28 december 2016
» 34E JAARGANG » NUMMER 07
Ds. M. van Kooten
Huilbaby’s
„Bij de bevindelijken zie ik de meeste levensernst.”
„Onze dochters werden na behandeling heel anders.”
Veel vraag naar theologen van naam
Ouder „Ik ben
worden:
blij
dat ik mag weten dat mijn
leven » WWW.TERDEGE.NL
in
Gods hand
is”
28 december 2016 . 34e jaargang nummer 7 . losse nummers € 4,50
8
*
*
terdege • 28 december 2016
Ouder worden
Elke
dag
een stukje
loslaten Kinderen vinden het idee dat we ouder worden geweldig. Het kan voor hen niet snel genoeg gaan. Anders wordt het als je de veertig gepasseerd bent. Of de zestig of zelfs de tachtig. Als je dingen die je eerder deed niet meer kunt. En het leven loslaten wordt. Is elke dag een tikje ouder worden dan nog een feest? tekst Mariska Dijkstra-Wolters beeld Sjaak Verboom en istock
terdege • 28 december 2016
9
“Bij de bevindelijk gereformeerden kom ik de meeste levensernst tegen.”
22
terdege • 28 december 2016
interview
“Aan het Woord heb ik alles”
Niet in een hokje te duwen Met zijn column “Ogenblik” in Terdege weet ds. M. van Kooten een opvallend breed publiek te raken. Bij voorkeur schrijft hij over anderen. Wie is de Elspeetse pastor zelf? „Aan mijn eigen preken heb ik op zich niks, ik luister er eigenlijk nooit een na, maar aan het Woord heb ik alles.” tekst Huib de Vries beeld Henk Visscher
terdege • 28 december 2016
23
„Fysiek en mentaal was ik aan het eind”
„Ik heb de baby twee weken naar mijn schoonouders gebracht.”
„Als ik de deur open, komen de kinderen gelijk op me af.”
„De keuken en de kamer zijn 2 meter uitgebouwd.”
30
terdege • 28 december 2016
Jongeren
Sneller papa en mama dan gedacht Het ouderschap is niet altijd rozengeur en maneschijn. Daar weten Elbert (23) en Marieke (25) van Engelenhoven uit Ede alles van. De eerste was er eerder dan verwacht. En het was nog een huilbaby ook. tekst Arien van Ginkel beeld Anton Dommerholt
H
et stel Engelenhoven houdt van leven. De tweejarige hond Buddy verwelkomt aan de deur enthousiast het bezoek. In de woonkamer tjilpen twee parkieten en even veel kanaries erop los. Het dressoir torst een fors aquarium met tientallen vissen. In de achtertuin springen drie konijnen rond een volière. Mariska (3) en Julia (1) liggen op deze winterse doordeweekse avond al op bed. Ze zijn stil. Elbert is net thuis uit zijn werk. Het bouwvakkerstenue nog aan en de avondmaaltijd net achter de kiezen. In een gemiddelde week is Elbert zo’n 60 uur in touw voor twee verschillende bouwbedrijven. „Als getrouwde man heb je meer verantwoordelijkheden, vooral financiële.” Marieke heeft in eerste instantie de zorg voor de kinderen. Daar heeft ze de handen vol aan.
„Ik lees boekjes voor, speel met hen en ben de scheidsrechter als ze ruzie maken.” Als Marieke even wegloopt, gaat het volgens haar meteen fout. „De kinderen hebben er een handje van om elkaars speelgoed af te pakken. Ik probeer in de gaten te houden wie met welk speelgoed speelt. Pas als de één het weglegt, mag de ander het pakken. Zo simpel is dat.” De dochters hebben allebei een eigen willetje, zien de ouders. Maar ze uiten het op verschillende manieren. Zij: „Soms is het wel lastig om voet bij stuk te houden als Julia een keel opzet omdat ze iets niet mag.” Hij: „Als Mariska met een lief stemmetje vraagt of ze nog één koekje mag, is het voor mij moeilijk om consequent te blijven.” Maar ze doen hun best. Ja is ja en nee is nee, vinden de ouders.
de twee verkering. Nog geen twee jaar later trouwen ze, als Marieke zwanger blijkt te zijn. „Dat was echt wel even schrikken en slikken. Ik had even tijd nodig om alles een plaatsje te geven”, herinnert Elbert zich. „Maar wat kun je er verder nog aan doen? Je kunt dan maar beter gaan toeleven naar een huwelijk dan ertegen op blijven zien.” Het stel vindt na hun trouwen in
“ ik zit nu op de 10.000.000 foto's”
In mei 2011 kregen
„Het is ook wel leuk om jong ouder te zijn”
terdege•• 28 terdege 2016 24 december 2015
31
“Angela Merkel vind ik echt een held”
36
terdege • 28 december 2016
interview
“Wie ik tegenkom is mijn naaste”
Baan opgezegd voor de missie Zijn vaste baan in het onderwijs gaf hij deze zomer op om meer tijd te hebben voor hulp aan vluchtelingen. Jaap van de Kamp (29) organiseert activiteiten voor (jonge) asielzoekers en probeert in presentaties vooroordelen over hen weg te nemen. „Ik wil de kerk in beweging brengen om de vluchteling te begrijpen en te helpen.” tekst Ad Ermstrang beeld Sjaak Verboom
terdege • 28 december 2016
37
44
terdege • 28 december 2016
klein
behuisd serie over klein wonen deel 2
Warme chocolademelk
op het dakterras
Ooit werd het karakteristieke klooster hartje Zeist gebouwd voor de zustercongregatie ‘De kleine zusters van de Heilige Joseph’. De nonnen zijn al enkele decennia geleden vertrokken. Nu is een deel van het Zeister klooster het domein van acht studenten. Een kijkje op de kamer van Lennart Lok (25). tekst Gisette van Dalen-Heemskerk beeld Tineke van der Eems
terdege • <%D> 28 december <%M> <%Y> 2016
45
52
*
„De Viervoudige Staat verschijnt in het Russisch. Wie had dat ooit kunnen denken?”
terdege • 28 december 2016
reportage
Zoektocht naar
oude
bronnen ‘Oud goud’ wordt afgestoft en in een nieuw jasje weer op de markt gebracht, hertaald of samengevat. De vraag bij jongere generaties naar standaardwerken van bekende theologen uit de vroege kerk en andere mannen van naam is groot. Vanwaar deze grote belangstelling? tekst Ad Ermstrang beeld Anton Dommerholt
terdege • 28 december 2016
53
Brood bakken in
een takkenbosoven Er hangt een geur van versgebakken speculaas en brood. Het Bakkerijmuseum in Hattem combineert nostalgie met kennis over hedendaagse technieken. Een wandeling door de geschiedenis, waarbij zien, proeven, ruiken, doen en voelen centraal staan. „De oorsprong van brood ligt niet in het schap van de supermarkt.” tekst Ad Ermstrang beeld Henk Visscher
T
wee voormalige stadsboerderijen, een cafeetje en een stalhouderij vormen het onderkomen van het Nederlands Bakkerijmuseum in het oudste deel van het stadje Hattem. Recent door de museumvereniging uitgeroepen tot
60
terdege • 28 december 2016
het leukste museumuitje voor kinderen in de provincie Gelderland. Aan de ene kant van de weg staat brood, aan de overzijde banket centraal. In mei volgend jaar bestaat het museum veertig jaar. Het is ontstaan uit de collectie van Gerrit Willem Barendsen (1924-2004). De telg uit een oud bakkersgeslacht was geboeid door het bakkersvak. Hij was directeur van enkele vakscholen en zwierf in dienst van Unilever over een groot deel van de wereld. Hobbymatig verzamelde
hij tal van objecten en boeken. Ze vormden de basis voor de collectie, die hij in 1977 voor het publiek toegankelijk maakte. De inwoner van Hattem wilde daarmee een impuls geven aan de binnenstad, maar had ook het belang van de nationale bakkerijbranche op het oog. Hij kocht een vervallen stadsboerderij en liet die grootschalig verbouwen.
Kranselijntjes
In het pand waarin Barendsen begon,
Lezersaanbieding
Een demonstratie in de voormalige geschutskelder. is nu op de begane grond een nostalgische bakkerswinkel ondergebracht. Het winkeltje uit grootmoeders tijd is onder andere ingericht met een koektrommel waarin oude lekkernijen als hylickmakers, krakelingen en kranselijntjes werden opgeborgen. Op de deel is een afdeling gewijd aan de roggebroodbakkerij en de historie en ontwikkeling van speculaas. De afgelopen weken, waarin de vraag naar speculaas groot was, konden groepen bezoekers ook zelf op ambachtelijke wijze speculaas maken en bakken. In de winkel worden ook producten verkocht van enkele bakkers die aan het museum verbonden zijn en die er workshops, presentaties en demonstraties houden. In de laatmiddeleeuwse boerderij staat de relatie tussen boer, molenaar en bakker centraal. Belangrijk voor het museum was de schenking van een bakkersfamilie uit Renesse. Het betrof een
complete inventaris, bestaande uit een 19e-eeuwse winkel, een 18eeeuwe takkenbosoven en zelfs het woonverblijf van de familie. De takkenbosoven is weer opgebouwd en vormt nu het kloppend hart van het museum. Regelmatig zijn er bakdemonstraties. Bezoekers kunnen volgen hoe de oven met hout en takkenbossen wordt opgestookt tot 270 graden Celsius en hoe er broden worden gebakken. De demonstraties kunnen door jong en oud worden bijgewoond. Iets verderop staat een fraaie maalstoel, afkomstig uit Epe en in 1925 gebouwd. Het Pand, zoals de eerste aankoop van het museum wordt genoemd, bevat verder een bedrijfskeuken met een gemetseld fornuis, een kookpot voor veevoer, een pomp met een zwengel en een hardstenen spoelbak. De eerste verdieping is gewijd aan de historie van brood, koek en beschuit.
Stalhouderij
Een belangrijke stap in de ontwikkeling van het museum was de aankoop van het voormalige cafeetje en de stalhouderij aan de overzijde
terdege • 28 december 2016
61
Oudejaarsdag heeft een geur van weemoed.
68
terdege • 28 december 2016
Oudejaarsdag
Potloodstreepjes op de
muur van de
tijd Onzin, dat sentimentele gedoe over de wisseling der jaren. Allemaal bedacht door mensen. En inderdaad, jaarwisselingen zijn niet meer dan potloodstreepjes op de muur van de tijd. Maar ze zijn zeker niet overbodig. Nodig zijn ze. Om te herinneren, de balans op te maken ĂŠn vooruit te kijken. tekst Wim van Egdom beeld Fotolia
terdege • 28 december 2016
69
Gerda van Engelenhoven (links) en Marja Houweling in gesprek met Anke van Vlastuin, coördinator van Stichting Het Huis op de Muur.
*
Stichting Het Huis op de Muur
72
*
Het Huis op de Muur is een christelijke organisatie die zich inzet voor prostituees. Vanaf 1992 bezochten vrouwen de bordelen in het Spijkerkwartier in Arnhem. Toen deze werden gesloten, richtte de stichting zich op de rosse buurt van Nijmegen. Studenten van de internationale zendingsschool Cornerstone in Beugen versterken het team van zo’n vijftien vrijwilligers. De vrouwen beheersen meerdere talen, zodat ze in de moedertaal of in het Engels met de prostituees kunnen spreken.
terdege • 28 december 2016
reportage
Bidden met
prostituees
Gapend staan ze voor de roodverlichte ramen. De mannen wijzen, keuren en benen de deur door. Op weg naar de dames achter het glas, die hun lichaam showen zoals een marktkoopman zijn handelswaar. Het is de „wereld waarvan je niet wilt dat die bestaat”, zoals Gerda van Engelenhoven het noemt. Samen met Marja Houweling bezoekt ze deze vrouwen. „We willen Gods liefde laten zien.” tekst Anne Vader beeld Piroschka van de Wouw
terdege • 28 december 2016
73
Het programma omvatte onder meer demonstraties op de High Tech campus in Eindhoven (foto links boven) en een ontmoeting bij werkgeversorganisatie VNO-NCW (links onder). Foto rechts onder: Williese Beens en Gerina van de Zande uit Genemuiden gingen met de koninginnen MĂĄxima en Mathilde op de foto op het Utrechtse Centraal Station. 88
terdege • 28 december 2016
koningshuis
Soms werd het koninklijke gezelschap gesplitst...
Op bezoek bij de buren Van 28 tot 30 november bracht koning Filip van België een staatsbezoek aan ons land. Na Duitsland is België de belangrijkste handelspartner van Nederland, dus een goede buurlandrelatie is zeker geen overbodige luxe. tekst Josine Droogendijk beeld ANP
terdege • 28 december 2016
89