SZTUKA ŚCIĄGANIA Teatrzykowy Król
-----------------------------------------„O, Horacy, wieszczący poeto! Rzekł ktoś mym ściągom weto? Nie? Czyż prawidłowo usłyszałem? Więc do tworzenia się zabrałem! O, Ateno, bogini mądrości! Dajże tym ściągom rześkości, Napełń je wiedzą ku dobru wspólnemu, Dopomóż wiedzy łaknącemu, dopomóż onemu! Azali Kochanowski skończył się, czy Szekspir nie będzie pytany? Polski nie jest kwiatami ni szczęściem usłany. Choć trenów dziewiętnaście powstało, więcej by ich stworzył, Gdyby nauczyciel liczbę ocen złych pomnożył, Stąd też cykl kolejny nam nadchodzi! Niczym poranne słońce z blaskiem swoim wschodzi! Szekspir dramaturg — czyż tragedia lekcji naszych winą jego? Oby nie, brońże Boże! Nie dopuśćże nigdy do tego! „Być albo nie być” — Pacholik myśli sobie, „Oto jest pytanie!” — dodaje jako diabeł we własnej osobie! Na to przychodzi błyskawicznie szekspirowska ściąga , „Nie ma pytania!” — mówi, a Pacholik wnet się jąka, Strwożyć serca uczniów bezlitośnie chciała, Zamiar tak okrutny w swojej duszy miała, Lecz nadeszła ściąga, w swych działaniach śmiała, Która w sytuacjach takich wyśmienicie działa. Także o to dumnie stoi ona, niczym Ordona reduta, Nie straszne jej nic, nawet polskiego Boruta.
-----------------------------------------Teatr elżbietański: — za życie Szepskira pod Londynem rozpoczął działanie pierwszy w epoce nowożytnej teatr publiczny. Nosił początkowo nazwę The Theater, ale od 1599 r. funkcjonował pod słynnym do dzisiaj szyldem The Globe. Był jednym z najważniejszych zjawisk kulturalnych epoki elżbietańskiej (nazwa od panującej wówczas w Anglii Elżbiety I). William Szekspir: — dramaturg i poeta angielski, ze względu na swoją popularność w Polsce zyskał spolszczoną wersję nazwiska. Ukończył szkołę średnią i wcześnie się ożenił. Do Londynu trafił jako dwudziestoletni młodzieniec, od tamtego momentu jego życie było związane z londyńskim teatrem, w którym zaczynał karierę jako aktor, a z czasem stał się jego współwłaścicielem i autorem najpopularniejszych sztuk. Napisał około 40 dramatów i ponad 150 sonetów.
Cechy dramatu szekspirowskiego: — zerwana zasada trzech jedności, — zerwana zasada decorum, — pojawienie się postaci fantastycznych, — pojawienie się scen zbiorowych i krwawych, — zmiana koncepcji tragizmu bohatera (jego losem nie rządzi fatum tylko namiętności, jest w pełni świadomy swojej sytuacji życiowej, podmiotem swojego działania, dokonuje wyborów) — podział na akty i sceny — aktorzy nadal tylko mężczyźni
„Rzeknie Pacholik: „Wiedzę przypomnieć się należy! Aby umysł wciąż pozostał w onej sferze świeży!” Wówczas, jakże się spodziewam, zapytać nas może, Choć Święta minęły, diabelskie ma wciąż poroże. Czyż wy pamiętacie udręki sobotę, Która nasz weekend zamieniła w Golgotę? Cośmy w szkole być przymusem musieli, Gdyż nauczyciele w Hiszpanii utknęli? Ona wówczas też pytała! Cóż ją teraz może wzbronić? Szczerzę powiadam: nic, choćby nawet i sto łez uronić. Jednak nie lękać się i własnych serc nie trwożyć, Lecz na ściągi podstawie dobre odpowiedzi tworzyć, Ona w boju jest sprawdzona, dobre rezultaty dała, Sprawdzian przydatności nienagannie zdała. Choćby więc uczynić dzień chciała koszmarem, Na szczęście całe pozostanie to jedynie zamiarem, Gdyż ziścić się nie może, kiedy ściąga jest pod ręką! Cykl ściągowy nieprzerwanie chronić nas przed męką Będzie, gdyż w takim właśnie powstał celu: Do oceny dobrej doprowadzić wielu."
-----------------------------------------Cechy Hamleta na podstawie fragmentów „Hamleta”: - wrażliwy, niezdecydowany, skłonny do refleksji, dokładnie analizuje swoje życie i decyzje, które podejmuje Hamletyzm – postawa wahania się, ciągłego niezdecydowania, zwłaszcza w sprawie podjęcia lub zaniechania działania. Hamletyzm wynika z nadwrażliwości etycznej bohatera i pogłębionej refleksji nad własnym działaniem, jego uzasadnieniem i efektami. Interpretacja „Trenu Fortynbrasa”: - jest nawiązaniem do dramatu „Hamlet” - pojawia się tutaj epizodyczna postać, jaką jest Fortynbras - reprezentuje on typ liryki pośredniej z elementami zwrotu do adresata (jest nim Hamlet) - jest również wierszem wolnym (niezgodność liczba sylab w wersach) oraz białym (brak rymów) Zad 9/107 (nie wiem w sumie do czego mogłaby to wykorzystać, ale w razie czego zamieszczam) Fortynbras: męstwo, odwaga, bohaterstwo, waleczność, ironiczność, pycha, duma, bezwzględność, temperamentność, buntownik Hamlet: rozwaga, mądrość, inteligencja, skłonność do rozmyślań, uduchowienie, ambicja, powaga
„Tren Fortynbrasa” porusza problem władzy i odpowiedzialności rządzącego. Herbert rozpoczyna sytuację liryczną w momencie, w którym Szekspir zakończył swoją tragedię. Podmiotem lirycznym jest Fortynbras, który wygłasza monolog skierowanego do zmarłego księcia. Jest to rozmowa rozrachunkowa, ironiczna. Podmiot liryczny wyśmiewa się z duńskiego królewicza, nazywając go „rycerzem w miękkich pantoflach”, wyrzucając zmarłemu, że nigdy nie był żołnierzem i że zbyt długo zastanawiał się nad swoimi decyzjami. Utwór jest antytrenem (m. in. dlatego, że nie wyraża żalu lub nie hołduje zmarłego, lecz wręcz wyśmiewa go).
„Noż zaraz nie wytrzymam”, mówisz nasza polonistka, Oto nowy zachowania wzorzec: skryta oszukistka! Czemuż lekcje robisz wciąż, jeśli siły Ci brakuje? Zemścił się Internet, zemsta jego słodko dziś smakuje. Toż to znak jest oczywisty, klarowniejszy być nie może! Uczniów swych wspaniałych odpytaniem się nie orze. Czyżby to Erynie przyszły i Internet pokręciły Pani? Jeśli tak, chwała im – niechże dłużej pozostaną z nami! A tymczasem, jeśli takaż Pani wola, Dajże nawet zadań dwieście – żadna to niedola! Bo my wszystko, jeśli chcemy, na zawołanie zdobywamy Z Internetu, który Panią zdradził – święte „odrabiamy”. Dzisiaj Mieszka biednego spytałaś, Wobec tego kolejny powód mnie dałaś, Abym ściągi tworzył aż do sił utraty, Gdyż nie chcę, by ktokolwiek miał w ocenach straty. Nie masz, o Pani, o tych ściągach pojęcia, Choć działam w podziemiu, nie brak mi zawzięcia, Czyż nie jest to oczywiste, że każde wielkie drzewo, Swoje istnienie od podziemia zaczęło?
-----------------------------------------„Makbet”: - miejsce akcji: Szkocja, Anglia - czas akcji: średniowiecze, niedokładnie określone - bohaterowie: Makbet, Lady Makbet, Banko, Król Dunkan, Malkolm, trzy Czarownice, Fleance. - postaci fantastyczne: trzy Czarownice, duch Banko Charakterystyka Makbeta: - tytułowy bohater tragedii - poddany i krewny króla Dunkana - dowódca wojskowy - postać dynamiczna (zmiana po usłyszeniu przepowiedni) - był rycerzem; ubrany w zbroję rycerską - przed przemianą: - dobry, - odważny - szlachetny, - męski - lojalny - kochający żonę - po przemianie: - żądny władzy, - bezwzględny, - okrutny - przebiegły - fałszywy - coraz bardziej obojętny wobec swojej żony
Charakterystyka Lady Makbet: - żona Makbeta, - królowa Szkocji - główna przyczyna tragedii Makbeta - postać dynamiczna - przed przemianą: - czuła - troskliwa wobec męża - lojalna - silna psychicznie - bez skrupułów - silna - przebiegła - ambitna - bezwzględna - po przemianie: - wyrzuty sumienia (motyw krwi na rękach) - dręczą ją koszmary nocne - jej historia kończy się śmiercią, najpewniej samobójstwem. Ciąg dalszy nastąpić koniecznie musi, Bo Pacholikową do pytania wciąż kusi.