Περιοδικό ETEK Απριλίου #298

ΤΕΥΧΟΣ 298 • ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2025

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Δ Ε ΛΤ Ι Ο

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Το ΕΤΕΚ χαιρετίζει την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων για αδειοδότηση χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων: Τι περιλαμβάνει το Διάταγμα του 2025 Προϋποθέσεις για τη συμπερίληψη σε Κατάλογο Ιδιωτών Μελετητών για ελέγχους σε εργοτάξια Το Επιμελητήριο καταθέτει μέτρα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας Βέλτιστες πρακτικές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στην Κύπρο

Οι θέσεις του ΕΤΕΚ για την αποθήκευση ενέργειας και τις αποκοπές από ΑΠΕ * Ταχυδρομικό τέλος πληρωμένο * Ανοικτό αντικείμενο για Κύπρο/Αρ. Άδειας 98 * Κλειστό αντικείμενο για Κύπρο/Αρ. Άδειας 34 * Ανοικτό αντικείμενο για Εξωτερικό/Αρ. Άδειας 52

ISSN 1450-3379 (print), ISSN 2547-8605 (online)

1

2

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Σύστημα ακουστικών οροφών

ELEGANZA Ενιαία μονολιθική επιφάνεια χωρίς αρμούς με κορυφαίες ακουστικές επιδόσεις Yψηλός συντελεστής ηχοαπορρόφησης ■ Μοντέρνος, κομψός σχεδιασμός ■ Γρήγορη και εύκολη εγκατάσταση ■ Εξαιρετική αντίδραση στη φωτιά ■

knauf.com

3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το μηνιαίο περιοδικό και η ιστοσελίδα (www.etek.org.cy) αποτελούν την επίσημη φωνή του ΕΤΕΚ (τα οποία υποστηρίζονται από ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης - Facebook, LinkedIN, issuu και YouTube). Το περιοδικό αποστέλλεται ταχυδρομικώς ή/και ηλεκτρονικά σε περίπου 14.000 παραλήπτες, μέλη του ETEK, ανώτερα στελέχη δημόσιων οργανισμών και σε διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων. Τα μέλη του ΕΤΕΚ, τα οποία στις αρχές του 2024 αριθμούσαν 17.170 (υπάρχουν άτομα που είναι εγγεγραμμένα σε δύο ή και τρεις κλάδους), προέρχονται από τους κλάδους: Αρχιτεκτονική, Πολιτική Μηχανική, Μηχανολογική Μηχανική, Ηλεκτρονική Μηχανική περιλαμβανομένης της Μηχανικής της Πληροφορικής, Χημική Μηχανική, Μηχανική Μεταλλείων & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας, Αγρονομική Τοπογραφική, Μηχανική Περιβάλλοντος, Επιμέτρηση Ποσοτήτων, Εκτίμηση Γης, Πολεοδομία – Χωροταξία.

ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ ΈΚΔΟΣΗΣ

ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 06 Βρισκόμαστε (ξανά) στο κατώφλι ενός πυρηνικού μέλλοντος; Του Δρος Μιχάλη Μπενάκη

ΘΕΜΑΤΑ 08 Ολοκληρώθηκε ο κύκλος μεταρρυθμίσεων για αδειοδότηση χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων 10 12

Τηλ: +35722877644 / Φαξ: +35722730373 www.etek.org.cy cyprus@etek.org.cy

Μελετητών για ελέγχους σε εργοτάξια

Γραφείο ΕΤΕΚ στην Πάφο Οδός Σόλωνος 14-16 8010 Πάφος Τηλ: +35726912814 / Φαξ: +35726912799

Οι θέσεις του ΕΤΕΚ για την αποθήκευση ενέργειας και τις Μνημόνιο Συνεργασίας Γραφείου Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων - ΕΤΕΚ

15

Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος Διεύθυνση: Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος

Προϋποθέσεις για τη συμπερίληψη σε Κατάλογο Ιδιωτών

αποκοπές από ΑΠΕ 14

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Πρόεδρος του ISHCCO για την τριετία 2025-2028 η

ΚΑΤΆ ΝΌΜΟ ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ

Κωνσταντίνος Κωνσταντή (Πρόεδρος ΕΤΕΚ)

ΕΚΔΌΤΗΣ

Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα

ΑΡΘΡΑ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ 25 E4E: Μηχανικοί για την Ευρώπη - Μέρος Α 26 Επεξήγηση της Πράξης για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών 28 Βέλτιστες πρακτικές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στην Κύπρο

ΓΝΩΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ www.gnora.com info@gnora.com Τηλ: +35722441922

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΊΑ Κατερίνα Στεφάνου ktrnstefanou@gmail.com

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΣΕΛΊΔΩΣΗ Κυριακή Σοφοκλέους

Το ΕΤΕΚ δεν φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για την ορθότητα ή και το περιεχόμενο των ενυπόγραφων άρθρων ή/και αναλύσεων, που φιλοξενούνται στο Ενημερωτικό Δελτίο του τα οποία, σημειώνεται, δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη την άποψη του Επιμελητηρίου αλλά των συγγραφέων τους. H δημοσίευση άρθρων που αποστέλλονται εναπόκειται στην κρίση της Συντακτικής Eπιτροπής του ενημερωτικού δελτίου.

4

kyriakisofocles@gmail.com

ΔΙΑΦΗΜΊΣΕΙΣ adservicescentral@gmail.com

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

5

5

EDITORIAL

Βρισκόμαστε (ξανά) στο κατώφλι ενός πυρηνικού μέλλοντος; Γεννήθηκε στη δεκαετία του 1950, άνθησε στη δεκαετία του 1970, ωρίμασε και εδραιώθηκε στη δεκαετία του 1980, και κορυφώθηκε στις αρχές της χιλιετίας. Ακολούθησε μια ελαφρώς πτωτική πορεία στη δεκαετία του 2010, μόνο για να ξαναβρεθεί στο παγκόσμιο προσκήνιο την τελευταία πενταετία. Ο λόγος φυσικά για την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας, τη χρήση δηλαδή της ενέργειας σύνδεσης του πυρήνα των ατόμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Υπάρχουν δύο μηχανισμοί εκμετάλλευσης της πυρηνικής ενέργειας: η πυρηνική σχάση, η διάσπαση δηλαδή του πυρήνα σε επιμέρους στοιχεία, και η πυρηνική σύντηξη, όπου δύο άτομα συντήκονται για τη δημιουργία ενός τρίτου. Με την πυρηνική σύντηξη να βρίσκεται μερικές δεκαετίες μακριά από την εμπορική εκμετάλλευση, το άρθρο επικεντρώνεται στην πυρηνική σχάση. Τα τρία πιο γνωστά ατυχήματα (Three Mile Island, Pripyat-Chernobyl και Fukushima-Daiichi) στην ιστορία της πυρηνικής ενέργειας σχάσης, συνέτειναν στη δημιουργία μιας αρνητικής και γενικά εσφαλμένης εικόνας για μια από τις πιο ασφαλείς στατιστικά μεθόδους παραγωγής ενέργειας ανά παραγόμενη ισχύ. Η αρνητική αυτή εικόνα, σε συνδυασμό με το υψηλό αρχικό κόστος επένδυσης και μια σειρά από γεωπολιτικές εξελίξεις στη δεκαετία 2010, οδήγησαν σε μια τάση μείωσης της εξάρτησης από την πυρηνική ενέργεια, με αρκετές χώρες να ακυρώνουν τη δημιουργία νέων αντιδραστήρων ισχύος και τη σταδιακή συνταξιοδότηση των υφιστάμενων μονάδων. Με την Ευρώπη να στοχεύει σε μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών μέχρι το 2050, δόθηκε έμφαση στην προτεραιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με τις ενεργειακές ανάγκες στο μεσοδιάστημα να καλύπτονται από φυσικό αέριο, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Έτσι, το λαμπρό μέλλον της πυρηνικής ενέργειας που προδιαγράφηκε τη δεκαετία του 1970, άρχισε να θολώνει. Την τελευταία όμως πενταετία, οι επικρατούσες συνθήκες ανά το παγκόσμιο επανέφεραν την πυρηνική σχάση στους στρατηγικούς ενεργειακούς σχεδιασμούς των κρατών. Οι αναταράξεις που επέφερε η πανδημία στην εφοδιαστική αλυσίδα, η ενεργειακή κρίση ως απότοκο της ρωσο-ουκρανικής σύγκρουσης και η αυξητική τάση προς τα ηλεκτρικά μέσα μεταφοράς, επισήμαναν τους περιορισμούς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την αδυναμία τους να υποστηρίξουν -τουλάχιστον προσωρινά- την καθολική απεξάρτηση από συμβατικές μεθόδους παραγωγής ενέργειας. Το πρόβλημα επιδεινώθηκε με την εξάπλωση του ψηφιακού μετασχηματισμού και τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, συνθήκες που αμφότερες επιβάλλουν εκτόξευση στην παραγωγή, μεταφορά και αποθήκευση ψηφιακών δεδομένων και αναγκών υπολογιστικής ισχύος. Σε συνδυασμό με τα ακραία καιρικά φαινόμενα που επιβαρύνουν την ενεργειακή κατανάλωση, η υφήλιος

Συντακτική Επιτροπή

βρέθηκε ξαφνικά με νέες τεράστιες ενεργειακές ανάγκες που, για να καλυφθούν άμεσα, δεδομένων των περιορισμών των AΠΕ, επιβάλλεται αύξηση στην παραγωγή από ορυκτά καύσιμα. Και εδώ είναι που επανέρχεται η πυρηνική ενέργεια. Με μηδενικές εκπομπές ρύπων κατά τη λειτουργία τους και με την ικανότητα για συνεχή και αδιάλειπτη παραγωγή τεράστιων ποσοτήτων ενέργειας, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες γίνονται ξανά ελκυστικοί τόσο από ιδιωτικές πρωτοβουλίες όσο και από κρατικές υπηρεσίες. Τα μεγαλύτερα εμπόδια όμως στην επανένταξη της πυρηνικής ενέργειας στην οικουμενική καθημερινότητα, είναι το μεγάλο αρχικό κόστος επένδυσης που απαιτείται μέχρι και σήμερα για τη δημιουργία ενός πυρηνικού σταθμού, και η ανάκτηση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας ως προς το πόσο ασφαλής είναι πραγματικά η χρήση πυρηνικής ενέργειας. Λύση στα παραπάνω προβλήματα υπόσχεται η νέα τεχνολογία μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors - SMRs). Εν αντιθέσει με τους μεγάλους αντιδραστήρες με ισχύ της τάξης των gigawatt που κατασκευάζονται σε μεγάλες εγκαταστάσεις και με δραματικά υψηλό κόστος, οι μικροί αντιδραστήρες (με ισχύ από δεκάδες μέχρι μερικές εκατοντάδες megawatt) θα προκατασκευάζονται σε εργοστάσια και θα μπορούν να τοποθετηθούν με χαμηλότερο αρχικό κόστος ανά μονάδα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την αξιοποίησή τους σε μικρές χώρες όπως η Κύπρος και περιοχές με λιγότερη κατανάλωση, ενώ προσφέρει ταυτόχρονα ευελιξία για υλοποίηση σε φάσεις. Επιπλέον, λόγω μικρότερης ισχύος και απλούστερου σχεδιασμού οι μικροί αντιδραστήρες υπόσχονται μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα από μια νέα σειρά παθητικών συστημάτων, όπως η φυσική ψύξη, και το μικρό τους εκτόπισμα μειώνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στην περιοχή εγκατάστασης. Εκμεταλλευόμενοι τα καθιερωμένα και αυστηρά νομικά και ρυθμιστικά πλαίσια που ισχύουν για μεγάλους αντιδραστήρες, τα κράτη και οι εποπτικές αρχές αναμένεται να υιοθετήσουν τους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες, με την αδειοδότηση τόσο των κατασκευαστών όσο και των χρηστών να ακολουθεί εντός της τρέχουσας δεκαετίας. Είναι όμως η πυρηνική τεχνολογία μια μακροχρόνια λύση; Εκτός από τη «μάχη» για τις σπάνιες γαίες που απαιτούνται στην αποθήκευση ενέργειας, η νέα στροφή προς την πυρηνική σχάση για μια πιο βιώσιμη κάλυψη των άμεσων αναγκών, θα μας φέρει αντιμέτωπους με μια καινούργια μάχη για αποθέματα ουρανίου; Και ποια η θέση της Κύπρου στο εν λόγω θέμα; Είναι η πυρηνική ενέργεια μέρος του ενεργειακού μας μέλλοντος, τώρα που τα αποθέματα φυσικού αερίου στο Ηλέκτρα-1 αποδείχθηκαν μη εκμεταλλεύσιμα; Προς προβληματισμό, μέχρι να καταφέρουμε να δαμάσουμε και να αξιοποιήσουμε την πυρηνική σύντηξη. Δρ Μιχάλης Μπενάκης Ηλεκτρολόγος Μηχανικός

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Στέλιος Αχνιώτης – Πολιτικός Μηχανικός • ΜΕΛΗ: Δρ Τασούλα Κυπριανίδου-Λεοντίδου – Χημικός Μηχανικός, Γιώργος Δημητρίου - Πολιτικός Μηχανικός, Δρ Ζωμενία Ζωμενή - Γεωλόγος, Σκεύη Χριστοδούλου - Αρχιτέκτονας, Δρ Μιχάλης Μπενάκης – Ηλεκτρολόγος Μηχανικός • ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΥΛΗΣ: Αντριάνα Μιλτιάδου – Γραμματειακή Λειτουργός ΕΤΕΚ • ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Χάρης Σταυρινού – Επιστημονικός Λειτουργός ΕΤΕΚ

6

ΘΕΜΑΤΑ

Περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Διαδικασία Υποβολής και Εξέτασης Αίτησης για Έκδοση Άδειας Συγκεκριμένων Οικιστικών Αναπτύξεων) Διάταγμα της 31/3/2025 Το υπό αναφορά διάταγμα αφορά τη διαδικασία υποβολής και εξέτασης αίτησης για έκδοση άδειας οικοδομής για τις ακόλουθες κατηγορίες οικιστικών αναπτύξεων σε εγγεγραμμένο ή υπό δημιουργία οικόπεδο, υπό προϋποθέσεις: 1. 3-4 μονάδες κατοικίας, ή 2. μέχρι 12 κατοικίες εν σειρά, ή 3. μέχρι 20 διαμερίσματα σε αμιγώς οικιστική πολυκατοικία, μέχρι 4 ορόφων (μη συμπεριλαμβανομένου του υπόστεγου χώρου στάθμευσης), νοουμένου ότι το ύψος του πατώματος του τελευταίου ορόφου δεν υπερβαίνει τα 15 μέτρα και με μέχρι 1 υπόγειο εμβαδού μέχρι 600 τ.μ., ή 4. προσθήκες/μετατροπές στις πιο πάνω αναπτύξεις εφόσον το τελικό σύνολο των μονάδων δεν υπερβαίνει τον μέγιστο αριθμό μονάδων που αναφέρονται πιο πάνω (ανάλογα με την κατηγορία ανάπτυξης). Για οικοδομή που αποτελείται από τρεις (3) μονάδες ή περισσότερες μονάδες, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν αυτοτελώς, μαζί με την άδεια οικοδομής θα παραλαμβάνεται και άδεια για τη διαίρεση της οικοδομής στις επιμέρους μονάδες. Για τις αιτήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του διατάγματος, σε περίπτωση που η εξέταση της αίτησης δεν ολοκληρωθεί εντός του καθορισμένου χρόνου (40 εργάσιμων ημερών), η άδεια οικοδομής εκδίδεται αυτόματα, μέσω του συστήματος «Ιππόδαμος», με ευθύνη των μελετητών. Στην περίπτωση που, κατά την κρίση της αρμόδιας αρχής, απαιτείται επιπλέον χρόνος για την εξέταση της αίτησης, η αρμόδια αρχή θα διαβιβάζει, μέχρι την 40ή εργάσιμη ημέρα από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, ενημέρωση στον αιτητή και τον μελετητή, μέσω του συστήματος, με την οποία θα εξηγεί τους λόγους καθυστέρησης και θα γνωστοποιεί ότι η απόφαση για έγκριση ή απόρριψη της αίτησης θα ληφθεί εντός 60 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Εάν η απόφαση δεν ληφθεί εντός της εν λόγω προθεσμίας, η άδεια οικοδομής (ή άδεια οικοδομής και άδεια διαίρεσης) θα εκδίδεται αυτόματα μέσω του «Ιππόδαμου», με ευθύνη των μελετητών. Επίσης, σύμφωνα με το διάταγμα, η αρμόδια Αρχή, θα διεξάγει δειγματοληπτικό έλεγχο των αιτήσεων σε ποσοστό τουλάχιστον 15% του συνόλου των αδειών οικοδομής που εκδόθηκαν το προηγούμενο έτος για τους συγκεκριμένους τύπους αναπτύξεων. Σε ό,τι αφορά τα απαιτούμενα έγγραφα που πρέπει να υποβάλλονται κατά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, αυτά περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων: • Βεβαίωση Ασφάλισης Επαγγελματικής Ευθύνης ETEK • Βεβαίωση Εξόφλησης Μελετητών • Την ανάλυση υπολογισμού των δικαιωμάτων της άδειας οικοδομής (ή της άδειας οικοδομής και της άδειας για τη διαίρεση της οικοδομής) για κάθε οικιστική μονάδα • Πιστοποιητικό Παρακολούθησης του σχετικού Σεμιναρίου ΕΤΕΚ.

• Πιστοποιητικό Παρακολούθησης Σεμιναρίου ΕΤΕΚ σε σχέση με τις βασικές υποχρεώσεις των μελετητών και κυρίων των έργων (ιδιο-

κτητών) για τα θέματα ασφάλειας και υγείας. Σημειώνεται επίσης ότι, με βάση το διάταγμα, ο μελετητής εξασφαλίζει εκ των προτέρων τις απαιτούμενες διαβουλεύσεις για κάθε ανάπτυξη από τα αρμόδια Τμήματα, Υπηρεσίες και Αρχές και αυτές κατατίθενται μαζί με την αίτηση για άδεια οικοδομής (ή άδεια οικοδομής και άδεια διαίρεσης). Εάν κατά τη μελέτη της αίτησης απαιτηθεί επιπρόσθετη διαβούλευση λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ανάπτυξης, αυτή διενεργείται από την αρμόδια Αρχή. Βασική πτυχή του διατάγματος είναι η πρόνοια για τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου στα υπό ανέγερση έργα, από την αρμόδια Αρχή, σε δειγματοληπτική βάση, σε δύο στάδια των έργων (με την ολοκλήρωση του ξυλότυπου θεμελίωσης και με την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού). Ειδικότερα, ο επιβλέπων μηχανικός οφείλει να ενημερώσει την αρμόδια Αρχή ηλεκτρονικά και επισυνάπτοντας φωτογραφικό υλικό, τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες πριν από τα καθορισμένα στάδια υλοποίησης του έργου, για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το έργο. Σε περίπτωση που στο πλαίσιο του δειγματοληπτικού ελέγχου, ή σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη φάση, διαπιστωθεί από την αρμόδια Αρχή ότι έχουν εκτελεστεί εργασίες κατά παράβαση των διατάξεων του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου και των σχετικών Κανονισμών, ο μηχανικός της αρμόδιας Αρχής, δύναται αν το κρίνει σκόπιμο να διατάξει διακοπή των εργασιών σύμφωνα με τον Κανονισμό 61Ι(7). Με την αποπεράτωση των εργασιών, ο επιβλέπων μηχανικός υποχρεούται να υποβάλει στην αρμόδια Αρχή Πιστοποιητικό Συμπλήρωσης Εργασιών, με το οποίο βεβαιώνει τη συμπλήρωση των εργασιών σύμφωνα με την άδεια που εκδόθηκε. Επίσης, σε περίπτωση που εκτελέστηκαν εργασίες οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με την άδεια και για τις οποίες δεν απαιτείται η έκδοση νέας άδειας, ο επιβλέπων μηχανικός υποβάλλει, ταυτόχρονα με το Πιστοποιητικό Συμπλήρωσης Εργασιών, όλα τα απαραίτητα σχέδια, όπως αυτά έχουν υλοποιηθεί (as built). Σύμφωνα με το διάταγμα, η αρμόδια Αρχή προβαίνει σε επιτόπου έλεγχο της οικοδομής εντός 40 ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία υποβολής αίτησης για Πιστοποιητικό Έγκρισης. Βασικές πτυχές του διατάγματος, όπως η υιοθέτηση του δειγματοληπτικού ελέγχου των αιτήσεων, η αυτόματη έκδοση της άδειας οικοδομής σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της εξέτασης της αίτησης εντός του καθορισμένου χρονοδιαγράμματος και η καθιέρωση επιτόπιων ελέγχων στα υπό ανέγερση έργα από ανεξάρτητο τρίτο μέρος, αφορούν εισηγήσεις που είχε καταθέσει το Επιμελητήριο στο κράτος, με γνώμονα την ταχεία αδειοδότηση των εν λόγω αναπτύξεων και την ενίσχυση του οικοδομικού ελέγχου.

7

ΘΕΜΑΤΑ

Ολοκληρώθηκε ο κύκλος μεταρρυθμίσεων για αδειοδότηση χαμηλού και μεσαίου ρίσκου αναπτύξεων Το ΕΤΕΚ χαιρετίζει το διάταγμα που τέθηκε σε εφαρμογή στις 31.03.2025 για την ταχεία αδειοδότηση συγκεκριμένων οικιστικών αναπτύξεων και για την καθιέρωση του επιτόπιου ελέγχου σε καθορισμένα στάδια των υπό ανέγερση έργων, δύο εκ των βασικών θέσεων του ΕΤΕΚ σε ό,τι αφορά τον τομέα της αδειοδότησης. Το διάταγμα αφορά τις αιτήσεις για άδεια οικοδομής, ενώ αυτό που ήδη τέθηκε σε εφαρμογή στις 28.02.2025 αφορά τις αντίστοιχες πολεοδομικές αιτήσεις. Με την εφαρμογή του εν λόγω διατάγματος, ολοκληρώνεται ο κύκλος των μεταρρυθμίσεων σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες αδειοδότησης για χαμηλού και μεσαίου Γραπτή δήλωση ρίσκου αναπτύξεις. Η εφαρμογή της εν λόγω ρύθμισης ανακαι διευκρινίσεις μένεται να έχει θετικό αντίκτυπο στον από τον Πρόεδρο κατασκευαστικό τομέα και την οικονομία του τόπου, αφού θα επιτρέψει την ταχεία του ΕΤΕΚ για οικοδομική αδειοδότηση των εν λόγω τις πρόσφατες αναπτύξεων, χωρίς να γίνεται οποιαδήποτε έκπτωση σε ό,τι αφορά την ασφάμεταρρυθμίσεις λεια και την ποιότητα των κατασκευών. Ταυτόχρονα αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην αποσυμφόρηση του συστήματος αδειοδότησης. Η κυριότερη ωστόσο τομή που γίνεται με την εφαρμογή του νέου διατάγματος και αυτού που τέθηκε σε εφαρμογή στις 31.01.2025 για μέχρι δύο μονάδες κατοικίας σε εγγεγραμμένο ή υπό δημιουργία οικόπεδο, είναι η εισαγωγή των επιτόπιων ελέγχων στα εργοτάξια από την αρμόδια αρχή, σε δειγματοληπτική βάση, κατά το στάδιο της υλοποίησης των έργων. Με τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, μεταβαίνουμε από την ενδελεχή και λεπτομερή εξέταση των αιτήσεων, στον έλεγχο επί τόπου στα εργοτάξια που αφορά αυτό που κατασκευάζεται και συνεπώς ενισχύεται ο οικοδομικός έλεγχος. Το ΕΤΕΚ θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον τομέα της αδειοδότησης και θα παρεμβαίνει όπου και όποτε κρίνεται αναγκαίο με στόχο το σύστημα να καταστεί ευέλικτο, αξιόπιστο και αποτελεσματικό, καλύπτοντας τις ανάγκες του κατασκευαστικού κλάδου και της κοινωνίας, ευρύτερα. Απάντηση σε δημοσίευμα Σε επόμενη τοποθέτησή του ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντή σχολίασε δημοσίευμα, δίνοντας τις απαραίτητες διευκρινίσεις. «Με αφορμή δημοσίευμα στον τύπο αναφορικά με τις πρόσφατες μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με το οποίο τον ρόλο για το 50% των πολεοδομικών αδειών και αδειών οικοδομής αναλαμβάνουν οι ιδιώτες μελετητές και σύμφωνα με το οποίο με τη ρύθμιση αυτή η ασφάλεια των ιδιοκτητών/ενοίκων και η στατική επάρκεια των οικοδομών βασίζεται πλέον στην ευσυνειδησία των μελετητών, το ΕΤΕΚ οφείλει να σημειώσει τα ακόλουθα:

8

Οι μελετητές οι οποίοι εκπονούν τις απαραίτητες μελέτες για την αδειοδότηση αναπτύξεων και οι οποίοι απαιτείται να πληρούν ορισμένα ελάχιστα κριτήρια για να ασκούν το επάγγελμα, φέρουν ούτως ή άλλως, και μέχρι σήμερα, ευθύνη για τις μελέτες που εκπονούν. Για την εκπόνηση των μελετών απαιτείται η εφαρμογή κωδίκων και κτηριοδομικών κανονισμών. Για παράδειγμα η εκπόνηση στατικής και αντισεισμικής μελέτης γίνεται στη βάση των απαιτήσεων των σχετικών Ευρωκωδίκων. Πέραν τούτου, για την κατάθεση αίτησης για εξασφάλιση άδειας με βάση τη νέα διαδικασία, απαιτείται η υποβολή όλων των απαιτούμενων μελετών. Επιπρόσθετα, σε ό,τι αφορά τις πολεοδομικές αιτήσεις, η αρμόδια αρχή οφείλει, εντός του καθορισμένου χρονικού διαστήματος για την εξέταση της αίτησης, να διενεργήσει επιτελικό έλεγχο της αίτησης για τα πολεοδομικά χαρακτηριστικά της προτεινόμενης ανάπτυξης που σχετίζονται με τις ανέσεις των περιοίκων. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά τις μεσαίου ρίσκου οικοδομές, όπως μικρές πολυκατοικίες, η Πολεοδομική Αρχή οφείλει να διενεργήσει ενδελεχή έλεγχο σε ό,τι αφορά θέματα που επηρεάζουν τις ανέσεις των περιοίκων (αριθμός ορόφων/ύψος οικοδομών και αποστάσεις από τα σύνορα) και σε ό,τι αφορά τη λειτουργικότητα των χώρων στάθμευσης. Περαιτέρω τόσο για τις πολεοδομικές αιτήσεις όσο και για τις αιτήσεις για άδεια οικοδομής που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των νέων διαταγμάτων, η αδειοδοτούσα αρχή οφείλει να διενεργεί δειγματοληπτικούς ελέγχους σε ποσοστό των αιτήσεων. Η ουσιαστικότερη τομή ωστόσο με την εφαρμογή των νέων διαδικασιών είναι ότι μεταβαίνουμε από τον ενδελεχή και λεπτομερή έλεγχο των αιτήσεων στον έλεγχο επί τόπου κατά το στάδιο της ανέγερσης των οικοδομών. Είναι γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν γινόταν σχεδόν κανένας έλεγχος από την αρμόδια αρχή στα εργοτάξια, ώστε να διασφαλίζεται ότι αυτό που κατασκευάζεται συνάδει με αυτό που αδειοδοτήθηκε. Ως εκ τούτου, με την εφαρμογή των νέων διαταγμάτων ενισχύεται ο οικοδομικός έλεγχος, ο οποίος αφορά αυτό που κατασκευάζεται επί του εδάφους και όχι αυτό που προτείνεται στα χαρτιά. Το ΕΤΕΚ θα παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στον τομέα της αδειοδότησης και θα παρεμβαίνει όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο με στόχο τη διασφάλιση ενός εύρυθμου συστήματος αδειοδότησης, τη βελτίωση των διαδικασιών και την ποιοτικότερη εξυπηρέτηση του πολίτη».

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Οι προτάσεις που κατέθεσε το ΕΤΕΚ κατά τη διαβούλευση του Διατάγματος του 2025 Σε επιστολή του κατά τη συζήτηση του προσχεδίου του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Διαδικασία ΥποβοΤι προηγήθηκε λής και Εξέτασης Αίτησης για Έκδοση της οριστικοΆδειας Συγκεκριμένων Οικιστικών Αναποίησης της πτύξεων) Διατάγματος του 2025, το ΕΤΕΚ είχε επισημάνει, μεταξύ άλλων, και μεταρρύθμισης τα ακόλουθα: 1. Σύμφωνα με την πρόνοια στην παρ. 7(2) του προσχεδίου του διατάγματος, εάν κατά την εξέταση αίτησης, διαπιστωθεί ότι απαιτείται να υποβληθούν περαιτέρω έγγραφα / έντυπα / σχέδια / μελέτες, η αίτηση θα απορρίπτεται. Επί του προκειμένου, σημειώνουμε ότι στις περιπτώσεις που δεν εντοπίζονται λάθη ή και παραλείψεις στην αίτηση που αφορούν ουσιώδη ζητήματα και απαιτείται η προσκόμιση συγκεκριμένου εγγράφου που ενδεχομένως να μην έχει προσκομιστεί εκ παραδρομής, η αίτηση θα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως ελλιπής και να ενημερώνεται σχετικά ο μελετητής, ώστε να δίδεται η δυνατότητα να επισυναφθεί το συγκεκριμένο έγγραφο. Στο ίδιο πλαίσιο θα πρέπει να καθοριστεί παγκύπρια τι συνιστά ουσιώδη ανακρίβεια, λάθος ή έλλειψη, βάσει των οποίων η αίτηση θα απορρίπτεται.

2. Σύμφωνα με την πρόνοια στην παρ. 7(4) του προσχεδίου του διατάγματος, σε περίπτωση που μετά από τη χορήγηση άδειας διαπιστωθεί ότι έχουν δηλωθεί λανθασμένα στοιχεία που αφορούν ουσιώδη θέματα και εφόσον έχει ξεκινήσει η υλοποίηση του έργου «η αρμόδια αρχή προβαίνει στη λήψη μέτρων σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 20, 21 και 23 του Νόμου, ως να πρόκειται για ανέγερση οικοδομής χωρίς να έχει προηγουμένως εξασφαλιστεί άδεια όπως απαιτείται από το άρθρο 3». Η λήψη μέτρων σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν τηρούνται ουσιώδεις πρόνοιες της νομοθεσίας θεωρούμε ότι είναι απαραίτητη, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, εφόσον δεν δύναται να αντιμετωπίζονται τέτοιες περιπτώσεις ως ισοδύναμες με περιπτώσεις υπό ανέγερση έργων για τα οποία δεν έχει εξασφαλιστεί άδεια οικοδομής.

3. Σε ό,τι αφορά το χρονικό διάστημα εντός του οποίου η αρμόδια αρχή θα προβαίνει σε επιτόπου έλεγχο της οικοδομής για την έκδοση Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης θεωρούμε ότι αυτό θα πρέπει να μειωθεί, στις 20 ημερολογιακές ημέρες.

4. Σύμφωνα με την παρ. 13 του προσχεδίου του διατάγματος, σε περίπτωση που εκτελέστηκαν εργασίες οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με την άδεια και για τις οποίες δεν απαιτείται η έκδοση νέας άδειας σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, θεωρούμε πως για αλλαγές επουσιώδους σημασίας, σε σχέση με τα σχέδια της άδειας, πρέπει να επαρκεί η περιγραφή της διαφοροποίησης.

5. Εφόσον υπάρχει πρόθεση ή και ανάγκη να αξιοποιηθούν και ιδιώτες μελετητές για τη διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων στα εργοτάξια, εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, θεωρούμε πως στο προσχέδιο της σχετικής εγκυκλίου προς τις οικοδομικές αρχές θα πρέπει να ενταχθεί και αναφορά ότι ο έλεγχος αυτός θα δύναται να διενεργείται και από κα-

τάλληλα διαπιστευμένο πρόσωπο εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, από τον ειδικό κατάλογο του ΕΤΕΚ.

6. Σύμφωνα με το προσχέδιο της εγκύκλιου προς τις οικοδομικές αρχές, ο μελετητής θα πρέπει να εξασφαλίζει εκ των προτέρων όλες τις απαιτούμενες διαβουλεύσεις από τα αρμόδια Τμήματα, Υπηρεσίες ή Αρχές, οι οποίες και κατατίθενται μαζί με την αίτηση. Συνεπώς, θα πρέπει να διευκρινίζεται με σαφήνεια στο σύστημα «Ιππόδαμος» ποιες είναι οι απαιτούμενες διαβουλεύσεις για τις αιτήσεις αυτές. Περαιτέρω, θα πρέπει να επισπευσθεί και η υλοποίηση έργου για τη μηχανογράφηση της διαδικασίας διαβούλευσης μεταξύ μελετητών και αρμόδιων τμημάτων / υπηρεσιών του κράτους, μέσω του «Ιππόδαμου».

7. Στις κατευθυντήριες γραμμές προς τις αδειοδοτούσες αρχές όπου περιλαμβάνονται τα σημεία που θα πρέπει να ελέγχει κατά τον επιτόπιο έλεγχο η αρμόδια αρχή θεωρούμε ότι θα πρέπει να προστεθούν ως σημεία ελέγχου και η απόσταση τυχόν βοηθητικής οικοδομής από την κύρια οικοδομή, το μήκος επαφής τυχόν βοηθητικής οικοδομής στο κοινό σύνορο με όμορο τεμάχιο, το ύψος του περιτοιχίσματος από το συνεχόμενο έδαφος κατά μήκος των συνόρων του οικοπέδου / υπό δημιουργία οικοπέδου (στο οδικό σύνορο και σε απόσταση μέχρι 3,00 μ. από αυτό, καθώς και στο κοινό σύνορο / σύνορο με χώρο πρασίνου / σύνορο με δημόσιο πεζόδρομο), καθώς και ο αριθμός χώρων στάθμευσης, σε περίπτωση που η κατασκευή για τον χώρο στάθμευσης έχει ήδη υλοποιηθεί κατά το στάδιο της ολοκλήρωσης του φέροντος οργανισμού. Επίσης θεωρούμε ότι θα πρέπει να ενταχθεί και ως σημείο ελέγχου το ελάχιστο πλάτος κλιμακοστασίου.

9

ΘΕΜΑΤΑ

Πρόσκληση για συμπερίληψη σε Κατάλογο Ιδιωτών Μελετητών που δύναται να αξιοποιηθούν από τους ΕΟΑ για ελέγχους σε εργοτάξια Το περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Διάταγμα του 2025 (ΚΔΠ 91/2025) περιλαμβάνει πρόνοια για τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων στα υπό ανέγερση έργα, σε καθορισμένα στάδια των έργων (με την ολοκλήρωση του ξυλότυπου θεμελίωσης και με την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού) σε δειγματοληπτική βάση, από την αρμόδια αρχή, ώστε να διασφαλίζεται ότι αυτό που κατασκευάζεται συνάδει με αυτό που αδειοδοτήθηκε καθώς και με τις πρόνοιες της νομοθεσίας που ίσχυαν κατά την αδειοδότηση της οικοδομής. Το ΕΤΕΚ προτίθεται να καταρτίσει κατάλογο ιδιωτών μελετητών που θα δύνανται να αξιοποιηθούν από τις αρμόδιες αρχές για τον σκοπό αυτό. Συνεπώς το ΕΤΕΚ καλεί τα μέλη του που το επιθυμούν και που πληρούν τα ελάχιστα κριτήρια να δηλώσουν το ενδιαφέρον για συμπερίληψη στον κατάλογο, συμπληρώνοντας το έντυπο δήλωσης ενδιαφέροντος για συμπερίληψη στον κατάλογο και αποστέλλοντας το έντυπο στην ηλεκτρονική διεύθυνση cyprus@etek.org.cy. Σε ό,τι αφορά τα ελάχιστα απαιτούμενα προσόντα που θα πρέπει να πληροί ενδιαφερόμενο πρόσωπο για συμπερίληψη στον κατάλογο, αυτά έχουν ως εξής: 1. να είναι μελετητής σύμφωνα με τον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο, εγγεγραμμένος στο Μητρώο Μελών του ΕΤΕΚ για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών ή να κατέχει αποδεδειγμένη πείρα στην εκπόνηση μελετών και στην επίβλεψη έργων ή και στην εξέταση αιτήσεων για αδειοδότηση τουλάχιστον δέκα (10) ετών, μέρος της οποίας δύναται να έχει αποκτηθεί σε άλλη χώρα. Νοείται ότι η ενασχόληση για περίοδο ενός έτους στο πλαίσιο της πρακτικής άσκησης που απαιτείται για σκοπούς εγγραφής στο ΕΤΕΚ στον οικείο κλάδο δεν λογίζεται ως πείρα.

2. να κατέχει εν ισχύι άδεια άσκησης επαγγέλματος στον οικείο κλάδο 3. να κατέχει Ασφάλιση Επαγγελματικής Ευθύνης η οποία πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις για την έκδοση Βεβαίωσης Ασφάλισης Επαγγελματικής Ευθύνης από το ΕΤΕΚ 4. να έχει παρακολουθήσει σχετικό σεμινάριο (ΕΤΕΚ) για διατάξεις της Πολεοδομικής Νομοθεσίας και της περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νομοθεσίας και των σχετικών Κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει του υπό αναφορά Νόμου και σεμινάριο σχετικά με τις βασικές υποχρεώσεις μελετητών και κυρίων των έργων (ιδιοκτητών) για θέματα ασφάλειας και υγείας και συγκεκριμένα να έχει παρακολουθήσει τα ακόλουθα σεμινάρια ETEK: i. «Εισαγωγή στον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο και Βασικές Πρόνοιες Σχεδιασμού Εντολής 1/2016 και 1/2017» ii. «Απαιτήσεις περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου και Σχεδιασμός Οικιστικών Αναπτύξεων σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού Προσβασιμότητας και Ασφάλειας στη Χρήση και του Κανονισμού Πυροπροστασίας» iii. «Βασικές Υποχρεώσεις Μελετητών και Κυρίων των Έργων (Ιδιοκτητών) για τα θέματα Ασφάλειας και Υγείας» iv. Σεμινάριο σε σχέση με το αντικείμενο ελέγχου των επιτόπιων ελέγχων 5. επιπρόσθετα το ΕΤΕΚ δύναται να θέσει ως προϋπόθεση για συμπερίληψη στον κατάλογο την επιτυχία σε εξετάσεις σχετικές με το αντικείμενο

10

των διενεργούμενων ελέγχων και με βασικές πρόνοιες της πολεοδομικής νομοθεσίας, του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, του Κανονισμού Πυροπροστασίας και του Κανονισμού Προσβασιμότητας και Ασφάλειας στη Χρήση που διέπουν τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση αναπτύξεων καθώς και σε σχέση με βασικές υποχρεώσεις μελετητών και κυρίων των έργων για θέματα ασφάλειας και υγείας. Σε ό,τι αφορά την προϋπόθεση 4 iv, οι ενδιαφερόμενοι/ες θα πρέπει να δηλώσουν στο έντυπο δήλωσης ενδιαφέροντος για συμπερίληψη στον κατάλογο την πρόθεσή τους να παρακολουθήσουν το σχετικό σεμινάριο. Νοείται ότι η δήλωση ενδιαφέροντός τους θα επανεξεταστεί όταν προσκομιστεί το σχετικό Πιστοποιητικό Παρακολούθησης. Νοείται ότι σε περίπτωση υποβολής δήλωσης ενδιαφέροντος από νομικό πρόσωπο (εταιρεία μελετών) θα πρέπει να δηλωθεί το φυσικό πρόσωπο που θα ενεργεί εκ μέρους της εταιρείας, το οποίο θα πρέπει να πληροί τις ως άνω προϋποθέσεις συμπερίληψης στον κατάλογο. Νοείται ότι θα αποτελεί ασυμβίβαστο και δεν θα δύναται να διενεργεί επιτόπιο έλεγχο εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, μελετητής που είναι: 1. ο Εργολήπτης του έργου (περιλαμβάνει και τους υπαλλήλους του) ή 2. ο Ιδιοκτήτης του έργου ή 3. ο Επιβλέπων Μηχανικός του έργου ή 4. ο Επιχειρηματίας Ανάπτυξης Γης του έργου (περιλαμβάνει και τους υπαλλήλους του) 5. πρόσωπο που συμμετείχε με οποιοδήποτε τρόπο ο ίδιος ή νομικό πρόσωπο του οποίου είναι μέλος ή εταίρος ή υπάλληλος στη μελέτη ή κατασκευή ή επίβλεψη, ή διαχείριση ή λειτουργία ή συντήρηση του έργου ή τμημάτων του έργου 6. πρόσωπο που έχει δικαίωμα κυριότητας, νομής ή κατοχής, ο ίδιος ή συγγενής του έως β' βαθμού ή νομικό πρόσωπο του οποίου ο ίδιος είναι μέλος ή εταίρος ή υπάλληλος. Νοείται επίσης ότι πριν από την ανάληψη των καθηκόντων ιδιώτη μελετητή που περιλαμβάνεται στον κατάλογο σε ό,τι αφορά τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου σε υπό ανέγερση έργο, θα πρέπει να συμπληρώνεται και να υπογράφεται σχετική Δήλωση Αμεροληψίας που θα αφορά το συγκεκριμένο έργο στο οποίο θα διενεργήσει επιτόπιο έλεγχο.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Αποθήκευση ενέργειας και αποκοπές από ΑΠΕ Επιστολή, με την οποία ανακεφαλαιώνει τις θέσεις του, όπως αυτές διατυΤο ΕΤΕΚ πώθηκαν σε συνεδρία (04/03/25) της αναδεικνύει Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, το τρίπτυχο: με θέμα την αποθήκευση Ενέργειας και αποθήκευση τις αποκοπές από ΑΠΕ, απέστειλε το ΕΤΕΚ στον Πρόεδρο και τα Μέλη της εν ενέργειας, λόγω επιτροπής. μετατόπιση Όπως αναφέρει: «Χαιρετίζουμε καταρχήν τα ακόλουθα τα οποία είναι μεν φορτίων και προς την ορθή κατεύθυνση αλλά απαιεξοικονόμηση τείται και ταχεία και αποτελεσματική ενέργειας εφαρμογή: • Τα σχέδια χορηγιών του Υπουργείου Ενέργειας για εξοικονόμηση ενέργειας και ΑΠΕ που είναι σε ισχύ και αξιοποιούνται από νοικοκυριά και επιχειρήσεις • To ότι ετοιμάζονται και άλλα σχέδια χορηγιών από το Ταμείο ΑΠΕ / ΕΞΕ • Ότι ο ΔΣΔΚ έχει εγκριθεί για εγκατάσταση κεντρικού συστήματος αποθήκευσης το οποίο αναμένεται να υλοποιηθεί άμεσα • Ότι τόσο η ΑΗΚ παραγωγή όσο και ιδιώτες επενδυτές έχουν πάρει ήδη εγκρίσεις για την ανάπτυξη των δικών τους συστημάτων αποθήκευσης • Η ΡΑΕΚ έχει ετοιμάσει και δημοσιεύσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για την αποθήκευση ενέργειας • Υπάρχουν επίσης σήμερα 5 ή 6 αιτήσεις αποθήκευσης οι οποίες έχουν εξασφαλίσει όρους διασύνδεσης με την ΑΗΚ • Η ΡΑΕΚ έχει χορηγήσει μέχρι σήμερα άδειες για εγκατάσταση 20 σταθμών για αυτόνομη αποθήκευση συνολικής ισχύος 455 MW με διάρκεια αποθήκευσης 3 ώρες • Επίσης έχουν χορηγηθεί άδειες για Υβριδικά Συστήματα Αποθήκευσης συνολικά 258 MW με διάρκεια αποθήκευσης 2 ώρες (ή 520 MWh) • Ότι προχωρεί ο ΔΣΜΚ με την κεντρική αποθήκευση συνολικής ισχύος 99 MW στη Δεκέλεια (ήδη βρισκόμαστε στο στάδιο των προσφορών) και ακόμη 124 MW από ιδιωτικές εταιρείες, όλες με διασύνδεση μετά τον μετρητή. Οι θέσεις του ΕΤΕΚ για τα πιο πάνω ζητήματα ως πρόσθετες ή επικουρικές παρεμβάσεις παρατίθενται πιο κάτω, ως ακολούθως: Λόγω του μικρού και απομονωμένου ηλεκτρικού συστήματος, της απουσίας βαριάς βιομηχανίας αλλά και των κλιματολογικών συνθηκών, έχουμε δυστυχώς το φαινόμενο των μεγάλων διακυμάνσεων στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της μέρας ή κατά την εναλλαγή των εποχών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι κρύες ημέρες που πέρα-

12

σαν όπου το μεσημέρι αποκόπταμε (πετούσαμε) την πράσινη ενέργεια από ΑΠΕ και το βράδυ οριακά τροφοδοτούσαμε τη ζήτηση θέτοντας σε λειτουργία παλαιές μονάδες παραγωγής οι οποίες είναι λιγότερο αποδοτικές και αρκετά ρυπογόνες, όπως οι μονάδες της ΑΗΚ στη Δεκέλεια. Οι μεγάλες διακυμάνσεις της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και ΑΠΕ σε συνδυασμό με το πρόβλημα του απομονωμένου δικτύου της Κύπρου απαιτούν άμεσες λύσεις που θα πρέπει να βασίζονται στο τρίπτυχο αποθήκευση ενέργειας, μετατόπιση φορτίων (peak shaving) και εξοικονόμηση ενέργειας. Αποθήκευση ενέργειας H κεντρική αποθήκευση είναι προς την ορθή κατεύθυνση και τη χαιρετίζουμε. Σε ό,τι αφορά την οικιακή αποθήκευση ενέργειας με συσσωρευτές σημειώνουμε ότι υπάρχουν ζητήματα, π.χ. της πυρασφάλειας, τα οποία θα πρέπει να προβληματίσουν. Από την άλλη η αποθήκευση ενέργειας δεν αφορά μόνο την ηλεκτρική ενέργεια αλλά και τη θερμική ενέργεια. Για παράδειγμα αναμένουμε να δούμε από το αρμόδιο Υπουργείο και σχέδια χορηγιών για αποθήκευση Ζεστού Νερού Χρήσης σε κατοικίες και επιχειρήσεις, σχέδια για αποθήκευση πάγου σε παγολεκάνες σε κυκλώματα ψύξης νερού που χρησιμοποιούνται κατά κόρον σε νοσοκομεία, ξενοδοχεία και βιομηχανίες, σχέδια για παραγωγή και αποθήκευση Υδρογόνου κ.ά. Ακόμη και η αύξηση της παραγωγής νερού από τις αφαλατώσεις σε συγκεκριμένες περιόδους θα μπορούσε να θεωρηθεί έμμεση αποθήκευση ενέργειας. Μετατόπιση φορτίων κατά τη διάρκεια της υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ Παλαιότερα είχαμε την τιμολογιακή πολιτική χρεώσεων ηλεκτρισμού (Διατιμήσεις ή Tariffs) όπου οι χρεώσεις ήταν ανάλογα με την ώρα και την περίοδο της κατανάλωσης. Το εν λόγω σχήμα θα έπρεπε κατά την άποψή μας να εκσυγχρονιστεί για να περιλάβει στην εξίσωση την παραγωγή από ΑΠΕ και όχι να καταργηθεί.

Θ Ε Μ ΑΤΑ Αν δώσουμε κίνητρα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με φθηνό ηλεκτρισμό τις ώρες που έχουμε υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ, τότε όχι μόνο δεν θα έχουμε τόσο πολλές αποκοπές αλλά αντίθετα θα έχουμε αύξηση της ζήτησης ενέργειας τις ώρες που έχουμε περίσσεια παραγωγής, θα έχουμε περισσότερη πράσινη ενέργεια στο δίκτυο, θα έχουμε λιγότερους ρύπους ως χώρα. Μερικά από τα οικιακά ηλεκτρικά φορτία που θα μετακινηθούν από το βράδυ προς το μεσημέρι θα ήταν πλυντήρια, στεγνωτήρια, θερμοσυσσωρευτές, διατρήσεις, ανακυκλώσεις νερού πισίνας, φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων κ.ά. Αυτή ακόμη η διατίμηση 56 που είναι σε ισχύ και αφορά την παροχή ηλεκτρισμού σε συγκεκριμένες ώρες θα πρέπει να τροποποιηθεί και να δίνεται ενέργεια τις ώρες 9:00-15:00 που έχουμε υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ. Αυτό μπορεί να γίνει επίσης με τη διατίμηση 46 που αφορά την άντληση νερού. Εξοικονόμηση ενέργειας Θεωρούμε ότι τα σχέδια για εξοικονόμηση ενέργειας και ΑΠΕ που είναι σε ισχύ είναι προς την ορθή κατεύθυνση. Είναι λυπηρό όμως ότι από τα 1,2 δισεκατομμύρια που θα δοθούν από το Ταμείο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (Αύγουστος 2021-Αύγουστος 2026) έχουμε λάβει μέχρι και το περασμένο καλοκαίρι κοντά στο 21% μόνο (γύρω στα 264 εκατομμύρια - Αύγουστος 2024). Γνωρίζουμε όλοι ότι αν δεν απορροφηθούν αυτά τα κονδύλια θα επιστραφούν στην ΕΕ και είναι πραγματικά κρίμα. Θα πρέπει να ετοιμαστούν σχέδια επιδοτήσεων και χορηγιών ώστε αυτά τα κονδύλια να αξιοποιηθούν προς όφελος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Καταληκτικά, απαιτείται ολιστικός και μακροχρόνιος σχεδιασμός, αποφασιστικότητα, και η λήψη αποφάσεων να είναι τεκμηριωμένη, να εξαντλεί άλλες εναλλακτικές και να εξυπηρετεί το συμφέρον των πολλών. Απαιτείται άμεσα η Σύσταση Συμβουλίου Ενεργειακής Στρατηγικής, με την παρουσία τεχνοκρατών του τομέα της Ενέργειας για να επεξεργαστεί και να δώσει λύσεις στα προβλήματα της αυξημένης τιμής ηλεκτρισμού, της επάρκειας του δικτύου Ηλεκτρισμού, της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, αλλά και να χαράξει τη στρατηγική για την πράσινη μετάβαση της χώρας προς όφελος όλων των πολιτών». Η επιστολή κοινοποιείται στον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού.

Ενώπιον του Υπουργού Ενέργειας οι θέσεις ΕΤΕΚ για τον ηλεκτρισμό Συνάντηση με τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Γιώργο Παπαναστασίου και τον Διευθυντή της Υπηρεσίας Ενέργειας κ. Χαράλαμπο Ρούσο πραγματοποίησε αντιπροσωπεία του ΕΤΕΚ, υπό τον Πρόεδρό του κ. Κωνσταντίνο Κωνσταντή, με επίκεντρο τα ζητήματα που αφορούν θέματα ηλεκτρισμού. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήθηκε η εισήγηση του ΕΤΕΚ για μέτρα μετατόπισης της ζήτησης και άλλα σχετικά θέματα, όπως η κεντρική αποθήκευση και οι αποκοπές σε οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα. Στο πλαίσιο αυτό συμφωνήθηκε να συσταθεί αμέσως ad hoc ομάδα, η οποία εντός σύντομου χρονικού διαστήματος να ετοιμάσει πρόταση που να περιλαμβάνει καταγραφή, ιεράρχηση και ρεαλιστικό πλάνο για εφαρμόσιμα (βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα) μέτρα για τη μετατόπισης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μέτρα αυτά μπορεί να είναι ρυθμιστικά, κίνητρα και αντικίνητρα ή και στοχευμένες εκστρατείες ενημέρωσης. Επιπρόσθετα, συμφωνήθηκε ότι θα πρέπει να αναζητηθούν ανακουφιστικά μέτρα τα οποία θα μειώσουν το φαινόμενο των αποκοπών σε οικιακά φωτοβολταϊκά συστήματα, ενώ αναγνωρίστηκε παράλληλα πως η εγκατάσταση κεντρικής αποθήκευσης από τον Διαχειριστή θα είναι καταλυτική στην άμβλυνση του φαινομένου. Συζητήθηκαν ακόμα οι προκλήσεις που προκύπτουν για οικιακή αποθήκευση ηλεκτρισμού. Ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντή ζήτησε από τον Υπουργό Ενέργειας να μελετήσει το ενδεχόμενο επανασύστασης ενός Συμβουλίου Ενεργειακής Στρατηγικής και να στηρίξει την πρόταση του Επιμελητηρίου για την ενεργειακή αναβάθμιση των δημόσιων σχολείων. Η πρόταση αφορούσε άμεσα μέτρα χαμηλού κόστους και υψηλού αντικτύπου ενεργειακής αναβάθμισης όπως η ηλιοπροσταστία, κάτι που θα βελτιώσει τη θερμική άνεση στις σχολικές αίθουσες, χωρίς να επιβαρύνει την εύθραυστη ισορροπία της επάρκειας ηλεκτρισμού. Τέλος, συμφωνήθηκε να πραγματοποιούνται τακτικές συναντήσεις στις οποίες να ανταλλάσσονται απόψεις για θέματα της επικαιρότητας ή και πιο στρατηγικά θέματα στον τομέα της ενέργειας.

Αίτημα σύστασης ad hoc επιτροπής για μετατόπιση ζήτησης Την πρότασή του για συγκρότηση ειδικής επιτροπής για καταγραφή, ιεράρχηση και πλάνο για μέτρα μετατόπισης της ζήτησης (peak shaving) ηλεκτρικής ενέργειας διατύπωσε το Επιμελητήριο με επιστολή του προς τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας. Όπως αναφέρει: «Τον τελευταίο καιρό το ηλεκτρικό μας σύστημα δοκιμάζεται, τόσο σε θέματα επάρκειας, όσο και σε θέματα αποκοπών οικιακών συστημάτων net metering, παρά τις προβλέψεις που είχαν γίνει ότι τούτο, προς το παρόν, θα μπορούσε να αποφευχθεί. Σε κάθε περίπτωση, μέτρα μετατόπισης της ζήτησης, τα οποία περιέχονται και στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, μπορούν να συμβάλουν μερικώς ως λύσεις και στα δύο αυτά θέματα. Στο πλαίσιο αυτό η εισήγησή μας είναι, υπό τον συντονισμό του Υπουργείου σας, να συγκροτηθεί μια ad hoc επιτροπή αποτελούμενη από συναρμό-

διους φορείς δημοσίου δικαίου, εμπειρογνώμονες, αλλά και όσους θεωρείτε εσείς ότι θα είναι παραγωγικοί/εποικοδομητικοί, στην οποία νοείται ότι θα επιθυμούσαμε να συμμετέχουμε. Όρος εντολής της επιτροπής θα είναι εντός κάποιων εβδομάδων να ανασκοπήσει τις υφιστάμενες μελέτες και τα δεδομένα που υπάρχουν σχετικά με το θέμα και να προχωρήσει σε μια πρόταση που να περιλαμβάνει καταγραφή, ιεράρχηση και ρεαλιστικό πλάνο για εφαρμόσιμα (βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα) μέτρα μετατόπισης της ζήτησης (peak shaving). Μια συζήτηση επί μιας πιο ευρείας βάσης, ανεξάρτητη από το πιο πάνω, η οποία δεν θα περιοριζόταν στα θέματα μετατόπισης της ζήτησης, θα μπορουσε να αναδείξει και άλλα επικουρικά μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να ληφθούν, πέραν αυτών που έχουν ήδη αποφασιστεί ή δρομολογηθεί».

13

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Μνημόνιο Συνεργασίας Γραφείου Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων - ΕΤΕΚ Με στόχο την προώθηση της ισότητας των φύλων στους κλάδους της Μηχανικής ΕπιΣτόχος η στήμης, το Γραφείο Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων και το ΕΤΕΚ συνομολόγησαν μνημόπροώθηση νιο συνεργασίας. της έμφυλης Το μνημόνιο υπέγραψαν, την Τρίτη 26 Μαρισότητας στους τίου 2025, η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων κ. Τζόζη Χριστοδούλου και ο Πρόεδρος του κλάδους της ΕΤΕΚ κ. Κωνσταντίνος Κωνσταντή. Μηχανικής Οι στόχοι του μνημονίου είναι: - Εδραίωση της μεταξύ τους συνεργαΕπιστήμης σίας με στόχο τη χάραξη από κοινού στρατηγικής, πολιτικών και δράσεων, για την προώθηση της ισότητας των φύλων στα επαγγέλματα της Μηχανικής Επιστήμης.

- Από κοινού οργάνωση δράσεων για την ενθάρρυνση της ισότιμης συμμετοχής και ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων στα επαγγέλματα της Μηχανικής Επιστήμης.

- Διαφώτιση και προβολή θεμάτων που σχετίζονται με την έμφυλη διάκριση, ενίσχυση ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης σχετικά με την προκατάληψη και την ανισότητα των φύλων στα επαγγέλματα της Μηχανικής Επιστήμης και στα τεχνικά επαγγέλματα και εμπέδωση της ανάγκης να εξαλειφθούν οι έμφυλες διακρίσεις στην εργασία.

- Ενδυνάμωση συμμετοχής γυναικών σε όργανα και θέσεις λήψης αποφάσεων σε τομείς που σχετίζονται με τη Μηχανική Επιστήμη.

- Αξιοποίηση του δυναμικού, των εμπειριών και των δικτύων επικοινωνίας του κάθε εταίρου προς κοινό όφελος. Το μνημόνιο προνοεί επίσης συνεργασία για την ανάπτυξη προγραμμάτων ενημέρωσης για τους κλάδους της Μηχανικής Επιστήμης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τη διοργάνωση βιωματικών εργαστηρίων στο πλαίσιο της δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο και πανεπιστημιακά ιδρύματα, και εκπαιδευτικών προγραμμάτων και σεμιναρίων ευαισθητοποίησης σε οργανισμούς. Ακόμη, θα εκδίδονται στοχευμένες ανακοινώσεις στον Τύπο, και θα αναλαμβάνονται πρόσθετες δράσεις για σκοπούς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού ενώ θα προωθηθούν στοχευμένα προγράμματα

Διορισμοί από Διοικούσα Επιτροπή ΕΤΕΚ Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ αποφάσισε να διορίσει μέλη του Επιμελητηρίου για: ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Παναγιώτη Παναγή, αρχιτέκτονα, για υποστήριξη των επαγγελματικών συμβούλων για την προώθηση διαδικασιών προκήρυξης Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για τη Δημιουργία Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης στη Λάρνακα. Φλώρη Παναγίδη, αρχιτέκτονα, ως επαγγελματικό σύμβουλο, Στέφανο Ανδρέου, ως επαγγελματικό σύμβουλο επιμετρητή και Κωνσταντίνα

14

για την καλλιέργεια εργασιακής κουλτούρας που θα προάγει την ίση συμμετοχή και δίκαιη μεταχείριση γυναικών και ανδρών και θα αποτρέπει πρακτικές σχετικά με αμοιβές ή ευκαιρίες προαγωγής, στη βάση έμφυλων προκαταλήψεων. Επί τούτου, το Γραφείο Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων και το ΕΤΕΚ θα διερευνήσουν τη δυνατότητα διαμόρφωσης Σχεδίου Ισότητας των Φύλων σε οργανισμούς και εταιρείες. Στο μνημόνιο περιλαμβάνονται, τέλος, δράσεις για ίσες ευκαιρίες ανέλιξης για εργαζόμενους γονείς μέσω της ανάπτυξης υποδομών φροντίδας νεογνών. Στον χαιρετισμό της, η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων κ. Τζόζη Χριστοδούλου τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι το μνημόνιο αντανακλά τον κοινό στόχο του Γραφείου της και του ΕΤΕΚ για ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στους τομείς της Μηχανικής Επιστήμης και των τεχνικών επαγγελμάτων και επισφραγίζει τη δέσμευσή τους στην αντιμετώπιση διακρίσεων και προκαταλήψεων στο εργασιακό περιβάλλον των κλάδων αυτών. Είναι επιτακτική ανάγκη, πρόσθεσε, να εξαλείψουμε τα κοινωνικά και πρακτικά, αόρατα και ορατά, εμπόδια που περιορίζουν τη συμμετοχή των γυναικών στους τομείς της Τεχνολογίας και της Μηχανικής και να δημιουργήσουμε ένα εργασιακό περιβάλλον που να σέβεται και να ενθαρρύνει την ισότιμη συμμετοχή γυναικών και ανδρών. Για να το πετύχουμε αυτό, υπογράμμισε, θα πρέπει να εργαστούμε για την αποδόμηση ξεπερασμένων κοινωνικών αντιλήψεων και στερεοτύπων, την καλλιέργεια κουλτούρας ισότητας, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου, με συνεχή σχετική ενημέρωση και μέσα από συγκεκριμένες δράσεις και πολιτικές. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ κ. Κωνσταντίνος Κωνσταντή αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη σύσταση της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ισότητα των Φύλων, λέγοντας ότι το Επιμελητήριο έχει ήδη ξεκινήσει τη μελέτη των υφιστάμενων προκλήσεων και την υποβολή εισηγήσεων για ουσιαστικές παρεμβάσεις. «Αναγνωρίζουμε ότι η εκπροσώπηση των γυναικών στα συλλογικά μας όργανα δεν βρίσκεται ακόμη στο επιθυμητό επίπεδο. Καταβάλλουμε όμως προσπάθειες για την ενίσχυση της συμμετοχής, αξιοποιώντας τις γνώσεις, τις εμπειρίες και τις δεξιότητές τους. Η προσφορά τους στη Διοικούσα, στο Γενικό και το Πειθαρχικό Συμβούλιο, και στις Επιστημονικές μας Επιτροπές είναι ανεκτίμητη», είπε και πρόσθεσε: «Η προώθηση της ισότητας δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη ενός θεσμού ή ενός φύλου. Απαιτεί συνεργασία, δέσμευση και κοινή στόχευση. Είναι υπόθεση όλων όσοι συμμετέχουν στη διαμόρφωση της επιστημονικής, επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής του τόπου».

Αγρότη, αρχιτέκτονα, για την υποστήριξη των επαγγελματικών συμβούλων στη διαδικασία οργάνωσης Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για την Ανέγερση Νέου Κτηρίου και Ανακαίνιση Υφιστάμενου Κτηρίου της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου. ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ: Ανδρέα Πενταλιώτη, μηχανολόγο μηχανικό, στην Ευρωπαϊκή Τεχνική Επιτροπή Τυποποίησης CEN/TC12 - Oil and Gas Industries Including Lower Carbon Energy.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Πρόεδρος του ISHCCO για την περίοδο 2025-2028 η Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα Το Επιμελητήριο ανακοινώνει με ιδιαίτερη χαρά την εκλογή της κ. Ευαγγελίτσας Τσουλόφτα, μέλους της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΤΕΚ, στη θέση της Προέδρου του International Safety and Health Construction Co-ordinators Organization (ISHCCO) για την τριετία 20252028. Με την ευκαιρία της εκλογής της το Επιμελητήριο της απηύθυνε συγχαρητήρια επιστολή στην οποία αναφέρει: «Αξίζει να σημειωθεί πως η εκλογή σας ως Προέδρου του ISHCCO, αποτελεί σπουδαία αναγνώριση και μεγάλη τιμή τόσο για τον τόπο μας, όσο και για τον κλάδο της Μηχανικής. Ο Πρόεδρος και τα συλλογικά όργανα του Επιμελητηρίου σας εύχονται κάθε επιτυχία και εκφράζουν τη στήριξή τους στο έργο που αναλαμβάνετε». Κατά τη Γενική Συνέλευση του ISHCCO, που πραγματοποιήθηκε στις 13-14 Μαρτίου 2025, στο Εδιμβούργο, το επίσης Μέλος του ΕΤΕΚ κ. Κώστας Μαραγκός, πολιτικός μηχανικός, διορίστηκε Γραμματέας του Οργανισμού. Συγκεκριμένα, το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του ISHCCO για την τριετία 20252028, έχει ως ακολούθως: Πρόεδρος: Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα Αντιπρόεδρος: Alfredο Soeiro (Πορτογαλία) Ταμίας: Erwin Bruch (Λουξεμβούργο) Μέλη: Signe Mehlsen (Δανία) και M. Mihic (Κροατία) Γενικός Γραμματέας: Κώστας Μαραγκός Η εκλογή της κ. Ευαγγελίτσας Τσουλόφτα στη θέση της Προέδρου του ISHCCO αποτελεί σημαντική αναγνώριση για το πολύτιμο έργο της και τη συνεισφορά της στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας. Ταυτόχρονα, η σημαντική αυτή διάκριση αποτελεί μεγάλη τιμή για το Επιμελητήριο, την επιστημονική κοινότητα του τόπου και τη χώρα μας ευρύτερα. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που εκλέγεται γυναίκα στη θέση Προέδρου του ISHCCO. Ο ISHCCO είναι ο Διεθνής Οργανισμός που εκπροσωπεί επαγγελματίες στον τομέα της ασφάλειας και υγείας στον κατασκευαστικό τομέα, και πιο συγκεκριμένα τους Συντονιστές Ασφάλειας και Υγείας Κατασκευών. Τα μέλη του είναι Εθνικοί Επαγγελματικοί Οργανισμοί των Συντονιστών Ασφάλειας και Υγείας Κατασκευών και άλλοι φορείς και Οργανισμοί που ασχολούνται με τον συντονισμό των θεμάτων ασφάλειας και της υγείας στον κατασκευαστικό τομέα. Περαιτέρω, οι στόχοι του οργανισμού περιλαμβάνουν την προώθηση της ασφάλειας και υγείας στον κατασκευαστικό τομέα, σε ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές επίπεδο, καθώς και την υποστήριξη και αναγνώριση του ρόλου του Συντονιστή Ασφάλειας και Υγείας σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τα εργοτάξια. Σκοπός του ISHCCO είναι να συμβάλει και να υποστηρίξει τους Συντονιστές Ασφάλειας και Υγείας Κατασκευών στο έργο τους, μέσω των Εθνικών Μελών του, στοχεύοντας στην προαγωγή της επαγγελματικής τους εξέλιξης, τη συνεχιζόμενη κατάρτισή τους και την ανάπτυξη των επιστημονικών δεξιοτήτων τους. Η εκπροσώπηση της Κύπρου στην ηγεσία του ISHCCO αποτελεί αναντίλεκτα

ένα σημαντικό βήμα για την προώθηση δράσεων που θα συμβάλουν στη διασφάλιση θεμάτων ασφάλειας και υγείας στα εργοτάξια αλλά και για την ενδυνάμωση του ρόλου των Συντονιστών Ασφάλειας και Υγείας Μελέτης και Εκτέλεσης στα κατασκευαστικά έργα, τόσο σε εθνικό όσο και διεθνές επίπεδο. Σημειώνεται ότι τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης του ISHCCO ακολούθησε, στις 14 Μαρτίου 2025, Διεθνές Συνέδριο του Συνδέσμου για την Ασφάλεια Έργων (Association for Project Safety) (APS) και του ISHCCO, του οποίου η νέα Πρόεδρος του ISHCCO, κ. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα, χαιρέτισε την έναρξη, ενώ ο Α’ Αντιπρόεδρος του ΕΤΕΚ και Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πολιτικών Μηχανικών, κ. Πλάτωνας Στυλιανού, ήταν ομιλητής. Η νέα Πρόεδρος του ISHCCO είναι διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην επαγγελματική ασφάλεια και υγεία από το Πανεπιστήμιο Aston University και μεταπτυχιακό τίτλο Master in Public Sector Management από το Cyprus International Institute of Management. Έχει εκτενή επαγγελματική πείρα σε εκπόνηση στατικών μελετών, κατασκευή οικοδομικών, θαλάσσιων έργων, έργων οδοποιίας και σε θέματα επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας. Είναι Πρώτη Λειτουργός Επιθεώρησης Εργασίας στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, όπου εργάζεται από το 1993. Είναι επίσης εκλεγμένο Μέλος του Γενικού Συμβουλίου του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου, από το 2017, ενώ εξελέγη Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΤΕΚ για την τριετία 2023-2026. Διετέλεσε επίσης Προέδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Κύπρου κατά την περίοδο 2022-2024. Επίσης, η κ. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα υπήρξε Συντονίστρια της Επιστημονικής Επιτροπής Ασφάλειας και Υγείας ΕΤΕΚ, ενώ την παρούσα περίοδο είναι Συντονίστρια της Επιστημονικής Επιτροπής Ασφαλούς και Δομημένου Περιβάλλοντος του ΕΤΕΚ. Η κ. Τσουλόφτα εκπροσωπεί επίσης την Κύπρο σε Ομάδες Εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας και συμμετείχε στην ετοιμασία Οδηγών για τα Εργοτάξια και τις Εργασίες σε Ύψος. Επιπρόσθετα, συμμετείχε και διοργάνωσε διεθνή συνέδρια και εκπαιδευτικά προγράμματα για θέματα επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας στην Κύπρο και στο εξωτερικό.

15

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Υλοποίηση οδικών δικτύων κατά τη διάνοιξη δρόμου - διαχωρισμό οικοπέδων Την προσοχή των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης εφιστά το ΕΤΕΚ στην παρακολούθηση της υλοποίησης οδικών δικτύων στο πλαίσιο έργων για διάνοιξη δρόμου-διαχωρισμό οικοπέδων, αφού έχει διαπιστωθεί ότι, κατόπιν της μεταρρύθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης, αρκετά έργα για τη δημιουργία οδικού δικτύου που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο διάνοιξης δρόμου ή και διαχωρισμού οικοπέδων, δεν τυγχάνουν παρακολούθησης από την αρμόδια αρχή ή και παραμένουν στάσιμα ενόψει του ότι υπάρχει αδυναμία ή και άρνηΟι ΕΟΑ πρέπει να ση εκ μέρους της αρμόδιας αρχής να αναλάβει την παρακολούθηση της υλοπαρακολουθούν ποίησης του έργου. Τις επισημάνσεις κατα έργα οδικού ταγράφει το Επιμελητήριο σε επιστολή προς τις Διευθύντριες των ΕΟΑ Λευκωσί- δικτύου στο πλαίσιο ας, Λάρνακας, Πάφου, Αμμοχώστου και διάνοιξης δρόμου τον Διευθυντή ΕΟΑ Λεμεσού. ή και διαχωρισμού Επί του προκειμένου το ΕΤΕΚ σημειώνει ότι: «Σύμφωνα με το άρθρο 3.-(1Γ) του οικοπέδων περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου “Σε περίπτωση έργων που αφορούν τη διάνοιξη ή κατασκευή οδού ή τη διάνοιξη ή διαίρεση γης, κατόπιν έκδοσης άδειας δυνάμει των διατάξεων του παρόντος άρθρου, η αρμόδια αρχή δύναται να αναθέτει την παρακολούθηση της υλοποίησης του οδικού δικτύου τέτοιων έργων στην τοπική αρχή της περιοχής εντός της οποίας εμπίπτει το έργο και, σε περίπτωση που η τοπική αρχή αποδεχθεί την ανάθεση, η τοπική αρχή θεωρείται ότι ενεργεί εκ μέρους της αρμόδιας αρχής και ότι έχει εξουσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και τους δυνάμει αυτού εκδοθέντες Κανονισμούς, να ασκεί γενική εποπτεία, να προβαίνει σε

υποδείξεις και να υποβάλλει απαιτήσεις προς τον ιδιοκτήτη του έργου ή/και τον επιβλέποντα μηχανικό, αναφορικά με τη διόρθωση κατασκευαστικών λαθών ή αστοχιών ή/και τη διεξαγωγή ελέγχων ποιότητας υλικών ή/και την προσκόμιση εγγράφων, βεβαιώσεων και πιστοποιητικών, με σκοπό τη διασφάλιση της τήρησης των όρων της άδειας και των τεχνικών προδιαγραφών υλοποίησης του οδικού δικτύου του έργου: Νοείται ότι η παρακολούθηση της υλοποίησης του έργου από την αρμόδια αρχή ή την τοπική αρχή δεν απαλλάσσει τον επιβλέποντα μηχανικό από τις ευθύνες και υποχρεώσεις αυτού, όπως καθορίζονται στις διατάξεις του παρόντος Νόμου και στους δυνάμει αυτού εκδοθέντες Κανονισμούς.” Περαιτέρω και χωρίς να παραγνωρίζεται ότι την ευθύνη για την επίβλεψη του έργου φέρει ο Επιβλέπων Μηχανικός, σημειώνουμε ότι η έλλειψη παρακολούθησης των έργων δύναται να έχει ως αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις, αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα του έργου όπως π.χ. μη επαρκή υπερεκσκαφή, μη ικανοποιητικό βαθμό συμπύκνωσης των στρώσεων του θεμελίου/υποθεμελίου του δρόμου κ.ά. Ως εκ των πιο πάνω, σας καλούμε να προχωρήσετε στις απαραίτητες ενέργειες για τη διασφάλιση της παρακολούθησης των έργων δημιουργίας οδικού δικτύου που γίνονται στο πλαίσιο διάνοιξης δρόμου ή και διαχωρισμού οικοπέδων από λειτουργούς του Οργανισμού σας, που αποτελεί και την αρμόδια αρχή για το εν λόγω θέμα» καταλήγει η επιστολή.

Αναθεώρηση Ηλεκτρονικού Οδηγού Ερμηνείας Πολεοδομικών Κανονισμών Το ΕΤΕΚ ενημερώνει τα μέλη του ότι ο Ηλεκτρονικός Οδηγός Ερμηνείας Πολεοδομικών Κανονισμών έχει επικαιροποιηθεί. Η νέα έκδοση του Οδηγού είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του ΕΤΕΚ εδώ. Σημειώνεται ότι η διαφοροποίηση στο κείμενο του οδηγού αφορά το επιτρεπόμενο ύψος περιτοιχίσματος κατά μήκος του συνόρου με πεζόδρομο, το οποίο δύναται να είναι μέχρι 1,20 μ. από το φυσικό έδαφος. Η έκδοση του εν λόγω Οδηγού έχει ως στόχο να συμβάλει στην ύπαρξη ομοιόμορφης προσέγγισης σε ό,τι αφορά την απόδοση της ερμηνείας πολεοδομικών Κανονισμών, μέσω της αποσαφήνισης και της σχηματικής απεικόνισης προνοιών της κείμενης πολεοδομικής νομοθεσίας που διέπει τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση αναπτύξεων.

16

Ο υπό αναφορά Οδηγός έχει εκδοθεί από το ΕΤΕΚ και στο πλαίσιο της ετοιμασίας του, το προσχέδιό του Οδηγού είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Ο Οδηγός έχει επίσης αξιολογηθεί από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως (ΤΠΟ) και το περιεχόμενό του τυγχάνει της αποδοχής του ΤΠΟ. Επί του προκειμένου σημειώνεται ότι σε περίπτωση που προκύπτει διαφορετική ερμηνεία πρόνοιας ή αμφιβολία, αυτή θα πρέπει να αποστέλλεται στον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, ώστε να δίδεται κατευθυντήρια οδηγία για συνεπή εφαρμογή των προνοιών παγκύπρια. Σε συνέχεια των πιο πάνω σημειώνεται ότι το περιεχόμενο του Οδηγού δεν είναι σε καμία περίπτωση εξαντλητικό.

Θ Ε Μ ΑΤΑ

2025 ΣXEΔΙΑΣΤΙΚΟ Μόνιμη άδεια -ΜΟΝΟ-

331.50 € + ΦΠΑ

Το progeCAD με κόστος 331.50€ αποτελεί τη βέλτιστη λύση εναλλακτικής πλατφόρμας AutoCAD® Στηριζόμενο στην μηχανή του IntelliCAD, περιλαμβάνει πανίσχυρα εργαλεία σχεδίασης σε 2 και 3 διαστάσεις. Είναι συμβατό με το AutoCAD® 2D/3D και διαχειρίζεται AutoCAD® DWG αρχεία. Για περισσότερη ευελιξία, η ίδια άδεια χρήσης μπορεί να εγκατασταθεί ταυτόχρονα σε σταθερό και σε φορητό υπολογιστή.

10 Λόγοι να επιλέξετε το progeCAD Professional: • Μόνιμη Άδεια! Χωρίς ετήσια συνδρομή. Δική σας απόφαση αν θα αναβαθμίσετε.

• Τίποτα προς εκμάθηση εάν είστε χρήστες AutoCAD®.

• Λειτουργία με αρχεία μορφής DWG. Πλήρης συμβατότητα με το AutoCAD, δεν απαιτείται οποιαδήποτε μετατροπή.

• Εισαγωγή ΒΙΜ έργων και αντικειμένων (Autodesk Revit® and IFC).

• Δυνατότητα Μετατροπής από PDF σε DWG. • Μετατρέψτε τα παλιά σχέδια σας σε αρχεία CAD. • Δημιουργήστε εύκολα και γρήγορα αρχιτεκτονικά σχέδια με το Plug-in EasyArch.

• 22.000 έτοιμα blocks με δυνατότητα προσαρμογής.

• Εισαγωγή/Εξαγωγή – STEP, IGES, PDF, 3D PDF, DWF, 3DS, DAE, LWO, POV, Maya, OBJ, BMP, JPG, WMF, EMF, SVG. • Δυνατότητα Φωτορεαλιστικής Απεικόνισης μέσω του Artisan Render Engine.

AuDeSy LTD Ηλία Βενέζη 2Α, Γραφείο 303, 2042 Στρόβολος Τηλ: 97 652 552 / 22 768 244 Web: www.3dr.eu | www.audesy.com

17

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Σχόλια και παρεμβάσεις του ΕΤΕΚ σε τρέχοντες διαγωνισμούς Με επιστολή του στον Διευθυντή του Τμήματος Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων το Επιμελητήριο κατέθεσε τις εισηγήσεις του για τις «Συμβουλευτικές Υπηρεσίες για το έργο του νέου Γενικού Χημείου του Κράτους». Το έργο αποτελεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εγχείρημα, κρίσιμο για τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών και λόγω των απαιτήσεων του συγκεκριμένου διαγωνισμού και ελλείψει άλλου έργου αντίστοιχης εξειδίκευσης στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι εύλογο πως οι μελετητικές ομάδες που θα συμμετέΝέο Γενικό Χημείο χουν στον διαγωνισμό θα προκύψουν από συμπράξεις και συνεργασία Κυτου Κράτους, πρίων μελετητών με συμβούλους του Πυροσβεστικός εξωτερικού. Ωστόσο, κρίνει σκόπιμο Σταθμός να επισημάνει ορισμένα σημεία που απαιτούν προσαρμογή, ώστε η διαΕπταγώνιας, κτήριο δικασία να καταστεί πιο συμμετοχική, ΕΟΑ Πάφου, χωρίς να υποβαθμιστεί η ποιότητα του έργου. Αρχικά εισηγείται τροποΝαυτική Βάση ποίηση της διαγωνιστικής διαδικασίστο Μαρί ας, και θεωρεί ότι «βέλτιστη λύση θα ήταν να έχει προηγηθεί ξεχωριστή προκήρυξη για την εξασφάλιση μελετητικών υπηρεσιών από τον Ειδικό Σύμβουλο Εργαστηριακών Χώρων (Laboratory Expert)». Ωστόσο, «σε περίπτωση που ο διαγωνισμός συνεχιστεί με τη σημερινή του μορφή, κρίνουμε αναγκαίες προσαρμογές στις απαιτήσεις τεχνικής/επαγγελματικής ικανότητας των Συμβούλων, ώστε να διασφαλιστεί ο υγιής ανταγωνισμός». Οι προσαρμογές αφορούν, μεταξύ άλλων: • Καθορισμό του χρόνου υλοποίησης των έργων που ζητούνται στα 15 χρόνια για όλες τις ειδικότητες, εκτός του Πολιτικού Μηχανικού, όπου προτείνεται περίοδος 13 ετών λόγω των Ευρωκωδίκων.

• Αναθεώρηση του κριτηρίου των 7.000 μ² εργαστηριακών χώρων σε 4.000 μ² στις ειδικότητες από τις οποίες θα ζητηθεί αυτή η εξειδίκευση.

• Σύμφωνα με τα πιο πάνω δεν υπάρχει λόγος να ζητείται ταυτόχρονα η απαίτηση των 7.000 μ² σε ορίζοντα 15ετίας και των 4.000 μ² σε ορίζοντα 7ετίας.

• Πολιτικός Μηχανικός: Μείωση του ελάχιστου προϋπολογισμού των απαιτούμενων έργων από €20.000.000 σε €15.000.000, ή εναλλακτικά δυνατότητα συμμετοχής με δύο έργα κόστους €10.000.000 έκαστο.

• Μηχανολόγος και Υδραυλικός Μηχανικός: Να απαιτείται η ολοκλήρωση ενός κτηρίου με 4.000 μ² εργαστηριακών χώρων σε ορίζοντα 15ετίας, αντί της απαίτησης για περισσότερα έργα.

• Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Επιμετρητής Ποσοτήτων: Να απαιτεί-

18

ται εμπειρία σε έργα συνολικής έκτασης 15.000 μ², τα οποία δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνουν εργαστηριακούς χώρους, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στη σύνθεση ομάδων, και εξαίρεση της υποχρεωτικής εμπειρίας σε εργαστηριακά κτήρια. Το ΕΤΕΚ καταλήγει λέγοντας ότι: «Η υιοθέτηση των παραπάνω προτάσεων δεν μειώνει σε καμία περίπτωση τη σημασία της ποιότητας του έργου, αλλά αντιθέτως, διασφαλίζει ένα δίκαιο και διαφανές σύστημα επιλογής, που θα οδηγήσει στην προσέλκυση των πλέον κατάλληλων μελετητών» και καλεί το Τμήμα Δημοσίων Έργων να επανεξετάσει τα δεδομένα του διαγωνισμού, δίνοντας ταυτόχρονα παράταση για υποβολή συμμετοχών σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα κριτήρια.

• Ανάκληση της διαδικασίας Μελέτη-Κατασκευή και προκήρυξη αρχιτεκτονικού διαγωνισμού για την κατασκευή του Πυροσβεστικού Σταθμού Επταγώνιας προτείνει με επιστολή του στον Υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων το Επιμελητήριο. Στην επιχειρηματολογία του αναφέρει ότι «έργα όπως οι πυροσβεστικοί σταθμοί αποτελούν σημεία αναφοράς για τους πολίτες, τον δημόσιο χώρο και τον αστικό ιστό, και ως εκ τούτου, η προσέγγισή τους θα πρέπει να υπερβαίνει τη στενά τεχνική και διεκπεραιωτική διάσταση. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός τους πρέπει να αποτελεί επίσης σημαντική παράμετρο που να αντανακλά την ταυτότητα και τον ρόλο τους. Μια τέτοια προσέγγιση θα διασφαλίσει την αρχιτεκτονική ποιότητα του έργου, ενώ ταυτόχρονα θα δώσει χώρο στην αρχιτεκτονική δημιουργία και στην έκφραση καινοτόμων προσεγγίσεων – ιδιαίτερα από νέους επαγγελματίες. Παράλληλα, θα ενισχυθεί η διαφάνεια και ο δημόσιος διάλογος γύρω από την παραγωγή των δημόσιων έργων που αποτελούν αναφορά για τους πολίτες, όπως αυτό».

• Σε γραπτή επικοινωνία με τον ΕΟΑ Πάφου με θέμα «Διαγωνισμό για την παροχή υπηρεσιών ομάδας συμβούλων μελετητών προς εκπόνηση των μελετών για την ανέγερση νέων κτηριακών εγκαταστάσεων του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Πάφου» το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι «Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι αρκετά χαμηλή για το προϋπολογισθέν κόστος του έργου και υπολείπεται αυτής που προκύπτει από την εφαρμογή της εγκυκλίου ΓΛ/ ΑΑΔΣ 114, ημερομηνίας 02/11/2022, “Υπηρεσίες Συμβούλων Μελετητών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων”. Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι οι εκτιμημένες αξίες των συμβάσεων μελετητικών υπηρεσιών, όπως προκύπτουν από τους πίνακες της εγκυκλίου, έχουν ως στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις έτσι ώστε

Θ Ε Μ ΑΤΑ να διορθωθεί η αρνητική κατάσταση των εξαιρετικά χαμηλών αμοιβών μελετητών σε δημόσιες συμβάσεις, οι οποίες υπονομεύουν την ποιότητα και την πληρότητα των μελετητικών υπηρεσιών, με συνεπακόλουθο την ενδεχόμενη επιβάρυνση του υπό μελέτη έργου και του δημοσίου με πολλαπλάσιο κόστος από τις όποιες εξοικονομήσεις. Συναφώς και στη βάση των όσων προαναφέρονται, σας καλούμε να προβείτε σε επανεξέταση και αναθεώρηση του ύψους της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης που έχει καθοριστεί για τον διαγωνισμό».

•Συναφής είναι και η επιστολή του ΕΤΕΚ προς το Υπουργείο Άμυνας για τον «Διαγωνισμό για παροχή Υπηρεσιών Συμβούλων Μελετητών για τον σχεδιασμό και εκπόνηση όλων των αναγκαίων μελετών καθώς και την επίβλεψη των κατασκευαστικών εργασιών για την επέκταση της υφιστάμενης Ναυτικής Βάσης “Ευάγγελος Φλωράκης” στο Μαρί». Εκτός από την επισήμανση ότι η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι αρκετά χαμηλή για το προϋπολογισθέν κόστος του έργου και υπολείπεται αυτής που προκύπτει από την εφαρμογή της εγκυκλίου ΓΛ/ ΑΑΔΣ 114, ημερομηνίας 02/11/2022, «Υπηρεσίες Συμβούλων Μελετητών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων», το ΕΤΕΚ θεωρεί περιοριστικές τις προϋποθέσεις που αφορούν τις τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες των Οικονομικών Φορέων και διατυπώνει την άποψη ότι «ο καθορισμός των απαιτούμενων προσόντων των Οικονομικών Φορέων θα πρέπει ως γενική αρχή να βασίζεται στην αρχή της αναλογικότητας και να εγγυ-

άται την ίση πρόσβαση αλλά και το ότι δεν δημιουργούνται αδικαιολόγητα εμπόδια στην υποβολή ανταγωνιστικών προσφορών. Επιπλέον, οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τις ειδικές περιστάσεις και τις συνθήκες της αγοράς και το μικρό μέγεθος της Κύπρου και να διαμορφώνουν τις απαιτήσεις τους με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η ευρεία συμμετοχή στον Διαγωνισμό από ικανούς προσφοροδότες. Στο πλαίσιο αυτό, το Επιμελητήριο θεωρεί ότι οι προϋποθέσεις για τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες που έχετε θέσει θα πρέπει επίσης να επαναξιολογηθούν ώστε να διασφαλίσουν την ευρεία συμμετοχή στον διαγωνισμό». Τέλος, το ΕΤΕΚ συμπληρώνει ότι στις ειδικότητες μελετητών από τις οποίες θα πρέπει να στελεχωθεί η Ομάδα Μελετητών θα πρέπει να περιληφθεί ο Αρχιτέκτονας, οποίος και θα είναι υπεύθυνος για τη διεκπεραίωση των διαδικασιών όπως την έκδοση αδειών κ.λπ. Με δεύτερη επιστολή του το Επιμελητήριο επανέρχεται στο θέμα για να σημειώσει ότι «Στο σημείο 6.4.1 του Μέρους Α της προκήρυξης, που αφορά τις τεχνικές και επαγγελματικές ικανότητες τις οποίες θα πρέπει οι Οικονομικοί Φορείς να πληρούν υποχρεωτικά, γίνεται αναφορά στην Αξία Σύμβασης ως προϋπόθεση για συμμετοχή στον Διαγωνισμό. Η αναφορά θα έπρεπε να γίνεται σε Αξία Έργου, ανεξάρτητα από την αξία της σύμβασης για τον μελετητή, τόσο στο σημείο Α όσο και στο σημείο Β».

Γενικό Διάταγμα Εξαίρεσης για τοίχους τύπου ξερολιθιάς Με επιστολή του στον Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών το ΕΤΕΚ αναφέρεται στο Προσχέδιο του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Γενικού Διατάγματος Εξαίρεσης για τοίχους αντιστήριξης (τύπου ξερολιθιάς) του 2025. Το Επιμελητήριο σημειώνει ότι: i. Συμφωνεί με το ότι δεν πρέπει να τίθεται περιορισμός στις περιοχές στις οποίες δύναται να ανεγερθεί τοίχος αντιστήριξης με τον παραδοσιακό τρόπο δόμησης (ξερολιθιά), χωρίς να απαιτείται η εξασφάλιση άδειας οικοδομής. Ωστόσο για την επίτευξη του σκοπού αυτού θεωρούμε πως δεν είναι απαραίτητο να εκδοθεί ξεχωριστό διάταγμα. Ειδικότερα, θεωρούμε ότι ο τοίχος αντιστήριξης με τον παραδοσιακό τρόπο δόμησης (ξερολιθιά) δύναται να παραμείνει στις κατηγορίες κατασκευών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Γενικού Διατάγματος Εξαίρεσης (ΚΔΠ 384/2022) και να ενταχθεί ειδική πρόνοια στο υπό αναφορά διάταγμα ότι δεν υπάρχει περιορισμός σε ό,τι αφορά τις περιοχές στις οποίες μπορεί να ανεγερθεί η υπό αναφορά κατηγορία κατασκευής. ii. Σε ό,τι αφορά τον άλλο σκοπό της έκδοσης ξεχωριστού διατάγματος για την περίπτωση της ξερολιθιάς, που είναι να μην απαιτείται η κοινοποίηση εξαίρεσης στην αρμόδια αρχή, σημειώνουμε ότι με την κοινοποίηση εξαίρεσης η αρμόδια αρχή λαμβάνει γνώση για τις εν λόγω κατασκευές και για το σημείο κατασκευής τους και πως αυτό δύναται να λειτουργεί ως ένα μέτρο για διασφάλιση της μη κατασκευής ξερολιθιών κατά μήκος δρόμων, ως προνοεί και το σχετικό διάταγμα.

Δηλώσεις συμμετοχής μέχρι 21/5 στον σύνδεσμο: https://docs.google.com/forms/d/1KQE5ijIplXJyLMZ6rYzNel9NI BQqESB1RCgrv3C7s2E/edit

19

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Μέτρα από το ΕΤΕΚ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας Έκκληση στην Πολιτεία, τους εμπλεκόμενους φορείς και τους πολίτες να αντιΚουλτούρα μετωπίσουν με σοβαρότητα και υπευορθολογικής θυνότητα το ζήτημα της διαχείρισης του κατανάλωσης: νερού απευθύνει το ΕΤΕΚ, καταθέτοντας σειρά από μέτρα για την αντιμετώπιση Το νερό είναι ενός από τα σοβαρότερα προβλήματα ένας πολύτιμος, που αντιμετωπίζει ο τόπος. Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, η κλιματιπεπερασμένος κή κρίση η οποία οδηγεί σε συχνότερες φυσικός πόρος και μακρύτερες περιόδους ανομβρίας καθιστά επιτακτική την ανάγκη για μελετημένες, ανθεκτικές και ολοκληρωμένες λύσεις, ενώ για τα επόμενα δύο καλοκαίρια απαιτούνται και άμεσα ανακουφιστικά μέτρα. Το ΕΤΕΚ καταδεικνύει ως προβληματικές τις διαχρονικές χαλαρώσεις για την υδροδότηση των γηπέδων γκολφ και σημειώνει πως δόθηκαν μάχες για να αποχαρακτηριστεί η περιοχή απέναντι από τον Κούρρη από ζώνη οικιστικής ανάπτυξης. Τονίζει δε ότι οι λύσεις για το υδατικό πρόβλημα οφείλουν να ακολουθούν μια συνεπή, μακροπρόθεσμη στρατηγική και πως είναι αναγκαία τα μικρά, σταθερά βήματα προς την ίδια κατεύθυνση, ανεξαρτήτως της εκάστοτε διακυβέρνησης και ανεξαρτήτως των ετών όπου παρατηρούνται αυξημένες βροχοπτώσεις. Σε ό,τι αφορά την πολιτική πτυχή του θέματος και δη σε σχέση με τη χάραξη στρατηγικής, θέση του Επιμελητηρίου είναι να μειωθούν οι πολιτικές παρεμβάσεις στην εκτελεστική διαχείριση του προβλήματος. Η καταστροφή της μονάδας αφαλάτωσης στην Πάφο, η αστοχία στο φράγμα του Μαυροκόλυμπου και η απώλεια πολύτιμου νερού κατέδειξαν την έλλειψη προετοιμασίας, προληπτικής στρατηγικής και σχεδιασμού. Σχετικά με τα μέτρα προς αντιμετώπιση του προβλήματος, το ΕΤΕΚ υπογραμμίζει την ανάγκη για έναρξη, άμεσα, μιας εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τη λειψυδρία. Προτείνεται παράλληλα: - Άμεση μελέτη για τη σύζευξη της λειτουργίας των ιδιαίτερα ενεργοβόρων μονάδων αφαλάτωσης με χρήση ενέργειας από ΑΠΕ. Ώριμες τεχνολογικές λύσεις υπάρχουν και εάν μελετηθούν σωστά μπορούν να καταστούν οικονομικά προσιτές. Μια διέξοδος για να επιτευχθεί αυτό είναι η διαχείριση του νερού που παράγεται από την αφαλάτωση να γίνεται σε ετήσια βάση σε συνδυασμό με αποθήκευση νερού σε λιμνοδεξαμενές, και όχι μόνο την περίοδο αιχμής της ζήτησης.

- Κατάρτιση Σχεδίου για άμεσο περιορισμό διαρροών σε περιοχές με υψηλή έλλειψη, όπως η Πάφος και η Λεμεσός - Ένταξη του ανακυκλωμένου νερού στο υδατικό ισοζύγιο. Για τα επόμενα ένα με δύο χρόνια το ΕΤΕΚ θεωρεί πως θα πρέπει να μειωθεί η κατανάλωση κατά 10-15 εκατ. κ.μ. ετησίως, χωρίς οι περικοπές να εστιάζουν στους πολίτες. Ενδεικτικά προτείνονται: - Απαγόρευση χρήσης πόσιμου νερού σε πισίνες (κατοικιών, ξενοδοχείων κ.λπ.), με χρήση μόνο υπόγειου ή αλμυρού νερού - Μείωση της οικιακής και ξενοδοχειακής κατανάλωσης μέσω πρακτικών λύσεων (π.χ. τοποθέτηση πλαστικών φιαλών στα καζανάκια) - Απαγόρευση χρήσης πόσιμου νερού για άρδευση οικιακών κήπων – χρήση γεωτρήσεων όπου είναι εφικτό και επαναφορά του παλαιού σχεδίου επιδότησης για γεωτρήσεις και σύνδεση με τα αποχωρητήρια

20

- Προγραμματισμένη παρακολούθηση, συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών και των φραγμάτων για περιορισμό διαρροών - Έλεγχοι για περιορισμό του μη τιμολογημένου νερού: εντοπισμός παράνομων συνδέσεων, ελαττωματικών υδρομετρητών ή καταναλωτών χωρίς υδρομέτρηση - Τροποποίηση νομοθεσίας για επιβολή εξώδικων προστίμων στους παραβάτες. Επιπλέον, σύμφωνα με το ΕΤΕΚ, απαιτείται η επιτάχυνση των έργων επεξεργασίας λυμάτων και της εγκατάστασης αγωγών μεταφοράς νερού, ώστε να ενισχυθεί η διαθεσιμότητα για άρδευση. Το ανακυκλωμένο νερό πρέπει να ενταχθεί στα υφιστάμενα δίκτυα, όπου αυτό είναι εφικτό. Αξίζει να σημειωθεί πως το 70% της συνολικής κατανάλωσης νερού αφορά την άρδευση και όχι την ύδρευση, και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν καλλιέργειες που είναι υδροβόρες και γίνονται με μη αποτελεσματικούς τρόπους άρδευσης. Συνεπώς, απαιτούνται μακροπρόθεσμα στοχευμένες παρεμβάσεις: - Eπανεξέταση του μοντέλου αξιοποίησης του νερού στον αγροτικό τομέα - Αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για αποτελεσματικότερη διαχείριση του νερού, τόσο στην ύδρευση όσο και στην άρδευση - Εκσυγχρονισμός των αστικών δικτύων ύδρευσης και του τρόπου λειτουργίας τους. Εκδήλωση για το υδατικό Εκδήλωση με θέμα «Υδατικό Πρόβλημα: Σημερινές προκλήσεις, μελλοντικές δυσκολίες και σχεδιασμός βραχυπρόθεσμων/μακροπρόθεσμων μέτρων για την αντιμετώπισή τους» πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 9 Απριλίου 2025, στο Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό Κέντρο του ΕΤΕΚ από τις 18:30 μέχρι τις 20:30. Κεντρικός ομιλητής ήταν ο καθηγητής του ΑΠΘ και πρόεδρος της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης Άγις Μ. Παπαδόπουλος, ο οποίος παρουσίασε παρόμοιες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην Ελλάδα (π.χ. στα νησιά) καθώς και τις στρατηγικές που σχεδιάζονται και άρχισαν να εφαρμόζονται στην Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, η οποία παρέχει υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης σε περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια πολίτες του ευρύτερου Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυναν ο Ανδρέας Γρηγορίου, Γενικός Διευθυντής Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, και ο Πρόεδρος του ΕΤΕΚ Κωνσταντίνος Κωνσταντή. Σύντομη παρέμβαση έγινε και από τον Αναπληρωτή Διευθυντή του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων Γιώργο Καζαντζή.

Ayias Paraskevis 5, Nicosia 2412 | +357 22444555 | www.maourisoikoset.com | info@maourisoikoset.com

maouris_oikoset

Maouris Oikoset

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Το ΕΤΕΚ υιοθετεί το Μανιφέστο του ECCE «Building a resilient future: Climate-proof design of infrastructure for generations to come» Το Επιμελητήριο ενημερώνει τα μέλη του ότι έχει υιοθετήσει την τελευταία διακήρυξη (Manifesto) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πολιτικών Μηχανικών (ECCE) με θέμα «Building a Resilient Future: Climate-Proof Design of Infrastructure for Generations to Come». Η διακήρυξη αυτή αποτελεί ένα σημαντικό έγγραφο που υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι πολιτικοί μηχανικοί στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει η κλιματική αλλαγή και στη δημιουργία βιώσιμων υποδομών για τις μελλοντικές γενεές. Μέσω της διακήρυξης, το ECCE καλεί να προχωρήσουμε σε εφαρμόσιμες στρατηγικές για τη δημιουργία βιώσιμων και ανθεκτικών υποδομών και προτρέπει τους μηχανικούς να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια. Ταυτόχρονα, στη διακήρυξη δίδεται έμφαση στην υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου δράσης για τα μέλη του ECCE και τους πολιτικούς μηχανικούς προς επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, με επίκεντρο, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: • Ενίσχυση της Ανθεκτικότητας σε σχέση με την Κλιματική Κρίση: Επικαιροποίηση των σχεδιαστικών προτύπων και υιοθέτηση λύσεων

22

που λαμβάνουν υπόψη την κλιματική αλλαγή, με στόχο τη θωράκιση των υποδομών.

• Βιώσιμη Χρηματοδότηση και Επένδυση: Ενθάρρυνση καινοτόμων μηχανισμών χρηματοδότησης και υποστηρικτικών πολιτικών για τη χρηματοδότηση βιώσιμων υποδομών.

• Συνεργασία και Ανταλλαγή Γνώσης: Προαγωγή της διεθνούς συνεργασίας και προώθηση της ανοικτής πρόσβασης σε καινοτόμες λύσεις και τεχνολογίες.

• Κοινωνική Ισότητα και Εμπλοκή της Κοινότητας: Προτεραιοποίηση του συμπεριληπτικού σχεδιασμού προς όφελος των ευάλωτων κοινοτήτων.

• Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Ικανοτήτων: Κατάρτιση μηχανικών σε πρακτικές για τη δημιουργία ανθεκτικών υποδομών, μέσω της εκπαίδευσης.

• Επικαιροποίηση Κωδίκων και Προτύπων: Αναθεώρηση κατευθυντήριων γραμμών λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας. Μέσω της διακήρυξης, το ECCE ενθαρρύνει τα μέλη του και τους πολιτικούς μηχανικούς να τη μελετήσουν και να εξετάσουν τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της. Η διακήρυξη (Manifesto) του ECCE «Building a resilient future: Climate-proof design of infrastructure for generations to come»

Μέσω του Ιππόδαμου η διαβούλευση με το Τμήμα Περιβάλλοντος

Αναθεωρημένο Έντυπο Γνωστοποίησης, σχετικά με την Άσκηση Διακριτικής Ευχέρειας για Υπέρβαση του Μέγιστου Επιτρεπόμενου Αριθμού Ορόφων μέχρι δύο

Την ικανοποίησή του για τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας διαβούλευσης με το Τμήμα Περιβάλλοντος, στο πλαίσιο της αδειοδότησης προτεινόμενων αναπτύξεων, εκφράζει το ΕΤΕΚ. Πλέον η διαβούλευση δεν θα γίνεται σε έντυπη μορφή αλλά ηλεκτρονικά μέσω του ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος «Ιππόδαμος», κάτι που ανταποκρίνεται στο πάγιο αίτημα του Επιμελητηρίου και συνάδει με την προσπάθεια που καταβάλλεται από όλους για μετάβαση στην ηλεκτρονική διαβούλευση. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 3 Απριλίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση του ΕΤΕΚ με το Τμήμα Περιβάλλοντος όπου, μεταξύ άλλων, συζητήθηκε ευρύτερα το θέμα της διαβούλευσης για προτεινόμενες αναπτύξεις, και δόθηκε η ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων και για άλλα ζητήματα όπως η λειτουργία της Επιτροπής Μελετών Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ) και η τήρηση του Μητρώου Μελετητών ΜΕΕΠ.

Σύμφωνα με την παρ. 2.6 της κατευθυντήριας εγκυκλίου του Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας σχετικά με την άσκηση διακριτικής ευχέρειας των Πολεοδομικών Αρχών για υπέρβαση του μέγιστoυ επιτρεπόμενου αριθμού ορόφων μέχρι δύο, για τις περιπτώσεις που ζητείται άσκηση της διακριτικής ευχέρειας της Πολεοδομικής Αρχής για υπέρβαση του μέγιστου επιτρεπόμενου αριθμού ορόφων (μέχρι 2), θα πρέπει πριν ή ταυτόχρονα με την υποβολή της πολεοδομικής αίτησης, να αναρτάται γνωστοποίηση σε περίοπτο και εμφανές σημείο του χώρου της ανάπτυξης, για κατάλληλη ενημέρωση του κοινού και των περίοικων, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα έγκαιρης υποβολής παραστάσεων προς την Πολεοδομική Αρχή. Σύμφωνα με επιστολή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, ημερ. 22.06.2023, σε συνέχεια της ανάρτησης του Εντύπου Γνωστοποίησης θα πρέπει να υποβάλλονται αποδεικτικά στοιχεία ανάρτησης (φωτογραφικό υλικό) από τους αιτητές, με συμπληρωμένη επί της Γνωστοποίησης την ημερομηνία ανάρτησης. Ως εκ των πιο πάνω, το ΕΤΕΚ ενημερώνει τα μέλη του ότι το τυποποιημένο έντυπο γνωστοποίησης που έχει ετοιμαστεί από το ΤΠΟ για το σκοπό αυτό έχει αναθεωρηθεί. Το αναθεωρημένο έντυπο γνωστοποίησης είναι διαθέσιμο εδώ, σε επεξεργάσιμη μορφή.

On-line Shop

Buy sta n

dards in the New Digital Era

https://e-shop.cys.org.cy

For CYS Subscribers

https://std-ol.cys.org.cy Limassol Avenue & 30 Kosta Anaxagora Str.,

+357 22 411 411

3rd Floor, 2014 Strovolos, Nicosia, Cyprus

cystandards@cys.org.cy

+357 22 411511

Θ Ε Μ ΑΤΑ

Αγορά υπηρεσιών από πολιτικούς μηχανικούς για οπτικούς ελέγχους σε τ/κ περιουσίες Το ΕΤΕΚ ενημερώνει τα μέλη του ότι η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών του Υπουργείου Εσωτερικών, ανακοινώνει ότι, σε συνέχεια της προηγούμενης σχετικής ανακοίνωσης, ημερ. 14.02.2025 και δεδομένης της αυξημένης ανάγκης για την ταχύτερη ολοκλήρωση των οπτικών ελέγχων των τ/κ περιουσιών για σκοπούς παραχώρησης, στο πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 7(1) του περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και Άλλα Θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου, η διαδικασία λήψης αιτήσεων ενδιαφέροντος από επαγγελματίες πολιτικούς μηχανικούς, εγγεγραμμένους στο ΕΤΕΚ, οι οποίοι θα διενεργούν τον απαιτούμενο οπτικό έλεγχο, συνεχίζεται. Για σκοπούς συμπερίληψής τους στον υφιστάμενο Κατάλογο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να συμπληρώσουν την αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος και να την αποστείλουν, μαζί με όλα τα απαιτούμενα πιστοποιητικά, στην ηλεκτρονική διεύθυνση vgalinou@papd.mof.gov.cy. Σημειώνεται πως, δηλώσεις ενδιαφέροντος μπορούν να υποβληθούν μόνο ηλεκτρονικά. Για οποιεσδήποτε περαιτέρω πληροφορίες ή διευκρινίσεις, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, στα τηλέφωνα 22 867866 και 22 867705. Η ανακοίνωση της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, ημερ. 26.03.2025

Οι θέσεις του ΕΤΕΚ στο Συμβούλιο Παρεκκλίσεων Τις απόψεις του για δύο αιτήσεις απέστειλε το Επιμελητήριο στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων. Στην πρώτη περίπτωση που αφορά χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση των προνοιών του Τοπικού Σχεδίου Παραλιμνίου, Αγίας Νάπας και Δερύνειας, για προσθήκες και μετατροπές στο υφιστάμενο ξενοδοχείο «Capo Bay», ούτως ώστε η δυναμικότητά του να ανέλθει σε 270 δωμάτια / 568 κλίνες, με την προσθήκη 3 νέων blocks και 4 θεματικών εστιατορίων, το ΕΤΕΚ τοποθετείται θετικά υπό τις πιο κάτω προϋποθέσεις: • Για τη χορήγηση της άδειας θα πρέπει να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις και οι όροι που εισηγούνται τα αρμόδια τμήματα και υπηρεσίες.

• Η υπέρβαση του επιτρεπόμενου Συντελεστή Δόμησης να περιοριστεί μόνο στο ποσοστό που απαιτείται για την αδειοδότηση των υφιστάμενων μη αδειούχων πτερύγων B και C. • Να παραχωρηθεί το σύνολο του απαιτούμενου δημόσιου χώρου πρασίνου και κοινωνικού εξοπλισμού, ο οποίος να ενσωματωθεί στο Δημόσιο Πράσινο.

• Να εξασφαλιστεί έγκριση χαλάρωσης για τις κατασκευές που είναι μέσα στη ζώνη προστασίας της παραλίας διαφορετικά θα πρέπει να κατεδαφιστούν. Επιπλέον πριν την εισήγηση για έκδοση της Π.Α. θα πρέπει να αξιολογηθεί, ακόμα και σε περίπτωση που εξασφαλιστεί η έγκριση, κατά πόσο η παρουσία των οικοδομών μέσα στη ζώνη προστασίας της παραλίας επηρεάζει τις δημόσιες ανέσεις. Ταυτόχρονα εισηγείται, στο πλαίσιο της νομοθεσίας και σε συνεννόηση

24

με την Αρμόδια Αρχή, την επιβολή αντισταθμιστικών μέτρων που θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την καταβολή από τον αιτητή, σε συνεννόηση με την Τοπική Αρχή, των εξόδων ή μέρους αυτών για την περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής ή/και για τη βελτίωση του οδικού δικτύου ή/και για τη διαμόρφωση χώρων πρασίνου ή/και άλλο κοινωφελές έργο. Στη δεύτερη περίπτωση που αφορά αίτηση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας κατά παρέκκλιση των προνοιών του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού, για ανέγερση κτηρίου γραφείων με υπόγειο χώρο στάθμευσης, στην ενορία Ζακακίου, στον Δήμο Λεμεσού, το Επιμελητήριο τοποθετείται αρνητικά διότι θεωρεί ότι η προτεινόμενη ανάπτυξη αναμένεται να επηρεάσει ουσιωδώς τη γενική στρατηγική του Σχεδίου Ανάπτυξης της περιοχής, για τους πιο κάτω λόγους: • Προτείνεται ενιαία γραφειακή ανάπτυξη μέσα σε τέσσερα οικόπεδα, εκ των οποίων μόνο στο ένα προβλέπεται εμπορική χρήση, ενώ στα άλλα τρία η προβλεπόμενη χρήση είναι οικιστική.

• Για την περιοχή ο προβλεπόμενος αριθμός ορόφων είναι μόνο τρεις, ενώ στην αίτηση προτείνονται έξι.

• Το προτεινόμενο ύψος του κτηρίου είναι 31,50 μ. χωρίς το roof garden, ενώ το προβλεπόμενο μεγαλύτερο ύψος για την περιοχή είναι μόνο 13,5 μ.

• Επιπλέον υπάρχουν ενστάσεις των κατοίκων της περιοχής οι οποίοι θεωρούν ότι θα επηρεαστούν οι ανέσεις τους, και θα δημιουργηθεί προηγούμενο για παρόμοιες αναπτύξεις.

ΑΡΘΡΑ

E4E: Μηχανικοί για την Ευρώπη – Μέρος Α Η παρούσα μελέτη αφορά το έργο E4E, τονίζοντας τον σκοπό του να ευθυγραμμίσει την εκπαίδευση των μηχανικών με τις μελλοντικές επαγγελματικές απαιτήσεις. Ο στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πιο ικανού και προσαρμόσιμου εργατικού δυναμικού μηχανικών στην Ευρώπη. Περίληψη Το έργο Engineers for Europe (E4E) επικεντρώνεται στην κατανόηση των εξελισσόμενων απαιτήσεων του επαγγέλματος του μηχανικού στην Ευρώπη. Στοχεύει στον προσδιορισμό και την ανάπτυξη των απαραίτητων επαγγελματικών δεξιοτήτων που θα χρειαστούν οι μηχανικοί στο μέλλον. Το άρθρο αναδεικνύει τη σημασία της ανάπτυξης δεξιοτήτων που συμβαδίζουν τόσο με τις κοινωνικές ανάγκες όσο και με τις απαιτήσεις της βιομηχανίας. Αυτή η προσαρμογή είναι ζωτικής σημασίας ώστε οι απόφοιτοι μηχανικοί να είναι καλά προετοιμασμένοι για τις προκλήσεις του επαγγέλματός τους. Το έργο E4E επιδιώκει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της τρέχουσας εκπαίδευσης και των μελλοντικών αναγκών της αγοράς εργασίας. Αυτό περιλαμβάνει την αξιολόγηση των υφιστάμενων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και την αναγνώριση τομέων προς βελτίωση. Με αυτόν τον τρόπο, το έργο συμβάλλει στην αναβάθμιση του επαγγέλματος, διασφαλίζοντας τη διαρκή συνάφειά του στις σύγχρονες προκλήσεις. Προσδιορισμός κρίσιμων δεξιοτήτων στο πλαίσιο του έργου E4E Το έργο E4E εντοπίζει τέσσερις βασικές κατηγορίες δεξιοτήτων που θεωρούνται απαραίτητες για το μέλλον του επαγγέλματος: 1. Πράσινες δεξιότητες – Οι μηχανικοί καλούνται να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που σχετίζονται με τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία και την απαλλαγή από τον άνθρακα. Η έμφαση δίνεται στην προώθηση της πράσινης ενέργειας και της βιώσιμης ανάπτυξης μέσω καινοτόμων τεχνολογιών και πρακτικών.

2. Ψηφιακές δεξιότητες – Η εξοικείωση με την πληροφορική και τον αλφαβητισμό δεδομένων είναι ζωτικής σημασίας. Οι μηχανικοί πρέπει να αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία και πλατφόρμες για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της καινοτομίας.

3. Επιχειρηματικές δεξιότητες – Η ικανότητα αναγνώρισης ευκαιριών και προώθησης καινοτόμων ιδεών είναι κρίσιμη. Οι μηχανικοί πρέπει να μπορούν να μετατρέπουν τις γνώσεις τους σε εφαρμόσιμες λύσεις που συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

4. Ικανότητες ζωής (Soft Skills) – Δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η ομαδική εργασία και η συνεργασία είναι θεμελιώδεις για την αποτελεσματική διαχείριση έργων και την ομαλή λειτουργία ομάδων. Πρακτικές επιπτώσεις του έργου E4E Το έργο E4E προσδιορίζει τις ακόλουθες πρακτικές επιπτώσεις για το επάγγελμα του μηχανικού: • Ενισχυμένη συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη (CPD): Η διαρκής εκπαίδευση είναι καθοριστική για τον εκσυγχρονισμό των δεξιοτήτων των μηχανικών, διασφαλίζοντας την προσαρμογή τους στις εξελίξεις της βιομηχανίας.

• Πλαίσιο ανάπτυξης ικανοτήτων: Το έργο προτείνει τη χρήση δομημένων εκπαιδευτιΜια μελέτη για κών πλαισίων για την καλύτερη σύνδεση της θεωρητικής κατάρτισης με τις πραγματικές το μέλλον του απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. επαγγέλματος • Έμφαση στη βιωσιμότητα: Η ενσωμάτωτου μηχανικού ση περιβαλλοντικών πρακτικών και πράσινων τεχνολογιών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμων μηχανικών λύσεων.

• Δεδομένα και ανάλυση αναγκών: Η αξιοποίηση πληροφοριών σχετικά με τις τρέχουσες και μελλοντικές απαιτήσεις της αγοράς εργασίας θα επιτρέψει την καλύτερη προσαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

• Δέσμευση ενδιαφερομένων μερών: Η συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, βιομηχανίας και πολιτικών φορέων θα ενισχύσει την ευθυγράμμιση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες του κλάδου.

• Προσαρμογή στις αναδυόμενες τεχνολογίες: Οι μηχανικοί πρέπει να ενσωματώνουν τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Συμπεράσματα Το έργο E4E προσφέρει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εξέλιξη του επαγγέλματος του μηχανικού, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που απαιτούνται για το μέλλον. Με την προώθηση της βιωσιμότητας, της ψηφιακής τεχνολογίας, της επιχειρηματικότητας και των ήπιων δεξιοτήτων, το έργο επιδιώκει να διαμορφώσει ένα δυναμικό και προσαρμόσιμο εργατικό δυναμικό μηχανικών, έτοιμο να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της εποχής μας. Δρ Αντωνία Σοφοκλέους-Λεμονάρη Μέλος της Επιτροπής Έρευνας και Καινοτομίας του ΕΤΕΚ Μέλος του AECEF (The Association of European Civil Engineering Faculties) Επίκουρη Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Κύπρος Ανάδοχη Εθελόντρια του έργου Skills and Innovation project No. 101054872 «Engineers for Europe» (E4E)

Ο θάνατος της μοντέρνας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς στην κυπριακή πόλη; Σύγχρονα ερωτήματα που προβληματίζουν όσους ασχολούνται με το δομημένο περιβάλλον επιχειρεί να απαντήσει ο Δρ Σωκράτης Στρατής. Τι συμβαίνει πριν τις κατεδαφίσεις και τι γίνεται με τους ενοίκους παραδοσιακών οικοδομών που είναι αντιμέτωποι με έξωση; Ποιος ο ρόλος και οι δυνατότητες του Κλάδου Διατήρησης στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως; Το άρθρο του αρχιτέκτονα πολεοδόμου Δρος Σωκράτη Στρατή, καθηγητή Αρχιτεκτονικής και Αστικού Σχεδιασμού στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστήμιο Κύπρου με τίτλο «Ο Θάνατος της Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς στην Κυπριακή Πόλη;» και πλούσιο φωτογραφικό υλικό μπορείτε να διαβάσετε στον σύνδεσμο ba5620_300884704f624e bab701cc901ccc6efa.pdf

25

ΑΡΘΡΑ

Επεξήγηση της Πράξης για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών Η Πράξη για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών (Net-Zero Industry Act) , αποτελεί μια καίρια νομοθετική πρωτοβουλία στο ευρύτερο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Βιομηχανικού Σχεδίου της Πράσινης Συμφωνίας. Ο γενικός στόχος της Πράξης για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών είναι να ενισχύσει την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να κατασκευάζει τις καθαρές τεχνολογίες που είναι απαραίτητες για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 και την επίτευξη των ενδιάμεσων κλιματικών και ενεργειακών στόχων που έχουν τεθεί για το 2030. Στόχος είναι η συνολική ικανότητα παραγωγής στρατηγικών τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών της Ένωσης να προσεγγίσει ή να καλύψει τουλάχιστον το 40% των ετήσιων αναγκών υλοποίησης έως το 2030. Θα ενισχύσει επίσης την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας της ΕΕ, θα δημιουργήσει ποιοτικές θέσεις εργασίας και θα στηρίξει τις προσπάθειες της ΕΕ για ενεργειακή ανεξαρτησία. Αυτή η Πράξη επιδιώκει όχι μόνο να διασφαλίσει τη βιομηχανική ανθεκτικότητα της Ευρώπης και να μειώσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις, αλλά και να διευκολύνει την ενεργειακή ασφάλεια και να προωθήσει τη μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα μέσω μιας επαναβιομηχάνισης που βασίζεται στην πράσινη καινοτομία. Η Πράξη επικεντρώνεται στην κλιμάκωση της εγχώριας ευρωπαϊκής παραγωγής μιας σειράς τεχνολογιών που θεωρούνται κρίσιμες για τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα. Αυτές περιλαμβάνουν ηλιακά φωτοβολταϊκά και ηλιοθερμικές τεχνολογίες, χερσαία και υπεράκτια αιολική ενέργεια, μπαταρίες και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, αντλίες θερμότητας, συστήματα γεωθερμικής ενέργειας, ηλεκτρολύτες και κυψέλες καυσίμου, λύσεις δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, βιώσιμα εναλλακτικά καύσιμα και τεχνολογίες έξυπνων δικτύων. Για την επιτάχυνση της ανάπτυξης αυτών των τεχνολογιών, η Πράξη για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών εισάγει διατάξεις για τον εξορθολογισμό και την απλούστευση της διαδικασίας αδειοδότησης. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να προσδιορίσουν και να υποστηρίξουν στρατηγικές τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών που είναι εμπορικά διαθέσιμες και έχουν καλές δυνατότητες ταχείας κλιμάκωσης, τα οποία θα επωφεληθούν από την κατά προτεραιότητα μεταχείριση στις διαδικασίες αδειοδότησης, τη μείωση του διοικητικού φόρτου και την ενσωμάτωση στον εθνικό και περιφερειακό χωροταξικό σχεδιασμό. Αναπόσπαστο στοιχείο της Πράξης για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών είναι η προώθηση της καινοτομίας και η ανάπτυξη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού ικανού να υποστηρίξει την πράσινη βιομηχανική μετάβαση. Για τον σκοπό αυτό, η Πράξη προβλέπει τη δημιουργία Ακαδημιών Βιομηχανίας μηδενικών καθαρών εκπομπών, οι οποίες θα παρέχουν επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση σε βασικούς τεχνολογικούς τομείς. Οι ακαδημίες αυτές αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των υφιστάμενων ελλείψεων δεξιοτήτων και στη διασφάλιση

26

ότι η αγορά εργασίας της ΕΕ είναι εξοπλισμένη για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός ταχέως εξελισσόμενου τομέα καθαρών τεχνολογιών. Η Πράξη δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αλυσίδας εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών. Αυτό περιλαμβάνει τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, την προώθηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας και την ενθάρρυνση της ανακύκλωσης και της αποδοτικότητας των πόρων. Η ενσωμάτωση πρακτικών κυκλικής οικονομίας στις αλυσίδες αξίας καθαρής τεχνολογίας θεωρείται απαραίτητη, τόσο για περιβαλλοντικούς, όσο και για στρατηγικούς λόγους, ιδίως υπό το πρίσμα των αυξανόμενων ανησυχιών για Η Πράξη δίνει παγκόσμια έλλειψη πόρων. μεγάλη έμφαση την Οι μηχανισμοί χρηματοδοτικής στήριξης και στην διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή της Πράξης. Η Πράξη προβλέπει ενίσχυση της την κινητοποίηση διαφόρων χρηματοδοτιανθεκτικότητας κών μέσων σε επίπεδο ΕΕ, όπως το Ταμείο της αλυσίδας Καινοτομίας, το InvestEU και τα ευέλικτα πλαίσια κρατικών ενισχύσεων, για τη στήεφοδιασμού ριξη των επενδύσεων στην παραγωγική κρίσιμων ικανότητα και την ανάπτυξη στρατηγικών έργων. Τα εργαλεία αυτά αναμένεται να πρώτων υλών ενεργοποιήσουν καταλυτικά τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και να κινητοποιήσουν πρόσθετη χρηματοδότηση για την πράσινη βιομηχανική μετάβαση. Στις 6 Φεβρουαρίου 2024, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία σχετικά με την Πράξη για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών. Μόλις τεθεί σε ισχύ, η επιτυχής εφαρμογή των διατάξεών της θα απαιτήσει συντονισμένη δράση, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε εθνικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη θα είναι υπεύθυνα για την υποβολή εθνικών σχεδίων εφαρμογής, τον προσδιορισμό στρατηγικών έργων και τη διασφάλιση της ευθυγράμμισης με άλλες πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια. Η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ δημόσιων αρχών, βιομηχανικών φορέων και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων θα είναι ζωτικής σημασίας για τη μετατροπή των φιλοδοξιών της Πράξης σε απτά αποτελέσματα. Εν κατακλείδι, η Πράξη για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών αντιπροσωπεύει ένα αποφασιστικό βήμα προς τη μετατροπή της Ευρώπης σε παγκόσμιο ηγέτη στην κατασκευή καθαρών τεχνολογιών. Υποστηρίζοντας την ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανικής ικανότητας, επιταχύνοντας την αδειοδότηση, επενδύοντας σε δεξιότητες και προωθώντας τη βιωσιμότητα σε όλη την αλυσίδα αξίας, η Πράξη ευθυγραμμίζει το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης με τις δεσμεύσεις της για το κλίμα. Σηματοδοτεί τη μετάβαση από την πρόθεση πολιτικής στη βιομηχανική δράση - μια αναγκαία εξέλιξη ενόψει της κλιματικής κρίσης και μια ιστορική ευκαιρία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ανθή Χαραλάμπους, Χημικός Μηχανικός

ΑΡΘΡΑ

Βέλτιστες πρακτικές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στην Κύπρο Η ταχεία ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Κύπρο, με έμφαση στα φωτοβολταϊκά, έχει δημιουργήσει αυξημένες απαιτήσεις για την αποθήκευση της περίσσειας ηλεκτρικής ενέργειας και τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης του δικτύου. Το παρόν άρθρο αναλύει τις τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας που κρίνονται ως οι πλέον κατάλληλες για τις ενεργειακές ανάγκες της Κύπρου, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχή και αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα και τους στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το 2050. Ιδιαίτερες συστάσεις δίνονται για εφαρμογή λύσεων, που περιλαμβάνουν τις συστοιχίες μπαταριών (BESS), την αντλησιοταμίευση (PHS), την τεχνολογία ηλεκτρισμός-θερμότητα-ηλεκτρισμός (E2H2E) και την παραγωγή και αποθήκευση πράσινου υδρογόνου (H2). Επιπλέον, δίνεται κατεύθυνση στη δυνατότητα συνδυασμού υδρογόνου με φυσικό αέριο σε αναλογία 20:80 στην ηλεκτροπαραγωγή, καθώς και η μετατροπή του υδρογόνου σε μεθανόλη για χρήση στις μεταφορές και ειδικά στη ναυτιλία. Τέλος, αναλύεται η συσχέτιση των προτεινόμενων λύσεων με τους ενεργειακούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για το 2030 και το 2050, όπως ορίζονται στη στρατηγική Fit for 55 και στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας. Εισαγωγή Η Κύπρος διαθέτει συνολική εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ ύψους 964,61 MW, με 797,11 MW από φωτοβολταϊκά, 155,1 MW από αιολικά πάρκα και 12,4 MW από βιομάζα (Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου - ΔΣΜΚ, 2025). Η υψηλή διείσδυση ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα δημιουργεί προκλήσεις για τη σταθερότητα και την αξιοπιστία του ηλεκτρικού δικτύου. Επιπλέον η ΕΕ, μέσω του σχεδίου REPowerEU, στοχεύει στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Συνεπώς, καθίσταται αναγκαία η εφαρμογή αποδοτικών και κατάλληλων τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας. Ενεργειακοί Στόχοι της ΕΕ για το 2030 και 2050 Στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας, η ΕΕ έχει θέσει τους ακόλουθους ενεργειακούς στόχους: Για το 2030: • Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

• Διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα στο 42,5% (με στόχο το 45%).

• Ανάπτυξη της παραγωγής και χρήσης πράσινου υδρογόνου με στόχο 10 εκατομμύρια τόνους ετησίως εντός της ΕΕ και ισόποση εισαγωγή άλλων 10 εκατομμυρίων τόνων. Για το 2050: • Κλιματική ουδετερότητα με μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα.

28

• Πλήρης απεξάρτηση από ορυκτά καύσιμα και δημιουργία ενός έξυπνου ενιαίου ενεργειακού συστήματος βασισμένου στις ΑΠΕ. Βραχυπρόθεσμες, Μεσοπρόθεσμες και Μακροπρόθεσμες Λύσεις Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Κύπρο Η μέση κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο είναι περίπου 600 MWh, με βάση τα στατιστικά στοιχεία του ΔΣΜΚ για το 2023, ενώ το ποσοστό παραγωγής της ηλεκτρικής ενεργείας από ΑΠΕ για το έτος 2023 ανήλθε στο 21,5% της Ακαθάριστης Τελικής Κατανάλωσης Ηλεκτρικής Ενέργειας. Βραχυπρόθεσμες Λύσεις (0-3 έτη) • Συστοιχίες Μπαταριών (BESS) - Παράδειγμα: Hornsdale Power Reserve, Αυστραλία (150 MW/194 MWh). Ήδη η ΑΗΚ έχει προχωρήσει σε προκήρυξη διαγωνισμού για την εγκατάσταση συστήματος μπαταριών στον Ηλεκτροπαραγωγό Δεκέλειας χωρητικότητας 160 MWh, με εκτιμώμενο κόστος 45 εκατομμύρια ευρώ. Μεσοπρόθεσμες Λύσεις (3-7 έτη) • Αντλησιοταμίευση (PHS) - Παράδειγμα: Dinorwig, Ηνωμένο Βασίλειο (1.728 MW/9,1 GWh). Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο της Κύπρου για την Ενέργεια και το Κλίμα, προβλέπεται η ανάπτυξη αντλησιοταμιευτικών συστημάτων με συνολική ισχύ 130 MW έως το 2030. Μακροπρόθεσμες Λύσεις (7+ έτη) • Αποθήκευση Ενέργειας μέσω Μετατροπής σε Θερμότητα (E2H2E) - Παράδειγμα: Crescent Dunes, ΗΠΑ (110 MW/1.100 MWh). Η τεχνολογία E2H2E μετατρέπει την περίσσεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μια την αποθηκεύει σε υλικά υψηλής ολοκληρωμένη θερμότητα, θερμοχωρητικότητας (λιωμένα άλατα ή κεπροσέγγιση σε ραμικά) και την επαναμετατρέπει σε ηλεκτρισυνάφεια με τους κή μέσω ατμοστρόβιλων.

• Παραγωγή και Αποθήκευση Πράσινου ευρωπαϊκούς Υδρογόνου με τη δημιουργία «κοιλάδων υδρογόνου» - Παράδειγμα: NEOM Green ενεργειακούς Hydrogen, Σαουδική Αραβία (4 GW/650 τόστόχους νοι H2 ημερησίως).

• Υδρογόνο και Φυσικό Αέριο - Παράδειγμα: H21 Leeds City Gate, Ηνωμένο Βασίλειο. Η προσθήκη υδρογόνου στο φυσικό αέριο σε αναλογία 20:80 επιτρέπει τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από 61-62%. Με τη χρήση του σε αυτή την αναλογία στις μονάδες παραγωγής της ΑΗΚ που έχουν μετατραπεί για να καίνε φυσικό αέριο, θα χρειάζονται ετησίως περίπου 45.000 μετρικούς τόνους πράσινου υδρογόνου (από αποτελέσματα διδακτορικής διατριβής) που αναλογούν περίπου σε εγκατεστημένη ισχύ 1.400 MW φωτοβολταϊκών συστημάτων για την παραγωγή τους από ηλεκτρόλυση του νερού.

• Παραγωγή Μεθανόλης από Υδρογόνο

ΑΡΘΡΑ - Παράδειγμα: Green Methanol Plant, Δανία (50.000 τόνοι ετησίως). Η μεθανόλη από πράσινο υδρογόνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη ναυτιλία ως εναλλακτικό καύσιμο χαμηλών εκπομπών άνθρακα (H2 + CO2 → CH2OH).

γικός σχεδιασμός με την εμπλοκή όλων των αρμόδιων αρχών και τεχνοοικονομική ανάλυση όλων των δεδομένων για καθορισμό των σχετικών παραμέτρων που αφορούν τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση αυτών των έργων, σε σχέση πάντα και με τους στόχους που έχει θέσει η ΕΕ.

Συμπεράσματα Η εφαρμογή ενός πολυδιάστατου πλάνου αποθήκευσης ενέργειας, με διαχωρισμό σε βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες τεχνολογίες, αποτελεί τον βέλτιστο τρόπο διαχείρισης της ενέργειας από ΑΠΕ στην Κύπρο. Οι συστοιχίες μπαταριών (BESS) προσφέρουν άμεση ανταπόκριση, η αντλησιοταμίευση (PHS) και η αποθήκευση θερμότητας παρέχουν μεγάλη χωρητικότητα, ενώ το πράσινο υδρογόνο και η μεθανόλη μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στις μακροχρόνιες λύσεις και αποτελούν το μέλλον της αποθήκευσης και της παραγωγής ενέργειας για την ΕΕ. Για όλες τις πιο πάνω εισηγήσεις πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό ένας ολοκληρωμένος επικαιροποιημένος στρατη-

Χρίστος Α. Παφίτης Διορισμένο Μέλος ΠΕ ΕΤΕΚ Λεμεσού και Εξειδικευμένο Μέλος Συνδέσμου Γερμανών Μηχανικών για Τεχνολογίες Παραγωγής, Ενέργειας και Περιβάλλοντος (VDI).

BΕng, BSc, MBA, ΜΒΑ&MPA, MSc, MPA, PhD candidate (ΤΕΠΑΚ). (Τα πιο πάνω αποτελούν προσωπικές απόψεις του μελετητή και προκαταρκτικά συμπεράσματα διδακτορικής διατριβής με θέμα «Οικονομική Ανάλυση και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών και Περιβαλλοντικών Πολιτικών στον Τομέα της Ηλεκτροπαραγωγής, με τη χρήση του Φυσικού Αερίου και Υδρογόνου ως Βασικών Καυσίμων» στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών του ΤΕΠΑΚ)

Τα πρότυπα ως καταλύτης για τα Δικαιώματα, την Ισότητα, την Ενδυνάμωση Κοριτσιών και Γυναικών Εν έτει 2025 και με αφορμή τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Γυναικών, το θέμα της ισότητας των φύλων θα έπρεπε να θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ, αφού συνιστά θεμελιώδη προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας σύγχρονης κοινωνίας και ενός δικαιότερου κόσμου. Με το φετινό σύνθημα «Για όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια: Δικαιώματα. Ισότητα. Ενδυνάμωση» προωθείται μια πιο δίκαιη κοινωνία όπου όλοι έχουν ίσες ευκαιρίες να συμμετέχουν, να ανελίσσονται, να είναι ανεξάρτητοι οικονομικά και να φροντίζουν τις οικογένειές τους χωρίς διακρίσεις και περιορισμούς. Η Ισότητα των Φύλων δεν είναι αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση. Αυτό επιτυγχάνεται όταν οι άνθρωποι σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα, τον ίδιο βαθμό αυτονομίας, τις ίδιες ευθύνες και αρμοδιότητες, ίση συμμετοχή και διαφάνεια σε όλους τους τομείς της επαγγελματικής, δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, ανεξαιρέτως φύλου ή άλλων μορφών διακρίσεων. Αυτό το ζητούμενο επιτυγχάνεται μέσω της ενεργής συμμετοχής και εμπλοκής των δύο φύλων στην οικοδόμηση μιας σύγχρονης ποικιλόμορφης κοινωνίας δικαίου. Τα δικαιώματα, η Ισότητα, η Ενδυνάμωση της νέας γενιάς μάς αφορά όλους. Ένα σημαντικό μήνυμα που προωθείται μέσω των προτύπων, αφού τα πρότυπα αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για τη μείωση των ανισοτήτων, για τη δημιουργία μεγαλύτερης βιωσιμότητας και την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς, τα οποία συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένου του SDG 5 (Ισότητα των Φύλων). Το νεοεκδοθέν διεθνές πρότυπο ISO 53800:2024 Guidelines for the promotion and implementation of gender equality and women’s

empowerment, που εκπόνησε ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης, αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ισότητας των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών, καθώς υποστηρίζει την ισότητα των φύλων, ως αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής των οργανισμών και της οργανωτικής κουλτούρας τους, περιγράφοντας τη μεθοδολογία και παραθέτοντας πρακτικά εργαλεία ενσωμάτωσης. Με την εφαρμογή του προτύπου, επιχειρήσεις και οργανισμοί μπορούν να αναπτύξουν στρατηγικές για την ίση μεταχείριση των φύλων, να δημιουργήσουν ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον, να προσφέρουν ίσες ευκαιρίες εργοδότησης και ανέλιξης σε άνδρες και γυναίκες και γενικά να επιτύχουν ένα πιο δίκαιο και ισότιμο εργασιακό περιβάλλον για όλους. Συνεχής Βελτίωση και Προσαρμοστικότητα στα μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα αποτελούν καταλύτες αλλαγής. Ανεξάρτητα από το πόσο προηγμένος μπορεί να είναι ένας οργανισμός ή μια επιχείρηση όσον αφορά την ισότητα των φύλων, το πρότυπο υποστηρίζει τη συνεχή βελτίωση της ενσωμάτωσης της ισότητας των φύλων στις στρατηγικές επιδιώξεις, λειτουργίες και δραστηριότητές του. Αναγνωρίζοντας την ανισότητα στους διαθέσιμους πόρους, το παρόν πρότυπο έχει ως στόχο να προσφέρει πρακτική υποστήριξη, εξυπηρετώντας τις ξεχωριστές ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) και των μεγαλύτερων οργανισμών, με σεβασμό στις ιδιαίτερες απαιτήσεις τους. Αναγνωρίζοντας ότι η ισότητα των φύλων και η ενδυνάμωση των γυναικών είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική ευθύνη και την αειφόρο ανάπτυξη κάθε σύγχρονου κράτους, η Κύπρος, μέσω του Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης, συμμετείχε ενεργά στις εργασίες εκπόνησης του εν λόγω προτύπου μέσω εθνικής αντιπροσώπευσης από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Μαριλένα Νικολάου, λειτουργός Τυποποίησης Υπηρεσιών και Διοίκησης στον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης (CYS)

29

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τo Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) είναι ο θεσμοθετημένος Τεχνικός Σύμβουλος της Πολιτείας και οργανισμός όλων των Κυπρίων Μηχανικών. Ιδρύθηκε με το Νόμο 224/1990 και είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με αιρετή Διοίκηση. Διαθέτει ιδιόκτητο κτίριο κεντρικών γραφείων και Υπηρεσία αναγκαία για την προώθηση των σκοπών του. Το ΕΤΕΚ έχει σκοπό την προαγωγή της επιστήμης στους διάφορους τομείς που σχετίζονται με την ειδικότητα των Μελών του, της Μηχανικής και της Τεχνολογίας γενικά και την ανάπτυξή τους για αυτοδύναμη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της Δημοκρατίας.

KENTΡΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία, Κύπρος ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Τ.Θ. 21826, 1513, Λευκωσία, Κύπρος ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΕΜΑΙL cyprus@etek.org.cy ΕΜΑΙL EΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΚΟΙΝΟΥ yemp@etek.org.cy Τηλ: +35722877644 Φαξ: +35722730373

www.etek.org.cyΚεντρικά Γραφεία

Οδός Κερβέρου 8, 1016 Λευκωσία Ταχυδρομική Διεύθυνση: Τ.Θ. 21826, 1513 Λευκωσία

Κεντρικό email: cyprus@etek.org.cy Email εξυπηρέτησης κοινού: yemp@etek.org.cy Τηλέφωνο: 22877644 Φαξ: 22730373 www.etek.org.cy

30

Το Επιμελητήριο προσδίδει μεγάλη σημασία σε διεθνή θέματα και καταβάλλει προσπάθεια για επέκταση των σχέσεών του, τόσο με επιμελητήρια άλλων χωρών όσο και με διεθνείς φορείς μηχανικών.  Το ΕΤΕΚ είναι πλήρες μέλος στο European Council of Engineers Chambers (ECEC).  Συμμετέχει, μέσω της ΠΕΤΕΚΚ (Πλατφόρμα για την Έρευνα και Τεχνολογία για τις Κατασκευές στη Κύπρο), στην αντίστοιχη European Construction Technology Platform (ECTP).  Στον ευρωπαϊκό χώρο το Επιμελητήριο συμβάλλει ενεργά στις επαγγελματικές οργανώσεις European Federation of National Engineering Associations (FEANI) και International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) και συμμετέχει σε συζητήσεις με ευρωπαϊκές επιτροπές.  Στον διεθνή χώρο, σε συνεργασία με τοπικές επαγγελματικές οργανώσεις, συμμετέχει και εκπροσωπείται στην World Federation of Engineering Organizations (WFEO). Συνεργάζεται στενά με το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (ΤΕΕ) και έχει συνάψει πρωτόκολλο συνεργασίας με το ΤΕΕ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. Αντίστοιχη συνεργασία υπάρχει μεταξύ του Επιμελητηρίου και του Engineering Council Βρετανίας. Γενικό Συμβούλιο Το ΕΤΕΚ διοικείται από 30μελές Γενικό Συμβούλιο, τα μέλη του οποίου είναι αιρετά και εκλέγονται ανά τριετία. Οι έδρες του Συμβουλίου κατανέμονται ανάλογα με το ποσοστό των μελών του κάθε κλάδου μηχανικής επιστήμης στο σύνολο των μελών του Επιμελητηρίου. Διοικούσα Επιτροπή Η Διοικούσα Επιτροπή είναι το εκτελεστικό και συντονιστικό όργανο του Επιμελητηρίου για την υλοποίηση της πολιτικής του, όπως αυτή διαμορφώνεται από το Επιμελητήριο. Η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ για την τριετία 2017 – 2020: 2023-2026: Πρόεδρος, Κωνσταντίνος Κωνσταντή, Αρχιτέκτονας

Πρόεδρος Στέλιος Αχνιώτης, Πολιτικός Μηχανικός Α΄ Αντιπρόεδρος, Πλάτωνας Στυλιανού, Πολιτικός Μηχανικός Α’ Αντιπρόεδρος Κωνσταντίνος Κωσταντή, Αρχιτέκτονας Β΄ Αντιπρόεδρος, Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός Β’ Αντιπρόεδρος Ανδρέας Μαραγκός, Μηχανολόγος Μηχανικός Γενικός Γραμματέας, Ανδρέας Θεοδότου, Πολιτικός Μηχανικός Γενικός Ελίζα Βασιλείου, Μηχανολόγος Μηχανικός ΓενικόςΓραμματέας Ταμίας, Έλενα Χριστοδούλου, Αρχιτέκτονας Γενικός Ταμίας Σωκράτης Σωκράτους, Μηχανικός Πληροφορικής Μέλη

Μέλη: Γαλαζή Ιακώβου, Αρχιτέκτονας, Κυριάκος Θεμιστοκλέους, Θωμάς Άννα Μίτα, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Αρχιτέκτονας, Ντίνος Μηχανικός Νικολαΐδης, Μηχανολόγος Μηχανικός, Ιάκωβος Σωκράτης Σωκράτους, Πληροφορικής Χαραλάμπους, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός. Ευαγγελίτσα Τσουλόφτα, Πολιτικός Μηχανικός Ξένιος Παπασταύρου, Μηχανολόγος Μηχανικός

30