Περιοδικό Ιουλίου ETEK#312

ΤΕΥΧΟΣ 312 •ΙΟΥΛΙΟΣ 2026

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Δ Ε ΛΤ Ι Ο

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Ποιος έχει την αρμοδιότητα θεμάτων επικίνδυνων οικοδομών Το ΧΧΧΙΙο Διεθνές Συνέδριο ISSA-C στην Κύπρο Από τα Chatbots στους AI Agents: Αυτοματισμός με Έλεγχο και Ευθύνη Κρίσιμες Πρώτες Ύλες και Αδρανή Υλικά

ΕΠΑΝΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ - ΜΕΣΑΙΟΥ ΡΙΣΚΟΥ

Το υφιστάμενο καθεστώς δεν επιτρέπει την υγιή δραστηριοποίηση των επαγγελματιών Ταχυδρομικό τέλος πληρωμένο / Αρ. Άδειας: 4828

ISSN 1450-3379 (print), ISSN 2547-8605 (online)

2

Θ Ε Μ ΑΤΑ

3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το μηνιαίο περιοδικό και η ιστοσελίδα (www.etek.org.cy) αποτελούν την επίσημη φωνή του ΕΤΕΚ (τα οποία υποστηρίζονται από ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης - Facebook, LinkedIN, issuu και YouTube). Το περιοδικό αποστέλλεται ταχυδρομικώς ή/και ηλεκτρονικά σε περίπου 14.000 παραλήπτες, μέλη του ETEK, ανώτερα στελέχη δημόσιων οργανισμών και σε διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων. Τα μέλη του ΕΤΕΚ, τα οποία στις αρχές του 2024 αριθμούσαν 17.170 (υπάρχουν άτομα που είναι εγγεγραμμένα σε δύο ή και τρεις κλάδους), προέρχονται από τους κλάδους: Αρχιτεκτονική, Πολιτική Μηχανική, Μηχανολογική Μηχανική, Ηλεκτρολογική Μηχανική, Ηλεκτρονική Μηχανική περιλαμβανομένης της Μηχανικής της Πληροφορικής, Χημική Μηχανική, Μηχανική Μεταλλείων & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας, Αγρονομική Τοπογραφική, Μηχανική Περιβάλλοντος, Επιμέτρηση Ποσοτήτων, Εκτίμηση Γης, Πολεοδομία – Χωροταξία.

ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ ΈΚΔΟΣΗΣ

ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 06 Επικίνδυνες Οικοδομές στην Κύπρο: Η «Αόρατη» Κρίση που Απαιτεί Άμεση Δράση Tου Στέλιου Αχνιώτη

ΘΕΜΑΤΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος Διεύθυνση: Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: +35722877644 / Φαξ: +35722730373

07 Αρμοδιότητα θεμάτων επικίνδυνων οικοδομών

www.etek.org.cy cyprus@etek.org.cy

08 Εθνική στρατηγική ασφάλειας για τα κτήρια και η σημασία

Γραφείο ΕΤΕΚ στην Πάφο Οδός Σόλωνος 14-16 8010 Πάφος Τηλ: +35726912814 / Φαξ: +35726912799

του τακτικού ελέγχου 12 14

Ενίσχυση του αστικού πρασίνου με βάση την πρόταση/

ΚΑΤΆ ΝΌΜΟ ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ

πρότυπο του ΤΠΟ

Κωνσταντίνος Κωνσταντή (Πρόεδρος ΕΤΕΚ)

Τα προβλήματα στην ταχεία αδειοδότηση αναπτύξεων

ΕΚΔΌΤΗΣ

χαμηλού και μεσαίου ρίσκου 19

Το ΧΧΧΙΙο Διεθνές Συνέδριο ISSA-C στην Κύπρο

ΓΝΩΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ www.gnora.com

ΑΡΘΡΑ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ 25 Από τα Chatbots στους AI Agents: Αυτοματισμός με Έλεγχο και Ευθύνη 26 Κρίσιμες Πρώτες Ύλες και Αδρανή Υλικά

info@gnora.com Τηλ: +35722441922

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΊΑ Κατερίνα Στεφάνου ktrnstefanou@gmail.com

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΣΕΛΊΔΩΣΗ Κυριακή Σοφοκλέους

Το ΕΤΕΚ δεν φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για την ορθότητα ή και το περιεχόμενο των ενυπόγραφων άρθρων ή/και αναλύσεων, που φιλοξενούνται στο Ενημερωτικό Δελτίο του τα οποία, σημειώνεται, δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη την άποψη του Επιμελητηρίου αλλά των συγγραφέων τους. H δημοσίευση άρθρων που αποστέλλονται εναπόκειται στην κρίση της Συντακτικής Eπιτροπής του ενημερωτικού δελτίου.

4

kyriaki@gnora.com

ΔΙΑΦΗΜΊΣΕΙΣ adservicescentral@gmail.com

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

5

5

EDITORIAL

Επικίνδυνες Οικοδομές στην Κύπρο: Η «Αόρατη» Κρίση που Απαιτεί Άμεση Δράση Η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αθόρυβη αλλά υπαρκτή κρίση: τη γήρανση του κτηριακού της αποθέματος και τον αυξανόμενο αριθμό επικίνδυνων οικοδομών. Η πλειονότητα των πολυκατοικιών στις αστικές περιοχές κατασκευάστηκε μεταξύ 1960 και 1990, σε μια περίοδο ταχείας αστικοποίησης και χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για συντήρηση και με έλλειψη της απαιτούμενης κουλτούρας. Σήμερα, πολλές από αυτές τις οικοδομές εμφανίζουν σοβαρές φθορές: διάβρωση οπλισμού, αποκολλήσεις επιχρισμάτων, αστοχίες προβόλων και εκτεταμένα προβλήματα υγρασίας. Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό· είναι κοινωνικό, διοικητικό και θεσμικό. Η απουσία υποχρεωτικών επιθεωρήσεων κτηρίων αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Κύπρος δεν διαθέτει σύστημα περιοδικού ελέγχου στατικής επάρκειας και ασφάλειας. Η συντήρηση επαφίεται αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να συνεννοηθούν λόγω πολυϊδιοκτησίας, οικονομικών περιορισμών ή έλλειψης τεχνικής γνώσης. Οι αρμόδιες αρχές, από την πλευρά τους, «δυσκολεύονται» να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους και να επιβάλουν αποτελεσματικά τις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι παθολογίες των κτηρίων συσσωρεύονται μέχρι να γίνουν επικίνδυνες. Το ΕΤΕΚ έχει επανειλημμένα, εδώ και αρκετά χρόνια, προειδοποιήσει για την ανάγκη θεσμικής μεταρρύθμισης. Οι θέσεις του είναι σαφείς: θεσμοθέτηση υποχρεωτικών επιθεωρήσεων ανά 7-10 χρόνια, δημιουργία ψηφιακού Μητρώου Κτηρίων, ενίσχυση των αρμόδιων τοπικών αρχών

Συντακτική Επιτροπή

με τα απαραίτητα θεσμικά και λειτουργικά εργαλεία και καθορισμός των ευθυνών των ιδιοκτητών. Παράλληλα, θα πρέπει να εξευρεθούν τα απαραίτητα χρηματοδοτικά εργαλεία και μηχανισμοί που θα επιτρέψουν σε παλιές πολυκατοικίες να υλοποιήσουν αναγκαίες επεμβάσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές με χαμηλά εισοδήματα. Η λύση απαιτεί συντονισμένη δράση. Πρώτον, η πολιτεία πρέπει να θεσπίσει ένα σύγχρονο πλαίσιο ελέγχου κτηρίων, αντίστοιχο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Δεύτερον, οι αρμόδιες τοπικές αρχές πρέπει να αποκτήσουν την απαραίτητη επάρκεια και αρμοδιότητες για άμεση παρέμβαση. Τρίτον, οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενημερωθούν και να υποστηριχθούν ώστε να αναλάβουν τις Η ασφάλεια ευθύνες τους. Τέλος, απαιτείται ένα εθνιτων κτηρίων δεν κό πρόγραμμα χρηματοδότησης για την είναι πολυτέλεια· αναβάθμιση παλιών οικοδομών, όχι μόνο για λόγους ενεργειακής απόδοσης και είναι δημόσιο ποιότητας ζωής, αλλά κυρίως για λόγους ασφάλειας. αγαθό Η ασφάλεια των κτηρίων δεν είναι πολυτέλεια· είναι δημόσιο αγαθό. Έχουμε ήδη καθυστερήσει πάρα πολύ και το πρόβλημα μεγεθύνεται με ραγδαίους ρυθμούς. Απαιτείται δράση κατεπειγόντως και όχι να περιμένουμε το επόμενο ατύχημα για να ψαχνόμαστε και να επιρρίπτουμε ευθύνες ο ένας στον άλλο. Η πρόληψη είναι η μόνη βιώσιμη στρατηγική δεν υπάρχουν άλλα περιθώρεια αναβολής. Στέλιος Αχνιώτης Πολιτικός Μηχανικός

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Στέλιος Αχνιώτης – Πολιτικός Μηχανικός • ΜΕΛΗ: Δρ Τασούλα Κυπριανίδου-Λεοντίδου – Χημικός Μηχανικός, Γιώργος Δημητρίου Πολιτικός Μηχανικός, Δρ Ζωμενία Ζωμενή - Γεωλόγος, Δρ Μιχάλης Μπενάκης – Ηλεκτρολόγος Μηχανικός • ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΥΛΗΣ: Αντριάνα Μιλτιάδου – Γραμματειακή Λειτουργός ΕΤΕΚ • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Χάρης Σταυρινού – Επιστημονικός Λειτουργός ΕΤΕΚ

6

ΘΕΜΑΤΑ

Αρμοδιότητα θεμάτων επικίνδυνων οικοδομών Με επιστολή του στους Διευθυντές Αδειοδότησης των ΕΟΑ, η οποία κοινοποιείται στον Υπουργό Εσωτερικών και τους Προ- Η ευθύνη βαρύνει έδρους και τους Γενικούς Διευθυντές των το Συμβούλιο ΕΟΑ Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας, Πάτου ΕΟΑ και όχι φου και Αμμοχώστου, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου διατυπώνει τη μεμονωμένο θέση του στο ερώτημα «ποιος έχει αρμολειτουργό διότητα στα θέματα επικίνδυνων οικοδομών». Η άποψη που εκφράζεται βασίζεται στον Ποινικό Κώδικα και προκύπτει από τη συνεργασία του ΕΤΕΚ με τον Νομικό του Σύμβουλο. Όπως καταγράφει η επιστολή: «Αναφερόμαστε στο πιο πάνω θέμα σε συνέχεια της σχετικής επιστολής σας, ημερ. 07.05.2026 και σημειώνουμε ότι το ΕΤΕΚ συμφωνεί με τη θέση ότι η κατά τον νόμο αρμοδιότητα του Διευθυντή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης ως «αρμόδιας αρχής» και για τα θέματα των επικίνδυνων οικοδομών, ως προσωποπαγής ευθύνη, για ένα τόσο κρίσιμο θέμα, κρίνεται άδικη και δυσβάστακτη, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευθύνη βαρύνει υπηρεσιακό υπάλληλο που δεν έχει ουσιαστική αρμοδιότητα, μεταξύ άλλων, για θέματα στελέχωσης, δομής και προϋπολογισμού του Οργανισμού. Για τον σκοπό αυτό, το ΕΤΕΚ έχει διερευνήσει το θέμα σε συνεργασία με τον Νομικό του Σύμβουλο, με γνώμονα υπάλληλος που εκτελεί καλόπιστα τα καθήκοντά του να μην υφίσταται ποινική δίωξη ή να υπέχει προσωποπαγούς ευθύνης για το κρίσιμο αυτό θέμα. Επί του προκειμένου σημειώνουμε ότι με βάση τη διερεύνηση που έγινε, θέση του Νομικού μας Συμβούλου είναι ότι η πιο κάτω ρύθμιση που περιέχει ο Ποινικός Κώδικας (Κεφ. 154) αποτελεί ικανοποιητική ρύθμιση που καλύπτει και το συγκεκριμένο θέμα. Ειδικότερα, οι υπάλληλοι των ΕΟΑ θεωρούνται δημόσιοι λειτουργοί σύμφωνα με το Άρθρο 4 του εν λόγω Νόμου (Ποινικού Κώδικα) και διαπράττουν ποινικό αδίκημα στις περιπτώσεις που εσκεμμένα παραμελούν την εκτέλεση καθήκοντός τους (Άρθρο 134).

Ως εκ των πιο πάνω διαφαίνεται πως παρέχεται, με βάση τον Ποινικό Κώδικα, προστασία στους λειτουργούς των ΕΟΑ εκτός αν προκύπτει εσκεμμένη παραμέληση εκτέλεσης καθήκοντος στο πλαίσιο που ρυθμίζεται βάσει του άρθρου 134. Ανεξάρτητα των πιο πάνω, θεωρούμε ότι θα πρέπει να προχωρήσει η προώθηση σχετικής τροποποίησης του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου προκειμένου να μεταφέρει την αρμοδιότητα, για σκοπούς των άρθρων 15 έως 15E, από τους λειτουργούς στο οικείο Συμβούλιο του εκάστοτε Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 του περί Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης Νόμου, και θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο εισαγωγής σχετικής πρόνοιας που να διαλαμβάνει πως στον ορισμό «αρμόδια αρχή» στο άρθρο 2 «Ερμηνεία» του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, για σκοπούς των άρθρων 15, 15Α έως 15Ε, ως αρμόδια αρχή καθορίζεται το εκάστοτε Συμβούλιο του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης. Μια τέτοια πρόνοια θεωρούμε πως θα επιτύγχανε τον πιο πάνω σκοπό με τρόπο που διατηρεί τον τεχνοκρατικό χαρακτήρα των Επαρχιακών Οργανισμών για λοιπά θέματα που αφορούν τις αρμοδιότητές τους, διασφαλίζοντας ωστόσο πως αρμόδιο όργανο για τη λήψη των εν λόγω αποφάσεων είναι το εκάστοτε Συμβούλιο του ΕΟΑ, το οποίο έχει και την αρμοδιότητα για την έγκριση της δομής και του προϋπολογισμού του Οργανισμού. Πιο συγκεκριμένα, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σχετικά με τη διαχείριση επικίνδυνων οικοδομών, συχνά συνεπάγονται σημαντικά οικονομικά κόστη, ενώ απαιτούν τη διάθεση πόρων, περιλαμβανομένου ανθρώπινου δυναμικού, ζητήματα για τα οποία δεν λαμβάνει απόφαση η Υπηρεσία αλλά το Συμβούλιο ενός εκάστου Οργανισμού. Συναφώς κρίνεται εύλογο την αρμοδιότητα για τα θέματα που αφορούν στη διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών να φέρει το Συμβούλιο του ΕΟΑ που έχει και την αρμοδιότητα για θέματα πόρων και προσωπικού. Νοείται ότι σε ό,τι αφορά τα τεχνικά ζητήματα, οι εισηγήσεις παραμένουν στην Υπηρεσία, ενώ η τελική διοικητική απόφαση λαμβάνεται από το Συμβούλιο».

Άρθρο 4 – Ερμηνεία Στον κώδικα αυτό… «δημόσιος λειτουργός» σημαίνει πρόσωπο που κατέχει οποιοδήποτε από τα πιο κάτω αξιώματα ή που ασκεί τα καθήκοντα που αρμόζουν σε τέτοιο αξίωμα, είτε ως αναπληρωτής ή διαφορετικά, δηλαδή – (α) … (β) οποιαδήποτε θέση, στην οποία κάποιο πρόσωπο διορίζεται ή υποδεικνύεται με νόμο ή κατόπιν εκλογής ή (γ) … Άρθρο 134 – Παραμέληση υπηρεσιακού καθήκοντος 134. Δημόσιος λειτουργός που εσκεμμένα παραμελεί την εκτέλεση καθήκοντος, το οποίο έχει σύμφωνα με τον νόμο υποχρέωση να εκτελέσει, είναι ένοχος πλημμελήματος, νοουμένου ότι η εκτέλεση τέτοιου καθήκοντος δεν θα επιφέρει μεγαλύτερο κίνδυνο από εκείνον τον οποίο θα αναμενόταν να αντιμετωπίσει άνθρωπος συνηθισμένου σθένους και ενεργητικότητας.»

7

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Εθνική στρατηγική ασφάλειας για τα κτήρια Σε δηλώσεις αναφορικά με την ανάγκη για μια εθνική στρατηγική ασφάλειας του κτηριακού αποθέματος στην Κύπρο προέβη ο Πλάτωνας Στυλιανού, Α’ Αντιπρόεδρος ΕΤΕΚ, Προέδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πολιτικών Μηχανικών. Ο κ. Στυλιανού τοποθετήθηκε με αφορμή την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα διεθνώς. Όπως επεσήμανε: «Οι πρόσφατοι ισχυροί σεισμοί υπενθυμίζουν ότι η σεισμική ασφάλεια δεν αποτελεί ζήτημα που αφορά μόνο τις χώρες όπου εκδηλώθηκε ένας καταστροφικός σεισμός, αλλά όλες τις σεισμογενείς περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου. Τα κτήρια που σχεδιάζονται σύμφωνα με τους Ευρωκώδικες, οι οποίοι εφαρμόζονται υποχρεωτικά στην Κύπρο από το 2012, διαθέτουν ένα σύγχρονο και υψηλό επίπεδο Σεισμικά αντισεισμικού σχεδιασμού. Παράλληλα, τα φαινόμενα κτήρια που κατασκευάστηκαν με βάση τον και τακτική Κυπριακό Αντισεισμικό Κώδικα από το 1994 έως το 2011 παρουσιάζουν επίσης σημαντικά επιθεώρηση βελτιωμένη σεισμική συμπεριφορά σε σχέση κτηρίων με παλαιότερες κατασκευές. Ωστόσο, σημαντικό μέρος του υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος ανεγέρθηκε πριν από την εφαρμογή των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και, όπου κρίνεται αναγκαίο, αξιολόγηση της σεισμικής του επάρκειας. Είναι επίσης σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι ο σεισμός είναι ένα φυσικό και σε μεγάλο βαθμό τυχαίο γεγονός. Οι αντισεισμικοί κανονισμοί δεν μπορούν να εγγυηθούν ότι ένα κτήριο δεν θα υποστεί ζημιές σε οποιονδήποτε σεισμό. Εάν ένας πραγματικός σεισμός υπερβεί σημαντικά τις παραδοχές του σχεδιασμού, ακόμη και ένα νέο και σωστά σχεδιασμένο κτήριο μπορεί να υποστεί σοβαρές βλάβες. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο σχεδιασμός ήταν ανεπαρκής, αλλά ότι η σεισμική δράση ξεπέρασε το επίπεδο για το οποίο είχε σχεδιαστεί η κατασκευή. Παράλληλα, η γήρανση του κτηριακού αποθέματος αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Κύπρος. Για τον λόγο αυτό, είναι αναγκαία η υιοθέτηση μιας εθνικής πολιτικής περιοδικής επιθεώρησης, αξιολόγησης και συντήρησης των οικοδομών, με προτεραιότητα στα δημόσια κτήρια, τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τις πολυκατοικίες μεγαλύτερης ηλικίας και γενικότερα τις κατασκευές που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό χρηστών. Η έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων και η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων συντήρησης ή αντισεισμικής ενίσχυσης αποτελούν την αποτελεσματικότερη επένδυση για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και της ανθεκτικότητας των πόλεων μας. Το σημαντικότερο δίδαγμα είναι ένα: Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε τους σεισμούς. Μπορούμε όμως να περιορίσουμε δραστικά τις συνέπειές τους, επενδύοντας στην πρόληψη, στην ποιότητα των κατασκευών, στην τακτική επιθεώρηση και ενίσχυση του υφιστάμενου κτηριακού

8

Πηγή φωτογραφίας ΚΥΠΕ

αποθέματος και στην ουσιαστική εφαρμογή των αντισεισμικών κανονισμών» κατέληξε ο κ. Στυλιανού. ΜΟΤ για οικοδομές Σε δηλώσεις προέβη και ο Γενικός Γραμματέας του ΕΤΕΚ, πολιτικός μηχανικός, Ανδρέας Θεοδότου με αφορμή τη νέα πτώση μπαλκονιών σε πολυκατοικία, στη Λεμεσό. Όπως είπε: «Αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά το θέμα των πολλών, παλαιών κτηρίων που έχουμε και το γεγονός ότι αυτά τα κτήρια, όπως έχουμε ξαναπεί, τα περισσότερα σχεδιάστηκαν και χτίστηκαν πριν το 1994, άρα πριν την εφαρμογή του οποιουδήποτε κανονισμού». Αρκετά κτήρια, πρόσθεσε, χτίστηκαν λίγο μετά την εισβολή, «λίγο βιαστικά, χωρίς επίβλεψη και αρκετές φορές και με όχι τα καλύτερα υλικά». Αναφερόμενος ειδικότερα στις κοινόκτητες πολυκατοικίες είπε ότι συχνά δεν υπάρχει η κοινή διάθεση από όλους τους ιδιοκτήτες να συντηρηθούν. Το θέμα συζητήθηκε και με τον Υπουργό Εσωτερικών, ο οποίος, όπως ανέφερε ο κ. Θεοδότου στο ΚΥΠΕ, θεωρεί ότι για να μπορέσει να εφαρμοστεί το μέτρο της τακτικής επιθεώρησης κτηρίων (ΜΟΤ), κάτι που και το ΕΤΕΚ θεωρεί ορθό, θα πρέπει παράλληλα να ψηφιστεί και η νομοθεσία που αφορά της κοινόκτητες οικοδομές, που είναι μια νέα νομοθεσία. «Ουσιαστικά, θα πρέπει να συνδυαστεί για να μπορούμε κατά κάποιο τρόπο να υποχρεώνουμε τις διαχειριστικές επιτροπές να προβαίνουν στην τακτική επιθεώρηση του κτηρίου, δηλαδή οι διαχειριστικές επιτροπές να προσλαμβάνουν κάποιον μηχανικό, να πηγαίνει επιτόπου, να κάνει την επιθεώρηση και να εκδίδει αυτό το πιστοποιητικό επιθεώρησης του κτηρίου». Χαρακτήρισε την έκδοση τέτοιου πιστοποιητικού πάρα πολύ σημαντικό μέτρο, σημειώνοντας ότι σε πρώτη φάση θα μπορέσει να γίνει μια καλή καταγραφή, μία βάση δεδομένων για τον αριθμό των οικοδομών π.χ. πριν το 1994, σε τι κατάσταση βρίσκονται, αν είναι συντηρημένες ή όχι έτσι ώστε να ληφθούν τα επόμενα μέτρα. Αυτά θα μπορούσαν να είναι επί παραδείγματι κίνητρα στους ιδιοκτήτες για ανακαίνιση, ενίσχυση της οικοδομής, όπως κρατική επιχορήγηση ή ευρωπαϊκή επιχορήγηση. Έτσι, κατέληξε ο κ. Θεοδότου, θα μπορούν οι ιδιοκτήτες των πολυκατοικιών, εφόσον ο μηχανικός εντοπίσει πρόβλημα, να προχωρούν τουλάχιστον με τα επείγοντα και να προβαίνουν σε επιδιορθώσεις.

Engineering Efficiently.

Less Concrete.

More Performance.

Permanent formwork for raised slabs IGLU’® is a patented modular system for raised concrete slabs and ventilated cavities, designed to replace structural fill, accommodate utilities, and mitigate vapor intrusion and ground heave.

Void former for cast-in-place voided biaxial slabs U-BOOT® Beton is a stay-in-place recycled plastic void former for twoway reinforced concrete slabs and raft foundations, ideal for long-span structures requiring large column-free spaces.

www.domochemica.com.cy

ΘΕΜΑΤΑ

Οι ενέργειες του ΕΤΕΚ για τις αμοιβές των μηχανικών Με επιστολή του το ΕΤΕΚ απάντησε σε συνάδελφο μηχανολόγο μηχανικό, η οποία Η νομοθετική εξέφρασε την απογοήτευσή της για το εργασιακό καθεστώς που αντιμετωπίζουν ρύθμιση κυρίως οι νέοι επαγγελματίες που εισέρχογια θέσπιση νται στην αγορά εργασίας. Το Επιμελητήριο Μητρώου αναγνωρίζει ότι «τα ζητήματα που εγείρει το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Μελετητών ημερομηνίας 04.06.2026 είναι ουσιαστικά αποτελεί και απασχολούν διαχρονικά το ΕΤΕΚ, καθώς συνδέονται άμεσα με το κύρος του επαγ- ουσιαστικό βήμα γέλματος του μηχανικού, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, την ασφάλεια των έργων και τη δυνατότητα των νέων επιστημόνων να παραμείνουν και να εξελιχθούν επαγγελματικά στην Κύπρο. Το ΕΤΕΚ αναγνωρίζει ότι οι νέοι μηχανικοί, ανεξαρτήτως ειδικότητας, καλούνται σήμερα να ανταποκριθούν σε ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις: πολυετείς σπουδές, συνεχή επαγγελματική κατάρτιση, συμμόρφωση με σύνθετα νομοθετικά και τεχνικά πλαίσια, ανάληψη σοβαρών ευθυνών και συμμετοχή σε έργα μεγάλης οικονομικής και κοινωνικής σημασίας. Ως εκ τούτου, η επαγγελματική και οικονομική τους αναγνώριση αποτελεί ζήτημα που δεν μπορεί να παραγνωρίζεται. Σε σχέση με τις αμοιβές, σημειώνεται ότι το ΕΤΕΚ έχει ήδη προβεί σε παρεμβάσεις προς την Πολιτεία, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της συζήτησης για τον κατώτατο μισθό, επισημαίνοντας την ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη θέση των πτυχιούχων και των επαγγελματιών υψηλής επιστημονικής κατάρτισης. Η θέση του Επιμελητηρίου είναι ότι η εργασία των μηχανικών πρέπει να αναγνωρίζεται με τρόπο ανάλογο των γνώσεων, των προσόντων, της ευθύνης και της συμβολής τους στην ανάπτυξη και στην ασφάλεια της κοινωνίας. Παρόλο που το ΕΤΕΚ δεν έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στους μι-

10

σθούς που προσφέρουν οι ιδιωτικές εταιρείες, έχει καταβάλει και θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για τη διασφάλιση δίκαιων και ορθών αμοιβών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Η θέση αυτή βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι εύλογες αμοιβές για τις επαγγελματικές υπηρεσίες συμβάλλουν στη βελτίωση των συνθηκών αμοιβής και για τους εργαζομένους στα μελετητικά γραφεία. Παράλληλα, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι, στο πλαίσιο του ενωσιακού δικαίου και των κανόνων ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν επιτρέπεται σε επαγγελματικούς φορείς η άμεση ρύθμιση ή ο καθορισμός αμοιβών για επαγγελματικές υπηρεσίες. Το ΕΤΕΚ, συνεπώς, δεν μπορεί να καθορίσει δεσμευτικά κατώτατες ή ενιαίες αμοιβές για τους μηχανικούς. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι παραμένει αδρανές. Αντιθέτως, αξιοποιεί τα θεσμικά εργαλεία που έχει στη διάθεσή του, ώστε να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου, διαφανούς και ποιοτικού επαγγελματικού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΤΕΚ έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την ετοιμασία και προώθηση της εγκυκλίου του Γενικού Λογιστηρίου που αφορά τις εκτιμημένες αξίες σύμβασης για μελετητικές υπηρεσίες, καθώς και για τον καθορισμό των παραδοτέων των μελετών. Η προσπάθεια αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς συμβάλλει στον ορθότερο προσδιορισμό του αντικειμένου των υπηρεσιών μηχανικού, στην αποφυγή ασαφειών και υποκοστολογήσεων, και στη διαμόρφωση πιο υγιών συνθηκών ανάθεσης και εκτέλεσης μελετητικών υπηρεσιών. Συναφώς, το ΕΤΕΚ έχει ετοιμάσει και δημοσιεύσει πρότυπο συμβόλαιο μελετητικών υπηρεσιών, το οποίο θα μπορεί να λειτουργήσει ως χρήσιμο εργαλείο για τη σαφέστερη αποτύπωση των υποχρεώσεων, των παραδοτέων, των ευθυνών και των όρων συνεργασίας μεταξύ μηχανικού και πελάτη. Η ύπαρξη τέτοιων εργαλείων ενισχύει τη διαφάνεια, περιορίζει τις ασάφειες και συμβάλλει στην καλύτερη προστασία τόσο των επαγγελματιών όσο και των αποδεκτών των υπηρεσιών τους. Επί του προκειμένου το ΕΤΕΚ επεξεργάζεται την ετοιμασία νομοθετικής ρύθμισης των όρων ανάθεσης μελετητικών υπηρεσιών με σύσταση για εύρος αμοιβής ανάλογα με την περίπτωση. Επιπρόσθετα, η ψήφιση της νομοθετικής ρύθμισης για θέσπιση Μητρώου Μελετητών αποτελεί ακόμη ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ισότιμου και διαφανούς πλαισίου λειτουργίας της αγοράς. Η ύπαρξη ενός οργανωμένου μητρώου συμβάλλει στη διασφάλιση ενός πραγματικού “level playing field”, στο οποίο οι επαγγελματίες αξιολογούνται στη βάση αντικειμενικών κριτηρίων, προσόντων, ασφάλισης και ικανότητας παροχής ποιοτικών υπηρεσιών, ενώ παράλληλα διευκρινίζονται ασυμβίβαστες ιδιότητες με τρόπο που να βελτιώνεται ο επαγγελματισμός και το κύρος του μελετητή» καταλήγει η επιστολή.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Ενίσχυση του αστικού πρασίνου Με επιστολή του στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών το ΕΤΕΚ εκφράζει Η πρόταση/ τη θετική άποψή του για τη δενδροφύτευση πρότυπο οδικών δικτύων και δημόσιων χώρων. Στην επιστολή που φέρει τον τίτλο «Υιοθέτηση και του ΤΠΟ Υποχρεωτική Εφαρμογή Προτύπου Δενδροενσωματώνει φύτευσης Οδικών Δικτύων και Πεζοδρομίων» σύγχρονες το Επιμελητήριο, μεταξύ άλλων, αναφέρει: «Η ανάγκη ενίσχυσης του αστικού πρασίαρχές βιώσιμου νου και ιδιαίτερα της οργανωμένης δεναστικού δροφύτευσης κατά μήκος οδικών αξόνων και δημόσιων χώρων καθίσταται σήμερα σχεδιασμού ακόμη πιο επιτακτική, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες της Κύπρου και τις ολοένα αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Οι παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών, σε συνδυασμό με την έντονη αστική θερμική επιβάρυνση, επηρεάζουν ουσιαστικά τη λειτουργικότητα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων χώρων, αποθαρρύνουν τις βιώσιμες μετακινήσεις και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό, η δενδροφύτευση δεν αποτελεί απλώς στοιχείο αισθητικής αναβάθμισης, αλλά αναπόσπαστο δομικό εργαλείο σύγχρονου αστικού σχεδιασμού, το οποίο συμβάλλει ουσιαστικά στη θερμική άνεση, στη βελτίωση του μικροκλίματος, στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας, καθώς και στη δημιουργία ανθρώπινων, λειτουργικών και φιλόξενων δημόσιων χώρων. Παράλληλα, η οργανωμένη δενδροφύτευση και η ενίσχυση του αστικού πρασίνου συνάδουν με τις αρχές των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), καθότι συμβάλλουν στη δημιουργία πιο ασφαλών, προσβάσιμων και κλιματικά άνετων διαδρομών για πεζούς και ποδηλάτες, ενισχύοντας τη βιώσιμη κινητικότητα και την ποιότητα ζωής στο αστικό περιβάλλον. Προς τον σκοπό αυτό, το ΕΤΕΚ αξιολόγησε πρότυπα και πρακτικές άλλων χωρών σε σχέση με τη δενδροφύτευση οδικών δικτύων και δημόσιων χώρων, καθώς και το πρότυπο για τη λειτουργική κατηγοριοποίηση και προδιαγραφές αστικού σχεδιασμού που έχουν αναπτυχθεί από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως. Παράλληλα, λήφθηκαν υπόψη οι ιδιαιτερότητες του κυπριακού αστικού περιβάλλοντος, οι κλιματικές συνθήκες της χώρας, η λειτουργική ιεράρχηση του οδικού δικτύου, καθώς και ζητήματα οδικής ασφάλειας, προσβασιμότητας και συμβατότητας με τις υφιστάμενες τεχνικές υποδομές. Από την πιο πάνω αξιολόγηση, το ΕΤΕΚ καταλήγει ότι η πρόταση/πρότυπο του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως ενσωματώνει σύγχρονες αρχές βιώσιμου αστικού σχεδιασμού και περιλαμβάνει ολοκληρωμένη, τεχνικά τεκμηριωμένη και προσαρμοσμένη στην κυπριακή πραγματικότητα προσέγγιση. Συγκεκριμένα, προβλέπει σαφή κατηγοριοποίηση του οδικού δικτύου και αντίστοιχες τυπικές διατομές, καθορίζει ελάχιστα πλάτη ελεύθερης όδευσης πεζών και ζώνες πρασίνου, προτείνει ενδημικά και ανθεκτικά είδη δέντρων χαμηλών απαιτήσεων άρδευσης, ενώ παράλληλα διασφαλίζει την οδική ασφάλεια, την αναγκαία ορατότητα και την προσβασιμότητα. Επιπρόσθετα, μέσω κατάλληλων τεχνικών προδιαγραφών, όπως ριζοφράγματα και ελάχιστες αποστάσεις από υπόγειες υποδομές, περιορίζονται σημαντικά πιθανές επιπτώσεις σε δίκτυα και τεχνικές υποδομές.

12

Με βάση τα πιο πάνω, το ΕΤΕΚ εισηγείται να προχωρήσει το Υπουργείο Εσωτερικών στα ακόλουθα: (i) Υιοθέτηση του προτύπου αστικού σχεδιασμού του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως ως επίσημου κατευθυντήριου εργαλείου για τη δενδροφύτευση οδικών δικτύων και δημόσιων χώρων και εφαρμογή του από όλους τους αρμόδιους φορείς. (ii) Υποχρεωτική εφαρμογή του προτύπου σε νέες οικοπεδοποιήσεις, μεγάλες αναπτύξεις, διάνοιξη νέων οδικών αξόνων και έργα ανάπλασης υφιστάμενων οδών. (iii) Σύσταση Τεχνικής Επιτροπής, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με σκοπό: (α) την ετοιμασία τεχνικών προδιαγραφών και κατευθυντήριων οδηγιών, (β) την προσαρμογή και επικαιροποίηση του προτύπου, (γ) την παρακολούθηση της εφαρμογής του, και (δ) την προώθηση καλών πρακτικών και πιλοτικών έργων. Στο πλαίσιο αυτό, κατά προτεραιότητα θα πρέπει να εξεταστούν ζητήματα που αφορούν την ελαχιστοποίηση της σφράγισης του εδάφους, τη διασφάλιση της λειτουργικότητας των δικτύων ομβρίων, τη χρήση διαπερατών υλικών όπου αυτό είναι εφικτό, καθώς και την καθιέρωση περιοδικής συντήρησης και διαχείρισης του αστικού πρασίνου. (iv) Προώθηση εκπόνησης ρυθμιστικών σχεδίων σε περιοχές που εντάσσονται εντός ορίων ανάπτυξης (κατόπιν αναθεώρησης των Τοπικών Σχεδίων), ώστε η ανάπτυξη των περιοχών αυτών να πραγματοποιείται στη βάση ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου σχεδιασμού, διασφαλίζοντας την αποτελεσματική εφαρμογή των πιο πάνω προτύπων και αρχών βιώσιμου αστικού σχεδιασμού. (v) Χωροθέτηση μικρών δημόσιων χώρων πρασίνου (που προκύπτουν από ιδιωτικούς διαχωρισμούς γης / οικοπεδοποιήσεις) κατά μήκος δημόσιων οδικών δικτύων, υπό μορφή λωρίδων πρασίνου, ώστε να ενσωματώνονται λειτουργικά στο οδικό δίκτυο και να δημιουργούνται οι αναγκαίες χωρικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή των αρχών βιώσιμου αστικού σχεδιασμού. Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι η υιοθέτηση και συστηματική εφαρμογή του προτύπου αστικού σχεδιασμού θα συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις πόλεις και κοινότητες της Κύπρου, στη μείωση της αστικής θερμικής νησίδας, στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, στην ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας και της προσβασιμότητας, καθώς και στη δημιουργία ενός συνεκτικού, ανθεκτικού και πράσινου αστικού τοπίου».

Θ Ε Μ ΑΤΑ

13

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Ταχεία αδειοδότηση αναπτύξεων χαμηλού και μεσαίου ρίσκου Την εκρηκτική κατάσταση μεταξύ των μελετητών και των πολιτών που επηρεάζονται από τις ανακλήσεων βεβαιώσεων και αδειών που εκδόθηκαν βάσει της ταχείας διαδικασίας αδειοδότησης αλλά και άλλα σοβαρά προβλήματα που παρατηρούνται στη διαδικασία ταχείας αδειοδότησης χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων (ΚΔΠ 322/2024, ΚΔΠ 60/2025, ΚΔΠ 32/2025 και ΚΔΠ 91/2025), περιγράφει με μελανά χρώματα το ΕΤΕΚ σε επιστολή του προς τον Υπουργό Εσωτερικών. Το Επιμελητήριο τονίζει την αντίληψη που έχει επικρατήσει μεταξύ των συναδέλφων ότι, ενώ έχουν αναλάβει τεράστιο μερίδιο ευθύνης με γνώμονα την επιτάχυνση των διαδικασιών, η Πολιτεία δεν μερίμνησε για τη δημιουργία εκείνου του επαγγελματικού οικοσυστήματος που θα επέτρεπε την υγιή δραστηριοποίησή τους. Η επιστολή, που εστάλη το πρώτο Η Πολιτεία δεκαήμερο του Ιουνίου, δεν είναι η πρώαπέτυχε να τη που αφορά την εν λόγω διαδικασία δημιουργήσει το και τα προβλήματα που αναφύονται. Το ΕΤΕΚ ανακεφαλαιώνει τις ενέργειες επαγγελματικό στις οποίες έχει προβεί και τις αστοχίες οικοσύστημα εκ μέρους της Πολιτείας, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις η κατάσταση που θα επέτρεπε να είναι χειρότερη από ό,τι ήταν πριν την υγιή από την έκδοση των διαταγμάτων. Λανθασμένες αδειοδοτήσεις λόγω αμέλειας δραστηριοποίηση των Αρχών, έλλειψη επικοινωνίας με τους των αρμόδιους λειτουργούς, καθυστερήσεις επαγγελματιών και διπλές πληρωμές τελών είναι μεταξύ όσων καταγράφονται.

14

Όπως αναφέρει το κείμενο: «Γνωρίζετε ότι το ΕΤΕΚ είχε προτείνει και υποστηρίξει τη συγκεκριμένη διαδικασία, με γνώμονα την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεις, προς όφελος όλων των εμπλεκομένων, της κατασκευαστικής βιομηχανίας και των πολιτών ευρύτερα. Η πρόταση του ΕΤΕΚ είχε βασιστεί και η όλη προσέγγιση για την ταχεία διαδικασία αδειοδότησης είχε στηριχθεί σε συγκεκριμένες παραδοχές και προαπαιτούμενα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν τα ακόλουθα: - απλοποίηση και συγκέντρωση πολεοδομικών και οικοδομικών κανονισμών - ανάπτυξη ηλεκτρονικού οδηγού πολεοδομικών κανονισμών - απλοποίηση διαδικασίας υπολογισμού τελών - αναβάθμιση του συστήματος «Ιππόδαμος» με αυτοματοποίηση ελέγχων που θα πρέπει να διενεργούνται προκειμένου να αποφεύγονται καλόπιστα λάθη ή/και παραλείψεις που δυσχεραίνουν το έργο των μελετητών αλλά και των αρμοδίων αρχών - ευχέρεια επικοινωνίας μελετητών και λειτουργών πριν από την υποβολή αιτήσεων. Εφόσον τα πιο πάνω διασφαλίζονταν το σύστημα θα μπορούσε να επιτύχει μέσω: - της ανάληψης ευθύνης εκ μέρους των μελετητών μέσω αυτοελέγχου για συγκεκριμένες παραμέτρους - της άσκησης επιτελικού, δειγματοληπτικού και επιτόπιου ελέγχου από τις αδειοδοτούσες αρχές. Προς υποστήριξη της προσπάθειας αυτής, και πέραν των πολυάριθμων τεκμηριωμένων εισηγήσεών του προς την Πολιτεία, το ΕΤΕΚ ανέλαβε με δική του πρωτοβουλία και ίδιους πόρους σειρά πρωτοβουλιών όπως: 1. Την επεξεργασία και υποβολή εισήγησης για απλοποίηση των τελών 2. Την επικαιροποίηση του οδηγού ερμηνείας πολεοδομικών κανονισμών 3. Την ετοιμασία εγχειριδίων και οδηγών σε σχέση με θέματα πυροπροστασίας και προσβασιμότητας 4. Την ετοιμασία οδηγού υποβολής αιτήσεων ανά κατηγορία ανάπτυξης 5. Τη δημιουργία πλατφόρμας για σκοπούς υποβολής ερωτημάτων προς τις αρμόδιες αρχές με γνώμονα την ταχεία εξυπηρέτηση και ομοιόμορφο χειρισμό θεμάτων που προκύπτουν 6. Την έκδοση διευκρινιστικών εγκυκλίων και ανακοινώσεων για θέματα που κατά καιρούς προέκυψαν σε σχέση με την εφαρμογή των διαταγμάτων 7. Την πραγματοποίηση σεμιναρίων για μελετητές με τη συμμετοχή και των αρμοδίων αρχών Δυστυχώς και παρά τις άοκνες προσπάθειες του ΕΤΕΚ και τις μεγάλες προσπάθειες που έχει καταβάλει, ξεπερνώντας συχνά ακόμα και τα όρια των αρμοδιοτήτων ή/και δυνατοτήτων του, δεν κατέστη δυνατό να διασφαλιστεί η επιτυχία του όλου εγχειρήματος. Συγκεκριμένα με λύπη παρατηρούμε ότι: - Ουσιώδεις πρόνοιες των διαταγμάτων, όπως ο επιτελικός έλεγχος βασικών πτυχών των προτεινόμενων αναπτύξεων που δύναται να

Θ Ε Μ ΑΤΑ επηρεάζουν ανέσεις των περιοίκων ή και θέματα λειτουργικότητας (π.χ. επάρκειας και λειτουργικότητας χώρων στάθμευσης) δεν διενεργείτο από όλες τις αδειοδοτούσες αρχές. Αποτέλεσμα τούτου ήταν αιτήσεις σε λανθασμένη βάση που έπρεπε να απορριφθούν κατά το στάδιο της πολεοδομικής αδειοδότησης να προχωρούν σε οικοδομική αδειοδότηση και ακολούθως να προχωρεί η ανέγερση οικοδομών σε λανθασμένη βάση.

- Αδειοδοτούσες αρχές έχουν προβεί σε ανακλήσεις βεβαιώσεων και αδειών για ζητήματα που θα μπορούσε να επιλυθούν μέσω επικοινωνίας μεταξύ αδειοδοτούσας αρχής και μελετητή, με την προσκόμιση ορισμένων τροποποιητικών σχεδίων ή των απαιτούμενων εγγράφων/στοιχείων.

- Όπως είναι αντιληπτό, οι συνέπειες για τον μελετητή μιας ανάπτυξης αλλά και τον πολίτη σε περίπτωση ανάκλησης μιας άδειας είναι σοβαρές και, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου, ανάγκη επανακατάθεσης αίτησης για εξασφάλιση άδειας και επανακαταβολή δικαιωμάτων. Στην περίπτωση δε που έχουν ξεκινήσει οι εργασίες στο εργοτάξιο, δύναται να απαιτούνται σημαντικές τροποποιήσεις στο έργο με σοβαρό κόστος για τον πολίτη ή δύναται η κατάσταση επιτόπου να είναι μη αναστρέψιμη με συνεπακόλουθες άλλες συνέπειες σε σχέση με την τιτλοποίηση κ.ο.κ. Αξιολογώντας τα πιο πάνω δεδομένα το Επιμελητήριο, στο πλαίσιο της συνεχούς προσπάθειάς του να υποστηρίξει την πολιτική ταχείας αδειοδότησης επεξεργάστηκε και υπέβαλε επιπρόσθετες εισηγήσεις για αντιμετώπιση της κατάστασης που δημιουργήθηκε, οι οποίες υποβλήθηκαν προς το Υπουργείο και τους ΕΟΑ με την επιστολή μας ημερομηνίας 19.05.2026, επαναφέροντας επίσης και το θέμα της επικοινωνίας μεταξύ μελετητών και λειτουργών αδειοδότησης (σχετική η επιστολή ΕΤΕΚ ημερομηνίας 21.05.2026). Έντιμε κύριε Υπουργέ, Δυστυχώς, ενόψει όλων των όσων προαναφέρονται, έχει διαμορφωθεί μια εκρηκτική κατάσταση μεταξύ των μελετητών και των πολιτών που επηρεάζονται από την υφιστάμενη κατάσταση. Η αντίληψη που έχει επικρατήσει μεταξύ των συναδέλφων είναι πως, ενώ έχουν αναλάβει τεράστιο μερίδιο ευθύνης με γνώμονα την επιτάχυνση των διαδικασιών, η Πολιτεία δεν μερίμνησε για τη δημιουργία εκείνου του επαγγελματικού οικοσυστήματος που θα επέτρεπε την υγιή δραστηριοποίησή τους. Το ΕΤΕΚ, όπως με πολύ συγκεκριμένο τρόπο αναφέρεται πιο πάνω, έχει υπερβάλει εαυτόν προκειμένου να στηρίξει τις προσπάθειες της Πολιτείας. Ωστόσο, τα προβλήματα και οι ελλείψεις που παρατηρούνται επιτάσσουν την επαναξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης. Σε αυτό το πλαίσιο θέση του ΕΤΕΚ είναι πως το διάταγμα (ΚΔΠ 60/2025) που διέπει την πολεοδομική αδειοδότηση για μεσαίου ρίσκου αναπτύξεις θα πρέπει να καταστεί προαιρετικό αντί υποχρεωτικό, ενόψει όλων των προβλημάτων που έχουν διαπιστωθεί στην εφαρμογή του και για τα οποία δεν διαφαίνεται να υπάρχει άμεσα λύση. Σημειώνουμε ότι με τη θέση αυτή συμφωνούν και οι ΕΟΑ. Ως αντιστάθμισμα, θεωρούμε πως θα πρέπει να ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής της ταχείας διαδικασίας οικοδομικής αδειοδότησης (ειδικά διατάγματα ανάπτυξης ΚΔΠ 32/2025 και ΚΔΠ 91/2025) οι ακόλουθες αναπτύξεις: i. Ίδιας κλίμακας αναπτύξεις με αυτές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προαναφερόμενων διαταγμάτων αλλά που χωροθετού-

νται σε χωράφι αντί σε οικόπεδο/υπό δημιουργία οικόπεδο. ii. Αναπτύξεις της ίδιας κλίμακας με αυτές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προαναφερόμενων διαταγμάτων και να δύναται να υφίσταται πέραν της μίας οικοδομής αυτής της κλίμακας στο ίδιο τεμάχιο (π.χ. 3 πολυκατοικίες με 10 διαμερίσματα και τρεις υπέργειους ορόφους στο ίδιο οικόπεδο). iii. Αναπτύξεις αυτής της κλίμακας (που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των προαναφερόμενων διαταγμάτων και με τις προτεινόμενες στα σημεία i και ii πιο πάνω) που βρίσκονται εντός Περιοχών Ειδικού Χαρακτήρα, λαμβάνοντας υπόψη πως τα πολεοδομικά τους χαρακτηριστικά εξετάζονται στο στάδιο της πολεοδομικής αδειοδότησης. Επιπρόσθετα, λαμβάνοντας υπόψη τα προβλήματα που δημιουργούνται από την πολυπλοκότητα της υφιστάμενης μεθοδολογίας υπολογισμού τελών για άδεια οικοδομής, θεωρούμε ότι μέχρι την ψήφιση των Κανονισμών για την απλοποίησή της, τα τέλη για τις οικοδομικές αιτήσεις που υποβάλλονται με την ταχεία διαδικασία (αιτήσεις Α12 στον Ιππόδαμο) θα πρέπει να αφορούν ένα καθορισμένο ποσό, που θεωρούμε πως πρέπει να ανέρχεται στα €200,00 ανά μονάδα, ως η πρόταση που προωθείται στη Βουλή για την αναθεώρηση των τελών. Σε ό,τι αφορά την καταβολή δικαιωμάτων για την επαναϋποβολή αιτήσεων στις περιπτώσεις απορρίψεων/ανακλήσεων, το θέμα έχει συζητηθεί μεταξύ ΕΤΕΚ και ΕΟΑ και έχει συμφωνηθεί η προσέγγιση, η οποία έχει ως ακολούθως: • Για επαναϋποβολή τροποποιητικής πολεοδομικής αίτησης: 30% των αρχικών δικαιωμάτων, ως οι περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Δικαιώματα) Κανονισμοί, στις περιπτώσεις απορρίψεων και υποβολής άρσης λόγων άρνησης.

• Για επαναϋποβολή τροποποιητικής οικοδομικής αίτησης: €200, το οποίο αποτελεί το προτεινόμενο ποσό που έχει ήδη καθοριστεί στο νομοσχέδιο αναθεώρησης των οικοδομικών τελών. Περαιτέρω κρίνεται αναγκαία η σύσταση Επιτροπής, αποτελούμενης από εκπροσώπους ενός εκάστου ΕΟΑ, του ΤΠΟ, του ΕΤΕΚ και του ΣΑΚ. Η Επιτροπή θα εξετάζει τις περιπτώσεις αιτήσεων που παρουσιάζουν αποκλίσεις από τις πρόνοιες των διαταγμάτων και της νομοθεσίας και για τις οποίες εξετάζεται από τον ΕΟΑ η ανάκληση της βεβαίωσης/ άδειας και με σκοπό τη διασφάλιση ομοιόμορφης προσέγγισης πριν από την ανάκληση αιτήσεων. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη Επιτροπή έχει ενεργοποιηθεί για την αξιολόγηση αιτήσεων που αποκλίνουν από τις πρόνοιες των διαταγμάτων που κατατέθηκαν στον ΕΟΑ Λευκωσίας.

▶

15

Θ Ε Μ ΑΤΑ της Επιτροπής είναι η διαχείριση των συγκεκριμένων περιπτώσε- Οι πιο πάνω ρυθμίσεις κρίνονται αναγκαίες για την επιτυχή εφαρμογή ▶ Στόχος ων με τρόπο που να διασφαλίζει την ορθή εφαρμογή του πλαισίου, πε- των διαταγμάτων που διέπουν την ταχεία αδειοδότηση χαμηλού και ριορίζοντας παράλληλα την αναστάτωση και τις επιπτώσεις που έχουν προκληθεί στους επηρεαζόμενους μελετητές και ιδιοκτήτες. Ταυτόχρονα και σε συνέχεια της επιστολής του ΕΤΕΚ, ημερ. 19.05.2026, θεωρούμε ότι θα πρέπει να ενταχθούν οι πιο κάτω δυνατότητες για τις αιτήσεις που υποβάλλονται με την ταχεία διαδικασία: i. Η αίτηση να δύναται να καταστεί ελλιπής λόγω επουσιωδών ελλείψεων/παραλείψεων και να δίδεται περιθώριο 5 εργάσιμων ημερών στον μελετητή για την επισύναψη των απαιτούμενων στοιχείων ii. Η αίτηση να δύναται να μεταφερθεί για εξέταση με τη συμβατική διαδικασία υπό προϋποθέσεις iii. Να δύναται να υποβληθεί αίτηση για άρση λόγων άρνησης για αιτήσεις που υποβάλλονται με την ταχεία διαδικασία αδειοδότησης.

μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων. Σημειώνεται ότι τα πιο πάνω έχουν συζητηθεί εκτενώς και με τους ΕΟΑ και υπάρχει συναντίληψη πως αφορούν ρυθμίσεις που πρέπει να προωθηθούν προς βελτίωση των διαδικασιών ταχείας αδειοδότησης. Συναφώς και σε συνέχεια των πιο πάνω, παρακαλούμε να εξεταστεί σοβαρά από το Υπουργείο σας να καταστεί προαιρετικό το διάταγμα ΚΔΠ 60/2025 και τα δικαιώματα για άδεια οικοδομής με βάση την ταχεία διαδικασία να ανέρχονται στα 200 ευρώ ανά μονάδα. Ευελπιστούμε στη θετική σας ανταπόκριση και παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιεσδήποτε διευκρινίσεις» καταλήγει η επιστολή που υπογράφεται από τον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου και κοινοποιείται στους ΕΟΑ (Προέδρους και Διευθυντές).

Απαιτούμενες αλλαγές στον «Ιππόδαμο» Συγκεκριμένες αλλαγές στο σύστημα «Ιππόδαμος» που αφορούν την ταχεία διαδικασία αδειοδότησης (αιτήσεις ΕΠΒ που υποβάλλονται με τα ειδικά διατάγματα ανάπτυξης ΚΔΠ 322/2024 και ΚΔΠ 60/2025 και αιτήσεις Α12 που υποβάλλονται με τα ειδικά διατάγματα ανάπτυξης ΚΔΠ 32/2025 και ΚΔΠ 91/2025) υπέβαλε το ΕΤΕΚ στους Διευθυντές των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών και του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Οι προτάσεις του καταγράφονται κρίνονται απαραίτητες για τη βελτίωση της διαδικασίας ταχείας διαδικασίας αδειοδότησης χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων. Το Επιμελητήριο σημειώνει ότι οι υπό αναφορά αλλαγές έχουν συζητηθεί με τους πέντε ΕΟΑ και υπάρχει συναντίληψη ότι απαιτείται να προωθηθούν για βελτίωση των υφιστάμενων διαδικασιών ταχείας αδειοδότησης. Το ΕΤΕΚ ζητά την ενσωμάτωση των εξής τροποποιήσεων στο σύστημα «Ιππόδαμος»: «Α) Δυνατότητα αίτηση ΕΠΒ να καταστεί ελλιπής και να δίδεται περιθώριο πέντε (5) εργάσιμων ημερών στον μελετητή για να επισυνάψει τα απαιτούμενα στοιχεία/τροποποιημένα σχέδια. Β) Δυνατότητα αίτηση Α12 να καταστεί ελλιπής και να δίδεται περιθώριο πέντε (5) εργάσιμων ημερών στον μελετητή για να επισυνάψει τα απαιτούμενα στοιχεία/τροποποιημένα σχέδια. Και στις δύο περιπτώσεις το περιθώριο των 5 εργάσιμων ημερών θα ενσωματωθεί στο σύστημα και θα αποστέλλεται αυτόματη ειδοποίηση από το σύστημα στον λειτουργό του ΕΟΑ, όταν το χρονικό διάστημα εκπνεύσει. Γ) Δυνατότητα υποβολής αίτησης για τροποποιητική ΕΠΒ και τροποποιητική άδεια οικοδομής (Α12) –αντίστοιχη με την επιλογή «Έγκριση Τροποποιημένων Σχεδίων» στη συμβατική διαδικασία– ήτοι στην αίτηση ΕΠΒ να ενταχθεί επιλογή «Εξασφάλιση Βεβαίωσης Πολεοδομικής Αρχής για τροποποιημένα σχέδια» και αντίστοιχα στην αίτηση Α12 να ενταχθεί η επιλογή «Τροποποιητική Άδεια – Έγκριση Τροποποιημένων Σχεδίων» Δ) Δυνατότητα υποβολής αίτησης για άρση λόγων άρνησης για αίτηση ΕΠΒ. Νοείται ότι στις περιπτώσεις αυτές (άρση λόγων άρνησης) το σύστημα θα πρέπει να επιτρέπει να καθορίζονται ως απαιτούμενα δικαιώματα το ποσό που αντιστοιχεί στο 30% των δικαιωμάτων για το σύνολο της ανάπτυξης, με ελάχιστο ποσό τα €80,00 και μέγιστο ποσό τα

16

€800,00, ως προνοείται από την κείμενη νομοθεσία (περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Δικαιώματα) Κανονισμοί του 2013 - ΚΔΠ 29/2013). Ε) Δυνατότητα υποβολής αίτησης για άρση λόγων άρνησης για αιτήσεις Α12. Στ) Δυνατότητα μεταφοράς αίτησης που υποβλήθηκε με την ταχεία διαδικασία για εξέταση με τη συμβατική διαδικασία: Θεωρούμε πως η δυνατότητα μεταφοράς αίτησης που υποβλήθηκε με την ταχεία διαδικασία για εξέταση με τη συμβατική διαδικασία θα πρέπει να αφορά τις ακόλουθες συγκεκριμένες περιπτώσεις που αφορούν το πεδίο εφαρμογής του διατάγματος: Το οικόπεδο ή υπό δημιουργία οικόπεδο επηρεάζεται από ρυμοτομία. Το οικόπεδο ή υπό δημιουργία οικόπεδο βρίσκεται εντός Νεκρής/Ουδέτερης Ζώνης. Το οικόπεδο ή υπό δημιουργία οικόπεδο εμπίπτει σε περιοχή όπου καθορίζονται Ειδικές Πρόνοιες στο Σχέδιο Ανάπτυξης (π.χ. περιοχές πλησίον αεροδιαδρόμων, τεμάχια εντός Ειδικών Ζωνών και Ειδικών Περιοχών, κ.λπ.) Η πρόσβαση της ανάπτυξης γίνεται από υπεραστικό δρόμο, ή από δρόμο πρωταρχικής σημασίας. Το οικόπεδο είναι εγγεγραμμένο με παλαιό νομικό καθεστώς και δεν διαθέτει ικανοποιητική προσπέλαση, ή/και δεν διαθέτει δημόσιο πεζοδρόμιο. Με τη συγκεκριμένη θέση συμφωνούν και οι ΕΟΑ, ωστόσο θεωρούν πως θα πρέπει να εφαρμοστεί στην περίπτωση που τα διατάγματα που διέπουν τη διαδικασία ταχείας αδειοδότησης καταστούν προαιρετικά». Η επιστολή κοινοποιείται στους Προέδρους και τους Διευθυντές ΕΟΑ καθώς και στο Τμήμα Υπηρεσιών Πληροφορικής του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

2025 ΣXEΔΙΑΣΤΙΚΟ Μόνιμη άδεια -ΜΟΝΟ-

331.50 € + ΦΠΑ

Το progeCAD με κόστος 331.50€ αποτελεί τη βέλτιστη λύση εναλλακτικής πλατφόρμας AutoCAD® Στηριζόμενο στην μηχανή του IntelliCAD, περιλαμβάνει πανίσχυρα εργαλεία σχεδίασης σε 2 και 3 διαστάσεις. Είναι συμβατό με το AutoCAD® 2D/3D και διαχειρίζεται AutoCAD® DWG αρχεία. Για περισσότερη ευελιξία, η ίδια άδεια χρήσης μπορεί να εγκατασταθεί ταυτόχρονα σε σταθερό και σε φορητό υπολογιστή.

10 Λόγοι να επιλέξετε το progeCAD Professional: • Μόνιμη Άδεια! Χωρίς ετήσια συνδρομή. Δική σας απόφαση αν θα αναβαθμίσετε.

• Τίποτα προς εκμάθηση εάν είστε χρήστες AutoCAD®.

• Λειτουργία με αρχεία μορφής DWG. Πλήρης συμβατότητα με το AutoCAD, δεν απαιτείται οποιαδήποτε μετατροπή.

• Εισαγωγή ΒΙΜ έργων και αντικειμένων (Autodesk Revit® and IFC).

• Δυνατότητα Μετατροπής από PDF σε DWG. • Μετατρέψτε τα παλιά σχέδια σας σε αρχεία CAD. • Δημιουργήστε εύκολα και γρήγορα αρχιτεκτονικά σχέδια με το Plug-in EasyArch.

• 22.000 έτοιμα blocks με δυνατότητα προσαρμογής.

• Εισαγωγή/Εξαγωγή – STEP, IGES, PDF, 3D PDF, DWF, 3DS, DAE, LWO, POV, Maya, OBJ, BMP, JPG, WMF, EMF, SVG. • Δυνατότητα Φωτορεαλιστικής Απεικόνισης μέσω του Artisan Render Engine.

AuDeSy LTD Ηλία Βενέζη 2Α, Γραφείο 303, 2042 Στρόβολος Τηλ: 97 652 552 / 22 768 244 Web: www.3dr.eu | www.audesy.com

17

Συνάντηση ΕΤΕΚ με τον Υπουργό Εργασίας Σημαντικά ζητήματα που αφορούν την οικοδομική βιομηχανία, την ασφάλεια και Τεράστιο υγεία στα εργοτάξια, την πρακτική εξάσκηση πρόβλημα η νέων μηχανικών και τη διαδικασία αδειοδότησης γερανών τύπου πύργου συζητήθηκαν έλλειψη τεχνιτών, σε συνάντηση αντιπροσωπείας του ΕΤΕΚ εργοδηγών και με τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών επιστατών Ασφαλίσεων Μαρίνο Μουσιούττα. Το ΕΤΕΚ ανέδειξε το σοβαρό πρόβλημα έλλειψης εργατών, τεχνιτών, εργοδηγών και επιστατών στον κατασκευαστικό τομέα, επισημαίνοντας ότι σε ορισμένες ειδικότητες, όπως οι σιδεράδες και οι καλουπιτζήδες, οι ελλείψεις είναι ιδιαίτερα έντονες. Τονίστηκε ότι το πρόβλημα επηρεάζει την ομαλή υλοποίηση έργων, επιβαρύνει το κατασκευαστικό κόστος και έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην προσιτή στέγη, στην ενεργειακή αναβάθμιση κτηρίων και στην αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας. Το Επιμελητήριο υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης εφαρμογής των μέτρων που συζητούνται για την κάλυψη των αναγκών του κλάδου, περιλαμβανομένης της ταχύτερης και μηχανογραφημένης διαδικασίας εξέτασης αιτημάτων για εργατικό δυναμικό από τρίτες χώρες. Παράλληλα, εισηγήθηκε τη χαρτογράφηση των αναγκών του τομέα και την αναβάθμιση της εικόνας των τεχνικών επαγγελμάτων μέσω της αξιοποίησης των Προτύπων Επαγγελματικών Προσόντων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα θέματα ασφάλειας και υγείας στα εργοτάξια. Το ΕΤΕΚ επανέλαβε ότι η ασφάλεια δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τυπική συμμόρφωση, αλλά ως βασική παράμετρος ποιότητας, επαγγελματισμού και ορθής διαχείρισης κάθε έργου. Αναφέρθηκαν, επίσης, οι πρωτοβουλίες του Επιμελητηρίου για ενημέρωση και εκπαίδευση των μελών του, το safepass καθώς και η σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας με το

Υπουργείο Εργασίας και το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, στη βάση μιας πιο συστηματικής και προληπτικής προσέγγισης. Στη συνάντηση τέθηκε, επίσης, το θέμα της συνέχισης του Έργου Πρακτικής Εξάσκησης για νέους πτυχιούχους στους κλάδους Αρχιτεκτονικής, Πολιτικής Μηχανικής και Ηλεκτρολογικής Μηχανικής. Τέλος, συζητήθηκε το ζήτημα της απαίτησης άδειας οικοδομής για γερανούς τύπου πύργου. Το ΕΤΕΚ επανέλαβε τη θέση του ότι η υφιστάμενη διαδικασία είναι δυσλειτουργική και πρέπει να αντικατασταθεί από πιο ορθολογικό μηχανισμό. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να επανεξεταστεί το όλο θέμα σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών και την ΟΣΕΟΚ. Στη συνάντηση, εκ μέρους του ΕΤΕΚ συμμετείχαν ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κωνσταντίνος Κωνσταντή, ο Α΄ Αντιπρόεδρος Πλάτωνας Στυλιανού, ο Γενικός Γραμματέας Ανδρέας Θεοδότου, και το μέλος της Διοικούσας Επιτροπής Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα. Εκ μέρους του Υπουργείου συμμετείχαν ο Υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας, ο Γενικός Διευθυντής Δρ. Στέλος Χειμώνας, η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του ΤΕΕ Δρ. Τασούλα Κυπριανίδου-Λεοντίδου και άλλοι τεχνοκράτες.

Διορισμοί από τη Διοικούσα Επιτροπή ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΕΙΣ: • Μενέλαο Σκίτσα, και αντικαταστάτη του τον Πολύβιο Πολυβίου, και για τον ιδιωτικό τομέα Άγγελο Ζησίμου, και αντικαταστάτη του τον Χαράλαμπο Χαραλάμπους, μηχανολόγους μηχανικούς, στην Επιτροπή Ενεργειακών Ελεγκτών.

• Ντίνο Νικολαΐδη (Μεταποίηση), Ντίνο Νικολαΐδη, Ερνέστο Σαρρή (Παροχή Ενέργειας και Διαχείριση Αποβλήτων), Μάριο Μιχαηλίδη, Ανδρέα Θεοδότου, Χαράλαμπο Σκαμπαλλή, Λευτέρη Πέκα, Γιώργο Κατσαμπά (Κατασκευές) για τη Σύσταση Τεχνικών Επιτροπών Επαγγελματικών Προσόντων (ΤΕΕΠ) προς Επικαιροποίηση Προτύπων Επαγγελματικών Προσόντων (ΠΕΠ) της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού Κύπρου.

• Φλώρο Παντελή, πολιτικό μηχανικό, με αναπληρωτή τον Χρίστο Χαπίδη, στο Παγκύπριο Συμβούλιο Ασφάλειας και Υγείας. ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Ελεονώρα Αντωνιάδου, αρχιτέκτονα, στον Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό για την ανέγερση Μνημείου Πεσόντων και Αγνοουμένων στο Ακάκι. ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΕΣ: • Στέφανο Χριστοφή, ηλεκτρολόγο μηχανικό, για την ηλεκτρολογική

18

εγκατάσταση, και κατά πόσο αυτή έγινε με βάση την αδειοδοτημένη μελέτη και σχέδια, κατά πόσον έχουν τοποθετηθεί κατάλληλα καλώδια, τυχόν κακοτεχνίες, κατά πόσον έγινε σωστός υπολογισμός ηλεκτρικής παροχής για τις ανάγκες της οικίας και εκτίμηση κόστους για τις εργασίες που υπολείπονται, σε ισόγεια κατοικία στον Κάθηκα.

• Χαράλαμπο Δαβερώνα, αρχιτέκτονα, για διερεύνηση τυχόν κακοτεχνιών σε εφαρμογή μόνωσης αφρού πολυουρεθάνης στην οροφή διαμερίσματος το 2020, η οποία έχει καταστραφεί σε πολλά σημεία και έχει εισχωρήσει νερό σε οροφή διαμερίσματος στον Στρόβολο.

• Ξενοφώντα Χατζηρακλέους για διαρροή νερού με αποτέλεσμα να βρέχεται ο τοίχος και το δάπεδο σαλονιού, λιμνάζοντα νερά στη βεράντα, διαρροή νερού από τον κατακόρυφο αγωγό το οποίο επηρεάζει το δάπεδο του διαδρόμου, αποκόλληση σοβά από την οροφή της βεράντας κ.ά. σε διαμέρισμα στη Λάρνακα.

• Ολίβια Χούτρη, πολιτικό μηχανικό, για διερεύνηση διαχρονικών προβλημάτων υγρασίας στο ταβάνι του καθιστικού όπου άνωθεν βρίσκονται τοποθετημένα συστήματα ηλιακών πλαισίων και ντεπόζιτα νερού σε διαμέρισμα διώροφης οικοδομής στα Περβόλια Λάρνακας.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

ΧΧΧΙΙο Διεθνές Συνέδριο ISSA-C Με επιτυχία στέφθηκε το XXXIIο Διεθνές Συνέδριο ISSA-C με θέμα: «From Risk to Resilience: Achieving Vision Zero with AI and Sustainable Construction» που πραγματοποιήθηκε στις 02-03 Ιουλίου 2026 στους Χαρουπόμυλους στη Λεμεσό. Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Διεθνές Τμήμα του ISSA για θέματα πρόληψης στον τομέα των κατασκευών (ISSA Construction (ISSA-C)), σε συνεργασία με τον οργανισμό ISHCCO, το ETEK και τον Σύλλογο Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου και είχε την υποστήριξη αριθμού διεθνών και τοπικών οργανισμών και φορέων. Το διεθνές συνέδριο προσέλκυσε το ενδιαφέρον επαγγελματιών στον τομέα της Μηχανικής Επιστήμης και έφερε κοντά ηγέτες του κλάδου, ειδικούς και ερευνητές, δίδοντας έτσι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για ανταλλαγή γνώσεων, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι συμμετείχαν πέραν των 240 συνέδρων από 24 χώρες του κόσμου, ενώ πραγματοποιήθηκαν πέραν των 60 παρουσιάσεων στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλειας στον κατασκευαστικό τομέα. Την έναρξη του συνεδρίου χαιρέτισαν, μεταξύ άλλων, ο Α’ Αντιπρόεδρος του ΕΤΕΚ και Πρόεδρος του ECCE, κ. Πλάτωνας Στυλιανού, και η κ. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα, μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΤΕΚ και Πρόεδρος του ISHCCO. Κατά τον χαιρετισμό του, ο κ. Στυλιανού τόνισε τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι Αρχιτέκτονες και οι Μηχανικοί στη διασφάλιση της ασφάλειας στους χώρους εργασίας, σημειώνοντας πως έχουν τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση να συμβάλλουν στη μείωση των κινδύνων κατά το στάδιο του σχεδιασμού, καθώς και να απαιτούν την εφαρμογή ασφαλέστερων μεθόδων εργασίας. Από την πλευρά της, η κ. Τσουλόφτα καλωσόρισε τους συμμετέχοντες εκ μέρους του ISHCCO, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας, της ανταλλαγής γνώσεων και της ενίσχυσης του ρόλου του Συντονιστή Ασφάλειας και Υγείας, ως βασικού παράγοντα για τη σύνδεση της πρόληψης με τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την εκτέλεση των κατασκευαστικών έργων. Στο πλαίσιο του συνεδρίου έγινε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για το

πώς ενισχύουμε την ασφάλεια στον κατασκευαστικό τομέα, στην οποία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος του ISSA-C και η κ. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα. Κατά τη συζήτηση αναγνωρίστηκε η συμβολή της αξιοποίησης έξυπνων εργαλείων και της τεχνολογίας στην επίτευξη του στόχου για Μηδέν Ατυχήματα, αλλά υπογραμμίστηκε ταυτόχρονα πως καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη του εν λόγω στόχου διαδραματίζει ο άνθρωπος. Επίσης αναδείχθηκε η σημασία του ηγετικού ρόλου που πρέπει να έχουν όσοι δραστηριοποιούνται σε κατασκευαστικά έργα στη βελτίωση των επιπέδων ασφάλειας. Στο πλαίσιο του συνεδρίου, υπογράφηκε επίσης δήλωση (Declaration of Cyprus) μέσω της οποίας οι συμμετέχοντες δηλώνουν τη δέσμευσή τους για υιοθέτηση πρακτικών που ενισχύουν την ασφάλεια και υγεία στην εργασία, αναγνωρίζοντας, μεταξύ άλλων, πως κάθε ατύχημα μπορεί να αποφευχθεί και πως οι διαδικασίες για την αποφυγή τους δεν συνιστούν κόστος αλλά επένδυση στον άνθρωπο, την παραγωγικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Τέλος, στο πλαίσιο του συνεδρίου έγινε πρώτη παρουσίαση του βίντεο για τη στρατηγική «Vision Zero» το οποίο προλογίζεται από τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ και περιλαμβάνει παραδείγματα από την Κύπρο και άλλες χώρες για το πώς η υιοθέτηση των κανόνων της στρατηγικής «Vision Zero» μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της επαγγελματικής ασφάλειας, αλλά ακόμη και στην αποφυγή ατυχημάτων στην καθημερινότητά μας.

Κτηνοτροφική ανάπτυξη στην Παρεκκλησιά Με επιστολή του στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων το ΕΤΕΚ εκφράζει τις επιφυλάξεις του στη χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση των προνοιών της Δήλωσης Πολιτικής, για προσθήκες / μετατροπές σε υφιστάμενη κτηνοτροφική ανάπτυξη, στην κοινότητα Παρεκκλησιάς, του Συμπλέγματος Α, στην Επαρχία Λεμεσού. Επειδή η αίτηση αφορά προσθήκες, μετατροπές και αδειοδότηση μη αδειούχων επεκτάσεων σε υφιστάμενα κτηνοτροφικά υποστατικά τα οποία είχαν εξασφαλίσει Άδεια Οικοδομής για βουστάσιο το 1993, τα τεμάχια της ανάπτυξης βρίσκονται μέσα στη Γεωργική Ζώνη Γ3 στην οποία δεν επιτρέπεται η κτηνοτροφική ανάπτυξη και η οικιστική περιοχή έχει

διευρυνθεί με αποτέλεσμα την άμεση γειτνίασή της με τα κτηνοτροφικά υποστατικά, το Επιμελητήριο θεωρεί ότι η περαιτέρω επέκταση κτηνοτροφικών μονάδων θα εντείνει την οχληρία που προκαλείται, για την οποία υπάρχουν διαμαρτυρίες από τους κατοίκους της περιοχής. Το Τεχνικό Επιμελητήριο αντιμετωπίζοντας το θέμα σφαιρικά προτείνει να δοθεί προσωρινή Πολεοδομική Άδεια διάρκειας 5 χρόνων για τα υφιστάμενα υποστατικά, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στον αιτητή να μεταφέρει τις κτηνοτροφικές του εγκαταστάσεις σε επιτρεπόμενη περιοχή. Η άδεια θα πρέπει να ενσωματώνει τους όρους του υπουργείου Γεωργίας και του Τμήματος Περιβάλλοντος.

19

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Παρεμβάσεις - διευκρινίσεις προς Υπηρεσίες και Τμήματα Διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας Με επιστολή του στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών το Επιμελητήριο τοποθετείται στη Δημόσια Διαβούλευση των Κανονισμών 2026 για τη διάθεση της ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας, διαπιστώνοντας ότι «οι προτεινόμενοι Κανονισμοί, ως έχουν, δεν εμπεριέχουν στρατηγικό προσανατολισμό και δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς τις βασικές, διαχρονικές και συστημικές αδυναμίες του υφιστάμενου πλαισίου». Το ΕΤΕΚ ξεκινά με την παραδοχή ότι «η ακίνητη κρατική περιουσία αποτελεί πολύτιμο και πεπερασμένο δημόσιο πόρο. Ως γενική αρχή, η κρατική γη πρέπει να διαφυλάσσεται, να προστατεύεται και να αξιοποιείται πρωτίστως για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, των αναγκών του κράτους και των μελλοντικών γενεών». Δεδομένου ότι «η υφιστάμενη κατάσταση στη διαχείριση κρατικής γης χαρακτηρίζεται από σοβαρές καθυστερήσεις, συσσωρευμένες εκκρεμότητες, αδυναμία πλήρους καταγραφής της διαθέσιμης κρατικής γης, ελλιπή παρακολούθηση των μισθώσεων, ανεπαρκείς μηχανισμούς ελέγχου της πραγματικής χρήσης, καθυστερήσεις στην είσπραξη οφειλών και αδυναμία αποτελεσματικής αντιμετώπισης παράνομων επεμβάσεων», το ΕΤΕΚ υποστηρίζει ότι «Πριν τον εκσυγχρονισμό στις διαδικασίες διάθεσης και παραχώρηση κρατικής γης, κρίνεται αναγκαίο να προηγηθεί ουσιαστική αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης, των προβλημάτων που έχουν καταγραφεί και του τρόπου με τον οποίο αυτά αντιμετωπίζονται σήμερα από τη Διοίκηση. Χωρίς προηγούμενη αποτίμηση των αιτίων που οδήγησαν στις υφιστάμενες στρεβλώσεις, υπάρχει ο κίνδυνος το νέο πλαίσιο να διευρύνει τις δυνατότητες παραχώρησης κρατικής γης, χωρίς να θεραπεύει τους μηχανισμούς που μέχρι σήμερα αποδείχθηκαν ανεπαρκείς». «Υπό αυτά τα δεδομένα, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η δημιουργία ενός πιο σύγχρονου πλαισίου διάθεσης κρατικής περιουσίας, αλλά η διαμόρφωση ενός αυστηρού και αξιόπιστου συστήματος διακυβέρνησης της κρατικής γης. Ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να στηρίζεται σε πλήρες ψηφιακό και γεωχωρικό μητρώο κρατικής γης, να εξυπηρετεί μακροπρόθεσμους στρατηγικούς σκοπούς αποτελεσματικό έλεγχο μετά την παραχώρηση και ουσιαστικές κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβίασης όρων ή παράνομης χρήσης» καταλήγει η επιστολή. Λειτουργοί Πληροφορικής Δημόσιων Πανεπιστημίων Με επιστολή του στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας Αθλητισμού και Νεολαίας το ΕΤΕΚ αναφέρεται στο καθεστώς εργοδότησης και μισθοδοσίας των λειτουργών Πληροφορικής στα δημόσια πανεπιστήμια και υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία κανένας δεν δικαιούται να ασκεί επάγγελμα σε οποιοδήποτε κλάδο Μηχανικής Επιστήμης, εκτός αν είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Μελών του Επιμελητηρίου στον εν λόγω κλάδο, και ότι αρμόδιο σώμα για να καθορίζει τι συνιστά άσκηση επαγγέλματος σε κλάδο Μηχανικής Επιστήμης είναι το ΕΤΕΚ. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση παραβιάζεται η περί ΕΤΕΚ νομοθεσία, Ν.224/90 (άρθρο 25(1) και (4). Όσον αφορά τις απολαβές των λειτουργών Πληροφορικής, «η μη ένταξη των υπό αναφορά λειτουρ-

20

γών στη συνδυασμένη κλίμακα Α9 - Α11 - Α12 εγείρει σοβαρά ζητήματα παραβίασης της αρχής της ισότητας εντός του ευρύτερου δημόσιου τομέα καθώς Μηχανικοί εργοδοτούμενοι στον δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα σε κλάδους Μηχανικής Επιστήμης (περιλαμβανομένης της Πληροφορικής), εντάσσονται στην επαγγελματική δομή θέσεων στη συνδυασμένη κλίμακα Α9 - Α11 - Α12 και απολαμβάνουν αναγνώριση και αντίστοιχες προοπτικές επαγγελματικής ανέλιξης». Το Επιμελητήριο θεωρεί ότι τα εν λόγω σχέδια υπηρεσίας θα πρέπει να αναθεωρηθούν ώστε να συνάδουν με αυτά των Τμημάτων Δημοσίων Έργων, Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Πληροφορικής. Αστικό κέντρο Λεμεσού Στη διάθεση του Δήμου Λεμεσού τίθεται το ΕΤΕΚ για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης στρατηγικής για το αστικό κέντρο Λεμεσού. Όπως αναφέρει σε επιστολή του προς τον Δήμαρχο της πόλης, σε συνέχεια της πρόσφατης παρέμβασης του ΕΤΕΚ προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για το αστικό κέντρο Λευκωσίας, «Η εμπειρία από την πρωτοβουλία του ΕΤΕΚ, σε συνεργασία με τον Δήμαρχο Λευκωσίας, κατέδειξε ότι ο δομημένος δημοκρατικός διάλογος (ΔΔΔ) μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο για την ανάδειξη προβλημάτων, τη διαμόρφωση κοινής κατανόησης και την ιεράρχηση μέτρων». Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΤΕΚ παραμένει στη διάθεση του Δήμου Λεμεσού, εφόσον το επιθυμεί, για να υποστηρίξει αντίστοιχη πρωτοβουλία για το αστικό κέντρο της πόλης, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό μιας συμμετοχικής διαδικασίας και στη μετέπειτα εξειδίκευση εφαρμόσιμων εισηγήσεων, μηχανισμών διακυβέρνησης και οδικού χάρτη υλοποίησης. Βεβαιώσεις για επιχειρηματίες ανάπτυξης γης Με επιστολή του στον Έφορο Φορολογίας το Επιμελητήριο διευκρινίζει ότι δεν έχει αρμοδιότητα να εκδίδει βεβαιώσεις ότι εταιρίες που εμπλέκονται σε διαδικασία αντιπαροχής είναι «επιχειρηματίες ανάπτυξης γης». Όπως εξηγεί «οι διατάξεις του εδαφίου (6) του άρθρου 9Α του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, οι οποίες αφορούν τον «επιχειρηματία ανάπτυξης γης» και προνοούν συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες του ΕΤΕΚ, ουδέποτε τέθηκαν σε εφαρμογή, καθότι δεν εκδόθηκαν μέχρι και σήμερα οι προβλεπόμενοι Κανονισμοί που θα καθόριζαν, μεταξύ άλλων, τη σχετική διαδικασία και τις προϋποθέσεις εφαρμογής τους. Ως εκ τούτου, δεν έχει δημιουργηθεί ούτε τηρείται από το ΕΤΕΚ οποιοσδήποτε ειδικός κατάλογος επιχειρηματιών ανάπτυξης γης».

Ayias Paraskevis 5, Nicosia 2412 | +357 22444555 | www.maourisoikoset.com | info@maourisoikoset.com

maouris_oikoset

Maouris Oikoset

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Παρατηρήσεις σε διαγωνισμούς Γενική Χωροταξική Μελέτη Κοινότητας Παρεκκλησιάς Με επιστολή του στον Προέδρο και τα Μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Παρεκκλησιάς, το ΕΤΕΚ εκθέτει τις παρατηρήσεις του στα έγγραφα του διαγωνισμού στην «Προσφορά για την Παροχή Υπηρεσιών Συμβούλων Μελετητών για την εκπόνηση Γενικής Χωροταξικής Μελέτης (Master Plan) για την Κοινότητα Παρεκκλησιάς». Όπως καταγράφει ενώ από την εξέταση των εγγράφων προκύπτει ότι η διαδικασία προκηρύσσεται ως ανοικτός διαγωνισμός παροχής υπηρεσιών με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης τιμής–ποιότητας, στην Ενότητα 11 των εγγράφων περιλαμβάνονται πρόνοιες οι οποίες εισάγουν στοιχεία που απαντώνται σε διαδικασίες αρχιτεκτονικών διαγωνισμών, όπως Κριτική Επιτροπή, απονομή βραβείων και η αναφορά σε ανάθεση της μελέτης στον βραβευθέντα αρχιτέκτονα. Επιπρόσθετα, γίνεται αναφορά σε «επίβλεψη του έργου», υπηρεσία η οποία δεν προκύπτει ότι αποτελεί μέρος του αντικειμένου της σύμβασης, όπως αυτό περιγράφεται στους Όρους Εντολής. Όσον αφορά τη σύνθεση της ομάδας έργου, από τους Όρους Εντολής προκύπτει ότι το αντικείμενο της σύμβασης δεν περιορίζεται στην εκπόνηση ενός γενικού στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης, αλλά περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την «επαναδραστηριοποίηση του κέντρου της κοινότητας», τη «δημιουργία ζωντανού δημόσιου χώρου και πλατείας», την «ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ κέντρου και παραλιακού μετώπου μέσω ασφαλών και ποιοτικών υποδομών πεζής και ποδηλατικής μετακίνησης», καθώς και την ετοιμασία «αρχιτεκτονικών σκίτσων», «φυσικής ή/και ψηφιακής μακέτας» και «τρισδιάστατων απεικονίσεων (3D / massing studies)». Το Επιμελητήριο θεωρεί ότι η ελάχιστη σύνθεση της Ομάδας Έργου θα πρέπει να διασφαλίζει τη συμμετοχή τόσο Αρχιτέκτονα όσο και Πολιτικού Μηχανικού, πέραν των ειδικοτήτων του Πολεοδόμου/Χωροτάκτη και του Αγρονόμου Τοπογράφου Μηχανικού που ήδη προβλέπονται, ώστε να καλύπτονται επαρκώς οι πτυχές αστικού και αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Για τον Βασικό Εμπειρογνώμονα 1 από τη μία γίνεται αποδεκτή εμπειρία στην εκπόνηση και επίβλεψη έργου οδοποιίας συγκεκριμένης κλίμακας και από την άλλη εμπειρία στην εκπόνηση Γενικών Χωροταξικών Μελετών, κατηγορίες εμπειρίας που δεν είναι μεταξύ τους ισοδύναμες ούτε τεκμηριώνουν το ίδιο πεδίο τεχνογνωσίας. Τέλος επισημαίνεται ότι δεν προκύπτει με επαρκή σαφήνεια η ακριβής οριοθέτηση της περιοχής μελέτης και ειδικότερα της περιοχής στην οποία θα εφαρμοστούν οι προτεινόμενες παρεμβάσεις και ο λεπτομερέστερος σχεδιασμός. Το Επιμελητήριο θεωρεί ότι τα ανωτέρω ζητήματα θα πρέπει να επανεξεταστούν πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής προσφορών, ώστε να διασφαλιστούν η σαφήνεια των Εγγράφων Διαγωνισμού, οι ίσοι όροι συμμετοχής και η βέλτιστη δυνατή ανταπόκριση της αγοράς. Αξιοποίηση χώρου πρώην ΚΕΝ Γεροσκήπου Τον διορισμό δύο επαγγελματικών συμβούλων (αρχιτέκτονα και πολεοδόμο) εισηγείται το ΕΤΕΚ με επιστολή του στον Δήμαρχο Γεροσκήπου, για την αποδοτικότερη αξιοποίηση του χώρου του πρώην ΚΕΝ Γεροσκήπου. Όπως επισημαίνει το Επιμελητήριο «Έργα τέτοιας κλίμακας και σημασίας δεν προωθούνται συχνά. Ακριβώς λόγω της κλίμακας, της θέσης και της πολυπλοκότητας του χώρου, θεωρούμε κρίσιμο ο σχεδια-

22

σμός να μην προωθηθεί αποσπασματικά, αλλά μέσα από έναν ολιστικό ευρύτερο σχεδιασμό, ο οποίος θα μπορεί να υλοποιηθεί σε διακριτές φάσεις. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε στη συμμετοχική διάσταση της διαδικασίας. Ένα έργο αυτής της εμβέλειας πρέπει να τύχει ουσιαστικής κατανόησης, στήριξης και ενεργοποίησης από την τοπική κοινωνία, ώστε να μην αποτελέσει μια πρόσκαιρη παρέμβαση, αλλά μια μακροπρόθεσμη επένδυση με πραγματικό όφελος για τους δημότες, την τοπική οικονομία και την ταυτότητα της περιοχής. Η πιο πάνω προετοιμασία κρίνεται αναγκαία και για λόγους πρακτικής εφαρμοσιμότητας και βιωσιμότητας. Πριν κληθούν οι μελετητές ή/και ενδεχόμενοι επενδυτές να τοποθετηθούν, πρέπει να έχουν αποσαφηνιστεί οι βασικές επιλογές, οι περιορισμοί, οι δυνατότητες χρηματοδότησης, ο επιδιωκόμενος αντίκτυπος στην κοινότητα και η σχέση του έργου με άλλες αναπτύξεις και παρεμβάσεις του Δήμου. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο κίνδυνος λαθών, παραλείψεων ή επιλογών που δεν θα μπορούν να υποστηριχθούν μακροπρόθεσμα και δεν θα είναι αναστρέψιμες» τονίζει το ΕΤΕΚ. Ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές Με επιστολή του στον Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας το ΕΤΕΚ αναφέρει «Εφαρμογή προνοιών περί ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών στον Διαγωνισμό Συνεδριακού-Πολιτιστικού Κέντρου Δήμου Παραλιμνίου-Δερύνειας», μετά την απόφαση κατακύρωσης της σύμβασης στον επιτυχόντα οικονομικό φορέα και ζητά διευκρινίσεις αναφορικά με τον χειρισμό της εν λόγω προσφοράς στο στάδιο της αξιολόγησης. Σημειώνει ότι η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται σε €450.000 ενώ η προσφορά στην οποία έγινε η κατακύρωση ανέρχεται σε €257.950, και επιθυμεί να ενημερωθεί για α) Κατά πόσο η εν λόγω προσφορά εξετάστηκε στο πλαίσιο των διατάξεων που αφορούν τις ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές, β) Κατά πόσο ζητήθηκε και αξιολογήθηκε σχετική αιτιολόγηση ή τεκμηρίωση από τον προσφοροδότη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και των εγγράφων του διαγωνισμού, γ) Κατά πόσο, στο πλαίσιο της αξιολόγησης των σχετικών εξηγήσεων, εξετάστηκαν στοιχεία που αφορούν τη δυνατότητα ορθής και ποιοτικής υλοποίησης της σύμβασης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του έργου.

Πηγή φωτογραφίας: pafospress.com

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Υποσταθμοί ΑΗΚ και ηλεκτροδότηση Σε γραπτή επικοινωνία με τον Διευθυντή Διανομής της ΑΗΚ το ΕΤΕΚ έθεσε το ζήτημα της «Βεβαίωσης επίβλεψης φέροντος οργανισμού Υποσταθμών ΑΗΚ», καθώς στο πλαίσιο αιτήσεων για διαχωρισμό οικοπέδων, σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται η προσκόμιση Βεβαίωσης από πολιτικό μηχανικό για την επίβλεψη του φέροντος οργανισμού Υποσταθμού ΑΗΚ. Το ΕΤΕΚ ζητά να ενημερωθεί για τη θέση της ΑΗΚ, σημειώνοντας ότι ο φέρων οργανισμός των οικοδομών αυτών θα πρέπει να τυγχάνει επίβλεψης από κατάλληλα αδειοδοτημένο πολιτικό μηχανικό και ότι το ζήτημα θα πρέπει να εξεταστεί ώστε να υπάρχει ομοιόμορφη προσέγγιση παγκύπρια. Σε άλλη επιστολή του αναφέρεται στις καθυστερήσεις στην προσωρινή παροχή ρεύματος σε εργοτάξια και στην ηλεκτροδότηση νέων οικοδομών, ειδικά στην επαρχία Λάρνακας. Το Επιμελητήριο ζητά την επίσπευση των διαδικασιών, δεδομένου ότι η έγκαιρη παροχή ρεύματος σε εργοτάξια είναι κρίσιμης σημασίας για τη λειτουργία τους και η ηλεκτροδότηση νέων οικοδομών εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από την υποβολή της σχετικής αίτησης επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Νέα Εκτελεστική Επιτροπή ΚΕΕΕΓΜ

Κατά τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης της Κυπριακής Επιστημονικής Εταιρείας Εδαφομηχανικής και Γεωτεχνικής Μηχανικής (ΚΕΕΕΓΜ), η οποία πραγματοποιήθηκε στις 23/04/2026 στο Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό Κέντρο ΕΤΕΚ στη Λευκωσία, εξελέγη η νέα Εκτελεστική Επιτροπή του Σωματείου και καταρτίστηκε σε σώμα ως ακολούθως: Πρόεδρος: Χριστάκης Ιερείδης Αντιπρόεδρος: Στέλιος Αχνιώτης Γενικός Γραμματέας: Dr Abdullah Ekindji Ταμίας: Δρ Ερνέστος Σαρρής Μέλος: Έλενα Σοφοκλέους

24

Συνάντηση ΕΤΕΚ με Δημάρχους και ΕΟΑ Πάφου

Κοινή συνάντηση με τις Τοπικές Αρχές της επαρχίας Πάφου και τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) Πάφου πραγματοποίησε το Γενικό Συμβούλιο και μέλη της Περιφερειακής Επιτροπής του ΕΤΕΚ, με επικεφαλής τον Πρόεδρό του Επιμελητηρίου Κωνσταντίνο Κωνσταντή. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Πρόεδρος του ΕΟΑ Πάφου κ. Χαράλαμπος Πιττοκοπίτης, ο Δημαρχεύων Πάφου κ. Άγγελος Ονησιφόρου, ο Δήμαρχος Ιεροκηπίας κ. Νίκος Παλιός, ο Δήμαρχος Πόλης Χρυσοχούς κ. Γιώτης Παπαχριστοφή, ο Δήμαρχος Ακάμα κ. Μαρίνος Λάμπρου, καθώς και τεχνοκράτες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Tο ΕΤΕΚ, αναγνωρίζοντας τις ιδιαίτερα σημαντικές αρμοδιότητες των ΕΟΑ και τον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και στη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, έχει αναλάβει πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή σειράς συναντήσεων σε όλες τις επαρχίες της Κύπρου. Αυτή ήταν η τρίτη κατά σειρά συνάντηση του Γενικού Συμβουλίου με παράγοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μετά τις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Λάρνακα και τη Λεμεσό. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο επίκαιρο και ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών, με το ΕΤΕΚ να δηλώνει για άλλη μια φορά την ετοιμότητά του να συνδράμει τεχνικά και επιστημονικά στη διαμόρφωση λύσεων που θα συμβάλουν στην πρόληψη, στη θεσμοθέτηση της τακτικής επιθεώρησης οικοδομών και στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τις κοινόκτητες οικοδομές. Έμφαση δόθηκε και στο θέμα της ψηφιοποίησης των διαδικασιών καθώς και την αξιοποίηση των συνεργειών που δημιουργούνται από τη συστέγαση βασικών τεχνικών δραστηριοτήτων ανά επαρχία αλλά και την ανάγκη για καλύτερη στελέχωση και στέγαση των νέων οργανισμών που έχουν δημιουργηθεί. Το ΕΤΕΚ διαβεβαίωσε τους παρευρισκόμενους ότι θα συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά, σε τεχνικό και επιστημονικό επίπεδο, στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι και οι ΕΟΑ, τόσο σε θέματα αδειοδότησης όσο και σε ζητήματα που αφορούν την ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος, την προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος και την πολιτιστική κληρονομιά.

Συνάντηση για τη δημιουργία προγραμμάτων σπουδών Επιμετρητών Ποσοτήτων Πραγματοποιήθηκε, την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026, συνάντηση μεταξύ εκπροσώπων του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου, του Συνδέσμου Επιστημόνων Επιμετρητών Οικονομολόγων Κατασκευών Κύπρου (ΣΕΕΟΚΚ) και της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου, με αντικείμενο τη διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας προγραμμάτων σπουδών στον τομέα των Επιμετρητών Ποσοτήτων στην Κύπρο. Κατά τη συνάντηση, ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ κ. Κωνσταντή παρουσίασε στοιχεία που καταδεικνύουν την αυξανόμενη ανάγκη για Επιμετρητές Ποσοτήτων στην κυπριακή αγορά, καθώς και τις προκλήσεις που προκύπτουν από την απουσία αντίστοιχων προγραμμάτων σπουδών στην Κύπρο και τις επιπτώσεις του Brexit. Από πλευράς του ΣΕΕΟΚΚ υπογραμμίστηκε η σημασία του επαγγέλματος και ο καθοριστικός ρόλος των Επιμετρητών Ποσοτήτων στον κατασκευαστικό τομέα, ιδίως σε θέματα εκτίμησης κόστους, διαχείρισης συμβάσεων, οικονομικού προγραμματισμού και ελέγχου. Εκ μέρους της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου αναγνωρίστηκε η σημασία του ζητήματος και εκφράστηκε η βούληση για στήριξη της σχετικής πρωτοβουλίας. Τέλος, επιβεβαιώθηκε η κοινή βούληση για συνέχιση της συνεργασίας μεταξύ του ΕΤΕΚ, του ΣΕΕΟΚΚ και του Πανεπιστημίου Κύπρου, με στόχο την περαιτέρω προώθηση της πρωτοβουλίας και την κατά το δυνατό ταχύτερη ανάπτυξη προγραμμάτων σπουδών στον συγκεκριμένο τομέα. Το ΕΤΕΚ χαιρετίζει τη θετική ανταπόκριση του Πανεπιστημίου Κύπρου και θεωρεί ότι η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ανώτατης εκπαίδευσης και την κάλυψη των αναγκών της κυπριακής αγοράς και της κατασκευαστικής βιομηχανίας σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.

AΡΘΡΑ

Από τα Chatbots στους AI Agents: Αυτοματισμός με Έλεγχο και Ευθύνη Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πλέον υπόθεση αποκλειστικά των ειδικών Πληροφορικής. Είναι εργαλείο που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο μηχανικοί κάθε ειδικότητας αναλύουν δεδομένα, διαχειρίζονται διαδικασίες, αξιολογούν λύσεις και λαμβάνουν αποφάσεις. Από τεχνικές προδιαγραφές και ελέγχους συμμόρφωσης μέχρι τη συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών, η χρησιμότητά της είναι χειροπιαστή στην καθημερινή πρακτική του μηχανικού. Στις αρχές του 2026 η συζήτηση έχει μετατοπιστεί από το «τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη» στο «πώς την ελέγχουμε στην πράξη». Η τεχνολογία έχει ωριμάσει από εργαλεία που απλώς απαντούν σε ερωτήσεις, σε συστήματα που διασυνδέονται απευθείας με υπηρεσίες και εξοπλισμό (machine-to-machine), και πλέον σε agents που εκτελούν ενέργειες (Agentic AI) και ενσωματώνονται στις κρίσιμες λειτουργίες του οργανισμού. Σε κάθε στάδιο αυτής της εξέλιξης αυξάνεται η αποδοτικότητα, αλλά αυξάνεται αντίστοιχα και η ανάγκη για σαφή όρια, ιχνηλασιμότητα και διακυβέρνηση. Agentic δεν σημαίνει ανεξέλεγκτο. Σημαίνει αυτοματοποίηση με κανόνες και σημεία ανθρώπινης έγκρισης. Τρία στοιχεία είναι απαραίτητα σε κάθε εφαρμογή: σαφή όρια χρήσης, υποχρεωτική καταγραφή όλων των ενεργειών, και ανθρώπινη έγκριση στα κρίσιμα σημεία. Ένα παράδειγμα το δείχνει καθαρά. Σκεφτείτε ένα σύστημα παρακολούθησης τεχνικής υποδομής που δέχεται δεκάδες χιλιάδες ειδοποιήσεις την ώρα. Κανείς δεν μπορεί να τις διαβάσει όλες. Ο μηχανικός ορίζει τα κριτήρια, τι είναι θόρυβος και τι είναι κρίσιμο. Η τεχνητή νοημοσύνη συσχετίζει συμβάντα από διαφορετικά υποσυστήματα, εντοπίζει πιθανή αιτία, κοινοποιεί το αποτέλεσμα και, εφόσον υπάρχει σαφής πολιτική, εκτελεί στοχευμένες ενέργειες αποκατάστασης αυτόματα, με δυνατότητα επαναφοράς (rollback) και πλήρη ιχνηλασιμότητα. Αυτό είναι αυτοματισμός με διακυβέρνηση, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση παραμένει εκεί που το ρίσκο το απαιτεί. Όσο πιο κοντά βρίσκεται μια εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης σε κρίσιμες λειτουργίες, τόσο περισσότερο χρειάζεται έλεγχο εγκυρότητας, διαχείριση εξαιρέσεων, ασφαλείς προεπιλογές (safe defaults) και τεκμηριωμένα κριτήρια αποδοχής. Στην πράξη, η αξιοπιστία μετριέται μέσα από συγκεκριμένους δείκτες (KPIs) όπως ποσοστό σφαλμάτων, ποσοστό περιπτώσεων που παραπέμπονται σε άνθρωπο και πλήρη ιχνηλασιμότητα αποφάσεων. Σε πιο αυτόνομα σενάρια εφαρμόζονται μοντέλα σταδιακής εμπιστοσύνης (graduated trust), όπου η αυτονομία αυξάνεται μόνο όταν οι μετρήσιμες επιδόσεις και το επίπεδο ρίσκου το δικαιολογούν. Πριν από κάθε παραγωγική χρήση χρειάζεται να οριστεί ο χώρος δράσης (action-space) κάθε agent, δηλαδή ποια δεδομένα, εργαλεία και ενέργειες του επιτρέπονται, και να συμφωνηθούν τα σημεία έγκρισης και η καταγραφή. Αυτό είναι επαληθεύσιμη διακυβέρνηση (verifiable

governance), όπου οι κανόνες δεν μένουν σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά ενσωματώΗ τεχνητή νονται στο σύστημα και ελέγχονται εκ των νοημοσύνη δεν υστέρων. Η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύμεταφέρει την νης είναι πρακτικό πλαίσιο λήψης αποευθύνη, την φάσεων. Ποιος εγκρίνει μια εφαρμογή καθιστά πιο ορατή που επηρεάζει κρίσιμη λειτουργία; Ποιος είναι υπεύθυνος για το αποτέλεσμα; Πώς τεκμηριώνεται η απόφαση ώστε να ελέγχεται εκ των υστέρων; Οι απαντήσεις διαφέρουν ανάλογα με τον οργανισμό, αλλά μία κοινή αρχή ισχύει παντού. Χρειάζονται σαφείς κανόνες για το τι επιτρέπεται να αποστέλλεται σε εξωτερικά μοντέλα και τι πρέπει να παραμένει εντός οργανισμού, ειδικά όταν πρόκειται για ευαίσθητα ή κρίσιμα δεδομένα. Αυτό δεν είναι μόνο τεχνική επιλογή, είναι απόφαση με νομικές και επιχειρησιακές συνέπειες. Στην Ευρώπη οι απαιτήσεις αυτές αποκτούν κανονιστική μορφή με τον EU AI Act, που εφαρμόζεται σταδιακά με γενική έναρξη στις 2 Αυγούστου 2026, και απαιτεί τεκμηρίωση, ιχνηλασιμότητα και ανθρώπινη εποπτεία ανάλογα με την κατηγορία ρίσκου. Το διεθνές πρότυπο ISO/ IEC 42001 δίνει θεσμική μορφή σε αυτή τη λογική, με ρόλους, ευθύνες και ελέγχους σε επίπεδο οργανισμού, ώστε η διακυβέρνηση να είναι ελέγξιμη εκ των υστέρων. Ένα στοιχείο που συχνά υποτιμάται είναι ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνονται οι οδηγίες προς την τεχνητή νοημοσύνη (Prompting). Η αναλογία με τις τεχνικές προδιαγραφές είναι άμεση. Όταν οι απαιτήσεις είναι σαφείς, με συγκεκριμένο πλαίσιο, στόχο, περιορισμούς και μορφή αποτελέσματος, μειώνονται οι παρερμηνείες και τα κενά που καλύπτονται με υποθέσεις. Σε agentic εφαρμογές αυτή η σαφήνεια επεκτείνεται και σε κανόνες εκτέλεσης: τι επιτρέπεται να γίνει αυτόματα, τι απαιτεί έγκριση, ποια δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και πώς καταγράφεται κάθε βήμα. Ακριβώς όπως ένα τεχνικό έγγραφο που δεν προδιαγράφει τις παραδοχές του αφήνει χώρο για λάθη. Τα γλωσσικά μοντέλα μπορεί να παράγουν πειστικό κείμενο που δεν είναι ορθό. Η αρχή του human-in-the-loop, η επαλήθευση από αρμόδιο επαγγελματία, η διασταύρωση με αξιόπιστες πηγές και ο έλεγχος στα πραγματικά δεδομένα δεν είναι προαιρετικά. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μεταφέρει την ευθύνη, την καθιστά πιο ορατή. Ο έλεγχος ορθότητας, η αξιολόγηση ρίσκου και η τελική κρίση παραμένουν στον μηχανικό που υπογράφει και λογοδοτεί. Όπως στο σύστημα παρακολούθησης που διαχωρίζει το κρίσιμο από τον θόρυβο, έτσι και εδώ η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει την ανάλυση και ενισχύει την αποδοτικότητα. Η ευθύνη όμως δεν αυτοματοποιείται και παραμένει ανθρώπινη. Ιωάννης Ζαπίτης Μέλος Γενικού Συμβουλίου ΕΤΕΚ

25

ΑΡΘΡΑ

Κρίσιμες Πρώτες Ύλες και Αδρανή Υλικά

26

Τα αόρατα θεμέλια της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης

και τη βελτίωση της γνώσης για το ορυκτό δυναμικό των κρατών μελών. Ταυτόχρονα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναπτύσσεται ευρύτερος διάλογος γύρω από την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού, τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και τη διασφάλιση επαρκούς πρόσβασης σε πρώτες ύλες που θεωρούνται απαραίτητες για τη λειτουργία της οικονο-

μίας και της κοινωνίας. Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά αποκλειστικά στα λεγόμενα «κρίσιμα» μέταλλα, παραβλέποντας μια άλλη κατηγορία ορυκτών πόρων εξίσου σημαντική για την ανάπτυξη και την ευημερία: τα αδρανή υλικά. Παρόλο που τα αδρανή υλικά δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο των Κρίσιμων Πρώτων Υλών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελούν τη μεγαλύτερη σε όγκο πρώτη ύλη που εξορύσσεται στην Ευρώπη και είναι αναντικατάστατα για την κατασκευή κατοικιών, σχολείων, νοσοκομείων, λιμένων, αεροδρομίων, αυτοκινητοδρόμων, σιδηροδρομικών δικτύων και ενεργειακών υποδομών. Η εξασφάλιση βιώσιμης και επαρκούς πρόσβασης σε τοπικές πηγές αδρανών υλικών συνδέεται άμεσα με την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών περιφερειών, τη μείωση του κόστους κατασκευής και τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με τις μεταφορές. Υπάρχει μια ειρωνεία εδώ που σπάνια αναφέρεται: μιλάμε για «πράσινη» μετάβαση, αλλά κάθε ανεμογεννήτρια στηρίζεται κυριολεκτικά σε χιλιάδες τόνους σκυροδέματος. Και αυτό είναι μόνο η αρχή, δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, σιδηρόδρομοι. Χωρίς αδρανή υλικά, η μετάβαση μένει στα χαρτιά. Με άλλα λόγια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες καθιστούν δυνατή την παραγωγή των τεχνολογιών της μετάβασης, ενώ τα αδρανή υλικά καθιστούν δυνατή την κατασκευή των υποδομών που απαιτούνται για την εφαρμογή τους. Οι δύο αυτές κατηγορίες πόρων είναι συμπληρωματικές και εξίσου αναγκαίες για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων. Παράλληλα, η ανάπτυξη νέων εξορυκτικών έργων και έργων αξιοποίησης πρώτων υλών δεν μπορεί να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από οικονομικά ή τεχνικά κριτήρια. Η περιβαλλοντική προστασία, η κοινωνική αποδοχή και η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν εξίσου κρίσιμες παραμέτρους. Η έννοια της Κοινωνικής Άδειας Λειτουργίας (Social Licence to Operate – SLO) αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στο σύγχρονο περιβάλλον διακυβέρνησης των ορυκτών πόρων. Η επιτυχία ενός έργου δεν εξαρτάται μόνο από τη συμμόρφωσή του με το νομοθετικό πλαίσιο αλλά και από την ικανότητά του να οικοδομεί σχέσεις εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες, να ενσωματώνει ουσιαστικά τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και να λειτουργεί με διαφάνεια καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του. Για την Κύπρο το θέμα αυτό δεν είναι αφηρημένο. Η σύνδεση του νησιού με τον χαλκό ήταν τόσο ισχυρή ώστε οι Ρωμαίοι αποκαλούσαν τον χαλκό aes Cyprium («μέταλλο της Κύπρου»), που αργότερα έγινε cuprum, και η σχέση αυτή με το υπέδαφος δεν τελείωσε ποτέ πραγματικά. Το

▼

Η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση αποτελεί σήμερα τον κεντρικό στρατηγικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, η ενεργειακή ασφάλεια, η ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας προϋποθέτουν τη διαθεσιμότητα σημαντικών ποσοτήτων ορυκτών πρώτων υλών. Τα τελευταία χρόνια, οι Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials – CRMs) έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής. Μέταλλα όπως το λίθιο, το νικέλιο, το κοβάλτιο, ο γραφίτης, οι σπάνιες γαίες και ο χαλκός αποτελούν βασικά συστατικά των μπαταριών, των ανεμογεννητριών, των φωτοβολταϊκών συστημάτων, των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ενός ευρέος φάσματος τεχνολογιών που θα καθορίσουν το ενεργειακό και οικονομικό μέλλον της Ευρώπης. Η αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για αυτές τις πρώτες ύλες, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική συγκέντρωση της παραγωγής και επεξεργασίας τους σε περιορισμένο αριθμό χωρών, έχει αναδείξει την ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις, οι διαταραχές στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού και ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός για την πρόσβαση σε ορυκτούς πόρους κατέδειξαν ότι η εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνδυνο τόσο για την οικονομική ανθεκτικότητα όσο και για την επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης. Απαντώντας στις προκλήσεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε τον Κανονισμό για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act – CRMA), ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή το 2024 και αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Μέσω του Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή, επεξεργασία και ανακύκλωση στρατηγικών πρώτων υλών, να διαφοροποιήσει τις αλυσίδες εφοδιασμού και να μειώσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις από τρίτες χώρες. Παράλληλα, προωθεί την ανάπτυξη στρατηγικών έργων, την επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών

▼

ΑΡΘΡΑ ερώτημα είναι αν θα αξιοποιηθεί αυτή η παράδοση με όρους σύγχρονους, ή αν θα μείνει απλώς ιστορική αναφορά. Παράλληλα, διαθέτει σημαντική τεχνογνωσία στους τομείς της γεωλογίας, της μεταλλευτικής, της περιβαλλοντικής διαχείρισης και της αξιοποίησης ορυκτών πόρων. Σήμερα, η παρουσία ενεργών μεταλλευτικών και λατομικών δραστηριοτήτων, σε συνδυασμό με το γεωλογικό δυναμικό του νησιού και το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει, δημιουργούν προοπτικές ουσιαστικής συμβολής της Κύπρου στους ευρωπαϊκούς στόχους για ασφάλεια εφοδιασμού, στρατηγική αυτονομία και βιώσιμη αξιοποίηση των φυσικών πόρων. Οι γεωλόγοι, οι μεταλλειολόγοι, οι μηχανικοί περιβάλλοντος, οι πολιτικοί μηχανικοί και γενικότερα ο τεχνικός κόσμος καλούνται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη νέα αυτή πραγματικότητα. Η εξασφάλιση των πρώτων υλών του μέλλοντος απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση που να συνδυάζει τεχνική επάρκεια, καινοτομία, περιβαλλοντική ευθύνη και κοινωνική συναίνεση. Οι προκλήσεις αυτές αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο των μηχανικών και των γεωεπιστημόνων στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού μοντέλου ανάπτυξης. Από τον εντοπισμό και την αξιολόγηση κοιτασμάτων μέχρι τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση, τη λειτουργία, την περιβαλλοντική διαχείριση και την αποκατάσταση των εξορυκτικών έργων, οι τεχνικοί επιστήμονες καλούνται να συμβάλουν στην εξισορρόπηση των αναγκών της κοινωνίας με την προστασία του περιβάλλοντος. Παράλληλα, καλούνται να υποστηρίξουν την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών πολιτικών για τις πρώτες ύλες, ενσωματώνοντας αρχές κυκλικής οικονομίας, αποδοτικής χρήσης των πόρων και ουσιαστικής συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών. Η συμβολή τους θα είναι καθοριστική για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, η οποία θα βασίζεται σε ασφαλείς, βιώσιμες και κοινωνικά αποδεκτές αλυσίδες εφοδιασμού πρώτων υλών. Η συζήτηση για τις πρώτες ύλες δεν αφορά πια αποκλειστικά τον εξορυκτικό τομέα. Αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιομηχανική ανθεκτικότητα, την τεχνολογική κυριαρχία και τελικά την ίδια την ικανότητα της Ευρώπης να υλοποιήσει την πράσινη και ψηφιακή της μετάβαση. Η διασφάλιση βιώσιμης πρόσβασης τόσο στις κρίσιμες πρώτες ύλες όσο και στα αδρανή υλικά συνιστά πλέον ζήτημα στρατηγικής σημασίας για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της. Εμορφία Κωνσταντινίδη Γεωλόγος

Στήριξη συνεδρίου

Με επιστολή του στον Πρόεδρο του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου το ΕΤΕΚ ανταποκρίθηκε θετικά στην πρόσκληση για θεσμική στήριξη του 3ου Συνεδρίου Σκυροδέματος, το οποίο διοργανώνει ο ΣΠΟΛΜΗΚ. Όπως αναφέρεται: «Με χαρά σας πληροφορούμε ότι το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου αποδέχεται την πρόσκλησή σας και θα τεθεί θεσμικός υποστηρικτής του Συνεδρίου. Στο πλαίσιο της θεσμικής του στήριξης, το ΕΤΕΚ θα συμβάλει στην προώθηση του Συνεδρίου μέσω των διαθέσιμων καναλιών επικοινωνίας του προς τα μέλη του. Ευχόμαστε κάθε επιτυχία στη διοργάνωση και προσβλέπουμε στη συνέχιση της αγαστής συνεργασίας μεταξύ των φορέων μας».

28

Αρχιτεκτονικός διαγωνισμός για το Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας για Άτομα με Αυτισμό Με ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία και με την υποβολή 37 συμμετοχών-μελετών, ολοκληρώθηκε ο Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός ενός σταδίου, για το Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας για Άτομα στο σοβαρότερο άκρο του φάσματος Αυτισμού ΚΔΑΦ11/2025, που προκήρυξε η Eurobank Ltd (Αγωνοθέτης). Από τις 37 συμμετοχές που υποβλήθηκαν, η Κριτική Επιτροπή επέλεξε οκτώ συμμετοχές για σημαντικά βραβεία και διακρίσεις. Το έργο, συνολικής αξίας περίπου €2 εκατ., θα ανεγερθεί στην ενορία Αγίου Δημητρίου στον Στρόβολο και το συνολικό μεικτό εμβαδόν εκτιμάται σε περίπου 740 τ.μ. Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, η Κριτική Επιτροπή αξιολόγησε τις υποβληθείσες συμμετοχές και αποφάσισε την απονομή βραβείων και διακρίσεων ως εξής: Α’ Βραβείο: Χρυσόστομος Θεοδωρόπουλος, Ελένη Λιβάνη, Παναγιώτα Καραμανέα Β’ Βραβείο: ABAVE Spatial Practice (Άντρεα Βέρνη και André Backlund) Γ’ Βραβείο: Ιωάννης Οικονόμου (oiio studio) Έπαινος: Νεκτάριος Αυξεντίου, Ανάργυρος Μουγιάκου, Ζωή Στασινοπούλου, Χριστίνα Χάρπα, Aaron Gatt Έπαινος: Κλέλια Σίσκα, Αρσένιος Ζαχαριάδης Έπαινος: Taulant Tozaj, Ελένη Παττίχη Εύφημος μνεία: AREA Architecture Research Athens Γεώργιος Μητρούλιας, Στυλιανή Δαούτη, Μιχαήλ Ιωάννης Ραπτόπουλος, Ιάσων Αναστασίου, Στάθης Ζιμπουνούμης Εύφημος μνεία: THK Architects Engineers Νικόλας Κυριακίδης Την πενταμελή Κριτική Επιτροπή του Διαγωνισμού απάρτισαν οι: Φοίβος Λεοντίου – Εκπρόσωπος Αγωνοθέτη, Eurobank Ltd Χριστίνα Φλουρέντζου – Κακουρή, Εκπρόσωπος Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, διορισμένη από τον Αγωνοθέτη Αλέξανδρος Ποστεκκής, Αρχιτέκτονας, Εκπρόσωπος ΕΤΕΚ Αίγλη Πατσαλίδου, Αρχιτέκτονας, Εκπρόσωπος ΕΤΕΚ Παναγιώτα Πιερή, Αρχιτέκτονας, Εκπρόσωπος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κύπρου Την Επιτροπή πλαισίωσαν σε συμβουλευτικό ρόλο οι Ανδρέας Θεοδώρου (Διευθυντής Ιδρύματος Χρίστου Στέλιου Ιωάννου) και Παναγιώτης Σαββίδης (Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Γονέων του Ειδικού Σχολείου Λευκωσίας), καθώς και ο Κλείτος Δημητρίου, Επιμετρητής Ποσοτήτων. Όλες οι βραβευμένες μελέτες είναι διαθέσιμες μέσω της ιστοσελίδας του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κύπρου.

Υλικό από το πρώτο βραβείο.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τo Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) είναι ο θεσμοθετημένος Τεχνικός Σύμβουλος της Πολιτείας και οργανισμός όλων των Κυπρίων Μηχανικών. Ιδρύθηκε με το Νόμο 224/1990 και είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με αιρετή Διοίκηση. Διαθέτει ιδιόκτητο κτίριο κεντρικών γραφείων και Υπηρεσία αναγκαία για την προώθηση των σκοπών του. Το ΕΤΕΚ έχει σκοπό την προαγωγή της επιστήμης στους διάφορους τομείς που σχετίζονται με την ειδικότητα των Μελών του, της Μηχανικής και της Τεχνολογίας γενικά και την ανάπτυξή τους για αυτοδύναμη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της Δημοκρατίας.

KENTΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΜΑΙL cyprus@etek.org.cy ΕΜΑΙL EΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΚΟΙΝΟΥ yemp@etek.org.cy Τηλ: +35722877644 Φαξ: +35722730373

www.etek.org.cyΚεντρικά Γραφεία

Οδός Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία Ταχυδρομική Διεύθυνση: Τ.Θ. 21826, 1513 Λευκωσία

Κεντρικό email: cyprus@etek.org.cy Email εξυπηρέτησης κοινού: yemp@etek.org.cy Τηλέφωνο: 22877644 Φαξ: 22730373 www.etek.org.cy

30

Το Επιμελητήριο προσδίδει μεγάλη σημασία σε διεθνή θέματα και καταβάλλει προσπάθεια για επέκταση των σχέσεών του, τόσο με επιμελητήρια άλλων χωρών όσο και με διεθνείς φορείς μηχανικών.  Το ΕΤΕΚ είναι πλήρες μέλος στο European Council of Engineers Chambers (ECEC).  Συμμετέχει, μέσω της ΠΕΤΕΚΚ (Πλατφόρμα για την Έρευνα και Τεχνολογία για τις Κατασκευές στη Κύπρο), στην αντίστοιχη European Construction Technology Platform (ECTP).  Στον ευρωπαϊκό χώρο το Επιμελητήριο συμβάλλει ενεργά στις επαγγελματικές οργανώσεις European Federation of National Engineering Associations (FEANI) και International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) και συμμετέχει σε συζητήσεις με ευρωπαϊκές επιτροπές.  Στον διεθνή χώρο, σε συνεργασία με τοπικές επαγγελματικές οργανώσεις, συμμετέχει και εκπροσωπείται στην World Federation of Engineering Organizations (WFEO). Συνεργάζεται στενά με το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΤΕΕ) και έχει συνάψει πρωτόκολλο συνεργασίας με το ΤΕΕ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. Αντίστοιχη συνεργασία υπάρχει μεταξύ του Επιμελητηρίου και του Engineering Council Βρετανίας. Γενικό Συμβούλιο Το ΕΤΕΚ διοικείται από 30μελές Γενικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου είναι αιρετά και εκλέγονται ανά τριετία. Οι έδρες του Συμβουλίου κατανέμονται ανάλογα με το ποσοστό των μελών του κάθε κλάδου μηχανικής επιστήμης στο σύνολο των μελών του Επιμελητηρίου. Διοικούσα Επιτροπή Η Διοικούσα Επιτροπή είναι το εκτελεστικό και συντονιστικό όργανο του Επιμελητηρίου για την υλοποίηση της πολιτικής του, όπως αυτή διαμορφώνεται από το Επιμελητήριο. Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ για την τριετία 2017 – 2020: 2023-2026: Πρόεδρος, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, Αρχιτέκτονας

Πρόεδρος Στέλιος Αχνιώτης, Πολιτικός Μηχανικός Α΄ Αντιπρόεδρος, Πλάτωνας Στυλιανού, Πολιτικός Μηχανικός Α’ Αντιπρόεδρος Κωνσταντίνος Κωσταντή, Αρχιτέκτονας Β΄ Αντιπρόεδρος, Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός Β’ Αντιπρόεδρος Ανδρέας Μαραγκός, Μηχανολόγος Μηχανικός Γενικός Γραμματέας, Ανδρέας Θεοδότου, Πολιτικός Μηχανικός Γενικός Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός ΓενικόςΓραμματέας Ταμίας, Έλενα Χριστοδούλου, Αρχιτέκτονας Γενικός Ταμίας Σωκράτης Σωκράτους, Μηχανικός Πληροφορικής Μέλη

Μέλη: Γαλαζή Ιακώβου, Αρχιτέκτονας, Κυριάκος Θεμιστοκλέους, Θωμάς Άννα Μίτα, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Αρχιτέκτονας, Ντίνος Μηχανικός Νικολαΐδης, Μηχανολόγος Μηχανικός, Ιάκωβος Σωκράτης Σωκράτους, Πληροφορικής Χαραλάμπους, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα, Πολιτικός Μηχανικός Ξένιος Παπασταύρου, Μηχανολόγος Μηχανικός

30

DESIGN • BIM • AI • VISUALIZATION • VR

100 % ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

AI meets VR

MR XLI %)' -RHYWXV] For Architects, Engineers, Designers

Ανακαλύψτε πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Εικονική Πραγματικότητα μεταμορφώνουν τον σχεδιασμό, την οπτικοποίηση και τη φωτορεαλιστική απόδοση, ενισχύοντας τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σε επίπεδο BIM, μέσα από δεδομένα, ανάλυση και διαδραστικές ροές εργασίας σε εικονικό περιβάλλον.

08/10/2026, 15/10/2026, 22/10/2026 & 30/10/2026 Online: 08, 15, 22 Οκτωβρίου ∆ια ζώσης: 30 Οκτωβρίου 14:00 - 17:45 | Online 08:45 - 17:15 | ∆ια ζώσης 15.5 Ώρες Εκπαίδευσης 4 ‘Ωρες Συμβουλευτικής ανά Εταιρεία Χωρίς Επιχορήγηση: €2150,00 + ΦΠΑ Με Επιχορήγηση: €0,00

Εκδηλώστε το ενδιαφέρον σας σήμερα Αριθμός αίτησης στον Ερμή: Ζωτικής Σημασίας - 689787 24 722 277

99 522 657

96 146 888

courses@udesigncyprus.com

www.udesigncyprus.com