omdat er méér is
20 SEPTEMBER 2017
» 34E JAARGANG » NUMMER 26
*
20 september 2017
*
NR 26
*
€ 4,50
Extra: Katern over kleding
NARAMSIN KREEG EEN
droom
» WWW.TERDEGE.NL
*
en verder...
„”Ik hoorde een stem die me met kracht toeriep: Bekeert u, want het Koninkrijk Gods is nabijgekomen”
TWEEDEHANDSKLEDING VIES? „EEN HOTELBED IS VEEL MINDER FRIS” HUISBEZOEK: „WIJ ZIJN GEEN SPIONNEN” HAAK EEN PLAID OM LEKKER ONDER WEG TE KRUIPEN
*
*
9/11/2017 4:09:53 PM
Beeld UNSPLASH.COM/ ALEXANDRA SEINET 20170920-004-TDE-MAIN-AR05.pdf 4
En opstaande ging hij naar zijn vader. En als hij nog ver van hem was, zag hem zijn vader, en werd met innerlijke ontferming bewogen; en toelopende viel hem om zijn hals en kuste hem. (Lukas 15:20)
9/11/2017 12:56:10 PM
Weer thuis De oudste zoon en de jongste zoon leven allebei onder de waarheid. Wij mogen dat ook. Maar de jongste zoon is het leven thuis moe. Hij wil onder het toezicht van zijn vader uit. De jongste zoon eist voortijdig zijn erfenis op. Hij wil daarmee vrolijk en prachtig leven. Hij gaat naar een ver land, dat is de wereld. We vinden hierin onze moedwillige afval van God. Herkent u ook uw beeld in de jongste zoon? De jongste zoon is rijk van zijn vader weggegaan, maar wordt op het laatst zo arm als een bedelaar. Hij kon wel van God weggaan, maar terugkeren kan hij niet meer. Dat kan alleen door waarachtige bekering. Daar is hij nu, van God gescheiden, in een ver land. Alles heeft hij in de zonde doorgebracht. Dat is ook ons beeld! Van nature bekommeren we ons helemaal niet om God en leven we ons uit. Alsof er geen dood en eeuwigheid aanstaande is! Maar dan... en hij begon gebrek te lijden. Hij voegt zich bij de burgers van het land om de zwijnen te hoeden. Hij begeerde zijn buik te vullen met de zwijnendraf. Maar niemand gaf hem dien. Wat is de mens toch een slaaf van de duivel geworden! Dan denkt hij aan zijn vaderlijk huis. Hij komt tot zichzelf. Hij heeft gezondigd. Hij neemt een besluit: ik zal opstaan en tot mijn vader gaan. Er volgt een oprechte terugkeer naar God, tegen Wie hij gezondigd heeft. Het is rechtvaardig als hij niet meer als kind wordt erkend. En toch... Er is geen andere weg. Hij vergaat van honger. Hij moet God in handen vallen. En opstaande ging hij naar zijn vader. Ziet zijn vader hem aan vol toorn en gramschap? O, neen! Hij wordt met innerlijke ontferming bewogen. Hij kust hem. Dat is de eeuwige Vaderliefde. Zo komt de verloren zoon weer thuis!
tekst: DS. A. SCHULTINK RHENEN
terdege *
20170920-005-TDE-MAIN-AR05.pdf 5
20 SEPTEMBER 2017
5
9/11/2017 12:56:33 PM
49
Kledingg *
haken
*
naaien
*
vintage
*
mode
52 Columns
10
25 33 89 95
Bezinning 04 MEDITATIE 10 HUISBEZOEK
Zowel ambtsdragers als gemeenteleden zien er tegenop, toch is het onmisbaar 34 BIJBELSTUDIE 37 OGENBLIK
Het begon op de catechisatie ... 38 DS. C.G. VREUGDENHIL:
„Pakweg een derde van de bijbel gaat over onze toekomst” 78 KERKGESCHIEDENIS
Gaspard de Coligny werd gedood tijdens de Bloednacht 87 JOUW VRAGEN
Mijn hart is zo gevoelloos. Ook al probeer ik goed naar de preek te luisteren! 6
terdege *
20170920-006-TDE-MAIN-AR40.pdf 6
Mensen 20 JUDITH DE GRAAFF IS DOL OP CACTUSSEN
„De pincet ligt altijd onder handbereik” 26 NARAMSIN AWDISHO:
„Ik kom uit Irak. Dan denken mensen direct dat je moslim bent, maar wij zijn Assyriërs, ooit een machtig volk”
Ontspanning 08 19 42 47 62
82 OPVOEDING
Help, de hond is dood!
BRIEVENPAGINA KLEUR EEN BIJBELTEKST FEUILLETON WOORDZOEKER HAAK EEN PRACHTIGE PLAID
om tijdens frisse dagen lekker onder weg te kruipen 80 ONDERONS 90 CULINAIR
Maak een freakshake
77 PSYCHOLOGIE
Hoe ga ik om met mijn verdriet na een miskraam?
REINALD RITA RABBIJN JACOBS PIET KATS
92 94 100 105
CREATIEF EROPUIT PUZZELS JARIG!
96 VORSTELIJK
Hoe ziet de woning van koning Willem-Alexander en koningin Máxima eruit?
20 SEPTEMBER 2017
9/11/2017 4:05:08 PM
Groene zee
Gisette van DalenHeemskerk
Laatst was ik bij Intratuin. Een van mijn favoriete woensdagmiddaguitjes. Op de een of andere manier word ik altijd blij van al dat groen. En onze kinderen ook. Want voordat ik het wist lagen er een pruimenboompje, een bramen- en een blauwe bessenstruik in mijn karretje. En nog leek ze niet vol. Wist ik ook meteen weer waarom ze bij Intratuin uitsluitend grote karren bij de ingang hebben staan. Zelf bleef ik verliefd staren naar de tere, lichtpaarse kleuren van een clematis. Ik zag de groene ranken al langs de witte muren van ons huis omhoog groeien. Dus ook die plant kreeg een plekje in de kar. Nadat we Iejoor, het huiskonijn, een reusachtige Vlaamse reus die los door de winkel huppelt, geaaid hadden, kwamen we bij de afdeling kamerplanten terecht. Opnieuw een groene zee van verleidingen. Totdat ik een cactus -ja, die planten zijn een heuse trend- even optilde. Eigenlijk zouden ze bordjes: ‘verboden aan te raken’ bij die schappen moeten plaatsen. De rest van de dag peuterde ik stekels uit mijn vingers. De passie voor groen van Judith de Graaff (bladzijde 20) begrijp ik, haar liefde voor cactussen niet!
gisette@terdege.nl tt t d l
terdege *
20170920-007-TDE-MAIN-AR40.pdf 7
20 SEPTEMBER 2017
7
9/11/2017 4:06:17 PM
tekst AD ERMSTRANG beeld: SJAAK VERBOOM EN UNSPLASH
Dit is het eerste deel in een serie van 3 over het huisbezoek. Volgende keer: hoe houden we jongeren bij de kerk?
Ambassadeurs van
Christus 10
20170920-010-TDE-MAIN-AR07.pdf 10
9/11/2017 1:36:29 PM
11
20170920-011-TDE-MAIN-AR07.pdf 11
9/11/2017 1:36:43 PM
binnenkort gaan de mannen twee aan twee weer op stap om met alle gezinsleden in de reformatorische kerken van hart tot hart te spreken. Ambtsdragers én gemeenteleden zien er tegenop. “Huisbezoek is meer dan alleen maar informeren naar de vrucht op de zondagse prediking. De leden moeten zelf spreken.” ecent zag zijn boekje ”Uit liefde tot zijn kudde” het licht. Daarin doet ds. G.R. Procee een pastorale handreiking aan ambtsdragers. Onder meer het huisbezoek door ouderlingen en diakenen komt in het werkje aan de orde. Hoe moet je als ambtsdrager jezelf voorbereiden? De predikant, sinds 2011 verbonden aan de christelijke gereformeerde kerk van Middelharnis, en eerder meer dan twintig jaar herder en leraar in het Canadese Hamilton, wil voorkomen dat het werk van de kerkenraad vervlakt. „Dat kan, onbedoeld. Dan kan er een vorm van lijdelijkheid ontstaan waarbij geen appèl meer wordt gedaan op de harten van de leden. Aan de andere kant bestaat het gevaar van een zekere vooringenomenheid. Daarom is het geestelijk karakter van huisbezoek heel belangrijk. Het is de gewichtigste taak van de ouderlingen. Predikanten komen en gaan, terwijl ouderlingen door hun werk de predikant kunnen vormen en het geestelijk leven in de gemeente kunnen stimuleren.”
R ”Om een gemeente pastoraal goed te kunnen bearbeiden is maximaal 500 zielen wenselijk”
voldoende zijn, meent ds. Procee. „Misschien dat bij een groot gezin anderhalf uur nodig is als je alle kinderen persoonlijk wilt toespreken.” De bezoekende ouderlingen informeren naar persoonlijke omstandigheden, naar het wel en wee in het gezin en naar het werk van de betrokkenen, maar dan dient al snel te worden overgestapt naar het eigenlijk doel. „De centrale vraag is hoe de schapen zijn gelegerd. Dan moeten de gemeenteleden zelf spreken en vervolgens geeft de ouderling geestelijke leiding. Daarvoor is tact, wijsheid, een zekere ontspannenheid en bovenal het vermogen om te luisteren noodzakelijk. Het gaat niet om bijvoorbeeld de gave van welsprekendheid. Daar wordt soms te sterk naar gekeken bij de verkiezing van ambtsdragers. Goed kunnen luisteren is zeker zo belangrijk. Het is een moeilijke taak, maar de Heere wil ambtsdragers leren geestelijk leiding te geven. Daarvoor is een persoonlijke verhouding met de Heere onontbeerlijk. Dan is de ouderling, om met McCheyne te spreken, een „krachtig instrument” in Gods hand.”
WEL EN WEE In zijn gemeente gaan de zes ouderlingen in koppels van twee de gezinnen langs. „Eén keer per jaar. Liever niet minder. In het ongunstigste geval kan het dan al bijna twee jaar duren voordat er een bezoek is. Als predikant richt ik me meer op de zieken en ga ik met een ouderling op huisbezoek bij de andere ambtsbroeders. Als het nodig is, wil ik best in een wijk meedoen. Het is nuttig, want je leert de leden persoonlijk kennen en je doet stof op voor de prediking.” Een uur en een kwartier moet 12
terdege *
OUDEREN Huisbezoek is onmisbaar. „Je moet weten wat er leeft”, zegt ook N.J. Teerds. In 1986 werd hij diaken in de gereformeerde gemeente van Zwijndrecht en in 1992 ouderling. De centrale vraag tijdens huisbezoek is hoe onze verhouding met God is, meent hij. „Die vraag kun je niet altijd zo rechtstreeks stellen, maar het is wel de diepste motivatie om de mensen thuis op te zoeken. We zijn op weg naar onze eeuwige bestemming en dat is een enkele reis. Tijdens die reis
20 september 2017
20170920-012-TDE-MAIN-AR07.pdf 12
9/11/2017 1:36:43 PM
moet onze verhouding met God worden hersteld. Daarmee ga ik op stap, met de bede dat de Heere me opening en ruimte geeft om dat op een juiste wijze te doen.” Tot zijn wijk behoort woon-zorgcentrum Nebo met de naastgelegen complexen met aanleunwoningen Borghave en huur- of koopappartementen Neborgh en verpleeghuis Salem. „Daar komen vaak mensen te overlijden. Je staat aan hun sterfbedden. Dat benadrukt de ernst van het leven. Als ambtsdrager probeer ik te luisteren en de juiste vragen te stellen. Veel ouderen benadrukken dat er nog een wonder moet gebeuren. Pas sprak ik een oudere mevrouw, die daaraan toevoegde dat ik niet moest denken dat ze dat op een koude manier zei. Het is wel de nood van m’n ziel, voegde ze eraan toe. Dat deed me echt wel wat.”
VERTROUWEN Als beginnend ouderling ging de nu 72-jarige Teerds eerst een tijdje met de andere ambtsbroeders mee op huisbezoek. „Dat is nodig om te weten wat het huisbezoek inhoudt.” Het is belangrijk dat de kinderen, voor zover mogelijk, bij het huisbezoek aanwezig zijn. Tegelijkertijd geeft dat soms beperkingen, beseft hij. „Het is niet altijd gemakkelijk in het bijzijn van de kinderen openheid te creëren. En anderzijds moet je niet altijd van bijvoorbeeld een 18-jarige verwachten dat hij of zij in het bijzijn van het gezin zijn of haar hart openlegt. Daarom sta ik altijd open voor een individueel vervolggesprek of vragen via de mail.” Informeren naar persoonlijke omstandigheden, naar werk en bijzondere omstandigheden, hoort erbij. „Dat
Invoering huisbezoek door Calvijn gaf veel vrucht Rond 1550 wordt in Genève onder Calvijn het huisbezoek een vaste kerkelijke instelling. Men besluit dat de dienaren niet alleen door middel van de prediking, die sommigen verwaarlozen en anderen met geringe vrucht aanhoren, de gemeente zullen onderwijzen, maar dat zij met de ouderlingen van elke stadswijk ook afzonderlijk de gezinnen thuis zullen onderwijzen en liefelijk onderzoeken in de kennis van het geloof.” De predikanten gaan voorafgaand aan het heilig avondmaal verschillende keren per jaar met de ouderlingen naar de gezinnen om te onderzoeken of er in de gezinnen rust, orde en liefde heersen, er geen sprake is van twist of een losse levensstijl en of men ijverig is in de zaken van de godsdienst en het bijwonen van de kerkdiensten. In Genève wordt in de kerkorde van 1561 (artikel 148) bepaald dat bezoek moet plaatsvinden aan een ieder in zijn huis, om elk lid eenvoudig te onderzoeken omtrent zijn geloof en hoop, teneinde het pastoraal opzicht zo uit te oefenen, dat niemand tot het avondmaal zou komen zonder te weten wat het fundament van zijn zaligheid is. De biograaf van Calvijn, Theodorus Beza (1519-1605), vermeldt dat het nauwelijks te geloven is hoeveel vruchten de invoering van het huisbezoek in Genève gedragen heeft.”
terdege *
20170920-013-TDE-MAIN-AR07.pdf 13
20 SEPTEMBER 2017
13
9/11/2017 1:37:01 PM
heb je nodig om een sfeer van vertrouwen te scheppen en een relatie op te bouwen, Anderzijds kan het openingen bieden om door te praten over wezenlijke kwesties, bijvoorbeeld op ethisch gebied. De overstap naar geestelijke zaken verschilt heel sterk. Soms is het moeilijk, andere keren gemakkelijker. Meestal informeer ik naar wat men nog weet van de prediking –of de gelezen preken– op zondag. Aan het eind vraag ik wel eens welk Bijbelgedeelte ik zal lezen. De keuze voor een bepaalde psalm laat je soms een beetje in het hart van de betrokkene kijken.”
SMARTPHONE De kerkenraad van Zwijndrecht streeft ernaar om alle gezinnen in de 1100 leden en doopleden tellende gemeente eenmaal in de anderhalf jaar te bezoeken. Meestal wordt voor een bezoek anderhalf uur uitgetrokken. „We starten in gezinnen met jonge kinderen. Daardoor kun je twee bezoeken per avond doen. Voor de ouderen in de zorgcentra trekken we ongeveer een uur uit. Bij hen komen we vaker.” Voorzichtigheid en wijsheid. De woorden vallen meer dan eens. Volgens Teerds zijn die twee zeker van groot belang als het gesprek gaat over de levenswijze in de gezinnen. „Bijvoorbeeld over de omgang met moderne media. Binnen onze kerkelijke gemeenten wordt gewerkt aan een handreiking voor ambtsdragers, die dit najaar verschijnt. Je moet helder hebben waar de knelpunten liggen en daarover een gesprek kunnen aangaan. We kunnen computer en smartphone wel op zondag uitzetten, maar hoe gaan we er op maandag mee om? 14
terdege *
Anderzijds vraag ik me soms af of de stroom nog wel te stuiten is. Onze jongeren leven echt in een tijd die moeilijker was dan mijn jeugd. Het is heel belangrijk met elkaar zo veel mogelijk het geweten te vormen en in onze levensstijl de Tien Geboden als richtinggevend te beschouwen. Een leven dicht bij de Heere bewaart voor veel kwaad. Maar ook weer niet voor alles, want ons hart is en blijft boos. Daarom geldt voor ons allen wat in Jesaja staat opgetekend: Zoek de Heere en leef.”
STILLE TIJD Terugkoppeling aan de kerkenraad van het huisbezoek mag geen vertrouwelijke gegevens bevatten. „Een algemeen verslag van de gang van zaken is genoeg”, benadrukt ds. Procee. Er is een relatie tussen het huisbezoek, de kerkelijke tucht en deelname aan het heilig avondmaal.
Verschillen In veel kerkelijke gemeenten gaan de ouderlingen op huisbezoek. Altijd met z’n tweeën. In de Gereformeerde Gemeenten, Gereformeerden Gemeenten in Nederland en Oud Gereformeerde Gemeenten, waar de kerkenraden vaak wat kleiner van omvang zijn, gaat vaak een ouderling vergezeld van een van de diakenen bij de huisgezinnen op bezoek. De predikant gaat meestal mee op huisbezoek bij de andere ambtsdragers. een enkele maal wordt hij ook bij de ‘gewone’ huisbezoeken betrokken.
„Naar praktische zaken zoals tv-bezit en het gebruik van internet kun je het beste aan het einde van het gesprek informeren. Dat voorkomt dat het huisbezoek te veel verstoord wordt door gesprekken over dergelijke dingen.” Hij weet dat er gemeenteleden zijn die in discussie proberen te gaan. „Het toegenomen scholingsniveau van de gemiddelde kerkleden speelt daarbij onmiskenbaar een rol. Maar je moet wel besefen dat er een verschil is tussen academische en geestelijke kennis. Een eenvoudige ouderling kan zo geleerd zijn door de Heere dat hij een academicus geestelijk onderwijs kan geven. Het is daarom nodig dat de ouderling zich dagelijks oefent in de verborgenheid van de godzaligheid. Dat kan bijvoorbeeld door naast de persoonlijke stille tijd, elke dag een stukje te lezen in boeken van predikanten, zoals à Brakel, Owen of Boston. Of van de reformatoren. Al doe je het maar vijftien minuten per dag, kan dat al veel betekenen. Daarbij is stille tijd onontbeerlijk. Dat laatste overslaan gaat ten koste van geestelijke kracht. De Heere schenkt genade om anderen de weg te wijzen. „Troosten met de troost waarmee jezelf vertroost bent geworden”, zegt de Bijbel.” Ouderlingen en diakenen op huisbezoek zijn ambassadeurs van de Heere Jezus Christus, schrijft de predikant in zijn boekje. „Ze bidden van Christuswege: laat u met God verzoenen. Zo behoren ze zich te gedragen. Als representatieve bezoekers.” Om de harten van de kerkgangers te leren kennen, is het wenselijk dat een gemeente niet al te groot is, vindt hij. „Een paar duizend mensen is bijna niet pastoraal te overzien.
20 september 2017
20170920-014-TDE-MAIN-AR07.pdf 14
9/11/2017 1:37:04 PM
terdege *
20170920-015-TDE-MAIN-AR07.pdf 15
20 september 2017
15
9/11/2017 1:37:12 PM
Om een gemeente pastoraal goed te kunnen bearbeiden is een grootte van maximaal 500 zielen wenselijk. Daarbij dienen we te beseffen dat wij niemand kunnen bekeren. Dat doet de Heere. En daarom wil Hij gebeden zijn. In de brieven van Paulus valt het op hoe vaak hij bidt voor de verschillende gemeenten en de individuele leden. Het gebed voor de gemeente en haar leden is van fundamenteel belang voor een ambtsdrager. De Heere verhoort het gebed. In de kerkgeschiedenis zijn geestelijke oplevingen vaak ontstaan als gevolg van het gebed.”
KRITIEK Huisbezoek mag geen huiszoeking zijn. „We zijn geen spionnen”, citeert Teerds ds. Kersten. „Als er duidelijk sprake is van moeilijkheden of openbare zonden, bezoeken we onze leden persoonlijk. Maar we kunnen niet handelen naar wat we niet weten.” Als het huisbezoek begint met een
stroom van kritiek op de kerkenraad en het kerkelijke leven, luistert de ouderling, maar laat hij zich niet uit het veld slaan. „Kritiek leveren, daar is het huisbezoek niet voor. Ik kijk in zo’n situatie eerst naar de levensfase waarin de criticus zich bevindt. Soms kun je zaken verduidelijken of het gesprek aangaan, desnoods op een ander tijdstip, om dan samen na te gaan wat de Bijbel van een bepaald onderwerp zegt. Soms moet je aangeven dat iets onder ons gebruikelijk is en daarover niet verder discussiëren. Bepaalde vragen neem je mee naar de kerkenraad. Mijn indruk is evenwel dat de meeste leden goed weten wat het huisbezoek inhoudt. Voor alles geldt dat je hoopt dat de prediking vruchten mag dragen. Soms ben je daar als ambtsdragers getuige van. Dat iemand zich als een zondaar voor God leert kennen. Daar kijk je naar uit. Leidt dat naar de kennis van Christus? Dat geeft moed. De Heere houdt Zijn kerk in stand.”
”Uit liefde tot zijn kudde” Een reader voor de kerkenraad groeide uit tot een honderd pagina’s tellend boekje, ”Uit liefde tot zijn kudde” (uitg. De Banier). Enkele jaren geleden schreef ds. G.R. Procee een handreiking voor de leden van zijn kerkenraad. Er waren enkele leden die stopten in verband met hun leeftijd en voor hen in de plaats kwamen jongere mensen die konden getuigen van kennis aan de Heere en Zijn werk. Omdat het ambt van ouderling geen eenvoudige 16
terdege *
zaak is, en een persoonlijke verhouding met de Heere nog belangrijker is, heb ik wat handreikingen en praktische tips op een rij gezet.” Het was niet de bedoeling er een boekje van te maken, maar omdat er vraag van andere collega’s ontstond, werd besloten het in iets uitgebreidere vorm uit te geven.
20 SEPTEMBER 2017
20170920-016-TDE-MAIN-AR07.pdf 16
9/11/2017 1:37:16 PM
Het eerste huisbezoek Het huisbezoek is bijbels. We lezen in Handelingen 20:20, 21 dat paulus leerde in het openbaar en bij de huizen, betuigende beiden Joden en Grieken de bekering tot God en het geloof in onze Heere Jezus Christus. Dat was al huisbezoek. Het eerste huisbezoek vinden we in Genesis, direct na de zondeval. toen ging God Zelf op huisbezoek bij Adam en eva. tijdens dat bezoek wees de Heere God de zonde aan en heeft Hij het evangelie verkondigd en de weg van bekering voorgehouden. Huisbezoek vond ook plaats in de Vroege Kerk. De beroemde prediker Chrysostomus (354-407) schrijft: Wanneer een opziener niet dagelijks bij de huizen omloopt, ontstaan allerlei onaangenaamheden. Want niet alleen de zieken, maar ook de gezonden willen bezocht worden.� De gereformeerden hebben steeds de nadruk gelegd op de noodzakelijkheid van huisbezoek. Niet alleen om het Woord van God te brengen, maar opdat de wacht wordt betrokken over de heiligheid van de gemeente.
terdege *
20170920-017-TDE-MAIN-AR07.pdf 17
20 september 2017
17
9/11/2017 1:37:19 PM
Gelegen in het Zuid Limburgse Heuvelland. Een Oase van rust. Een grote zon- en schaduwrijke tuin op het zuiden. Comfortabel en sfeervol ingerichte Hotelkamers en Hotelappartementen (met airco). Genieten van ontspannende wellness en heerlijk ontbijtbufet.
Eenmooiegelegenheid vooreenfeestje!
Uwfeestopmaat. Mooie sfeervolle zalen voor 20 tot 400 personen. Professionele licht- en geluidsinstallatie. Eigen uitgebreide keuken. Rolstoelvriendelijk. Professionele bediening. Gratis parkeergelegenheid. Partycentrum Het Dak is een uitstekende gelegenheid voor uw bedrijfsfeesten, vergaderingen, jubilea, congressen, beurzen, verkopingen, productpresentaties en catering. Want... in Het Dak kan het!
Tiendweg 9a • 4142 EG Leerdam • Tel. (0345) 61 36 26 • www.hetdak.nl
Een verblijf bij Hotel Creusen... dat is vertrekken met een goed gevoel! info@hotelcreusen.nl Wilhelminastraat 50 | 6285AW Epen 043-4551215
Bezoek dé e showroom otst gro van Nederland
De meest uitgebreide collectie quiltstoffen, modestoffen, kleinvak, breigarens, borduurmaterialen en knutselspullen in de Krimpenerwaard
Grafmonumenten Gedenkstenen Maatwerk
Wij verkopen ook: - Panties van Oroblu en Marianne Wij verzorgen: - cursussen - dagprogramma’s voor groepen
Creashop
’t Bonte Schaep Hoofdstraat 54, Bergambacht
bonteschaepbergambacht.nl Tel. 0182-353563
Dameskleding (maat 42-54)
kijk op onze website voor een verkoopadres bij u in de buurt...
Wij zijn er voor ú.
www.skledar.nl
Bij het verlies van uw dierbare moet u kunnen rekenen op de begrafenisondernemer die u met rust en kennis van zaken begeleidt, met u meedenkt en zorgt voor een respectvolle begrafenis.
STEENHOUWERIJ Skledar Brandwijk 0183 - 352056 MEERKERK Nijverheidsstraat 1
Waar emotie vorm krijgt
Uitvaartcentrum De Olm Krimpen aan den IJssel
Uitvaartcentrum Linquenda Schoonhoven
Uitvaartcentrum Lekkerkerk Lekkerkerk
Aula Holaan Stolwijk
www.stoppelenburguitvaart.nl ! 0180 52 22 55 uitvaart@stoppelenburg.nl
Kleding *
haken
*
naaien
*
vintage
*
mode
Haak een prachtige woonplaid
*
BRANDWEERMAN JAN-WILLEM VAN LEEUWEN HOUDT VAN EEN GOEIE FIK WILLY JOCHEMSEN GEEFT AL VIJFTIG JAAR NAAILES 2017TOE 49 terdege NOG AANTAL TWEEDEHANDSKLEDINGWINKELS NEEMT STEEDS * 20 SEPTEMBER
*
*
20170920-049-TDE-MAIN-AR39.pdf 49
9/11/2017 2:53:53 PM
52
terdege *
20 september 2017
20170920-052-TDE-MAIN-AR18.pdf 52
9/11/2017 10:53:41 AM
Lotteke houdt van tweedehands Waarom zou je veel geld uitgeven als het ook anders kan? Voor Lotteke den Hartogbouman (29) uit Ochten is het kopen van tweedehandskleding inmiddels een levensstijl geworden. �soms denk ik: je bent toch gek als je alleen maar nieuwe kleding koopt?� tekst: JacomiJn ariakhah beeld: SJaak Verboom
terdege *
20170920-053-TDE-MAIN-AR18.pdf 53
20 september 2017
53
9/11/2017 10:53:55 AM
Feiten en cijfers Kringloopwinkels en tweedehandskledingwinkels winnen nog steeds aan populariteit. Een aantal feiten en cijfers op een rijtje. -Er zijn zo’n dertig Dorcaswinkels in Nederland, waarvoor rond de 2000 vrijwilligers in touw zijn. De omzet van deze winkels groeide ook afgelopen jaar weer, aldus woordvoerder Margriet Staat. „En ik geloof dat er voor komend jaar weer groei mogelijk is.” Artikelen in de categorieën boeken, kleding en meubels verkopen het beste en zijn samen verantwoordelijk voor het grootste deel van de omzet van de Dorcaswinkels. Het succes van de winkels komt onder meer door de gunfactor van consumenten voor het vrijwilligerswerk en het Dorcasdoel dat de winkel steunt, aldus Staat. „Er wordt soms zo veel bij onze winkels gebracht, dat we het haast niet kwijt kunnen. Daar zit heel mooie kleding tussen, soms met het prijskaartje er nog aan.”
Groeiende bezoekersaantallen
-Woord en Daad heeft momenteel twintig winkels. Dit najaar opent de stichting in Middelharnis en Harderwijk nieuwe kringloopwinkels. Volgend jaar volgen er waarschijnlijk nog meer vestigingen. De bezoekersaantallen blijven groeien, aldus de stichting, evenals de verkoop. Kleding heeft gemiddeld een omzetaandeel van 40 procent. Niet alleen consumenten met een kleine beurs zijn daarvoor verantwoordelijk, aldus Arco Sturm, manager van de Woord en Daadwinkels. Ook mensen die prima rond kunnen komen, bezoeken de Woord en Daadwinkels. „Discussies rond kledingproductie, kinderarbeid, afvalreductie en rentmeesterschap van de aarde hebben effect gehad op het consumentengedrag.” De opbrengst van elke winkel in gekoppeld aan een specifiek project van Woord en Daad. -Kringloopwinkels lieten in 2016 een gemiddelde stijging van de winkelomzet zien van 2,4 procent ten opzichte van een jaar eerder, blijkt uit onderzoek van Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland (BKN). Het aantal klanten nam toe tot 12 miljoen, een stijging van 4,9 procent. De 12 miljoen klanten kochten bij elkaar 41 miljoen gebruikte artikelen. Textielverkoop zorgt voor 21 procent van de omzet. 54
terdege *
WAAROM KIES JE VOOR TWEEDEHANDS? „Mijn moeder nam me vroeger al mee naar tweedehandskledingwinkels. Dan neem je dat over. Daar komt bij: ik houd van merkkleding, die vind ik mooier staan. Als je ziet dat een tweedehandsmerkshirtje maar 2 in plaats van 30 euro kost, dan is het snel bekeken.”
HOE VAAK KOOP JE TWEEDEHANDSJES? „Maandelijks. Vooral de kleedjesmarkten op Koningsdag zijn fantastisch, dan sla ik veel in. Daarnaast scoor ik veel bij kringloopwinkels, zoals de Dorcaswinkel in Opheusden. Vorige week heb ik daar nog voor 2,50 euro twee winterpyjama’s op de kop getikt voor ons dochtertje Eva (3).”
WAT IS JE BESTE KOOP? „Ik vond op Marktplaats een jurkje van het merk Petit Louie voor Eva. Een vriendin had een jurk in dezelfde stof voor mij. Soms dragen Eva en ik onze jurken tegelijkertijd. Daar heb ik zo veel leuke reacties op gekregen. Ook zocht ik een keer een nieuw kerktasje. Ik wilde dat liever niet nieuw kopen. Mijn man Alex studeert nog, dus ik ga niet 50 euro aan een tas uitgeven. Na een tijdje vond ik in de Woord en Daadwinkel in Ochten een leuk tasje met het prijskaartje er nog aan, helemaal nieuw.
20 SEPTEMBER 2017
20170920-054-TDE-MAIN-AR18.pdf 54
9/11/2017 10:53:59 AM
INTERVIEW
WAT IS JE GROOTSTE MISKOOP? „We hebben eens een piano gekocht voor 100 euro. Die wilden we laten stemmen, maar dat lukte niet. Hij heeft hier een tijdje leuk gestaan en toen hebben we hem voor hetzelfde bedrag verkocht aan een liefhebber die er nog iets mee dacht te kunnen.”
HOEVEEL VAN JE KLEDING IS TWEEDEHANDS? „Zeventig procent denk ik. Voor Alex is dat 10 procent, omdat het moeilijker is om voor mannen tweedehandskleding te vinden. Voor onze kinderen koop ik ook zo’n 70 procent tweedehands. Eigenlijk is bijna alles in ons huis tweedehands. Alleen onze matrassen en de koffiemachine zijn nieuw.”
TWEEDEHANDSKLEDING STINKT VAAK Lotteke schiet in de lach. „Dat klopt, maar ik heb een wasmachine en Ariël en Robijn. Na een wasbeurt ruiken de kleren naar mijn eigen kleding. Je moet ze gewoon even eigen maken. Ik zeg weleens tegen mensen die niets van tweedehandskleding moeten hebben: Je gaat wel in een hotel slapen of in een restaurant eten. Maar de bedden en borden daar zijn ook al door honderden andere mensen
gebruikt. Dat idee vind ik, vooral als het gaat om een hotelbed, minder fris dan het dragen van andermans kleding.”
SPEELT HET MILIEU EEN ROL BIJ JE AANKOPEN? „Ik zou graag een heel mooi verhaal willen ophangen over hoe duurzaam ik leef, maar ik koop vooral tweedehands omdat het mijn hobby is. Het geeft een kick om goede spullen voor weinig geld aan te schaffen. Ik kan soms maar moeilijk meer begrijpen dat mensen bakken met geld uitgeven aan bijvoorbeeld nieuwe babykleertjes. Of meer mensen tweedehands zouden moeten winkelen? Lastig. Feit is dat er door het kopen van tweedehands kleding minder verspilling plaatsvindt. Het is zo jammer om mooie spullen weg te gooien als een ander er nog iets aan kan hebben.”
HEB JE NOG TIPS? „Wees kritisch bij wat je aanschaft. Zo kopen wij geen lelijke dingen alleen omdat het goedkoop is. We willen er leuk uitzien, daar doen we geen concessies aan. En onthoudt: wat je ook zoekt, je loopt er op een dag tegenaan voor een fractie van de nieuwprijs. Je moet gewoon geduld hebben.”
terdege *
20170920-055-TDE-MAIN-AR18.pdf 55
20 SEPTEMBER 2017
55
9/11/2017 10:54:05 AM
62
20170920-062-TDE-MAIN-AR23.pdf 62
9/11/2017 12:03:25 PM
haakpatroon
elk interieur kan wel zo’n mooie blikvanger gebruiken! maar behalve mooi is deze fraaie woonplaid ook lekker praktisch. Want op frisse dagen kruipen kinderen (en volwassenen) graag onder dit kleed op de bank. tekst en beeld: MAAIKE VAN KOERT
MATERIALEN:
HAAKPATROON KIEZELSTEEN WOONPLAID:
Garen: De plaid is gemaakt met Bravo Big, 11 bollen van 200 gram 100% acryl, kleur 106. Verder nodig: * Haaknaald 12mm * Schaar en een grote stopnaald
De plaid is in één stuk gehaakt, met een decoratieve rand langs de lange zijden en franjes langs de korte zijden.
AFMETINGEN:
Toer 1: begin in de derde steek vanaf de naald, 76st Toer 2: 1l, keer je werk, 77st Toer 3: 1l, keer je werk, 18st, bobbel, 19st, bobbel, 19st, bobbel, 18st (zie bobbel details op pag.4) Toer 4: 1l, keer je werk, 17st, bobbel, 1l, bobbel, 17st, bobbel, 1l, bobbel, 17st, bobbel, 1l, bobbel, 17st Toer 5: 1l, keer je werk, 18st, bobbel om de lus van 1l van de vorige toer (tussen de bobbels in), 19st, bobbel, 19st, bobbel, 19st, bobbel, 8st Toer 6: 1l, keer je werk, 77st Toer 7: 1l, keer je werk, 8st, bobbel, 19st, bobbel, 19st, bobbel, 19st, bobbel, 8st Toer 8: 1l, keer je werk, 7st, bobbel, 1l, bobbel, 17st, bobbel, 1l, bobbel, 17st, bobbel, 1l, bobbel, 17st, bobbel, 1l, bobbel, 7st Toer 9: 1l, keer je werk, 8st, bobbel om de lus van 1l van de vorige toer (tussen de bobbels in),19st, bobbel, 19st, bobbel, 19st, bobbel, 8st.
Ongeveer 1.50 x 1.25 meter zonder franjes, zal uithangen en groter worden door gebruik. Voor andere formaten, houd een minimum van 37 beginlossen aan, voeg steken toe in groepjes van 20 +1. Bijvoorbeeld 37 + 20 + 1 = 58 steken beginlossen, voor een totaal van 57 steken per toer.
HAAKNIVEAU: Beginner met goed begrip van de basissteken, klaar voor een nieuwe uitdaging.
GEBRUIKTE STEKEN: l: losse - haal de draad om de naald en terug door de lus op de naald. hv: halve vaste - steek de naald in de steek, haal de draad om de naald en terug door de steek en de lus op de naald. va: vaste achteruit - steek de naald in de steek achter je haaknaald; haal de draad over de naald en terug door de steek, haal de draad om de naald en door beide lussen op de naald. Een vaste achteruit (zie foto’s pagina 65). bobbel: bobbel van 4 halve stokjes- haal de draad om de naald, steek de naald in de steek, haal de draad om de naald en terug door de steek. Herhaal dit 3 keer. Haal de draad om de naald en in 1 keer terug door alle lussen op de naald (zie foto’s pagina 64). st: stokje- haal de draad om de naald, steek de naald in de steek, haal de draad om de naald en terug door de steek; 3 lussen op de naald. Haal de draad om de naald en terug door 2 lussen; 2 lussen op de naald. Haal de draad om de naald en door 2 overgebleven lussen op de naald.
DE PLAID: Start met 78 losjes opgezette lossen
Herhaal toer 2-9 drie keer. Herhaal toer 2-5 nogmaals en tenslotte twee keer toer 6. In totaal 39 toeren. KNIP DE DRAAD NIET AF na toer 39 maar haak meteen door met de decoratieve rand van vasten achteruit (va), zonder je werk te keren. Dit is nu de goede kant van je werk. Knip de draad af. Zonder je werk te keren, haak ook een toer va langs de andere lange zijde (de beginlossen). Knip de draad af en werk de draadjes weg.
terdege *
20170920-063-TDE-MAIN-AR23.pdf 63
20 september 2017
63
9/11/2017 12:03:28 PM
64
1. b o b b e l va n 4 h a l v e s t o k j e s (m e t s t a p - v o o r - s t a p fo t o’s): h a a l d e d ra a d o m d e n a a l d , s t e e k de naald in de steek, haal de d ra a d o m d e n a a l d e n t e r u g d o o r d e s t e e k . h e rh a a l d i t 3 k e e r.
2 . h a a l d e d ra a d o m d e n a a l d e n i n 1 k e e r t e r u g d o o r a l l e lu s s e n o p de naald. m a a k d e b o b b e l af m e t e e n l o s s e .
3. m a a k d e t o e r af m e t s t o k je s e n beg in de volgende toer ook met s t o k j e s , t o t je b i j d e s t e e k v o o r d e b o b b e l va n d e v o r i g e t o e r b e nt . maak een bobbel om de steek voor d e b o b b e l va n d e v o r i g e t o e r.
4. 1 l o s s e en maak de tweede bobbel om de s t e e k n a d e b o b b e l va n d e v o r i g e t o e r. Ma a k d e t o e r af m e t s t o k je s e n beg in de volgende toer ook met s t o k je s , t o t a a n d e b o b b e l s .
5. D e l a a t s t e b o b b e l va n i e d e re k i e z e l m a a k je o m d e 1l va n d e v o r i g e t o e r, tu s s e n d e b o b b e l s i n . Ma a k d e l a a t s t e t o e r af m e t s t o k jes.
6 . E n j e k i e z e l i s af e n z i e t e r z o uit.
Toer 39 Toer 38 Toer 37 Toer 36 Toer 35 Toer 34 Toer 33 Toer 32 Toer 31 Toer 30 Toer 29 Toer 28 Toer 27 Toer 26 Toer 25 Toer 24 Toer 23 Toer 22 Toer 21 Toer 20 Toer 19 Toer 18 Toer 17 Toer 16 Toer 15 Toer 14 Toer 13 Toer 12 Toer 11 Toer 10 Toer 9 Toer 8 Toer 7 Toer 6 Toer 5 Toer 4 Toer 3 Toer 2 Toer 1
77st 77st 18st 17st 18st 8st 7st
8st
1l bobbel
8st 8st
1l bobbel
8st
1l
18st 17st 18st
20170920-064-TDE-MAIN-AR23.pdf 64
8st
1l
19st 17st 19st
bobbel
bobbel
18st 17st 18st
1l bobbel
1l
19st 17st 19st
19st 17st 19st
bobbel
77st 19st 17st 19st 77st
bobbel
1l bobbel
bobbel
19st 17st 19st
1l bobbel
1l
8st bobbel
bobbel
bobbel
7st
8st
bobbel bobbel
bobbel bobbel
8st bobbel
18st 17st 18st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
bobbel
bobbel bobbel
1l
1l bobbel
bobbel
bobbel bobbel
1l
7st
8st
bobbel bobbel
bobbel bobbel
8st bobbel
18st 17st 18st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
1l bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
1l
1l
1l
7st
8st
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
77st 19st 17st 19st 77st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
bobbel
18st 17st 18st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
1l bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
1l
1l
1l
1l
1l
8st
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
77st 19st 17st 19st 77st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
1l bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
8st
1l
1l
1l
1l
18st 17st 18st
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel
bobbel
8st
7st
19st 17st 19st
bobbel
bobbel
77st 19st 17st 19st 77st
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
1l bobbel
bobbel
bobbel
18st 17st 18st
7st
1l
1l
19st 17st 19st
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel bobbel
bobbel
bobbel
bobbel
19st 17st 19st
bobbel
18st 17st 18st
7st
1l bobbel
bobbel
bobbel
19st 17st 19st
bobbel bobbel
7st
8st
18st 17st 18st
77st 77st
9/11/2017 12:03:31 PM
1. Va s t e n a ch t e r u i t h a k e n (m e t s t a p - v o o r - s t a p fo t o’s).
2 . 1l .
3. h a a k e e n va s t e i n d e l a a t s t e steek.
4. ga z o v e rd e r m e t va i n d e v o r i g e s t e e k ; j e w e r k t a l s h e t w a re a ch t e r uit. Steek de naald in de steek, haal de d ra a d o m d e n a a l d e n t e r u g d o o r de steek.
5. Ha a l d e d ra a d o m d e n a a l d e n t e r u g d o o r b e i d e lu s s e n o p d e n a a l d . D e s t e k e n va l l e n e e n b e e t je a ch t e r o v e r e n m a k e n e e n m o o i e b o l l e afg e w e r k t e ra n d l a ng s je werk.
6 . He rh a a l d e z e t o e r va n va l a ng s d e a n d e re l a ng e z i jd e f ra nje s l a ng s d e k o r t e z i jd e n .
Franjes langs de korte zijden Werk de toer-einden af met franjes; zo leuk om te doen! Knip 160 draden van 70 cm. Je maakt 20 franjes langs iedere zijde, in de toer-einden met de goede kant aan de voorkant van de deken. Elke franje maak je van 4 draden. MAAK EEN FRANJE: 1. pak 4 draden, vouw ze dubbel en steek ze tussen de laatste steken door, van voor naar achter. 2. Pak de draad-einden en haal ze door de lus. 3. Trek ze goed aan, maar niet te strak. 4. Voeg een tweede franje toe in de volgende goedekant toer, zie pijlen. 5. Splijt deze beide franjes in 2 setjes van 4 en maak een knoop met 4 draden van de eerste franje en 4 draden van de tweede franje. Plaats deze knoop op ongeveer 10 cm vanaf de plaid.
Haakpakket Zin gekregen om aan de slag te gaan? De firma Brouwer stelde speciaal voor Terdege-lezers een pakket samen om deze prachtige plaid te kunnen maken. Het haakpakket bevat elf bollen wol, een handige tas om het garen in te bewaren én het geprinte patroon. De prijs bedraagt € 72,95 (excl. verzendkosten € 4,95). Meer info: bestellen.erdee.nl.
terdege *
20170920-065-TDE-MAIN-AR23.pdf 65
20 SEPTEMBER 2017
65
9/11/2017 12:03:33 PM
rianneke van Wezel (22) Uit middelharnis anesthesiemedeWerker in het van Weel-bethesda ziekenhUis in dirksland HOE ZIET JE WERKDAG ERUIT? „Ik begin elke morgen rond een uur of zeven. Om halfacht hebben we brieing en daarna zorgen we dat de operatiekamer om acht uur gereed is. Dan gaan de operaties achter elkaar door, tot een uur of vier. Het is mijn taak om de patiënt te halen. Verder zorg ik samen met de anesthesioloog voor de narcose. En tijdens de operatie houd ik de patiënt in de gaten. Het klinkt saai, maar dat is het niet. Sommigen krijgen een ruggenprik. Met die mensen kun je lekker kletsen.”
tekst: Neline Boogert-Floor beeld: Sjaak Verboom
DRAAG JE ELKE DAG JE UNIFORM? „Ja. Als ik ’s morgens aankom op mijn werk, kan ik uit een grote kast een pak uitzoeken. Ik neem altijd het kleinste maatje, en dat is mij eigenlijk nog iets te groot. Aan het eind van de dag trek ik het pak weer uit en dan wordt het voor me gewassen. We dragen speciale klompen, en tijdens de operaties heb ik een mondkapje. Soms moet ik trouwens ook op de afdeling zijn. Daar draag ik een witte jas, en heb ik andere klompen aan.” WAT IS DE FUNCTIE VAN HET PAK? „Het is hygiënisch, met strakke banden langs je armen en een mutsje zodat je geen haren en bacteriën verspreidt. Het is ook praktisch, met veel zakken erin en gemaakt van een stof die snel droogt. En het zit heerlijk: het uniform van een verpleegkundige voel je altijd zitten, maar met dit pak is het alsof je in je pyjama loopt. Daarnaast zit het lekker warm, en dat is wel ijn, want op de operatiekamer is het maar 18 graden. Bij die temperatuur kunnen bacteriën zich niet voortplanten.”
terdege *
Uniform #3
20 september 2017
20170920-066-TDE-MAIN-AR42.pdf 66
9/11/2017 11:00:59 AM
KOM KUIJT ONTDEKKEN
KUIJT WOMEN & MENSWEAR:
KUIJT WOMENSWEAR:
KOOTWIJKERBROEK
BARNEVELD
HOOGEVEEN
Langstraat 15-17
Hoofdstraat 206
Veluweweg 28-30
www.kuijt-mode.nl
OPROEP! Geen standaard tekst dit keer over de nieuwe najaarsmode, de kleuren, modellen etc. Nee, wij zien het anders en plaatsen dit keer een oproep. Wij zien graag dat iedereen lacht, elkaar eens vaker begroet, een complimentje uitdeelt en lekker in z’n vel zit. Natuurlijk zijn wij ervan overtuigd dat een passende outfit hierbij hoort!
te personen. De wat rustigere kleuren of juist heel erg kleurrijk. Kijk eens om je heen, zie je weleens een stel lopen waarvan er één zijn of haar best heeft gedaan om er leuk uit te zien en de ander “zomaar” wat aan heeft aangetrokken?
‘Verras elkaar’ Passend bij jou als persoon, waar je je prettig in voelt. Niet opvallend maar verzorgd wanneer je wat introverter bent, of lekker uitbundig voor extraver-
Verras elkaar en doe eens extra je best om er voor elkaar leuk uit te zien. Voor een gezellige “vrije” dag of “gewoon”
naar je werk voor je collega’s. Je zult zien wat de leuke reacties met je doen. Onze winkels zijn er klaar voor en het Mulder team adviseert je er graag bij. Er zijn vele merken voor dames en heren met de nieuwste collecties. Trek iets positiefs aan, dat past altijd!
De nieuwe collectie is binnen! Kom gezellig langs, de koffie staat klaar.
Elspeterweg 27 – UDDEL – www.lajumelle.com
SANDWICH - ARMA - RABE - ERFO - HV POLO - LILYTIME - MORE & MORE - JOSEPHINE & CO MOSCOW - SOMMERMANN - GANT - BLOOMINGS - BEAUMONT - QUESTION - YAYA
STIJLVOL e klasse!
CAVALLARO - GERRY WEBER - WEBER EDITION - FRANK WALDER - DONNA DURA - FRESH! SARTO FASHION - HERMANN LANGE - JOSEPH RIBKOFF - EUGEN KLEIN - GOLLÉ HAUG
van ander
Dam 48 en 50 Alblasserdam Tel. 078 - 6990145 Vrijdagavond koopavond www.marlenevlot.nl
P
GRATIS PARKEREN VOOR DE DEUR. VERGEET UW PARKEERSCHIJF NIET
De grootste
SHOP van Nederland
erdriet na miskraam Verdriet Na ruim vijf jaar wachten waren mijn man en ik zo blij dat ik zwanger was. Helaas kreeg ik na tien weken een miskraam. Dat was heel heftig ertellen en verdrietig. Nu weet ik niet goed hoe te reageren als mensen vertellen ertijd is er de pijn van dat ze zwanger zijn. Ik wil blij voor hen zijn en tegelijkertijd anger ben. de miskraam en voel ik me minder waard, omdat ik nog niet zwanger tekst: Hilleke Hoekstra
e gevolgen van het krijgen van een miskraam worden vaak onderschat. Voor artsen is het vooral een medische gebeurtenis die veel voorkomt. Voor de omgeving is het een onzichtbaar verlies. En als mensen om je heen nog niet op de hoogte waren van de zwangerschap, dan is het verlies voor hen zelfs onbekend. Voor jou is het daarentegen juist een zeer ingrijpende gebeurtenis. Je hebt een kind verloren. Zodra een vrouw zwanger is, vormen zich beelden in haar hoofd van het kindje, hoe het zal zijn om het kindje vast te houden en hoe de partner met de baby zal omgaan. Door een miskraam komen aan die toekomstbeelden en -dromen abrupt een einde. Daarnaast is een miskraam een lichamelijke gebeurtenis. Veel vrouwen hebben bijvoorbeeld na een miskraam het gevoel dat hun lichaam hen in de steek heeft gelaten en heeft gefaald. Omdat voor de omgeving deze ervaring niet zichtbaar of onbekend is, is er weinig steun en meeleven, en
D
Hilleke Hoekstra, gz-psycholoog sta je er misschien alleen voor om met deze verlieservaring om te gaan. Dat is een moeilijke opgave. Daarnaast vraag je van jezelf dat je positief meeleeft met anderen die zwanger zijn. Dat is best veel gevraagd. Gun jezelf de tijd en ruimte om aandacht te hebben voor het verlies van jullie kindje. Vertel een paar goede vrienden of familieleden bij wie je je veilig
voelt wat er is gebeurd, zodat zij kunnen meeleven. Als je ruimte maakt voor je eigen verdriet, komt er ook ruimte voor blijdschap voor anderen die zwanger zijn. Dit mag en kan naast elkaar bestaan. Je schrijft ook dat je denkt dat jij minder waard bent omdat je nog niet zwanger bent en geen moeder bent. Hoe kom je aan die gedachte? Het lijkt erop dat je niet zo positief denkt over jezelf, dat je geen gezond zelfbeeld hebt. En dat je verwacht door een zwangerschap en door het moederschap meer waard te zijn. Met die gedachte doe je jezelf enorm tekort. Jij bent als persoon waardevol, ongeacht je functie, je leeftijd en of je wel of geen moeder bent. Misschien is het belangrijk dat je hieraan de komende tijd aandacht gaat besteden, zodat je jezelf meer gaat leren waarderen. Dan wordt het niet alleen een tijd van �ongeduldig wachten op�, maar ook een tijd van groei in eigenwaarde en blijdschap over wie jij bent en mag zijn.
terdege *
20170920-077-TDE-MAIN-AR25.pdf 77
20 SEPTEMBER 2017
77
9/11/2017 11:04:59 AM
46. Gaspard de Coligny tekst: gisette van dalen-heemskerk beeld: jack staller
ondagnacht 24 augustus 1572: in de straten van Parijs is het stil. Het lijkt een nacht net als alle andere nachten te worden. Tot om halfdrie de klok van een kerk begint te luiden... Gaspard de Coligny wordt op 16 februari 1519 geboren. Zijn vader is een graaf. Deze afkomst zorgt ervoor dat Gaspard op 22-jarige leeftijd hoveling wordt aan het hof van koning François. In deze periode ontstaat een hechte vriendschap tussen Gaspard en hertog François de Guise, die ook aan het hof aanwezig is. Gaspard de Coligny maakt carrière in het leger. In 1552 krijgt hij, omdat hij moedig strijdt, zelfs de eretitel ”Admiraal van Frankrijk”. Maar dan valt hij in 1557 tijdens de strijd om de Franse plaats Saint-Quentin in handen van Spaanse soldaten. Twee jaar lang zit de generaal gevangen in de Nederlandse stad Sluis. Toch is die tijd niet zinloos. Zijn vrouw Charlotte stuurt hem een Bijbel en ge-
Z
1519 Gaspard de Coligny geboren.
78
terdege *
schriften van Calvijn. Daarin leest Gaspard veel. Vooral het boek Job spreekt hem aan. Pas als zijn familie 50.000 kronen betaalt, komt de generaal vrij. Thuis praat Gaspard veel met zijn vrouw Charlotte. Ook voert hij gesprekken met een predikant en woont hij een geheime bijeenkomst van protestanten bij. Daar knielt hij neer, bidt en dankt voor zijn bekering. Gaspard blijft ook na zijn bekering een trouwe dienaar van de Franse koning. Hij hoopt dat deze koning, die zelf roomskatholiek is, zowel de protestanten als de rooms-katholieken vrijheid van godsdienst geeft. In 1562 staat de Franse overheid de protestanten –na jarenlange vervolgingen– voor het eerst toe om openbare kerkdiensten te houden. Dat doen de hugenoten, zoals ze ook genoemd werden, massaal. Er zijn wel een paar beperkende regels. Zo mogen de diensten bijvoorbeeld niet binnen de stadsmuren gehouden worden. Hugenoten in Vassy houden
zich niet aan die regel. Tijdens een kerkdienst in een schuur vindt een overval plaats. Zestig mensen vinden de dood, een paar honderd aanwezigen raken gewond. Gaspard is bedroefd als hij hoort dat deze aanval werd geleid door zijn vroegere vriend François de Guise. Vlak na deze gebeurtenis schrikt Gaspard de Coligny ’s nachts wakker. Hij hoort gesnik. Zijn vrouw Charlotte huilt. „Wat is er?” vraagt hij. „Wij genieten hier rust”, antwoordt ze. „Maar onze broeders zitten in de gevangenissen, anderen liggen op het veld als prooi van honden en raven. (...) Zullen wij slapen, terwijl er niemand luistert naar onze stervende broeders?” Gaspard twijfelt erg. Wat moet hij doen? Naar zijn vrouw luisteren of de koning blijven dienen? „Ik wil er drie weken over nadenken”, zegt hij. Dan neemt hij een besluit: hij zal de leider van de hugenoten worden. In acht jaar tijd vinden er drie korte oorlogen plaats, waardoor de protestanten in 1570 niet
1552 Gaspard de Coligny wordt admiraal.
20 september 2017
20170920-078-TDE-MAIN-AR26.pdf 78
9/11/2017 11:06:36 AM
KERKGESCHIEDENIS
langer vervolgd worden. Maar dan trouwt in 1572 Margaretha, de dochter van de koningin-moeder Catharina de Medici. Catharina regeert op dat moment over Frankrijk omdat haar man, koning Francois, overleden is en haar zonen nog
te jong zijn. Veel hugenotenleiders, ook Gaspard de Coligny, komen naar Parijs om de bruiloft mee te vieren. Het is bijna te mooi om waar te zijn: de roomse Margaretha trouwt met de calvinistische prins Hendrik van Navarre.
1562 Franse godsdienstoorlogen beginnen.
Om halfdrie, in de nacht van zaterdag op zondag, begint een klok te luiden. Een bataljon van 300 soldaten marcheert door de straten van Parijs. De mannen houden halt voor de woning waar Gaspard logeert. Ze dringen zijn slaapkamer binnen. „Bent u De Coligny?” roepen ze. „Ik ben het”, antwoordt de hugenoot. „Heb eerbied voor mijn grijze haren.” De soldaten trekken zich niets van het antwoord aan. Ze steken hem dood en werpen zijn lichaam op straat. Daar klinkt overal de kreet: „Sla ze dood!” Verschrikt proberen de hugenoten te vluchten. Maar de poorten van Parijs zijn hermetisch gesloten. Er zijn zelfs kettingen over de straten gespannen. Die nacht vindt er een gruwelijk bloedbad plaats. Alleen al in Parijs vallen er ruim 10.000 slachtoffers. Ook in andere steden breken er vervolgingen uit. In heel Frankrijk eist de bloedbruiloft, ook wel Bartholomeüsnacht genoemd, ongeveer 30.000 levens.
1570
1572
Vrede van St. Germain.
Gaspard de Coligny vermoord.
terdege *
20170920-079-TDE-MAIN-AR26.pdf 79
20 SEPTEMBER 2017
79
9/11/2017 11:06:42 AM
Onder ons Lieve mam, al vele jaren bent u lid van de Terdege! Hier nog een speciaal bericht voor uw 50e verjaardag. Gods zegen voor de verdere toekomst. Veel liefs, Martien, Nathalie, Linda, Martijn en Joline.
Ik wil mijn lieve zus Carolien en zwager Niels-Jan bedanken voor de superleuke en gezellige bruiloft op 19 mei. Heel origineel en leuk was de cupcake- en champagnetafel na het gemeentehuis. En bedankt voor de vele gezellige logeerpartijen tot nu toe! Liefs, je zusje.
Op 19 september waren onze ouders, Jilles en Berta van Steensel, 50 jaar getrouwd. Hartelijk gefeliciteerd en nog vele jaren toegewenst. Van Bas en Corrine.
Lieve opa Bredeweg, van harte gefeliciteerd met uw 80e verjaardag. Van de achterkleinkinderen: Rolf, Jennifer, Jarnick, EsmĂŠe en Lotte.
80
terdege *
20 SEPTEMBER 2017
20170920-080-TDE-MAIN-AR27.pdf 80
9/11/2017 11:08:22 AM
Op 9 september mochten onze lieve opa en oma gedenken 30 jaar getrouwd te zijn. Wij willen jullie Gods onmisbare zegen wensen voor de toekomst! Lieve groeten van de kleinkinderen: Gerjanne, Lucas, Jesse, Mariska, Rosalynn, Julia, Jantine en Marlinde. Evekinkweg 47 6733 BB Wekerom.
Lieve Kees en Jacintha, jullie zijn 24 juni getrouwd en wij mochten erbij zijn! Wij willen jullie bedanken voor deze prachtige en gezellige dag. Liefs Isaiah en LoĂŻs.
Op 18 september waren onze lieve papa en mama 12,5 jaar getrouwd. Wij willen hen hiermee feliciteren en hun nog veel goede jaren toewensen samen met ons. Girbe, Niels, Laurent en Jorn Beens.
Op 25 augustus zijn oom Laurens en tante Annette getrouwd. We wensen hun Gods zegen toe. Wij zouden het leuk vinden als u hun nog een kaartje stuurt: Smachtkamp 31, 4043 LM Opheusden. Groetjes van de nichtjes en neefjes. Corrie de Jong en Gerrie de Ridder zijn al 52 jaar buren en vriendinnen. Ze hebben samen veel lief en leed gedeeld. Hopelijk volgen er nog vele jaren met koffie en goede gesprekken.
terdege *
20170920-081-TDE-MAIN-AR27.pdf 81
20 SEPTEMBER 2017
81
9/11/2017 11:08:46 AM
FREAKSHAKE met slagroom
een freakshake? Dat is het broertje van de milkshake en een grote trend, overgewaaid uit AustraliĂŤ. Kies een mooi glas, een dikke dot slagroom erop en smullen maar! tekst: Jacobiine van den bos-segers beeld: renate bleiJenberg-van leeuwen 90
terdege *
20 september 2017
20170920-090-TDE-MAIN-AR31.pdf 90
9/11/2017 11:17:25 AM
CULINAIR
ZE ZIEN ER VEEL TE LEKKER UIT!
Bramen Jacobine v/d Bos
* *
** ** * *
IngrediĂŤnten * *
400 g rood fruit 500 g vanille-ijs (of yoghurtijs) 250 ml melk versiering voor de glazen slagroom (voor de topping)
*
Bereiding Zoek rood fruit uit dat u wilt gebruiken. Snijd de grote stukken doormidden doe alles in de blender. Schep daar ook het ijs bij en giet de melk erbij. Mix alles tot een gladde massa. Voor een freakshake: versier eerst het glas met chocolade en spikkels voordat u de milkshake erin giet. Maak de milkshake af met lekker veel slagroom!
Het is alweer de tweede helft van de maand september. Een goed moment voor een fris nazomerrecept. Het kan nog net! Het afgelopen seizoen heb ik samen met mijn schoonouders heel wat bakjes bramen geplukt. En natuurlijk wilde ik die vruchten graag verwerken in de keuken. Daarom maakte ik deze freakshakes. Voor dit recept heb ik bramen, frambozen en aardbeien gebruikt. Op internet zag ik de laatste tijd vaak freakshakes voorbijkomen: mooi versierde milkshakes. Ze zagen er echt veel te lekker uit! En nieuwe dingen probeer ik meestal wel even uit. Voor het afmaken van de bekers zijn veel ideeĂŤn te vinden, onder meer op Pinterest. Zo kunt u dus zelf uw eigen freakshake maken. Liever gewoon een milkshake? Dat kan natuurlijk ook.
terdege *
20170920-091-TDE-MAIN-AR31.pdf 91
20 SEPTEMBER 2017
91
9/11/2017 11:17:36 AM
92
terdege *
20 SEPTEMBER 2017
20170920-092-TDE-MAIN-AR33.pdf 92
9/11/2017 2:37:38 PM
creatief
Babybroekje Wat zijn ze toch schattig, kleertjes in miniformaat. Dit is een heel makkelijk model en als je er eentje hebt gemaakt, dan wil je alweer aan de slag met de volgende! tekst: Maaike schiphorst en arjanne van der Meer beeld:
Nodig *
* * *
Boordtricot. (Dit is een mooie kwaliteit tricot, rondgebreid, fijne structuur en 95 procent katoen.) Bordeaux 40 cm, gestreept 15 cm. Restje blauw tricot (van een oud t-shirt). Vlieseline. Koordje of elastiek.
Beschrijving *
Voor een broekje in maat 62:
*
Neem het patroon over op papier, en leg het op de stof. (Het patroon is een kwart van de werkelijke grootte.) Knip uit het gestreepte tricot: band van 40 x 13 cm (zonder naad), 2 stukjes van 13 x 8 cm (zonder naad). Teken op de goede kant van een stukje van 8 x 8 cm de letter A. Strijk hier vlieseline achter. Strijk ook vlieseline op de binnenkant van het broekje waar de A komt. Stik de A met een kleine, dichte zigzag op het broekje. Knip daarna met een scherp schaartje heel voorzichtig de stof rondom weg. Stik nu de zijnaadjes en de binnennaad dicht. Gebruik hiervoor een tricotsteek en/of tricotnaald. Keer het broekje. Stik de onderboordjes in de lengte dicht, de naad van 8 cm. Let op, de boordjes zijn smaller dan de pijpjes, zo komen ze er mooi strak aan. Vouw de boordjes dubbel met de naad aan de binnenkant en stik ze dubbel onderaan de pijpjes. Stik de tailleboord in de lengte dicht. Maak evt. middenvoor 2 knoopsgaatjes in de band, de naad komt aan de zijkant, verstevig eerst met een stukje vlieseline anders worden ze niet mooi. Stik de band dubbel aan de broek. Verdeel de band in 4 delen en zet die met spelden vast, zo verdeel je de wijdte een beetje. Maak een stukje aan de binnenkant van de band open en rijg hier evt. elastiek door. Of rijg een koordje door de band.
* * * * * * * * * *
terdege *
20170920-093-TDE-MAIN-AR33.pdf 93
20 september 2017
93
9/11/2017 2:37:43 PM
EROPUIT
Vrijdag 22 september (20.00 uur) Mannenzangavond o.l.v. Roelof van Middendorp, Herv. Dorpskerk, Woudenberg. M.m.v. ds. A.L. van Zwet. Gratis. Collecte t.b.v. zending fam. Den Os in Suriname. Zaterdag 23 september (10.00–16.00 uur) Ontmoetingdag St. Ontmoeting, Heerderweg 49 Epe. Dagthema: Hoe kom ik hier uit? (Hoe krijgen onze cliënten weer grip op hun leven). Workshops, rondleidingen, escaperoom enz. Info: ontmoeting. org/ontmoetingdag. Zaterdag 23 september (19.30 uur): Duoconcert Chr. Visserskoor Crescendo (Urk) met Chr. Mannen Ensemble Salem (Kampen). M.m.v. sopraan Elise Hout, Harry Hamer (orgel), Patrick Curfs (saxofoon). Bovenkerk in Kampen. Vanaf 13 jaar € 9,00 (voorverk. € 6,-), collecte t.b.v. Woord en Daad. Vrijdag 29 september (9.30-13.00 uur): Beurs tweedehandskinderkleding, Opstandingskerk, Hoefslag 132 Nijkerk. Opbrengst t.b.v. Het Scharlaken Koord. Zaterdag 30 september (19.30 uur): Orgelconcert Mark Christiaanse, Grote Kerk Terneu-
94
terdege *
zen. € 8,- (t/m 13 jaar gratis). Zaterdag 30 september (15.00): Jubileumconcert Grote Kerk Naarden i.v.m. 40-jarig jubileum bij gem. koor Deo Juvante (Huizen) van dirigent Bert Moll. M.m.v. Urker Mannenkoor Hallelujah, Chr. Mannenkoor Lelystad, Chr. Mannenkoor Con Forza (Woerden), Het Groot Nationaal Strijkorkest, Johan Bredewout (piano), André de Jager (orgel), Willemijn de Munnik (sopraan), Yta v/d Zwaag (hobo), Arjan en Edith Post (trompet). € 15,- (tot 16 jaar € 7,50). Zaterdag 30 september (10.00 uur) Contactgroepbijeenkomst Helpende Handen voor ouders van kinderen met een visuele beperking. Thema: Aangepast kijken. Ger. Gem., Oudelandseweg 50 Woerden. Meer info: www.helpendehanden.nl/ contactgroepbijeenkomst. Zaterdag 30 september (19.30 uur): Samenzangavond met bovenstem, Grote Kerk Dordrecht. M.m.v. de Betuwse Bovenstemgroep, Dirkslands Mannenkoor, ds. A. T. Huijser, Peter Wildeman en Jan Hoek (orgel). Gratis. Collecte t.b.v. st. Help het Doel en onkosten.
Emma, moeder van de moderne monarchie
Expositie Koningin Emma is wellicht niet de bekendste Oranje. Zij heeft wel veel betekend voor het voortbestaan van de monarchie. In een moeilijke periode wist ze het Nederlandse volk te verbinden en het koningshuis positief onder de aandacht te brengen, daarbij handig gebruikmakend van het nieuwe medium fotografie. Emma stoomde niet alleen de jonge Wilhelmina klaar voor haar toekomstig koningschap, ze was ook de moeder van de moderne monarchie. Escher in het Paleis in Den Haag (het voormalig winterpaleis van Emma) wijdt tot en met 29 oktober een expositie aan deze regentes. Entree: € 9,50. www.escherinhetpaleis.nl
20 SEPTEMBER 2017
20170920-094-TDE-MAIN-AR32.pdf 94
9/11/2017 12:11:23 PM
COLUMN
s t a K t Pie Een paar uur later meldt een ander district dat er een jongen zelfmoord gepleegd heeft
W
e krijgen een melding van ouders die aangeven dat hun zoon Jan (gefingeerd) de laatste tijd onhanteerbaar is, te laat thuiskomt, spijbelt en zich met duistere zaken bezighoudt. Of we als politie hierover willen komen praten. In een prachtige, vrijstaande villa ontmoeten we vader Bert, moeder Truus, dochter Lies (18) en zoon Jan (14) (namen gefingeerd). We horen het verhaal van de vader, die in korte bewoordingen vertelt hoe goed ze het hebben. Een welgesteld gezin, een meer dan modaal salaris, drie keer per jaar op vakantie en de kinderen krijgen alles wat hun hartje begeert. Kortom, alles zou goed moeten zijn, maar hun zoon valt uit de toon. Hij doet niet wat zijn ouders zeggen en presteert slecht op school. Tot slot vertelt Bert dat zijn zoon een voorbeeld zou moeten nemen aan zijn zus, die studeert aan de universiteit en uitmuntende cijfers heeft. Jan is duidelijk een vreemde eend in de bijt. Hij had een vmbo-advies gekregen, maar is door zijn ouders min of meer gedwongen om de havo te gaan doen. We nemen Jan apart en ik ben nieuwsgierig naar zijn verhaal. Het blijkt dat hij de havo niet aankan, hoewel hij zijn uiterste best doet. Elke dag moet hij aanhoren hoe goed zijn zus presteert en hoe slecht hijzelf, dat hij alles krijgt van zijn ouders, maar desondanks met de pet ernaar gooit. Jan zoekt zijn heil bij zijn vrienden en blijft weg van school. Hij
vertelt liever iets met zijn handen te doen, in de installatie- of in de metaaltechniek. Als ik vraag of hij dit tegen zijn ouders verteld heeft, haalt hij zijn schouders op. Hij vertelt dat hij uitgekafferd wordt en het niet in zijn hoofd moet halen om iets ”beneden niveau” te gaan doen. Ik probeer de ouders ervan te overtuigen dat ze eens moeten kijken naar de achterliggende gronden van de slechte prestaties van Jan. Maar wat ik ook probeer, het is tevergeefs. We verlaten de woning met een onbevredigend gevoel en geven het een en ander door aan de wijkagent. De dag erop heb ik avonddienst. De wijkagent laat weten dat Jan vermist wordt. Een paar uur later meldt een ander district dat er een jongen zelfmoord gepleegd heeft. Mijn gevoel zegt dat dit Jan weleens kan zijn. Het blijkt te kloppen en ik krijg van de meldkamer de opdracht om het slechte nieuws aan zijn ouders te brengen. In de villa vertel ik Bert, Truus en Lies direct dat Jan zelfmoord gepleegd heeft en hoe het precies gegaan is. Het is een moment stil en ik wacht hun reactie af. Dan kijkt Bert me emotieloos aan en zegt: „Ja, het is zijn eigen keus!” Ik ben verbijsterd en uit het veld geslagen door deze koele reactie. Bij zijn vrouw en dochter bespeur ik wel emotie, maar zij houden zich kennelijk in. Ik besluit zo snel mogelijk weg te gaan. De laatste werkzaamheden zijn voor andere collega’s.
terdege *
20170920-095-TDE-MAIN-AR34.pdf 95
20 SEPTEMBER 2017
95
9/11/2017 12:11:57 PM
MODERN EN KLASSIEK IN VILLA EIKENHORST
96
96
terdege *
20 SEPTEMBER 2017
20170920-096-TDE-MAIN-AR35.pdf 96
9/11/2017 12:55:46 PM
THUIS BIJ DE
KONING Verscholen tussen de hoge bomen en verstopt onder een dikke laag klimop, ligt bij Wassenaar het woonhuis van koning Willem-Alexander: Villa Eikenhorst. Na een lange dag hard werken ploft de koning hier samen met zijn vrouw en dochters op de bank om even te ontspannen. Terdege geeft u een inkijkje in de villa, waar moderne kunst en kleurrijke bloemen worden afgewisseld met spullen van IKEA. tekst: JOSINE DROOGENDIJK beeld: ANP
terdege *
20170920-097-TDE-MAIN-AR35.pdf 97
20 SEPTEMBER 2017
97
9/11/2017 12:55:50 PM
lleen al de begane grond heeft een oppervlakte van 500 vierkante meter, maar volgens vrienden van koning WillemAlexander en koningin Máxima is Villa Eikenhorst slechts een ”compact leefhuis”. Over deze omschrijving valt te discussiëren, maar één ding is zeker: Villa Eikenhorst voelt voor het koningspaar als thuis. Op de begane grond worden al jarenlang gasten ontvangen, bijeenkomsten gehouden en hier wordt chic gedineerd. Via het trappenhuis kom je terecht op de bovenverdieping, het privédomein van het koninklijke gezin. Koning Willem-Alexander vertelde hier onlangs iets over tijdens het interview ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag: „Eigenlijk is het huis in twee delen verdeeld. We hebben de begane grond, waar we veel gasten ontvangen, en boven hebben we een eigen appartement, waar we een zitkamer hebben en slaapkamers. Waar wij als gezin leven. Dus we leven binnen het grote huis eigenlijk in een iets kleinere appartement heel gezellig samen. ” De scheiding tussen het publieke leven en het gezinsleven wordt op Villa Eikenhorst gemarkeerd door de trappen. Toch kon niet worden voorkomen dat in 2003 beelden uitlekten van enkele privéruimtes boven. Een bouwvakker die aan het werk was in de villa had stiekem foto’s gemaakt en deze vervolgens doorgespeeld naar een roddelblad. Dankzij een gang naar de rechter werden de foto’s –net als de bovenverdieping– gelukkig alsnog verboden terrein.
A
KUNST In Villa Eikenhorst gaan modern en klassiek hand in hand. Boven de klassieke roze-witte banken in de 98
terdege *
woonkamer hangen moderne schilderijen van Nederlandse kunstenaars: Pascale Ticheler en Ad Dekkers. Met name het werk van de laatstgenoemde valt op. Het schilderij stelt volgens cultuurbarbaren niet veel meer voor dan een wit doek met een zwarte streek, maar liefhebbers van moderne kunst zijn het hier volstrekt niet mee eens. ”Vierkant met een sector”, zoals het schilderij heet, is een huwelijksgeschenk van Máxima aan Willem-Alexander. Een schot in de roos, want naar eigen zeggen is de koning dol op minimalistische kunst. „Mijn vrouw en ik zijn geen grote verzamelaars, maar wij houden van zero kunst. Ad Dekkers, Schoonhoven.”
kasten leert ons dat het fotoboek ”De Watersnood” er te vinden is, maar ook ”Mode” van Charlotte Seeling en de driedelige serie over de koningen Willem 1, 2, en 3.
HERINNERINGEN Wie door het huis van ons koningspaar loopt, ziet veel persoonlijke accenten. Foto’s bijvoorbeeld. Van prins Bernhard met Amalia, een lachende Ariane en een familiefoto, gemaakt in Londen. Daarnaast staan er ook meerdere beelden die gemaakt zijn door niemand minder dan prinses Beatrix. In de bibliotheek staat bijvoorbeeld een bronzen beeld van Willem-Alexander als peuter.
RUIMTE EN LICHT BOEKENWURMEN Recht tegenover de voordeur van Villa Eikenhorst bevindt zich de Koninklijke Bibliotheek. Volgens de koning niet de enige plek waar boeken worden bewaard. „We hebben ervoor gekozen om hier boeken neer te zetten die we niet dagelijks gebruiken.
Interieur met veel persoonlijke accenten, zoals familiefoto’s Want die hebben we boven staan, in ons eigen appartement. Maar wel naslagwerken of gidsen, of wat dan ook, die we regelmatig willen bekijken. En zo selecteren we de boeken die hier in huis komen en de rest gaat naar Noordeinde of het huisarchief.” Wat staat er in de koninklijke boekenkast? Een snelle blik op de
Al voor hun verloving wisten WillemAlexander en Máxima dat zij in Villa Eikenhorst wilden wonen. Toch duurde het tot 2003 voor zij de woning konden betrekken. Dit had alles te maken met de grote verbouwing. Zo werd er een grote serre gerealiseerd in de ontvangstruimte beneden. Bij fotosessies komt het koninklijk gezin vaak door de deur van de serre naar buiten en ook de gezinsfoto uit 2013 werd hier gemaakt. Verscholen tussen de hoge bomen en struiken ligt in de tuin van Villa Eikenhorst het privézwembad van de koning en koningin. Regelmatig trekken zij hier enkele baantjes. Rechts van het huis staat ook nog een grijze unit. Omdat het huis van de koning te klein was voor alle ontvangsten en het personeel, werken de koning en de hofhouding ook in de ruimtes van een recent geplaatste unit. Een tussenoplossing, want eind 2018 of begin 2019 krijgen Willem-Alexander en Máxima een nieuw thuis: Paleis Huis ten Bosch.
20 SEPTEMBER 2017
20170920-098-TDE-MAIN-AR35.pdf 98
9/11/2017 12:55:52 PM
GRIJZE UNIT
terdege *
20170920-099-TDE-MAIN-AR35.pdf 99
20 SEPTEMBER 2017
99
9/11/2017 12:56:12 PM
4 oktober 2017
Terdege ook uw blad? Neem nu een abonnement
Portretten van grote gezinnen: „Als ik wc-papier koop, vraagt de cassière vaak of ik een feestje houd. Ja mevrouw, zeg ik dan, elke week een feestje.” Drs. P.A. Zevenbergen over huisbezoek: „We kunnen beter bidden dan praten.”
106
terdege *
Lekker lunchen: tijd voor tosti’s!
Vorstelijk: Waarom dragen de koning en de koningin ordelinten?
20 SEPTEMBER 2017
20170920-106-TDE-MAIN-AR37.pdf 106
9/11/2017 3:24:22 PM
Schrijfster Irma Joubert deed voor haar nieuwste boek inspiratie op in Nunspeet.
Terdege is een reformatorisch familieblad en verschijnt elke twee weken. Terdege is een onderdeel van Erdee Media Groep (EMG). EMG legt van abonnees gegevens vast voor de uitvoering van de (abonnee)overeenkomst en om u te informeren over producten en diensten van EMG.
Postadres: Terdege, Postbus 75, 7300 AB Apeldoorn Bezoekadres: Laan van Westenenk 12, 7336 AZ Apeldoorn Telefoon (algemeen): 055 - 5390333 Fax: 055 - 5419318 E-mail: redactie@terdege.nl Directie: Ir. B. Visser Hoofdredactie: Dr. ir. S.M. de Bruijn, Henk van den Berge Bladmanager: Jeannette Zeeman-van Grol, tel. 055 - 5390282 Chef-redacteur: Gisette van Dalen-Heemskerk, tel. 055 - 5390333 Redactie: Jacomijn Ariakhah-Hoekman, Annemieke van den Berg, Neline Boogert, Mariska Dijkstra-Wolters, Ad Ermstrang, Huib de Vries Ontwerp & lay-out: Janneke Visser-Paalman Vormgeving: Hans Kraayeveld, Abonnementen en bezorging: Ditje van Huffelen, tel. 055 - 5390300, fax 055 - 5415687, e-mail: administratietd@erdee.nl Advertenties: Tel. 055-5390499, e-mail: advertentietd@erdee.nl. Bij het afsluiten van een advertentiecontract zijn de Rota Regelen van toepassing. ISSN: 1382-9076 Giro 719 502 (Erdee Media Groep) Druk: Koninklijke BDU Grafisch, Bedrijf BV, Barneveld Abonnementsprijs: Per jaar € 92,50 (factuur) € 91,50* (incasso), per kwartaal € 24,20 (factuur) € 23,70* (incasso). *Dit bedrag is inclusief de korting voor incasso. De 34e jaargang loopt tot 1 oktober 2017. Abonnementen kunnen op elk moment ingaan. Abonnementen kunnen op elk moment ingaan. Opzegging: Een maand voor einde abonnementsperiode, voorzien van opzegreden. Adreswijzigingen: Schriftelijk, drie weken vóór ingangsdatum. Aansprakelijkheid: Terdege is op geen enkele wijze aansprakelijk voor producten en diensten die aangeboden worden door adverteerders in deze Terdege. Dit geldt ook voor de integriteit van de adverteerder. Meer info: terdege.nl; erdeeservice.nl Het is verboden Terdege zonder toestemming op te nemen in, of ter beschikking te stellen van een leesportefeuille. Terdege is op geen enkele wijze verantwoordelijk voor de kwaliteit of integriteit van producten en diensten die in de advertenties worden aangeboden.
De volgende
Terdege in braille, gesproken vorm en groteletterleesvorm: Loket Aangepast - lezen, Den Haag, tel. 070-3381500
gaat over bevers
terdege *
20 SEPTEMBER EMBER
107
9/11/2017 3:28:16 PM
»
*
9 augustus 2017
*
NR 23
*
€4,50
»
HENRIËTTE WERKT IN EEN
lunchroom
» 34E JAARGANG » NUMMER 26
Persoonlijke verhalen
20 SEPTEMBER 2017
omdat er méér is
Nu voor
Verliefd op een Peugeot uit 1955
€ 4,95
per maand
”Ik vind het heerlijk om koffie en gebak rond te brengen”
Frisse vormgeving en prachtige fotografie
»
*
en verder...
LEVEN MET EEN ANGSTSTOORNIS: THIJS DURFT HET HUIS NIET MEER UIT DOMINEE, DE PREEK DUURT TE LANG! HUWELIJK TUSSEN TWEE CULTUREN: IMA KOMT RUSTIG TE LAAT
*
*
Columns en artikelen met diepgang
7/27/2017 3:57:18 PM
Maak extra voordelig kennis met de vernieuwde Terdege. Ontvang 1 jaar lang Terdege, incl. kinderblad Kits voor slechts € 4,95 per maand.*
* Dit abonnement is een doorlopend abonnement. Na afloop van dit jaar betaalt u het reguliere tarief. Kijk voor alle voorwaarden en vastlegging persoonsgegevens op service.erdee.nl. Uiterste ingangsdatum en geldigheid van deze aanbieding is 30 december 2017 en indien u de laatste 6 maanden geen (proef)abonnement heeft gehad.
20170920-001-TDE-MAIN-CVR.pdf 1
» WWW.TERDEGE.NL
Bel 055-5390300 of ga naar terdege.nl/td