Uit in NL

REFORMATORISCH DAGBLAD VRIJDAG 22 APRIL 2016 46E JAARGANG NR. 19

LEUKE KLEURPLATEN MET MOOIE PRIJZEN BEVAT RUIM VEERTIG KORTINGSBONNEN

Max. 4 pers. per kortingsbon en niet i.c.m. andere acties of kortingen. Acties geldig t/m 29-10-2016

PAGINA 2

UIT NEDERLAND

05 06

Avontuurlijk beroep: piloot Michel de Leeuw.

09

Op de pedalen over de hoogste toppen van Nederlands breedste duingebied.

12

Benodigdheden voor suppen: een board, een peddel en een aardig portie evenwichtsgevoel.

17 18 21 25 26

Avontuurlijk beroep: duinwachter Hans van Engeldorp Gastelaars.

29 31 33 35 39 41 44 47 51 52

Waar vliegen mysterieuze nachtbrakers? Daar? Nee daar! Hun wendbaarheid is fenomenaal.

26

Ontdekken, speuren en navigeren in een historisch fort.

9

Mountainbiken in een vochtige mergelgroeve: ga niet dwalen! Avontuurlijk beroep: wegenwacht Eskandar Zabihi.

44

”Strunen” over het wad betekent kennismaken met kokkels, kwallen en krabbetjes.

17

Kleurplaat voor kinderen met leuke prijzen.

47

25 5 51 41

Kleurplaat voor ouderen met leuke prijs.

33

Avontuurlijk beroep: strandwacht Willemijn Boshoven. Last van hoogtevrees? Diep ademhalen, kleine sprong en zweven naar de volgende boom van het klimbos.

52 6 35

18 12

Advertentiepuzzel.

Avontuurlijk beroep: chaufeur ietstaxi Bristol Makondika. Speuren naar bevers? Neem een verrekijker en droge kleding mee! Apen spotten tijdens spannende vaartocht in DierenPark Amersfoort.

21

Avontuurlijk beroep: hoofdagent zeehavenpolitie Martin Loef. Trikeberijder ruikt onderweg alle geurtjes die er in de lucht hangen.

Directie Ir. B. Visser Hoofdredactie W. B. Kranendonk Eindredactie Gisette van Dalen-Heemsk Dalen-Heemskerk Vormgeving Janneke Paalman Illustraties iStock UIT IN NEDERLAND is een bijlage bij het Reformatorisc Dagblad Reformatorisch Postbus 670 730 AR Apeldoorn 7300

AVONTUURLIJK NEDERLAND Geen olifanten, tijgers of girafen die loslopen in de natuur. Geen bergtoppen van 3000 meter die bedwongen kunnen worden. Toch is er ook in ons land genoeg te beleven. In dit nummer aandacht voor avontuurlijke uitjes in Nederland. Waad maar eens door een slibgeul en proef daarna zeekraal. Doe in een kano mee aan een speurtocht naar bevers. Neem plaats in de cockpit van een spionagevliegtuig. Genoeg mogelijkheden voor een avontuurlijke dag! Voor de fotopagina’s in dit nummer ging de redactie langs bij mensen met een avontuurlijk beroep. Bijvoorbeeld bij Martin Loef, hoofdagent bij de zeehavenpolitie. Geen twee diensten zijn hetzelfde. „De ene keer controleren we een jachtje, de volgende keer

staan we op een joekel van een containerschip.” Om nog even op het thema ”Avontuurlijk Nederland” terug te komen: de leukste avonturen hoeven helemaal geen gat in de begroting te slaan. Bij elk artikel geeft de redacteur zijn of haar leukste tip om een spannend avontuur te beleven. Plan eens een nachtelijke zoektocht naar vleermuizen in de eigen omgeving. Trek de kinderen een pyjama aan, en gaan. Daar hebben ze het jaren later nog over! Gisette van Dalen-Heemskerk PS: Vergeet niet de kleurplaat te kleuren of de advertentiepuzzel op te lossen. Inzenders maken kans op leuke prijzen. UIT NEDERLAND

2204-03-BYL-COM_0.pdf 3

PAGINA 3

4/13/2016 11:56:24 AM

Speelboerderj & Rstaurant

NAAR DE VELUWE...

Jo h a n n s e g n o J De

G ra t i s e n t r e e

s Genieten in on nt ura heerljke rsta rs. of zonnige teer ren nde terwjl de kin f lekker buiten o binnen spelen.

...WANNEER U MAAR WILT. Dat kan met een eigen chalet op de Gerrit Jan’s Hoeve. Comfortabel en onderhoudsvrij. Dat kan met een eigen chalet op de Gerrit Jan’s Hoeve. Comfortabel en Zodatonderhoudsvrij. u in uw vrijeZodat tijd ook echt genieten. Van de Veluwse bossen u in uw vrijekunt tijd ook echt kunt genieten. Van de bijvoorbeeld, of van uw eigenoftuin. Opeigen onstuin. park ook zijn regelmatig Veluwse bossen bijvoorbeeld, van uw Opzijn ons park ook occasions te koop, kompleet met aangelegde tuintuin etc.etc. DeDedoor regelmatig occasions te koop, kompleet met aangelegde door ons nieuw gebouwde chalets leverenwij wijdoor door geheel Nederland. Keuze uit nieuwons gebouwde chalets leveren geheel Nederland. standaard modellenmodellen of maatwerk. nodigen u uitWij voor een bezichtiging Keuze uit standaard ofWij maatwerk. nodigen u uit showmodellen,van het park, etc. voor van eendebezichtiging de showmodellen, het park, etc.

VANAF IO:OO UUR ‘S OCHTENDS VA

www.dejongejohanns.nl ejon . Vrouwenpolderseweg Vrouwe ld eg 55a, Serooskerke

0118-594423

Gerrit Jan’s Hoeve • Langezuiderweg 126 • 3781 PL Voorthuizen Telefoon (0342) 47 15 71 • www.gerritjanshoeve.nl

Speciaal voor u als abonnee van het RD...

50% korting met VIPbehandeling

Een dagje in de wolken! MAF VIP-behandeling op Luchtvaartpark Aviodrome Informatie: Datum: D.V. zaterdag 27 augustus 2016 Locatie: Nationaal Luchtvaart-themapark Aviodrome op vliegveld Lelystad De VIP behandeling bestaat uit: Vrije toegang tot het hele Aviodrome park Speurtocht, poster en ijsje voor de kinderen Korting op boeken en dvd's MAF Ontmoeting met piloot en medewerkers MAF Voordeel: Abonnees betalen € 8,45 i.p.v. € 16,95 p.p., kinderen van 3 t/m 11 jaar betalen € 7,45 i.p.v. € 14,95 p.p.

Mis deze dag niet! Bestel nu MAF-tickets met 50% korting en de VIP-behandeling. Er is veel te beleven in het museum met een oppervlakte van 6000 m2, waaronder een permanente buitententoonstelling met historische en nieuwe vliegtuigen en een luchtvaartgebouw.

Bestel uw kaarten op www.maf.nl/aviodrome U krijgt dan e-tickets per mail.

Kijk voor meer informatie op rd.nl/abonneevoordeel .

PAGINA 4

UIT NEDERLAND

WIE? Michel de Leeuw (56).

WAT? Vlieginstructeur bij Lion Air.

WAAR? Rotterdam The Hague Airport.

„Lopen gevaarlijker dan vliegen” „Het mooiste van mijn beroep vind ik het verzorgen van een vlucht voor iemand die ernstig ziek of zelfs terminaal is. Het gebeurt weleens dat er een ambulance vlak naast het vliegtuig wordt gereden. De broeders tillen de patiënt in een stoel en die geniet vervolgens met volle teugen van bijvoorbeeld een rondvlucht over het Rijnmondgebied. Heel dankbaar werk. Een andere bijzondere gebeurtenis is als er iemand tijdens een vlucht ten huwelijk wordt gevraagd. Heel mooi om dat als derde persoon bij te mogen wonen. Soms komt er een ander vliegtuig naast het onze vliegen, met bijvoorbeeld de tekst ”Chantal,

wil je met me trouwen?” Dan worden er in het vliegtuig de nodige traantjes weggepikt. Behalve rondvluchten verzorgt Lion Air ook proelessen, vlieglessen, bedrijfsfeesten, luchtfotograie en ilmproducties. Dat maakt het werk heel afwisselend. Morgen ontvangen we bijvoorbeeld een groep van 45 man die we met drie vliegtuigen gaan rondvliegen. Gisteren maakten we luchtfoto’s boven Amsterdam en vlogen via de verkeerstoren van Schiphol naar de kust om terug te gaan naar Rotterdam. Vandaag was ik bezig met lesgeven, we hebben al leerlingen van 14 jaar. Lion Air is volgens mij het enige be-

drijf waar iemand bij een proeles direct zelfstandig het vliegtuig mag laten opstijgen. Eerst krijgt zo iemand een halfuur uitleg over aerodynamica en de besturing, daarna gaan we het vliegtuig in en leg ik de basisinstrumenten uit. Vervolgens gaat de persoon zelf taxiën naar de startbaan en als we groen licht krijgen, doet hij zelf de take-of. Alleen de landing doen wij als instructeurs zelf. Ernstige incidenten heb ik nooit meegemaakt. Vliegen is safe, het kan bijna niet meer veiliger dan het nu is. Het is vele malen gevaarlijker om over de stoep te lopen dan vliegen. Zodra ik in de lucht ben, ontspan ik helemaal en geniet van alles wat ik zie.”

UIT NEDERLAND

2204-05-BYL-COM_0.pdf 5

PAGINA 5

4/13/2016 8:51:00 AM

Op jacht naar mysterieuze schimmen in een donker bos tekst Jacob Hoekman beeld RD, Henk Visscher

Vleermuizen: een hoop mensen hebben ze nog nooit bewust gezien. Toch zijn ze er bijna altijd. Mee op excursie!

A

ls je héél goede oren hebt, kun je vleermuizen in hun vlucht zonder hulpmiddelen horen. In de praktijk betekent dat meestal: als je kind bent. Dan kun je tonen tot 20.000 hertz registreren, en sommige vleermuizensoorten blijven daar onder. Maar in de meeste gevallen is er meer voor nodig om de geluiden van de mysterieuze nachtdieren op te vangen. Een speciale detector, bijvoorbeeld. Vleermuizenexpert Ruud Kaal heeft er een. Op een zomeravond begin juli gaat hij in het Apeldoornse park Berg en Bos met een groepje belangstellenden op jacht naar de vleermuis. Dat is nog best spannend, vindt Jelle (9), die er bij is. Sowieso wat het tijdstip betreft: de excursie, georganiseerd door het instituut voor natuureducatie en duurzaamheid IVN, begint om 22.00 uur,

PAGINA 6

2204-06-BYL-COM_0.pdf 6

als de schemering inzet, en is pas tegen middernacht weer afgelopen. Maar vooral de mysterieuze vleermuis zelf maakt het interessant. De vleermuisdetector van de gids staat afgesteld op 47.000 hertz. Die frequentie ligt ver buiten het bereik van het menselijk oor. Ook de jongste in het gezelschap, de 5-jarige Luna, kan die trillingen niet waarnemen. De detector tikt vrijwel elke minuut. Zodra dat gebeurt, speurt iedereen de lucht af. Meestal duikt er binnen enkele seconden een vleermuis op; meestal een gewone dwergvleermuis, die in Nederland het meest voorkomt. Soms lijken de beestjes recht op een boom af te vliegen, maar binnen een fractie van een seconde weten ze hun koers te wijzigen. „Wow, zag je de bocht die hij maakte?” vraagt een van de deelnemers.

Hun wendbaarheid is fenomenaal. „Ze moeten nu maximaal voedsel zien te krijgen”, zegt de gids. „Het voorjaar is veel te koud geweest; toen zijn er veel doodgegaan. Van deze tijd van het jaar moeten ze het hebben. Ze halen de top van de insecten er echt wel af.”

Nachtbrakers Het loopt tegen 23.00 uur en het wordt zichtbaar druk in de lucht. „Ze knallen hier over ons heen”, constateert de gids. De soorten die vroeg op de avond beginnen met vliegen, zoals de dwergvleermuis, waren er al. Maar nu krijgen ze ook nog gezelschap van de echte nacht-

brakers. Een van de bekendste en grootste soorten is genoemd naar het late tijdstip van jagen: het is de laatvlieger, die eveneens vrij algemeen voorkomt in Nederland. Duidelijk te zien is inderdaad dat er vleermuizen overvliegen die een stuk groter zijn dan de dwergvleermuis. En wat ook wel plezierig is aan deze laatvlieger: hij vliegt niet zo extreem snel, waardoor je net even wat beter kunt kijken. „O”, onderbreekt gids Ruud Kaal plots de luchtshow, „we hadden een ander pad moeten nemen. Ik heb te veel zitten kletsen.” Maar geen van de deelnemers vindt het erg. Verdwalen in het bos op

UIT NEDERLAND

4/13/2016 8:54:56 AM

Om op vleermuizenjacht te gaan, is deelname aan een oiciële excursie helemaal niet nodig. Zeker voor kinderen die normaal naar bed moeten als het donker wordt, is het geweldig om in de vakantie een nachtelijk uitstapje in de buurt te plannen. Veel meer dan een zaklantaarn is er niet voor nodig. Voor iets oudere kinderen is het geweldig als ze de leiding op zich nemen: zij mogen –in overleg– een bestemming kiezen en het gezelschap daarheen gidsen. Jongere kinderen vinden het misschien spannend om hun pyjama aan te trekken, zodat het idee van een nachtelijk avontuur nog versterkt wordt. Waarom niet? Sta nadrukkelijk stil bij de dingen van de nacht: de sterrenhemel met bekende sterrenbeelden zoals de Grote Beer (het steelpannetje), kraters in de maan, nachtelijke insecten en natuurlijk vleermuizen. Probeer te raden waar de verschillende geluiden vandaan komen die te horen zijn. En trakteer iedereen na aloop op een snack of een beker warme chocolademelk. Succes verzekerd.

een zomernacht terwijl je vleermuizen bestudeert, dat is zo erg helemaal niet.

Ledlampje Bovendien valt er op dit pad nog méér te zien dan vleermuizen, zo blijkt. De gids had het al gezegd tegen de 5-jarige Luna: let goed op of je misschien kleine lampjes ziet branden vlak bij de grond. En jawel, een felgroen ledlampje licht op in de duisternis. Een van de deelnemers bukt zich en pakt het op. Het is een glimworm. Nooit geweten dat zo’n klein beestje zo veel licht kan verspreiden. „Niet meenemen, hoor”, waarschuwt de gids. Respect voor de natuur staat voor hem bovenaan.

Om die reden gebruikt hij zijn zaklamp zo min mogelijk; hij wil de nacht niet verstoren. Dat betekent natuurlijk wel dat je als deelnemer een beetje moet opletten waar je loopt. Luna ziet een braamtak over het hoofd die deels over het pad hangt. Met haar blote benen loopt ze ertegenaan. Nu is de nachtrust alsnog verstoord: ze huilt weliswaar op een hoge frequentie, maar toch nog lang niet zo hoog dat het geluid niet waarneembaar is. De vleermuizen trekken zich daar echter niets van aan, verzekert Ruud Kaal. „Die zijn wel gevoelig voor licht, maar nauwelijks voor menselijk geluid.”

Sowieso laten vleermuizen zich weinig in met mensen. De angst die sommige mensen voor de dieren koesteren, is dus onnodig. Alhoewel: het komt voor dat de dieren hondsdolheid overbrengen, ofwel rabiës. Zonder behandeling is die aandoening bij mensen dodelijk. „Maar daar zijn we heel alert op”, zegt Kaal. „Sinds de oorlogjaren is er in Nederland niemand aan overleden die de ziekte ook in Nederland had opgelopen.” Een hele geruststelling. Het eind van de excursie is in zicht. Maar eerst loopt de groep nog langs een grote vijver. De gids staat zichzelf toe hier zijn zaklamp te gebruiken. De licht-

bundel glijdt over het water en vangt een vleermuis. Gefascineerd kijkt de groep toe hoe het beestje rakelings boven het water scheert, op jacht naar insecten die daar dansen. Het schouwspel is betoverend. Dan knipt Kaal zijn lamp weer uit. De betovering is verbroken. De nacht neemt weer bezit van de vijver en de rest van het park. Opgetogen gaat de groep uiteen. De vleermuizen blijven nog even.

IVN organiseert op onregelmatige basis door het hele land vleermuizenexcursies. Kijk op ivn.nl voor meer informatie.

UIT NEDERLAND

2204-07-BYL-COM_0.pdf 7

PAGINA 7

4/13/2016 8:55:21 AM

Dagje uit, familiereünie, bedrijfsuitje, vrijgezellenfeest?

Museum en recreatie Ons 40-45 museum en het boeren museum zijn elke 1e en 3e zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur geopend.

Of op afspraak tel. 0180 - 66 41 20 (n.o.z.) www.devrijheidonline.nl

p o n e r u To ! x e l o S de

Ook voor verjaardagen, feestjes enz. Met voor de kinderen een leuke speelzolder! U kunt het uitbreiden met boerengolf of poldersport. Wilt u ook nog lekker eten? We hebben keus genoeg! (div. buffetten en bbq) Gezellig uit met familie, vrienden of collega’s? Stap op de Solex voor een toertocht door prachtige landerijen. Bij Solexverhuur Woudenberg! Kijk op onze website voor alle mogelijkheden én de complete Plus-arrangementen.

Opperduit 14, Lekkerkerk

PAGINA 8

UIT NEDERLAND

Zeisterweg 53 - 3931 ME Woudenberg T 06 2204 0010 I www.solexverhuurwoudenberg.nl

Rondje Noord-Hollands duinreservaat tekst Huib de Vries beeld RD, Henk Visscher en iStock

Nergens zijn de duinen breder en ruiger dan onder Groet, het ideale startpunt voor een rondje Noord-Hollands duingebied op de tandem. Heen over pieken en door dalen, terug door dorpjes en langs bollenvelden.

H

et dorpje oogt zoals de naam klinkt. Het heet Groet en biedt alles waar de fietsliefhebber behoefte aan heeft: een warme bakker, een supermarkt en een rijwielhersteller die alle mogelijke fietsen in de verhuur heeft. Tegen billijke prijzen. Onze tandem staat al klaar. Een me-

dewerker van Masteling Tweewielers adviseert om eerst even bij Camperduin te gaan kijken. Daar is de achterliggende jaren iets groots verricht. Hij heeft niets te veel gezegd. De Hondsbossche en Pettemer Zeewering, bekend van de topografieles op de lagere school, is onder zand verdwenen. Aan de zeekant is door zandsuppletie een breed strand gevormd. Tegen de zeewering moeten duinen ontstaan. Vanaf dit staaltje van Hollandse inventiviteit in de strijd tegen het water voert een fietspad naar de duinen van Schoorl, Nederlandse breedste duingebied met de hoogste toppen. Vandaar onze keuze voor een tandem. De deels onbegroeide duinen hebben er iets desolaats. In het voorjaar van 2010 woedde hier een enorme brand. De gevolgen zijn op sommige plaatsen nog zichtbaar, maar de vitaliteit van de natuur is van een ongekende kracht. Het vuur heeft de variatie in de vegetatie van de Schoorlse duinen niet aangetast. Liefhebbers van

zeldzame planten kunnen hier hun hart ophalen.

Wilde paarden Het safarigevoel dat ons bevangt bij het klimmen en dalen wordt versterkt door de onverwachte confrontatie met een kudde wilde paarden. Met opvallend gemak nemen de dieren de toppen in het duingebied tussen Bergen en Egmond. Egmond aan Zee laten we deze keer rechts liggen. We geven de voorkeur aan de intimiteit van het wat meer landinwaarts gelegen Egmond aan den Hoef. Het bordje naar de kasteelruïne had wel iets opvallender mogen zijn. Het is dat wij dit gebied kennen, anders waren we er zo aan voorbijgefietst, terwijl een bezoek aan de restanten van het kasteel de moeite meer dan waar is. In 1573 stak Diederik Sonoy in opdracht van Willem van Oranje de burcht en de bijbehorende kapel in brand, om te voorkomen dat ze geannexeerd zouden worden door de oprukkende Spanjaar-

UIT NEDERLAND

2204-09-BYL-COM_0.pdf 9

PAGINA 9

4/13/2016 8:59:12 AM

REIN VEENENDAAL FIETSEN REIN VEENENDAAL FIETSEN EEN GEWOON FAMILIEBEDRIJF MET BIJZONDERE FIETSEN..

EEN GEWOON FAMILIEBEDRIJF MET BIJZONDERE FIETSEN.. Exclusief bij Rein Veenendaal Fietsen de Gaastra FYTS. De FYTS: (Fries voor iets) uitstekende rijeigenschappen met onderhoudsarme techniek en een tijdloos, smaakvol design. Wij leveren uitsluitend de kwaliteitsmodellen van KOGA, Idworx, Bulls, Pegasus, Bianchi, Batavus, Gazelle, e-bakietsen van Urban Arrow en de beste e-Bikes uit Zwitserland van FLYER. Een door iedereen veilig te monteren Uebler ietsdrager maakt het plaatje compleet af. Rein Veenendaal Fietsen let ook op de kleintjes en staat landelijk bekend om zijn grote assortiment! Voor de allerkleinsten is er al een onverwoestbare PUKY: dat zit altijd goed! Voor een juiste, eerlijke en prettige bediening bent u van harte welkom bij dé Fietsspeciaalzaak van Veenendaal: Rein Veenendaal Fietsen!

Gaastra FYTS

Flyer E-Bikes

Rein Veenendaal Fietsen bv l Davidsplein 1 l Veenendaal l Tel 0318 - 52 60 00 www.reinveenendaal.nl l info@reinveenendaal.nl l woensdag gesloten l vrijdag koopavond

PAGINA 10

UIT NEDERLAND

VERTELLEN BIJ EEN RUÏNE Wie kinderen met gevoel voor sfeer en historie heeft, moet op een mooie zomeravond met een paar kaarsen naar de kasteelruïne van Egmond aan den Hoef gaan. De slotkapel met eromheen de oude zerken en op de achtergrond de ruïne is het ideale decor voor een spannende vertelling bij kaarslicht. Over de gevechten die zich hier afspeelden ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog. Of de strijd van Beerwout, heer van Egmont, tegen abt Stephanus van Gendt, hoeder van de abdij van Egmond. Wie de gave van het vertellen niet bezit, kan gebruikmaken van een historisch boek. Er is voldoende te krijgen op dat gebied. Bijzonder geschikt zijn de kinderboeken van Henk Koesveld over de riddertijd, met aansprekende titels zoals ”Rowan: een verhaal uit de middeleeuwen”, ”De scheepskist van de kaper”, ”Het geheim van de tempelridder” en ”Het teken van de uil”.

den. De kapel is herbouwd. Van het kasteel resteren alleen de fundamenten, maar die geven wel een goed beeld van de omvang en de vorm van het verwoeste kasteel. Op het bankje aan de voet van de slotkapel sluiten we een moment de ogen. De historie is hier bijna tastbaar. IJzeren regelmaat Ook de Sint-Adelbertabdij in het ietwat verderop gelegen Egmond-Binnen werd door Sonoy verwoest, maar die is in de jaren dertig van de twintigste eeuw herbouwd. Net als alle kloosters in West-Europa heeft de benedictijner gemeenschap van Egmond te maken met gestage af kalving. Toch kun je er nog altijd terecht voor een retraite of het bijwonen van de getijdengebeden. Zes keer daags komen de broeders bijeen in de kapel, met een ijzeren regelmaat. Dag na dag, week na week, jaar na jaar. Hoelang nog? Over het fietspad door het NoordHollandsduinreservaat, waarvoor een entree van 1,80 euro wordt gevraagd, vervolgen we onze tocht naar Castricum. Onderweg kruisen enkele Schotse hooglanders ons pad. Ze schijnen zelden gevaar op te leveren voor de mens, maar voor de zekerheid houden we enige afstand. Bij Castricum aan Zee stallen we ons verlengde stalen ros aan de voet van de duinen, om in een van de strandpaviljoens een eenvoudige maaltijd te nuttigen. Onder de zon en met uitzicht op zee, maar achter glas. Dat beschut ons tegen het allesdoordringende zand dat een bezoek aan het strand tot een

zaak van gemengde gevoelens maakt. Aan de horizon zwieren de wieken van een lange rij windmolens in het rond. Je hoort er content mee te zijn, vanwege de groene stroom die het oplevert, maar fraai is het niet. Een steeds groter deel van de kust wordt er door ontsierd.

Vriendelijke dorpjes De terugtocht, aan de landzijde van het duingebied van Noord-Holland, voert

door vriendelijke dorpjes als Bakkum, Limmen en Heiloo. Het klimmen en dalen is voorbij. Het land is hier oer-Hollands en plat. De zon gaat zo nu en dan schuil achter een bolle wolk. Over vlakke wegen toeren we in fors tempo langs oude paviljoens van de psychiatrische inrichting Duin en Bosch aan de rand van Bakkum, een provinciaals spoorlijntje, bollenvelden die als felgekleurde blokken in het landschap

liggen, het monumentale kerkje van Schoorl en een ijstent waar uitmuntend softijs wordt getapt. Zes uur na vertrek zijn we terug in Groet. We hebben zo’n 65 kilometer weggetrapt op onze tandem. De werknemers van Masteling zitten op het stenen plaatsje naast de werkplaats te genieten van een pauze. Alsof ze de rest van de dag niets meer hebben te doen. Daar kunnen ze in de Randstad wat van leren.

Zes keer daags komen de broeders bijeen in de kapel met een ijzeren regelmaat. Dag na dag, week na week, jaar na jaar. Hoelang nog? UIT NEDERLAND

2204-11-BYL-COM_0.pdf 11

PAGINA 11

4/13/2016 8:59:54 AM

Regelmatig spoelt er wat water over plank en –blote– voeten. Lekker fris

Een board, een peddel en een aardige portie evenwichtsgevoel tekst Mariëlle Oussoren-Buys beeld RD, Henk Visscher

Golven kabbelen richting het strand van Vrouwenpolder. Het supboard deint rustig mee. De kans dat je in het water belandt is niet zo groot, zei de surfschoolhouder een dag eerder aan de telefoon.

PAGINA 12

2204-12-BYL-COM_0.pdf 12

D

e zee is rustig, de wind verwaarloosbaar, de temperatuur om en nabij de 22 graden. Ideaal weer voor stand-up paddling (staand peddelen). De golfjes die rustig richting de vloedlijn rollen zien er ongevaarlijk uit. Zelfs voor een beginner. Onder aan de dijk in Vrouwenpolder, bij het gloednieuwe paviljoen van strandrestaurant De Dam waarin ook Vertigo Sports is gevestigd, liggen de supboards al klaar op het strand. Op hun kop, de vinnen (die zorgen voor betere wendbaarheid) omhoog. De planken zien er stevig uit. Lekker groot ook. Stand-up paddling is ontstaan in Hawaï en is de afgelopen jaren wereldwijd bezig aan een flinke opmars. Logisch. Het is een ideale watersport om zomaar eens uit te proberen. Zonder al te veel oefening supt een beginner een aardig eindje weg. Bovendien kan het kan haast overal: in de Utrechtse grachten, op grote meren, door de natuur rond Giethoorn – en

ook op zee. Daarnaast is er maar weinig voor nodig: een flinke surfplank van een meter of 3 lang en één peddel. O ja, een aardig portie evenwichtsgevoel is ook wel handig. En droge kleren. Of beter nog: een wetsuit. „Welke peddel wil je?” vraagt instructeur Yadi Hagenaars (24). De knalroze graag. Stel dat-ie wegdrijft, dan is-ie tenminste makkelijker terug te vinden. „Je mag het board op z’n kant zetten”, zegt Hagenaars. Ze tilt de plank op onder haar arm, haar vingers in de inkeping die als handvat dient. In de andere hand de peddel. De vloedlijn is ineens best ver weg, zo met een plank onder je arm. Gelukkig stopt ook Hagenaars tussendoor af en toe om het board van de ene hand naar de andere te wisselen. Vlak bij de zee geeft ze nog instructies. Wees voorzichtig met de vinnen. Die mogen de zeebodem niet raken. Ga niet meteen staan op het board. Dat is uiteindelijk wel de bedoeling, maar het kan handig

zijn om op de knieën te beginnen. Zodra dat vertrouwd aanvoelt, en dat is snel, is het tijd om op te staan. De zee kabbelt verder alsof er niets aan de hand is. „Zet je voeten een beetje uit elkaar, ongeveer op schouderbreedte”, roept Hagenaars vanaf haar eigen board. „En ga een klein beetje door je knieën!” De golven zorgen voor deining. Af en toe rolt er een groter exemplaar onder het board door. Gewoon door blijven peddelen. Regelmatig er spoelt wat water over plank en –blote– voeten. Lekker fris. Het gaat goed. Toch? Plons! Kopje-onder. Het board drijft gelukkig dichtbij. De knalroze peddel is iets verder afgedreven. Een paar slagen die kant op en hup, ophijsen en weer staan. Even links peddelen, dan rechts peddelen. Rustig beweegt het board zich langs de vloedlijn. „Soms zien we hier zeehondjes”, zegt de instructeur, die in Sittard een sportopleiding deed. „Even verderop is een zand-

UIT NEDERLAND

4/13/2016 8:59:30 AM

MAIS VAN HET VUUR Tja, je staat niet elke dag met je blote voeten op een en surfplank. Hoeft ook niet. Met een vuurkorf en een paar houtblokken (en misschien een handige man?) creëer je ook in je eigen tuin zo een vakantiegevoel. Een vuurtje in de tuin is vooral fijn op de wat koudere dagen. Natuurlijk geef je er marshmallows en lange spiezen bij. Ook lekker: kook een maiskolf in ongeveer 10 minuten gaar in een pan met ruim water. Spies hem op een satéprikker en grill de kolf boven de vuurkorf (smeer eventueel vooraf in met (olijf)olie, maar let op: de kolf is vat dan wel eerder vlam). Liefst totdat de korrels gaan kleuren, maar wie het roosteren sneller beu is, kan eerder afhaken. De kolf is immers al gaar. Serveer met roomboter en zout.

bank, daar liggen ze vaak.” Vandaag laat alleen een enkele kwal zich zien. Niet veel later klinkt opnieuw het geluid van opspattend water. Mannelijke medesupper (1,90 meter lang) ligt in zee, voor de tweede keer deze ochtend. De instructeur had al gewaarschuwd: „Voor jou zal het moeilijker zijn. Hoe langer je bent, hoe lastiger het is om je evenwicht te bewaren.” Eerlijk is eerlijk: eigenlijk is dat omslaan –het gebeurt een keer of drie– wel leuk. Hoe erg is zeewater op een zomerse dag? Dankzij de wetsuit is kou sowieso niet aan de orde. Integendeel: na een poosje ingespannen peddelen is een verfrissende plons heerlijk. En in een mum van tijd sta je weer boven op de plank.

Hagenaars peddelt tijdens de 1,5 uur durende workshop rustig door en geeft nauwelijks verdere instructies. Een goed teken, blijkt bij navraag. „Als je iets fout doet, zeg ik het. Natuurlijk.” Moeilijk is het suppen niet, zelfs niet met de golfslag (oké, windkracht 2 stelt ook niet veel voor). Peddelen op vlak water moet haast een beetje saai zijn. „Het is ontspannend”, vindt Hagenaars, die ook spectaculaire watersporten beoefent zoals kitesurfen. „Als je dit in de vingers hebt, kun je ook nog naar het strand in Domburg. Daar zijn hogere golven, goed om op te surfen.” Ook voor kinderen is suppen geschikt, vertelt ze. „Wie een zwemdiploma heeft kan aan de slag.” Een jonger kind (of de hond) kan mee op de punt van de plank.

Al is het wel handig als de supper dan een beetje gevorderd is en niet met elk golfje omslaat. „We doen trouwens ook kinderfeestjes”, zegt Hagenaars. „Dan doen we tussendoor kunstjes, want rechtdoor peddelen houden kinderen niet zo lang vol. Ik laat hen dan bijvoorbeeld helemaal achter op het board staan. Of op één been. Ja, dan vallen ze.” En nee, ze doet het niet voor. Ze lacht. „Dat is moeilijk hoor.” „Zullen we omdraaien?” Ze wijst naar de stormvloedkering van de Oosterschelde, niet veel verderop. „Als we zo doorgaan, zitten we daar zo.” „Jullie deden het goed”, zegt ze na afloop. Maar hoe zit het dan met de woorden van de surfschoolhouder? De kans

om in het water te vallen was toch „niet zo heel groot”? Hagenaars’ eigen ervaring is anders. „Ik krijg ook mensen die in het begin steeds omslaan. Jullie hadden het snel onder de knie.” Dat voelt goed. Tot daags na het suppen. Op een YouTubefilmpje showen doorgewinterde suppers hun kunsten op een indrukwekkend golvende zee. Daar is Domburg niets bij. Laat staan de lieve golfjes van Vrouwenpolderwindkracht 2. Er valt nog genoeg te oefenen.

Suppen kan op veel locaties in Nederland. Bij Vertigo Sports in Vrouwenpolder betaal je voor een programma van 1,5 uur 30 euro per persoon, inclusief materiaal. >>vertigo-sports.com

UIT NEDERLAND

2204-13-BYL-COM_0.pdf 13

PAGINA 13

4/13/2016 9:00:00 AM

Speciaal voor u als abonnee van het RD...

Meer dan 50 gezinsuitjes voor jong en oud! Drenthe

Gelderland Cowboy & Indianen Speelreservaat, Coevorden www.kinderspeelparadijscoevorden.nl

25% korting op entreeprijs Geldig t/m 30 december 2016 Het Gevangenismuseum, Veenhuizen www.gevangenismuseum.nl

25% korting op de entreeprijs Geldig t/m december 2016 met uitzondering van de Bajesdag op 21-05 en de Landlopersdag 28-12

Beleef 7 Gelderse kastelen! Voor locaties en openingstijden zie www.glk.nl/kastelen

25% korting op de entreeprijs Geldig t/m 31 oktober 2016, niet i.c.m. andere acties/evenementen De Betuwse Stromen, Enspijk www.kano.nl

€ 5,00 korting op de Combitocht Arrangement (ietsen en kanovaren)

Openluchtmuseum Ellert en Brammert, Schoonoord www.ellertenbrammert.nl

Vooraf reserveren is gewenst! Geldig t/m 31 oktober 2016

€ 1,00 korting op entreeprijzen

Groencentrum De Bruine Meren, Otterlo www.debruinemeren.nl/workshops

Geldig tot 31 oktober 2016 Veenpark, Barger-Compascuum www.veenpark.nl

10% korting op creatieve workshops (normale prijs € 13,95), incl. kofie en gebak

€ 2,- korting op entreeprijs

Actie is geldig tot 29 oktober 2016

Geldig t/m 31 oktober 2016

Flevoland

Kasteel Huis Bergh, ‘s-Heerenberg www.huisbergh.nl

€ 3,00 korting op de entreeprijs van € 13,50

Bataviawerf, Lelystad www.bataviawerf.nl

25% korting op het Zeeheldenticket Geldig t/m 31 december 2016 De Orchideeën Hoeve, Luttelgeest www.orchideeenhoeve.nl

20% korting op entreeprijs Geldig t/m 31 december 2016 MAF VIP-behandeling op Luchtvaartpark Aviodrome, Lelystad Bestel kaarten op www.maf.nl/aviodrome (U kunt geen bon downloaden via RD-site)

50% korting met VIP-behandeling Geldig zaterdag 27 augustus 2016 Netl de Wildste Tuin, Kraggenburg Ontdekken, ravotten, spelen en kamperen www.netl.nl

€ 2,50 korting op dagkaarten Geldig t/m 31 augustus 2016

Friesland Kameleondorp Terherne, Terherne www.kameleonterherne.nl

€ 3,75 korting op de één twee driekaart Geldig tot 25 oktober 2016

Groningen

Openluchtmuseum Het Hoogeland, Warffum www.hethoogeland.com (ANWB Leukste Uitje van Groningen Brons 2016)

Geldig t/m 30 december 2016 met uitzondering van evenementen Kijktuinen, Nunspeet (modeltuinen, doolhof en blote voetenpad) www.kijktuinen.nl

€ 1,50 korting op reguliere entreeprijs van € 7,50 Actie geldig t/m 31 oktober 2016 Paleis Het Loo, ‘Koninklijke foto’s door Vincent Mentzel’, Apeldoorn www.paleishetloo.nl NB! Voor deze actie kunt u geen bon inleveren! Kortingskaarten alleen te bestellen via paleishetloo.nl/RDactie

€ 2,50 korting op entreeprijs Geldig t/m 31 mei 2016 De Tuinen van Appeltern, Appeltern www.appeltern.nl

€ 3,- korting op de reguliere entreeprijs van € 12,50 (tijdens Fleurig € 14,50) Geldig tot 27 november 2016 GeoExperience GeoFort, Herwijnen www.geofort.nl

10% korting op entreeprijs Geldig t/m 29 oktober 2016 Het Nederlands Pluimveemuseum, Barneveld www.pluimveemuseum.nl

25% korting op de entreeprijs

10% korting op entreeprijzen

Geldig tot 31 oktober 2016

Geldig t/m 29 oktober 2016

Kijk voor meer informatie op rd.nl/abonneevoordeel/uitinnl

Kortingen

tot 50% en gratis kinderkaarten Kinderparadijs Malkenschoten, Apeldoorn www.kinderparadijsmalkenschoten.nl

Noord-Brabant

€ 0,50 korting op entreeprijs

Rondvaartbedrijf Zilvermeeuw, Drimmelen www.zilvermeeuw.nl

Geldig t/m 31 december 2016

25% korting op 2 uur durende rondvaart Biesbosch

Veluwe Specialist, Garderen www.veluwespecialist.nl

Geldig t/m 30 december 2015

€ 2,50 korting op e-loopiets Geldig t/m 31 augustus 2016

Noord-Holland Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij, Medemblik www.deoudebakkerij.com

Klimbos, Garderen www.klimbosgarderen.nl

50% korting op entreeprijzen

€ 2,50 korting voor kids

Geldig t/m 31 oktober 2016

Geldig t/m 31 augustus 2016

Marinemuseum, Den Helder www.marinemuseum.nl

Beleef de Vrijheid in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945, Groesbeek Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945, Groesbeek www.bevrijdingsmuseum.nl

Kinderen t/m 17 jaar gratis Geldig t/m 31 december 2016 Nederlands Bakkerijmuseum, Hattem www.bakkerijmuseum.nl

50% korting op de entreeprijzen Geldig t/m 31 december 2016 Nederlands Watermuseum, Arnhem www.watermuseum.nl

15% korting op entreeprijzen Geldig t/m 31 oktober 2016 Oude Ambachten & Speelgoed Museum, Terschuur www.ambachtenmuseum.nl

10% korting op entreeprijs Geldig t/m 30 december 2016 Rederij Randmeer, Elburg www.rederij-randmeer.nl

10% korting op rondvaarten in juli en augustus, 10% korting op de dagtocht naar Urk in juli en augustus Informeer naar tijden, vooraf reserveren gewenst Geldig t/m 31 augustus 2016 ‘t Veluws zandsculpturenfestijn, Garderen www.zandsculpturen.nl

€ 1,50 korting op de entreeprijs Geldig t/m 29 oktober 2015 Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, Beekbergen www.stoomtrein.org

€ 1,00 korting op entreeprijs Geldig t/m 30 december 2016

Overijssel Dierenpark Taman Indonesia, Kallenkote (bij Steenwijk) www.taman-indonesia.nl

20% korting op entreeprijs Geldig t/m 31 oktober 2016 Rederij Peters, Ommen

10% korting op rondvaart Overijsselse Vecht vanaf Ommen en op kano-afzaktocht www.rederijpeters.nl Kano-afzaktocht verplicht telefonisch verplicht reserveren! (0529-451924) Rondvaart: informeer naar de actuele vertrektijden Geldig t/m 15 oktober 2016 Tuinen Mien Ruys, Dedemsvaart www.tuinenmienruys.nl

€ 1,00 korting op de normale entreeprijs Geldig tot 30 oktober 2016 Museum Staphorst, Staphorst www.museumstaphorst.nl

Gratis kop kofie of thee Geldig tot 31 december 2016 Natuurdiorama Holterberg, Holten www.museumholterberg.nl

15% korting p.p. op entreekaartje Geldig t/m 30 december 2016

10% korting op een dagkaart (kinderen en volwassenen), niet geldig voor arrangementen

Rijssens Museum/Internationaal Brandweermuseum, Rijssen www.rijssensmuseum.nl / www. brandweermuseum.nl.

Geldig vanaf 1 juli t/m 26 augustus en op 18, 19 en 20 oktober 2016

Geldig t/m 30 december 2016

€ 1,00 korting op entreeprijs

Speciaal voor u als abonnee van het RD...

Kortingen

tot 50% en gratis kinderkaarten

Meer dan 50 gezinsuitjes voor jong en oud! Utrecht

Ouwehands Dierenpark, Rhenen www.ouwehand.nl

CORPUS ‘reis door de mens’, Oegstgeest www.corpusexperience.nl

€ 3,50 korting op entreeprijs

€ 5,00 korting op het basistarief

Geldig t/m 31 augustus 2016

Reserveren verplicht via www. corpusexperience.nl/RD . Geldig t/m 23 december 2016

Solex Verhuur, Woudenberg www.solexverhuurwoudenberg.nl

Mariniersmuseum, Rotterdam www.mariniersmuseum.nl

€ 2,50 korting bij een solextocht Geldig t/m 31 oktober 2016

10% korting op de reguliere entreeprijzen

JIJ BENT EXCLUSIEF, Woudenberg www.jijbentexclusief.nl Bel Carolien Luitjes: 033-4893280

Zeeland

Geldig t/m 31 december 2016

Bij workshop kleur en/of stijl gratis mini-high-tea! Vanaf 6 personen

Miniworld Rotterdam, Rotterdam www.miniworldrotterdam.com

Geldig t/m 31 december 2016

25% korting op entreeprijs met rondleiding achter de schermen (45 minuten) Geldig t/m 31 augustus 2016

Bevrijdingsmuseum Zeeland, Nieuwdorp www.bevrijdingsmuseumzeeland.nl

Oude en Nieuwe Kerk, Delft www.onkd.nl (kijk voor de openingstijden op de website)

€ 1,00 korting volwassenen + gratis speurkaart voor kinderen Geldig t/m 1 november 2016

10% korting op alle volwassene-tickets

Het Polderhuis, musea & meer, Westkapelle www.polderhuiswestkapelle.nl

Geldig t/m 30 december 2016

25% korting op entreeprijs Recreatiepark Linnaeushof, Bennebroek www.linnaeushof.nl

Geldig t/m 30 december 2016 en geldt alleen voor het Dijk- en oorlogsmuseum

€ 1,50 korting op de entreeprijs Deltapark Neeltje Jans, Vrouwenpolder www.neeltjejans.nl

Geldig t/m 22 oktober 2016

€ 5,00 korting van 12 jaar en € 1,00 van 4 - 11 jaar

Rederij Leerdam, Leerdam www.rederijleerdam.nl

Geldig t/m 31 oktober 2016

Korting € 2,00 op rondvaart over de Linge

Marstrand Rondvaarten, Yerseke www.rondvaartenyerseke.nl

Vooraf reserveren is gewenst! Geldig t/m 30 december 2016

10% korting op ticket rondvaarten schema 2016

Zilvermuseum, Schoonhoven www.zilvermuseum.nl

Geldig tot 18 december 2016

Zuid-Holland

25 % korting op het entreekaartje tijdens de tentoonstelling “Georg Jensen - Deens design”

Archeon, Alphen aan den Rijn www.archeon.nl

Geldig t/m 24 september 2016

€ 3,50 op entreeprijs Geldig t/m 30 december 2016 Avifauna, Alphen aan den Rijn www.avifauna.nl

30% korting op entreekaartje Geldig t/m 31 oktober 2016 Belasting & Douane Museum, Rotterdam www.bdmuseum.nl

50% korting op entreeprijs, kinderen t/m 18 jaar gratis Tijdens de tentoonstelling Opstand! het grootste belastingoproer uit de Nederlandse geschiedenis Geldig tot 11 september 2016

Zuid/Limburg

Oorlogsmuseum Eyewitness, oog in oog met de Tweede Wereldoorlog, Beek www.eyewitnesswo2.nl

50% korting op het tweede kaartje Geldig t/m 30 december 2016

Gebruik maken van een aanbieding? Ga naar www.rd.nl/ abonneevoordeel/uitinnl en print de aanbiedingscoupon. De advertenties op deze pagina kunt u niet inleveren aan de kassa’s! Beschikt u niet over internet? Bel dan Abonneeservice 055 - 539 04 98

Kijk voor meer informatie op rd.nl/abonneevoordeel/uitinnl

WIE? Hans van Engeldorp Gastelaars (60).

WAT? Duinwachter van drinkwater- en natuurbedrij f Dunea. WAAR? Natuurgebied Meij endel tussen Wassenaar en Den Haag.

Wakend gastheer in de duinen tekst Gerco Verdouw beeld RD, Henk Visscher

De meeste processen-verbaal schrijf ik voor het lopen in verboden gebied of voor honden die niet aan de lijn „Handhavend gastheer, zo noem ik zitten. Meijendel staat in de top tien me graag. Het ontvangen van bezoe- van de vogelrijkste natuurgebieden kers vind ik de mooiste kant van mijn in Nederland. Er zijn veel reeën, vosberoep. Excursies leiden of voorlichsen en konijnen. Die hebben rust noting geven in ons bezoekerscentrum dig. Je wilt niet weten hoeveel leed De Tapuit. een loslopende hond veroorzaakt bij Aan de andere kant zijn we ook hand- een ree. havend. Er wordt hier jaarlijks 75 mil- Zwaardere vergrijpen die ik tegenjoen kuub drinkwater gemaakt. Dat kom zijn bijvoorbeeld het dumpen mag niet verontreinigd raken. Daarvan afval. Ook zijn we erg alert op om mogen bezoekers in de 27 infilmensen met metaaldetectors. Er ligtratieplassen niet zwemmen, vissen gen hier nogal wat munitieresten. We of op de oever barbecueën. Als iewillen niet dat de bodemstructuur en mand hardleers is, moet ik hem bede vegetatie worden verstoord. Zo nu keuren. en dan wordt er nog gestroopt, maar

het stropen zoals vroeger met strikken op konijnen, komen we gelukkig weinig meer tegen. Het grote verschil tussen een bos- en een duinwachter is dat er hier drinkwater wordt gemaakt en in het bos niet. We halen rivierwater uit de Afgedamde Maas, zuiveren het voor en laten het dan door het duinzand zakken. Onder de grond vermengt het gefilterde water zich met duinwater dat hier al aanwezig was. Dat mengsel pompen we op en leveren we aan 1,3 miljoen mensen in de regio. Lekkerder drinkwater is er niet.”

>>dunea.nl

UIT NEDERLAND

2204-17-BYL-COM_0.pdf 17

PAGINA 17

4/13/2016 8:58:51 AM

Speuren en ontdekken tekst Gijsbert Bouw beeld RD, Anton Dommerholt

Ooit was het de thuisbasis van infanteristen, reservisten en andere gewapende soldaten. Tegenwoordig is Fort bij de Nieuwe Steeg bij het Betuwse Herwijnen een themapark waar ontdekken, speuren en navigeren centraal staan: GeoFort. Speciaal voor kinderen, ”van 4 tot 104 jaar”.

T

ussen 1876 en 1880 werd het fort gebouwd als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Een flinke gracht moest bescherming bieden aan de zeven gebouwen die verstopt zijn onder de heuvels van het forteiland. In de Tweede Wereldoorlog deed het fort nog dienst als onderdeel van de verdedigingslinie tegen de binnenvallende Duitsers. Echt gevochten werd er niet. Nu geven de lokalen van de kazerne en de munitieruimtes plaats aan tal van

PAGINA 18

2204-18-BYL-COM_0.pdf 18

geografische activiteiten. Zo is er in de centrale kazerne ”Eye in de Sky”. Bezoekers nemen plaats in de cockpit van een vliegsimulator. Het is er schemerig, het geluid van de motoren klinkt. De vlucht gaat over een stad. Het doel: in één minuut zo veel mogelijk illegale bijgebouwen zoals dakkapellen en schuurtjes ontdekken en aanklikken. Even later verlegt de speurtocht zich naar hennepvelden en niet-werkende spoorwissels. De eindscore mag er zijn: 3150 punten verdiend van de in totaal 5000. Een ruimte verder draait alles om schaalverschillen. Eerst uitzoomen: van GeoFort naar de kaart van Nederland, naar de aardbol, naar de Melkweg, naar uiteindelijk grote zwarte gaten in het universum. Daarna inzoomen: naar de huid van je hand, naar een haarzakje, naar cellen, naar atomen. De les: onze kennis is erg beperkt. Het commentaar van de kinderen: „Cool!” Even verderop gaat het over bewegende continenten. Door het draaien een 4D-globe te draaien is te zien hoe de werelddelen in de loop van „miljoenen jaren” uit elkaar groeiden. De aardkost beweegt, waardoor er aardbevingen ontstaan. Bij ”Earthquake Shake” worden die nagebootst door een grote tafel die zo nu en dan stevig schudt. De

uitdaging voor de bezoeker: bouw met behulp van houten blokjes een toren of gebouw dat bestand is tegen de beving. GeoFort opende drie jaar geleden zijn deuren. Maar al zeven jaar eerder begonnen de initiatiefnemers met het opzetten ervan, vertelt directeur Willemijn Simon van Leeuwen, die mede aan de wieg van GeoFort stond. Voordat ze het educatief themapark opzette, was ze filevoorspeller. „Ik kom dus uit de hoek van de cartografie. De geografische sector heeft een probleem: er zijn te weinig studenten die geostudies doen. Door GeoFort willen we kinderen al jong enthousiast maken voor alles wat met meten en navigeren te maken heeft.” Het is mooi om te zien hoe slim kinderen omgaan met soms heel complexe problemen, aldus Simon van Leeuwen. „We lieten ooit een groep van zes burgemeesters strijden tegen zes tieners. Ze moesten met behulp van echte software problemen oplossen. De jongeren deden dat slimmer en sneller dan de burgemeesters.” Bij de ingang van de centrale kazerne staat Bep, de wasvrouw. Ze doet de kinderen een wasschort voor en neemt hen mee naar het jaar 1880. De ruimtes in de kazerne waren toen klam en vochtig. Veel soldaten werden er ziek

UIT NEDERLAND

4/13/2016 9:02:17 AM

SPEELSOEP MAKEN Hoe komt dat toch: dat kinderen genoeg speelgoed hebben en zich toch vervelen. Ze zijn verwend wellicht. Zeker als de vrije dagen zich aaneenrijgen slaat de verveling weleens toe. Een beproefde remedie: geef de kinderen een teiltje met wat water en laat ze soep maken. Blaadjes, steentjes, takjes: al deze grondstoffen zijn perfecte ingrediënten voor een heerlijke soep. Na het bereiden –al dan niet op het vuur– beg int h et u itdelen llangs angs d e deur deur of of de de tenten tenten op op de de camping. camping. Geloof Geloof het het of of niet: niet: gint het uitdelen de iedereen vindt vindt het het e en kkostelijke ostelijke soep. soep. En En d e kkinderen inderen zijn zijn er er uren uren ren druk druk mee. mee. iedereen een de Sterker: het het kan kan zelfs zelfs een een prima prima verdienmodel verdienmodel zijn: zijn: 5 cent cent voor voor een een kopje. kopje. Sterker: EEchte chte ssoep oep ––of of e en aander nder g erecht– u it d en atuur m aken kkan an o ok. ok. KastanKastaneen gerecht– uit de natuur maken ook. jetaart, brandnetelcake, brandnetelcake, vveldzuringsoep: eldzuringsoep: e ijn o pties tte eo ver. Op Op internet internet jetaart, err zzijn opties over. zzijn ijn ttal al vvan an vvoorbeelden oorbeelden te te vinden. vinden. EEen en e chte n atuuractiviteit met met –ho–hoechte natuuractiviteit pelijk– een smakelijk slot.

>>etenuitdenatuur.nl

in historisch fort van en kregen last van diarree, „spetterpoep.” Vandaag is het woensdag, dus onderbroekenwasdag. Het wassen van de lange witte onderbroeken is een hele klus. Eerst heet water in een tobbe, dan zeep erdoor roeren totdat het water helemaal wit is, dan de onderbroek erin en stampen met een metalen stamper. Net zolang tot de broek schoon is. Alle kinderen helpen Bep ijverig. Intussen vertelt ze over de geschiedenis van het fort. Ook buiten de kazerne is er veel te doen. Zo leidt een pontje naar een drijvend eiland met een grote kaart van Nederland. Daarop is met kleuren aangegeven welk deel onder de zeespiegel ligt en welk niet. Grote delen van Nederland staan onder water als er geen dijken zijn, zo blijkt. Ook zijn er verschillende doolhoven. Zo is er het Elementendoolhof, waarin het gaat over water, aarde, lucht en vuur. De uitdaging: beantwoord vier vragen over de elementen goed en kraak zo de code die nodig is om het slot op de deur aan het eind van de doolhof te openen. Nog leuker is de Zalmendoolhof. Een zalm heeft verschillende manieren om zijn weg te vinden. Eén daarvan is door te ruiken. Zalmen kunnen geurtjes goed onthouden. Zo weten ze precies welke zijrivieren ze voorbij moeten zwemmen en welke ze juist wel

moeten nemen om terug te gaan naar de plek waar ze eerder waren en bijvoorbeeld eitjes willen leggen. Aan het begin van de doolhof hangt een metalen bus. Duw erop en er komt een geur naar buiten. Bij elke afslag in de doolhof hangen er weer busjes. De kunst: sla

het pad in met dezelfde geur als die aan de start van de doolhof en vind zo de uitgang van de doolhof. Eerlijk gezegd een lastige klus. Een vleermuisspeurtuin, een waterspeelplaats, een doe-het-zelfdoolhof, een fotospeurtocht, een coördinatenquiz: wil

je alle activiteiten in GeoFort kunnen doen, dan is een middagje veel te kort.

Abonneevoordeel: 10 procent korting op entreeprijs GeoExperience GeoFort. Download de kortingsoupon via rd.nl/abonneevoordeel.

Bep de wasvrouw doet de kinderen een wasschort voor en neemt hen mee naar het jaar 1880. Vandaag is het woensdag, dus onderbroekenwasdag UIT NEDERLAND

2204-19-BYL-COM_0.pdf 19

PAGINA 19

4/13/2016 9:02:40 AM

Ontdek wat De Klimberg allemaal te bieden heeft ✓ Christelijke signatuur ✓ Schone camping ✓ Ideale gezinscamping

Moestuinmoederen over opvoeden in geloof Geloofsopvoeding is als het werken in een moestuin. Als moeder ben je dagelijks aan het werk in de tuintjes van je kinderen. Je zaait je zaad door

Bij de HSV

die je doet, je haalt onkruid weg en je snoeit. Dit boek bevat meditatieve stukjes met prikkelende vragen, creatieve verwerkingen en ruimte voor het

Moestuinmoederen

opschrijven van eigen ervaringen. Voor persoonlijk gebruik of samen met andere moeders.

over opvoed en in geloof

€ 12,50 Misschien sta je alleen voor de geloofsopvoeding van je kind(eren). Hoe breng je de moed op om dagelijks door te gaan?

Nieuw in 2016 Unieke zorgvakanties Speciale chalets voor mensen met een beperking.

Voorbede doen voor je kind(eren) is een van de vormen om ze te ‘begieten’. Bid bijvoorbeeld bijbelteksten en vul steeds de naam van je eigen kind in.

Bid dat je kind gered zal worden. Ezechiël 11:19: Ik bid dat U mijn kind één hart zult geven en een nieuwe geest in zijn binnenste. Dat U het hart van steen uit hem wegdoet en hem een hart van vlees zult geven.

Marlon van den Bos - Uyterlinde

liefhebben. Woord zal kind Gods kind Uw Bid dat je bid dat mijn 7:2-3: Ik zal leven. Spreuken nemen en en ze in acht zal zal binden geboden aan zijn vingers zal schrijven. Dat hij ze van zijn hart op de tafel

Maak een lijstje van derti van genot en dinge en hebt, n waar waar je kon (glim je vanda blij van )lachen. ag werd, waar je om

‘Zes dagen moet u Bid , dat je kind ernaar verlangt om maar op de zeven uw werk doen samen te zijn met de dag anderen die de Heere liefhebben n, . 2 Timotheüs zodat ....................… moet u ruste 2:22: mijn kind het gezelschap Ik bid dat ....... zal zoeken van hen die de Heere aanroepen op adem kunnen .............. uit een rein hart. komen’ (Ex. 23:12).

1 2 3 4

bij de HSV

5 6 7

10

12

13

11 12 13

Op de stipp ellijn kun je de namen je kind( van jezel eren) invul f en len.

61

www.royaljongbloed.nl www.royaljongbloed.nl

2 A P R I L  11 S E P T E M B E R 2 0 1 6

Het grootste belastingoproer uit de Nederlandse geschiedenis Een interactieve familietentoonstelling ove over verzet, belastingen, veldslagen en propaganda

www.bdmuseum.nl Parklaan 14-16 Rotterdam

PAGINA 20

UIT NEDERLAND

Bid dat je kind niet meer gepest zal worden. Psalm 31:21: Verberg hem in het verborgene van Uw aangezicht voor het hoogmoedige gedrag van de man; laat hem schuilen in een hut voor het getwist van tongen.

8 9

60

www.deklimberg.nl 0523 - 261955, Hardenberg

1 Kronieken 29:19: Bid om gehoorzaamheid. hart om Uw En geef mijn kind een volkomen en Uw verordeningen geboden en getuigenissen te doen (...) in acht te nemen, om alles

Verkrijgbaar in chr. de boekhandel - 160422-RDuit

• Mooie en zeer nette camping • Gelegen in het prachtige Vechtdal • Ruime plaatsen • Privé sanitair mogelijk • CAI en tot 16 ampère op kampeerplaats • Professioneel recreatiewerk • Verhuur stacaravan en chalets

de woorden die je zegt en de dingen

Mountainbiken op een diepte van 40 meter tekst Gerard ten Voorde beeld ASP, RD

Mountainbikers kunnen zich in Limburg uitleven in een heuse mergelgroeve. Dik 40 meter onder het kerkdorp Sibbe bevindt zich een waar labyrint: 3000 gangen met een totale lengte van pakweg 75 kilometer. Helm op!

E

en lange, stalen wenteltrap van 163 treden voert bezoekers in Sibbe, onder de rook van Valkenburg, loodrecht naar beneden. Onder aan de trap leidt een brede uitgehouwen gang verder en dieper de ondergrondse groeve in. Links en rechts flakkeren kaarsen. In de kalkkleurige mergel zijn lange, brede gangen uitgehakt. Sfeervolle verlichting zet het onderaardse gangenstelsel in een mysterieuze gloed. Limburg is trots op de enige nog in werking zijnde mergelgroeve. Gids Arthur van Noorden staat bezoekers op 40 meter diepte op te wachten. De omstandigheden zijn hier bijzonder. „De temperatuur is constant 12 graden, de luchtvochtigheid 98 procent.” Op deze plek biedt ASP Adventures bezoekers een bijzondere belevenis. Fietstochten, 40 meter onder huizen, bomen en beesten. ASP maakt gebruik van speciale mountainbikes, voorzien van afgesloten cadans-assen met tandwielen. „Gewone kettingen zijn veel te kwetsbaar met al

dat gruis op de grond”, legt Van Noorden uit. De grotbikes staan met het voorwiel in een sleuf in de mergelwand geklemd. Geheel in stijl. Van Noorden geeft een groepje grotbikers eerst een veiligheidsinstructie. En een helm. „Pas op je hoofd. Op sommige plaatsen is het erg laag.” Ondanks alle voorzorgsmaatregelen bestaat er een kans dat iemand onderweg het spoor bijster raakt. „Ga niet dwalen, maar blijf waar je bent. Ik kom je ophalen.” Hij telt de groep. „Ik wil graag met hetzelfde aantal terugkomen.” De groep zet zich in beweging. Rechtsaf, de hoek om. Aardedonkere gangen grijnzen de bezoeker aan. Zodra de grotbike zich in beweging zet, levert een koplamp voldoende verlichting. Een extra lampje biedt eventueel nog wat meer licht. Wow, dit is gaaf! De tocht voert door een doolhof aan gangen – met links en rechts zijgangen en weer dwarsgangen. De grotbikegids baant zich behendig een weg door het labyrint. Sensatie is hier belangrijker dan snelheid. Een moun-

tainbike is geen overbodige luxe op de hobbelige ondergrondse paden. Langs de kant liggen afgedankte blokken mergel en gruis. Pas op! Bukken! Een bordje langs de wand waarschuwt voor een verlaging van het plafond. Even later stapt de gids af. „We moeten nu echt even een stukje lopen. Het is daar zo laag dat we niet meer kunnen fietsen.” Gebukt voeren de grotbikers hun mountainbike mee aan de hand. Een helm schuurt langs het plafond. Oh, zó laag dus. Iets verderop stappen de ondergrondse fietsers weer op. Onverwacht daalt de temperatuur. De gids houdt even halt. „Merken jullie dat het hier kouder wordt? We komen bij een uitgang.” In de verte gloort daglicht. Een brede gang voert schuin omhoog. „Hierdoor wordt de mergel naar buiten afgevoerd”, wijst Van Noorden. De gids fietst verder. Linksaf, rechtdoor, bukken. Afstappen! Iets verderop bevindt zich een ondergronds museumpje met een paar historische werktuigen. De attributen –handzagen en steekbeitels–

UIT NEDERLAND

PAGINA 21

De Linge is een van de mooiste riviertjes van Nederland. Zeker in de lente, als de Betuwse bloesem bloeit. Ervaar de sfeer van dichtbij, vanaf een luxe rondvaartboot van Rederij Leerdam.

Bloesem en cultuur snuiven langs de Linge

M

van de Hollandse Waterlinie via het smalle sluisje bij Fort Asperen, boomgaarden en uiterwaarden waarin reigers, ooievaars, ijsvogels en wilde ganzen foerageren en het Munnickenwiel, de plaats waar tijdens een dijkdoorbraak een klooster volledig onder water verdween. En wat is de Nederlandse Toren van Pisa die opeens in de verte verrijst? Wie stroomafwaarts reist, ziet onder meer boomgaarden, riante villa’s, Kasteel Heukelum, Galgenwaerd waar criminelen werden berecht, de voormalige steenfabriek Korenwaerd, het oude Brouwerijtje en natuurgebied de Koornwaard, waar een kolonie van aalscholvers aan de rand van een 40 meter diepe kleiput woont.

PS “Kroon van Leerdam” en MPS “Parel van de Linge” - zo heten de twee moderne salonboten van Rederij Leerdam. Ze vertrekken vanuit het oude centrum van de glasstad. Beide schepen zijn makkelijk te betreden, ook voor rolstoelgebruikers. Bij vertrek hebben de passagiers een schitterend uitzicht op haven, stadswallen en de “Royal Leerdam” kristalfabrieken. Op basis van de lengte van de rondvaart, de waterstand en het tijdstip bepaalt de kapitein in welke richting de reis verder gaat: stroomopwaarts richting Beesd of stroomafwaarts richting Arkel. Welke kant hij ook kiest, de cruise biedt hoogtepunten van natuur, cultuur en architectuur. Of je nou achter glas in de luxe binnensalon zit of in de zon op de buitendekken. Wie stroomopwaarts vaart, ervaart bijvoorbeeld de 14e-eeuwse basiliek van Asperen, een spannende passage

Kano’s en fietsen huren Een cruise maken is mooi, maar mensen die actiever bezig willen zijn, kunnen bij de zusteronderneming van Rederij Leerdam ook een kano of fiets huren. Vertrekpunten zijn er in Enspijk (Lepelstraat 5a, tel. 0345-651959), Leerdam (Veerstoep 2) en Buurmalsen. Er is keuze uit een- of tweepersoons kayaks en Canadese kano’s voor twee, drie of vier personen. Voor aanvang van de vaartocht krijgen deelnemers een kaartje en instructies mee. Wie een kano huurt, moet deze in principe weer inleveren op het vertrekpunt, maar het is ook mogelijk om voor een combinatietocht te kiezen: met de kano heen en met de fiets terug. Kanovaren op de Linge is geschikt voor iedereen, omdat er geen stroming, gevaarlijke obstakels en stroomversnellingen zijn. Gemotoriseerde scheepvaart is ook zo goed als afwezig.

PAGINA 22

UIT NEDERLAND

Naast het maken van een ‘gewone’ rondvaart, bestaat de mogelijkheid om een schip te huren voor een reünie of bedrijfsfeest. Wie meer wil weten over dit soort arrangementen -eventueel gecombineerd met boordbuffetten- moet eens op de site kijken. Dan zie je dat je zelfs op het water kunt trouwen!

Info Rederij Leerdam Veerstoep 3 4142 LA Leerdam 0345-651269 www.rederijleerdam.nl

VUURTJE MAKEN MET EEN CITROEN Koude zomeravond? Maak zelf een vuurtje. Zonder lucifers, met een citroen. Huh...?! Ja, het kan echt! Wat heb je nodig? Een citroen, zes spijkers, zes splitpennen, twee stroomdraadjes en een beetje staalwol. Druk de spijkers 1 centimeter uit elkaar, op een rijtje in de lengte van de citroen. Duw nu, 3 centimeter parallel aan het rijtje spijkers, de splitpennen in de citroen. Bevestig stroomdraadjes van de splitpennen naar de spijkers. Let op: van splitpen 1 naar spijker 2, van splitpen 2 naar spijker 3 enzovoort. Knoop een stroomdraadje aan spijker 1 en een stroomdraadje aan splitpen 6. De draadjes, spijkers en splitpennen wekken stroom op. Nu komt het. Neem een plukje staalwol en prop daar stukjes toiletpapier in. Verbind nu de twee stroomdraadjes in het staalwol en papier. De staalwol gaat gloeien en het papier vat vlam. Knap hè?! Ingewikkeld? Kijk even op youtube.com: ”how to make fire with a lemon”. Zet voor de zekerheid een emmer water klaar!

sluiten aan bij de video die hij voor vertrek heeft laten zien over de ondergrondse mergelwinning. Limburg blijkt de mergel rond het jaar 1200 te hebben ontdekt. De zachte, poreuze steenlaag blijkt erg geschikt voor de bouw van huizen of kastelen. Mijnwerkers graven zich een weg in de lucratieve steenlaag. Met de hand zagen ze blokken van 80 centimeter uit de mergel. Paard en wagen voeren de 1000 kilo wegende blokken af naar de werkplaats in het dorp. In 1850 scherpt de overheid de veiligheidseisen voor de mijnbouw in de mergelgroeve fors aan. Gangen mogen voortaan niet breder zijn dan 4,20 meter, terwijl er langs elke gang 8 meter dikke pilaren moeten blijven staan. Het handwerk maakt langzaam plaats voor machinale verwerking. In 1950 dient de elektrische zaag met diamantketting zich aan. Wel zo gemakkelijk. Nog altijd wint Limburg mergel uit de groeve onder het dorp Sibbe. Tegelijk leven grotbikers er zich uit. „Maar mijnwerkers hebben altijd voorrang”, waarschuwt Van Noorden. Opstappen en doorgaan. Bocht om, afremmen. De mergelgangen lopen glooiend door de aardlaag. Dalen en klimmen, in een eindeloos refrein. „We fietsen hier over de vroegere zeebodem”, legt Van Noorden na weer een glooiing uit. Na tien minuten houdt hij weer stil. „We zetten even alle lampen uit.” De deelnemers knippen hun lamp uit. Volstrekte duisternis omgeeft de grotbikers. Werkelijk geen hand voor ogen te zien. De bikers zijn hier niet alleen. In de mergelgroeve huizen zo’n 200 vleermuizen.

In diepe rust. Tijdens de overwintering daalt hun hartslag naar drie tot vier slagen per minuut. „In het voorjaar brengen ze hun hartslag weer op gang en komen tot leven.” In een nisje, aan het plafond hangt een klein, zwart exemplaar. „Met z’n pootjes aan een richeltje”, wijst Van Noorden. „Hij zet z’n gewrichten op slot, zodat het ’m geen energie kost om hier te hangen.” De groep stapt weer op. Heuveltje op, heuveltje af. Onverwacht klinkt er gewijde muziek. Gregoriaans. Om de bocht

doemt een heuse, ondergrondse kapel op. Kaarsen branden. Rechts achteraan hangt de heilige Barbara, de beschermheilige van de mijnwerkers en blokbrekers. Middenvoor staat een heus altaar. De 17e-eeuwse schuilkapel heeft in de Franse tijd dienstgedaan voor katholieken die weigerden de eed op de Republiek af te leggen. Schapen moesten ondergronds dagelijks verse melk leveren. „Met deze hoge luchtvochtigheid bederft eten direct”, vertelt gids Ben Blom van de plaatselijke harmonie.

De wanden zijn versierd met schilderijen van houtskool. Gewone verf is hier onbruikbaar. „Door de hoge luchtvochtigheid vloeien de kleuren direct in elkaar over.” Elektriciteit is sinds een paar jaar een uitkomst. „Vroeger moest ik hier altijd 160 kaarsjes aansteken. Eén voor één.” De grotbiketocht door de diepten van Limburg loopt ten einde. In kasteel Sibberhuuske wachten koffie en vlaai!

>>aspadventure.nl

De ondergrondse mergelgroeve in Zuid-Limburg telt zo’n 3000 gangen met een totale lengte van pakweg 75 kilometer UIT NEDERLAND

PAGINA 23

Geheel vernieuwde expositieruimte! Meimaand Vakantiemaand Recreatieteam tijdens Hemelvaart en Pinksteren

In onze expositieruimte (ca. 125 m2) is de geheel vernieuwde tentoonstelling “De Statenbijbel, vroeger en nu” gehuisvest.

Familiehuizen 12-16 Pers.

Verschillende unieke Bijbels, psalmboeken, synode-acta en dergelijke van soms 500 jaar oud zijn opgesteld in verschillende vitrines. In een chronologische lijn kunnen de bezoekers de ontwikkeling van de vertaling van de Bijbel in de landstaal volgen. Aan alle wanden van de expositieruimte hangen wanddoeken met informatie over de geschiedenis van onze stichting, de totstandkoming van de Statenvertaling, het werk van boekdrukkers en de wereldwijde bijbelverspreiding. U kunt onder andere ook onze bibliotheek met veel oude en unieke Bijbels, theologische en stichtelijke werken bezoeken. Op afspraak kunnen wij groepen (vanaf 20 personen) rondleiden. Voor kinderen is er een speciaal programma gemaakt. Van harte welkom! Nijverheidstraat 21, 4143 HN Leerdam Postbus 168, 4140 AD Leerdam Telefoon (0345) 61 01 55 info@gereformeerdebijbelstichting.nl | www.gbs.nl

Geniet van aantrekkelijke aanbiedingen tijdens de vroeg- en laat zomerweken!

STREEP DE VERBORGEN WOORDEN WEG EN VIND DE SLAGZIN DIE OVERBLIJFT

BOEK E! ONLIN

08/07-22/07 en 19/08-02/09

Speciale aanbieding 3 uur varen incl. een uitgebreid warm / koud buffet. BELTIESHORST, CARAVAN, GLIJBAAN, HAKKERSPLEIN, HARDENBERG, KAEMPMANSHOEK, KAMPEREN, KORTINGEN, PLAZA, RECREATIETEAM, SPRINGKUSSEN, TENT, VISVIJVER, VLOT, VOETBAL, VOLLEYBAL, ZWEMVIJVER

voor vaartijden zie vaarkalender op www.rederijleerdam.nl Bent u met 25 of meer personen dan kunnen wij dit arrangement inplannen op de datum en het tijdstip van uw wens. Vanaf 80 personen geen boothuur.

Tegen inlevering van deze advertentie van INSTUREN VOOR 14 MEI 2016 KIJK VOOR ACTIEVOORWAARDEN OP DE WEBSITE

€ 50,00 voor € 25.00 Reserveren is noodzakelijk

Ook ‘s avonds

• STACARAVANS • CHALETS • KAMPEREN • BUNGALOWS • FAMILIEHUIZEN RHEEZERWEG 79 HARDENBERG TEL. 0523-26 13 03 WWW.KLEINEBELTIES.NL

ffetten

bu zeer uitgebreide Veerstoep 3, Leerdam www.rederijleerdam.nl

Onze schepen zijn rolstoeltoegankelijk en voorzien van grote rolstoeltoiletten

PAGINA 24

UIT NEDERLAND

WIE? Eskandar Zabihi (34). WAT? Wegenwacht bij de ANWB. WAAR? Regio RotterdamRij nmond.

HOEVEEL PECHGEVALLEN? Gemiddeld 1356 per jaar.

Redder in de Randstad tekst Gerco Verdouw beeld RD, Henk Visscher

pen. Als je aankomt staan ze een beetje moedeloos langs de kant van de weg en in de meeste gevallen rij„Het onverwachte vind ik het mooie den ze even later opgelucht met een aan mijn beroep. Als mijn dienst begerepareerde auto weer verder. gint, weet ik niet waar ik terechtkom: We kunnen niet al te grote auto’s tede ene keer ben ik op de Maasvlakte, genwoordig ook met onze afsleepas de andere keer sta ik in Gouda. Ook is naar een ANWB-servicecenter brenhet iedere keer maar afwachten wat gen. Daar hebben we veel onderdeer aan de hand is. len op voorraad, zoals dynamo’s en Het verhaal van de leden is daarbij waterpompen. Met een beetje geluk heel belangrijk. Als die precies vertel- kunnen we het kapotte onderdeel dilen wat er gebeurde, kan ik daaruit rect vervangen, ook al is het negen vaak al opmaken wat de oorzaak is. uur ’s avonds. Dat contact met de leden is een anAf en toe helpen we ook buitenlanddere mooie kant van mijn beroep. se toeristen. Zo was er een echtpaar Het is prachtig om mensen te heluit Tsjechië dat de sleutels in de auto

had laten liggen. Mijn advies als je naar het buitenland gaat: neem altijd reservesleutels mee en leg die niet in de auto maar stop ze in je jas of broekzak. Trouwens, het velgenslot zou ik ook niet vergeten. Leg dat op een makkelijk bereikbare plek, zodat je niet eerst alle bagage moet uitladen voordat je de velg van de auto kunt halen. En als je dan toch bezig bent: neem ook een litertje olie en koelvloeistof mee op vakantie. Dat kan een hoop leed voorkomen.

>>anwb.nl/wegenwacht

UIT NEDERLAND

2204-25-BYL-COM_0.pdf 25

PAGINA 25

4/13/2016 9:11:17 AM

Krabbetjes zoeken en zeekraal proeven op het wad tekst Michiel Bakker beeld Dick Vos

Door een slibgeul waden, op je buik in de modder vallen, krabbetjes zoeken en zeekraal proeven. Een wadlooptocht vanuit Lauwersoog biedt vertier voor jong en oud. Struinend over het wad steekt de wandelaar dankzij een enthousiaste gids ook het nodig op over kokkels en kwallen.

E

en zonnige middag in september. In het Groningse Lauwersoog is de veerboot vanuit Schiermonnikoog zojuist aangekomen. Op het terras van restaurant Waddengenot genieten bezoekers van een drankje en het weidse uitzicht. De menukaarten op tafel staan in felgroene bezems zonder steel geprikt, zodat de wind er geen vat op kan krijgen. Bij de ingang van het restaurant wacht Nanette Caviët op de deelnemers aan een „unieke struuntocht” over het wad. Behalve ruim twintig Nederlanders in

PAGINA 26

2204-26-BYL-COM_0.pdf 26

de leeftijd van 5 tot 65-plus meldt zich een Duits echtpaar met drie kinderen. Ze komen vrolijk aan gelopen op zwarte, gele en blauwe laarzen. Caviët legt uit dat dit schoeisel, dat makkelijk vol kan lopen met water, ongeschikt is voor de tocht. In het restaurant kunnen de wandelaars wadloopschoenen huren. Om drie uur –de aanvangstijd wisselt per dag, afhankelijk van het getij– legt Caviët uit dat het startpunt van de voettocht zich een paar kilometer verderop langs de dijk bevindt. Met eigen vervoer

volgen de bezoekers de gids in haar oude Daf 55 naar een parkeerplaats net over de grens met Friesland. Met een rugzak om en een peilstok in haar hand gaat de 64-jarige gids de groep voor het wad op. Caviët wijst naar Schiermonnikoog, het eiland met een rode vuurtoren en zo’n 950 bewoners. Ze legt uit dat het –”schier” is grijs, ”oog” is eiland– ooit een woonplek van monniken in grijze gewaden was. Juist vorig jaar vestigde zich na lange tijd opnieuw een groep cisterciënzer kloosterlingen op Schier.

Het lopen op het glibberige wad is voor de meesten even wennen. Een meisje valt binnen een paar minuten plat op haar buik en toont daarna met een vrolijk gezicht haar grijze handen en een jas die onder het slib zit. „Dit krijg je niet meer schoon, mama”, zegt ze lachend. Iets verderop wordt de ondergrond steviger. „Dit is zo hard, hier kun je wel fietsen”, zegt een wandelaar. „Wadfietsen.” Tijdens de educatieve wadlooptocht, geschikt voor kinderen vanaf 4 jaar, houdt de gids regelmatig halt. „Wat is

UIT NEDERLAND

4/13/2016 10:17:23 AM

STRUINEN IN HET BOS Met grote takken een hut bouwen, kastanjes en dennenappels zoeken en misschien zelfs een ree of een eekhoorn spotten. Een struintocht door het bos is nooit saai. In sommige gebieden helpen Staatsbosbeheer of andere instanties om van zo’n uitstapje een extra belevenis te maken, bijvoorbeeld met stoere, houten speeltoestellen. Ouders opgelet! Uw kind zal niet toestaan dat u vanaf een afstandje toekijkt. Meedoen is het motto, zo blijkt op een zonnige zaterdag in het Belevenissenbos in Lelystad. „Help!” roept een meisje van 8. Ze is via een klauterroute op een eiland beland, maar durft niet terug. Pa stapt op een vlot en trekt zich aan een touw naar de overkant. Als hij vanaf het vlot aan wal wil springen, gaat het mis. Resultaat? Drijfnatte broek, soppende schoenen. Dat krijg je er dus van als je naar een belevenissenbos gaat...

>>staatsbosbeheer.nl/activiteiten >>belevenissenbos.nl

„Kan een kwal een zeehond prikken?” vraagt een jeugdige wandelaar. „Nee, die heeft zo’n dikke huid dat hij het niet voelt”, antwoordt de waddengids

dit?” vraagt ze met een paar groene algen in haar hand. „Zeewier”, zegt een wandelaar. „Heel goed. En dit?” De groep zwijgt. „Zeesla”, legt Caviët uit. „Je kunt het eten, maar het is niet zo lekker.” Even later bukt ze om een kokkel en een Japanse oester op te rapen. Bij een volgende stop tekent Caviët met haar stok een cirkel in het slijk. Daarbinnen bevindt zich iets wat lijkt op sliertjes spaghetti. „Dat is poep van de wadpier.” Even later attendeert ze op het spoor van een slak, iets waar de argeloze wandelaar an-

ders zomaar aan voorbij zou gaan. In de verte markeren tonnen in het water de vaargeul. De veerboot is inmiddels weer onderweg naar Schiermonnikoog, een tocht van drie kwartier. Lopend via het wad naar Schiermonnikoog gaan, is vanaf Lauwersoog niet mogelijk, zegt de gids. Een wandelaar geeft aan ooit per kajak naar het eiland te zijn gepeddeld. Halverwege de tocht stopt de groep bij een geul. Caviët geeft de wandelaars tien minuten om wat te eten of drinken –geen afval achterlaten uiteraard!– en

krabbetjes te zoeken. Zelf haalt ze een flesje water uit haar rugzak. Deze is verder gevuld met onder meer kaarten van het gebied, een kompas, marifoon, EHBO-set en attributen waarmee ze in geval van nood een provisorische brancard kan maken. Tijdens het laatste deel van de tocht wijst ze onder meer op een dode kompaskwal. „Een kwal kan prikken. Netelen heet dat. Ook dode kwallen kunnen netelen, dus pas op”, waarschuwt ze. Een jongen wil weten of de dieren ook een zeehond kunnen prikken. „Die heeft zo’n dikke huid dat hij het niet voelt”, antwoordt Caviët. Wie hoopte zeehonden tegen te komen, wordt teleurgesteld. „Die zie je in deze buurt weinig.” Tegen het eind van de tocht blijkt het wad nog een versnapering te bieden: zeekraal. De eenjarige plant begint groen en wordt in de herfst rood. „Je kunt hem door de sla doen of ermee roerbakken”, zegt de gids. Diverse wandelaars plukken een stukje zeekraal

–„Laat de wortel staan, want het is een beschermde plant!”– en proeven ervan. „Lekker!” Dankzij het enthousiasme van de gids duurt de tocht bijna een uur langer dan de geplande anderhalf uur. Tegen het eind hebben sommige jonge wandelaars daardoor een extra aanmoediging van hun ouders nodig om het vol te houden. Vlak voordat de groep de dijk bereikt, moet er nog een geul worden overgestoken, waarbij de volwassenen tot over hun knieën in de modder staan en sommige kinderen worden gedragen. Het laatste deel van de tocht voert over de dijk. Bij restaurant Waddengenot ligt een tuinslang uitgerold om het grijze slib met water van kuiten en knieën te poetsen. Vlak voor de parkeerplaats kunnen de wandelaars in een sloot alvast de ergste modder afspoelen. „Dan hoef je niet als een varken in de auto te stappen.”

>>wadlopen-pieterburen.nl

UIT NEDERLAND

2204-27-BYL-COM_0.pdf 27

PAGINA 27

4/13/2016 10:18:01 AM

Bij restaurant Grand Café Buena Vista kunt u genieten van een heerlijk 4-gangen verrassingsmenu van onze Chef voor maar € 29,50. Ook kunt u genieten van onze vernieuwde menukaart met diverse seizoensgerechten. Daarnaast kunt u bij ons terecht voor een lunch, maar ook voor een gezellige High Tea met allerlei zoete en hartige lekkernijen. Tevens beschikken wij ook over een prachtige Panoramazaal die u kunt reserveren voor uw partij, bruiloft of vergadering.

Graag tot ziens in ons restaurant in Kinderdijk

Molenstraat 230, 2961 AR Kinderdijk - www.grandcafebuenavista.nl

078 - 691 24 85

O p vakant ie o p de Ve l uwe? B o e k d a n h é t g e z i n s u i t j e v a n d e Ve luwe: het GPS speurneu zenui tje of verken de Veluwe op de E-Loo pfiets! Maar geruisloos rondrijden kan ook: bijvoorbeeld met het grappige scootert je: de E-Step!

NIEUW ◆ NIEUW Lopen op een fiets!

Knapzakwandeltochten ! Teambuilding ! Workshops vachtvilten ! Groepsaccommodatie !

€ 2,50 kortin g o p d e

E-Loopfiets Kijk snel op de k o r t i n g s p a g i na !

2e Pinksterdag Schaapscheerdersfeest A 89, 2975 BD Ottoland 0184 - 64 22 93 - 06 - 51 78 67 64 info@schaapskooiottoland.nl

PAGINA 28

UIT NEDERLAND

Dorpsstraat 28 | Garderen | www.veluwespecialist .nl | 0577 - 46 0 443

beeld Willeke Brouwer

Kleurplaat voor kinderen Ben jij dol op kleuren? Pak dan gauw je potloden. Klaar? Stuur je tekening voor 20 mei op naar Reformatorisch Dagblad, t.a.v. redactie consument, Postbus 670, 7300 AR Apeldoorn. De mooiste inzending wordt beloond met vier toegangskaartjes voor GeoFort (geofort.nl)!

UIT NEDERLAND

PAGINA 29

Ooggetuigen Herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog

Kaarten om te kleuren en te versturen Getekend door Linda Bikker Kaarten met Bijbelteksten 32 gevarieerde illustraties met doodle arts of natuurlijke patronen. De basis van iedere tekening is een bekende Bijbeltekst of een mooie spreuk.

9,95

Nieuw verschenen 158 pagina’s

Kaarten met bekende Psalmverzen

13,95 5,95

23 gevarieerde illustraties speciaal voor kinderen. De basis van iedere tekening is een Psalmvers.

L. Vogelaar Zijn broer kwam om in het concentratiekamp, zijn zwager was een van de weinigen die uit Duitsland terugkeerden. Zelf ontsnapte G. Elbertsen ternauwernood aan de razzia in Putten. ‘De mannen die werden weggevoerd, kende ik allemaal. Echt allemaal.’ Journalist L. Vogelaar intervieuwde in de loop der jaren een groot aantal mensen over hun ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een aantal van deze indrukwekkende ervaringsverhalen is in dit boek gebundeld.

Bestel nu op www.debanier.nl/ooggetuigen, ga naar de boekhandel of bel 055 - 539 06 50

PAGINA 30

UIT NEDERLAND

Kaarten met Spreuken Op iedere kaart staat een mooie spreuk, wat de kaart én het kleuren meerwaarde geeft.

9,95 Bestel nu op www.debanier.nl/kaarten, ga naar de boekhandel of bel 055 - 539 06 50

beeld Willeke Brouwer

Kleurplaat voor volwassenen Even een rustig momentje? Slijp de kleurpotloden en maak iets heel moois van deze kleurplaat! Stuur de ingekleurde tekening voor 20 mei op naar Reformatorisch Dagblad, t.a.v. redactie consument, Postbus 670, 7300 AR Apeldoorn. De winnaar krijgt een over-

nachting* voor twee personen, aangeboden door bed & breakfast Het Zevende Continent. Deze B&B bevindt zich in een statig grachtenpand in de binnenstad van Middelburg. Geniet van het uitzicht vanuit de sfeervolle zolderkamer. De volgende morgen verzorgt

gastvrouw Maty Goedbloed een heerlijk ontbijt. Meer informatie: hetzevendecontinent. nl. *Datum in overleg, niet in de maanden juli en augustus.

UIT NEDERLAND

PAGINA 31

Op de Veluwe Verrassend, Vertrouwd en Veluws. In Barneveld gebeurt altijd wel iets. Barneveld is goed bereikbaar

Lekker rondneuzen

en ligt centraal in een schitterende omgeving. Het is er uitstekend wonen en werken. Ruimte om te ondernemen is er volop. RecreĂŤren? De prachtige natuur van de Veluwe biedt talrijke mogelijkheden.

Barneveld: een kleurrijke gemeente met allure, maar tegelijk verrassend nuchter. Lekker gewoon, weg van de hectiek, maar toch bruisend. Geniet van al het moois dat Barneveld heeft te bieden.

www.daarombarneveld.nl PAGINA 32

UIT NEDERLAND

WIE? Willemij n Boshoven (19). WAT? Lifeguard bij de Oud-

dorpse Reddingsbrigade.

WAAR? Strand t Flaauwe Werk Ouddorp.

Willemijn waarschuwt vooral tekst Gerco Verdouw beeld RD, Henk Visscher

gevallen: een beet van een wesp of kwal, een snijwondje door een scherpe schelp of een verstuiking. „Het water, dat trekt. Ik woon in StelMijn taak als strandwacht is vooral lendam en ging als kind al veel naar preventief. We waarschuwen menhet strand. Mijn zus was vrijwilliger bij sen voor gevaren op het strand en in de Ouddorpse Reddingsbrigade, dus de zee. Er is hier bijvoorbeeld een wat toen ik twaalf werd, ging ik met haar hoger stuk strand. Bij opkomend wamee als jeugdlid. Dan blijft het bij een ter loopt het water een geul in achter beetje meekijken. dat stuk strand. Mensen die dat niet Toen ik veertien was, heb ik mijn in de gaten hebben, worden zo ingeEHBO-diploma gehaald. Daarna volg- sloten door het water. Wij gaan hen de de training tot lifeguard. Die opdaarom waarschuwen om daar weg leidingen zijn erg nuttig. Ik heb hier te gaan. al een paar keer een reanimatie mee- Daarnaast is er het gevaar van de gemaakt. Daarnaast zijn er op drukke muistroom. Bij opkomend water gaat dagen aan de lopende band EHBOde bovenstroom richting het strand.

Maar er is ook een onderstroom die juist terug de zee in gaat. Twee jaar geleden hebben we twee jongetjes uit zo’n muistroom gevist. Als we dat niet hadden gedaan, waren ze hoogstwaarschijnlijk verdronken. We helpen ook veel bij vermiste kinderen. Ik zou iedere ouder ertoe willen oproepen om hun kind op het strand een polsbandje om te doen met een naam en een telefoonnummer. Dat voorkomt dat een kind hier lang zit te wachten terwijl de ouders druk aan het zoeken zijn.”

>>ouddorpsereddingsbrigade.nl

UIT NEDERLAND

2204-33-BYL-COM_0.pdf 33

PAGINA 33

4/13/2016 9:24:02 AM

Open dag bij De Bruine Meren Meer informatie over deze open dag? Kijk op debruinemeren.nl

Prachtige Surfinia’s 5 voor € 6,95

Vaste planten 7 voor € 10,00

Geraniums 10 voor € 10,00 Onderstaande bedrijven zijn aanwezig:

PAGINA 34

UIT NEDERLAND

Wat is er te doen 27 april? • Skelterbaan • Groot springkussen • Mega zandbak

• Pannenkoeken eten • Kwekerij open (start verkoop) • Volop genieten van alles wat groeit en bloeit! Pannenkoeken € 1,00, opbrengst is voor het ouderen project Eben Haezer te Wekerom!

Klauteren en zweven in het klimbos in Garderen tekst Johan Leeflang beeld RD, Anton Dommerholt

Als je al bijna hoogtevrees krijgt bij het eten uit een diep bord, is een bezoek aan een klimbos geen echte aanrader. Er is heel wat moed voor nodig om toch de uitdaging aan te gaan. Maar na 2,5 uur klauteren en zweven in Garderen is er slechts één conclusie mogelijk: binnenkort weer een middag reserveren.

H

et klimbos in Garderen telt vijf routes die door de bomen voeren. Wiebelige touwbruggen en snelle tokkelbanen. En dat op een hoogte van 5 tot 18 meter. De hartslag gaat al een stukje omhoog. Instructeur Luuk helpt bij het aantrekken van het veiligheidsharnas. Gordels worden strak rond het lichaam getrokken. De verplichte veiligheidshelm zal even later zijn nut bewijzen. Een trap leidt naar het beginpunt van de vijf parcoursen. Een koord dat aan het harnas is bevestigd, wordt gekoppeld aan een lijn die ervoor moet zorgen dat mensen bij een struikeling maar een klein stukje vallen. Dan volgt er een trap richting de eerste hindernis. Het voelt als een gang naar het schavot.

Vangnet Een stevige bons. Een stoot tegen een iets hoger zittende tak maakt duidelijk dat de helm er niet voor niets zit. De eerste hindernis is een soort vangnet. De bedoeling is om over een koord in het net te lopen. Vijf meter lager ligt de zwarte bosgrond. Diep ademhalen. Even slikken. Een blik op het veiligheidskoord. Dat is zo goed bevestigd dat het absoluut niet los kan schieten. Een verkrampte greep aan het koord en dan de eerste stap op het touwwerk. De tweede hindernis is een soort hangbrug die bestaat uit wat houten stokken en een touw. De hoogtevrees is bepaald nog niet overwonnen. Bibberen! Het is maar goed dat er geen aantekeningen kunnen worden gemaakt. Het papier zou eruit gaan zien als een registratiekaart van een stevige aardbeving. Toch

maar voetje voor voetje naar de overkant. En dan te bedenken dat dit het Fun Parcours wordt genoemd, het leukste en makkelijkste gedeelte. Daarna gaat het over enkele regentonnen die met touwen aan elkaar zitten. Na nog een paar hordes komt er aan het einde van het parcours een tokkelbaan. Om een boom heen is een vlondertje aangebracht. Naast de boom gaapt een tientallen meters lange leegte. Daartussen hangen enkele kabels. Met een paar klikken wordt er een katrol bevestigd. Een weg terug is er niet. Een kleine sprong, ogen dicht en meteen een zwevend gevoel. Het is overweldigend! Binnen enkele seconden is de overkant bereikt. Het is meteen ook het einde van het parcours. Even heerst de twijfel: nog een poging of niet? Omdat anderen allang aan

UIT NEDERLAND

2204-35-BYL-COM_0.pdf 35

PAGINA 35

4/13/2016 9:30:03 AM

NIEUW

uw eigen chalet in Zeeland

Een échte familiecamping In het Zeeuwse landschap KOM VRIJBLIJVEND EENS KIJKEN

Vlakbij de Noordzeekust

Camping Schoolzicht legt nieuwe chaletplaatsen aan. Deze royale kavels (256 m2), wat verder uit het centrum van de camping, bieden veel rust en privacy. Toch zijn voor (klein)kinderen alle campingactiviteiten en voorzieningen dichtbij. U kunt geheel naar wens uw eigen chalet samenstellen of sleutelklaar bij ons kopen.

Brouwerijweg 5 | 4363 NL Aagt ekerke info@schoolzich t.nl

Bel voor meer info (0118) 58 33 33 Kijk ook ‘ns op www.schoolzicht.nl

A: EXTR ten tkaar ansich en en e oekje minib

Het wordt weer ZOMER! groots genieten van kleine dingen

Zomer! Sestra De zomer van 2016 wordt weer een feestje met het mooie retro

Lekker met: citroenmayonaise

magazine Zomer! Met dit jaar als thema:

Citroenaardappeltjes

Verwarm de oven voor op 200 graden. Schil de aardappelen en snijd ze in gelijkmatige stukken van ongeveer 2 centimeter. Kook ze gedurende 3 tot 4 minuten. Vet ondertussen een ovenschaal of bakplaat in met boter. Pers de citroen uit en meng het sap in een kommetje met een snufje zout en peper, de oregano, tijm en roze,2$4!.1 ++. 04."+ %'3+*( /#4!-/#4+ +. )+ "./0//"& Giet de aardappelen af en laat ze een paar minuten staan. Meng daarna het kruidenmengsel door de aardappelstukjes. Leg het mengsel op de bakplaat of in de ovenschaal; zorg dat ze voldoende ruimte hebben. Bak het geheel gedurende 60 minuten in de oven, totdat de stukjes aardappel mooi goudbruin van kleur zijn. Schep de aardappelen zo nu en dan even om, zodat alle kanten mooi bruin worden.

INGREDIËNTEN 1 kkilogram aardappelen 1 ccitroen 2 ttheelepels gedroogde oregano 2 ttheelepels gedroogde tijm 2 ttheelepels gedroogde rozemarijn 1 kknoflookteentje, geperst een snufje zout en peper olijfolie boter

INGREDIËNT EN 400 gram wortelen ! 1 theelepel ! 2 eetlepels honing ! 1 gedroogde drago gedroogde tijm ! 1 theelep eetlepel citroen- of sinaa sappe n ! 1 teentje el gedroogde dille ! 1 theelep lsap knoflook, gepers smaak ! zout el t ! gedroogde en peper naar chilivlokken smaak ! eventu naar eel wat verse peterselie

Geen zin om de mayonaise helemaal zelf te maken? Rasp de schil van de citroen (voordat je hem uitperst) en meng dit door 3 eetlepels yoghurtmayonaise. Laat de mayo daarna minimaal 1 uur staan; dit komt de smaak ten goede.

56

57

het waarderen van het kleine. Lekker ontspannen dus met mooie verhalen, recepten, portretten van verzamelaars en veel DIY-ideeën. € 8,95

Waanzin nig worteltje e s voor 2 tot 3 personen 54

Snijd de wortele n in schuine stukjes. Kleine doorsnijden. Meng alle kruiden worteltjes kun je over de lengte mengsel. Bak in een kom en marineer de worteltjes de wortelen met wat boter dit kan zo’n in dit in een koekenp 10 tot 30 minuten an tot ze gaar duren, afhanke Houd ze wel zijn; in de gaten: lijk van de dikte de honing kan van de stukjes. gemakkelijk aanbranden.

55

Tip: strooi

het opdienenvlak voor verse, gehak nog wat te peterselie over het gerech t.

www.royaljongbloed.nl

PAGINA 36

UIT NEDERLAND

Verkrijgbaar in chr. de boekhandel - 160422-RDzomer

Lekker met: gebakken aardap peltjes en een stukje vis.

AVONTUURLIJKE HISTORIE Wil je een streek beter leren kennen, dan bezoek je een museum. Maar wil je de historie van een gebied echt beleven, dan kijk je een stukje verder. Op talrijke plaatsen in Nederland zijn overblijfselen van gebeurtenissen uit het verleden te zien. Neem bijvoorbeeld de vele bunkers die in de duinen liggen. Op internet zijn talrijke plaatsen in Nederland te vinden waar ooit V1’s en V2’s, zogeheten vliegende bommen, werden gelanceerd. Zo liggen er in onder meer Rijssen en Lettele, bij Deventer, nog resten van lanceerbanen. Een mooi stukje onbekende historie is bij het Drielandenpunt te vinden. Van 1816 tot 1919 lag hier een ministaatje: Neutraal Moresnet. Doordat er over dit staatje weinig controle mogelijk was, kwamen er veel smokkelaars. Ook woonden er mensen die in hun eigen land de militaire dienstplicht wilden ontlopen. Vanaf het Drielandenpunt is het slechts een klein stukje lopen om in het voormalige land te komen.

moeilijkere trajecten bezig zijn, is het Fun Parcours zo goed als leeg. Een tweede poging dan maar. Deze keer gaat het veel sneller. Hier en daar een kleine uitglijder, maar dat geeft niet. De hoogtevrees heeft plaatsgemaakt voor een leuke spanning.

In het luchtledige Het Slide Parcours is eveneens vrij eenvoudig. Opnieuw wankele touwen en wat biervaatjes om overheen te lopen. De hindernissen zijn iets zwaarder, maar dat maakt het juist veel leuker. Op de tokkelbaan gaat het even mis. Door aan het veiligheidskoord te trekken, verminder je de snelheid. Dat is nodig om te voorkomen dat je nogal hard tegen de volgende boom aan komt. Het remmen gaat iets te goed. Een meter voor

de boom maaien de benen in het luchtledige. Te hard geremd. Een instructeur wil helpen, maar dat is niet nodig. Het lukt nog net om een voet bij de vlonder aan de boom te krijgen. Na wat kleine inspanningen is er weer vaste grond onder de voeten. Dan maar een wat grotere uitdaging. Maar in plaats van op een eenvoudig parcoursvalt de keuze per ongeluk op de zwaarste route. „Voor de echte durfals”, staat er op de website van het Garderense klimbos aangegeven bij het No Limitparcours. Even vergeten om daar aan te denken. Een smalle trap voert naar 12 meter hoogte. De eerste hindernissen gaan vrij vlot. Maar dan komt de moeilijkste horde van het hele klimbos. Op 12 meter hoogte bevindt zich een vlon-

dertje rond een boom. Meters verderop eenzelfde constructie. Daartussen zitten wat plankjes die aan slingerende touwen zijn bevestigd. De hoogtevrees die een halfuur geleden noodgedwongen het hazenpad koos, laat nu grijnzend zijn tanden zien. De maag komt in opstand en bijna verlaten de boterhammen het lichaam via dezelfde route als waarmee ze enkele uren eerder binnen zijn gekomen. Toch maar een poging wagen. Even diep ademhalen, twee touwen vastpakken en dan een stap op het eerste plankje. Het kost moeite om het evenwicht te bewaren. Dan naar de volgende. Een van de touwen loslaten, een graaipoging naar het volgende touw, stabiliseren, een stap op een wankel plankje. Gelukt! Na nog ongeveer tien plankjes is de

overkant bereikt. Even uitpuffen. Er volgen nog wat hindernissen die een stuk makkelijker zijn. Dan de tokkelbaan. Die is hoog en veel langer dan bij de makkelijke parcoursen. Weer dat onbehaaglijke gevoel in de maag. De veiligheidssystemen controleren, vastklikken en een sprong. Onbeschrijfelijk. Met een flinke snelheid naar de volgende boom. En binnen enkele tellen weer planken onder de voeten. De 2,5 uur klimmen vliegen om. Wat een uitdaging! En de hoogtevrees? Gewoon doen alsof die er nooit is geweest.

Abonneevoordeel: € 2,50 korting kits. Zie de voordeeladvertentie in deze uitgave of kijk op www. rd.nl/abonneevoordeel onder uitinnl.

De hoogtevrees maakt na enkele hindernissen plaats voor een leuke spanning UIT NEDERLAND

2204-37-BYL-COM_0.pdf 37

PAGINA 37

4/13/2016 9:30:31 AM

PAGINA 38

UIT NEDERLAND

Puzzelen met advertenties Op deze pagina ziet u een aantal ’puzzelstukjes’. Ze zijn gehaald uit de advertenties in deze bijlage. De opdracht is: zoek de advertenties op waar de stukjes uit komen. Gevonden? Noteer dan in de kolom achter de letter(s) het juiste paginacijfer. Als u alles hebt ingevuld, heeft elk puzzelstukje nu dus zowel een letter als een (pagina)cijfer. Deze cijfers moet u bij de rekenopgave weer gebruiken. Na het maken van de rekenopgave telt u ten slotte alle uitkomsten bij elkaar op. Dit is de oplossing van de puzzel.

Puzzelstukje A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Aa Ab Ac Ad Ae Af Ag Ah Ai Aj Ak

D

C

B

A

staat op pagina

aar denk tijdens een

H

I

voelt als thuishet mooie,

D + E + F = .......................... G x H x I = ...........................

N

O

P

T

U

V

J + K + L = .......................... M x N x O = ........................ P + Q + R = ......................... S x T x U = .......................... V + W + X = ........................

Z

Y x Z x Aa = ........................ Ab + Ac + Ad = ...................

a FYTS kan met een eigen Dat kan met een eigen u in uw vrijeZodat tijd Zodatonderhoudsvrij. bijvoorbeeld, of van uw bijvoorbeeld, Veluwse bossen

L

Ab

M

mer! tie

Q S R Knapzakwandeltochten ! Te !W Gr s. of zoWnnige terr X Y nderen !

terwjl le bi

TUIN! Aa

G

F

K

J

REKENOPGAVE A x B x C =...........................

E

Ac

de HSV

sta kunt u genieten 8 9 10 11

Ae

Ad

12 13

60

Ae x Af x Ag =.....................

Af

Ah + Ai =..............................

Ag

Ah

Ai

Aj x Ak = ..............................

Aj

Ak

kabelbaan, wieb mmelband, voe

zen

+ TOTAAL:......................

ak en nog veel m 6

l

Inzenden Voorbeeld

Het eindtotaal van deze puzzel is de oplossing. Deze oplossing kunt u telefonisch of schriftelijk doorgeven. Telefonisch gaat heel eenvoudig. Bel uiterlijk zaterdag 11 juni 2016 naar 0909 - 123 45 65 en volg de instructies op. U toetst de oplossing in plus uw telefoonnummer. U betaalt € 0,40 per minuut. Schriftelijk inzenden kan op een (brief)kaart met vermelding van de oplossing en uw adresgegevens. Deze kunt u voor 11 juni sturen naar: Advertentiepuzzel Uit in NL, Postbus 241, 7300 AE Apeldoorn.

A = pagina 5 B = pagina 10 C = pagina 22

Rekenopgave

A + B + C = 37 (5

+ 10 + 22)

Prijzen advertentiepuzzel 1e prijs 2e prijs: 3e en 4e prijs:

Deltapark Neeltje Jans, Vrouwenpolder Familiekaart t.w.v. € 110,00

Archeon, Alphen aan den Rijn: 5 vrijkaarten (t.w.v. € 77,50) Miniworld Rotterdam: cadeaubon voor 2 volwassenen en 2 kinderen (twv € 53,-) met rondleiding 5e prijs Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij, Medemblik: 5 vrijkaarten e e 6 t/m 9 prijs: Rederij Leerdam: 2 vrijkaarten voor 2-uur durende rondvaart over de Linge 10e t/m 13e prijs: Linnaeushof, Bennebroek, 2 vrijkaarten 14e t/m 18e prijs: De Orchideeën Hoeve, Luttelgeest: 2 vrijkaarten

19e t/m 43e prijs: ’t Veluws Zandsculpturenfestijn, Garderen: 2 vrijkaarten 44e en 45e prijs: Rondvaartbedrijf Zilvermeeuw, Drimmelen: rondvaart 2 vrijkaarten

46e 51e 55e 56e 61e 65e 75e

t/m 50e t/m 54e prijs: t/m 60e t/m 64e t/m 74e t/m 79e

prijs: Oude Ambachten & Speelgoedmuseum, Terschuur: 2 vrijkaarten prijs: Dierenpark Taman Indonesia, Kallenkote: 2 vrijkaarten prijs: prijs: prijs: prijs:

Het Gevangenismuseum, Veenhuizen: 2 vrijkaarten Marinemuseum, Den Helder: 2 vrijkaarten Het Nederlands Zilvermuseum, Schoonhoven: 2 vrijkaarten Mariniersmuseum, Rotterdam: familievrijkaart met leuke attentie Rein Veenendaal Fietsen, Veenendaal: MTB vignet

UIT NEDERLAND

PAGINA 39

Gelegen in het Zuid Limburgse Heuvelland. Een Oase van rust. Een ruime zon- en schaduwrijke tuin op het zuiden. Comfortabel ingerichte Hotelkamers (met airco). Sfeervolle Appartementen. Genieten van ontspannende Wellness.

Speciaal voor RD lezers: 5% korting, gebruik de code RD2016 en u krijgt tevens een wandelkaart bij aankomst en een Limburgse Vlaai mee bij vertrek!

Een verblijf bij hotel Creusen... dat is vertrekken met een goed gevoel! www.hotelcreusen.nl | info@hotelcreusen.nl Wilhelminastraat 50 | 6285 AW Epen | 043 - 455 12 15 PAGINA 40

UIT NEDERLAND

WIE? Bristol Makondika (20). WAT? Chauffeur fietstaxi De Fietstaxi Centrale.

WAAR? Binnenstad Rotterdam.

Relaxte rondrit in Rotterdam tekst Gerco Verdouw beeld RD, Henk Visscher

„Rijden met een ietstaxi doe ik nog niet zo heel lang, maar ik heb al veel leuke ritjes gehad. Het zijn vooral toeristen die bij me instappen. Ze komen bijvoorbeeld aan op het Centraal Station en willen dan de Markthal zien. Voor 10 euro iets ik een kwartier met hen door de binnenstad. Ik ga even langs de Markthal, maar ook naar de Erasmusbrug, de Euromast en andere bezienswaardigheden. Onderweg vertel ik mijn klanten van alles. Als ze dat tenminste leuk vinden. Vaak gaat het vanzelf. Een iets-

taxi is een open voertuig. Mensen hebben meer en makkelijker contact met de chaufeur dan bij een gewone taxi. Ze vertellen over hun leven, over wat ze meegemaakt hebben. Ze vragen ook van alles. Ik vertel dan over mijn commerciële studie bij ROC Zadkine, over mijn vader, die in Angola geboren is, mijn moeder komt uit Congo, en dat ik zelf ik in het Overijsselse Hardenberg ben geboren. Die omgang met de mensen vind ik het leukste aan deze baan. In een ietstaxi zie je meer van de omgeving dan in een auto. Het gaat minder snel en we komen op plaatsen waar auto’s niet kunnen komen.

Voor mijzelf is rijden op een ietstaxi ook goed. Ik ben amateurbokser, en op deze manier train ik mijn conditie. Als ik een hele dag geietst heb, ben ik behoorlijk moe. Het is ook een leuke bijverdienste. Ik huur een ietstaxi voor een tientje per dag en alles wat ik daarna verdien, is voor mij. Het aantal klanten zou wel wat hoger mogen zijn. Ik zou willen dat Rotterdammers zelf ook meer gebruikmaken van de taxi. Het is milieuvriendelijk, veel relaxter en niet duurder dan een gewone taxi.

>>fietstaxicentrale.nl

UIT NEDERLAND

2204-41-BYL-COM_0.pdf 41

PAGINA 41

4/13/2016 9:32:00 AM

Grote manden.nl Voor alle RD lezers 10% korting!! Kortingscode: UitNL Geldig tot 31-05-2016

Speciale aanbieding! Verzorging aangifte inkomstenbelasting voor € 69,- incl. BTW. Alleen geldig voor particulieren. Actie geldig t/m 31 juli 2016.

-

GROTE SHOWTUIN

Dé specialist op het gebied van buitenspeelgoed van TOP kwaliteit! 033 - 303 31 07 • Woudenberg • www.topbuitenspeelgoed.nl

Kwaliteit Betaalbaar Snelle levering Service

Enkstein 6, Ede Telefoon: 06 - 30 19 96 36 info@administratiekantoorroelofsen.nl www.administratiekantoorroelofsen.nl

De ulieme houtgestookte buitenkeuken Origineel eigen ontwerp 100% handgemaakt

-Wokken - BBQ’en - Bakken - Oven - Haard Roken

Uw idee vormgeven…? Bel Parasolux. www.parasolux.nl info@parasolux.nl 06-46993094

27 April open dag

Authenthiek vakmanschap!

Voor iedereen wat te doen! Nieuwsgierig? Kijk elders in deze krant of op de website!

de bruine meren.nl

‘t Koetshuys Keuken & Interieur Hoofdweg 120, EDERVEEN Tel: 0318-574192 www.koetshuys-ederveen.nl

De vernieuwende ondernemers van

Midden-Nederland Onze unieke doelgroep bereiken?

E-BIKE thuis testen? WWW.

FIETSTESTDAG.NL onderdeel van

Welkom bij ons familiebedrijf voor de aankoop of leasing van uw nieuwe en/of gebruikte auto, het onderhoud en het schadeherstel. Ruim 125 auto´s op voorraad.

Ga voor optimaal bereik en kies de juiste mediamix! Uw doelstelling is ons uitgangspunt. Roelof Bovendorp, rbovendorp@erdee.nl of 055-5390499.

Jansen2wielers Barneveld - Bennekom

Slim besparen www.isomaatwerk.nl

Wij zijn er sa men voor u ! De Bewuste Meerwaarde is een verbinding tussen een aantal ondernemers. Wij zijn enthousiaste ondernemers die veel in elkaar herkennen en elkaar kunnen versterken. Dit verbindt ons: • Zondags gesloten • Een duidelijk profiel • Bewust en verantwoord • Samen sterker • Een heldere boodschap • Eerlijk advies

Dorpsstraat 192a 6741 AS Lunteren T. +31(0)0318 763456 E. info@mastenbroekauto.nl

mastenbroekautos.nl

Kijk op www.debewustemeerwaarde.nl

„Daar is er nog een”, roept een deelnemer. O nee. Het dier was even onder water gedoken en op een heel andere plek weer omhooggekomen

Tijdens schemer speuren naar grootste knaagdier van Europa tekst Mariska Dijkstra beeld RD, Henk Visscher

Speuren naar de big five? Daarvoor hoef je niet naar Afrika. Ook in Nederland kun je tijdens een safari op zoek naar de vijf grootste dieren: reeën, edelherten, wilde zwijnen, bevers en zeehonden. Vergeet je verrekijker niet. En droge kleren.

PAGINA 44

2204-44-BYL-COM_0.pdf 44

B

evers zijn nachtdieren. Dat maakt speuren naar deze beesten in Almere al gelijk een stuk spannender. Zeker voor de kinderen in de groep die zich vlak voor de schemering melden bij het Buitencentrum in Almeerderhout. Zaklampen mee, verrekijkers in de aanslag. Een enkeling is zelfs gekleed in safari-outfit. Voor sommige is dit de eerste tocht. Voor anderen blijkt deze excursie onderdeel van een groot ”big five”-avontuur, gekregen als verjaardagscadeau. Een deelnemer ging al op zeehonden- en zwijnenjacht. Volgende week staat er een edelhertenexcursie gepland. En nu hoopt hij dus ook dat hij bevers te zien krijgt. Of dat ook zal lukken, blijft lastig in te schatten. Er schijnen in Flevoland zo’n 150 bevers te wonen, in het Almeerderhout zelf zo rond de twintig. Maar het gebied is groot, dus we moeten ook een

beetje geluk hebben, willen we ze tegenkomen. Het eerste deel van de tocht gaat over land. Want daar laat de bever sporen na in dit natuurgebied. En die zijn goed te vinden. Als je tenminste weet waar je op moet letten. Een omgevallen boom? Die ligt daar dus niet zomaar. Hier zijn bevers aan het werk geweest! Wanneer we de omvang van de boom op ons laten inwerken, dringt opeens tot ons door dat de bever niet zomaar een beestje is, wat de meesten van ons toch wel dachten. Logisch, volgens de boswachter. Want de dieren laten vaak maar een klein deel van hun kop zien, wil je ze treffen. Onder water blijkt echter nog een heel groot deel te zitten. Een beetje volwassen bever is al snel zo’n 1,30 meter lang. We kijken er nog meer naar uit om straks oog in oog met hem te staan. We stoppen bij een hoop takken. Niets bijzonders, op het eerste gezicht. Maar

volgens de boswachter zit daar warempel een burcht onder, met wel meer dan vier kamers: het huis van zeker zeven bevers. In zo’n burcht kunnen drie generaties bevers wonen, omdat de jongen wel drie jaar lang bij hun ouders verblijven voordat ze op zoek gaan naar een eigen plekje. Soms wordt de drukte een bever even te veel en gaat hij op zoek naar een ander plekje. Dan zie je volgens de boswachter opeens elders in het gebied een hoopje verse takken liggen. Het dier verblijft dan even in zijn buitenhuis. Een leuk weetje om te melden: de bever is in Flevoland nooit uitgezet, zoals bijvoorbeeld in de Biesbosch het geval was. Er zijn bevers ontsnapt uit het Natuurpark Lelystad waar de dieren, voordat ze in de Biesbosch zouden worden uitgezet, onderzocht en gechipt werden. Ze ontdekten gewoon een gat in de omheining en verdwenen. Toen kon Staatsbosbeheer

UIT NEDERLAND

4/13/2016 9:47:53 AM

VERDWALEN VERDW N Niets spannender dan verdwalen. Even niet weten waar je b bent. Best lastig nog, want met je smartphone ben je tegenwoordig overal bereikbaar. En met een beetje app kun je de weg naar huis zo terugvinden. Doe het daarom eens helemaal anders. Reserveer een middag of avond om op stap te gaan, zonder kaart en zonder telefoon. En ontdek plekken in je omgeving die je nog nooit tegenkwam. Of vraag een vriend of kennis je ergens neer te zetten waar je echt niet weet waar je bent. Vooral oudere kinderen vinden dit geweldig. Neem wel genoeg proviand mee, want je weet niet hoe laat je weer terug zult zijn. Ook leuk: lopen op je kompas. Zo’n verdwaaltocht is niet alleen spannend en leuk, maar het doet ook een beroep op vaardigheden die je in dit digitale tijdperk in een sneltreinvaart aan het verliezen bent. Wie durft?

twee dingen doen: achter de dieren aan gaan en ze weer vangen. Of gaan kijken wat er zou gaan gebeuren. Het besloot tot het laatste. En die keus pakte goed uit. In het gebied rond Almere voelt de bever zich prima thuis. En hij veroorzaakt weinig schade, omdat het water in de polder constant is en de bever geen dammen hoeft te gaan bouwen om zijn burcht nat te houden. Dat bouwen van een dam is slechts één keer gebeurd, in Almere-Buiten. Toen liepen de kelders in de omgeving onder water. Een bever graaft verder niet in dijken, zoals een beverrat of een muskusrat wel doet. Op deze dieren, die familie van de bever zijn, wordt jacht gemaakt. Hun gedrag brengt schade toe en vormt zo een gevaar voor mensen. Het tweede deel van de tocht gaat per kano. Daarvoor liggen er drie boten klaar

waarin per stuk acht personen kunnen plaatsnemen. Het is nog een hele kunst om iedereen in de boten te krijgen. Maar het lukt. De groep stelt enkele peddelaars aan. De rest geniet van de natuur. Het is een schitterende avond, ook al hadden een dikke trui of jas en warme sokken achteraf wel handig geweest. De kano’s zoeven door het water. En als iedereen, op verzoek van de boswachter, even stil is, hoor je alleen maar de geluiden van de natuur, veel vogels en een enkele eend. Her en der liggen er lisdilles op het water, ook wel stinksigaren genoemd. Het is een teken dat er hier behalve veel waterdieren ook bevers wonen. Ze eten de wortels van de plant graag en wroeten die los, waarna de rest van de lisdille op het water blijft drijven. Als afval. Ook drijven er her en der takken

waarvan de schors helemaal afgegeten is. Ook hieraan kunnen we zien dat ze in de buurt zijn. Maar hoe we ook speuren; nog geen bever te zien. Als het echt donker wordt, blijkt die natuur nog een cadeau in petto: een bloedrode maan. Nu alleen nog bevers zien en de avond is compleet. Dat blijkt nog best lastig. „Hier zijn ze vaak.” De boswachter wijst met zijn zaklamp naar een inham. Maar de kano blijkt te diep te liggen en loopt vast. Wie gaat eruit? Een paar stoere mannen offeren zich op. Ze duwen de kano weer op dreef. Die kunnen het nooit heel warm meer hebben. Hoe later de avond, hoe fanatieker de deelnemers. „Daar!” wijst er eentje. Maar ook die bruine vlek blijkt weer een dode boomstam. We moeten stil zijn. En goed kijken. En ja hoor. Daar beweegt iets. „Ssst,

ssst”, wordt er in de boot gefluisterd. Want de dieren kunnen schrikken van onze aanwezigheid. „Daar nog een”, klinkt het opeens. Maar het blijkt hetzelfde dier te zijn, dat even onder water was gedoken en nu weer bovenkwam. Toch zien we er even later meer. Twee. Zelfs drie. Eén bever durft heel dicht bij de boot te komen. Fotocamera’s klikken. Met de rode maan erbij geeft het geweldige plaatjes. We blijven overigens alleen kopjes zien, het grootste deel van hun lijf blijft voor ons verborgen. Toch maakt dat niet eens zo heel veel uit. We zijn zo veel over de bever te weten gekomen dat het lijkt alsof we hem vanavond helemaal spotten. Nog vier grote dieren te gaan.

>>staatsbosbeheer.nl/grote-vijf

UIT NEDERLAND

2204-45-BYL-COM_0.pdf 45

PAGINA 45

4/13/2016 9:48:41 AM

Speciaal voor u als abonnee van het RD...

GRATIS uitjes

Gratis uitjes, speciaal voor u geselecteerd Doepark Nooterhof, Zwolle Midden in Zwolle ligt Doepark Nooterhof, een prachtige groene oase waar jong en oud volop kan genieten en kennis kan maken met allerlei aspecten van een groene leefomgeving. In Doepark Nooterhof is van alles te leren over de natuur en het milieu. Voor kinderen die houden van buitenspelen, de natuur ontdekken en spelen met water is het Doepark Nooterhof een ideale plek. In het park bevindt zich een thematuin, een kruidentuin, twee waterspeeltuinen en een bijentuin. Kinderen krijgen groene vingers!

Speeltuin De Oude Zustertuin, Bodegraven

Geitenboerderij De Mèkkerstee, Ouddorp

Een stukje natuur in het dorp Bodegraven, midden in het Groene Hart van Nederland. Vroeger was de Zustertuin een oude kloostertuin. Nu dient die tuin voor een stukje ontspanning tussen de dieren. Dieren lopen er vrij rond zodat kinderen kennis met ze kunnen maken. Er is ook een speelplaats voor de kleintjes. U kunt een dagje Bodegraven compleet maken met een bezoek aan het Kaasmuseum (dit is niet gratis) en de molen.

De Mèkkerstee is een zorgboerderij. Op de boerderij werken mensen met psychosociale of psychische problemen. Op de Mèkkerstee grazen maar liefst 600 geiten. De vrouwtjesgeiten geven zo’n drie liter melk per dag. Van deze verse melk wordt in de kaasmakerij op ambachtelijke wijze biologische geitenkaas gemaakt. Er is ook een ijsmakerij. Naast geiten zijn er nog meer dieren, zoals kippen, cavia’s, paarden en een varken. Kinderen kunnen zich ook vermaken in de speeltuin. Combineer een bezoek aan de Mèkkerstee met een dagje Noordzeestrand.

www.zustertuin.nl www.doeparknooterhof.nl

www.demekkerstee.nl

De Paardenkamp, Soest Bij het bezoek aan het nationaal paardenrusthuis kunt u zelf kiezen wat u wilt. Een rondleiding door een van de medewerkers, een ilm kijken over het werk dat er wordt gedaan of zomaar wat rondlopen en aandacht geven aan de paarden. U mag ze iets lekkers geven. Ontdek ook hoe het boerenleven hier was in de interactieve verhalenroute op Het Gagelgat. Doe een speurtocht en maak een rondwandeling langs de kuddes in de weiden.

Zendingserfgoedhuis, Zuidland Het cultureel erfgoed van de protestantse zending is te bewonderen in het Zendingserfgoedhuis in Zuidland. Kunstwerken waarin de verschillende interpretaties van de Bijbel naar voren komen, wandkleden afkomstig uit alle uithoeken van de wereld en zendingsbussen in alle vormen en maten... in het Zendingserfgoedhuis raak je niet snel uitgekeken!

www.zendingserfgoed.nl

Corrie ten Boom museum ‘De Schuilplaats”, Haarlem

Bijen en honing spelen de hoofdrol bij Imkerij Poppendamme. In de tentoonstelling is van alles te leren over de bij en de imkerij. U komt van alles te weten over de geschiedenis van de Nederlandse imkerij. Deze activiteit is geschikt voor het hele gezin.

Deze kinderboerderij is de grootste gratis kinderboerderij. Naast ezels zijn er ook cavia’s, geiten, hangbuikzwijnen, kippen en nog veel meer. Kinderen kunnen klauteren en klimmen, springen op de springkussens, spelen in de overdekte ballenbak en skelteren op de skelterbaan! Er is een binnen- en buitenspeeltuin.

Het huis van Corrie ten Boom is nu een museum. Bezoekers worden door een gids rondgeleid en krijgen daarbij informatie over Corrie, haar familie en het huis. Een groot deel van de woning is zo ingericht dat het overeenkomt met hoe het er in de veertiger jaren van vorige eeuw, dus ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, heeft uitgezien. In de oorlogsjaren verleende de familie Ten Boom onderdak aan Joden. De toegang is gratis. Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld. Combineer dit bezoek met een stadswandeling door Haarlem die gratis te downloaden is.

www.imkerijpoppendamme.nl

www.dekoperenezel.nl

www.corrietenboom.com

www.paardenkamp.nl

Kinderboerderij De Koperen Ezel, Epe Imkerij Poppendamme, Grijpskerke

Deze uitjes zijn voor iedereen gratis, we hebben een selectie voor u gemaakt. U heeft hiervoor geen kortingscoupon nodig. Ze zijn daarom niet op onze site rd.nl/abonneevoordeel vermeld. Voor meer gratis uitjes in uw buurt of op uw vakantieadres, kijk op www.gratisdagjeuit.nl

Apen spotten tijdens een vaartocht door de wildernis tekst Gert de Looze beeld RD, Henk Visscher

„Hebben jullie de krokodil gezien?” vraagt een dierentuinmedewerker. „Ik ben hem kwijt en hij heeft nog niet gegeten.” De vaartocht door de Grote Wildernis in DierenPark Amersfoort lijkt niet zonder gevaar. Gelukkig blijft het roofdier roerloos liggen.

T

rap niet te hard, adviseert een dierentuimedewerker. „Als het water onder de fietsboot klotst, moet u wat gas terug-nemen. Met het roer naar links, stuurt u naar rechts. Neem de tijd voor de bochten en pas op voor overstekende apen en krokodillen. Succes mannen.” Een vader en zijn zoon hebben zin in een tochtje. Hoewel: „Zijn hier krokodillen dan?” vraagt zoonlief aan zijn pa. „Geen idee. Die mevrouw zegt het”, is het antwoord. Een ander kind stelt hen gerust: „Die krokodil is nep.” DierenPark Amersfoort breidt uit. In 2014 opende Snavelrijk de deuren, vorig jaar werd de Grote Wildernis gerealiseerd. De Grote Wildernis in een paar zinnen? Erik van Vliet hoeft niet lang na te denken. „Een ruig gebied met de rivier

als dominant onderdeel. Tijdens een vaartocht kunnen bezoekers de dieren spotten die op de eilanden en op de savanne leven.” Van Vliet had als ontwerper van dierverblijven en themagebieden een dikke vinger in de pap bij de totstandkoming van de Grote Wildernis. „Ons park is intiem en knus. Dat houden we graag zo. Het bos moest zo veel mogelijk intact blijven. Er zijn maar vijftien bomen gesneuveld bij de aanleg van de wildernis.”

Bochtige rivier

Toen het team waarvan de ontwerper deel uitmaakte besloot dat er in het nieuwe gebied gevaren moest kunnen worden, schetste Van Vliet een bochtige rivier met een lengte van 400 meter en een breedte tot 10 meter. „Hierdoor ontstonden er twee eilanden. Op het

ene eiland leven ringstaartmaki’s, roodbuikmaki’s en kroonmaki’s. Op het andere eiland kunnen geelborstkapucijnapen hun gang gaan. De dieren komen er beter tot hun recht dan in een kooi.” Snavelrijk vormt een mooie opmaat voor een bezoek aan de naastgelegen wildernis. In „de grootste volière van Nederland”, kan zomaar een vale gier overvliegen. Er wonen verder vogels met spannende namen zoals hamerkop, nimmerzat en kroeskoppelikaan. Jong en oud mag hier keurig in het paadje lopen, maar ook het avontuur zoeken via een zogeheten Klim Allesroute. Diezelfde keuzemogelijkheid biedt de Grote Wildernis. Vanaf de grote en de kleine brug valt het gebied te overzien, maar bezoekers kunnen ook wandelen op een apeneiland en varen op de rivier. „We kiezen bewust voor Klim Allesroutes”, legt Van Vliet uit. „Kinderen

UIT NEDERLAND

PAGINA 47

Hotel Inkelshoês Geniet bij ons van een Bourgondisch arrangement en het mooie Heuvellandschap al vanaf € 43.50 per persoon per nacht.

ven Ervaar het echte buitenle

Reserveer nu uw kamer! Voor meer informatie bezoek onze website of bel 043 - 455 17 42.

Een vakantie bij bungalowpark Hoge Hexel voelt als thuiskomen. Lekker genieten met het hele gezin in het mooie, afwisselende landschap van Overijssel. Vanuit onze prachtig gelegen bungalows geniet u van het echte buitenleven! Ga voor onze actuele prijzen naar

www.bungalowparkhogehexel.nl.

Bezoek onze website voor de nieuwste arrangementen!

Epen, Zuid-Limburg • 043-4551742 • www.inkelshoes.nl

Kom klimmen in het

hoogste en veiligste klimbos van de Veluwe!

Testen doet u niet in de winkel

WANDEL-CENTRUM

U

bent op zoek naar wandelschoenen. Niet voor een wandelingetje van 1½ kilometer tijdens uw korte vakantie op Terschelling, maar voor meerdere plezierige wandelingen, het hele jaar door. U zoekt schoenen die ‘als gegoten’ zitten. Die vindt u niet als u met het paar van uw keuze ‘even een rondje door de winkel’ loopt. Die moet u e r v a r e n tijdens een échte wandeling! Het Wandelcentrum van Antilope biedt u daarvoor volop de mogelijkheid. Dat is kijken, passen en testen tijdens een echte wandeling door het testbos en of langs de wereldberoemde molens van Kinderdijk. Zo wordt schoenen kopen een plezierig dagje uit! *

€ 2,50 KORTING OP DE KINDER-TOEGANGSPRIJS

Continu gezekerd

Hutten-bouw-bos

Diverse parcours

Centraal op de Veluwe, midden in de natuur vindt u Klimbos Garderen. Door een uniek zekersysteem waarbij u continu gezekerd bent, is dit het veiligste klimbos van Nederland. In Klimbos Garderen vindt u diverse parcoursen, waaronder een parcours met uitsluitend tokkels en een parcours vol met fun onderdelen en educatie. Ook voor de ongeoefende en minder sportieve klimmers is dit klimbos dus zeer geschikt! Klimbos Garderen; één met de natuur!

www.klimbosgarderen.nl

Putterweg 70 Garderen -

*Tegen inlevering van de kortingscoupon uit dit blad.

PAGINA 48

UIT NEDERLAND

De koffie staat klaar!

UITGEBREIDE TESTFACILITEITEN VOOR WANDELSCHOENEN TRIALSCHOENEN BERGSCHOENEN

0577 46 0443

Loopcentrum • Cortgene 9 • 2951 EA Alblasserdam Tel: 078-7850351 • www.antilopeoutdoor.nl Voor de uitgebreide collectie, kijk op: www.antilopeoutdoor.nl Voor alle informatie over het testen van uw schoenen: www.wandelcentrum.com

CE RIEN EXPECENTRE

SPELEN MET ZAND Spelen met zand blijft leuk. Niet alleen vijfjarigen, maar ook veel dertigers en zestigers genieten van het bouwen van zandkastelen of van het graven in een grote natuurlijke zandbak. Daarvoor biedt het Veluwse Kootwijkerzand een uitgelezen kans. De volgens Staatsbosbeheer „grootste actieve zandverstuiving van West-Europa” is met zijn oppervlakte van 700 hectare ruim genoeg. Met een paar speelgoedscheppen kan een diepe kuil gegraven worden, inclusief zitbanken voor de hele familie. Een bijzondere plek om een drankje te nuttigen. Zeker als het gat is afgedekt met gevonden takken en een kleed. Vergeet niet om aan een solide entree te denken, anders ligt het resultaat van de noeste arbeid binnen de kortste keren in puin. Wie het graven zat is, kan natuurlijk bijkomen in het nieuwe onderkomen, maar een balletje trappen behoort ook tot de mogelijkheden. Speuren naar sporen is eveneens een aardige bezigheid. Vooral ’s morgens vroeg valt nog goed te zien welke routes muizen de voorbije nacht hebben gekozen.

moeten kunnen klauteren, door tunnels kunnen kruipen en door spleten kunnen gluren. Hun ouders krijgen daardoor meer tijd om naar de dieren te kijken.” Op het eiland van de maki’s lopen bezoekers over een smal pad. Grote boomstronken en -stammen, brokken steen en niet in de laatste plaats apen zorgen voor de wildernisbeleving. De ringstaartmaki’s met hun fijngevormde snuit en lange staart hebben een hoge aaibaarheidsfactor. Een dierentuinmedewerkster voorkomt vriendelijk dat de apen worden aangeraakt. „Wat een knuffelbeesten”, zegt een oudere vrouw. „Zullen we zo’n aap meenemen?” Haar echtgenoot blijkt niet van haar voorstel gecharmeerd: „We hebben al kippen.” De meeste maki’s klonteren samen op een touwbrug en in het gras. Een van de halfapen gaat echter op onderzoek uit. Vanaf de gevlochten wilgentenen naast het pad observeert hij de bezoekers. Het dier verblikt of verbloost niet van de aandacht die het krijgt. Het zet het ook niet op een lopen als een jochie op een halve meter afstand begint te praten.

Gratis frisdrankje

„In een waterfiets, dus op eigen kracht, langs dieren varen, kan nergens in de wereld”, weet Van Vliet. Om mensen het gevoel te geven op expeditie te gaan, zijn er achter op de twintig waterfietsen een oude krat of kist en een net of schep bevestigd. De verrekijker prikkelt de speurzin. Dat een kind er aan de

verkeerde kant doorheen kijkt, kan de pret niet drukken. Bezoekers betalen 2 euro per boot voor de vaartocht van zo’n twintig minuten. Met hun kaartje kunnen ze een gratis frisdrankje in het restaurant halen. De meeste vaargasten genieten in stilte van hun tocht. Een opa verslikt zich in de bocht bij het stenen apenverblijf. Met een stok geeft een dierentuinmedewerker de vaargast een duw

in de goede richting. Een kapucijnaap ligt in een touwbrug boven het water naar passanten te staren. „Hoi aapje, kom maar bij mij in de boot”, roept een jongen. Het dier geeft geen gehoor aan zijn uitnodiging. „We hebben onder het water barrières aangebracht, zodat bijvoorbeeld apen niet in een bootje kunnen springen”, vertelt Van Vliet. Zijn favoriete plek in de Grote Wilder-

nis? „In een waterfiets met aan de ene kant het eiland met de ringstaartmaki’s en aan de andere kant de savanne. Hier komen soms giraffen, zebra’s of sitatoenga’s drinken. De savanne is groter en grilliger van vorm geworden, want dieren moeten elkaar even kunnen ontwijken.”

>>dierenparkamersfoort.nl

Ringstaartmaki langs het wandelpad verblikt of verbloost niet als een jochie probeert een gesprek met hem aan te knopen UIT NEDERLAND

PAGINA 49

DIRECT INFO? BEL 085 – 902 03 06

OP VAKANTIE IN EIGEN TUIN! 16 APRI L

OPENIN ELSPE G ET! De kun

stgrasgig ant groeit Per 16 ap ! ril nu ook in Elspee Welkom: t. Schotkam pweg 159 Elspeet. Sp

Na

Di

or

tg

ra

nh

oo gg

ss

en

VANAF €19,95

ur ec

ht

ra s

Meer dan 30!

VANAF €24,95

W elk e

tu

ke

el

oo

k!

kle ur ...?

VANAF €26,95

VANAF €15,95

AL ONZE VESTIGINGEN HEBBEN HEEL VEEL SOORTEN OP VOORRAAD. DUS DIRECT GENIETEN VAN UW VOORDELIGE AANKOOP!

WAARVOOR KOPEN ZOVEEL MENSEN BIJ ONS KUNSTGRAS?

Voortuinen

Achtertuinen

Balkons

Speelveldje

Camping

Kantoor

Beursstand

ZEER VEEL OP VOORRAAD • ALTIJD DE SCHERPSTE PRIJS • 100% KLANTTEVREDENHEID

® Volg ons op:

WELKOM IN EEN VAN ONZE VESTIGINGEN. VOOR OPENINGSTIJDEN: WWW.KUNSTGRASGIGANT.NL

APELDOORN

DELFT

KOUDEKERKE

LISSERBROEK

RIDDERKERK

WERKENDAM

Prinsenweide 50

Rotterdamseweg 396

Karreveld 41

Turfspoor 155

Voorweg 23A

Bruningsstraat 17

PAGINA 50

UIT NEDERLAND

WIE? Martin Loef (32). WAT? Hoofdagent zeehavenpo-

litie.

WAAR? Regio Rotterdam.

Vechten echten voor een veilige haven tekst Gerco Verdouw beeld Cees van der Wal

bij werken we samen met de Havendienst Rotterdam, de douane en Rijkswaterstaat. Als politie hebben „Helaas ben ik wat later voor het inwe vooral een opsporingstaak, bij caterview, omdat er een lichaam in lamiteiten onderzoeken we bijvoorhet water was gevonden. Daar moes- beeld of er overtredingen zijn geten we naartoe. Het laat zien dat ik maakt. Mijn werkgebied is groot: van nooit van tevoren weet wat er tijdens net voor de Van Brienenoordbrug mijn dienst gaat gebeuren. Dat vind tot 5 mijl op zee. Dat is een gebied ik persoonlijk het leuke aan politievan 45 kilometer lang en 5 kilometer werk. De ene keer assisteren we bij breed met wegen, haventerreinen en een brand in een opslagplaats, de an- recreatiegebieden. dere keer zijn we drugs op het spoor. Ik kom soms heftige zaken tegen. In De ene keer controleren we een klein 2013 is er een plezierjacht overvaren jachtje, de volgende keer staan we op door een motortankschip. Er waren een joekel van een containerschip. twee doden te betreuren. Een meisje In het algemeen is onze taak: bijverloor in één klap haar beide ouders. dragen aan een veilige haven. DaarIk had dienst en heb samen met col-

lega’s ter plaatse onderzoek gedaan. Dit was een ingrijpende gebeurtenis. Een andere keer was er een bedrijfsongeval waarbij een persoon zwaar letsel opliep en daaraan overleed. Aan ons de taak om uit te zoeken hoe het heeft kunnen gebeuren. Was het een misdrijf of een ongeval? Daarvoor moeten we sporen veiligstellen en getuigen horen. Relatief nieuw is dat we steeds vaker vluchtelingen opsporen. Pas ontdekten we een aantal mensen achter in een trailer. Ze probeerden op die manier naar Engeland over te steken. Al met al heb ik een prachtige, afwisselende job.”

UIT NEDERLAND

2204-51-BYL-COM_0.pdf 51

PAGINA 51

4/13/2016 10:03:31 AM

De snelweg is helemaal niks voor een trike. Vliegjes en opspattende steentjes voelen als kogeltjes aan

Uitwaaien op drie wielen tekst Gerco Verdouw beeld RD, Anton Dommerholt

Het is geen motor, het is geen auto. Een helm is niet verplicht, een gordel wel. Een trike is ideaal voor de automobilist die nooit aan motorrijden is begonnen.

PAGINA 52

2204-52-BYL-COM_0.pdf 52

H

et verhuren van trikes is een „uit de hand gelopen hobby” van Arno Bleijenberg (35) en Herbert van Asselt (29). De twee Uddelnaars zijn buren en goede vrienden. „Arno had al eens een trike gehad. Op een gegeven moment besloten we er samen een aan te schaffen. Daarna kwam het idee om de trike te gaan verhuren. Dat bleek heel goed te lopen, dus hebben we meer trikes gekocht voor de verhuur.” Naast vier eigen driewielers, kunnen de Uddelnaars er nog twee bij huren, zodat ze bijvoorbeeld voor bedrijfsuitjes zes trikes beschikbaar kunnen stellen voor in totaal zestien man. „Pas kwam de vrijwillige brandweer van Ermelo met 32 man. De helft ging eerst trikerijden. De andere helft doet een andere activiteit met SOS Events, waarmee we veel samenwerken. Halverwege ruilen de groepen.” Verschillende keren zijn de

trikes voor een trouwerij verhuurd. Hoog tijd om eens op een trike te stappen. Van Asselt legt uit hoe eenvoudig het voertuig te bedienen is. „De motor is van een Volkswagen kever, dus schakelen doe je gewoon met een pookje. Het linkervoetpedaal is de koppeling, net als in de auto. Rechts zit de rem. Het gas geven gaat net als bij een motor met een gashendel op het stuur.” Het klinkt niet moeilijk allemaal. Eerst maar eens de rustige zandweg op om het uit te proberen. De koppeling moet ver opkomen voordat de trike begint te rijden. Voldoende gas erbij, en daar gaat het gevaarte. De zandweg blijkt niet zo’n handige keuze. Zodra de trike meer vaart begint te maken, spuwt het voorste wiel allemaal zand in het gezicht van de bestuurder. Dan maar de verharde weg richting Garderen. Dat gaat een stuk beter. De geur van het bos vermengt zich met

de uitlaatgassen van de tractor die iets verderop rijdt. Dat is iets wat de verdere rit blijft opvallen. Omdat er geen glas van een autoruit of integraalhelm voor z’n neus zit, ruikt een trikeberijder alle geurtjes die er onderweg in de lucht hangen. Nooit geweten dat de slachterij in Stroe een eigen aroma heeft. Richting Kootwijkerbroek passeert de trike eerst een kalvermestbedrijf, daarna moet er zo te ruiken wel een varkensschuur in de buurt zijn. Even verderop geeft vers gemaaid gras zijn eigen gratis natuurparfum af. En in het Schaffelaarse Bos bij Barneveld hangt de harsgeur van een naaldbos. Als trikerijder heb je veel bekijks. En iedereen wil meerijden. Dochter Rebecca (10) ook, maar alleen op voorwaarde dat haar vader niet te hard gaat. Het is ook best een aparte ervaring om met een vaartje van 60 kilometer per uur op een bankje te zitten met alleen een heup-

UIT NEDERLAND

4/13/2016 10:08:35 AM

AVONTUURLIJK VOERTUIG Trek er eens een dag opuit met een alternatief, avontuurlijk, gemotoriseerd voertuig. Bijvoorbeeld de buggy, een vierwielig karretje met dikke banden. Oorspronkelijk is een buggy een Volkswagen kever met een open carrosserie. In Amerika de kever ”VW Bug”, vandaar de naam buggy. Je kunt ze onder andere huren in Zeeland (bugracer.nl), op de Veluwe (buggy-huren.nl, buggyhurenveluwe.nl) en Limburg (motorent.nl). Bij veel van de buggyverhuurders kun je ook een quad huren, maar dat is wel een stuk gevaarlijker. In een buggy of op een trike zit de bestuurder in een gordel, bij een quad niet. Afgelopen jaren zijn er diverse ongelukken met quads gebeurd, al dan niet met dodelijke aloop. Voor trike, de buggy en de quad is geen motorrijbewijs nodig. Dat is ook het geval bij de Piaggo MP3, die ook op diverse plekken gehuurd kunnen worden. Dit is een motor met twee wielen aan de voorkant, waardoor het voor de wet een driewieler is.

gordel om. Haar iets oudere zus Carine (11) vindt dat tempo juist prachtig en zou nog wel iets meer vaart willen maken. De wind laat haar lange haren wapperen. Van een zorgvuldig gevormd kapsel blijft weinig over op een trike. Omdat Rebecca is afgehaakt, wil Carine even een vriendinnetje ophalen voor het geplande ritje. Dat ‘even ophalen’ kun je met een trike vergeten. Niet alleen het vriendinnetje wil een rondje mee, maar haar hele familie staat te trappelen. Maar er passen maximaal twee volwassenen en een kind op het bankje. Ach, als trikerijder moet je geen haast hebben.

De snelweg is helemaal niets voor een trike. Als je zonder helm rijdt voelen vliegjes en opspattende steentjes als kogeltjes aan. Zelfs met zonnebril op, doet de harde wind je ogen constant tranen. Nee, die enkele kilometer van afslag Barneveld naar knooppunt Barneveld is wel genoeg. De toeristische route richting Driedorp en Putten is beter geschikt. Rustige weggetjes die door een soort coulissenlandschap voeren. De voeten uitgestrekt naar voren, de rug heeft een prima leuning. Met 50 kilometer per uur is er zelfs nog

tijd om te kijken of er reeën in het weiland staan. Tijd voor een stop in Ermelo. Kennissen kijken verstoord als er zo’n apart gevaarte voor hun huis stopt. „Waar rijd jij nu in rond?” De verbazing is wel te begrijpen. Zeker de voorkant van een trike ziet er uit als een Harley-Davidson, de motor die zo geliefd is bij motorclubs. De berijder zou met zonnebril ook zomaar in dat vakje geplaatst kunnen worden. Toch klopt dat imago niet, zegt Arno Bleijenberg als de trike wordt teruggebracht. „Allerlei soorten mensen komen hier trikes huren. Uit de gereformeerde

gezindte of daarbuiten. Senioren voor een rustig dagje toeren over de routes die we erbij leveren. Of jongeren voor bijvoorbeeld een vrijgezellenfeestje. Maar iedereen geniet. En er is zover wij weten nog nooit iemand aangehouden omdat er bijvoorbeeld te hard of asociaal gereden zou zijn. Het gaat erom dat mensen een ontspannen rit kunnen maken. En we hebben nog nooit gehoord dat dat niet is gelukt.”

>>trikeverhuurveluwe.nl

UIT NEDERLAND

2204-53-BYL-COM_0.pdf 53

PAGINA 53

4/13/2016 10:09:02 AM

Rien Poortvliet zag zichzelf als een tekenende verhaalverteller. Schitterend wist hij een ree, vos of een kabouter vast te leggen. Op het Veluws zandsculpturenfestijn zijn Poortvliets tekeningen nu in zand gevangen.

De wereld van Rien Poortvliet in zand

H

Net als in voorgaande edities komen de zandkunstenaars uit landen van over de hele wereld: Italië, Duitsland, Engeland, Rusland, de VS. Uren en uren hebben ze met hun tools in Maaszand met een vierkante korrel zitten krabben en hakken totdat er een schitterend, superrealistisch hert of zwijn uit tevoorschijn was gekomen. Op 14 april heeft de familie Poortvliet het zandsculpturenfestijn officieel geopend. De dag erna gaan de deuren voor het grote publiek open. Van Ee verwacht dit jaar zo’n 150.000 bezoekers uit heel Nederland te kunnen begroeten. „Dit thema leeft. Al tijdens de voorbereidingen kwamen er mensen spontaan boeken en andere

et idee om “iets” met Rien Poortvliet te doen, zat al jaren in zijn hoofd, vertelt Adri van Ee, eigenaar van De Beeldentuin, waar het Veluws Zandsculpturenfestijn plaatsheeft. „Nu, tijdens de achtste editie, is het er eindelijk van gekomen. Ik vind het prachtig dat we het werk van deze beroemde kunstenaar, die dicht bij de natuur en het Veluwse leven bleef, hier in Garderen kunnen tonen.” In totaal zijn er vanaf 15 april zo’n 120 sculpturen te zien, vooral van de Veluwse flora en fauna, maar ook van kabouters, die er waarschijnlijk nooit hebben rondgelopen. In het overdekte deel bevinden zich zo’n 40 zandkunstwerken die een spreekwoord uitbeelden. Wie ze allemaal goed heeft, maakt kans op een leuke prijs. Topstukken zijn volgens Van Ee ”De boer met het paard” en ”De Gouden Koets” met acht span paarden ervoor. Van Ee: „Vooral die eerste is net een echt schilderij.”

De locatie Het Veluws Zandsculpturenfestijn vindt plaats op het terrein van De Beeldentuin in Garderen: zowel buiten als binnen. Naast de ruim 100 zandkunstwerken bevat De Beeldentuin honderden betonnen en bronzen tuinbeelden, een gezellig showroomdorp met nog eens 1300 m² aan meubels en woondecoraties, zelfbedieningsrestaurant Grootmoeders Preuverie en lunchroom De Rozentuin. Het buitenterrein is goed toegankelijk voor rolstoelgebruikers en zelfs van bovenaf te bewonderen! Neem plaats in een van de karretjes die over de monorail rijden en overzie alle attracties in een oogopslag. Het Veluws Zandsculpturenfestijn vindt plaats van 15 april t/m 29 oktober 2016. Het is maandag t/m vrijdag geopend van 10.00 tot 17.30 uur en zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur. Zondags gesloten.

PAGINA 54

UIT NEDERLAND

kunstwerken van Poortvliet brengen.” Aan de reacties van bezoekers van vorig jaar te zien, zijn de verwachtingen terecht hooggespannen. Op de site van het evenement schrijven ze het volgende: „In één woord, prachtig. Echt de moeite waard om te gaan kijken! Je komt ogen te kort.” „Indrukwekkend wat ze met zand kunnen doen.”

Info ’t Veluws Zandsculpturenfestijn Oude Barnevelderweg 5 3886 PT Garderen 0577-462482 www.zandsculpturen.nl

KAMPEERPLAATSEN – VERHUUR CHALETS – SAFARITENTEN

Na tuu r- e n sp e e lboe r de r ij

Lekker spelen in de natuur

Kom genieten van Walcheren en de Zeeuwse kust!

Midden in het Zeeuwse landschap staat een grote speelboerderij,

Grote buitenspeeltuin (4.500m2)

waar je lekker kunt ravotten buiten in de natuur. 4500m2 buiten-

RECREATIETEAM AANWEZIG!

speeltuin. Je kijkt je ogen uit. Een trampoline, kabelbaan, wiebelstuiterband, schommelband, voetbalveld, grote zandbak en nog veel meer.

WELKOM BIJ CAMPING DUINZICHT!

Verrassings binnenspeeltuin

(600m2)

plezier in de binnenspeeltuin. Kom heerlijk genieten van een

Dé familiecamping aan de Zeeuwse kust

U kunt heerlijk verblijven in een chalet, safaritent of woodlodge. Of kom ontspannen op onze kampeerplaatsen of ruime comfortplaatsen. Terwijl de kids spelen bij het recreatieteam kunt u genieten van de prachtige Zeeuwse omgeving.

hapje of een drankje op ons terras of in het gloednieuwe Relaxtaurant,

Sfeervol Relaxtaurant

ENTREE GRATIS Elke dag open vanaf 10:00 uur. Poppendamseweg 3a in Grijpskerke

Welkom bij Camping Duinzicht! 0118 55 13 97 - campingduinzicht.nl

dat zo uit de jaren ‘70 lijkt te komen. Ook zeer geschikt voor feestjes.

Kortom; kom genieten van Walcheren bij Camping Duinzicht

Dé familiecamping aan de Zeeuwse kust

PLUS meer dan 600 m2 speel-

www.hofpoppendamme.nl

Een huifkar dagtocht

Boerderijfair

door de mooie Krimpenerwaard

Vrijdag 6 mei 2016

Wij bieden u ritten tot 7 uur met tussenstops (koffie/thee) Wij rijden u naar musea, kaasboerderij, geitenboerderij, dierentuin, bezoekerscentrum enz. Onze geveerde wagen van 8 tot 54 personen is ook geschikt voor rolstoelgebruikers.

Familie Broere 0180 - 66 31 51

van 10:00 tot 18:00 uur Kom met het hele gezin naar de boerderijfair in Meliskerke! Geniet van de boerderij, dieren, brocante, terrasjes, demonstraties en workshops met veel gezelligheid. Adres: Mariekerke 13 - 4365NK - Meliskerke www.boerderijfair-dekoehoorn.nl UIT NEDERLAND

PAGINA 55

Waar denkt u aan tijdens een dagje uit?

RMU, als uw dagelijks brood in het geding is Een dagje uit is een stuk minder gezellig als u piekert over uw baan. Vanwege een dreigend ontslag, arbeidsconlict of naderende reorganisatie bijvoorbeeld. RMU-leden doen bij dergelijke problemen een beroep op onze juristen. Professionele, deskundige adviseurs die opkomen voor hun belangen. Niet door direct het mes op tafel leggen, maar juist te zoeken naar een oplossing die recht doet aan alle betrokkenen. Nog geen lid? Sluit u nu aan bij de christelijke vakorganisatie die zich in alles afhankelijk weet van de Gever van ons dagelijks brood.

Plesmanstraat 68 | Postbus 900 | 3900 AX Veenendaal | T 0318 54 30 30 | E info@rmu.nu | www.rmu.nu

Word lid op www.rmu.nu