(Ι)/2001-2013 κατά την ανάθεση έργων σε εργολήπτες, καταγράφει το ΕΤΕΚ σε επιστολή του στη Διευθύντρια του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων. Κατόπιν σχετικών καταγγελιών, έχει καθοριστεί συγκεκριμένη πολιτική χειρισμού: «1. Περιπτώσεις καταγγελιών κατά τις οποίες ανατίθεται ή επιτρέπεται η εκτέλεση οποιουδήποτε οικοδομικού ή τεχνικού έργου σε εργολήπτη ο οποίος δεν είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Εργοληπτών του ΣΕΕΕ: Η καταγγελία θα παραπέμπεται στο Πειθαρχικό Συμβούλιο, αφού προηγουμένως έχει ζητηθεί και υποβληθεί η θέση του εμπλεκόμενου μέλους. 2. Περιπτώσεις καταγγελιών κατά τις οποίες ανατίθεται ή επιτρέπεται η εκτέλεση οποιουδήποτε οικοδομικού ή τεχνικού έργου σε εργολήπτη ο οποίος δεν κατέχει κατά τον ουσιώδη χρόνο ισχύουσα ετήσια άδεια της κατάλληλης τάξης και κατηγορίας για το συγκεκριμένο έργο: Το μέλος θα ενημερώνεται σχετικά και θα ζητείται η γραπτή του θέση. Σε περίπτωση που το ίδιο μέλος διαπράξει εκ νέου το ίδιο παράπτωμα, θα αξιολογείται το ενδεχόμενο παραπομπής στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του ΕΤΕΚ. Συμπληρωματικά, έχει συνταχθεί και δημοσιευθεί η ενημερωτική Εγκύκλιος 01/26 (https://etek.org. cy/uploads/2026/2bdd23f6cd.pdf), που αποσκοπεί στη στοχευμένη ενημέρωση των μελών του ΕΤΕΚ. Επιπρόσθετα, θεωρούμε πως κατά την εξέταση των υποθέσεων θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της αναλογικότητας, με γνώμονα τον σκοπό και το πνεύμα του Νόμου, και όχι αποκλειστικά την αυστηρή και εξαντλητική εφαρμογή των διατάξεών του, ιδίως σε περιπτώσεις ήσσονος σημασίας αποκλίσεων (π.χ., μικρές υπερβάσεις εμβαδού έργου σε σχέση με τη δικαιούμενη κατεχόμενη άδεια εργολήπτη), εφόσον αυτές δεν αλλοιώνουν ουσιωδώς το αντικείμενο και την κλίμακα του έργου».
Σχετικά με το Σχέδιο Περιοχής Κέντρου Λεμεσού Με επιστολή του στον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, το ΕΤΕΚ απαντά σε δημοσίευμα της ιστοσελίδας «ΝΕΑΠόλις» (ημερ. 14/07/2026) σχετικά με το Σχέδιο Περιοχής Κέντρου Λεμεσού. Όπως αναφέρει η επιστολή: «Το Επιμελητήριο θεωρεί δεδομένο ότι η αποτελεσματική, ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή του Σχεδίου Περιοχής Κέντρου Λεμεσού αποτελεί κοινό στόχο όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Προς την κατεύθυνση αυτή, το ΕΤΕΚ, σε συνδιοργάνωση με τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λεμεσού, πραγματοποίησε στις 13 Ιουλίου 2026 εκδήλωση, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους επαγγελματίες που εφαρμόζουν καθημερινά τις πρόνοιες του Σχεδίου να μεταφέρουν τις παρατηρήσεις τους και να αναδείξουν συγκεκριμένες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην πράξη. Από τη συζήτηση προέκυψε ότι εξακολουθεί να
24
υπάρχει σημαντικός αριθμός περιπτώσεων στις οποίες οι μελετητές εντοπίζουν ερμηνευτικές ασάφειες και πρακτικές δυσκολίες κατά την εφαρμογή συγκεκριμένων προνοιών, οι οποίες επηρεάζουν τόσο την άσκηση του επαγγέλματός τους όσο και την έγκαιρη διεκπεραίωση των σχετικών αιτήσεων. Θεωρούμε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση των ζητημάτων που ανέκυψαν κατά την πρακτική εφαρμογή του Σχεδίου απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση. Ευελπιστούμε ότι, μέσα από τη συνεργασία του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, του Πολεοδομικού Συμβουλίου, του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λεμεσού, του Δήμου Λεμεσού, του ΕΤΕΚ και των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων, θα καταστεί δυνατή η ουσιαστική επίλυσή τους προς όφελος της αποτελεσματικής και ομοιόμορφης εφαρμογής του Σχεδίου Περιοχής Κέντρου Λεμεσού».
Θ Ε Μ ΑΤΑ
Χρηματοδότηση από τον Συμμετοχικό Προϋπολογισμό ΕΤΕΚ 2026 Το ΕΤΕΚ προκηρύσσει για έκτη συνεχή χρονιά τον Συμμετοχικό Προϋπολογισμό, συνολικού ύψους €100.000 με σκοπό την επιχορήγηση έργων / δράσεων που θα προταθούν από μέλη του. Οι προτάσεις θα πρέπει να είναι συναφείς με τη δράση και τις αρμοδιότητες του ΕΤΕΚ, να χαρακτηρίζονται από εξωστρέφεια και να έχουν θετική επίδραση στα μέλη του και στην κοινωνία. Παράλληλα, θα πρέπει να οδηγούν σε πρακτικό αποτέλεσμα ή/και αξιοποιήσιμο παραδοτέο που να δημιουργεί ευρύτερη προστιθέμενη αξία. Το μέγιστο ποσό επιχορήγησης για κάθε έργο / δράση είναι €20.000.
Οι προτάσεις θα αξιολογηθούν από πενταμελή επιτροπή. Αίτηση μπορούν να υποβάλουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα, μέλη του ΕΤΕΚ. Κάθε αίτηση θα πρέπει να συνυπογράφεται από τουλάχιστον δύο επιπλέον μέλη του Επιμελητηρίου. Οι αιτήσεις υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά στη διεύθυνση cyprus@etek. org.cy, μέχρι τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, ώρα 14:00. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να μελετήσουν τους Όρους της Προκήρυξης και να υποβάλουν πλήρως συμπληρωμένο το σχετικό Έντυπο Αίτησης. Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του ΕΤΕΚ.
Διορισμοί από τη Διοικούσα Επιτροπή Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ διόρισε μέλη του ως ακολούθως: ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ: Νικόλα Μάμα, τοπογράφο μηχανικό, και Έλενα Παρούτη, αρχιτέκτονα, σε Ομάδα Εργασίας, για την ετοιμασία εγχειριδίου σχετικά με τη διαδικασία οικοπεδοποίησης και οριζόντιου διαχωρισμού. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ: Μαργαρίτα Δανού, αρχιτέκτονα, και Κωνσταντίνα Καρακώστα, επαγγελματικό σύμβουλο - επιμετρητή, στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό σύντομης διάρκειας του Δήμου Λευκωσίας για τον σχεδιασμό του Αστικού Πάρκου στον χώρο της Κρατικής Έκθεσης. Γιώργο Γεωργίου, επαγγελματικό σύμβουλο - αρχιτέκτονα, στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την Ανέγερση Νέου Γυμνασίου Λάρνακας. Άλκη Δίκαιο, επαγγελματικό σύμβουλο - αρχιτέκτονα, για την υποστήριξη του Τμήματος Δημοσίων Έργων στην προετοιμασία του Διεθνούς Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για το νέο Δικαστικό Μέγαρο. Ανδρέα Θεοδότου, για τα θέματα που αφορούν τη γεφυροποιία, και Βαλεντίνο Νεοφύτου, για τα θέματα που αφορούν τις κατολισθήσεις βράχων, στην ετοιμασία διαγωνισμών του Δήμου Λευκωσίας για αγορά υπηρεσιών μηχανικών. Ιωάννη Κουτσόλαμπρο, επαγγελματικό σύμβουλο αρχιτέκτονα, και Ιωάννη Πισσούριο, επαγγελματικό σύμβουλο πολεοδόμο, στον διαγωνισμό ιδεών για την αξιοποίηση του χώρου του πρώην ΚΕΝ Γεροσκήπου. ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ: Χρυστάλλα Ψαθίτη στον αρχιτεκτονικό / πολεοδομικό διαγωνισμό ιδεών του ΤΕΠΑΚ για Χωροταξικό (masterplan) του Β’ Πόλου Ανάπτυξης. Άννα Γαλαζή Ιακώβου, αρχιτέκτονα, Παύλο Σχίζα, αρχιτέκτονα, και ως αναπληρωματικό μέλος τον Κωνσταντίνο Κυπρή, αρχιτέκτονα, στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την Ανέγερση Κτηρίου του Κρατικού Αρχείου. Στη θέση της υποστήριξης των επαγγελματικών συμβούλων διορίζεται η Παναγιώτα Πιερή, αρχιτέκτονας (αντικατάσταση Μάριου Καζαμία). ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΕΙΣ: Παναγιώτα Χατζηγεωργίου στη Συμβουλευτική Επιτροπή Διαχείρισης Υδάτων του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Λώρα Νικολάου, αρχιτέκτονας/πολεοδόμος, (επαναδιορισμός) στο Πολεοδομικό Συμβούλιο. ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΕΣ: Σωτήρη Ευσταθίου, πολιτικό μηχανικό, για διερεύνηση τυχόν κακοτεχνιών καθώς και ενδεικτική κοστολόγηση αποκατάστασής τους, για μόνωση ταράτσας, εισροή νερού, τοποθέτηση πλακιδίων,
κακοσμία σε υπνοδωμάτιο κ.ά. σε μονοκατοικία στη Λεμεσό. Στυλιανό Σωφρονίου, πολιτικό μηχανικό, για καταγραφή και αξιολόγηση εργασιών με βάση το συμβόλαιο, τα σχέδια και προδιαγραφές, τυχόν κακοτεχνίες όπως θραυσμένο δάπεδο πάνω από υποδαπέδια θέρμανση κ.ά., εκτίμηση ποσοστού ολοκλήρωσης εργασιών και κόστους αποπεράτωσης και αποκατάστασης των ελαττωμάτων και ημιτελών εργασιών σε μεταλλική υπό ανέγερση διώροφη μονοκατοικία στη Λακατάμια. Γιάννη Περικλέους, κατόπιν αιτήματος του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Αμμοχώστου, ώστε να διερευνηθεί κατά πόσο ο χαρακτηρισμός οικοδομής ως επικίνδυνης οφείλεται, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των ιδιοκτητών, σε βλάβη απώλειας πόσιμου νερού στο δίκτυο ύδρευσης του ΕΟΑΑ το οποίο διέρχεται από τον δημόσιο δρόμο στο δημοτικό διαμέρισμα Παραλιμνίου. Ρένα Κάττου, αρχιτέκτονα, για διερεύνηση υγρασιών σε εσωτερικούς και εξωτερικούς τοίχους και οροφές, επιχρίσματα, θέματα υγρομόνωσης και θερμομόνωσης οροφής και επάρκεια στομίων απορροής όμβριων υδάτων κ.ά. σε μονοκατοικία στον Στρόβολο. Πέτρο Χριστοδουλίδη, μηχανολόγο μηχανικό, και Αντιγόνη Πολυδώρου, πολιτικό μηχανικό, για αξιολόγηση σχετικά με την ανάγκη πλήρους ή μερικής αποκατάστασης καθώς και κοστολόγηση εργασιών σε μονοκατοικία που έχει καταστραφεί από πυρκαγιά στο Σούνι. Χρίστο Ευθυβούλου, μηχανολόγο μηχανικό, για διερεύνηση τυχόν ελαττωματικής κατασκευής κολυμβητικής δεξαμενής, προβλήματα που αφορούν την υπερχείλιση, την ηλεκτρολογική εγκατάσταση, αποστράγγιση, αρμούς πισίνας κ.ά. σε μονοκατοικία στο Κίτι. Πολίνα Αντωνιάδου Κοκκίνου, αρχιτέκτονα, για τυχόν κακοτεχνίες και παραλείψεις αναφορικά με αρμούς και ρωγμές σε κεραμικά δάπεδα, σύστημα θερμοπρόσοψης και εξωτερικές υγρασίες κ.ά., καθώς και ενδεικτική εκτίμηση κόστους αποκατάστασης, σε μονοκατοικία στα Πέρα Ορεινής Λευκωσίας. Μάρκο Μάρκου, αρχιτέκτονα, για διερεύνηση προβλημάτων στο σύστημα επίπεδης οροφής (με μεταλλική κατασκευή με υπόστρωμα OSB) όπως ανεπαρκή κλίση απορροής, διαρροές, λιμνάζοντα νερά, υγρασία, μούχλα, αξιολόγηση υποστρώματος OSB κ.ά. σε ισόγεια κατοικία στον Ύψωνα. Θεοφάνη Θεοφάνους, πολιτικό μηχανικό, για διερεύνηση τυχόν ανάπτυξης ρωγμών στους τοίχους οικίας μετά από έργα επισκευής δρόμων, σε ισόγεια διατηρητέα οικοδομή σε περιοχή ειδικού χαρακτήρα στον Άγιο Ανδρέα, Λευκωσία.
25
ΑΡΘΡΑ
Όταν η φόρτιση συσκευών μπορεί να γίνει κίνδυνος Κινητά τηλέφωνα, tablets, φορητοί υπολογιτην ανοίγουμε και δεν επιχειρούμε να την επισκευάσουμε μόνοι μας. στές, power banks, ακουστικά και πολλές άλΑπλοί κανόνες για ασφαλή φόρτιση λες επαναφορτιζόμενες συσκευές είναι πλέον • Δεν χρησιμοποιούμε και αντικαθιστούμε αμέσως φθαρμένα καλώδια, μέρος της καθημερινότητάς μας. Τις φορτίφορτιστές ή συσκευές που παρουσιάζουν σημάδια βλάβης. ζουμε σχεδόν μηχανικά, συχνά για ώρες, χω• Δεν φορτίζουμε κινητά ή power banks πάνω σε κρεβάτια, καναπέδες ή ρίς να σκεφτόμαστε ότι η φόρτιση είναι μια κάτω από μαξιλάρια, κουβέρτες και ρούχα. διαδικασία κατά την οποία μεταφέρεται και • Δεν αφήνουμε power banks, κινητά ή άλλες συσκευές στον ήλιο ή μέσα αποθηκεύεται ενέργεια και, επομένως, χρειάσε κλειστό αυτοκίνητο σε υψηλές θερμοκρασίες. ζεται σωστή χρήση και προσοχή. • Χρησιμοποιούμε τον κατάλληλο φορτιστή και καλώδιο για τη συσκευή Οι περισσότερες σύγχρονες φορητές συσκευές χρησιμοποιούν μπαταρίες και ακολουθούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή. ιόντων λιθίου. Η τεχνολογία αυτή είναι ευρέως διαδεδομένη και, όταν ο εξο• Φορτίζουμε πάνω σε σταθερή, σκληρή επιφάνεια, με επαρκή αερισμό. πλισμός είναι κατάλληλος και χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του • Οι συσκευές πρέπει να φορτίζονται υπό επίβλεψη. Αποφεύγουμε τη κατασκευαστή, είναι γενικά ασφαλής, όμως κάθε ηλεκτρικός εξοπλισμός φόρτιση όταν απουσιάζουμε από το σπίτι ή κατά τη διάρκεια του ύπνου. μπορεί να παρουσιάσει βλάβη. Μια ελαττωματική ή κατεστραμμένη μπαταρία, ένας ακατάλληλος φορτιστής, ένα φθαρμένο καλώδιο ή η υπερβολι- • Μετά την ολοκλήρωση της φόρτισης αποσυνδέουμε τη συσκευή και δεν αφήνουμε τον φορτιστή μόνιμα συνδεδεμένο στον ρευματοδότη (πρίκή θερμοκρασία μπορούν να δημιουργήσουν επικίνδυνες συνθήκες. ζα) όταν δεν χρησιμοποιείται. Πώς μπορεί να δημιουργηθεί ο κίνδυνος Όταν κάτι δεν φαίνεται φυσιολογικό Μια μπαταρία αποθηκεύει σημαντική ποσότητα ενέργειας σε πολύ μικρό χώρο. Αν υποστεί εσωτερική βλάβη, έντονο χτύπημα ή υπερθέρμανση, η Αν παρατηρήσουμε υπερβολική θερμοκρασία, φούσκωμα, παραμόρφωθερμοκρασία της μπορεί να αυξηθεί απότομα, η μπαταρία παράγει πε- ση, ασυνήθιστη μυρωδιά ή άλλο ύποπτο σημάδι, σταματούμε τη χρήση ρισσότερη θερμότητα από αυτή που μπορεί να αποβάλει και η κατάσταση και δεν επαναφορτίζουμε τη συσκευή. Αν εμφανιστεί καπνός ή φωτιά, η μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε έκλυση θερμών αερίων, καπνό ή ακόμη και κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα. Δεν θέτουμε τον εαυτό μας φωτιά. σε κίνδυνο προσπαθώντας να χειριστούμε μια μπαταρία που βρίσκεται σε Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν χρησιμοποιούαστοχίας. Απομακρυνόμαστε, προειδοποιούμε τους υπόλοιπους και Φορτιστές, εξέλιξη νται ακατάλληλοι ή ελαττωματικοί φορτιστές καλούμε αμέσως τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. και καλώδια, όταν μια συσκευή έχει πέσει power banks Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τις επαναφορτιζόμενες συσκευές. Χρειάζεται ή χτυπηθεί, όταν εκτίθεται σε πολύ υψηλές και επανα- να τις επιλέγουμε σωστά, να τις χρησιμοποιούμε σύμφωνα με τις οδηγίες θερμοκρασίες ή όταν κατά τη φόρτιση είκατασκευαστή και, κυρίως, να μην αγνοούμε τα προειδοποιητικά σηφορτιζόμενες του ναι καλυμμένη και δεν μπορεί να αποβάλει μάδια. Μερικές απλές καθημερινές συνήθειες και η έγκαιρη αντίδραση σε τη θερμότητα. Για τον λόγο αυτό επιλέγουμε συσκευές: τα μια μη φυσιολογική συμπεριφορά μπορούν να αποτρέψουν ένα πολύ σοπροϊόντα από αξιόπιστους κατασκευαστές και σημάδια που βαρότερο περιστατικό και να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία της προμηθευτές και χρησιμοποιούμε εξοπλισμό περιουσίας και, πάνω απ’ όλα, της ανθρώπινης ζωής. συμβατό με τη συσκευή μας. δεν πρέπει να Τα προειδοποιητικά σημάδια αγνοούμε Θωμάς Μίτα Η πρόληψη αρχίζει από την παρατήρηση. Ηλεκτρολόγος & Ηλεκτρονικός Μηχανικός Μια συσκευή που δεν λειτουργεί φυσιολογικά συνήθως δίνει ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοούμε: • ασυνήθιστα υψηλή θερμοκρασία ή πολύ μεγαλύτερη θέρμανση από ό,τι συνήθως, • φούσκωμα ή παραμόρφωση της μπαταρίας ή του περιβλήματος, • ασυνήθιστη ή έντονη μυρωδιά, • περίεργοι ήχοι, όπως συριγμός ή «σκάσιμο», • καπνός, μαύρισμα ή σημάδια υπερθέρμανσης στον φορτιστή, στο καλώδιο, στο φις ή στην πρίζα. Μπαταρία που έχει φουσκώσει δεν πρέπει να συνεχίσει να χρησιμοποιείται ή να φορτίΦορτίζουμε με επίβλεψη • Χρησιμοποιούμε κατάλληλο εξοπλισμό • Αποσυνδέουμε όταν τελειώσουμε ζεται. Δεν την πιέζουμε, δεν την τρυπάμε, δεν
26
ΑΡΘΡΑ
Ποδηλατόδρομοι στην «εξίσωση» του κυκλοφοριακού Έχουν γραφτεί κατ’ επανάληψη τα προβλήματα που προκαλούνται, σε περιόδους κυκλοφοριακής αιχμής, στις μεγάλες πόλεις της Κύπρου: χαμένες ώρες και ταλαιπωρία στους δρόμους, αυξημένα κόστη μετακινήσεων (λόγω αυξημένων καυσίμων, τροχαίων δυστυχημάτων, ασφαλειών αυτοκινήτων), αυξημένοι ρύποι, χαμηλό επίπεδο της γενικής υγείας του πληθυσμού (λόγω άγχους, άσχημης ψυχολογίας των οδηγών) κ.ά. Το κυκλοφοριακό πρόβλημα είναι ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα με την έννοια ότι εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες, όπως: τα διαθέσιμα εναλλακτικά μέσα διακίνησης (συμπεριλαμβανομένων των μέσων μαζικής μεταφοράς), τον δείκτη ιδιοκτησίας αυτοκινήτων, τα μέσα διακίνησης που επιλέγει το κοινό, την ποιότητα του οδικού δικτύου (αλλά και του τρόπου διαχείρισής του), τα ωράρια των εργαζομένων, την κατανομή των χρήσεων γης, τις τακτικές τροφοδοσίας κατά μήκος κρίσιμων οδικών αρτηριών, τον τρόπο διαχείρισης οδικών ατυχημάτων κ.ά. Στην «εξίσωση» των κυκλοφοριακών προβλημάτων σημαντικό ρόλο παίζει και η δυνατότητα διακίνησης με το ποδήλατο. Αυτό έγινε αντιληπτό, εδώ και αρκετές δεκαετίες, από τους αρμόδιους φορείς πολλών ευρωπαϊκών χωρών (της Σκανδιναβίας, των Κάτω Χωρών, της Γερμανίας) οι οποίοι κατάφεραν όχι μόνο να αμβλύνουν τα κυκλοφοριακά προβλήματα που αντιμετώπιζαν, αλλά να καταστήσουν ταυτόχρονα τις πόλεις τους περιβαλλοντικά φιλικές, ανθρώπινες και ελκυστικές! Παρόμοιες προσπάθειες του παρελθόντος που έγιναν στην Κύπρο (π.χ. με το πρόγραμμα LIFE 1998-2001 που αφορούσε τη μελέτη δικτύων ποδηλατοδρόμων σε 4 κυπριακές πόλεις ή τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας - ΣΒΑΚ) δεν είχαν τη συνέχεια που πολλοί αναμέναμε. Μια προσεκτική εμβάθυνση στο οδικό μας δίκτυο φανερώνει ότι οι δυνατότητες που προσφέρονται είναι ακόμα εκεί έξω και περιμένουν. Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Μετρήσεις φανερώνουν ότι το οδικό μας δίκτυο καταλαμβάνει (λόγω του μικρού μεγέθους των τεμαχίων ανάπτυξης) ένα ποσοστό 25-35% του αντίστοιχου πολεοδομικού συγκροτήματος, γεγονός που, τοπολογικά, το καθιστά το μεγαλύτερο «οικόπεδο» της πόλης! Κι όμως αυτό το «οικόπεδο» δεν τυγχάνει καλής διαχείρισης για τον απλούστατο λόγο ότι τον περισσότερο χρόνο υπολειτουργεί. Και υπολειτουργεί διότι η πλειοψηφία των δρόμων μας αφορά αχρείαστους αμφίδρομους, οι οποίοι (ιδιαίτερα σε τοπικό επίπεδο) «λειτουργούν» 10-15 λεπτά το πρωί, που πηγαίνει ο κόσμος στις δουλειές του και άλλο ένα μισάωρο το απόγευμα, που επιστρέφει στα σπίτια του. Όλες τις άλλες ώρες του εικοσιτετραώρου, όλοι αυτοί οι δρόμοι έχουν ελάχιστη κίνηση. Κατά συνέπεια αυτό που μπορεί να γίνει είναι ο μετασχηματισμός ενός μόνο μικρού ποσοστού τοπικών (και όχι μόνο) δρόμων σε μονόδρομους, ώστε, σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους ποδηλατόδρομους, να διαμορφωθεί ένα κανναβικό δίκτυο 400-500 μέτρων περίπου, που να διατρέχει όλη την πόλη. Η διαμόρφωση αυτή (πέραν του ότι θα εξυπηρετούσε και πάλι κάλλιστα, τόσο την πρωινή, όσο και την απογευματινή κίνηση) θα μας εξασφάλιζε δωρεάν μια τεράστια έκταση ασφαλτικού οδοστρώματος, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για
28
άλλες αστικές ανάγκες, όπως πρόσθετους χώρους στάθμευσης, γραμμικά πάρκα και Το τεράστιο ποδηλατόδρομους (βλ. σκίτσο). Αναμενόυφιστάμενο μενοι χρήστες του δικτύου ποδηλατοδρόμων είναι πρώτιστα οι μαθητές, οι φοιτητές οδικό μας και οι αθλούμενοι, αλλά και οι εργαζόμενοι δίκτυο σήμερα (ντόπιοι και ξένοι) και οι επισκέπτες (ποδηλατικού τουρισμού κ.ά.). υπολειτουργεί Με βάση όλα τα πιο πάνω, θα μπορούσε να προωθηθεί: α. η επικαιροποίηση (από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς και Τοπικές Αρχές) των υφιστάμενων μελετών των δικτύων ποδηλατοδρόμων και ειδικότερα αυτό που αφορά την ευρύτερη αστική περιοχή Λευκωσίας, η οποία εκτείνεται σε μια πολύ ομαλή τοπογραφία, και β. η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων στην ευρύτερη αστική περιοχή Λευκωσίας (σε βάθος 4-5 χρόνων και με χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων), με στόχο να προσδώσει στην πρωτεύουσα ένα συγκριτικό πλεονέκτημα (σε σχέση με τις παραλιακές πόλεις), αλλά και για να λειτουργήσει ως πρότυπο και για αυτές. Εν τω μεταξύ, μπορούμε να θεσμοθετήσουμε πρόνοιες (και αν χρειαστεί και κανονισμούς) που να διέπουν το μέγιστο βάθος που θα μπορούσαν να φτάσουν οι υπόγειες κατασκευές των οικοδομών μας, ώστε να διασφαλίσουμε τη δυνατότητα στις επόμενες γενιές να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν πιο εύκολα διάφορα υπόγεια δίκτυα υποδομής (όπως χώρους στάθμευσης, καταφύγια, γεωθερμικούς σταθμούς, μετρό κ.ά.). Συμπερασματικά, θα σημειώναμε πως πριν αναγκαστούμε να πάμε σε ακριβές κατασκευές για επίλυση του κυκλοφοριακού, με υπέργεια και υπόγεια οδικά δίκτυα (για τραμ, τρένα και μετρό κ.λπ.) χρειάζεται να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που δημιουργούνται από την επαναδιαχείριση του τεράστιου υφιστάμενου οδικού μας δικτύου, που σήμερα υπολειτουργεί. Γιώργος Χατζημιχαήλ, Αρχιτέκτονας
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τo Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) είναι ο θεσμοθετημένος Τεχνικός Σύμβουλος της Πολιτείας και οργανισμός όλων των Κυπρίων Μηχανικών. Ιδρύθηκε με το Νόμο 224/1990 και είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με αιρετή Διοίκηση. Διαθέτει ιδιόκτητο κτίριο κεντρικών γραφείων και Υπηρεσία αναγκαία για την προώθηση των σκοπών του. Το ΕΤΕΚ έχει σκοπό την προαγωγή της επιστήμης στους διάφορους τομείς που σχετίζονται με την ειδικότητα των Μελών του, της Μηχανικής και της Τεχνολογίας γενικά και την ανάπτυξή τους για αυτοδύναμη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της Δημοκρατίας.
KENTΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΜΑΙL cyprus@etek.org.cy ΕΜΑΙL EΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΚΟΙΝΟΥ yemp@etek.org.cy Τηλ: +35722877644 Φαξ: +35722730373
www.etek.org.cyΚεντρικά Γραφεία
Οδός Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία Ταχυδρομική Διεύθυνση: Τ.Θ. 21826, 1513 Λευκωσία
Κεντρικό email: cyprus@etek.org.cy Email εξυπηρέτησης κοινού: yemp@etek.org.cy Τηλέφωνο: 22877644 Φαξ: 22730373 www.etek.org.cy
30
Το Επιμελητήριο προσδίδει μεγάλη σημασία σε διεθνή θέματα και καταβάλλει προσπάθεια για επέκταση των σχέσεών του, τόσο με επιμελητήρια άλλων χωρών όσο και με διεθνείς φορείς μηχανικών. Το ΕΤΕΚ είναι πλήρες μέλος στο European Council of Engineers Chambers (ECEC). Συμμετέχει, μέσω της ΠΕΤΕΚΚ (Πλατφόρμα για την Έρευνα και Τεχνολογία για τις Κατασκευές στη Κύπρο), στην αντίστοιχη European Construction Technology Platform (ECTP). Στον ευρωπαϊκό χώρο το Επιμελητήριο συμβάλλει ενεργά στις επαγγελματικές οργανώσεις European Federation of National Engineering Associations (FEANI) και International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) και συμμετέχει σε συζητήσεις με ευρωπαϊκές επιτροπές. Στον διεθνή χώρο, σε συνεργασία με τοπικές επαγγελματικές οργανώσεις, συμμετέχει και εκπροσωπείται στην World Federation of Engineering Organizations (WFEO). Συνεργάζεται στενά με το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΤΕΕ) και έχει συνάψει πρωτόκολλο συνεργασίας με το ΤΕΕ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. Αντίστοιχη συνεργασία υπάρχει μεταξύ του Επιμελητηρίου και του Engineering Council Βρετανίας. Γενικό Συμβούλιο Το ΕΤΕΚ διοικείται από 30μελές Γενικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου είναι αιρετά και εκλέγονται ανά τριετία. Οι έδρες του Συμβουλίου κατανέμονται ανάλογα με το ποσοστό των μελών του κάθε κλάδου μηχανικής επιστήμης στο σύνολο των μελών του Επιμελητηρίου. Διοικούσα Επιτροπή Η Διοικούσα Επιτροπή είναι το εκτελεστικό και συντονιστικό όργανο του Επιμελητηρίου για την υλοποίηση της πολιτικής του, όπως αυτή διαμορφώνεται από το Επιμελητήριο. Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ για την τριετία 2017 – 2020: 2023-2026: Πρόεδρος, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, Αρχιτέκτονας
Πρόεδρος Στέλιος Αχνιώτης, Πολιτικός Μηχανικός Α΄ Αντιπρόεδρος, Πλάτωνας Στυλιανού, Πολιτικός Μηχανικός Α’ Αντιπρόεδρος Κωνσταντίνος Κωσταντή, Αρχιτέκτονας Β΄ Αντιπρόεδρος, Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός Β’ Αντιπρόεδρος Ανδρέας Μαραγκός, Μηχανολόγος Μηχανικός Γενικός Γραμματέας, Ανδρέας Θεοδότου, Πολιτικός Μηχανικός Γενικός Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός ΓενικόςΓραμματέας Ταμίας, Έλενα Χριστοδούλου, Αρχιτέκτονας Γενικός Ταμίας Σωκράτης Σωκράτους, Μηχανικός Πληροφορικής Μέλη
Μέλη: Γαλαζή Ιακώβου, Αρχιτέκτονας, Κυριάκος Θεμιστοκλέους, Θωμάς Άννα Μίτα, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Αρχιτέκτονας, Ντίνος Μηχανικός Νικολαΐδης, Μηχανολόγος Μηχανικός, Ιάκωβος Σωκράτης Σωκράτους, Πληροφορικής Χαραλάμπους, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα, Πολιτικός Μηχανικός Ξένιος Παπασταύρου, Μηχανολόγος Μηχανικός
30