Περιοδικό ETEK Δεκεμβρίου #305

ΤΕΥΧΟΣ 305 • ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Δ Ε ΛΤ Ι Ο

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Οι δημόσιες συμβάσεις δεν χρειάζονται πειράματα Κωδικοποιήθηκαν οι εισηγήσεις από το Εργαστήρι Δομημένου Δημοκρατικού Διαλόγου για το μέλλον του κέντρου της Λευκωσίας Η πρόταση του ΕΤΕΚ στην Πρόνοια Τοπικών Σχεδίων για την παραχώρηση χώρου πρασίνου Το Net Billing με οικιακή μπαταρία στην Κύπρο (πρώτο μέρος) Κατασκευαστικά έργα δημοσίου

ΤΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΉΡΙΟ ΚΑΤΑΓΡΆΦΕΙ ΤΑ ΑΠΟΡΡΈΟΝΤΑ ΑΠΌ ΤΗ ΣΥΝΆΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠτΔ

Κοινή βούληση για δομημένη θεσμική συνεργασία με επί της ουσίας τεκμηριωμένο διάλογο * Ταχυδρομικό τέλος πληρωμένο * Ανοικτό αντικείμενο για Κύπρο/Αρ. Άδειας 98 * Κλειστό αντικείμενο για Κύπρο/Αρ. Άδειας 34 * Ανοικτό αντικείμενο για Εξωτερικό/Αρ. Άδειας 52

ISSN 1450-3379 (print), ISSN 2547-8605 (online)

1

2

Θ Ε Μ ΑΤΑ

knauf.com/el-CY

Προϊόντα υψηλής ποιότητας παραγόμενα στην Κύπρο.

ΣΟΒΑΔΕΣ ΤΕΛΙΚΑ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΑ ΚΟΛΛΕΣ ΠΛΑΚΙΔΙΩΝ Με βάση το τσιμέντο.

Ομάδα δεν αλλάζεις ποτέ !!! Στηρίζουμε την Κυπριακή παραγωγή, διασφαλίζουμε αξιοπιστία και αποτελεσματική απόδοση ακολουθώντας αυστηρά Ευρωπαϊκά πρότυπα.

3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το μηνιαίο περιοδικό και η ιστοσελίδα (www.etek.org.cy) αποτελούν την επίσημη φωνή του ΕΤΕΚ (τα οποία υποστηρίζονται από ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης - Facebook, LinkedIN, issuu και YouTube). Το περιοδικό αποστέλλεται ταχυδρομικώς ή/και ηλεκτρονικά σε περίπου 14.000 παραλήπτες, μέλη του ETEK, ανώτερα στελέχη δημόσιων οργανισμών και σε διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων. Τα μέλη του ΕΤΕΚ, τα οποία στις αρχές του 2024 αριθμούσαν 17.170 (υπάρχουν άτομα που είναι εγγεγραμμένα σε δύο ή και τρεις κλάδους), προέρχονται από τους κλάδους: Αρχιτεκτονική, Πολιτική Μηχανική, Μηχανολογική Μηχανική, Ηλεκτρονική Μηχανική περιλαμβανομένης της Μηχανικής της Πληροφορικής, Χημική Μηχανική, Μηχανική Μεταλλείων & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας, Αγρονομική Τοπογραφική, Μηχανική Περιβάλλοντος, Επιμέτρηση Ποσοτήτων, Εκτίμηση Γης, Πολεοδομία – Χωροταξία.

ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ ΈΚΔΟΣΗΣ

ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 06 Της Ριβιέρας... Του Γιώργου Δημητρίου

ΘΕΜΑΤΑ 7

Σε στενή συνεργασία με την Πολιτεία το ΕΤΕΚ

8

Δήλωση του Προέδρου του ΕΤΕΚ για την εξαγγελία στεγαστικών μέτρων

9

Δέσμη προτάσεων για την αναβάθμιση του αστικού κέντρου της Λευκωσίας

10

Οι δημόσιες συμβάσεις δεν χρειάζονται πειράματα

14

Υπέρβαση αριθμού ορόφων οικοδομής κοντά σε μνημείο

19

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος Διεύθυνση: Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: +35722877644 / Φαξ: +35722730373 www.etek.org.cy cyprus@etek.org.cy Γραφείο ΕΤΕΚ στην Πάφο Οδός Σόλωνος 14-16 8010 Πάφος Τηλ: +35726912814 / Φαξ: +35726912799

ΚΑΤΆ ΝΌΜΟ ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ

Κωνσταντίνος Κωνσταντή (Πρόεδρος ΕΤΕΚ)

ΕΚΔΌΤΗΣ

Ο ρόλος των ελεγκτών δόμησης στη διαχείριση Αποβλήτων Κατασκευών και Κατεδαφίσεων

ΓΝΩΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ www.gnora.com

ΑΡΘΡΑ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ 25

Το Net Billing με οικιακή μπαταρία στην Κύπρο (πρώτο μέρος)

28 Κατασκευαστικά έργα δημοσίου

info@gnora.com Τηλ: +35722441922

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΊΑ Κατερίνα Στεφάνου ktrnstefanou@gmail.com

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΣΕΛΊΔΩΣΗ Κυριακή Σοφοκλέους

Το ΕΤΕΚ δεν φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για την ορθότητα ή και το περιεχόμενο των ενυπόγραφων άρθρων ή/και αναλύσεων, που φιλοξενούνται στο Ενημερωτικό Δελτίο του τα οποία, σημειώνεται, δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη την άποψη του Επιμελητηρίου αλλά των συγγραφέων τους. H δημοσίευση άρθρων που αποστέλλονται εναπόκειται στην κρίση της Συντακτικής Eπιτροπής του ενημερωτικού δελτίου.

4

kyriaki@gnora.com

ΔΙΑΦΗΜΊΣΕΙΣ adservicescentral@gmail.com

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

5

5

EDITORIAL

Της Ριβιέρας… Πλήγμα του στρατού στο σχολείο όπου βρήκαν καταφύγιο άμαχοι…, βολές πυροβολικού χτύπησαν πολυκατοικία…, στόχος μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων έγινε γέφυρα που ενώνει…, εκτοξευτές πυραύλων συνέχισαν όλη τη νύκτα να ρίχνουν…, διυλιστήρια πετρελαίου παραδόθηκαν στις φλόγες. Αυτές τις ειδήσεις συνεχίζουμε να ακούμε εδώ και χρόνια από τα ΜΜΕ, ως μονόλογο πλέον της καθημερινότητάς μας, ακόμα και τις μέρες που η ανθρωπότητα ορίζει ως μέρες αγάπης, όπως αυτές των Χριστουγέννων για τους χριστιανούς. Καθημερινότητα σε βαθμό που πλέον δεν μας εκπλήσσει, δεν μας κρούει καμπανάκι, που υποβιβάζει βάναυσα τη νοημοσύνη μας και την αξία της ζωής και ακυρώνει το μεγαλείο των δημιουργημάτων που πήραν μία ή και περισσότερες γενιές να ολοκληρωθούν. Τι και αν ο ισχυρός ή ο όποιος ακραίος καταστρέφει υποδομές και σκοτώνει συνανθρώπους μας για να επιβάλει τα θέλω του; Έτσι ήταν πάντα, από αρχαιοτάτων χρόνων οι άνθρωποι πολεμούν, σκοτώνονται, καταστρέφουν και πάντα βρίσκουν ανταγωνιστές. Ο ίδιος ο Ηράκλειτος αποδίδει στον πόλεμο τη δύναμη να ανασυντάξει μια κοινωνία και τις προτεραιότητές της αναφέροντας «Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι,

πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους».

Κάποιοι αποδίδουν αναγκαιότητα στους πολέμους, ως μέσο για «ανάπτυξη», ως συνέχεια των οικονομικών πολέμων επικράτησης, ως πίεση για επιτάχυνση αποφάσεων με ρυθμούς και διαδικασίες που δεν θα γίνονταν σε καιρό ειρήνης. Δεν είναι πρόθεση του κειμένου να αναλύσει τις γεωπολιτικές και γεωστρατηγικές ατζέντες, όμως η λεγόμενη «ανάπτυξη» είναι συνδεδεμένη με

τις υποδομές που καταστράφηκαν και στο άμεσο μέλλον θα πρέπει να αναπληρωθούν με νέες για να στεγάσουν πρόσφυγες και εκτοπισμένους ή ακόμα για να γίνουν καλύτερα οχυρωματικά καταφύγια. Είναι συνδεδεμένη με διάθεση κονδυλίων που προορίζονταν για άλλους σκοπούς, όπως για παράδειγμα η ευημερία των κατοίκων. Στη χώρα που καταστρέφεται, η ανάπτυξη νέων υποδομών θα ακολουθήσει τον πόλεμο στο μέτρο της οικονομικής δυνατότητας της χώρας, ή ακόμα της οικονομικής ενίσχυσης από «φιλεύσπλαχνα» κράτη έτοιμα να συνδράμουν στην αποκατάσταση των υποδομών. Ίσως αυτό να γίνεται με ανταλλάγματα για στρατιωτικές βάσεις, για αξιοποίηση ορυκτού πλούτου κ.λπ., αλλά αυτό δεν πολυβασανίζει αυτόν που πνίγεται. Ίσως να βασανίζει μόνο τους Κανένας ποιητές και τους ονειροπόλους. Σίγουρα, Μηχανικός όμως, απασχολεί κυρίως αυτούς που θα δεν μπορεί ανοικοδομήσουν τη χώρα και εκφράζουν την προθυμία τους να βοηθήσουν. Ετοιμάνα επιχαίρει ζουν μάλιστα σχέδια, προτού τελειώσει ο όταν μια χώρα πόλεμος, για να μετατρέψουν την περιοχή μετατρέπεται σε σε παράδεισο ή σε ακόμα ένα κοσμοπολίτικο κέντρο, που θα φέρει αύξηση επιΟυ-κρανίου τόπο σκεπτών, επενδύσεις κλίμακας, λεφτά για όλους, σε βαθμό που οι παθόντες θα ευλογούν αυτούς που πρώτοι είδαν «τα καλά του πολέμου». Στην Κύπρο μας έχουμε ζήσει πόλεμο και είδαμε τη χώρα μας να βυθίζεται στην καταστροφή. Ακολούθησε η ανάκαμψη σε δύσκολες συνθήκες και τώρα δηλώνουμε έτοιμοι να βοηθήσουμε στην ανοικοδόμηση γειτονικών χωρών που ακόμα περνούν τον δικό τους Γολγοθά. Η Κύπρος, μετά από σύντομες οικονομικές υποχωρήσεις, είχε την «τύχη» να γνωρίσει πολλές περιόδους οικονομικής και συνεπακόλουθα οικοδομικής ανάπτυξης αφού, ως εκ της θέσεώς της, προσέλκυε κεφάλαια τα οποία «εγκατέλειπαν» άλλες χώρες όπου διεξάγονταν πόλεμοι, κυρίως στη γύρω γειτονιά μας, τα οποία κεφάλαια επενδύονταν στην Κύπρο. Οι Μηχανικοί, ως εκ του ρόλου τους να μελετούν και να αναπτύσσουν υποδομές, είναι σε θέση να βοηθήσουν τόσο σε περιόδους ειρήνης όσο και σε περιόδους πολέμου. Είναι, δυστυχώς, δεδομένο ότι ο πόλεμος φέρνει δουλειά σε συναδέλφους και προσφέρει ευκαιρία εισαγωγής νέων τεχνολογιών στο επάγγελμα. Σίγουρα όμως, κανένας Μηχανικός δεν μπορεί να επιχαίρει όταν μια χώρα μετατρέπεται σε Ου-κρανίου τόπο και βέβαια δεν το επιδιώκει ως μέσο για επαγγελματική απασχόληση. Ας ευχηθούμε λοιπόν το 2026 να φέρει ειρήνη και ευημερία σε όλο τον κόσμο. Γιώργος Δημητρίου Πολιτικός μηχανικός

Συντακτική Επιτροπή

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Στέλιος Αχνιώτης – Πολιτικός Μηχανικός • ΜΕΛΗ: Δρ Τασούλα Κυπριανίδου-Λεοντίδου – Χημικός Μηχανικός, Γιώργος Δημητρίου - Πολιτικός Μηχανικός, Δρ Ζωμενία Ζωμενή - Γεωλόγος, Σκεύη Χριστοδούλου - Αρχιτέκτονας, Δρ Μιχάλης Μπενάκης – Ηλεκτρολόγος Μηχανικός • ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΥΛΗΣ: Αντριάνα Μιλτιάδου – Γραμματειακή Λειτουργός ΕΤΕΚ • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Χάρης Σταυρινού – Επιστημονικός Λειτουργός ΕΤΕΚ

6

ΘΕΜΑΤΑ

Σε στενή συνεργασία με την Πολιτεία το ΕΤΕΚ Σε επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκο Χριστοδουλίδη, ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ κ. Κωνσταντίνος Κοινή βούληση για Κωνσταντή συγκεφαλαιώνει όσα συζητή- δομημένη θεσμική θηκαν στη συνάντηση που έλαβε χώρα στις συνεργασία με 31.10.2025 και αναφέρεται στα επόμενα βήεπί της ουσίας ματα συνεργασίας. Παρατίθεται αυτούσιο το κείμενο: τεκμηριωμένο «Το Επιμελητήριο εκφράζει τις θερμές του διάλογο ευχαριστίες για τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2025, στο Προεδρικό Μέγαρο, και για το ειλικρινές ενδιαφέρον που επιδείξατε για τα θέματα που άπτονται της ποιότητας ζωής, του δομημένου περιβάλλοντος και της ανθεκτικότητας των πόλεων και των κοινοτήτων μας. Επιβεβαιώθηκε η κοινή μας βούληση για δομημένη θεσμική συνεργασία με επί της ουσίας τεκμηριωμένο διάλογο, με στόχο συγκεκριμένα και υλοποιήσιμα αποτελέσματα προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος. Με γνώμονα αυτά, καταγράφουμε συνοπτικά τα συμφωνημένα επόμενα βήματα και τις θεματικές συνέργειας ώστε να προχωρήσουμε άμεσα σε συγκεκριμένες δράσεις υλοποίησης. 1) Στεγαστική πολιτική – Προσιτή στέγη • Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «ΘΑΛΕΙΑ 2021-2027» - Τομέας Στέγασης: Με αναφορά στην προσθήκη Τομέα για τη Στέγαση στις προτεραιότητες του Προγράμματος, θα κατατεθούν προτάσεις για την αξιοποίηση των πόρων που αφορούν αυτή τη θεματική. Το Επιμελητήριο μπορεί να επεξεργαστεί συγκεκριμένες εισηγήσεις (τεχνικές/πολεοδομικές προδιαγραφές, κριτήρια, δείκτες), τις οποίες θα καταθέσει στις αρμόδιες αρχές για να ενισχύσει την προσπάθεια διαμόρφωσης προτάσεων χρηματοδότησης. • Παραγωγή προσιτής στέγασης από το κράτος / Κρατικά τεμάχια – Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης (ΚΟΑΓ): Συνδρομή ΕΤΕΚ στην αξιολόγηση καταλληλότητας τεμαχίων και στην προετοιμασία/διενέργεια αρχιτεκτονικών διαγωνισμών σύντομης διάρκειας για εξασφάλισης της βέλτιστης ποιοτικά αρχιτεκτονικής ιδέας για τα έργα προσιτής στέγης του ΚΟΑΓ. Στόχος είναι τα έργα που παράγονται να εκφράζουν το όραμα της πολιτείας για τη λύση του στεγαστικού με έμφαση στην ποιότητα και την πράσινη μετάβαση, εστιάζοντας τις κοινωνικές προεκτάσεις της στρατηγικής του ΚΟΑΓ και στον αντίκτυπο της δράσης του στη ζωή και την καθημερινότητα των πολιτών. • Περαιτέρω βελτιώσεις στην υφιστάμενη πολιτική στέγασης – Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω»: Κατάθεση από ΕΤΕΚ εισηγήσεων για δέσμη μέτρων προς περαιτέρω απλοποίηση του Σχεδίου (αναθεώρηση περιοριστικών όρων, ρυθμίσεις ΦΠΑ όπου απαιτείται, επάρκεια/πιστοποίηση τεχνικών συνεργείων κ.ά.). 2) Δημόσιες συμβάσεις • Σύσκεψη Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων (ΥΜΕΕ) – Γενικού Λογιστηρίου (ΓΛ) – ΕΤΕΚ: Διευθέτηση συνάντησης από Υπουργό ΥΜΕΕ. • Εισηγήσεις ΕΤΕΚ: Επανακατάθεση πακέτου εισηγήσεων ΕΤΕΚ για επανασχεδιασμό της αλυσίδας παραγωγής δημόσιων έργων, με εφαρμογή διαδικασιών που προάγουν τη διαφάνεια, την ποιότητα, την καινοτομία και την αρχιτεκτονική αριστεία, με σημείο αναφοράς το κόστος και τον χρόνο

υλοποίησης. Έμφαση θα δοθεί στον ρόλο του διαχειριΩστή έργου, στην αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα και στην εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων διαδικασιών εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. 3) Τοπικά Σχέδια • Σύσκεψη Υπουργείου Εσωτερικών - Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (ΤΠΟ) ΕΤΕΚ: Διευθέτηση συνάντησης για το θέμα μέσω Υπουργού Εσωτερικών. Συζήτηση με έμφαση στην πολύτιμη συγκυρία αναθεώρησης των Σχεδίων προς όφελος του πολίτη και της ποιότητας ζωής με έμφαση στην ανάπτυξη με πράσινο και κοινωνικό πρόσημο (πυκνότητα πόλεων, δημόσιο πράσινο, βιώσιμη κινητικότητα, πολιτιστική κληρονομιά, κίνητρα προσιτής στέγης, ενδυνάμωση αστικών κέντρων κ.ά.). • Δεδομένα και ψηφιοποίηση: Αξιοποίηση ομάδων εργασίας ΕΤΕΚ, ιδιωτικού τομέα ή ερευνητικών κέντρων για καταγραφή/ψηφιοποίηση κρίσιμων δεδομένων για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, η συγκέντρωση των οποίων θα επιταχύνει την επί της ουσίας αναθεώρηση των Σχεδίων, δημιουργώντας μια ορθολογιστική βάση για τις αλλαγές που θα προωθηθούν. • Εισηγήσεις ΕΤΕΚ: Το ΕΤΕΚ ήδη έχει ξεκινήσει να επεξεργάζεται εισηγήσεις που θα καταθέσει στο Πολεοδομικό Συμβούλιο για το θέμα με σημείο αναφοράς τις αρχές που σημειώθηκαν πιο πάνω και ειδικότερα τις εξής: ανθεκτικότητα, πράσινο/μικροκλίμα, συμμετοχικότητα, μηδενική επέκταση ζωνών, προστασία περιβάλλοντος και πολιτισμού. 4) Μακαρίου – Δημόσιος χώρος και αναβάθμιση αστικού κέντρου • Αποστολή έκθεσης Δομημένου Δημοκρατικού Διαλόγου που συνδιοργανώθηκε από ΕΤΕΚ και Δήμο Λευκωσίας (Ιούλιος 2025) με συμμετοχή όλων των εταίρων (κρατικών τμημάτων, επιχειρηματιών, κατοίκων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, κ.ά.) και κεντρικό ερώτημα: «Ποιες δράσεις μπορούν να συμβάλουν στην επιτάχυνση της ενδυνάμωσης, της επισκεψιμότητας και της εμπορικότητας του αστικού κέντρου της Λευκωσίας, με σεβασμό στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης;». • Αξιοποίηση των πορισμάτων της Έκθεσης, με ταξινόμηση και ιεράρχηση των εισηγήσεων του Δομημένου Δημοκρατικού Διάλογου (ΔΔΔ) για άμεση λήψη αποφάσεων, με έμφαση στην προσβασιμότητα, τα ΜΜΜ, τη σκίαση/μικροκλίμα και τα κίνητρα για κατοίκηση και επιχειρηματικότητα. • Κατάθεση ολοκληρωμένων εισηγήσεων από το ΕΤΕΚ, σε συνέργεια με τα έργα και τους στρατηγικούς σχεδιασμούς για την Κρατική Έκθεση και την περιοχή ΣΟΠΑΖ, προς διαμόρφωση ενιαίας και συνεκτικής αναπτυξιακής στρατηγικής. Σε συνέχεια όλων των πιο πάνω, βρισκόμαστε στη διάθεσή σας για τον προγραμματισμό των συναντήσεων και τις επόμενες ενέργειες που καταγράφονται. Στόχος μας, ως τεχνικός σύμβουλος του κράτους, να σας στηρίξουμε με συγκεκριμένες προτάσεις και εφαρμόσιμες λύσεις ώστε οι αρχές για την ανάπτυξη που έχουν τεθεί στη μεταξύ μας συνάντηση να γίνουν πράξη». Η επιστολή κοινοποιήθηκε στους Υπουργούς Εσωτερικών, και Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

7

ΘΕΜΑΤΑ

Δήλωση του Προέδρου του ΕΤΕΚ για την εξαγγελία στεγαστικών μέτρων Το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου χαιρετίζει τις πρόσφατες εξαγγελίες του Προέδρου της Δημοκρατίας για αξιοποίηση κρατικής γης και κατασκευή 500 νέων οικιστικών μονάδων με προσιτό ενοίκιο στο πλαίσιο της στεγαστικής πολιτικής. Το στεγαστικό πρόβλημα είναι σύνθετο και απαιτεί σειρά μέτρων, κινήτρων ενεργοποίησης, εργαλείων καθοδήγησης και πρωτοβουλιών, συνεχή παρακολούθηση και βελτιώσεις ή και προσαρμογές. Η σημαντική αύξηση του οικιστικού αποθέματος και ειδικότερα μονάδων προς ενοικίαση από το κράτος, στην απουσία θεσμικών επενδυτών και κουλτούρας του ιδιωτικού τομέα προς αυτή την καΗ αρχιτεκτονική ποιότητα πρέπει να αποτελεί πυλώνα της κρατικής στεγαστικής πολιτικής. τεύθυνση, είναι σημαντικό εργαλείο, για άμβλυνση της στεγαστικής κρίσης. παράγουν και όχι να περιοριζόμαστε στον αριθμό των τετραγωνικών Το ΕΤΕΚ αντιλαμβάνεται την επιτακαι των μονάδων. κτική ανάγκη οι νέες αυτές μονάδες Το ΕΤΕΚ δηλώνει Για το ΕΤΕΚ, η κατοικία είναι δημόσιο αγαθό και θεμελιώδες δικαίωμα, να ολοκληρωθούν και να δοθούν το συντομότερο δυνατό στην αγορά ως έτοιμο να συμβάλει όχι απλώς προϊόν της αγοράς. Η ποιότητα της κατοικίας αναγνωρίζεται ανακουφιστική διέξοδος. Σε κάθε περί- ώστε κάθε κρατικό πλέον ρητά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ένας από τους βασικούς πυλώνες της στεγαστικής πολιτικής, όπως υπογραμμίζει και η Διακήρυξη της πτωση όμως, το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι η προέργο να είναι Πράγας για την Κατοικία με τον άξονα «Quality by Design – Housing σπάθεια οφείλει να ξεκινήσει με προκήρυξη αρχιτεκτονικών διαγωνισμών προσιτό, ποιοτικό, that enhances well-being». Η ποιότητα σχεδιασμού δεν αυξάνει απλώς την «αισθητική αξία» ενός έργου, αλλά μειώνει μακροπρόθεσμα το οιμικρής διάρκειας ή και διαγωνισμών λειτουργικό και κονομικό, ενεργειακό και κοινωνικό του κόστος. ιδεών. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει χωρίς να ανατραπεί ο προγραμματισμός ανθεκτικό Παράλληλα, η αρχιτεκτονική ποιότητα έχει σαφή αστικό, κοινωνικό και πολιτιστικό αποτύπωμα: διαμορφώνει το πώς συνδέονται οι γειτονιές, και τα επιθυμητά χρονοδιαγράμματα. πώς μοιραζόμαστε τον δημόσιο χώρο, πώς καλλιεργείται η αίσθηση Οι διαγωνισμοί δεν αποτελούν τεχνική λεπτομέρεια της διαδικασίας, αλλά είναι ο τρόπος με τον οποίο η Πολι- κοινότητας. Τα έργα κατοικίας που θα αναπτυχθούν σήμερα σε κρατική τεία επιλέγει να συνδέσει τις δημόσιες επενδύσεις με τη διαφάνεια, την γη θα αποτελέσουν αυριανά σημεία αναφοράς του δομημένου περιαξιοκρατία και την αρχιτεκτονική ποιότητα. Εξασφαλίζουν πολυφωνία βάλλοντος – φορείς μνήμης, καθημερινής εμπειρίας και πολιτισμού. προτάσεων, συγκριτική αξιολόγηση τεκμηριωμένων λύσεων, ουσιαστική Αυτός είναι ο κοινός παρονομαστής των σύγχρονων ευρωπαϊκών πομέριμνα για τον δημόσιο χώρο και το πράσινο, καθώς και ένταξη των λιτικών για την αρχιτεκτονική, από το New European Bauhaus έως τη έργων στο ευρύτερο πολεοδομικό περιβάλλον. Διακήρυξη της Πράγας: η ποιότητα του χώρου δεν είναι αισθητική ποΤο ΕΤΕΚ είναι έτοιμο, εφόσον του ανατεθεί, να αναλάβει την οργάνωση λυτέλεια, αλλά πολιτική επιλογή με μετρήσιμα οφέλη για την κοινωνία τέτοιων διαγωνισμών, ώστε μέσα σε τρεις μήνες να υπάρχουν ώριμες και την οικονομία. αρχιτεκτονικές προμελέτες που θα τροφοδοτήσουν με ποιότητα και τα- Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη στιγμή: οι αποφάσεις που λαμβάνονται χύτητα τη διαδικασία μελέτης-κατασκευής. σήμερα για την αξιοποίηση της κρατικής γης θα καθορίσουν τις συνΗ στεγαστική κρίση, πέραν του ότι είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που θήκες ζωής και τον χαρακτήρα των πόλεων και των κοινοτήτων μας για πρέπει να τύχει άμεσης και σωστής διαχείρισης, ταυτόχρονα αποτελεί τις επόμενες δεκαετίες. Το ΕΤΕΚ καλεί την Πολιτεία να αναγνωρίσει ρητά και μια σπάνια ευκαιρία για προσφορά καλύτερων κατοικιών και δημι- την αρχιτεκτονική ποιότητα ως έναν από τους βασικούς πυλώνες της ουργία καλύτερων πόλεων. στεγαστικής πολιτικής και δηλώνει την ετοιμότητά του να συμβάλει θεΓια να γίνει όμως αυτό εφικτό είναι κρίσιμης σημασίας να αναγνω- σμικά, τεκμηριωμένα και δημιουργικά, ώστε κάθε νέο έργο κατοικίας σε ρίσουμε πρώτα την αρχιτεκτονική αξία, τον ρόλο νέων έργων στον κρατική γη να είναι όχι μόνο προσιτό, αλλά και ποιοτικό, λειτουργικό και αστικό ιστό, τον κοινωνικό τους αντίκτυπο και τον πολιτισμό που θα ανθεκτικό στον χρόνο.

8

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Δέσμη προτάσεων για την αναβάθμιση του αστικού κέντρου της Λευκωσίας Περισσότερες από 100 προτάσεις για την αναβάθμιση του αστικού κέντρου της Λευκωσίας, με έμφαση στη λεωφόρο Μακαρίου, αναδείχθηκαν από το Εργαστήρι Δομημένου Δημοκρατικού Διαλόγου που πραγματοποίησε τον Ιούλιο του 2025 ο Δήμος Λευκωσίας και το ΕΤΕΚ. Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν σε δημοσιογραφική διάσκεψη, τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2025, και όπως αναφέρθηκε το Εργαστήρι κατέληξε σε ένα σαφές και τεκμηριωμένο πλαίΕΤΕΚ και Δήμος σιο προτεραιοτήτων, το οποίο αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο υποστήριξης του Λευκωσίας στρατηγικού σχεδιασμού για το μέλπραγματοποίησαν λον του αστικού κέντρου της πόλης. Εργαστήρι Στο Εργαστήρι συμμετείχαν πέραν των 25 εκπροσώπων εμπλεκόμενων Δομημένου φορέων και ενδιαφερόμενων μερών, Δημοκρατικού επιλεγμένων με βάση την αρχή της απαιτούμενης ποικιλίας, ώστε να εκΔιαλόγου για το προσωπηθούν στον μέγιστο δυνατό μέλλον του κέντρου, βαθμό όλοι οι βασικοί εταίροι και ενδιαφερόμενοι φορείς. με έμφαση στη Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαλεωφόρο Μακαρίου ντήσουν στο ερώτημα: «ποιες δράσεις μπορούν να συμβάλουν στην επιτάχυνση της ενδυνάμωσης, της επισκεψιμότητας και της εμπορικότητας του αστικού κέντρου της Λευκωσίας, με σεβασμό στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης;». Μέσα από μια δομημένη, συμμετοχική και επιστημονικά τεκμηριωμένη διαδικασία, καταγράφηκαν συνολικά 103 προτάσεις, οι οποίες επεξηγήθηκαν, κατηγοριοποιήθηκαν και ιεραρχήθηκαν μέσω διαδοχικών ψηφοφοριών. Οι προτάσεις οργανώθηκαν σε 14 θεματικές κατηγορίες, με μεγαλύτερη βαρύτητα στις κατηγορίες «Χρήσεις», «Ενδυνάμωση Συνδεσιμότητας», «Αδρανείς Ιδιοκτησίες» και «Κυκλοφοριακές Ρυθμίσεις». Ακολούθως, μέσω της δημιουργίας Χάρτη Επιρροών, εντοπίστηκαν οι δράσεις που λειτουργούν ως «ριζικές» και θα πρέπει οι αρχές να τροχιοδρομήσουν την εφαρμογή τους κατά προτεραιότητα: 1. Φορολόγηση αδρανών περιουσιών στο αστικό κέντρο. 2. Δημιουργία ταχείας διαδικασίας για αδειοδότηση για αναπτύξεις στο αστικό κέντρο. 3. Ενίσχυση και απλοποίηση πολεοδομικών κινήτρων του σχεδίου περιοχής. 4. Δημιουργία marketing team για branding του κέντρου. Στο πλαίσιο του Εργαστηρίου τονίστηκε η σημασία της παραχώρησης οικονομικών κινήτρων για την επαναλειτουργία κλειστών καταστημάτων, της ενίσχυσης των δημόσιων μεταφορών και της δημιουργίας νέων συγκοινωνιακών κόμβων, ώστε να αντιμετωπιστούν άμεσα οι επιπτώσεις των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων στη Μακαρίου. Τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε και τα συμπεράσματα του Εργαστηρίου παρουσίασαν οι συντονιστές του Εργαστηρίου Μάριος Μιχαηλίδης

και Γιάννης Λαούρης, αντίστοιχα. Ο Δήμαρχος Λευκωσίας κ. Χαράλαμπος Προύντζος επισήμανε ότι: «Ο Δήμος Λευκωσίας και το ΕΤΕΚ καινοτομούν στα κοινωνικοοικονομικά δρώμενα. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Κύπρο. Αυτό που προκύπτει αβασάνιστα είναι ότι όλοι ανεξαιρέτως οι συμμετέχοντες ανέδειξαν το Κέντρο όχι ως πρόβλημα αλλά ως μια μεγάλη ευκαιρία. Υπήρξαν σοβαρές συγκλίσεις σε πολύπλοκα ζητήματα όπως η φορολόγηση της αδρανούς περιουσίας. Ακόμη και σε ζητήματα για τα οποία υπήρξαν διαφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων όπως το άνοιγμα της Μακαρίου, υπήρξε πολύ καλύτερη αλληλοκατανόηση και συγκλίσεις. Μέσα από τα ευρήματα διαφαίνονται κάποιες δυνατότητες. Για παράδειγμα προκρίνεται το κλείσιμο της Μακαρίου τα Σαββατοκύριακα αφού στην παρούσα μορφή της, με μεγάλα λεωφορεία να τη διαπερνούν με υψηλές ταχύτητες δεν συνιστά πλήρως διαθέσιμο δημόσιο χώρο. Για πρώτη φορά τέθηκε με ένταση η ανάγκη για αναθεώρηση της Πλατείας Σολωμού ως τελικού τερματικού σταθμού λεωφορείων, η οποία και επέβαλε κάποια από τα μέτρα που είχαν υιοθετηθεί. Ριζικά ζητήματα αποτελούν οι ενέργειες για τη μεταφορά πανεπιστημιακών χρήσεων στο Κέντρο και η ανάγκη για επιτάχυνση των διαδικασιών για διατηρητέες οικοδομές. Οι πρόσφατες αντιρρήσεις της Κυβέρνησης για τη μεταφορά της Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Κύπρου είναι κατηγορηματικά αντίθετες με το σύνολο της πόλης. Η απόλυτη ομογνωμία των παρισταμένων πρέπει να οδηγήσει σε άμεση αναθεώρηση πρόσφατων αποφάσεων από τα Υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών. Επίσης καλούμε τα Υπουργεία Μεταφορών, Εσωτερικών και Οικονομικών σε άμεσο διάλογο για παρουσίαση και συζήτηση των ευρημάτων. Δεν μπορεί πλέον η πόλη να είναι ο αποδέκτης μονομερών αποφάσεων που δεν ανταποκρίνονται στα συμφέροντά της αλλά και σε μέτρα που το ίδιο το κράτος θέσπισε και προώθησε», ανέφερε ο Δήμαρχος τονίζοντας ότι το Εργαστήρι διεξήχθη με απόλυτο σεβασμό προς τις αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Ευχαρίστησε παράλληλα, τόσο το ΕΤΕΚ όσο και τους συμμετέχοντες. Ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ κ. Κωνσταντίνος Κωνσταντή, μιλώντας στη δημοσιογραφική διάσκεψη, ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχικής διαδικασίας ως εργαλείου ουσιαστικής συνεννόησης μεταξύ αρχών, φορέων, επαγγελματιών και κατοίκων. «Ως ΕΤΕΚ, εισηγούμαστε μια καθαρή πορεία: υιοθέτηση των δράσεων που αναδείχθηκαν στο εργαστήρι, ολοκλήρωση των συνδέσεων και της πράσινης ραχοκοκαλιάς, ολιστικό σχεδιασμό, διαφανείς και συμμετοχικές διαδικασίες, πράσινο σχεδιασμό με μικροκλίμα, ποιότητα στον σχεδιασμό, ενεργοποίηση του ανενεργού αποθέματος με κίνητρα και αντικίνητρα, και σταθερό μηχανισμό παρακολούθησης της προόδου. Έτσι, η Μακαρίου παύει να είναι πεδίο αντιπαράθεσης και γίνεται τμήμα μιας συνολικής αφήγησης για μια πόλη που λειτουργεί καθημερινά, με ποιότητα και ταυτότητα, για τον κάτοικο, τον εργαζόμενο και τον επισκέπτη», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σημείωσε τέλος ότι τα συμπεράσματα του Εργαστηρίου θα παρουσιαστούν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους αρμόδιους Υπουργούς.

9

ΘΕΜΑΤΑ

Οι δημόσιες συμβάσεις δεν χρειάζονται πειράματα Το ΕΤΕΚ εκφράζει την έντονη διαφωνία του με την πρόταση του Υπουργείου Οικονομικών για εγκαθίδρυση ΜηχανιΤο ΕΤΕΚ διαφωνεί σμού Γρήγορης Επίλυσης Διαφορών, η έντονα με την οποία εγκρίθηκε στις 20 Νοεμβρίου από το Υπουργικό Συμβούλιο. πρόταση του ΥπΟικ Οι δημόσιες συμβάσεις δεν μπορούν να για εγκαθίδρυση αποτελούν πεδίο για καινοφανείς, μη τεκμηριωμένες ρυθμίσεις ή πειραματισμούς. Μηχανισμού Απαιτούν σαφή και στιβαρή νομική βάση, Γρήγορης Επίλυσης πλήρη διαφάνεια, πραγματική αξιοκρατία και, κυρίως, προσήλωση σε διεθνώς ανα- Διαφορών και καλεί γνωρισμένα πρότυπα εναλλακτικής επίλυ- την Πολιτεία να την σης διαφορών, ώστε να διασφαλίζονται επανεξετάσει η ασφάλεια δικαίου και η προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Περίπου ενάμιση χρόνο πριν, όταν η προωθούμενη μεθοδολογία παρουσιάστηκε στο Επιμελητήριο σε συνάντηση που συγκάλεσε ο Υπουργός Μεταφορών για το θέμα, το ΕΤΕΚ τοποθετήθηκε με σαφήνεια και αρνητικά. Επισήμανε ότι πρόκειται για μια κατασκευή που δεν εδράζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένες και δοκιμασμένες διαδικασίες, δεν εντάσσεται στο ευρωπαϊκό και το διεθνές κεκτημένο της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών και δεν απαντά στα πραγματικά αίτια των σημερινών δυσλειτουργιών. Το Επιμελητήριο ουδέποτε αποδέχθηκε την εισήγηση, ούτε τη συμμετοχή του σε τέτοιου τύπου επιτροπή, θέση που επαναβεβαίωσε και γραπτώς. Σύμφωνα με το ΕΤΕΚ, δύο είναι οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την επιτυχία και την αξιοπιστία κάθε μηχανισμού επίλυσης διαφορών: η εφαρμογή δομημένης διαδικασίας, με αναφορά σε διεθνώς δοκιμασμένες μεθοδολογίες, και η πλήρης ανεξαρτησία και αμεροληψία των προσώπων που καλούνται να κρίνουν τις διαφορές. Καμία από τις δύο αυτές προϋποθέσεις δεν διασφαλίζεται στο προτεινόμενο σχήμα, το οποίο βασίζεται σε περίπλοκες διαδικασίες μέσω επιτροπών και σε εξαρτήσεις από άλλα σώματα, ενώ στην πράξη αντικαθιστά τον ήδη εφαρμοζόμενο –και αποδεδειγμένα ανεπαρκή– φιλικό διακανονισμό, χωρίς να θεραπεύει τις αδυναμίες του και αποδυναμώνοντας περαιτέρω την έννοια του πραγματικά ανεξάρτητου κριτή. Διαχρονική θέση του ΕΤΕΚ, για περισσότερο από μια δεκαετία, είναι η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης και θεσμικά ασφαλούς λύσης, πλήρως εναρμονισμένης με τη διεθνή πρακτική: την εισαγωγή ρήτρας κριτικής διαδικασίας (adjudication) και διαιτησίας σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις, στη βάση των κανόνων των συμβολαίων FIDIC, ώστε οι αποφάσεις του κριτή (adjudicator) να είναι άμεσα εκτελεστές και δεσμευτικές για τα μέρη μέχρι τυχόν αναθεώρησή τους μέσω διαιτησίας. Στην Κύπρο, τα ίδια συμβόλαια FIDIC χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια από το δημόσιο, όμως η παγκοσμίως αναγνωρισμένη, πολύ χρήσιμη και αξιόπιστη ρήτρα επίλυσης διαφορών έχει αφαιρεθεί (από τα συμβόλαια του δημοσίου), με αποτέλεσμα ετεροβαρείς ενέργειες, παρατεταμένες διαφωνίες, αβεβαιότητα ως προς τις συμβατικές υποχρεώσεις, αυξημένο κόστος και σημαντικό αριθμό έργων και συμβάσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα ή αποτυγχάνουν.

10

Η πρόταση του ΕΤΕΚ στοχεύει να δώσει την αυτονόητη απάντηση σε αυτή τη δομική αδυναμία, επαναφέροντας σαφείς και δοκιμασμένες ρήτρες εναλλακτικής επίλυσης διαφορών στα συμβόλαια του δημοσίου και θεσμοθετώντας ένα διαφανές σύστημα επιλογής κριτών, συμφιλιωτών και διαιτητών από ειδικούς καταλόγους, με αντικειμενικά κριτήρια, συνεχή επιμόρφωση, αυστηρούς κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων και πλήρη ανεξαρτησία από τα διάδικα μέρη. Η μικρή κλίμακα της κυπριακής αγοράς δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για να μην εφαρμόζονται δίκαιες, διαφανείς και ανεξάρτητες διαδικασίες εναλλακτικής επίλυσης διαφορών – οι διαδικασίες που, όπως έχει επισημάνει το 2023 ο τέως Επίτροπος Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ντιντιέ Ρέιντερς (Didier Reynders), είναι αναγκαίες για την Κύπρο λόγω των σοβαρών καθυστερήσεων και των συσσωρευμένων διαφορών στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης. Αντίθετα, επιβάλλει ακόμη μεγαλύτερη μέριμνα για αμεροληψία, μέσω θεσμοθετημένων μηχανισμών ελέγχου: αξιοποίηση μητρώων ειδικών με αντικειμενικά κριτήρια, αυστηρούς κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων, πλήρη αποκλεισμό υπαλλήλων ή αξιωματούχων των μερών από τον ρόλο του κριτή, και αποφάσεις που δεν θα υπόκεινται σε έγκριση από τρίτα σώματα. Αυτές είναι οι ασφαλιστικές δικλίδες που έχει εισηγηθεί επανειλημμένα το ΕΤΕΚ. Η αναγνώριση ότι στην Κύπρο υπάρχουν αμερόληπτα πρόσωπα, με γνώση και εμπειρία στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών, ικανά να υπηρετήσουν ουσιαστικά τον θεσμό της δικαιοσύνης, είναι αυτονόητη και αναντίρρητη. Η αλυσίδα παραγωγής δημοσίων έργων στην Κύπρο χρειάζεται ανασχεδιασμό στη βάση επιστημονικής ανάλυσης, διεθνών προτύπων και ώριμων θεσμικών λύσεων, και όχι αποσπασματικές ρυθμίσεις με αβέβαιη αποτελεσματικότητα. Το ΕΤΕΚ καλεί την Πολιτεία να επανεξετάσει τη σχετική απόφαση, να ενσωματώσει τις τεκμηριωμένες εισηγήσεις της τεχνικής και επιστημονικής κοινότητας και να προχωρήσει σε μια μεταρρύθμιση που θα φέρει τις δημόσιες συμβάσεις της χώρας σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις διεθνώς αναγνωρισμένες μορφές εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και της ποιότητας των έργων.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Πρόνοια Τοπικών Σχεδίων για την παραχώρηση χώρου πρασίνου Με επιστολή του στον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως το ΕΤΕΚ ζητά Σε περιπτώσεις την αναθεώρηση της πρόνοιας 3.4 των Τοπικών συνιδιοκτησίας Σχεδίων, επειδή θεωρεί ότι η αναφορά στην ημερομηνία 1/12/90 (ημερομηνία εφαρμογής ενδέχεται να της Δήλωσης Πολιτικής για την Ύπαιθρο) δηαδικηθούν όσοι μιουργεί προβλήματα. Στις επισημάνσεις του το Επιμελητήριο αναφέ- αποφασίζουν να ρει τα ακόλουθα: προβούν τώρα «1. Σύμφωνα με τις πρόνοιες 3.2 και 3.4 των Τοσε ανάπτυξη πικών Σχεδίων: «3.2 Επιπρόσθετα προς τις πρόνοιες της παρ. 31.1, κατά τη χορήγηση πολεοδομικής άδειας θα παραχωρείται στο δημόσιο, από την υπό ανάπτυξη ιδιοκτησία, έκταση γης ποσοστού 5% για τεμάχια με εμβαδό μικρότερο των 1.500 τ.μ., 10% για τεμάχια με εμβαδόν από 1.500 τ.μ. μέχρι 2.500 τ.μ. και 15% για τεμάχια με εμβαδόν μεγαλύτερο των 2.500 τ.μ., του εμβαδού του υπό ανάπτυξη τεμαχίου, το οποίο προκύπτει μετά από την αφαίρεση δρόμων ή άλλων προσβάσεων που τυχόν επηρεάζουν την ακίνητη ιδιοκτησία, ώστε να χρησιμοποιηθεί ως ανοικτός δημόσιος χώρος. Επιπλέον, 3.4 Η Πολεοδομική Αρχή δύναται, στις περιπτώσεις που αναφέρονται πιο κάτω, να απαιτήσει μερική εφαρμογή ή να μην απαιτήσει εφαρμογή της γενικής πρόνοιας της παραγράφου 3.2 (α)… … (ε) Όταν υπάρχουν ήδη στο υπό ανάπτυξη τεμάχιο οικοδομές που ανεγέρθηκαν με βάση σχετική άδεια οικοδομής που εκδόθηκε πριν την 1/12/90 ή ήταν νόμιμα εγγεγραμμένες στον τίτλο ιδιοκτησίας πριν την 1/12/90 και όπου λαμβανομένου υπόψη του ισχύοντος συντελεστή δόμησης ή ποσοστού κάλυψης για οποιαδήποτε από τα δύο μεγέθη προκύπτει μεγαλύτερη έκταση γης και των ελάχιστων αποστάσεων της οικοδομής από την περίμετρο, παραμένει προς ανάπτυξη τμήμα του τεμαχίου μικρότερο από το καθοριζόμενο στην υποπαράγραφο (β) πιο πάνω (στ) Όταν υπάρχουν ήδη στο υπό ανάπτυξη τεμάχιο οικοδομές που ανεγέρθηκαν με βάση σχετική άδεια οικοδομής πριν την 1/12/90 ή ήταν εγγεγραμμένες στον τίτλο ιδιοκτησίας πριν την 1/12/90 και υπάρχει η δυνατότητα παραχώρησης ανοικτού δημόσιου χώρου, αυτός θα

υπολογίζεται αναλογικά στο αντίστοιχο εμβαδόν του τεμαχίου που παραμένει ελεύθερο για αξιοποίηση με βάση τις πρόνοιες του ισχύοντος Τοπικού Σχεδίου.» 2. Η αναφορά στην ημερομηνία 1/12/90 (ημερομηνία εφαρμογής της Δήλωσης Πολιτικής για την Ύπαιθρο) θεωρούμε ότι δημιουργεί προβλήματα, εφόσον οι ίδιες πρόνοιες πρέπει να εφαρμόζονται γενικά για αδειοδοτημένες οικοδομές που έχουν τηρήσει τους όρους της άδειάς τους και έχουν παραχωρήσει ή εξαγοράσει ήδη χώρο πρασίνου. Για επεξηγηματικούς σκοπούς παραθέτουμε ενδεικτικά τα πιο κάτω προβλήματα που δημιουργούνται λόγω της αναφοράς στην πρόνοια 3.4 των Τοπικών Σχεδίων σε συγκεκριμένη ημερομηνία: • Σε αδειοδοτημένες οικοδομές σε τεμάχια εμβαδού μικρότερου των 2.500 τ.μ. που αδειοδοτήθηκαν πριν την εφαρμογή του τοπικού σχεδίου της περιοχής τους, εάν επιθυμούν να προχωρήσουν σε οικοπεδοποίηση, θα υπάρχει η απαίτηση να παραχωρήσουν χώρο πρασίνου. Είναι αντιληπτό ότι αυτό είναι αδύνατο, καθώς δημιουργεί αμέσως πρόβλημα υπερκάλυψης στην ανάπτυξη. • Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας γης, όπου κάποιοι δεν προχώρησαν σε ανάπτυξη του μεριδίου τους, ενώ ο συνιδιοκτήτης τους προχώρησε και π.χ. το τεμάχιο ήταν <2.500 τ.μ. (δεν παραχώρησε πράσινο) ή παραχώρησε 10% πράσινο και αποφάσισαν να προχωρήσουν σε ανάπτυξη μεταγενέστερα, εφόσον εμπίπτουν τώρα σε τοπικό σχέδιο θα πρέπει να παραχωρήσουν χώρο πρασίνου επί του συνόλου του τεμαχίου εφόσον αυτό είναι >800 τ.μ. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα είτε αυτός που αναπτύσσει τώρα να παραχωρήσει ολόκληρο τον χώρο πρασίνου, ή αυτός που έχει αναπτύξει ήδη να πληρώσει εξαγορά χώρου πρασίνου, παρόλο που η οικοδομή του είναι αδειοδοτημένη και πιθανόν με πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. Ενόψει των πιο πάνω, σας καλούμε να εξετάσετε την αναθεώρηση της πρόνοιας 3.4 των Τοπικών Σχεδίων, ώστε αντί να γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένη ημερομηνία (1/12/90), να γίνεται αναφορά σε οικοδομές με πιστοποιητικό συμπλήρωσης έργου ή αδειοδοτημένες οικοδομές με δέσμευση στους όρους της άδειάς τους αναφορικά με την παραχώρηση χώρου πρασίνου».

Προκήρυξη θέσης τηλεφωνήτριας/τηλεφωνητή στο ΕΤΕΚ Το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) δέχεται αιτήσεις από πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας και πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πλήρωση μίας (1) κενής θέσης Τηλεφωνήτριας/Τηλεφωνητή (Θέση Πρώτου Διορισμού) στη μισθοδοτική κλίμακα E2-5-7(ii) (Συνδυασμένες Κλίμακες). Σημειώνεται ότι, κατά την πλήρωση της θέσης, θα εφαρμόζονται οι διατάξεις του περί Προσλήψεως Εκπαιδευμένων Τυφλών Τηλεφωνητών στη θέση Τηλεφωνητή στη Δημόσια Υπηρεσία και Εκπαιδευτική Υπηρεσία και στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Ειδικαί Διατάξεις) Νόμου του 1988 (Αρ. 17/88).

12

Οι αιτήσεις θα πρέπει να παραδοθούν στα γραφεία του ΕΤΕΚ στη διεύθυνση Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία ή να αποσταλούν ταχυδρομικώς με συστημένη επιστολή στη διεύθυνση στην Τ.Θ. 21826, 1513 Λευκωσία, όχι αργότερα από τις 12:00 το μεσημέρι της Δευτέρας 19.01.2026. Περισσότερες πληροφορίες στους συνδέσμους: Προκήρυξη Κενής Θέσης Τηλεφωνήτριας/Τηλεφωνητή Αίτηση για διορισμό ή προαγωγή σε θέσεις πρώτου διορισμού ή πρώτου διορισμού και προαγωγής στο ΕΤΕΚ Σχέδιο Υπηρεσίας

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Αδειοδότηση εγκατάστασης αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και κέντρων δεδομένων σε σταθμούς ΑΠΕ Με επιστολή του στον Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών Δυσνόητη η το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι έχει γίνει δέκτης πολλών ερωτήσεων σε σχέση με τη δημοσιευθείσα διαδικασία που πρέπει να εφαρμοστεί σε ρύθμιση περιπτώσεις αναπτύξεων κέντρων δεδομένων και ζητά να ετοιμαστεί το συντομότερο δυνατό εγκύκλιος και να προωθηθούν εφαρμοστικές διατάξεις προς εξυπηρέτηση των σκοπών της νέας νομοθεσίας. Η επιστολή με θέμα «Τροποποίηση των περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Τροποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2025 και περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Τροποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2025, σχετικά με την εξαίρεση υποχρέωσης έκδοσης άδειας ανάπτυξης για εγκατάσταση αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και κέντρων δεδομένων σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ)» αναφέρει: «1. Με την πρόσφατη τροποποίηση της σχετικής Νομοθεσίας διευρύνθηκαν οι περιπτώσεις εξαίρεσης από την υποχρέωση έκδοσης άδειας ανάπτυξης και πλέον περιλαμβάνουν και τις εξής αναπτύξεις: (α) εγκατάσταση ή/και λειτουργία εγκατάστασης αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε συνδυασμό με αδειοδοτημένο σταθμό παραγωγής ηλεκτρισμού από ΑΠΕ, και (β) εγκατάσταση κέντρου δεδομένων σε αδειοδοτημένο σταθμό παραγωγής ηλεκτρισμού από ΑΠΕ. 2. Σύμφωνα με τον Ν.179(Ι)/2025, έχει περιληφθεί στο άρθρο 21 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, που αναφέρει ότι «… η πολεοδομική άδεια που απαιτείται να εκδοθεί δυνάμει των διατάξεων του παρόντος άρθρου από την πολεοδομική αρχή θεωρείται εκδοθείσα - … (β) για την εγκατάσταση κέντρου δεδομένων, όπως ο όρος αυτός αποδίδεται στο άρθρο 2 του περί της Ενεργειακής Απόδοσης Νόμου, στον αναφερόμενο στην παράγραφο (α) σταθμό παραγωγής ηλεκτρισμού, νοουμένου ότι πληρούνται οι όροι που καθορίζονται σε διάταγμα του Υπουργού το οποίο εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 22, οι οποίοι δεν δύναται να καθορίζουν το μέγιστο εμβαδόν της εν λόγω εγκατάστασης.» 3. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τον Ν.180(Ι)/2025 έχει περιληφθεί στο εδάφιο (1) του άρθρου 3 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, που αναφέρει ότι «… Νοείται έτι περαιτέρω ότι, η άδεια που απαιτείται να εκδοθεί δυνάμει των διατάξεων του παρόντος άρθρου από την αρμόδια αρχή θεωρείται εκδοθείσα- … (β) για την εγκατάσταση κέντρου δεδομένων, όπως ο όρος αυτός αποδίδεται στο άρθρο 2 του

περί της Ενεργειακής Απόδοσης Νόμου, στην παράγραφο (α) σταθμό παραγωγής ηλεκτρισμού, νοουμένου ότι πληρούνται οι όροι που καθορίζονται σε διάταγμα του Υπουργού το οποίο εκδίδεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 4Β, οι οποίοι δεν δύναται να καθορίζουν το μέγιστο εμβαδόν της εν λόγω εγκατάστασης.» 4. Ως κέντρο δεδομένων ορίζεται μια δομή ή μια ομάδα δομών που χρησιμοποιούνται για τη στέγαση, τη σύνδεση και τη λειτουργία συστημάτων υπολογιστών/εξυπηρετητών και συναφούς εξοπλισμού για την αποθήκευση, την επεξεργασία και/ή τη διανομή δεδομένων, καθώς και συναφείς δραστηριότητες (άρθρο 2 του περί της Ενεργειακής Απόδοσης Νόμου). 5. Για τις περιπτώσεις συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε μονάδες ΑΠΕ, εάν και περιλαμβάνονται στα προαναφερθέντα νομοθετήματα, είχε προηγηθεί η έκδοση, από τον Υπουργό, Ειδικού Διατάγματος Ανάπτυξης (βάσει του άρθρου 22 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου - Κ.Δ.Π. 215/2025, ημερ. 08/07/2025) επί του οποίου ρυθμίζονται αναλυτικά οι όροι που θα πρέπει να πληρούνται. Ωστόσο σημειώνεται ότι στο πεδίο εφαρμογής του υπό αναφορά Ειδικού Διατάγματος Ανάπτυξης δεν περιλαμβάνονται τα κέντρα δεδομένων. 6. Το Επιμελητήριο μετά τη δημοσίευση των σχετικών τροποποιήσεων της ως άνω αναφερόμενης Νομοθεσίας λαμβάνει ερωτήματα σε σχέση με τη διαδικασία που πρέπει να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις αναπτύξεων κέντρων δεδομένων. Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω και με δεδομένο ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση όπως δημοσιεύθηκε είναι δυσνόητη παρακαλούμε: (α) να μελετηθούν οι νέες νομοθεσίες και να ετοιμαστεί το συντομότερο δυνατό εγκύκλιος η οποία να κωδικοποιεί ή και δίνει διευκρινίσεις σε σχέση με τις νέες ρυθμίσεις για αδειοδότηση κέντρων δεδομένων, προς ενημέρωση των ΕΟΑ και άλλων ενδιαφερόμενων και (β) να προωθήσετε το συντομότερο δυνατό εφαρμοστικές διατάξεις (π.χ. διάταγμα, έντυπο κοινοποίησης, καθορισμό διαδικασίας κ.ο.κ.) προς εξυπηρέτηση των σκοπών της νέας νομοθεσίας».

Συγχαρητήριες επιστολές

Με την ευκαιρία της διεξαγωγής αρχαιρεσιών και της ανάδειξης των νέων τους Διοικητικών Συμβουλίων, το ΕΤΕΚ διά του προέδρου του απέστειλε συγχαρητήριες επιστολές στους Προέδρους και τα Μέλη των νέων Δ.Σ. σε ΣΜΜΗΚ-ΣΕΜ και ΣΥΠΟΚ. Όπως αναφέρεται «Εκ μέρους των

συλλογικών οργάνων του Επιμελητηρίου, καθώς και προσωπικά, εύχομαι σε εσάς και στα υπόλοιπα μέλη κάθε επιτυχία στο σημαντικό έργο που αναλαμβάνετε, προς όφελος του επαγγέλματος και της ευρύτερης τεχνικής κοινότητας».

13

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Υπέρβαση αριθμού ορόφων οικοδομής κοντά σε μνημείο Τις απόψεις του και τις γενικές αρχές όσον αφορά οικοδομικές αναπτύξεις κοντά σε μνημειακούς χώρους αναπτύσσει το Επιμελητήριο σε επιστολή του με θέμα «Πολεοδομική αίτηση για ανέγερση οικοδομής με υπέρβαση του επιτρεπόμενου αριθμού ορόφων, στα τεμάχια με αρ. 342 και 394, του φ./σχ. 21/470401, επί των οδών Σαλαμίνος και Λάρνακος στον Δήμο Λευκωσίας. Εισήγηση ΕΤΕΚ» με αποδέκτη τον Προέδρο ΕΟΑ Λευκωσίας κ. Κωνσταντίνο Γιωρκάτζη. Όπως καταγράφει: «Αναφορικά με την επιστολή σας ημερομηνίας 27 Φεβρουαρίου 2025 και όσες στη συνέχεια μας κοινοποιήθηκαν για την υπό αναφορά προτεινόμενη ανάπτυξη, υπογραμμίζουμε πως το Επιμελητήριο στη συγκεκριμένη και άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις δεν αποτελεί θεσμοθετημένη γνωμοδοτούσα αρχή όμως, ως τεχνικός σύμβουλος του κράτους, παρεμβαίνει όταν εγείρονται ζητήματα αρχών, όπως η τήρηση της πολεοδομικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας, η προστασία της αρχιτεκτονικής ταυτότητας περιοχών, καθώς και η διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και Το ΕΤΕΚ εισηγείται του δημόσιου συμφέροντος. τη σύνταξη Σε αυτό το πλαίσιο σημειώνουμε τα πιο κάτω: συγκεκριμένης Α. Σε ό,τι αφορά την εν λόγω ανάπτυξη: μεθοδολογίας που 1. Εφόσον το Επιμελητήριο δεν είναι γνωμοδοτούσα αρχή, όπως υπογραμμίθα εφαρμόζεται στηκε και πιο πάνω, για τη συγκεκριμένη σε όλες τις υπόθεση και για άλλες αντίστοιχες, θα περιπτώσεις μπορούσε, εφόσον του ανατεθεί, να ορίσει ανεξάρτητο ειδικό επιστήμονα (ή ομάδα) για μελέτη και σύνταξη έκθεσης σχετικής με τις παραμέτρους που έχουν τεθεί στη συζήτηση και αποτελούν αντικείμενο διαφωνιών μεταξύ των διαφόρων αρχών που γνωμοδοτούν. 2. Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι ο σεβασμός των Ενετικών Τειχών προϋποθέτει την εφαρμογή χαμηλότερων υψών σε παρακείμενες αναπτύξεις, με σαφώς καθορισμένους περιορισμούς που θα βασίζονται σε ειδικές μελέτες. Οι ρυθμίσεις αυτές θα πρέπει να ισχύουν σε όλη την περίμετρο των Τειχών. Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να συμφωνηθεί ένας επιστημονικά τεκμηριωμένος και ενιαίος τρόπος αξιολόγησης της θέασης των αρχαίων μνημείων από και προς τον αστικό χώρο. Η θέαση των μνημείων, η προσβασιμότητα και η ένταξή τους στο ευρύτερο αστικό τοπίο αποτελούν βασικά στοιχεία του πολιτιστικού τοπίου και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά. Η σχετική πρόνοια θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην επόμενη αναθεώρηση ή τροποποίηση του Τοπικού Σχεδίου Λευκωσίας.

Β. Σε ευρύτερο πλαίσιο: 3. Η εισήγησή σας για τη διενέργεια μελετών εκτίμησης επιπτώσεων στην πολιτιστική κληρονομιά (impact assessments) είναι ιδιαίτερα σημαντική και θα μπορούσε να εξεταστεί περαιτέρω σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς που διαχειρίζονται θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς. 4. Το ίδιο θέμα αφορά ευρύτερα την αξιολόγηση του πολιτιστικού τοπίου και την θέσπιση μιας ενιαίας προσέγγισης στη συνύπαρξη μεμονωμένων μνημείων ή συνόλων με νέες αναπτύξεις, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία τους σε μία ολιστική και σύγχρονη προσέγγιση για την αξία τους και την ενσωμάτωσή τους στο περιβάλλον τους. Ειδικά σημειώνουμε την πρόσφατη συζήτηση και μεταξύ μας συνάντηση για την Παναγία Χρυσοσπηλιώτισσα, όπου τέθηκαν ακριβώς τα ίδια θέματα. Αυτή η διαπίστωση ενισχύει την ανάγκη σύνταξης συγκεκριμένης μεθοδολογίας που αντικειμενικά και δίκαια θα εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις. Η μεθοδολογία αυτή ταυτόχρονα θα συντομεύσει τις διαδικασίες και θα μειώσει τις αντιδράσεις ανά περίπτωση, καθώς θα βασίζεται σε επιστημονική τεκμηρίωση και κοινή προσέγγιση όλων των περιπτώσεων. Το ΕΤΕΚ παραμένει στη διάθεσή σας για να συμβάλει στη διαμόρφωση πλαισίου αρχών και μεθοδολογίας που να διασφαλίζει την επιστημονική τεκμηρίωση, τη διαφάνεια των διαδικασιών και την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, μέσω της αποτελεσματικής κι επί της ουσίας προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς» καταλήγει η επιστολή που υπογράφεται από τον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ. Η επιστολή κοινοποιείται στους Διευθυντές του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως και του Τμήματος Αρχαιοτήτων.

Εκπόνηση γεωτεχνικής/γεωλογικής μελέτης Σε απαντητική του επιστολή προς εταιρεία το ΕΤΕΚ διευκρινίζει ότι: «Σύμφωνα με την Εγκύκλιο 03/2023 του ΕΤΕΚ, η γεωτεχνική/γεωλογική έρευνα εκπονείται από Γεωλόγο ή Γεωτεχνικό Μηχανικό, ήτοι Πολιτικό Μηχανικό, μέλος του ΕΤΕΚ και εκτελείται βάσει του Ευρωκώδικα 7: Γεωτεχνικός σχεδιασμός και όλα τα σχετικά εθνικά προσαρτήματα, όπως αναφέρεται στην επιστολή του ΤΓΕ ημερ. 5/10/2022.

14

Παρατίθεται επίσης επιστολή του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης με θέμα «Ζώνες Γεωλογικής Καταλληλόλητας», ημερομηνίας 20.05.2021, στην οποία περιλαμβάνεται πληροφόρηση σε σχέση με τη διενέργεια μελετών για γεωλογικές/γεωτεχνικές επισκοπήσεις σε σχέση με τις Ζώνες Γεωλογικής Καταλληλότητας. Η εκπόνηση γεωτεχνικής μελέτης εμπίπτει στις αρμοδιότητες Πολιτικού Μηχανικού».

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Κανονιστικό κείμενο για τεχνικές απαιτήσεις στις δημόσιες κολυμβητικές δεξαμενές Την αναμόρφωση του κειμένου του σχετιΟι τεχνικές κού Κανονισμού έτσι ώστε να περιλαμβάνει μόνο τις γενικές αρχές σχεδιασμού και καλεπτομέρειες τασκευής και όχι τις τεχνικές λεπτομέρειες, θα πρέπει να απαιτήσεις και προδιαγραφές προτείνει το παρατίθενται Επιμελητήριο. Η επιστολή προς τον Γενικό Διευθυντή του υπό μορφή Υπουργείου Εσωτερικών, με θέμα «Κανονιστικό κείμενο για Τεχνικές Απαιτήσεις στις Δημό- Παραρτήματος σιες Κολυμβητικές Δεξαμενές, προς τροποποίηση των περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Κανονισμών», παραθέτει πρώτα το ιστορικό της προηγούμενης αλληλογραφίας, από το 2022. Επεξηγώντας την πρότασή του το ΕΤΕΚ αναφέρει: «Έχοντας υπόψη τα παραπάνω και κατόπιν επισκόπησης του προσχεδίου των περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμών, ως αυτό συντάχθηκε από το ΥΠΕΣ, συστήνεται να αναμορφωθεί ο Κανονισμός κατά τρόπο που θα περιλαμβάνει μόνο τις γενικές αρχές σχεδιασμού και κατασκευής (π.χ. διασφάλιση δημόσιας υγείας και υγιεινής, ασφάλεια χρηστών και προσωπικού, επαρκής προσβασιμότητα, ολοκληρωμένος σχεδιασμός συμπεριλαμβανομένων όλων των χρήσεων, ποιότητα κατασκευής και συντηρησιμότητα, ασφάλεια διαφυγής, ορθολογιστική χρήση πόρων, περιβαλλοντική διαχείριση κ.λπ.), και τις ρυθμίσεις εφαρμογής του.

Όλες οι τεχνικές λεπτομέρειες, απαιτήσεις και προδιαγραφές θα πρέπει να παρατίθενται χωριστά, υπό μορφή Παραρτήματος, το οποίο να δύναται να τροποποιηθεί με Διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών. Η παραπάνω προσέγγιση διασφαλίζει ότι το κυρίως σώμα του Κανονισμού παραμένει σταθερό και σαφές ως προς τις βασικές αρχές και τις διοικητικές διαδικασίες, ενώ οι τεχνικές προδιαγραφές μπορούν να επικαιροποιούνται ευκολότερα, μέσω Διατάγματος του Υπουργού Εσωτερικών. Σημειώνεται ότι η προτεινόμενη δομή έχει, κατ’ αναλογία, εφαρμοστεί και στους Κανονισμούς (61ΗΑ) – Χρήση Οικοδομών από Ανάπηρα Άτομα και (61ΙΑ) – Πυροπροστασία, στους περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Κανονισμούς. Επιπλέον, προτείνεται ο Κανονισμός να αποσαφηνίζει το καθεστώς εφαρμογής του σε υφιστάμενες κολυμβητικές δεξαμενές, σε περιπτώσεις προθηκών ή μετατροπών επί αδειούχων κολυμβητικών δεξαμενών, καθώς και τη διαδικασία εξαίρεσης εφαρμογής τους, εκεί όπου δεν είναι εφικτή η πλήρης συμμόρφωση με τις πρόνοιες, απαιτήσεις και προδιαγραφές. Περαιτέρω, συστήνεται η συμπερίληψη μεταβατικών διατάξεων, στις οποίες θα καθορίζονται με σαφήνεια τα χρονικά ορόσημα εφαρμογής των Κανονισμών και θα αποτυπώνεται με ευκρίνεια ο τρόπος χειρισμού περιπτώσεων κολυμβητικών δεξαμενών για κάθε επιμέρους στάδιο ανάπτυξης (ήτοι: έκδοσης πολεοδομικής άδειας, έκδοσης οικοδομικής άδειας, ανέγερσης/υλοποίησης, έκδοσης Πιστοποιητικού Έγκρισης)».

Σε εποικοδομητικό κλίμα η συνάντηση μεταξύ ΕΤΕΚ και ΕΟΑ Λευκωσίας Την ανάγκη για ενιαίο πλαίσιο απαιτήσεων από τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) ώστε να λειτουργούν με κοινές διαδικασίες και ξεκάθαρα κριτήρια, τονίζει το Επιστημονικό και Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου. Αντιπροσωπεία του ΕΤΕΚ, με επικεφαλής τον Πρόεδρό του κ. Κωνσταντίνο Κωνσταντή, συναντήθηκε με αντιπροσωπεία του ΕΟΑ, υπό τον Πρόεδρό του κ. Κωνσταντίνο Γιωρκάτζη. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε εποικοδομητικό κλίμα, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν απόψεις και να καταθέτουν εισηγήσεις για τη βελτίωση των διαδικασιών αδειοδότησης της ανάπτυξης. Επί τάπητος τέθηκε η ανάγκη για ομοιόμορφη προσέγγιση σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις των πέντε Οργανισμών, με το ΕΤΕΚ να εισηγείται την υιοθέτηση των δημοσιευμένων καταλόγων του ΕΟΑ Λευκωσίας σχετικά με τα απαιτούμενα έγγραφα για την αδειοδότηση αναπτύξεων. Ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ ανέδειξε παράλληλα τη σημασία της επικοινωνίας μεταξύ μελετητών και των λειτουργών του τομέα αδειοδότησης, σημειώνοντας ότι αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για να επιτευχθούν οι στόχοι της μεταρρύθμισης. Ο κ. Κωνσταντή επεσήμανε ακόμη την ανάγκη για

δημιουργία ηλεκτρονικού αρχείου για τις υφιστάμενες άδειες και προώθησης έργου για την ψηφιοποίηση των φακέλων, ώστε να διευκολύνεται η παραχώρηση αντιγράφων και η αναζήτηση στοιχείων. Στη συζήτηση τονίστηκε επίσης η ανάγκη ρύθμισης του τρόπου συνεργασίας με τον τομέα Ύδρευσης και τον τομέα Αποχετεύσεων, στο πλαίσιο της αδειοδότησης των αναπτύξεων, ώστε ο μελετητής να απευθύνεται μόνο μία φορά στον Οργανισμό προς αποφυγήν καθυστερήσεων.

15

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Πρόληψη των πυρκαγιών μέσω της εκπαίδευσης Την ένταξη θεμάτων πρόληψης πυρκαγιών και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της προσχολικής, δημοτικής και ανώτερης εκπαίδευσης ζητά το ΕΤΕΚ με επιστολή του προς την Υπουργό Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Όπως αναφέρει η επιστολή: «Η καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης και υπευθυνότητας απέναντι στο φυσικό περιβάλλον αποτελεί σήμερα αναγκαιότητα και προτεραιότητα για κάθε κοινωνία που επιδιώκει τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Η εκπαίδευση των παιδιών και των μαθητών είναι το πιο ισχυρό εργαλείο για τη διαμόρφωση αυτής της κουλτούρας, που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των κινδύνων και στην πρόληψη πυρκαγιών. Με αφορμή τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές στην ορεινή περιοχή Λεμεσού, που είχαν ως αποτέλεσμα τον τραγικό χαμό δύο συνανθρώπων μας και ανυπολόγιστες κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, καθίσταται πλέον πιο επιτακτική από ποτέ η ανάγκη πρόληψης. Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών, τόσο ως προς τη συχνότητα όσο και την ένταση, γεγονός που απαιτεί συντονισμένη και μακροπρόθεσμη δράση. Το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου, αναγνωρίζοντας τη

σημασία του θέματος για τη δημόσια ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος, έχει ήδη καταθέσει δημόσια δέσμη προτάσεων για την πρόληψη και τη βέλτιστη διαχείριση πυρκαγιών, καθώς και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικισμών και των κατασκευών σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, πέραν των τεχνικών μέτρων, θεωρούμε πως η ουσιαστική και διαρκής λύση ξεκινά από την παιδεία. Για τον λόγο αυτό, το ΕΤΕΚ εισηγείται και ζητά τη στήριξη του Υπουργείου σας για την ένταξη θεμάτων πρόληψης πυρκαγιών και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της προσχολικής, δημοτικής και ανώτερης εκπαίδευσης, με στόχο την καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας από νεαρή ηλικία. Μια τέτοια πρωτοβουλία θα συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία του φυσικού πλούτου της Κύπρου, στη μείωση των κινδύνων για την ανθρώπινη ζωή και στην ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας απέναντι στα φαινόμενα της κλιματικής κρίσης. Ευελπιστούμε στη θετική ανταπόκρισή σας και παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιεσδήποτε διευκρινίσεις και συνεργασία, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον» καταλήγει το ΕΤΕΚ.

Διορισμοί από Διοικούσα Επιτροπή ΕΤΕΚ Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ αποφάσισε να διορίσει μέλη του Επιμελητηρίου για:

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ: • Νικόλα Κυριακίδη και Ρογήρο Ίλλαμπα στην Κοινή Επιτροπή Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας (ΥΠΠΟ) και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ). • Πενέλοπε Βάσκες Χατζηλύρα και Νίκο Γεωργιάδη σε αντικατάσταση του κ. Χρύσανθου Μαρούχου στη νέα Εθνική Τεχνική Επιτροπή CYS/ TC29 – «Κλιματική Ουδετερότητα Πόλεων / Κοινοτήτων». • Σωκράτη Ζαβρό, μηχανολόγο μηχανικό, στην Εθνική Τεχνική Επιτροπή CYS/TC13 «Θερμικά Ηλιακά Συστήματα». • Γρηγόρη Καλνή, αρχιτέκτονα, και Παύλο Φιλίππου ως εκπροσώπους του στην κριτική επιτροπή του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για το κτήριο της οδού Πειραιώς (Βρεφονηπιοκομικός Σταθμός, Ανοικτό Σχολείο, Πολυδύναμο, Φροντίδα Ημέρας Ηλικιωμένων, Ξενώνας). • Γιώργο Γεωργίου, αρχιτέκτονα, και Μαρκέλλα Μενοίκου ως εκπροσώπους του στην κριτική επιτροπή του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για τη Στέγη Πολιτισμού του Δήμου Λεμεσού. • Έλενα Χριστοδούλου, Γενική Ταμία ΕΤΕΚ, στην κριτική επιτροπή του Παγκύπριου Διαγωνισμού Φωτογραφίας με θέμα «Συνδέσεις», που προκηρύσσει το Επαρχιακό Συμβούλιο Λευκωσίας-Κερύνειας ΣΠΟΛΜΗΚ. ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΕΣ: • Χρίστο Ευθυβούλου, μηχανολόγο μηχανικό και Πέτρο Χριστοδουλίδη,

16

ηλεκτρολόγο μηχανικό για κοστολόγηση εκτελεσθεισών εργασιών με βάση το συμβόλαιο και την ανάλυση ποσού συμβολαίου, για ηλεκτρολογικές και μηχανολογικές εργασίες, σε συγκρότημα στη Γερμασόγεια. • Φλώρο Παντελή, πολιτικό μηχανικό, για διερεύνηση επανειλημμένης διαρροής νερού από το μπάνιο του διαμερίσματος άνω ορόφου στον κάτω όροφο με αποτέλεσμα δημιουργία μούχλας, αποκόλληση τεμαχίων σκυροδέματος, αποκάλυψη οπλισμού με εμφανή σημάδια μείωσης της διατομής του και προχωρημένη οξείδωση καθώς και κοστολόγηση εργασιών επιδιόρθωσης των ζημιών, σε διαμέρισμα στους Αγίους Ομολογητές στη Λευκωσία. • Μάριο Χούτρη, αρχιτέκτονα, για διερεύνηση τυχόν κακοτεχνιών σε εκτελεσθείσες εργασίες, για επιβεβαίωση της τήρησης διαδικασιών από αρχιτέκτονες του έργου, για τυχόν παρεκκλίσεις από εγκεκριμένα σχέδια, για έλεγχο της οριοθέτησης του τεμαχίου της κατοικίας, έλεγχο κατά πόσον υπάρχει δυνατότητα λήψης τελικής έγκρισης ή και για τυχόν εργασίες που δεν εκτελέστηκαν σύμφωνα με την άδεια οικοδομής σε ημιτελή μονοκατοικία στην Παλώδεια Λεμεσού. • Στέφανο Χριστοφή, ηλεκτρολόγο μηχανικό, για διερεύνηση των αιτιών που προκάλεσαν βλάβη σε ηλεκτρικές συσκευές που προκλήθηκε κατά την επαναφορά ρεύματος μετά από προγραμματισμένη διακοπή ώστε να μπουν 2 νέοι MCCB διακόπτες στην υπό ανακαίνιση μονάδα ΜΕΘ, σε ιδιωτικό νοσηλευτήριο στον Στρόβολο. • Μάρκο Μάρκου, αρχιτέκτονα, σε αντικατάσταση συναδέλφου, για τυχόν κακοτεχνίες, υγρασίες στο roof garden, υγρασίες στο εσωτερικό του διαμερίσματος, μούχλα στην ντουζιέρα, μη σωστή εγκατάσταση αλουμινίων κ.ά. σε διαμέρισμα στη Λευκωσία.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

2025 ΣXEΔΙΑΣΤΙΚΟ Μόνιμη άδεια -ΜΟΝΟ-

331.50 € + ΦΠΑ

Το progeCAD με κόστος 331.50€ αποτελεί τη βέλτιστη λύση εναλλακτικής πλατφόρμας AutoCAD® Στηριζόμενο στην μηχανή του IntelliCAD, περιλαμβάνει πανίσχυρα εργαλεία σχεδίασης σε 2 και 3 διαστάσεις. Είναι συμβατό με το AutoCAD® 2D/3D και διαχειρίζεται AutoCAD® DWG αρχεία. Για περισσότερη ευελιξία, η ίδια άδεια χρήσης μπορεί να εγκατασταθεί ταυτόχρονα σε σταθερό και σε φορητό υπολογιστή.

10 Λόγοι να επιλέξετε το progeCAD Professional: • Μόνιμη Άδεια! Χωρίς ετήσια συνδρομή. Δική σας απόφαση αν θα αναβαθμίσετε. • Τίποτα προς εκμάθηση εάν είστε χρήστες AutoCAD®. • Λειτουργία με αρχεία μορφής DWG. Πλήρης συμβατότητα με το AutoCAD, δεν απαιτείται οποιαδήποτε μετατροπή. • Εισαγωγή ΒΙΜ έργων και αντικειμένων (Autodesk Revit® and IFC). • Δυνατότητα Μετατροπής από PDF σε DWG. • Μετατρέψτε τα παλιά σχέδια σας σε αρχεία CAD. • Δημιουργήστε εύκολα και γρήγορα αρχιτεκτονικά σχέδια με το Plug-in EasyArch. • 22.000 έτοιμα blocks με δυνατότητα προσαρμογής. • Εισαγωγή/Εξαγωγή – STEP, IGES, PDF, 3D PDF, DWF, 3DS, DAE, LWO, POV, Maya, OBJ, BMP, JPG, WMF, EMF, SVG. • Δυνατότητα Φωτορεαλιστικής Απεικόνισης μέσω του Artisan Render Engine.

AuDeSy LTD Ηλία Βενέζη 2Α, Γραφείο 303, 2042 Στρόβολος Τηλ: 97 652 552 / 22 768 244 Web: www.3dr.eu | www.audesy.com

17

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Σχόλια και εισηγήσεις σε διαγωνισμούς Με επιστολή του το Τμήμα Δημοσίων Έργων ενημέρωσε το Επιμελητήριο ότι έκανε αποδεκτή την εισήγηση που κατατέθηκε όσον αφορά τον «Ανοικτό Διαγωνισμό στο Πλαίσιο Δημιουργίας ενός Δυναμικού Συστήματος Αγορών για την αγορά Τοπογραφικών Υπηρεσιών για παγκύπρια κάλυψη των αναγκών του Τμήματος Δημοσίων Έργων». Το ΕΤΕΚ είχε επισημάνει «τη διαφωνία του με το σημείο Β.3 στο Μέρος Α (Οδηγίες για Υποβολή Αίτησης Συμμετοχής) των προκαταρκτικών εγγράφων, σύμφωνα με το οποίο «Η Αναθέτουσα Αρχή, όποτε προκύπτει ανάγκη αγοράς Τοπογραφικών Υπηρεσιών και μετά την παραλαβή των προσφορών από τους Επιλεγμένους Συμμετέχοντες θα αποφαΤο ΤΔΕ υιοθέτησε σίζει κατά την απόλυτη κρίση της για τη διαδικασία που θα ακολουθήσει προκει- εισήγηση του ΕΤΕΚ μένου να καταλήξει στον καταλληλότερο υποψήφιο». Ειδικότερα, θέση του ΕΤΕΚ ήταν ότι ο προαναφερόμενος όρος θα πρέπει να αναθεωρηθεί ώστε η επιλογή του καταλληλότερου υποψήφιου ανά έκαστο διαγωνισμό να γίνεται στη βάση προκαθορισμένων κριτηρίων που να αφορούν οικονομική και τεχνική αξιολόγηση. Το Τμήμα Δημοσίων Έργων ευχαρίστησε για την ανταπόκριση του ΕΤΕΚ να υποβάλει σχόλια/εισηγήσεις επί των προκαταρκτικών εγγράφων του υπό αναφορά διαγωνισμού και διευκρίνισε ότι: «Σχετικά με το σημείο Β.3 Μέρος Α των εγγράφων του διαγωνισμού, αυτό αναφέρεται στη διαδικασία που θα ακολουθηθεί για την επιλογή (π.χ. συχνότητα και αριθμός συνεδριάσεων Επιτροπής Αξιολόγησης Προσφορών) και όχι στα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης, τα οποία καθορίζονται στα έγγραφα κάθε Σταδίου: (ι) Στάδιο 1: Στάδιο Δημιουργίας του ΔΣΑ (καταρτισμός εγγράφων από Συντονιστική Αναθέτουσα Αρχή π.χ. Τμήμα Δημοσίων Έργων), Υποβολή Αιτήσεων Συμμετοχής, Αξιολόγηση/επιλογή και ένταξη των επιλεγμένων συμμετεχόντων στο ΔΣΑ. (ιι) Στάδιο 2: Στάδιο Ανάθεσης (καταρτισμός εγγράφων διαγωνισμού από Αναθέτουσα Αρχή, π.χ. Επαρχιακό Γραφείο Δημοσίων Έργων Πάφου), Πρόσκληση Επιλεγμένων συμμετεχόντων για υποβολή προσφοράς. Αδιαμφισβήτητα, η επιλογή του καταλληλότερου υποψηφίου ανά έκαστο διαγωνισμό, γίνεται στη βάση προκαθορισμένων κριτηρίων, Τεχνικών και Οικονομικών και στα δύο στάδια του ΔΣΑ, τα οποία θα καθορίζονται και θα περιλαμβάνονται με σαφήνεια στα έγγραφα του διαγωνισμού κατά την προκήρυξη του εκάστοτε σταδίου του διαγωνισμού σύμφωνα με τις πρόνοιες της περί Δημοσίων Συμβάσεων Νομοθεσίας». Σχόλια και την παράκληση να επανεξεταστούν όροι Διαγωνισμών υπέβαλε το ΕΤΕΚ στον ΕΟΑ Λάρνακας και το Κοινοτικό Συμβούλιο Καλού Χωριού Λάρνακας.

18

- Στην περίπτωση του «Διαγωνισμού αρ. ΕΟΑ Λάρνακας 33/2025: Παροχή Υπηρεσιών Συμβούλων για την Κατασκευή Δικτύου Συλλογής και Σταθμού Επεξεργασίας Λυμάτων στην Επαρχία Λάρνακας (Αραδίππου, Λιβάδια, Ορόκλινη και Πύλα)» το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι «Σύμφωνα με τα έγγραφα του διαγωνισμού, ο προσφέρων θα πρέπει να διαθέτει πιστοποιητικό της σειράς κυπριακών προτύπων CYS EN ISO 9000:2015 από αναγνωρισμένο Ινστιτούτο ή Οργανισμό για την παροχή υπηρεσιών ή άλλο ισοδύναμο Πιστοποιητικό από Οργανισμούς με έδρα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλους οργανισμούς που εδρεύουν στις χώρες που αναφέρονται στην παρ. 6.1(1) του Μέρους Α των εγγράφων του διαγωνισμού. Η υπό αναφορά απαίτηση θεωρούμε πως δημιουργεί συνθήκες υπερβολικού περιορισμού στη δυνατότητα συμμετοχής από μελετητικά γραφεία και θεωρούμε πως πρέπει να απαλειφθεί. Το ύψος της εγγύησης συμμετοχής για τον συγκεκριμένο διαγωνισμό (€200.000,00), η οποία θα πρέπει να εξασφαλιστεί από χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θεωρούμε ότι είναι υπερβολικά υψηλό για μελετητικά γραφεία, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτείται ταυτόχρονα η καταβολή Εγγύησης Πιστής Εκτέλεσης της τάξης του 10% της συμβατικής τιμής. Ως εκ τούτου, θεωρούμε ότι η απαίτηση για εγγύηση συμμετοχής η οποία εκδίδεται από χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, θα πρέπει να απαλειφθεί». - Στην περίπτωση του «Διαγωνισμού για την Παροχή Υπηρεσιών Συμβούλων Μελετητών για την εκπόνηση της μελέτης και την επίβλεψη του Έργου της Ανάπλασης του πυρήνα στην Κοινότητα Καλού Χωριού Λάρνακας (Αρ. Διαγωνισμού: 087/2025 ΚΣ)» η πρώτη επισήμανση αφορά την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης σε σχέση με την εφαρμογή της εγκυκλίου ΓΛ/AAΔΣ 114 «Υπηρεσίες Συμβούλων Μελετητών Οικοδομικών Έργων». Στη συνέχεια αναφέρεται ότι: «Εφόσον η εκτιμώμενη αξία του έργου υπερβαίνει τα 50.000 ευρώ, σύμφωνα με την προαναφερόμενη εγκύκλιο θα πρέπει να τίθενται και ποιοτικά κριτήρια για αξιολόγηση των υποβληθεισών προσφορών. Στη βάση αυτή, σας καλούμε όπως εντάξετε, μετρήσιμα, ποιοτικά κριτήρια στα έγγραφα του διαγωνισμού, για την ανάθεση της σύμβασης. Σημειώνουμε επίσης ότι στα έγγραφα του διαγωνισμού, δεν περιλαμβάνεται το έντυπο «Ανάλυση και Κοστολόγηση Υπηρεσιών Ομάδας Μελέτης Έργου» το οποίο αποτελεί μέρος (Παράρτημα 2) της προαναφερόμενης εγκυκλίου. Η χρήση του προαναφερόμενου εντύπου, έχει ως στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις έτσι ώστε να διορθωθεί η κατάσταση των εξαιρετικά χαμηλών αμοιβών μελετητών σε δημόσιες συμβάσεις, οι οποίες υπονομεύουν την ποιότητα ή και την πληρότητα μελετητικών υπηρεσιών, με συνεπακόλουθο την ενδεχόμενη επιβάρυνση του υπό μελέτη έργου και του δημόσιου με κόστος πολλαπλάσιο από τις όποιες εξοικονομήσεις».

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Ο ρόλος των ελεγκτών δόμησης στη διαχείριση ΑΚΚ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο των Μηχανικών Ημερίδα με θέμα: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως αποτελεσματικό εργαλείο στα χέρια των Μηχανικών» πραγματοποιήθηκε στο Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό Κέντρο ΕΤΕΚ, την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου, με πρωτοβουλία της Επιτροπής του ΕΤΕΚ «Σύγχρονες τεχνολογίες ICT (Τεχνητή Νοημοσύνη, Blockchain, Cloud – Computing). Η συνάντηση είχε στόχο να προσφέρει μια ολιστική και πρακτική προσέγγιση γύρω από το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των μηχανικών. Αναλύθηκαν οι βασικές έννοιες και τεχνολογικές τάσεις που διαμορφώνουν το πεδίο της AI, οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις που δημιουργούνται για τους επαγγελματίες του τεχνικού κόσμου, πραγματικά παραδείγματα εφαρμογών της AI σε τομείς της Μηχανικής και οι πτυχές κυβερνοασφάλειας, δεοντολογίας και εργασιακών μεταβολών που συνοδεύουν τη νέα εποχή. Ο Δρ Γιώργος Μιλής, συντονιστής Επιτροπής, PHOEBE Research and Innovation Ltd, ανέπτυξε το θέμα «Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Έννοιες, Ευκαιρίες, Προκλήσεις, Εργαλεία», ο Δρ Δημήτρης Ηλιάδης, Κέντρο Αριστείας «Κοίος», Πανεπιστήμιο Κύπρου, τις «Πρακτικές εφαρμογές Ευφυών Συστημάτων Νερού», η Δρ Γιάννα Δανίδου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το θέμα «Κυβερνοασφάλεια και Τεχνητή Νοημοσύνη», ο κ. Δημήτρης Παντελή, Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, «Το μέλλον της εργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Ανάγκη αναβάθμισης Δεξιοτήτων» και ο Δρ Philippe Jougleux, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, τις «Ηθικές και Νομικές Διαστάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στον Ευρωπαϊκό Χώρο». Στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντή μεταξύ άλλων ανέφερε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ήδη παρούσα και «το ερώτημα δεν είναι αν θα την χρησιμοποιούμε στο μέλλον, αλλά πώς θα τη χρησιμοποιήσουμε υπεύθυνα, αποτελεσματικά και με τρόπο που να ενισχύει το έργο του μηχανικού και την ασφάλεια της κοινωνίας». Όπως είπε «ενισχύει τον μηχανικό, του δίνει εργαλεία για καλύτερη κρίση και δεν του αφαιρεί την ευθύνη. Ο ρόλος μας πρέπει να είναι να σχεδιάσουμε συστήματα που συνδυάζουν την αποδοτικότητα της μηχανής με τη διορατικότητα και την ευθύνη του ανθρώπου».

Τις ενστάσεις του όσον αφορά την επιβάρυνση των Ελεγκτών Δόμησης με τη διαχείριση των Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις καταθέτει το ΕΤΕΚ στον Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών, και προτείνει οι έλεγχοι να διενεργούνται από Επιθεωρητές που θα οριστούν επί τούτου. Σε επιστολή του με τίτλο «Θεσμός Ελεγκτών Δόμησης – Αίτημα Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος για συμπερίληψη προνοιών σχετικά με τη διαχείριση των Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΚΚ) στην εποπτεία και έλεγχο στα εργοτάξια» αναφέρει: «Θέση του ΕΤΕΚ είναι ότι η διασφάλιση της ορθής διαχείρισης Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΚΚ) είναι υψίστης σημασίας για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεξέλεγκτης απόθεσης αποβλήτων που παρατηρείται στη χώρα μας και για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Η διασφάλιση αυτή ωστόσο δεν μπορεί να επέλθει μέσω των ελέγχων που θα διενεργούν οι Ελεγκτές Δόμησης στα εργοτάξια, οι οποίοι περιορίζονται σε 1-3 επισκέψεις ανά έργο, αναλόγως της κατηγορίας έργου και αφορούν κυρίως θέματα τήρησης της νομοθεσίας και όρων της άδειας που σχετίζονται με πολεοδομικά χαρακτηριστικά τής υπό ανέγερση οικοδομής. Πιο συγκεκριμένα θεωρούμε ότι δεν μπορεί να ελεγχθεί η ορθή διαχείριση των ΑΚΚ στο πλαίσιο μίας επίσκεψης ή περιορισμένου αριθμού επισκέψεων στο εργοτάξιο. Πέραν των πιο πάνω, θεωρούμε πως δεν είναι ορθό και δεν πληροί την αρχή της αναλογικότητας να επωμιστούν τον έλεγχο αυτό οι Ελεγκτές Δόμησης, θεσμός που προωθείται για άλλους σκοπούς και συγκεκριμένα για την πάταξη της αυθαίρετης δόμησης. Σε συνέχεια των πιο πάνω θεωρούμε ότι οι έλεγχοι για θέματα διασφάλισης της ορθής διαχείρισης ΑΚΚ θα πρέπει να διενεργούνται από Επιθεωρητές που θα οριστούν για τον σκοπό αυτό».

19

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Νέο λογισμικό για έκδοση ΠΕΑ

Σε γραπτή επικοινωνία του με τον Διευθυντή της Υπηρεσίας Ενέργειας το ΕΤΕΚ τίθεται στη διάθεση της Υπηρεσίας για να συνδράμει στη δημιουργία νέου λογισμικού προγράμματος με το οποίο γίνονται οι υπολογισμοί ενεργειακής απόδοσης κτηρίου και εκδίδονται Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης κατά το άρθρο 4(4) ν. 142(Ι) του 2006. Όπως καταγράφεται «το Επιμελητήριο έχει ενημερωθεί πως είναι σε σχετικά προχωρημένο στάδιο η προσπάθεια για τη δημιουργία του νέου λογισμικού. Είναι γεγονός ότι το υφιστάμενο λογισμικό χρονολογείται και πως πλέον δεν ανταποκρίνεται σε σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης κτηρίων. Σημειώνουμε όμως πως μας έχουν μεταφερθεί ανησυχίες και προβληματισμοί συναδέλφων, κυρίως σε σχέση με (α) τη διαλειτουργικότητα του υπό δημιουργία λογισμικού και (β) τη διεπαφή με τον χρήστη κυρίως σε σχέση με το σχεδιαστικό μέρος. Σημειώνουμε, επίσης, ότι η δική μας προσδοκία είναι πως το νέο λογισμικό θα είναι σύγχρονο, εύχρηστο και το πιο σημαντικό θα αυξάνει την παραγωγικότητα των ειδικευμένων εμπειρογνωμόνων σε σύγκριση με την υφιστάμενη κατάσταση». Τούτων λεχθέντων το ΕΤΕΚ είναι πρόθυμο να συνδράμει στη διαδικασία.

Εκδήλωση παράδοσης εξοπλισμού σε εθελοντές πολιτικούς μηχανικούς για μετασεισμικούς ελέγχους Πραγματοποιήθηκε, το Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2025 στο Εκπαιδευτικό Κέντρο του ΕΤΕΚ, εκδήλωση για την παράδοση εξοπλισμού σε πολιτικούς μηχανικούς, εθελοντές που δύναται να αξιοποιηθούν σε περίπτωση σεισμού για τη διενέργεια μετασεισμικών ελέγχων σε κτήρια. Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Διευθυντής των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών, εκπρόσωπος Πολιτικής Άμυνας, ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ και ο Πρόεδρος του ΣΠΟΛΜΗΚ, οι οποίοι τόνισαν τη σημασία της οργανωμένης και έγκαιρης ανταπόκρισης σε συνθήκες φυσικών καταστροφών, καθώς και τον καίριο ρόλο των μηχανικών στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και της ασφάλειας των κατασκευών. Ακολούθησε σύντομη παρουσίαση από το ΕΤΕΚ σχετικά με τις διαδικασίες ταχείας αυτοψίας και επανελέγχου κτηρίων μετά από σεισμό. Επίσης έγινε αναφορά στα σεμινάρια που είχαν ήδη υλοποιηθεί, καθώς και το εξειδικευμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα ακολουθήσει εντός του έτους για τη διενέργεια μετασεισμικών ελέγχων και την άρση επικινδυνότητας. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την επίσημη παράδοση του εξοπλισμού στους εθελοντές μηχανικούς, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την ετοιμότητα και τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων σε ενδεχόμενο σεισμικό συμβάν.

Αλλαγή Σχεδίου Υπηρεσίας λειτουργού Πληροφορικής στον ΕΟΑ Λάρνακας Με επιστολή του στον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λάρνακας το ΕΤΕΚ, διά του Διευθυντή του Χριστόδουλου Χατζηοδυσσέως, τον ευχαριστεί για την άμεση ανταπόκριση και τη συμμόρφωσή του με την περί ΕΤΕΚ Νομοθεσία, σε σχέση με το οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας Λειτουργού Πληροφορικής. Το ΕΤΕΚ είχε εισηγηθεί να περιληφθεί στα υπό αναφορά σχέδια υπηρεσίας πρόνοια που να προβλέπει τα ακόλουθα: «Να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Μελών του Επιστημονικού και Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου στον κλάδο της Ηλεκτρονικής Μηχανικής περιλαμβανομένης της Μηχανικής της Πληροφορικής».

20

Όπως αναφέρει η επιστολή: «Είμαστε βέβαιοι ότι, με την εισαγωγή του συγκεκριμένου κριτηρίου, ο ΕΟΑ Λάρνακας θα έχει τη δυνατότητα στελέχωσης από μια δεξαμενή προσοντούχων υποψηφίων, ώστε να διασφαλίζεται ότι επιτελούν τα καθήκοντά τους με επιστημονικότητα και επάρκεια, προς όφελος του τόπου και των συμπολιτών μας. Περαιτέρω, θεωρούμε εξίσου σημαντικό να τροποποιηθεί δεόντως και το Σχέδιο Υπηρεσίας για τη θέση προαγωγής (Ανώτερου Λειτουργού Πληροφορικής), με την προσθήκη της απαίτησης για εγγραφή των υποψηφίων στο Μητρώο Μελών του ΕΤΕΚ».

Ayias Paraskevis 5, Nicosia 2412 | +357 22444555 | www.maourisoikoset.com | info@maourisoikoset.com

maouris_oikoset

Maouris Oikoset

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Άμεση επανέναρξη του διαλόγου για το κτήριο της Φανερωμένης ζητά το ΕΤΕΚ Οι πρόσφατες δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου σχετικά με το ιστορικό κτήριο της Φανερωμένης επιβεβαιώνουν, δυστυχώς, το χειρότερο σενάριο: η συμφωνία για μεταφορά της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου εκεί έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο, με το εμβληματικό διατηρητέο στο κέντρο της Λευκωσίας να εξακολουθεί να παραμένει ανενεργό, τέσσερα χρόνια μετά την απομάκρυνση των μαθητών - γεγονός που προβληματίζει έντονα το ΕΤΕΚ. Στο πλαίσιο της στρατηγικής ενδυνάμωσης του αστικού και ιστορικού κέντρου, η οποία είχε κύριο στόχο την προσέλκυση μόνιμων κατοίκων, νέων και φοιτητών, προωθήθηκαν κίνητρα για φοιτητικές εστίες και πανεπιστημιακές υποδομές. Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε μια στρατηγική για την εντός των τειχών πόλη, να την εφαρμόζουμε αποσπασματικά και στη συνέχεια να διερωτόμαστε γιατί δεν λειτουργεί. Όταν κρίσιμες παρεμβάσεις, όπως η αξιοποίηση της Φανερωμένης, μένουν σε εκκρεμότητα ή αλλάζουν κατεύθυνση χωρίς συντονισμό, αναπαράγεται ένας φαύλος κύκλος προχειρότητας που υπονομεύει την ανάκαμψη του ιστορικού κέντρου. Σήμερα, ανεξαρτήτως του φορέα που θα λειτουργήσει στο κτήριο, η πο-

λιτεία και οι ιδιοκτήτες οφείλουν να εξασφαλίσουν ότι η τελική λύση θα υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, θα ενισχύει την αναζωογόνηση της εντός των τειχών πόλης και θα διαφυλάσσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του διατηρητέου. Το ΕΤΕΚ καλεί όλους τους εμπλεκόμενους -την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, το Υπουργείο Οικονομικών, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, τον Δήμο Λευκωσίας- να επανεκκινήσουν τον διάλογο για το μέλλον του κτηρίου με αναφορά στις στρατηγικές επιλογές και τις μελέτες που έχουν εκπονηθεί. Το Επιμελητήριο προσφέρεται να αναλάβει ρόλο συντονιστή, εφόσον του ζητηθεί, για να στηρίξει τεχνικά και επιστημονικά μια οργανωμένη διαδικασία διαβούλευσης. Παράλληλα, και ανεξάρτητα αυτού, καλούμε τους εμπλεκόμενους να δεσμευτούν σε σαφές και δημόσια γνωστό χρονοδιάγραμμα λήψης αποφάσεων και έναρξης των απαιτούμενων εργασιών αποκατάστασης και λειτουργίας του κτηρίου. Η Παλιά Λευκωσία δεν αντέχει άλλο κενά κελύφη και εκκρεμότητες. Η Φανερωμένη πρέπει, μέσα σε εύλογο χρονικό ορίζοντα, να λειτουργήσει ξανά ως ζωντανός πυρήνας παιδείας και ζωής στο ιστορικό κέντρο της πόλης.

Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης πλήρες μέλος του IEC Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) ανακοινώνει ότι έχει επίσημα γίνει αποδεκτός ως Πλήρες Μέλος της International Electrotechnical Commission (IEC), έπειτα από θετική ψηφοφορία των Εθνικών Επιτροπών που αποτελούν πλήρη μέλη της IEC σε ποσοστό 100%. Η αναβάθμιση θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026. Η σημαντική αυτή εξέλιξη αποτελεί ορόσημο για τον Οργανισμό και την εγχώρια ηλεκτροτεχνική κοινότητα, καθώς το καθεστώς του Πλήρους Μέλους παρέχει στην Κυπριακή Εθνική Επιτροπή (IEC CY NC) πλήρη δικαιώματα ψήφου σε όλα τα τεχνικά και διοικητικά όργανα της IEC, καθώς και απεριόριστη συμμετοχή στις Τεχνικές Επιτροπές, Ομάδες Εργασίας και τα Συστήματα Αξιολόγησης Συμμόρφωσης που λειτουργεί η IEC σε διάφορους τομείς. Η απόφαση ακολουθεί την επίσημη αίτηση της Κύπρου για αναβάθμιση, η οποία υποβλήθηκε μέσα στο 2025 και ανέδειξε τη δέσμευση της χώρας για ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή στη διεθνή ηλεκτροτεχνική τυποποίηση, σε μια περίοδο ταχειών τεχνολογικών εξελίξεων που επηρεάζουν τις αγορές και τα ρυθμιστικά πλαίσια παγκοσμίως. Με την αναβάθμισή της σε Πλήρες Μέλος, η Κύπρος αποκτά τη δυνατότητα να: • Συμμετέχει και να ψηφίζει πλήρως σε όλες τις Τεχνικές Επιτροπές, Υποεπιτροπές και Ομάδες Εργασίας της IEC. • Επηρεάζει την ανάπτυξη διεθνών προτύπων από τα πρώτα και πιο κρίσιμα στάδια, όπως στο στάδιο της έγκρισης μιας Νέας Πρότασης, της Δημόσιας Κρίσης και της Τελικής Ψήφισης.

22

• Υποστηρίζει αποτελεσματικότερα τους εθνικούς ενδιαφερομένους, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των ρυθμιστικών αρχών, των περιβαλλοντικών οργανώσεων, των συνδέσμων των καταναλωτών, των κοινωνικά ασθενέστερων ομάδων, της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας. • Συμμετέχει στα Συστήματα Αξιολόγησης Συμμόρφωσης της IEC, ενισχύοντας την εναρμόνιση με διεθνείς πρακτικές. • Αναλαμβάνει ηγετικούς ρόλους στα τεχνικά, συμβουλευτικά και στρατηγικά σώματα της IEC. • Ενισχύσει τη συνεργασία με άλλες Εθνικές Επιτροπές και να διευρύνει τη συμμετοχή Κυπρίων εμπειρογνωμόνων σε αναδυόμενους τεχνολογικούς τομείς. Ο Οργανισμός έχει επιβεβαιώσει την ετοιμότητά του να ανταποκριθεί πλήρως στις οικονομικές και λειτουργικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το νέο καθεστώς και έχει ήδη ξεκινήσει την υλοποίηση δράσεων για την αξιοποίηση των ευκαιριών που αυτό προσφέρει. Η αναβάθμιση αυτή αποτελεί συλλογικό επίτευγμα της κυπριακής ηλεκτροτεχνικής κοινότητας και επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Κύπρου να συμβάλει ενεργά στο διεθνές έργο της IEC. Ο CYS εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς την IEC και τα μέλη της για την εμπιστοσύνη και την αναγνώριση και προσβλέπει σε ακόμη πιο ενεργή και εποικοδομητική παρουσία στο διεθνές περιβάλλον τυποποίησης, συμμετέχοντας ισότιμα δίπλα σε χώρες με παγκόσμια οικονομική και τεχνολογική επιρροή από όλες τις ηπείρους.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Κατάλογος μηχανικών που πληρούν τις προϋποθέσεις εγγραφής και έκδοσης άδειας εργολήπτη Επιστολή προς τη Διευθύντρια του Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων απέστειλε το ΕΤΕΚ με θέμα «Κατάλογος προσώπων με προσόντα μηχανικού τα οποία δηλώνονται για σκοπούς ικανοποίησης των προϋποθέσεων εγγραφής και έκδοσης άδειας εργολήπτη». Όπως αναφέρει το κείμενο: «1. Τον περασμένο Απρίλη έχουν δημοσιευθεί οι περί Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (Μητρώο Μελετητών και Επιβλεπόντων Μηχανικών (ΜΜΕΜ)) Κανονισμοί [ΚΔΠ 111 του 2025]. 2. Μεταξύ άλλων οι Κανονισμοί αυτοί προβλέπουν πως δεν επιτρέπεται να εγγραφεί στο ΜΜΕΜ πρόσωπο το οποίο είναι … (γ) τεχνικός διευθυντής ή πρόσωπο το οποίο δηλώνεται για σκοπούς ικανοποίησης των προϋποθέσεων εγΑίτημα προς γραφής και έκδοσης της άδειας σε οποιαδήποτε τάξη εργολήπτη, όπως εκάστοτε απαιτείται το Συμβούλιο από τον περί Εγγραφής και Ελέγχου ΕργοληΕγγραφής πτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμο. 3. Συναφείς νομοθετικές πρόνοιες οι οποίες και Ελέγχου ρυθμίζουν ασυμβίβαστες ιδιότητες ή σύγκρουΕργοληπτών ση συμφέροντος μεταξύ εργολήπτη περιλαμβανομένων υπαλλήλων του και επιβλέποντος μηχανικού / μελετητή περιέχονται τόσο στην περί Ρύθμισης Οδών και Οικοδομών νομοθεσία, όσο και στους περί Δεοντολογίας των Μελών

του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου Κανονισμούς. 4. Με νομική βάση που προκύπτει από τα πιο πάνω αναφερόμενα νομοθετήματα και για σκοπούς εφαρμογής των νομοθεσιών αυτών παρακαλώ, εκτός του καταλόγου που περιλαμβάνει τα στοιχεία των Τεχνικών Διευθυντών των εργοληπτών, να μας αποστείλετε τα στοιχεία των φυσικών προσώπων, περιλαμβανομένου του ίδιου του ιδιοκτήτη, οι οποίοι έχουν το προσόν του μηχανικού όπως ορίζει η περί ΕΤΕΚ νομοθεσία και οι οποίοι δηλώνονται και λαμβάνονται υπόψη κατά την εγγραφή ή χορήγηση άδειας [τάξη] του εργολήπτη σύμφωνα με τα άρθρα 15(1) και 32(3) της περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων νομοθεσίας».

Συνεργασία ΕΤΕΚ - ΤΕΠΑΚ για αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς Στο πλαίσιο της προώθησης του θεσμού του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού από το Επιμελητήριο, ο Πρύτανης του ΤΕΠΑΚ, καθηγητής Παναγιώτης Ζαφείρης, καλωσόρισε τη Δευτέρα 24 Νοεμβρίου ομάδα του ΕΤΕΚ, η οποία τον ενημέρωσε για το θέμα. Στόχος της συνάντησης ήταν η συνεργασία ΕΤΕΚ - ΤΕΠΑΚ για τη διοργάνωση και τον συντονισμό σειράς αρχιτεκτονικών διαγωνισμών για την ανάπτυξη των υποδομών του Πανεπιστημίου, με γνώμονα την αρχιτεκτονική ποιότητα, τη διαφάνεια των διαδικασιών και τη συμμετοχικότητα. Το Επιμελητήριο χαιρετίζει τη συνέπεια και τη συστηματική προσπάθεια του ΤΕΠΑΚ για την υλοποίηση του οράματός του, με συνειδητή επιλογή αρχιτεκτονικών διαγωνισμών ποιότητας για έργα με ουσιαστικό αντίκτυπο στη φοιτητική κοινότητα, τους πολίτες και την πόλη, και δηλώνει ότι θα βρίσκεται σταθερά δίπλα στο Πανεπιστήμιο ως θεσμικός εταίρος και αρωγός σε αυτή την προσπάθεια.

24

ΑΡΘΡΑ

Το Net Billing με οικιακή μπαταρία στην Κύπρο (πρώτο μέρος)

Μπαταρία με ενσωματωμένο BMS Κάθε οικιακή μπαταρία πρέπει να διαθέτει Σύστημα Διαχείρισης Μπαταρίας (Battery Management System, BMS). Το BMS παρακολουθεί και ρυθμίζει κρίσιμες παραμέτρους της μπαταρίας (τάση κυψελών, θερμοκρασία, ρεύμα φόρτισης/εκφόρτισης) με στόχο την ασφαλή λειτουργία και τη μακροζωία της μπαταρίας. Διασφαλίζει ότι η μπαταρία δεν υπερφορτίζεται ή αποφορτίζεται υπερβολικά και διατηρεί τα κελιά ισορροπημένα. Σε όλες τις σύγχρονες μπαταρίες λιθίου (Li-ion ή LiFePO4) το BMS είναι αναπόσπαστο μέρος – είναι απαραίτητο για την αποτροπή κινδύνων (υπερθέρμανση, θερμικό ανεξέλεγκτο φαινόμενο) και επομένως την προστασία της. Συνοπτικά, η μπαταρία πρέπει να έχει ενσωματωμένο BMS, κάτι που πλέον αποτελεί μια τυπική πρακτική στα συστήματα αποθήκευσης. Έξυπνος μετρητής (smart meter) και μέτρηση ενέργειας Η μετάβαση σε net billing απαιτεί μετρητή διπλής κατεύθυνσης, δηλαδή έναν «έξυπνο» ψηφιακό μετρητή που καταγράφει χωριστά την ενέργεια που καταναλώνεται από το δίκτυο (εισερχόμενη) και την ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο (εξερχόμενη). Αυτός ο μετρητής είναι απαραίτητος για να υπολογίζεται σωστά το ποσό που θα καταβληθεί

(πληρωμή) για την πλεονάζουσα παραγωγή από τον προμηθευτή, αλλά και τι πρέπει να καταβληθεί από τον ιδιοκτήτη για την κατανάλωση από το δίκτυο στην κατοικία. Στην Κύπρο ήδη ξεκίνησε η γενικευμένη εγκατάσταση έξυπνων μετρητών το 2025, ακριβώς για να υποστηριχθούν τέτοια σχήματα και να εκμοντερνιστεί η διαχείριση ενέργειας. Οι έξυπνοι μετρητές μπορούν να καταγράφουν δεδομένα σε μικρά χρονικά διαστήματα και να τα μεταφέρουν αυτόματα στον διαχειριστή δικτύου (ΔΣΔ). Έτσι, διευκολύνεται και η τυχόν υιοθέτηση σύνθετων τιμολογίων (π.χ. ωριαίας μεταβλητής τιμής). Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία, κάθε καταναλωτής με έξυπνο μετρητή έχει δικαίωμα να ζητήσει συμβόλαιο με δυναμική τιμολόγηση από τον προμηθευτή του. Παρ’ όλα αυτά, οι πελάτες σήμερα δεν έχουν σε πραγματικό χρόνο πρόσβαση στα δεδομένα του έξυπνου μετρητή τους – συνήθως τα βλέπουν με κάποια καθυστέρηση. Αυτό το χρονικό υστέρημα δίνει πλεονέκτημα στον Διαχειριστή Δικτύου (ΔΣΔ) που λαμβάνει ζωντανά τα στοιχεία, ενώ ο καταναλωτής βλέπει με χρονική καθυστέρηση την ανάλυση. Η ΕΕ πάντως προτρέπει οι μετρητές να μπορούν να παρέχουν πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο στον τελικό καταναλωτή (π.χ. μέσω οθόνης ή εφαρμογής), ώστε να ενθαρρύνεται η ενεργή συμμετοχή του. Ενδέχεται στο μέλλον οι προμηθευτές να προσφέρουν τέτοια δυνατότητα (π.χ. ανά ώρα ενημέρωση κατανάλωσης), αλλά προς το παρόν πρέπει ο χρήστης να εγκαταστήσει δικά του μέσα αν θέλει αμεσότερη παρακολούθηση. Σύστημα ενεργειακής διαχείρισης (EMS) και έλεγχος φορτίων Ένα Σύστημα Διαχείρισης Ενέργειας (Energy Management System, EMS) στην κατοικία δεν είναι μεν υποχρεωτικό από Κανονισμούς, αλλά είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τη βέλτιστη αξιοποίηση του φωτοβολταϊκού και της μπαταρίας. Το EMS μπορεί να είναι είτε μια λειτουργία ενσωματωμένη στον υβριδικό αντιστροφέα, είτε ένα ανεξάρτητο σύστημα (υλικό και λογισμικό) που παρακολουθεί την παραγωγή, την αποθήκευση και την κατανάλωση. Βασικές λειτουργίες ενός οικιακού EMS: • Έλεγχος φόρτισης/εκφόρτισης μπαταρίας: Αποφασίζει πότε θα φορτίσει την μπαταρία (π.χ. όταν υπάρχει πλεόνασμα ηλιακής παραγωγής) και πότε θα την εκφορτίσει για να τροφοδοτήσει τα φορτία, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η ενέργεια που αγοράζεται από το δίκτυο. Θα τηρεί όρια όπως να μην πέφτει το ποσοστό φόρτισης κάτω από 20% και να μην ξεπερνά το 80%. • Διαχείριση φορτίων: Προτεραιοποιεί ή προγραμματίζει ορισμένες

▼

Το Net Billing είναι ένα σύστημα συμψηφισμού ενέργειας όπου ένας οικιακός καταναλωτής με εγκατεστημένο φωτοβολταϊκό σύστημα που παράγει περισσότερη ενέργεια από ό,τι καταναλώνει πουλά την περίσσεια στο δίκτυο και αποζημιώνεται με προκαθορισμένη τιμή (συνήθως χαμηλότερη από την τιμή αγοράς ηλεκτρισμού). Αντίθετα, στο Net Metering γινόταν πρακτικά ανταλλαγή ενέργειας 1:1 με το δίκτυο (η περίσσεια «αποθηκευόταν» στο δίκτυο ως πιστωτικές κιλοβατώρες για μελλοντική χρήση), χωρίς χρηματική συναλλαγή ανά kWh. Με απλά λόγια, στο net metering το δίκτυο λειτουργούσε σαν «μπαταρία», όπου η πλεονάζουσα ενέργεια συμψηφιζόταν αργότερα, ενώ στο net billing η πλεονάζουσα παραγωγή πωλείται στον προμηθευτή σε προκαθορισμένη τιμή. Η Κύπρος προχωρά από το 2025 στην αντικατάσταση του net metering με net billing για νέες εγκαταστάσεις, με σκοπό την καλύτερη ισορροπία στο δίκτυο και ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές. Ένα σημαντικό πλεονέκτημα του net billing είναι ότι ενθαρρύνει την επένδυση σε συστήματα αποθήκευσης (μπαταρίες), επειδή η πώληση της περίσσειας ενέργειας αποφέρει μικρότερη αξία από την άμεση ιδιοκατανάλωσή της, συμφέρει ο καταναλωτής να αποθηκεύει το πλεόνασμα ενέργειας για χρήση όταν το χρειάζεται. Έτσι, μπορεί να μεγιστοποιήσει την αυτοκατανάλωση και να μειώσει την ενέργεια που αγοράζει από το δίκτυο, πετυχαίνοντας καλύτερη αντιστοίχιση παραγωγής-ζήτησης μέσα στο 24ωρο. Για να λειτουργήσει ένα σύστημα net billing με μπαταρία σε οικιακή εφαρμογή, υπάρχουν ορισμένες βασικές τεχνικές απαιτήσεις και στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη:

25

▼

ΑΡΘΡΑ συσκευές. Για παράδειγμα, συσκευές όπως θερμοσίφωνες, φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, πλυντήρια κ.λπ., μπορούν να προγραμματιστούν να λειτουργούν όταν υπάρχει περίσσεια ηλιακής ενέργειας ή φθηνή τιμή ρεύματος. Το EMS μπορεί να προτείνει ή/και να αποφασίζει ενεργοβόρες συσκευές να λειτουργούν σε ώρες χαμηλού κόστους ή υψηλής ηλιοφάνειας. • Επίβλεψη και πρόβλεψη: Ένα εξελιγμένο EMS μπορεί να λαμβάνει υπόψη προβλέψεις (π.χ. μετεωρολογικά δεδομένα για προβλεπόμενη παραγωγή PV, ή πρόγραμμα δυναμικής τιμολόγησης επόμενης ημέρας) ώστε να βελτιστοποιήσει τις αποφάσεις του. Για να επιτύχει τα παραπάνω, το EMS θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει δεδομένα για την κατανάλωση των επιμέρους φορτίων. Εδώ έρχονται οι έννοιες Intrusive vs Non-Intrusive Load Monitoring: • Άμεση/επεμβατική μέτρηση φορτίων (Intrusive load monitoring): Τοποθετούνται ξεχωριστοί μετρητές ή αισθητήρες ανά συσκευή ή ανά κύκλωμα (π.χ. έξυπνες πρίζες, επιμέρους μετρητές σε κλιματιστικό, θερμοσίφωνες κ.λπ.). Έτσι, το σύστημα γνωρίζει ακριβώς τι καταναλώνει κάθε φορτίο. Αυτό δίνει ακρίβεια, όμως είναι ακριβό και περίπλοκο στην εγκατάσταση («επεμβατικό» γιατί απαιτείται εγκατάσταση μετρητών σε κάθε φορτίο). • Μη επεμβατική ανάλυση φορτίων (Non-intrusive load monitoring, NILM): Σε αυτήν την περίπτωση, ένας μόνο μετρητής (π.χ. ο συνολικός έξυπνος μετρητής ή ένας καταγραφέας στον γενικό πίνακα) συλλέγει τα συνολικά δεδομένα κατανάλωσης και ειδικοί αλγόριθμοι στο cloud ή στο EMS αναλύουν το σήμα για να διαχωρίσουν ποια συσκευή είναι ενεργή. Με το NILM μπορούν να εξαχθούν πληροφορίες για την κατανάλωση κάθε κύριας συσκευής, χωρίς επιμέρους αισθητήρες. Για παράδειγμα, από τις μεταβολές στο ρεύμα/ισχύ μπορεί το σύστημα να αναγνωρίσει πότε άναψε το ψυγείο ή πότε λειτουργεί ο φούρνος. Αυτή η τεχνική αξιοποιεί προηγμένα μοντέλα και τεχνητή νοημοσύνη και συχνά υλοποιείται σε υπολογιστικό νέφος (cloud-based NILM), όπου τα δεδομένα στέλνονται σε έναν διακομιστή, αναλύονται, και επιστρέφουν πληροφορίες στο EMS ή στον χρήστη. Δυναμική τιμολόγηση (Dynamic pricing) Η δυναμική τιμολόγηση αναφέρεται σε συμβόλαια προμήθειας ρεύματος όπου η τιμή ανά κιλοβατώρα μεταβάλλεται συχνά (π.χ. κάθε ώρα), βάσει της τιμής αγοράς στο χρηματιστήριο ενέργειας ή βάσει ζώνης φορτίου. Δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει το net billing με μπαταρία, αλλά αποτελεί ένα επιπλέον εργαλείο που μπορεί να αξιοποιήσει ένας καταναλωτής με αποθήκευση και EMS. Στην παρούσα φάση, τα οικιακά τιμολόγια στην Κύπρο είναι συνήθως σταθερά ή έχουν 2-3 ζώνες (ημέρας/νύχτας). Ωστόσο, με βάση τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες, προβλέπεται ότι όσοι έχουν έξυπνο μετρητή μπορούν να ζητήσουν συμβόλαιο με τιμή που να ακολουθεί την αγορά. Εάν ένας καταναλωτής έχει δυναμικό τιμολόγιο (π.χ. φθηνή ηλεκτρική ενέργεια τις ώρες χαμηλής ζήτησης και ακριβή τις ώρες αιχμής), τότε μια οικιακή μπαταρία γίνεται ακόμα πιο πολύτιμη: • Θα μπορούσε θεωρητικά να φορτίζει από το δίκτυο όταν η τιμή είναι πολύ χαμηλή (αν επιτρέπεται) και να αποφεύγει την αγορά ρεύματος όταν η τιμή είναι υψηλή, καλύπτοντας εκείνες τις ώρες από την μπαταρία. • Κυρίως, όμως, σε δυναμική τιμολόγηση που αντικατοπτρίζει τις ώρες αιχμής, το όφελος της μπαταρίας να αποθηκεύει ηλιακή ενέργεια μεγεθύνεται, γιατί πιθανόν το απόγευμα/βράδυ η τιμή του ρεύματος να

26

είναι πολλαπλάσια της μεσημεριανής τιμής. Το net billing με μπαταρία λειτουργεί και με σταθερή τιμή (απλά η σύγκριση είναι μεταξύ της σταθερής τιμής αγοράς vs της χαμηλότερης τιμής πώλησης). Όμως, αν στο μέλλον εφαρμοστεί δυναμικό ή έστω κυμαινόμενο τιμολόγιο εισαγωγής/εξαγωγής, θα αυξήσει τα κίνητρα για χρήση της μπαταρίας. Ήδη έχει επισημανθεί ότι ένα μεταβλητό (ωριαίο) σχήμα τιμών εξαγωγής στο net billing θα ωθούσε τους καταναλωτές να μετατοπίζουν τη ζήτησή τους και να εγκαθιστούν μπαταρία για μεγιστοποίηση του οφέλους. Σημειώνουμε ότι η πλήρης αξιοποίηση δυναμικών τιμών απαιτεί και πιο αυτόματο έλεγχο (δηλ. EMS ικανό να προγραμματίζει φορτία ή φόρτιση μπαταρίας με βάση σήματα τιμών). Ποιότητα ισχύος και αρμονικές Ένα συχνά παραμελημένο τεχνικό θέμα είναι η ποιότητα ισχύος. Οι σύγχρονοι μετατροπείς (inverters) που συνδέονται στο δίκτυο, τόσο του φωτοβολταϊκού συστήματος, όσο και της μπαταρίας, χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά ισχύος (ημιαγωγούς) που δυνητικά μπορούν να εισάγουν αρμονικές παραμορφώσεις στο ρεύμα ή/και στην τάση. Επίσης, πολλά οικιακά φορτία (π.χ. τροφοδοτικά συσκευών, λαμπτήρες LED, inverter κλιματιστικά) δεν είναι γραμμικά φορτία – συνεπώς το καταναλισκόμενο ρεύμα δεν είναι ημιτονοειδές και παρουσιάζει παραμορφώσεις. Οι αρμονικές συνιστώσες (στα 150 Hz, 250 Hz κ.ο.κ. πολλαπλάσια του βασικού των 50 Hz) είναι ανεπιθύμητες γιατί μπορεί να προκαλέσουν υπερθέρμανση σε μετασχηματιστές/μοτέρ, παρεμβολές και πρόσθετες απώλειες. Τα πρότυπα του δικτύου επιβάλλουν όρια στο συνολικό αρμονικό παραμορφωμένο ρεύμα (Total Harmonic Distortion – THD). Γενικά απαιτείται η THD του ρεύματος που εγχέει ένας inverter να είναι χαμηλή (συνήθως <5%). Οι ποιοτικοί οικιακοί αντιστροφείς αναφέρουν τυπικό THD περίπου 3% στο ονομαστικό φορτίο, τιμή που θεωρείται εντός αποδεκτών ορίων διεθνώς (το πρότυπο IEEE 519 π.χ. συνιστά <5% THD για διασυνδεδεμένες πηγές). Άρα, η σωστή εγκατάσταση θα πρέπει: • Να χρησιμοποιεί πιστοποιημένους αντιστροφείς που πληρούν τις προδιαγραφές (EN 61000-3-2/3, IEEE 519 κ.λπ.) για περιορισμένες αρμονικές. • Να αποφεύγει την υπερφόρτωση του συστήματος με φθηνές συσκευές που παράγουν υψηλές αρμονικές. Για παράδειγμα, πολλά LED ή τροφοδοτικά χαμηλής ποιότητας μπορεί να έχουν υψηλή παραμόρφωση. Αν το σύνολο της παραμόρφωσης υπερβαίνει π.χ. το 4-5%, είναι πάνω από τα επιτρεπτά όρια και πρέπει να ληφθούν μέτρα (φίλτρα αρμονικών, ενεργά φίλτρα, ή αντικατάσταση με ποιοτικότερα φορτία). • Να διασφαλίζει καλό συντελεστή ισχύος (power factor) κοντά στο 1. Οι οικιακοί αντιστροφείς συνήθως λειτουργούν με μοναδιαίο συντελεστή ισχύος, και επιπλέον πολλά έχουν δυνατότητα παροχής άεργου ισχύος για στήριξη δικτύου αν ζητηθεί. Συνοψίζοντας, οι αρμονικές είναι πράγματι προβληματικές όταν ξεφεύγουν – το όριο συνήθως ~3-5% THD, συνεπώς τιμές όπως 4% παραμόρφωση θεωρούνται οριακά εκτός προδιαγραφών. Ευτυχώς, με σύγχρονο εξοπλισμό καλής ποιότητας και σωστή μελέτη, το συνολικό παραμορφωμένο ρεύμα παραμένει χαμηλό και δεν υπάρχουν προβλήματα συμμόρφωσης. Ανθή Χαραλάμπους, Χημικός Μηχανικός

ΑΡΘΡΑ

Κατασκευαστικά έργα δημοσίου Τον τελευταίο καιρό γίνεται μεγάλη συζήτηση στα ΜΜΕ για τα προβλήματα που έχουν προκύψει σε έργα του Δημοσίου και τον τερματισμό συμβολαίων από την Κυβέρνηση. Αρκετοί συνάδελφοι που εμπλέκονται στις διαδικασίες θεωρούν και δηλώνουν κατηγορηματικά ότι το πρόβλημα προκύπτει λόγω της μεγάλης διαφθοράς που υπάρχει στην Κύπρο. Αυτή η άποψη επικρατεί και σε μεγάλο αριθμό εκπροσώπων στη Βουλή και είναι φυσικό να μεταδίδεται και στην κοινή γνώμη. Το πρόβλημα των δημοσίων έργων, και κατά συνέπεια του αυξημένου κόστους εργολαβίας, είναι θέμα που παρατηρείται σε πολλές χώρες και δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα της Κύπρου. Για παράδειγμα, οι υπερβάσεις κόστους στα οδικά έργα του ΗΒ κυμαίνονται συνήθως από 10% έως 30% του αρχικού προϋπολογισμού. Η Υπηρεσία Ελέγχου του Ηνωμένου Βασιλείου σημείωσε περιπτώσεις όπου τα μεγάλα έργα αντιμετώπισαν υπερβάσεις μέχρι και 70%. Συνήθως οι μεγάλες αποκλίσεις προκύπτουν από απροσδόκητες εδαφικές συνθήκες, γεωλογικά ζητήματα, δυσμενείς καιρικές συνθήκες που προκαλούν καθυστερήσεις, προσθήκες κατά την κατασκευή, καθυστερήσεις στις άδειες από τις Τοπικές Αρχές, συμμόρφωση με περιβαλλοντικά ζητήματα, ανάγκη αναβάθμισης υπηρεσιών κοινής ωφελείας, κακή διαχείριση, προβλήματα παραγωγικότητας από τον ανάδοχο, αυξήσεις στις τιμές των υλικών, διακοπή της αλυσίδας εφοδιασμού κατά τη διάρκεια του έργου. Κάθε έργο είναι μοναδικό, απαιτείται λεπτομερής σχεδιασμός, σαφείς συμβάσεις και αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων – ίσως τα τρία βασικά στοιχεία που συμβάλλουν στην ελαχιστοποίηση των υπερβάσεων των συμβολαίων. Είναι προσωπική μου άποψη ότι ο "διάβολος" βρίσκεται στη σύμβαση που χρησιμοποιεί το Δημόσιο για την εκπόνηση τέτοιων έργων. Πρόκειται για μια σύμβαση με προσθέσεις/αφαιρέσεις διαφόρων δημόσιων λειτουργών για να συνάδει δήθεν με τα κυπριακά δεδομένα! Ένα άλλο σοβαρό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τους εμπλεκόμενους δημόσιους λειτουργούς είναι η επιλογή των ατόμων που αναλαμβάνουν τη διαχείριση/παρακολούθηση των δημοσίων έργων. Η ομάδα επιλογής θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να παίρνει άμεσα αποφάσεις ώστε το έργο να προχωρά χωρίς καθυστερήσεις. Εάν ο εργολάβος λαμβάνει αμέσως απαντήσεις στα ερωτήματα και τις απορίες του, είναι δύσκολο αν όχι αδύνατον να απαιτεί πρόσθετο χρόνο και στη συνέχεια αιτήματα για αποζημιώσεις. Εκτιμώ ότι ο λόγος που αφαιρέθηκαν αυτές οι αρμοδιότητες από την ομάδα παρακολούθησης είναι γιατί το σύστημα δεν τους έχει εμπιστοσύνη. Η διακοπή των δημόσιων συμβολαίων δηλώνει, κατά την άποψή μου, ότι οι μηχανισμοί, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων είναι ελλιπείς. Θα πρέπει το σύστημα να εξετάσει με σχολαστικότητα και να καταγράψει τι πήγε λάθος, να ληφθούν διορθωτικά μέτρα για να μην επαναληφθούν. Επίσης η επιλογή της χαμηλότερης προσφοράς δεν

28

είναι πάντα η σωστή επιλογή. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράγοντες ανάλογα με την πολυπλοκότητα του έργου. Εκείνο που θα πρέπει, κατά την άποψή μου, να εξεταστεί είναι η δυνατότητα μελέτης και χρήσης του Συμβολαίου του Ινστιτούτου Πολιτικών Μηχανικών Αγγλίας, NEC4, του Ιουνίου 2017 το οποίο προτείνεται πλέον ανοιχτά από την Επιτροπή Διαχείρισης των Κυβερνητικών Έργων στην Αγγλία. Παραθέτω πιο κάτω τους λόγους για τους οποίους θεωρώ ότι θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα αντικατάστασης των υφιστάμενων συμβολαίων εργολαβίας για δημόσια έργα και να τεθεί και στην Κύπρο το συμβόλαιο NEC4. Το συμβόλαιο NEC4 προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των μερών που είναι κρίσιμη, την ευελιξία ώστε η σύμβαση να μπορεί να προσαρμοστεί για να ταιριάζει σε διάφορα μεγέθη και πολυπλοκότητα έργων. Χρησιμοποιεί απλή και κατανοητή γλώσσα για την ελαχιστοποίηση των διαφωνιών, και τέλος τη διαχείριση κινδύνων όπου καθορίζει με σαφήνεια τις ευθύνες και περιλαμβάνει ισχυρούς μηχανισμούς για τον χειρισμό τους. Σημαντικός όρος του εν λόγω έντυπου συμβολαίου είναι ο καθορισμός με σαφήνεια του τρόπου επίλυσης των πιθανών διαφορών που πιθανόν να προκύψουν με στόχο την αποφυγή χρονοβόρων διαδικασιών για την τυχόν επίλυση. Θεωρώ ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αρκετά δημόσια έργα δεν προκύπτουν από τη διαφθορά που έχει καταλήξει να είναι το κύριο θέμα, αλλά γιατί δεν αφιερώνεται αρκετός χρόνος από ειδικούς για την καταγραφή όλων των πιθανών προβλημάτων που τυχόν να προκύψουν, δεν ετοιμάζεται λεπτομερής μελέτη, το κόστος του έργου καθορίζεται στα έγγραφα πολύ χαμηλότερο από το πραγματικό κόστος με τη λογική ότι θα εξασφαλιστούν χαμηλότερες τιμές, όλες οι διαφορές στέλνονται στην ΚΕΑΑ η οποία απαρτίζεται από υπάλληλους του δημοσίου με τη βραδύτητα που αυτό επιφέρει, άρα τα προβλήματα που προκύπτουν στα έργα δεν επιλύονται άμεσα, με αποτέλεσμα ο εργολάβος να μην έχει τη δυνατότητα να επαναπρογραμματίσει σωστά και έγκαιρα τις εργασίες του όταν κάτι αλλάξει από τον αρχικό προγραμματισμό. Ως επακόλουθο προκύπτουν καθυστερήσεις με τις σχετικές χρηματικές απαιτήσεις. Η αρχή της ομαλοποίησης της έγκαιρης παράδοσης των δημοσίων έργων θα πρέπει κατά την άποψή μου να ξεκινήσει από την ενδελεχή εξέταση της Σύμβασης που χρησιμοποιείται και την αναθεώρησή της. Ντίνος Κωνσταντίνου Πρώην Δημοτικός Μηχανικός Λευκωσίας

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τo Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) είναι ο θεσμοθετημένος Τεχνικός Σύμβουλος της Πολιτείας και οργανισμός όλων των Κυπρίων Μηχανικών. Ιδρύθηκε με το Νόμο 224/1990 και είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με αιρετή Διοίκηση. Διαθέτει ιδιόκτητο κτίριο κεντρικών γραφείων και Υπηρεσία αναγκαία για την προώθηση των σκοπών του. Το ΕΤΕΚ έχει σκοπό την προαγωγή της επιστήμης στους διάφορους τομείς που σχετίζονται με την ειδικότητα των Μελών του, της Μηχανικής και της Τεχνολογίας γενικά και την ανάπτυξή τους για αυτοδύναμη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της Δημοκρατίας.

KENTΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΜΑΙL cyprus@etek.org.cy ΕΜΑΙL EΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΚΟΙΝΟΥ yemp@etek.org.cy Τηλ: +35722877644 Φαξ: +35722730373

www.etek.org.cyΚεντρικά Γραφεία

Οδός Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία Ταχυδρομική Διεύθυνση: Τ.Θ. 21826, 1513 Λευκωσία

Κεντρικό email: cyprus@etek.org.cy Email εξυπηρέτησης κοινού: yemp@etek.org.cy Τηλέφωνο: 22877644 Φαξ: 22730373 www.etek.org.cy

30

Το Επιμελητήριο προσδίδει μεγάλη σημασία σε διεθνή θέματα και καταβάλλει προσπάθεια για επέκταση των σχέσεών του, τόσο με επιμελητήρια άλλων χωρών όσο και με διεθνείς φορείς μηχανικών.  Το ΕΤΕΚ είναι πλήρες μέλος στο European Council of Engineers Chambers (ECEC).  Συμμετέχει, μέσω της ΠΕΤΕΚΚ (Πλατφόρμα για την Έρευνα και Τεχνολογία για τις Κατασκευές στη Κύπρο), στην αντίστοιχη European Construction Technology Platform (ECTP).  Στον ευρωπαϊκό χώρο το Επιμελητήριο συμβάλλει ενεργά στις επαγγελματικές οργανώσεις European Federation of National Engineering Associations (FEANI) και International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) και συμμετέχει σε συζητήσεις με ευρωπαϊκές επιτροπές.  Στον διεθνή χώρο, σε συνεργασία με τοπικές επαγγελματικές οργανώσεις, συμμετέχει και εκπροσωπείται στην World Federation of Engineering Organizations (WFEO). Συνεργάζεται στενά με το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΤΕΕ) και έχει συνάψει πρωτόκολλο συνεργασίας με το ΤΕΕ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. Αντίστοιχη συνεργασία υπάρχει μεταξύ του Επιμελητηρίου και του Engineering Council Βρετανίας. Γενικό Συμβούλιο Το ΕΤΕΚ διοικείται από 30μελές Γενικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου είναι αιρετά και εκλέγονται ανά τριετία. Οι έδρες του Συμβουλίου κατανέμονται ανάλογα με το ποσοστό των μελών του κάθε κλάδου μηχανικής επιστήμης στο σύνολο των μελών του Επιμελητηρίου. Διοικούσα Επιτροπή Η Διοικούσα Επιτροπή είναι το εκτελεστικό και συντονιστικό όργανο του Επιμελητηρίου για την υλοποίηση της πολιτικής του, όπως αυτή διαμορφώνεται από το Επιμελητήριο. Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ για την τριετία 2017 – 2020: 2023-2026: Πρόεδρος, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, Αρχιτέκτονας

Πρόεδρος Στέλιος Αχνιώτης, Πολιτικός Μηχανικός Α΄ Αντιπρόεδρος, Πλάτωνας Στυλιανού, Πολιτικός Μηχανικός Α’ Αντιπρόεδρος Κωνσταντίνος Κωσταντή, Αρχιτέκτονας Β΄ Αντιπρόεδρος, Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός Β’ Αντιπρόεδρος Ανδρέας Μαραγκός, Μηχανολόγος Μηχανικός Γενικός Γραμματέας, Ανδρέας Θεοδότου, Πολιτικός Μηχανικός Γενικός Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός ΓενικόςΓραμματέας Ταμίας, Έλενα Χριστοδούλου, Αρχιτέκτονας Γενικός Ταμίας Σωκράτης Σωκράτους, Μηχανικός Πληροφορικής Μέλη

Μέλη: Γαλαζή Ιακώβου, Αρχιτέκτονας, Κυριάκος Θεμιστοκλέους, Θωμάς Άννα Μίτα, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Αρχιτέκτονας, Ντίνος Μηχανικός Νικολαΐδης, Μηχανολόγος Μηχανικός, Ιάκωβος Σωκράτης Σωκράτους, Πληροφορικής Χαραλάμπους, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα, Πολιτικός Μηχανικός Ξένιος Παπασταύρου, Μηχανολόγος Μηχανικός

30