Erdee Media Groep bijlage gesloten op zondag regio Midden

Reformatorisch Dagblad dinsdag 31 maart 2015, 44e jaargang nr. 307

Zondags gesloten

2

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Koopzondagen zijn in behoudende gemeenten taboe. Zo kent Staphorst (foto op voorpagina) geen koopzondag. In het veel kleinere Noord-Hollandse agrarische dorpje Tuitjenhorn (foto links) daarentegen mogen de winkels alle zondagen van het jaar hun deuren openen.

In dit magazine een serie foto’s van RD-fotograaf Henk Visscher die iets laat zien van de gevolgen van koopzondagen en de wens van de doorsneeconsument om 24 uur per dag 7 dagen per week te kunnen shoppen.

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Zondagsrust geen luxe S

tel: er is geen wekelijkse dag van rust. De samenleving draait dag in, dag uit op dezelfde manier door. Niemand zal er dan gek van moeten opkijken dat er zich binnen afzienbare tijd een enorme burn-out voordoet. Nee, niet van een paar individuen, maar van miljoenen. De samenleving in haar totaliteit ligt dan ademhappend en hijgend op de rustbank. Niet voor één dag, maar voor maanden. Want herstel na zo’n uitputtingsslag duurt lang.

De communisten in Rusland hebben het in zekere mate geprobeerd. Zij voerden in de jaren twintig van de vorige eeuw korte tijd in dat mensen negen in plaats van zes dagen moesten werken voordat ze een rustdag konden nemen.

Binnen de kortste keren kwamen zij daarvan terug. Het werkte niet. De arbeidproductiviteit nam na de zesde dag fors af en allerlei ziekten sloegen toe.

Het ritme van zes dagen werken en één dag rust bleek precies de maat te zijn die een mens moet hebben. Zelfs met de keiharde repressie die de communisten vaak gebruikten was dat ritme niet te doorbreken. En dus gaven de atheïstische machthebbers feitelijk toe dat het weekschema dat er al sinds de schepping is, het best werkbare is.

Een rustdag na zes dagen werken blijkt dus in de praktijk heel waardevol. Als het tenminste een rustdag is.

Om dat te realiseren is het praktisch gezien nodig dat de samenleving, en

niet alleen de individuele mens, tot rust komt. Wanneer eenieder een eigen rustdag mag kiezen maar intussen de samenleving doordraait, heeft dat zijn weerslag op de individuele burger.

Die zal toch de druk van het werk om hem heen ervaren. Vandaar dat het pleidooi om één dag in de week alle werk na te laten goede papieren heeft.

Dat beseffen ook seculiere partijen die zich verzetten tegen verruiming van zondagsopenstelling.

In onze maatschappij, waarin individuele vrijheid bovenaan staat, heerst echter de gedachte dat mensen zelf moeten kunnen kiezen. Dat is risicovol.

Zes dagen werken en één dag rust is precies de maat Omdat er dan nooit een moment in de samenleving bestaat waarop het ”ganse raderwerk” tot stilstand komt.

Te weinig wordt beseft dat het vierde gebod van de Tien Geboden geen beknelling is van de vrijheid van mensen, maar een grote gave die mensen beschermt tegen uitputting. Zondagsrust is geen overbodige luxe.

3

Inhoudsopgave

t

5 De koopzondag 8 14

in cijfers

De winkeliers De RD-lezer

17 Ontwikkeling van de koopzondag

20 Hoeders van de zondagsrust

24 Koopzondag in de regio

26 Zondag vroeger en nu

30 Rol christelijke lokale politici

35 In Alkmaar blijft de koper weg

Colofon Directie Ir. B. Visser Hoofdredactie W. B. Kranendonk Eindredactie Bert Monster Vormgeving Henriëtte Oberink „Zondags gesloten” is een bijlage bij het Reformatorisch Dagblad Postbus 670 7300 AR Apeldoorn

Hoe lief is ú de dag des HEEREN?

H

et is een niet te miskennen feit, dat wij een tijd beleven die zich in vele opzichten kenmerkt door het loslaten van de beginselen naar Schrift en Belijdenis.

Met name geldt dit van de viering van de dag des Heeren (de zondag).

Wie kennis neemt van wat er in ons land op die dag plaatsvindt, zal moeten toestemmen dat de ontheiliging van die dag schrikbarende vormen heeft aangenomen. Niet alleen een zeer vrije beschouwing omtrent de waarneming van de dag des Heeren, maar ook de in diverse kringen heersende opvattingen hebben tot een voortwoekerende ontheiliging aanleiding gegeven. Het besef van de zondagsrust en de zondagsheiliging is bij een groot deel van ons volk volledig verdwenen.

Het gevolg is dat de miskenning en de aantasting van het wezen van de dag des Heeren hand over hand toenemen en de geboden Gods links en rechts met voeten worden getreden. En wie staat hieraan niet schuldig?

Steeds meer blijkt dat men de dag des Heeren tracht te verlagen tot een ge-

wone werkdag, waarmee ten nauwste samenhangt een verloochening van de Bijbelse normen.

In verband met het toenemende streven de dag des Heeren steeds meer voor allerlei wereldse activiteiten te gebruiken, waaruit blijkt dat er bijna geen waardering meer wordt gevonden voor de inzettingen des Heeren, werd op 12 mei 1954 te Ede opgericht de Nederlandse Vereniging tot bevordering van de Zondagsrust en de Zondagsheiliging. Koninklijke goedkeuring aan haar Statuten werd verleend bij Besluit van 28 september 1955, No. 29.

Met name geldt dit van de viering van de dag des Heeren (de zondag).

Sedert de oprichting van de Vereniging is gebleken dat bij velen grote waardering bestaat voor de doelstelling en het werk dat door haar verricht wordt. Er is, Gode zij dank, in ons land nog een volk dat de dag des Heeren respecteert en nauwgezet waarneemt. Het beschouwt die dag als een rijke zegen en

zou uit eerbied voor Gods ordinantiën de rustdagviering gaarne op alle terreinen des levens in ere hersteld zien.

Het aantal personen dat zich als lid van onze vereniging opgaf heeft onze verwachting ver overtroffen.

Wij willen er nog op wijzen dat het onze volle waardering heeft indien op de betrachting van Gods gebod ten opzichte van de viering van de rustdag wordt gewezen in de prediking des Woords, enz. Daarnaast verdient het aanbeveling en is het in de huidige situatie zelfs noodzakelijk dat ook pogingen worden aangewend om de duizenden die van de kerk vervreemd zijn op het gebod des Heeren inzake de wekelijkse rustdag te wijzen. Het zal u duidelijk zijn dat wij ons bij de voortschrijdende verwereldlijking en de toenemende geestelijke verarming en ontkerstening van ons volk voor een moeilijke taak zien geplaatst. Daarom veroorloven wij ons uw steun in te roepen door gebed en offer met verwijzing naar onderstaande advertentie.

GEDENK DEN S A BB AT DAG , DAT GI J DIEN HEIL IG T.

Hoe lief is u

de dag des HEEREN? Allerlei wetgeving in ons land heeft er mede toe bijgedragen dat de zondag meer en meer als een gewone dag wordt gezien. Nog afgezien van het feit dat deze dag met sport en spel door miljoenen in ons land wordt doorgebracht. Heeft u dat nog iets te zeggen? Of zijn wij het zo gewoon gaan vinden dat we onze schouders er maar over ophalen en daarmee zeggen: ‘Er is toch niets meer aan te doen...?’

Het is onze dure plicht om de dag des HEEREN waar te nemen zoals de HEERE het Zelf ingesteld heeft in Zijn Woord.

to

gs r

a e Zond gsheiligin

ndse Vereni gin derla g

ing van de Zon rder da

nd te

g

Ne

evo

us

tb

U kunt bij on s deurstickers bestellen tegen lectuu rverspreidin g op zondag.

Ook sturen w ij u graag ons jaar vers lag toe.

DOELSTELLING: Doel van de vereniging is met ernst te streven naar de bevordering van de zondagsrust en zondagsheiliging, zoals dat in Gods woord geboden wordt. Word vandaag nog lid en geef zo blijk dat u de doelstelling van de vereniging onderschrijft en de zondagsrust en zondagsheiliging u alles waard is. Al vanaf 1 euro per jaar bent u lid van onze vereniging! U kunt zich opgeven via info@verenigingzondagsrust.nl of door te bellen naar (0317) 61 43 98.

Ons kantoor is bereikbaar op werkdagen tussen 9.00 en 16.00 uur.

Fred. v.d. Paltshof 15 • 3911 LA Rhenen • T (0317) 61 43 98 • F (0317) 61 60 44 • E info@verenigingzondagsrust.nl • NL98 INGB 0000 8786 28

5

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Koopzondag bij 65 procent van de gemeenten vrij

Friesland: standpunt van de 24 gemeenten over koopzondagen.

7

12 1 2 2

tekst Gerco Verdouw

In 255 van de 393 gemeenten (65 procent) mogen winkeliers zelf bepalen of ze op zondag opengaan. In de praktijk maken vooral supermarkten en bouwmarkten daarvan gebruik.

I

n 2013 hield deze krant een onderzoek naar het aantal koopzondagen dat per jaar is toegestaan. In een groot deel van de gemeenten stond dat aantal nog op twaalf, het maximum dat in de Winkeltijdenwet van 1996 was afgesproken. Twaalf werd met de kleur oranje aangegeven, dus Nederland kleurde vooral oranje (zie volgende pagina).

Anno 2015 is hetzelfde onderzoek herhaald en verschijnt er vooral veel donkerrood op de kaart van Nederland (zie pag. 7). Die kleur staat voor 52 toegestane koopzondagen per jaar. Het vrijgeven van de winkeltijden heeft alles te maken met de nieuwe Winkeltijdenwet die op 1 juli 2013 is ingegaan (zie pag. 17).

Vooral in de provincies Limburg, Noord-Brabant en Noord-Holland is de koopzondag vrijgegeven. Daar was over het algemeen weinig discussie over het onderwerp. Toen de landelijke overheid vorig jaar de Winkeltijdenwet verruimde, volgden veel gemeenteraden zonder al te veel discussie. Zo zijn de koopzondagen in 28 van de 33 Limburgse gemeenten vrijgegeven.

In de noordelijke provincies Friesland, Groningen en Drenthe is er relatief weinig belangstelling voor het vrijgeven van het aantal koopzondagen. Er is ook niet veel vraag naar, zeggen woordvoer-

ders van gemeenten uit die provincies.

Discussies over de verruiming zijn er vooral in de biblebeltprovincies. In Gelderland bijvoorbeeld is in de helft van de gemeenten de wekelijkse koopzondag vrijgegeven, maar dat ging vaak niet zonder slag of stoot. Zo verzette de ChristenUnie zich in Aalten eerder deze maand fel tegen het vrijgeven van het aantal koopzondagen. Zonder resultaat, een meerderheid van de raad was ervoor. Ook in Zuid-Holland leidde de koopzondag regelmatig tot botsingen.

Navraag bij alle 393 gemeenten levert het beeld op dat er in de praktijk in veel plaatsen winkels maar mondjesmaat open zijn op zondag. Vaak zijn het maar enkele supermarkten of bouwmarkten. De winkelcentra in vooral de dorpen blijven gewoon dicht.

In andere gemeenten gaat het slechts om een enkele kern waar de winkels

Zeeland: standpunt van de 13 gemeenten over koopzondagen.

3

7 3

Limburg: standpunt van de 33 gemeenten over koopzondagen.

2

Discussies over de verruiming zijn er vooral in de biblebelt op zondag open zijn. Zeeuwse toeristische plaatsen zoals Renesse zijn daar een voorbeeld van. Op heel SchouwenDuiveland is er zondagsrust, behalve in het stadje in de kop van het Zeeuwse eiland. Toch staat de gehele gemeente rood ingekleurd.

1

29

0 koopzondagen per jaar 1-6 7-11 12 13-51 52 ŠRD, Alex van Pijkeren

1

6

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

2013

Noord-Holland: standpunt van de 51 gemeenten over koopzondagen.

11

2

2

45

Overijssel: standpunt van de 25 gemeenten over koopzondagen.

7

12 2 1

2

1

Aantal toegestane koopzondagen per gemeente 0 koopzondagen per jaar 1-6 7-11 12 13-51 52 ŠRD, Alex van Pijkeren

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

2015

Groningen: standpunt van de 23 gemeenten over koopzondagen.

5 8 1

2

7

Flevoland: standpunt van de 6 gemeenten over koopzondagen.

1 2

2 1

Drenthe: standpunt van de 12 gemeenten over koopzondagen.

1 1

2

6

2

7

8

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Bol.com is met meer dan 5 miljoen actieve klanten in Nederland en BelgiĂŤ en een assortiment van ruim 9 miljoen artikelen de populairste (web)winkel van Nederland en BelgiĂŤ. De klantenservice is zeven dagen per week dag en nacht geopend. Op de foto het distributiecentrum van Bol.com in Waalwijk.

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

9

Ondernemen als de rustdag je heilig is tekst Neline Boogert

Kleine winkeliers houden graag vast aan hun vrije zondag. Bij supermarkten en meubelwinkels ligt dat anders.

Toch zijn er ook in die branches winkeliers die tegen de stroom in roeien. „Er is er Eén die alles bestuurt. Dat geeft ontspanning.”

H

arold-Jan Seip is samen met zijn broer eigenaar van beddenspeciaalzaak Alexander Slapen in Barendrecht. De broers hebben in totaal drie winkels, twee in Barendrecht en één in Spijkenisse. In beide plaatsen zijn koopzondagen inmiddels gemeengoed. „Tot voor kort waren het er twaalf, maar intussen mogen winkels in beide gemeente het hele jaar door op zondag open. Bij de collegevorming vorig jaar in Barendrecht zijn de CU en de SGP er zelfs bewust buiten gehouden mede vanwege hun standpunt over zondagsopenstelling.” Op de meubelboulevard in Barendrecht zijn nog 4 winkels op zondag dicht, in Spijkenisse 3 van de 24.

Sinds de winkels 52 zondagen per jaar open mogen, neemt de druk op Seip toe om ook op zondag de deuren te openen. „Een wethouder uit Barendrecht heeft een poosje geleden gezegd: „Op het moment dat de winkeliers het hoofd niet meer boven water kunnen houden, gaan ze vanzelf overstag.” Dat is natuurlijk niet zo, maar het tekent de sfeer in de Randstad.”

Ook verhuurders en fabrikanten voeren de druk op. „In Spijkenisse merkte de verhuurder tijdens een vergadering van de winkeliersvereniging op dat we toch ook tussen 12.00 en 16.00 uur open kunnen gaan – dus tussen de kerkdiensten door. Ik betwijfel of hij ons in een volgend huurcontract nog vrijstelling wil ge-

„Mijn medewerkers zijn blij dat ze op feestdagen nooit hoeven te werken”

ven om op zondag dicht te zijn.

Zelfs de fabrikanten die aan ons leveren propageren expliciet de koopzondag. Zo staat er in landelijke advertenties van een van de fabrikanten: „Kijk voor de koopzondagen op de website.”

Ze hebben het dus niet eens meer over openingstijden.” Onlangs wilden de gebroeders Seip een franchisewinkel overnemen van deze fabrikant. „Dat is niet gelukt. Ze zochten een ondernemer die de winkel 52 zondagen per jaar zou openstellen.”

Resetten Ook in Vlissingen is de koopzondag vrijgegeven. Daar is EMTÉ Vader de enige supermarkt die op zondag de deuren gesloten houdt. „Sinds ik in 1996 begon is dat altijd mijn beleid geweest”, zegt eigenaar van de supermarkt Kees Vader. „Allereerst zie ik de zondag vanuit mijn overtuiging als rustdag. Daarnaast vind ik dat iedereen een dag in de week nodig heeft om even te resetten. Niet iedereen zal een kerk bezoeken. Maar al gaan ze naar het strand of wandelen in het bos, het is in ieder geval goed om een dag rust te nemen.”

Vader vindt het „heel ernstig” als ondernemers zoals Seip beperkt worden in het zakendoen vanwege hun keuze voor de zondagsrust. „Het is voorzegd

De zondag als geschenk De zondag is een prachtig geschenk.

Een dag waarop we onze ogen mogen richten op de Opgestane Heiland.

Op adem mogen komen voor de werkweek die volgt.

De SGP wil de zondag in ere houden.

Zo geven we inhoud aan de Bijbelse opdracht.

God te eren.

En de naaste van dienst te zijn!

Dat is het mooiste wat er is.

Onze supermarkt is bewust gesloten op zon- en feestdagen Doet u ook al ”bewust” uw boodschappen?

Wij staan graag voor u klaar!

PLUS Romijn Hallehuis 1a, 3471 EC Kamerik T. 0348 - 40 49 80 - F. 0348 - 40 49 82 E. romijn@plussupermarkt.nl Openingstijden: Ma. t/m do. van 08:30 - 18:00 - Vrijdag van 08:30 - 21:00 Zaterdag van 08:00 - 17:00

PLUS Hoogendoorn Dorp 14, 3466 NG Waarder Daad bij het Woord De SGP stáát ervoor!

www.sgp.nl

Staatkundig Gereformeerde Partij ROTTERDAM, t 010 - 72 00 770

T. 0348 - 50 13 11 F. 0348 - 50 13 56 E. hoogendoorn@plussupermarkt.nl Openingstijden: Ma. t/m do. van 08:00 - 20:00 - Vrijdag van 08:00 - 21:00 Zaterdag van 08:00 - 18:00

Wij zijn op zondag gesloten. ! Leo Joosse Tweewielers

! Restaurant ‘t Edelhert

! Recreatiepark Uddelermeer

! Boekenhuis Rijssen

! Arends Kleding

! Geerts herenkleding

! Boudesteyn Schoenen

! Sfeervol wonen Baas

Dorpsplein 14 4363 AC Aagtekerke Tel. 0118 - 58 13 06 www.leojoosse.nl

Kerklaan 14 4043 ME Opheusden 0488 - 441221 www.arendskleding.nl

Nunspeterweg 15 8075 AA Elspeet Tel. 0577-491234 www.t-edelhert.nl

Dorpsstraat 229 3925 KC Scherpenzeel tel. 033 - 277 88 99 www.geertsherenkleding.nl

Blekemeer 29 3888 LG Uddel tel. 0577 - 40 12 31 www.uddelermeer.com

W.C. Crimpenhof 2922 AH Krimpen aan den IJssel Tel. 0180-512125

Elsenerstraat 44 7461 DP Rijssen Tel. 0548-520304 www.boekenhuisrijssen.nl

Vierlinghstraat 15 4251 LC Werkendam Tel. 0183 - 503909 www.baassfeervolwonen.nl

Bovenstaande bedrijven zijn op zondag gesloten en staan doordeweeks graag voor u klaar.

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

dat men op een zeker moment niet meer zal kunnen kopen en verkopen.

Ik ben geen profeet, dus ik weet niet of die tijd bijna aangebroken is. Maar het is een feit dat die tijd komt.”

Zelf ervaart hij nog totaal geen druk van collegaondernemers om op zondag open te gaan. Ook zijn verhuurder legt hem geen strobreed in de weg. Voor Seip. beeld RD zover hij weet, worden eigenaars van supermarkten nog nergens gedwongen om op zondag open te gaan. „Zelf ben ik voorzitter van de EMTÉ Franchise Vereniging. Bij ons kun je niet verplicht worden om op zondag open te gaan, dat is allemaal heel goed vastgelegd. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het meedoen met bepaalde acties. We hebben de vrijheid om een vervangende spaaractie te organiseren als we ergens niet achter kunnen staan.”

Begrip Ondanks het moeilijke klimaat waarin Seip moet opereren, kan ook hij in veel gevallen op respect rekenen. „Op het moment dat we uitleggen dat wij zes dagen werken en een dag rusten, hebben de meeste mensen daar ook best begrip voor. Maar er spelen in de meubel- en in de slaapbranche veel belangen. De eigenaar van een meubelboulevard wil ook geld verdienen. We moeten allemaal concurreren met IKEA.” Moeilijk vindt hij het niet om ervoor uit te komen dat de zondag hem heilig is. „Dat leer je vanzelf als je in deze omgeving opgroeit. Ik zeg altijd maar zo: wij als nachtrustspecialisten weten hoe belangrijk een rustdag is.”

Is het voor Vader lastig om in een seculiere stad als enige supermarkteigenaar voor zondagssluiting te kiezen? „Ach, je doet gewoon de deur dicht, zo moeilijk is dat niet”, zegt hij lachend. „Het ligt er ook aan hoe je het brengt. Ik loop niet de hele dag te evangeliseren, maar ik ben er wel open over dat ik een christelijke ondernemer ben en dat ik vanuit die overtuiging op zondag niet open ga. Daar sta ik heel ontspannen in. Klanten accepteren dat. Tot nu toe in ieder geval wel. Ze zien hoe we hier met onze

klanten en medewerkers omgaan.”

Dat hij zijn medewerkers een dag per week rust gun, ziet Vader als onderdeel van christelijk ondernemerschap. „Ik vertel mijn medewerkers wat onze normen en waarden zijn als ze hier komen solliciteren. En of ze nu kerkelijk zijn of niet, ze vinden het prettig om te weten dat ze nooit op zondag hoeven te werken. Ook op feestdagen zijn ze altijd vrij.”

Vader vraagt zich weleens af waarom politieke partijen zo strijden voor een vrije zondagsopenstelling. „Dan denk ik: Waar zijn we mee bezig? Als we nou gewoon met z’n allen afspreken dat we zes dagen in de week van 8 tot 8 open zijn. Dan heb je als winkelier genoeg inkomsten, en toch een dag in de week om te rusten. Daar zou iedereen wel bij varen.”

VRO Toen de gebroeders Seip tweeënhalf jaar geleden de zaak over van hun vader overnamen, was de koopzondag al niet meer tegen te houden. „We hebben er daarom heel bewust voor gekozen om ons, net als onze vader destijds, aan te sluiten bij de Vereniging voor Reformatorische Ondernemers (VRO).

Ook zijn we ons meer gaan richten op klanten die de zondag nog als een rustdag zien.”

„Als nachtrustspecialist weten we hoe belangrijk een rustdag is” Tot zijn verrassing merkt Seip juist bij jongere klanten dat ze er bewust voor kiezen om meubels kopen in een winkel die op zondag dicht is. „Nu de strijd verloren is, ontstaat het besef dat we ons best moeten doen om te houden wat we nog hebben.” Toch zou er wat hem betreft nog meer kunnen gebeuren. „In de reformatorische zuil winkelt bijna iedereen regelmatig bij IKEA, terwijl dat de grote aanjager van de koopzondag is in onze branche.”

Vader ziet niet zo veel heil in de VRO.

11

„Ik weet niet wat ik daar moet halen.

Stickertjes of zo?” Dat de RMU er is, vindt hij wel mooi. „Die organisatie pakt maatschappelijke problemen aan.

Je kunt er terecht als je een probleem hebt met je personeel. En de RMU geeft ook weleens een brochure uit waarin staat wat je rechten zijn als werknemer en als werkgever. Daar heb je echt wat aan.”

Omzet Of hij veel inkomsten misloopt door op zondag niet open te gaan, weet Vader niet. „Er zijn dingen die je niet kunt uitrekenen, er zijn ook dingen die je niet wilt uitrekenen”, zegt hij. „Een andermans boek kun je niet lezen. Als ik kijk naar onze eigen omzet, mag ik niet mopperen.

Mijn medewerkers blijven hier misschien weer Vader. beeld RD langer werken omdat ze weten dat ze hier op zondagen en feestdagen altijd vrij zijn. Ik heb ook een vestiging in Koudekerke.

Daar komen sommige mensen speciaal vanuit Middelburg boodschappen doen om ons te steunen.”

Ook Seip kan niet zeggen of hij veel inkomsten mist door de principiële keuze voor een wekelijkse rustdag. „We zijn nooit op zondag open geweest”, lacht hij, „en wat je nooit gehad hebt, kun je ook niet missen. In onze branche wordt wel een steeds groter deel van de omzet op zondag gemaakt.

Tegelijk geloven wij dat er Iemand is Die overal boven staat. Als je je werk in afhankelijkheid doet, hoe je niet bang te zijn dat je winkel failliet gaat doordat je de rustdag houdt.”

Zo staat Vader er ook in. „Ik ben echt geen heel vrome jongen, maar dit weet ik wel: er is er Eén Die alles regelt. Je kunt heel krampachtig omgaan met de koopzondagen, maar als je denkt dat je verslagen bent is je nederlaag een feit.

Ik heb daar een mooi gedicht over, dat lees ik voor mezelf af en toe even door.”

Hij citeert uit het laatste couplet:

„Als je jammert: „Ik ben zwakker dan mijn grote concurrent”, blijf je levenslang de stakker die je ongetwijfeld bent.”

VO O R D E E L A A N B I E D I N G E N

10,Het wapen van Het cHristelijk ristelijk geloof

Guido de Brès Dit boek bevat belangrijke thema’s, zoals: de Heilige Doop, het Heilig Avondmaal, enz.

Geb. 346 blz. € 27,90

oorsprong en weerlegging van De weDerDopers

Guido de Brès Een beschrijving van de geschiedenis van de wederdopers en een weerlegging van hun opvattingen.

Geb. 728 blz. € 47,90

10,-

8,50 De BeloofDe e DoMinee

B. Hooghwerff Uit het leven van ds. D. Bresser en zijn geestverwanten voor wie zijn prediking tot zegen was. Onder hen was schaapherder Dirk Smits, een bekende onder Gods kinderen.

Geb. 324 blz. met veel foto’s € 23,90

10,-

15,-

catec isatiecatecHisatiecatecHisatie isatie scHetsen

J. de Jager Deze schetsen bieden ondersteuning bij het voorbereiden van de catechese uit het vragenboekje van ds. A. Hellenbroek.

Geb. 233 blz. € 22,50

guiDo De BrÈ gui BrÈs Ès

dr. P. Korteweg Een uitvoerige biografie van deze Nederlandse reformator. Deze beschrijving tekent hem als persoon tegen de achtergrond van zijn tijd en geeft een beeld van zijn theologische ontwikkeling.

Geb. 302 blz. € 27,90

4,50

een ware Heilige eilige John Flavel

Vanuit Spreuken 4:23 wordt ingegaan op het ‘behoeden van het hart’, waarbij concreet wordt verwezen naar situaties in het leven van alledag.

Geb. 175 blz. € 15,90

6,50

6,50 tot sieraaD en tot eer (50 Meditaties) Ds. W. Harinck Aan de hand van verschillende Schriftgedeelten waarin het woord ‘dierbaar’ of ‘kostbaar’ voorkomt, laten deze meditaties iets doorklinken van de rijkdom van Gods genade.

Geb. 166 blz. € 16,90

Het et BescHei BescHeiDen eiDen Deel Der Zieken ieken

J. Schuts Waarschuwingen voor hen die niet twijfelen aan hun staat voor de eeuwigheid, zonder ware grond, maar ook onderwijs hoe men op rechte gronden de vertroosting van de Heilige Geest mag ontvangen.

Geb. 309 blz. € 21,50

5,De D e Hoeksteen oeksteen

Ger. Gem in Ned. Barneveld Een herdruk van Honderd jaar herdacht (1895-1995) aangevuld met een preek van ds. Chr. van de Woestijne en drie preken van ds. J. Roos.

Geb. 167 blz. € 14,90

10,BanDen Die niet B Breken B

L. Vogelaar Kerkelijk en geestelijk leven rond vader Schelling en zijn zonen Een beschrijving van hun persoonlijk leven, hun geestelijke vrienden en hun kerkelijke ervaringen.

Geb. 276 blz. € 22,50

een lieD in De HerBerg

gritte en eki De ekster

C. van Rijswijk prentenboek voor jonge kinderen Dit kijk- en leesboek schenkt aandacht aan het wonder van het gewone, met als thema: liefde voor de natuur en in het bijzonder voor dieren.

Levensecht en herkenbaar!

Geb. 32 blz. € 13,95

6,50

Geesje Vogelaar-van Mourik Hendrik Veermans groeit op als zoon van een herbergier en leidt een onverschillig leven.

Totdat de Heere terugkomt op een gebeurtenis in Hendriks jonge jaren.

Geb. 56 blz. € 5,95

3,-

6,50

Kijk voor nog meer aanbiedingen

N VO O R H E T H E L E G E Z I N !

2 delen samen

49,50 Het Boek jo H joB B

George Hutcheson 2 delen Een zakelijke en praktikale verklaring.

Geb. 1500 blz. € 149,50

5,in liefelijke weiDen

10,-

90

ds. G. van Reenen

5,-

eerste BunDel unDel

catecHisatiecatecHisatie catec isatie isatiescHetsen sc

ds. P. Blok e.a.

Acht preken van degenen die de Ger. Gem. van Kootwijkerbroek als predikant hebben gediend.

Geb. 175 blz. € 22,90

19,

J. de Jager Deze schetsen bieden ondersteuning bij het voorbereiden van de catechese uit het vragenboekje van ds. A. Hellenbroek.

Geb. 233 blz. € 22,50

Acht preken voor advent en kerst.

Geb. 171 blz. € 14,50

tweeDe BunDel

Drie paaspreken, een hemelvaartspreek, weeszondag, drie pinksterpreken.

Geb. 182 blz. € 14,50

werp uw Broo BrooD rooD uit op Het water

L. Vogelaar Leven en werk van J. Kwantes, van 1969 tot 1986 evangelist binnen de Ger. Gem. te Alkmaar.

Geb. 168 blz. € 15,90

laatste delen . nog beperkt voorradig!

geDenk ge enk Zijn Zijn gro grote DaDen

L. Vogelaar Een gevarieerde bundel schetsen en verhalen uit de geschiedenis van de Gereformeerde Gemeenten.

Geb. 214 blz. €18,50

7,50 Mijn toevlucHt M toevluc en M Mijn Hoog vertrek

L. Vogelaar De Gereformeerde Gemeente in oorlogstijd Een boek vol verhalen en foto’s die nooit eerder gepubliceerd zijn.

Geb. 292 blz. € 19,90

tranen en troost

7,50 roept Zijn wel welDaÂn uit Da

Herinneringen van ds. P. Blok; geschiedschrijving van de evangelisatie in België; een unieke verzameling brieven van ds. D. Janse; en andere kerk- en politiekhistorische herinneringen.

Geb. 272 blz. € 11,90

vergeving?

Nelleke Wander Jeanine zorgt trouw voor Tom, het kind dat ze op een bijzondere wijze heeft gekregen. Als hij ouder wordt, ontdekt ze dat de band tussen hen heel sterk is.

Geb. 256 blz. €14,90

Nelleke Wander Een aangrijpende roman over zinloos geweld.

Pb. 230 blz € 12,90

5,-

o p o n z e s i t e : w w w. g e b r k o s t e r. n l

uit De Bron

C. van Rijswijk Bijbelse vertellingen voor kinderen (-12 jaar).

Nog leverbaar: deel 1, deel 2, deel 3, deel 5, deel 6, deel 7.

Geb. ca 335 blz. per deel € 26,90

15,-

Nairacstraat 17, 3771 AW Barneveld

tel. 0342 – 41 69 86 KO1537

7,50

14

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Veel RD-lezers steunen vooral ondernemer die zondag in ere houdt tekst redactie binnenland

Doen de lezers van deze krant de boodschappen bij een supermarkt die ook op zondag open is? Of rijden ze liever iets verder naar een winkel die op de rustdag de deuren gesloten houdt? Een selectie van de reacties.

Arco Schouwenburg, Wieringerwerf: „Wij hebben geen auto en zijn dus gedwongen in Wieringerwerf onze boodschappen te doen. Hoezeer we ook principieel bezwaar hebben tegen de ontheiliging van Gods dag en liever onze aankopen zouden doen bij winkeliers die de zondag in ere houden.”

Koos Stam, Kinderdijk:

„Ik probeer erop te letten om niet te

R. H. van der Laan, Groningen: „Wij kopen indien mogelijk alleen bij een winkel die zondags gesloten is, ook als dat een eindje omrijden is.”

V. Erdin, Zuidhorn: „Waar het kan zoeken wij middenstanders op die zondags dicht zijn. Zo zijn wij vorig jaar om die reden naar een andere biologische winkel in de stad Groningen gegaan. Helaas ontkomen we niet aan de grote ketens waar we ook inkopen doen.”

„Ik denk niet dat zondags het gordijn over een zonnepaneel gaat”

kopen bij een winkel die op zondag open is. Maar ik erken dat ik daarin niet consequent ben, want ik eet wel bij een Chinees restaurant dat op zondag open is. Het blijft een mix van bewuste keuze, assortiment en toch ook een eventueel prijsverschil. Wat ik jammer vind, is dat er zakenmensen zijn met een bedenkelijke moraal die de indruk wekken dat ze een betrouwbaar christelijk bedrijf zijn.”

Familie Van de Weerd, Driebergen: „In onze woonplaats is ALDI op zondag gesloten, dus daar doen wij veel van de dagelijkse boodschappen. ALDI heeft helaas niet alle artikelen. Daarom rijden we om de week naar de op zondag gesloten MCD in Zeist voor de overige boodschappen.”

Mees Gerritsen, Gouda: „Ik koop zo veel als mogelijk in winkels die op zondag gesloten zijn. Zodoende moet ik wel wat meer fietsen, maar dat heb ik ervoor over. Verder probeer ik de middenstand te steunen.

Die heeft het moeilijk, onder meer door de zondagsopening van vooral supermarkten.”

J. Lock-Benard, ’s-Gravenzande: „Voorheen kocht ik in ons dorp bij C1000 omdat die winkel als enige niet op zondag open was. Toen C1000 verdween, ging ik met mijn schoondochter om de week naar Hoek van Holland omdat daar een Lidl is die ’s zondags dicht is. Intussen is er een Lidl in ’s-Gravenzande die op

zondag gesloten is.”

W. A. Kraaijeveld, Barendrecht: „In Barendrecht zijn in het afgelopen jaar ineens alle supermarkten één keer per maand geopend, evenals veel andere winkels. Eén supermarkt is tot nog toe niet bezweken onder de druk en houdt de deuren dicht. Dat vind ik moedig en daarom doe ik daar mijn boodschappen, al moet ik er heel Barendrecht voor doorkruisen. Ik probeer op mijn eigen kleine manier iets te doen.”

Familie Van Soest, Kesteren:

„Tot voor kort deden we met plezier

onze boodschappen bij Jumbo in Rhenen, maar die doet sinds kort ook mee met de zondagsopenstelling. Daarom zijn we weer naar de op zondag gesloten Albert Heijn in Opheusden gegaan, hoewel het assortiment er duurder is.

Ook tanken wij bij een station dat op zondag dicht is, omdat we het belangrijk vinden om zo veel mogelijk ondernemers te steunen die de zondagsrust in acht nemen.”

J. M. Hooijer, Bennekom: „In onze gemeente Ede is in juni een referendum over wel of geen koopzondagen. Wij zullen onze boodschappen doen in winkels die op de dag des Heeren gesloten zijn.”

Johan Groenendijk, directeur Grando Keukens & Bad in Hazerswoude-Dorp: „Op zondag ben ik gesloten. Veel kerkelijke mensen die veel en hard roepen dat we de zondagsrust moeten eerbiedigen, zie ik niet of nauwelijks in mijn zaak. Daar heb ik veel moeite mee gehad, maar ik heb het naast

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

15

Het landelijk gelegen Noord-Hollandse dorpje Warmenhuizen kent tóch koopzondagen.

mij neergelegd. Door maandag tot en met zaterdag open te zijn, evenals op twee koopavonden, haalt onze Grando dezelfde en vorig jaar zelfs de hoogste omzet van alle vestigingen, waarvan de meeste op zondag open zijn. Wij hebben leren vertrouwen en worden rijk gezegend.”

M. I. Elenbaas, Amerongen: „Wij gaan naar een super in een naburig dorp die zondags gesloten is.

Winkels denken meer omzet te kunnen halen door de zaak op zondag te openen en ook het personeel op die dag aan het werk te zetten. Daar kan echter geen zegen op rusten.”

G. van Leeuwen-Hendriks, Eemnes: „Wij wonen in Eemnes en als wij naar een winkel moeten die zondags niet geopend is, dan zijn we pittig veel reistijd kwijt. Dat is gewoon geen optie.”

J. H. Roosendaal-van Hell, Apeldoorn: „Ik ben er meer dan ooit van over-

tuigd dat we de ondernemers die op zondag gesloten zijn moeten steunen.

Er is hier net een supermarkt geopend die om principiële redenen zondags gesloten is. Ik heb de eigenaar Gods zegen toegewenst en hem beloofd dat ik een trouwe klant zal zijn.”

R. Kooij, Nederhorst den Berg: „Ons dorp ligt midden in de gemeente Wijdemeren. Wij wonen ver buiten de biblebelt. Toch kunnen wij binnen vijf minuten rijden in het volgende dorp onze boodschappen doen in een Albert Heijn waar vanuit geloofsovertuiging de zondag in ere wordt gehouden en waar het vrouwelijke personeel er keurig bij loopt. We hebben diep respect voor de franchisenemer. Wij vinden het onze plicht om deze ondernemer te steunen.”

H. M. Kroon, Hilversum: „Het is Bijbels om de huisgenoten des geloofs te steunen. Daarom rijden wij liever een paar kilometer verder

om onze boodschappen te doen.”

W. Brouwer, Nieuw- en Sint Joosland: „De zondagsrust is voor ons een zwaarwegend punt. Bij een zaak die op zondag open is, kopen we niet.

Op den duur wordt het wel ingewikkeld, want er zijn tegenwoordig al kerken en particulieren die via zonnepanelen op zondag stroom leveren aan het net. Ik geloof niet dat er op zondag een gordijn over wordt getrokken.”

Klaas Snoei, Capelle aan den IJssel: „Ik ben manager in een supermarkt in mijn woonplaats die tot nog toe op zondag gesloten is. De discussie over koopzondagen wordt regelmatig gevoerd bij ons. Als christelijke medewerker mag ik dan wijzen op de Bijbelse visie op Gods dag. Ik noem ook praktische redenen waarom een koopzondag niet bijdraagt aan het succes van een onderneming. Gelukkig wordt hier tot nog toe ook naar geluisterd.”

!

Wonen in een landelijke omgeving

!

Persoonlijke zorg en verpleging

!

Terminale zorg en Hospice

!

Revalidatiezorg en Begeleiding

!

Logeren en tijdelijk verblijf

!

Dagbesteding Opheusden en Achterberg

!

Zowel WLZ, ZVW, WMO en PGB

De B etu w eho f Zo r g Verpleeghuiszorg

Dagb esteding ouderen

Rijnbandijk 57a 4043 JJ Opheusden Tel: 0488 – 443392 Fam. A.P. Hak

Bovenweg 20 3911 SG Achterberg Tel 0317 – 618180 info@betuwehof .nl

www.betu wehof.info

• DE GROOTSTE KEUS IN KINDERSCHOENEN • MEERDERE BREEDTEMATEN • VAKKUNDIG PERSONEEL • PRIMA SERVICES

Vrijdag koopavond

Wesselseweg 172a, Kootwijkerbroek Tel: 0342-441270 www.westenengschoenen.nl

Donderdag koopavond

Assendorperstraat 120, Zwolle Tel: 038-4217950 www.krismanschoenen.nl

Ook voor uw zondagse kleding

Een ruime collectie hangt in Opheusden en Ederveen voor u klaar!

Met M et de comfortabele stoff stoffen en en zachte pasteltinten van de nieuwe collectie maakt u uw garderobe weer compleet. Er is weer een ruime keus voor dames en heren. Niet alleen in de gezellige voorjaarstinten, ook in gedekte kleuren hebben we een ruime collectie.

www.warringkleding.nl

Bruinehorst 23, 6744 PA Ederveen, T 0318 - 57 81 10

Onze beide winkels zijn altijd op zondag gesloten!

Burg. Lodderstraat 52, 4043 KM Opheusden, T 0488 - 44 20 00

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

17

Winkeltijden door de tijd tekst Marcel ten Broeke

1951

De winkeltijden worden beperkt.

Vastgesteld wordt dat winkels open mogen zijn van 05.00 tot 18.00 uur op maandag tot en met zaterdag. Er komt opnieuw een verplichte sluiting op zondag.

De eerste stappen naar een landelijk winkeltijdenbeleid worden een eeuw geleden gezet. Na aanvankelijk vooral beperking, wijzigt in 1996 de koers richting zondagsopening, die in 2013 wordt versterkt.

1904

De regering vraagt de Staatscommissie voor de Middenstand om advies over de wenselijkheid van een wettelijke regeling voor winkelsluiting. Voordat die wet tot stand komt (in 1930) neemt een aantal gemeenten het heft alvast in handEN door zelf een winkelsluitingsverordening vast te stellen.

1996

Het kabinet concludeert dat de Winkelsluitingswet niet past bij de tijdgeest en eenvoudiger moet. In de nieuwe Winkeltijdenwet, die door minister van Economische Zaken H. Wijers (D66) wordt ingevoerd, krijgen gemeenten meer autonomie om te bepalen wanneer winkels open mogen. Het maximum van 55 openingsuren per week wordt losgelaten.

Winkels mogen doordeweeks open van 06.30 tot 22.00 uur.

Het maximum aan koopzondagen gaat naar twaalf. De uitzondering voor toeristische gebieden, de zogenoemde toerismebepaling, blijft.

2007/2008

1930

Na veel discussie voert minister van Arbeid J. R. Slotemaker de Bru誰ne (CHU) in 1930 de Winkelsluitingswet in. Deze wet staat openstelling toe op werkdagen van 05.00 tot 20.00 uur en op zaterdag tot 22.00 uur. Winkels zijn op zondag gesloten, al wordt die verplichte zondagssluiting in 1934 gedeeltelijk tenietgedaan: de mogelijkheid tot zondagsopening ontstaat.

1993

De winkeltijden doordeweeks worden opgerekt van 18.00 tot 18.30 uur. Het maximum aan koopzondagen groeit van vier naar acht.

In 1994 komt er een uitzondering voor toeristische gebieden; daar kunnen de winkels op zondag vaker open.

1976

Staatssecretaris van Economische Zaken Th. Hazekamp (KVP) brengt een vernieuwde Winkelsluitingswet tot stand.

Voor het eerst wordt er een maximumaantal openstellingsuren per week (52 uur) vastgelegd waarbinnen de ondernemer zijn openingsuren mag vaststellen. Winkels zijn op zondag gesloten.

Voor onder meer benzinestations geldt een uitzondering.

1984

De koopzondag wordt ge誰ntroduceerd.

Op maximaal vier zondagen per jaar mogen de winkels open.

2012 2010

VVD, CDA en gedoogpartner PVV spreken in hun regeerakkoord af om omwille van een goede relatie met de SGP geen versoepeling van de zondagsopening na te streven.

CDA, PvdA en CU stellen in hun coalitieakkoord dat het misbruik dat veel gemeenten maken van de toerismebepaling, om zo toch meer koopzondagen toe te staan, moet worden tegengegaan. Onder verantwoordelijkheid van CDA-minister Van der Hoeven (Economische Zaken) wordt de uitzonderingsbepaling aangescherpt.

De coalitiepartners VVD en PvdA steunen een initiatiefwet van D66 en GroenLinks die gemeenten de vrije hand geeft bij het bepalen van het aantal koopzondagen. Het reguliere maximum van twaalf koopzondagen vervalt, waardoor ook in niet-toeristische gemeenten de winkels alle zondagen open kunnen.

2013

Nadat op 28 mei de Senaat zich schaart achter het voorstel om de Winkeltijdenwet te wijzigen, wordt de wet per 1 juli ingevoerd.

Sindsdien kunnen gemeenten zelf het aantal koopzondagen bepalen.

18

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

zondags gesloten

19

Hebben of zijn tekst Wim van Egdom beeld RD, Henk Visscher

Mammon is in deze straat oppermachtig. Zeven dagen per week wordt hij gediend.

Ooit was de Amsterdamse Kalverstraat dé winkelstraat van Nederland. Maar dat is allang niet meer zo. Steeds meer winkelstraten in Nederland werden een Kalverstraat.

Hier, in Amsterdam, openden winkeliers euforisch de deuren op de zondagen. Het begon aarzelend, maar al snel wilde het volk meer. Zes dagen winkelen is toch wat weinig. En juist op zondag is het leven zonder kerkgang zo saai.

Nu stopt het winkelfeest hier nooit meer. Eindeloos is het. Of de omzetten echt zijn gestegen door die ene winkeldag extra in de week?

Het is een vraag die niemand stellen wil. Want iedereen weet dat een euro maar één keer uitgegeven kan worden.

Of op zaterdag, of op zondag.

En dan is er in deze kathedraal van de geldgod nog dat bordje dat verwijst naar een andere God. In deze straat waar alles draait om de heb, is er ineens een glimp van die God die in Zijn Naam zegt dat Hij ís. Hebben tegenover zijn.

Een kerk die vraagt om een kwartier voor God. Wie eenmaal een kwartier in de stilte van deze kerk heeft gezeten, kon weleens blij zijn als hij binnen vijftien minuten de winkelstraat met al zijn drukte uit is.

20

zondags gesloten

Koopzondagverlokkingen langs de snelweg bij Deurningen.

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

21

„Wet beschermt wel, maar druk wordt groter” tekst Arie de Rooij

Er is geen toename van het aantal werknemers dat zich meldt met problemen door de koopzondagen, valt te beluisteren bij de RMU. „Maar je merkt wel bezorgdheid en groeiende druk”, zegt directeur Peter Schalk van de reformatorische vakorganisatie.

O

nder invloed van de uitbreiding van de mogelijkheden voor winkels om op zondag de deuren te openen, zou je verwachten dat de RMU steeds meer hulpvragen krijgt. Volgens Schalk is dat echter niet het geval. „Nee, dat zien we absoluut niet. Die cijfers zijn heel stabiel.” Daar voegt hij als verklaring aan toe: „De aanvallen op de zondag zijn stevig, maar de juridische bescherming van degenen met bezwaren is, op dit moment althans, nog vrij goed. Niettemin constateren we dat het thema onder onze leden volop speelt.

Ze zijn er niet gerust op. En dat is begrijpelijk.”

Voorheen stond in de Arbeidstijdenwet dat alleen op zondag mocht worden gewerkt als de aard van de arbeid dat vereiste en de werkgever het had bedongen. Daarbij moet je denken aan bijvoorbeeld de zorg, politie en brand-

weer. De achterliggende jaren zijn de bepalingen weliswaar aangepast, maar in veel sectoren kunnen werknemers het verrichten van werkzaamheden op de eerste dag van de week blijven weigeren. Schalk: „Ongeacht de reden; omdat je op een voetbalclub zit of omdat je bij je familie op bezoek wilt, maar ook omdat je op principiële gronden de rustdag wenst te eerbiedigen.”

Klimaat De voorman van de RMU plaatst daar meteen een belangrijke kanttekening bij. „De rechten liggen dus verankerd in de wet. Maar intussen wordt door alles wat er in deze sfeer gebeurt toch de druk groter. Als een winkel op zondag geopend is, zal iemand die daar gaat solliciteren het als heel lastig ervaren om zijn grens aan te geven.”

Voorzitter Johan van Holst van de Verenigde Reformatorische Ondernemingen (VRO), een platform voor ontmoeting en gesprek voor Schalk. mensen uit het beeld RD zakenleven, signaleert eenzelfde druk aan de zijde van ondernemers. „Het is moeilijk om je, vaak als enige, met je standpunt over de zondag te handhaven in een op

dat vlak weinig tolerante omgeving. Je treft steeds minder begrip aan, het is een klimaat van ieder voor zich; en dat in een maatschappij die zich als sociaal betrokken participatiesamenleving wil presenteren.”

De VRO werd in 1994 opgericht om een dam op te werpen juist tegen de zondagsopenstelling van winkels en tegen de 24 uurseconomie in het algemeen. Tegenwoordig probeert de organisatie, onder andere via gezamenlijke activiteiten, de belangen van de leden op een breder terrein te behartigen. „De problemen rond de zondag worden zeker niet minder, dat is duidelijk”, aldus Van Holst. Ze betekenen voor reformatorische ondernemers vaak omzetverlies. „Onder bedrijven die gericht zijn op de consument is daarvan vooral sprake bij winkeliers in binnensteden. Ook degenen die betrokken zijn bij autoplaza’s en meubelboulevards voelen het echt in hun portemonnee.”

Harder De Nederlandse Vereniging tot bevordering van de Zondagsrust en Zondagsheiliging treedt in contact met onder meer gemeenten, bedrijven en winkeliers, door ze aan te schrijven of door in te spreken bij commissie- en gemeenteraadsvergaderingen. Via vertegenwoordigers verspreid over het hele land en door te letten op aankondigingen in kranten blijft zij op de hoogte van evenementen op zondag en van de ontwik-

K WA L ITE IT S M E U B E L E N N U VO O R B O D E M P R I J ZE N

Nu zeer aantrekkelijke kortingen Meubelland is sterk in beweging.

Van Manen wonen speelde daarop alert in en bedacht de afgelopen jaren een nieuw, uniek concept. Stellio maatwerk meubelen!

Kwaliteitsmeubelen geheel naar wens.

Wegens verdere implementatie van dit nieuwe concept hebben we veel ruimte nodig. Daarom geven we nu 40% korting op alle showroommodellen op de gehele begane grond! (uitgezonderd relaxfauteuils) De collectie bestaat uit complete kwaliteitsinterieurs zoals zitmeubelen, kasten, tafels, lampen, schilderijen, en decoratie! Kom snel langs en grijp deze unieke kans.

40%

Aanbiedingen geldig tot 30 april

Van Manen Wonen ruimt álles op

40% 40% 40%

E G I L A M ÉÉN NS A K E K UNIE

korting op complete kwaliteitsinterieurs

40%

40% 40% 40%

Meubelen op maat anno nu!

V O LTA S T R A AT 21 B A R N E V E L D

03 42- 4243 9 0 W W W. S T E L L I O. N L

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

kelingen in de detailhandel. Zij wijst organisatoren, politici en ondernemers op Gods Woord en waarschuwt tegen de ontheiliging van de rustdag.

Voorzitter D. van der Sluis over de reacties die de vereniging daarop ontvangt: „Die zijn heel divers, maar we merken dat de toon harder wordt. We krijgen brieven terug met als strekking: waar bemoeien jullie je mee, wij bepalen zelf wel hoe we de zondag invullen. Zo staat het er niet, maar Van Holst. daar komt het beeld VRO wel op neer.” Van Holst hierover: „Ik heb persoonlijk op een gemeentelijke inspreekavond ondervonden hoe onverdraagzaam vandaag de dag een deel van de samenleving tegenover Bijbelse uitgangspunten staat.” „Het is intolerante tolerantie”, stelt Schalk vast. „Het vloeit voort uit het libertijnse gedachtegoed: geen beperkingen, stoppen met betuttelen, laat iedereen doen waar hij zin in heeft. Men vindt het best dat ik vind wat ik vind, maar kom er niet bij iemand anders mee aan, want dan zegt die persoon: Dat maak ik zelf wel uit. Prima als jij op zondag je winkel gesloten houdt of als jij dan geen inkopen doet, maar leg dat niet op aan een ander.”

Bijval Toch is er soms bijval. Zo lukt het de RMU nogal eens bij onderhandelingen over een cao of een sociaal plan, in omstandigheden van een reorganisatie of fusie, samen op te trekken met de vakorganisaties FNV en CNV. Schalk noemt in dit verband het verzet tegen de wens van winkelbedrijven om de toeslagen voor personeel dat op zondag wordt ingeschakeld, af te schaffen. „De FNV beschouwt werken op zondag als niet goed voor de sociale cohesie. Ze zeggen dan: Jullie principiële inbreng is interessant, maar de meeste van onze leden hebben daar niet veel mee. Prima als jullie dat punt naar voren schuiven, wij hanteren andere argumenten; en dan bedoelen ze van sociale, economische en maatschappelijke aard. Ik vind dat ook wij die andere argumenten voortdurend moeten

uitdragen Al zijn die voor ons niet het belangrijkst, je krijgt er wel partners door die op dezelfde lijn zitten.

Wij zullen ook zeker niet voor een opstelling kiezen van: onze leden werken niet op zondag en daarom bemoeien wij ons niet met die toeslagen, want daar hebben zij toch niets mee te maken. Als het kan, trekken we gezamenlijk op, al verschillen de overwegingen.

Dat versterkt je positie.”

Van der Sluis komt bijval in de sfeer van de gemeentepolitiek hier en daar tegen in de houding van de PvdA. „Vanuit die kring is er in het verleden tenslotte heel hard gevochten voor de invoering van een vijfdaagse werkweek. Ze hecht eraan, vanuit de sociale gedachte, de zondag te handhaven als een rustdag; overigens om er vervolgens vanuit de ideeën over vrijetijdsbesteding van ieder individu afzonderlijk, een eigen invulling aan te geven.”

Website Een lastig punt voor ondernemers is volgens Van Holst hoe te handelen met hun website op zondag. De voorzitter van de VRO: „Persoonlijk pleit ik ervoor om op die dag de toegang zo veel mogelijk af te sluiten. Een bedrijf dat de digitale winkelwagen openhoudt, biedt klanten de kans verplichtingen aan te gaan, en na de bestelling worden mogelijk logistieke processen in gang gezet.

Wie op zaterdagmiddag trouwens een order plaatst via internet, moet zich realiseren dat dan misschien ook op zondag uitvoering en verzending volgen. Hier ligt een grote verantwoordelijkheid voor ons allemaal.

„Als economie aantrekt, raakt de zondag verder in het gedrang” Er zijn in onze achterban ook internationaal opererende bedrijven die op zondag voor een ander deel van de wereld, waar het nog zaterdag of al maandag is, digitaal bereikbaar moeten blijven. In die situatie zouden we op de

23

site kunnen meedelen waarom wij op zondag niet of beperkt bereikbaar willen zijn, om op die wijze toch iets van onze principes uit te dragen.”

Economie Schalk vreest dat naarmate het economisch tij verbetert, de problemen met het handhaven van de zondagsrust zullen toenemen. „Als de winkels opengaan, zuigt dat andere sectoren mee, zoals transport, de beveiliging in het winkelcentrum, banken wellicht, bedrijven die producten aanleveren.

Kortom, dat veroorzaakt een versnelling. En die zal –daar ben ik echt bezorgd over– zeker optreden als de economie aantrekt. De geschiedenis in ons land leert dat op momenten dat er meer verdiend kan worden, de zondag helaas altijd in het gedrang raakt.”

De directeur van de RMU wijst verder op „de enorme macht en invloed van het grootVan der Sluis. winkelbedrijf. Dat beeld RD oefent vooral in de grote steden sterke druk uit om op zondag, zonder enige beperking, open te kunnen zijn. Dat is voor hun concurrentiepositie gunstig. Kleinere winkeliers houden het namelijk niet vol om zeven dagen per week de deuren te openen, vooral niet door de kosten die dat meebrengt van onder andere extra personeel.”

Voorrecht De ontwikkelingen rond de uitbreiding van de koopzondagen lijken niet te stoppen. Maakt dat niet moedeloos?

Van der Sluis: „Die momenten zijn er, want resultaten op ons werk –als ik het even zo mag aanduiden– zijn er niet veel. We worden aangehoord, maar dat is iets anders dan dat onze pleidooien worden gehonoreerd. Toch vatten we altijd weer nieuwe moed. Het gebod van de Heere is er immers: gedenkt de sabbatdag. We hebben daarbij allemaal een taak. Vanuit die opdracht proberen we op eenvoudige wijze ons werk te verrichten. Dan ervaren we het in deze tijd nog als een voorrecht dat ons de gelegenheid geboden wordt om dat te doen.”

24

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

De koopzondag in Midden-Nederland tekst Gerco Verdouw

Diemen OuderAmstel

Muiden Weesp

Amstelveen

Naarden Huizen Blaricum

Bussum

LarenEemnes Bunschoten

Wijdemeren Hilversum

De Ronde Venen

Put Nijkerk

Baarn Amersfoort

Utrecht: standpunt van de 26 gemeenten over koopzondagen.

Stichtse Vecht

Soest De Bilt Leusden

Woerden

4

Zeist

Utrecht

2

Montfoort Oudewater

Renswoud

Bunnik IJsselstein

Utrechtse Heuvelrug

Nieuwegein

1

13

Woudenberg Scherpenzee

Wijk bij Duurstede

Houten

Lopik

Veenend Rhenen

Vianen

5 1

Buren

Culemborg

Zederik

Ne

Leerdam Geldermalsen

Gelderland: standpunt van de 54 gemeenten over koopzondagen.

18

Tiel

Giessenlanden HardinxveldGiessendam

Werkendam

Gorinchem

Lingewaal

Woudrichem

Neerijnen

Zaltbommel Maasdriel

Aalburg

28 1 2

5

Aantal toegestane Aantal toegestane koopzondagen per gemeente koopzondagen per gemeente bijzonder geval (zie kader) bijzonder geval (zie kader) 0 koopzondagen per jaar 0 koopzondagen per jaar 1-6 1-6 7-11 7-11 12 12 13-51 13-51 52 52

©RD, Alex van Pijkeren ©RD, Alex van Pijkeren

Ede De Edese vestiging van elektronicaketen Media Markt stapte in februari naar de Raad van State, het hoogste beroepscollege in Nederland, om te bereiken dat ze op zondag geopend mag zijn. Aanleiding is een besluit van de Edese gemeenteraad in december vorig jaar. Het nieuwe fietsbelevingscentrum De Fietser in de historische Enkafabriek in Ede kreeg toen ontheffing voor openstelling op zondag voor detailhandel. „Gelijke monniken, gelijke kappen”, vindt Media Markt Ede.

West Maas en Waa

Oss

koopzondagen

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Dinkelland

Wierden

Almelo Losser Borne

Oldenzaal

Rijssen-Holten Ermelo

Hengelo

Deventer

tten

Hof van Twente

Enschede

Voorst Lochem

Apeldoorn Barneveld

Haaksbergen Zutphen Brummen

Berkelland

el Ede

de

Rozendaal

daal

Bronckhorst Doesburg

Arnhem Wageningen

Oost Gelre

Renkum

Winterswijk

Zevenaar Doetinchem

Westervoort Duiven

Overbetuwe

eder-Betuwe Lingewaard Druten

Montferland

Oude IJsselstreek

Aalten

Rijnwaarden

Beuningen

al Nijmegen Wijchen Groesbeek Heumen

Mook en Middelaar

Utrechtse Heuvelrug

Buren

In de gemeente Utrechtse Heuvelrug mogen winkels vanaf juli 2013 elke zondag open. De supermarkten in de diverse kernen gaan daar verschillend mee om.

Zo blijven de Albert Heijn in Leersum en de C1000 in Elst gewoon dicht. Maar de Jumbo’s in Amerongen en Doorn gaan wel open op de rustdag.

Dat de koopzondag regelmatig voor spanningen in de coalitie zorgt bleek begin dit jaar in de gemeente Buren. Daar stond de Protestants Christelijke Groepering (PCG) lijnrecht tegenover coalitiepartners VVD en Gemeentebelangen. De PCG wilde vasthouden aan het coalitieakkoord (één supermarkt en één bedrijf op zondag open). De VVD, CDA en Gemeentebelangen wilden dat verruimen.

De gemeenteraad ging daar mee akkoord.

25

26

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Ds. Van Aalst: Wees zuinig op de zondag tekst Janita van Hoeven-ten Voorde

In de samenleving staat de zondagsrust onder druk, maar ook in de gereformeerde gezindte wordt de waarde van de zondag steeds meer gerelativeerd, is de ervaring van ds. G. J. van Aalst.

D

e predikant van de gereformeerde gemeente in Klaaswaal roept daarom ertoe op om zuinig te zijn op de zondag. Hij vindt het van groot belang om grondig te luisteren naar wat de Bijbel en de belijdenisgeschriften zeggen over het vierde gebod. „Het gevaar is anders groot dat we het doel van het gebod uit het oog verliezen. Dan verzanden we in een vruchteloze discussie over wat niet of net wel is toegestaan op de zondag.” „God heeft de sabbat ingesteld om te rusten in Zijn scheppingswerk en Zijn herscheppingswerk”, benadrukt ds. Van Aalst. „Wees daarom zondags gericht op alles wat van God is en laat na wat die rust verstoort. Luister naar de onderwijzing uit de Schrift, lees er thuis wat op na, praat erover, zing sa-

men, bereid de prediking van de tweede dienst voor.”

Hij baseert zich op de letterlijke verwoording van het vierde gebod, zondag 38 van de Heidelbergse Catechismus met de nieuwtestamentische verwijsteksten en de Westminster Catechismus. „Laten we in deze geest over de zondag blijven spreken en die zo praktiseren.”

Het gezin mag volgens de predikant juist op de zondag extra aandacht krijgen. „Door het gezellig te maken, samen een spel te doen rondom de Bijbel, samen te lezen of te zingen, kunnen ouders er een positieve dag van maken.”

Hij pleit er daarom voor om de mobiele telefoons en computers die dag uit te laten. „De zondag is de dag van de Heere, uw God. Die dag is niet van ons, maar van Jehovah, van de Opgestane. Hij vraagt eenieder: Richt je op Mij. Laat je slaafse arbeid, die gestempeld is door eigentijdse doornen en distelen, rusten. Het is zo’n verademing om die asociale media eens geen rol te laten spelen en een dag te hebben voor God en voor elkaar.”

Wat is de waarde van de zondag voor de samenleving?

„We zien het om ons heen wat er gebeurt als we de rustdag verliezen: stress, gejaagdheid, burn-out. Het kwijtraken van de zondagsrust is daar niet de enige oorzaak van, maar speelt wel een rol bij deze problemen. Als we Gods geboden houden, is dat heilzaam voor ons persoonlijk en voor de hele samenleving.”

Hoe moeten christenen omgaan met ondernemers die op zondag open zijn? „De Bijbel stelt in Galaten 6:10: „...laat

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

27

Zeven dagen per week consumeren en relaxen voor de Nieuwe Kerk in Amsterdam.

ons goed doen aan allen, maar meest aan de huisgenoten des geloofs.” In kopen zit iets van gunning. Steun daarom mensen die hun winkeldeuren op zondag uit principe dicht laten. Het vraagt van hen moed om tegen de stroom in te roeien. Maar ik ben ervan overtuigd: de zegen van God is vele malen rijker dan het succes van de wereld.”

De zondagsrust staat in de maatschappij steeds meer onder druk. Is het nog zinvol om daar als christe-

„Het is zo’n verademing om die asociale media eens uit te laten”

nen tegen te protesteren? „Is het zinvol om te blijven protesteren tegen de ruim 30.000 abortussen die per jaar in Nederland worden uitgevoerd? Natuurlijk, zal iedereen zeggen.

Dat geldt voor al Gods geboden. Gods wil is normatief door de eeuwen heen.

Als je zelf overtuigd bent van de grote waarde en de zegen van de rustdag, gun je die iedereen. Dan voel je het aangrijpende van het verlies van de rustdag en word je niet moe om daar tegen te waarschuwen.”

6 dAGen Per weeK

welkom bij ons familiebedrijf!

20% as-

matr eel*

de bekroning van nederlands vakmanschap

Zo ondersteunend dat u zich helemaal

voord

Ook bij Vakmanschap, dat is waar g Plaza Auping al 125 jaar voor staat! onze Aupin se in Spijkenis

gewichtloos voelt * Vraag naar de voorwaarden

15RT% ING

R KpO TEMPU het hele

®

o

ent! assortim

Pullman Starline COmPlete BOxSPrinG leverbaar in veel uitvoeringen

nu vanaf e

2499,– AVeK 1927 BOxSPrinG

Kwaliteits boxspring uit Friesland! leverbaar vanaf

e • Persoonlijk contact • Advies op maat • Gratis bezorging en montage • Comfort garantie • Oude bed in overleg retour • Altijd de beste prijs • Kwaliteitsmerken

Escudostraat 11 2991 XV Barendrecht 010 438 41 63 Ingang Auping Plaza

w w w. s l a a p w e l . n l Lid van de

1927,–

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

Op welke manier? „Door de waarde van de rustdag zelf te beleven en voor te leven. Veel christenen zullen een abortus nooit ofte nimmer goedkeuren. Die vanzelfsprekendheid geldt helaas stukken minder als het gaat om de overtreding van het vierde gebod. Christenen relativeren dat vaak. De diepe waarde ervan wordt weinig beleefd, is mijn indruk.”

Hoe merkt u dat? „Aan het gemak waarmee christenen voorbijgegaan aan de inhoud van Ds. G. J. van Aalst zondag 38. Sociale beeld Sjaak Verboom verplichtingen krijgen meer voorrang dan vroeger.

De grenzen van noodzakelijke arbeid worden opgerekt door bijvoorbeeld als moeder van een gezin bij voorkeur op zondag in de zorg te werken. Dat bevordert het huwelijks- en gezinsleven op Gods dag niet. Bovendien mist zo’n vrouw de zondagse samenkomsten, die de kern zijn van de rustdag.”

Hoe beziet u de ontwikkeling van de zondagsrust in Nederland? „De laatste tien jaar is het aantal koopzondagen drastisch toegenomen. Daar komt veel zondagswerk bij kijken. Die ontwikkeling maakt me bezorgd. Het zal er niet gemakkelijker op worden.

„Als we de rustdag kwijt zijn, hebben we nooit meer rust” De Heere regeert echter. Meer nog maak ik me ongerust om de pragmatische omgang met de zondag door kerkmensen, waardoor we Gods zegen missen. Als de samenleving proeft dat de onderhouding van het vierde gebod bij ons niet zo diep zit, kan de afbraak van de zondagsrust nog sneller gaan.

Vandaar mijn allergie voor relativering.

Als we de rustdag kwijt zijn, hebben we nooit meer rust.”

29

„Rustdag vijlt de roest van onze genade af” „Daar komt een dagloner in uw huis en neemt uw werk op zijn schouder.

Hij werkt zich in ’t zweet en durft in de zes werkdagen nauwelijks zijn hoofd op te heffen en te kijken hoe laat het is. Deze verwacht de dag des Heeren met groot verlangen, om tenminste deze dag het stof van zich af te schudden en uit te rusten.

En dat zoudt gij hem niet toestaan?”

Eusebius van Emesa, ca. 300-360 „Als wij zoo vurig waren voor den dienst Gods als wij moesten zijn, zou het niet noodig zijn ons één dag per week voor te schrijven, maar ’s avonds en ’s morgens zou ieder zonder geschreven wet samenkomen, opdat wij meer en meer in het Woord Gods werden opgebouwd.”

Calvijn, preek over Deut. 5 op 20 juni 1555 „Wie bijvoorbeeld een zware huishouding heeft, mag niet zeggen: ik moet van de zondag wel een werkdag maken, om vrouw en kinderen de kost te kunnen geven. Zo iemand moet liever de zes dagen van de week zo goed mogelijk besteden en dan vertrouwen op Gods belofte: die de sabbat houden, zal God twee dagen brood op een dag geven.”

Cornelius Gentman (1618-1696) „Op die dag stijgen de gedachten weer omhoog, de tong gewaagt van God en is als de pen van een vaardig schrijver, de ogen druppen tranen en de ziel brandt van liefde. Het hart dat heel de week zo koud was als ijs, smelt op de sabbatdag door het Woord. De sabbatdag is een vriend van de godsdienst, hij vijlt de roest van onze genade af. De sabbat is een geestelijke vreugdedag, waarop de ziel aangezet wordt met haar Maker gemeenschap te hebben.”

Thomas Watson (1620-1686) „Wanneer ik over het openlijke schenden van de sabbat spreek, bedoel ik die vele openlijke en schaamteloze praktijken die men op zondag in de omgeving van onze

grote steden ziet. Ik heb het over de praktijk van het openhouden van winkels en van het kopen en verkopen op zondag. Ik verwijs in het bijzonder naar de pleziertochtjes met het openbaar vervoer en naar het open-zijn van plaatsen voor publiek vermaak. Zolang de Bijbel de Bijbel is en het vierde gebod het vierde gebod, durf ik niet tot een andere conclusie te komen. Ze zijn allemaal verkeerd.”

J. C. Ryle (1816-1900) „Er is, voor állen, een dag ter wille van het Woord. Een land zonder zondag moet op den duur worden een land zonder gemeente, zonder het Woord en de Sacramenten, zonder den naam van God en zonder christelijke barmhartigheid. Dat heeft niets te maken met het farizeïsme van wat ”mag” of niet ”mag”; het heeft echter heel veel te maken met de zwakheid van ons vleesch. Wij hebben dat noodig, bitter noodig: een dag ter wille van het Woord.”

Dr. J. Koopmans (1905-1945) „Door de hele kerkgeschiedenis loopt een lijn van gedachten, die pleit voor een stevige zondagsrust.

Onze vaderen hebben deze lijn gevolgd. Maar het gaat niet om de rust als doel. Wanneer een heel dorp trouw de zondag in stilte doorbrengt, dat men zo goed als niemand op straat ziet, en men rust vleselijk, terwijl de geest zich niet inspant, dan is men een overtreder van het vierde gebod. Het is goed tussen farizeisme en libertinisme in te blijven op geestelijke wijze.

En nu maar niet te veel vragen: mag dit en mag dat (ook niet te weinig).

Steek gerust eens een sigaar op en steek uw pijp eens bedachtzaam aan, verheug u over de bloeiende appelboom en bewonder de schoonheid van de herfstkleuren. Bovenal verheug u over de zegen van de eerste dag der week, dat u rusten moogt van al uw arbeid, omdat Christus alles volbracht heeft.”

Ds. L. Vroegindeweij (1900-1969)

30

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

De klant is koning.

Met onbemande afhaalkluizen op vijftig locaties komt afhaalcentrum �de Buren� tegemoet aan consumenten die geen tijd hebben om overdag op een pakket te wachten.

In Dedemsvaart staat sinds kort naast de apotheek een kluizenwand van de Buren waar klanten hun medicijnen op hun eigen tijd kunnen afhalen. De kluizen van de Buren zijn in veel gevallen 24 uur per dag te openen. Verder lenen de kluiswanden zich onder meer voor gekoelde producten, hangende kleding of inlevering van retourzendingen.

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

31

Gideonsbende niet kansloos in slag om koopzondag tekst Ben Provoost

In zowel Leeuwarderadeel als in Huizen hebben christelijke partijen minder dan 30 procent van de zetels. Toch ging in Leeuwarderadeel het aantal koopzondagen van 52 naar 12 en blijven in Huizen de winkels elke zondag dicht. SGPvoorman Bource (Huizen): „Niet in alle situaties geeft het telraam de doorslag.”

I

n het rode Friese Leeuwarderadeel, de geboortegrond van de socialistische revolutionair Pieter Jelles Troelstra (1860-1930), resulteerde de slag om de koopzondag in „een oorlogje in het klein”, zegt CDA-fractievoorzitter Sytse Brouwer.

Zijn partij bedong vorig jaar na de succesvol verlopen gemeenteraadsverkiezingen –het CDA boekte zijn beste resultaat in twintig jaar en groeide van 3 naar 4 zetels– dat er een onderzoek naar koopzondagen moest worden ingesteld. Op basis van conclusies uit deze studie als: „Een beperkt aantal van de winkels die niet open zijn op zondag ervaart wel (beperkte) negatieve invloed, met name een lagere omzet” en: „Het merendeel van de ondernemers is

tegen koopzondagen”, wilde het college (PvdA, CDA en VVD) de winkeltijdenverordening aanpassen. Het aantal koopzondagen moest van 52 per jaar worden gereduceerd tot 9 per jaar.

Dat bleek tegen het zere been van met name supermarktondernemers. Zij probeerden de politiek te bespelen en zetten vooral de collegepartijen PvdA en VVD onder zware druk. Ook burgers die graag op zondag wilden winkelen, roerden zich.

De talloze boze telefoontjes en dreigbrieven waren voor PvdA en VVD genoeg reden om hun steun voor het oorspronkelijke plan in te trekken. „We hebben toen gezocht naar een nieuw compromis”, zegt Brouwer. „Supermarkten mogen ook in de toekomst iedere zondag open. Niet-levensmiddelenwinkels mogen nog maar twaalf zondagen open.” Het college is nu bezig om twaalf koopzondagen aan te wijzen.

Het in februari aangenomen voorstel treedt nog voor de zomer in werking.

Motie van wantrouwen De raadsvergaderingen over de koopzondagen verliepen niet in goede sfeer, blikt Brouwer terug. „We hebben er twee keer over vergaderd; een keer zelfs vijf uur lang. Daarin ging het hard tegen hard. Oppositiepartijen dreven de spot met het CDA. Ze wierpen ons voor de voeten dat we achterlijk zijn en onze wil proberen op te leggen aan

een seculiere meerderheid. De twee oppositiepartijen Gemeentebelangen en de Fryske Nasjonale Partij dienden zelfs een motie van wantrouwen in tegen het college. De relaties in de raad zijn er niet beter op geworden. Gelet op zo veel weerzin denk ik weleens: Hier zijn geen aardse krachten aan het werk.”

Hoewel de koopzondagendiscussie de CDA-fractieBrouwer. voorzitter niet in beeld RD de koude kleren is gaan zitten, heeft hij er nooit letterlijk wakker van gelegen. „Van boze telefoontjes waarin mensen soms in ferme bewoordingen zeggen hoe ze erover denken, trek ik me niets aan. Ik troost me dan met de gedachte dat zij ook niet op mij hebben gestemd.” Wel veel bijval

„Ik denk weleens: Hier zijn geen aardse krachten aan het werk”

STOFFERING

SL A APCOMFORT

MEUBELEN

WOONACCESSOIRES

ADVIES

Stijlvol wonen sinds 1971 Wij presenteren u graag in onze sfeervolle showroom een uitgebreide collectie tijdloze meubelen. Ook voor advies op het gebied van stoffering kunt u terecht bij onze deskundige adviseurs.

Valkseweg 57, 3771 RD Barneveld • Tel.: (0342) 41 32 79 • E-mail: info@vanwolfswinkelwonen.nl • Internet: www.vanwolfswinkelwonen.nl

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

kreeg hij vanuit zijn achterban. „Minder koopzondagen is een van onze speerpunten. Dat hebben wij in de campagne voortdurend benadrukt. Onze kiezers steunen ons hierin.”

Tot de CDA-kiezers in Leeuwarderadeel behoren ook behoudende christenen. „In onze gemeente is geen ChristenUnie of SGP”, zegt Brouwer. „Orthodoxe protestanten, waartoe ik ook mezelf reken, stemmen in Leeuwarderadeel CDA en zijn ongeveer goed voor één zetel. Behalve maatschappelijke argumenten tegen de koopzondagen hebben wij ook onze religieuze bezwaren.”

Breekpunt De VVD zwaait al decennialang de scepter in Huizen. De gemeenteraadsverkiezingen van 2014 verliepen echter desastreus voor de liberalen. De partij kreeg nog wel de meeste stemmen, maar kwam op hetzelfde zeteltotaal uit als het CDA: 5 zetels. In de onderhandelingen, waarin de koopzondag een sleutelrol speelde, werd de VVD aan de kant geschoven.

Voorlopig lijkt in Huizen de strijd om het invoeren van de koopzondag beslist in het voordeel van de confessionele partijen. Het huidige beleid van de zondagsopenstelling blijft gehandhaafd, staat er in het door CDA, D66, GroenLinks ChristenUnie en SGP geschreven collegeprogramma. Dit vanwege het feit dat dit onderwerp voor CDA, ChristenUnie en SGP „een zwaarwegend punt” is.

„Aangrijpend als toleranten opeens niet verdraagzaam meer zijn” „Een zegen van onze goede God”, noemt SGP-fractievoorzitter Rob Bource het huidige beleid van nul koopzondagen in Huizen. Zowel ChristenUnie als SGP had het onderwerp koopzondag al voor de verkiezingen tot „breekpunt” gebombardeerd. Voor de SGP in Huizen is er geen politiek standpunt dat zwaar-

der weegt dan de zondagsrust, licht Bource toe.

Om aandacht te vragen voor het thema koopzondag en de nadelige aspecten daarvan, organiseerden SGP en ChristenUnie in december 2013 de debatavond ”Zondag in de uitverkoop?!”.

Daar werd ook een door het CDA gehouden onderzoek gepresenteerd, waaruit bleek dat bijna 60 procent van de 123 ondervraagde winkeliers tegen zondagsopenstelling is.

Verharden Behalve dat op de avond veel gebruikelijke argumenten tegen winkelopenstelling op zondag de revue passeerden, merkte een winkelier op dat het voor Huizen belangrijker is om energie te steken in het levendiger maken van winkels in de zes dagen dat ze open zijn dan Bource. het invoeren van beeld RD koopzondagen.

Bource: „Dat standpunt werd vanuit de zaal met applaus beantwoord.”

De SGP bedient zich van „de volle breedte van alle bezwaren tegen koopzondagen”, aldus de fractievoorzitter. „Dat zijn behalve principiële bezwaren ook inhoudelijke argumenten. Zo wijzen wij bijvoorbeeld op de positie van werknemers en kleine ondernemers, de waarde van een rustpunt in de week, het belang van sociale cohesie, het nut van een collectieve vrije dag en milieuaspecten.”

De verwijten van andere partijen dat christelijke fracties ondernemers en winkelend publiek in hun vrijheid beknotten door hen niet zelf te laten kiezen voor koopzondagen, laat Bource niet onberoerd. „Het is aangrijpend hoe de tegenstellingen lijken te verharden en de toleranten opeens niet verdraagzaam meer zijn.”

Dat Huizen in elk geval de huidige raadsperiode gevrijwaard blijft van koopzondagen, vindt de SGP-fractievoorzitter bijzonder. „Ook de vorige collegeperiodes was dit trouwens zo.

Toen waren de politieke verhoudingen zelfs nog ongunstiger dan nu. Christenpolitici in Huizen ervaren dit als een zegen van onze goede God. Niet in alle situaties geeft het telraam de doorslag.”

33

„Opstelling college was onfatsoenlijk” „Onaangenaam verrast” was raadslid J. W. Dirkse van de Barendrechtse ChristenUnie/SGP-fractie toen coalitiepartner VVD eind 2013 aankondigde een proef te willen met één koopzondag per maand. „Onze partij heeft er toen zowel voor als achter de schermen alles aan gedaan om de VVD op andere gedachten te brengen.”

Het bleek echter vechten tegen de bierkaai. De proef kwam, er en daar bleef het niet bij. Nadat er na de verkiezingen in maart 2014 een nieuw college was gevormd –zonder CDA en ChristenUnie/ SGP– was een van de eerste wapenfeiten van de nieuwe coalitie het verruimen van de proef. Voortaan mogen woonboulevards elke zondag open. „Wij hebben in de raadsvergadering naar voren gebracht dat dit onderwerp ons diep raakt”, zegt Dirkse. „Helaas bekroop me regelmatig het gevoel dat er geen inhoudelijk debat plaatshad. Het was alsof het college zei: Zo en zo gaan we het doen, los van wat jullie ervan vinden. Ik ben hier erg boos en verdrietig over geweest.

Tegen het college heb ik gezegd dat ik zijn opstelling in deze belangrijke kwestie onfatsoenlijk vond.”

Dirkse.

Ervaart beeld RD Dirkse het zo dat er in Barendrecht vorig jaar echt een wissel is omgezet?

Ten dele, zegt Dirkse. „Bij IKEA bijvoorbeeld zal het op zondag erg druk zijn, maar dat valt buiten het gezichtsveld van veel Barendrechters. Maar in het centrum, waar het nu eens per maand koopzondag is, zie je vrijwel niemand op straat. De supermarkt daar heeft dan ook al aangekondigd te stoppen met zondagsopenstelling.”

EIGEN ZAGERIJ, EIGEN SCHAVERIJ, EIGEN KLEURFABRIEK, LANDELIJKE LEGSERVICE, EIGEN TRANSPORT, LEVERTIJD: 2 MINUTEN, LAAGSTE PRIJSGARANTIE!

2 WEKEN LANG FABRIEKSLEEGVERKOOP!

Landelijke winnaar ‘Gezelligste Winkel’ 2014 / 2015 LET OP: ZONDAGS ALTIJD GESLOTEN! SUPERMOOIE LANDHUISDELEN GEROOKT EIKEN 7 mm dik laminaat 15 jaar garantie p/m2 van €24,98

€ 4,98 per m2

LAMINAAT LAAGSTE PRIJS! 6 mm laminaat: v.a. €2,98 pm2 7 mm laminaat: v.a. €3,98 pm2 8 mm laminaat: v.a. €4,98 pm2

Ook voor vloerverwarming

van €59,98 voor

€ 14,98 per m2

DIK TEGELLAMINAAT DIV. DECOREN 8 mm dik OP=OP!!

15 jaar garantie p/m2 van €24,98

LAMINAAT EXTRA BREDE PLANKEN 8 mm dik OP=OP!!

25 jaar garantie p/m2 van €29,98

€ 4,98 per m2

€ 4,98 per m2

MASSIEF HOUTEN VLOEREN 20 cm breed 2 cm dik p/m2 van €39,98

21 mm dik, 20 cm br met garantie p/m2 van €49,98

€ 12,98 per m2

SUPERMOOIE LANDHUISDELEN HOUTLOOK Twenterandflooring p/m2 van €24,98

Ook voor OP=OP!! vloerverwarming p/m2 van €49,98

€ 7,98 per m2

MASSIEF HOUTEN KLOOSTERVLOEREN

LAMELPARKET NATUREL GEOLIED* Legklaar OP=OP!!

LAMELPARKET MET EIKEN TOPLAAG

€ 4,98 per m2

* DE EERSTE DIE KAN AANTONEN DAT EEN ANDER GOEDKOPER IS DAN DEZE AANBIEDING KRIJGT HET PRIJSVERSCHIL PM2 DUIZENDVOUDIG TERUG! Prijzen zijn ex. btw en i.c.m. ondervloer

€ 9,98 per m2

AMERIKAANS EIKEN VLOER GEBORSTELD toplaag legklaar afgewerkt p/m2 van €59,98

€ 14,98 per m2

BEBOPARKET.NL BEBOLAMINAAT.NL BEBOVLOEREN.NL BEBOTEGELS.NL

Bovenlandweg 10 Vriezenveen (bij Almelo) Overijssel Tel: 0546 - 750238

OERSTERKE PLAK PVC VLOER

0.55 slijtlaag houtstructuur Nieuwste kleuren v.a.

€ 4,98 per m2

ELKE ZATERDAG GRATIS ETEN EN DRINKEN VOOR IEDEREEN! ONTBIJT VANAF 8.00 UUR! VANAF 10.30 UUR GRATIS HAMBURGERS EN KIPBURGERS!

KEIHARD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND !!

OERSTERKE KLIK PVC VLOER

€ 12,98

0.55 slijtlaag houtstructuur Nieuwste kleuren v.a.

per m2

HOMELINE PVC OP KURK (KURKVINYL) div. decoren voor doe-het-zelvers p/m2 van €29,98

MASSIEF EIKEN PARKETVLOEREN nu v.a. slechts p/m2 van €59,98

€ 11,98 per m2

€ 21,98 per m2

KRONOTEX EXQUISIT V4 STIRLING OAK 8 mm dik OP=OP!!

Nu per m2 vanaf slechts

€ 5,98 per m2

OPENINGSTIJDEN MA & DI: 9.00-16.00, WO: 9.00-21.00 DO & VR: 8.00-16.00, ZA: 7.30-12.30

OM TE SLAGEN MOET JE VERLANGEN NAAR SUCCES GROTER ZIJN DAN JE ANGST OM TE FALEN. KEIHARD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND!

VRIEZENVEEN: DE HOUTSTAD VAN NEDERLAND! WIJ GAAN ONDER ELKE OFFERTE DOOR! LAAGSTE PRIJS!

INDUSTRIEEL PARKET + MULTIPLANK + LAMINAAT VLOEREN + GRENEN VLOERDELEN + SYSTEEMVLOEREN

zondags gesloten

dinsdag 31 maart 2015 Reformatorisch Dagblad

35

Kleine winkelier hoeft geen koopzondag tekst René Zeeman

’s Zondags zijn de winkels in hartje Alkmaar stuk voor stuk open. Hoe verder van het centrum af, hoe meer zaken er dicht zijn. En daar zijn toch de leukere winkels.

J

osé Erkenbosch van kookwinkel De Huismuis aan het Ritsevoort, een straat aan de rand van het centrum met speciaalzaken, ging begin juni 2013 direct open toen de lokale politiek het licht op groen zette voor de winkels om wekelijks op zondag open te zijn. „Maar het liep niet”, zegt ze kort en bondig. En ze voegt er in één adem aan toe: „Nu ben ik nog maar één zondag in de maand open. Als er toch geen klanten komen, ben ik liever in mijn gezin.”

De koopzondag in Alkmaar lijkt niet echt een succes. Bijna drie jaar geleden gaf de overgrote meerderheid van de ondernemers bij een peiling aan niet meer koopzondagen te willen. Erkenbosch: „Twaalf vonden we mooi, maar enkele bedrijven –en dat zijn vooral de grote jongens zoals V&D– wilden iedere zondag open.”

Een paar weken later besloot de gemeenteraad „vanwege veranderde omstandigheden” alsnog 52 koopzondagen per jaar toe te staan. „De politiek, en dan bedoel ik vooral VVD en D66, denkt dat het publiek op zondag wil winkelen”, stelt CU-voorzitter Wim Steller. „Maar dat is niet zo. De koopzondag wordt lang niet door alle burgers gedragen en ook niet door alle winkeliers. Ik zie het als een selffulfilling prophecy: als je maar vaak genoeg over de koopzondag spreekt, gaat iedereen hem op den duur accepteren.”

De burger heeft de koopzondag nog altijd niet omhelsd. „Als ik op zondag uit de kerk kom –die van ons staat in het centrum– dan zie je wel

Het Waaggebouw in het centrum van Alkmaar. In de zomer wordt iedere vrijdagmorgen op het plein voor de Waag de traditionele kaasmarkt gehouden. beeld RD, Henk Visscher

mensen op straat lopen, maar in de winkels is amper volk”, zegt Steller.

Zijn indruk wordt bevestigd door Roger van Bronkhorst, mede-eigenaar van Wim van der Werff Woninginrichting: „Alkmaar trekt vooral dagjesmensen, maar dat zijn nog geen kopers. Wij heb-

„In Alkmaar is interesse voor wekelijkse koopzondag overschat” ben er in ieder geval niets aan. Dat is de reden dat wij iedere zondag dicht zijn.”

De klanten die wegblijven en de slariskosten –op zondag krijgt het personeel een dubbel uurloon– dwingt veel eigenaars van kleinere zaken ertoe de

winkel gesloten houden. Van Bronkhorst: „Je hebt toch ook nog een gezin.

We gaan hier echt niet zeven dagen in de week staan.”

Steller: „Ik noem het moderne slavernij. Het is toch niet normaal dat kleine winkeliers zeven dagen per week moeten werken? Als hun zaak op maandag dicht is, moeten ze vaak inkopen doen.

Die mensen zijn echt zeven dagen per week in touw.”

De politiek is vastberaden van de zondag een winkeldag te maken. Er zijn plannen om de parkeertarieven op zondag te verlagen en evenementen te organiseren om mensen te trekken.

Mark van Til, eigenaar van een interieurzaak die uit principe op zondag gesloten is, kan zich erover verbazen. „Als er bij de consument grote behoefte is om iedere zondag te kunnen winkelen, zijn dergelijke maatregelen niet nodig. Blijkbaar is de interesse van de burger voor de wekelijkse koopzondag enorm overschat en haalt men nu alles uit de kast om publiek op zondag naar de stad te trekken.”

De 10 Geboden

en het arbeidsrecht Nederland laat de 10 Geboden meer en meer los. Zo valt rond de zondag de ene na de andere zekerheid om. Het begon in winkels, maar raakt ons binnenkort allemaal.

Zondagswerk wordt gewoner. Dat heeft niet alleen effect op de zondagsrust, maar ook op het arbeidsrecht. Want hoe lang mag je werken op zondag nog weigeren?

De RMU zet zich in voor de zondag als rustdag en komt op voor de belangen van iedereen met gewetensbezwaren.

Helpt u ons mee? Meld u nu aan als lid op www.rmu.org of vul de bon hieronder in. Zo staan we samen sterker!

ERK GEN ZONDAGSW SAMEN STERK TE

âœ

Sluit u aan, word RMU-lid Ja, ik meld mij aan als RMU-lid!

Juist nu vraagt de zondag om actie. Helpt u ons mee? Meld u nu aan als RMU-lid. Zo staan we samen sterker!

www.rmu.nu

Naam/voorletters:

m/v

Adres: Postcode:

Woonplaats:

Telefoon:

E-mail:

Werkgever/werknemer/zelfstandige/65+/student/andere* (*doorhalen wat niet van toepassing is)

Beroep/functie:

Datum:

Voor overige gegevens en de contributie word ik gebeld. Ik stem in met de grondslag en voorwaarden.

Bon uitknippen en opsturen naar RMU, Antwoordnummer 1139, 3900 VB Veenendaal RD.ZS

Plesmanstraat 68 | Postbus 900 | 3900 AX Veenendaal | T 0318 54 30 30 | E info@rmu.nu | www.rmu.nu