Hoe moet ik omgaan met ...
Bijbelverklaringen Misschien denk je: Bijbelverklaringen zijn voor dominees, niet voor mij. Is dat zo? Je kunt je afvragen of Bijbelverklaringen wel bedoeld zijn voor dominees. Ik weet van een dominee die een heel goede Bijbelverklaring wilde kopen, maar er geen geld voor had. Zijn naam was John Warburton. Daarom vroeg hij aan een vriend of hij van hem het daarvoor benodigde geld mocht lenen. En weet je wat die vriend tegen hem zei? ‘Nee hoor! Ga jij maar meer op je knieën!’ Een Bijbelverklaring, zo vond die vriend, is helemaal niet geschikt voor dominees. Dominees moeten hun preken niet uit Bijbelverklaringen (ook wel commentaren genoemd) halen, maar zij moeten hun preken van God krijgen. Er zit een heel juiste gedachte in deze visie van die vriend van John Warburton. Het gevaar bestaat namelijk dat een dominee bidden en mediteren overslaat en in plaats daarvan te rade gaat bij een Bijbelverklaring. Maar, zoals ik in het vorige deel bij het laatste stukje probeerde duidelijk te maken dat het misbruik van Bijbelstudie in Bijbelkringen het goede gebruik niet opheft, zo geldt dat ook voor het gebruik van een Bijbelverklaring. Misbruik is altijd mogelijk. Dan wordt de preek bijeen gesprokkeld uit commentaren van Calvijn, Matthew Henry en anderen. Terwijl de afhankelijkheid van God, het gebed om licht van de Heilige Geest, kwijnt. Maar er is ook een goed gebruik mogelijk van Bijbelverklaringen. Namelijk mét gebed om licht van de Heilige Geest en mét afhankelijkheid, persoonlijke studie en overdenking.
Wie het gebruik van Bijbelverklaringen afwijst, wil wijzer zijn dan God. De Heere Zelf kan ons alle dingen leren. Hij heeft daarbij geen hulp nodig van wie dan ook. Toch wil de Heere ouderlijk onderwijs, christelijke scholen, ambtelijke dienst enzovoort gebruiken. Wij zijn in geestelijke zin niet afhankelijk van mensen; alleen van de Geest van Christus zijn we afhankelijk. Toch wil God dat geestelijke onderwijs geven door mensen. Let maar eens op de volgende teksten, 1 Johannes 2:20, 21 en 27: ‘Gij hebt de zalving van de Heilige, en gij weet alle dingen. Ik heb u niet geschreven omdat gij de waarheid niet weet, maar omdat gij die weet (…). En de zalving die gij van Hem ontvangen hebt, blijft in u, en gij hebt het niet nodig dat iemand u leert.’ Als je deze Bijbelplaats leest, denk je: alle dominees en anderen kunnen wel inpakken. Er hoeft niet meer gepreekt te worden, er hoeven geen boeken meer geschreven te worden, want Gods kinderen hebben het niet nodig; Gods Heilige Geest onderwijst hen ...! En toch schrijft de apostel Johannes een brief. Een brief die niet alleen een stukje Bijbel is, maar die ook een stukje Bijbelverklaring is van wat God al had geopenbaard in het Evangelie. Die brief of verklaring was dus ondanks het onderwijs van de Geest toch nog nodig. Ja, want ondanks de directe werking van Gods Geest heeft het God behaagd om door de dwaasheid van de prediking de gelovigen zalig te maken. Zo is het ook met Bijbelverklaringen. God kan en wil Zijn knechten onderwijzen. Hij kan en zal het doen door de inwendige verlichting van de Heilige Geest. Toch gebruikt Hij ook mensen of middelen: Bijbelverklaringen. Nee, de Bijbel zelf heeft geen verklaring nodig. De Bijbel is duidelijk en helder. Maar jij en ik zijn zo verduisterd dat wij wel een verklaring, een uitleg nodig hebben.
Daarom zijn gedurende alle eeuwen van het bestaan van de christelijke kerk verklaringen van de Heilige Schrift geschreven en gelezen. Vooral sinds de Kerkhervorming. Van de hand van Maarten Luther en van Johannes Calvijn zijn hele rijen verklaringen verschenen, eerst bedoeld voor de studenten in de godgeleerdheid en later ook voor het gewone volk. Maar nu jij. Jij bent geen dominee, jij studeert niet voor dominee. Jij hoeft geen preek te maken. Wat moet jij dan met een Bijbelverklaring? Toch zijn Bijbelverklaringen – in tegenstelling tot wetenschappelijke commentaren – juist voor gewone gemeenteleden heel geschikt. Precies voor hen bedoeld. Hier volgen twee voorbeelden van hoe je een Bijbelverklaring kunt gebruiken: –N a elke kerkdienst kijk je in je Bijbelverklaring na waarover de dominee heeft gepreekt. Daar leer je van. – Elke dag doe je een stukje Bijbelstudie aan de hand van een Bijbelverklaring. Wil je weten wat een goede verklaring voor jou is? De Bijbelverklaring van Calvijn is wel goed, maar toch niet de meest geschikte. Ook die van Dächsel raad ik je niet als eerste aan. De beste die ik ken, is – naast de kanttekeningen van de Statenvertaling – de Bijbelverklaring van ds. Matthew Henry. Ds. Matthew Henry leefde in de zeventiende eeuw, driehonderd jaar geleden. Toch wordt zijn Bijbelverklaring nog keer op keer herdrukt. Het is de beste Bijbelverklaring die er is, in het bijzonder voor huiselijk en persoonlijk gebruik. Doe er je winst mee. Je moet er een heel bedrag voor neertellen, maar je kunt je ouders (of grootouders) vragen om het je voor te schieten of je vraagt delen van de Bijbelverklaring voor je verjaardag. 10
Dan heb je een prachtig bezit, dat een leven lang meegaat. Moet je het altijd met een Bijbelverklaring eens zijn? Nee, wel met de Bijbel zelf, maar verklaringen zijn mensenwerk. Daarom, gebruik ze biddend om het licht van Gods Geest en lees ze kritisch.
11