RDMagazine winterpuzzelnummer 2020

Elke week bij het Reformatorisch Dagblad

zaterdag 5 december 2020

DUBBELDIK VOL

PUZZELS

inhoud & vooraf

6

100

24

103

beeld voorpagina: iStock

105

2

76

108 RDMagazine

4

goed nieuws Dankbaar 2020

6

het gesprek Corine de Jong: Als je die ellende ziet, ga je vanzelf zegeningen tellen

15

column Pakjesavond

16

verdieping Drie keer doneren

24

rd-actie Als christen er zijn op de wallen

28

schoonheid Er is er één jarig, hoe naar, hoe naar

32

uitleg Hoe je prijspuzzels inlevert

35-59 puzzels Puzzelpagina’s voor kinderen 54

zelf lezen Dat gaat net goed

62

advertentiepuzzel Puzzelstukjes

65-99 puzzels Puzzelpagina’s voor volwassenen 76

kort verhaal Vrede op aarde

100

gezien Jubilerende bordspellen

103

tips Voor donkere decemberavonden

105

recept Indische boerenkoolstampot

106

puntuit Tijd geven aan anderen

108

kits Geven zonder geld

110

strip Een koninklijk cadeau

114

oplossingen Eerst oplossen, dan kijken

115

het laatste woord Advent (2)

zaterdag 5 december 2020

Doorgeven Er zijn getrouwde mensen die heel blij worden als ze thuiskomen in een opgeruimd huis. Dat is voor hen een teken: de ander houdt van me. Voor anderen maakt een beetje rommel weinig uit.

Pas als zij een arm om hun schouders voelen, weten ze dat ze geliefd zijn.

Of als iemand anders de moeite heeft genomen een bos bloemen te kopen, of als ze een zelfgemaakte tekening krijgen. Die laatste categorie mensen zit in de decembermaand, waar cadeautjes geven en krijgen bij veel mensen op de agenda staat, wel goed.

In de artikelen in dit magazine, waarin het onderwerp ”geven” centraal staat, blijkt wel dat het daarbij niet altijd om iets materieels hoeft te gaan. Zelfs een oplossing doorbellen –per antwoord gaat 40 cent naar de RD-actie– kan een daad van liefde zijn.

In dit magazine zit ook een cadeau: pagina’s vol puzzels. En heb je daar zelf nu net niks mee? Dan kun je dit blad natuurlijk ook altijd weer doorgeven.

Mariska Dijkstra

3

goed nieuws

4

RDMagazine

OPROEP Uw goede nieuws

beeld Pixabay

Hoe donker een tijd ook is, er zijn altijd lichtpunten. Daarom staat in RDMagazine wekelijks een foto met goed nieuws. „Maar wat voor de een goed nieuws is, is dat voor een ander helemaal niet”, schreef een lezer. Daarom is de redactie van RDMagazine benieuwd naar uw goede nieuws van 2020. Mail een tekst van maximaal 100 woorden –en/of een foto waarin u uw goede nieuws van 2020 in één foto vangt– vóór 11 december naar rdmagazine@rd.nl o.v.v. ”goed nieuws”. Een selectie krijgt een plekje in RDMagazine van 19 december.

zaterdag 5 december 2020

5

beeld RD, Henk Visscher

het gesprek

6

RDMagazine

Ooit dacht Corine de Jong verpleegkundige te worden. Het werd echter een leven vol hulp aan mensen in nood

zaterdag 5 december 2020

7

het gesprek

Gedreven om iets voor de naaste te doen Ze voelt zich al tientallen jaren gedrongen om mensen in nood te helpen.

Corine de Jong (50) stapte recent over van Kom over en help naar House of Hope in Rotterdam-Zuid. Dagelijks komt ze in aanraking met armoede, eenzaamheid, psychische beperkingen en verslavingen. „De Bijbel roept mij op om te delen van mijn eigen rijkdom.”

Ad Ermstrang

O

p de achtste verdieping van de lat in Waddinxveen-Noord is het uitzicht schitterend.

Rechts ligt het Bentwoud, in het midden doemen de contouren van Zoetermeer op. Aan de linkerzjde zjn de bogen van de Rotterdamse Van Brienenoordbrug zichtbaar.

Corine de Jong is direct verkocht als ze in 1997 kennisneemt van de weidse blik vanuit een van de hoogste plekjes van Waddinxveen. „Vroeger moest

8

ik er niet aan denken om in hoogbouw te wonen.

Ik ben buiten het dorp opgegroeid.”

De ruimte in haar jeugd wordt vormgegeven door de pluimveehouderj van haar ouders, die vanuit Stolwjk in Waddinxveen een kippenbedrjf beginnen. Corine groeit op als jongste in een hervormd gezin met tien kinderen. Een van haar broers heeft ze nooit gekend. Hj verdrinkt op vierjarige leeftjd.

Met haar zes zussen en twee broers heeft ze een hechte band. Dat geldt ook voor de rest van de familie. „Ik was vjf toen mjn ouders 25 jaar waren getrouwd. Met z’n allen gingen we een weekje weg. Het was de eerste keer dat mjn ouders op vakantie gingen.” Het is de start van een familietraditie. „Sinds die tjd gaan we er in mei steeds met z’n allen op uit. We zjn nu met circa 85 familieleden.”

RDMagazine

beeld RD, Henk Visscher

zaterdag 5 december 2020

9

het gesprek

Haar ouders leven niet meer. Ze sterven zeven weken na elkaar, nu zestien jaar geleden. „Dat heeft de onderlinge band nog hechter gemaakt.

Het was een heel droevige periode, waarin ik tegeljkertjd sterk de nabjheid van God heb ervaren.

Psalm 146 is veel voor me gaan betekenen: „Hj houdt de wees en weduwe staande.” In dat licht was het een mooie tjd.”

Een van haar broers neemt het pluimveebedrjf over. Haar ouderljk huis is er nog, maar de fysieke herinnering aan de onderneming is verdwenen. „Vier jaar geleden is er brand uitgebroken.

Daarbj zjn 60.000 kippen om het leven gekomen.

De schuren zjn in een paar uur tjd in de as gelegd. Nog steeds mis ik wat. Het was toch het levenswerk van m’n vader. Mjn broer heeft het bedrjf niet meer opgebouwd en zich meer gericht op bestuurljke taken.”

Wat voor werk wilde u gaan doen? „Als jong meisje had ik het voornemen om verpleegkundige te worden. Na de havo vroeg ik me af hoe ik dat ooit had kunnen denken, want ik ben bang voor bloed en voor een spuit. Ik heb gesolliciteerd als secretaresse bj een bouwbedrjf in Benthuizen en werd daar aangenomen. Het was een ijn bedrjf en ik had het er jarenlang goed naar m’n zin.”

Toch ging u er weg. Waarom? „Het gaf me geen voldoening. Het bedrjf was er, begrjpeljk, op gericht om geld te verdienen en diep in m’n hart had ik al het gevoel dat ik me liever voor een goed doel wilde inzetten. Stichting Ontmoeting vroeg een administratief medewerkster. Ik ben daar in 1994 benoemd. Er werkten toen zes mensen. Omdat ik in het begin voor mjn gevoel niet veel te doen had in een nieuwe functie, kreeg ik er public relations en communicatie bj.

Dat was heel leuk en ik ben ook avondopleidingen voor communicatie en fondsenwerving gaan doen. Ik heb tot 2009 bj Ontmoeting gewerkt. Het aantal collega’s was uitgegroeid tot 120. Het was een prachtige tjd. Voor mjn gevoel werd de organisatie wel erg groot. Ik ben meer van het kleine; het persoonljke en overzichteljke. Toen er een communicatieadviseur bj Driestar educatief werd gevraagd, heb ik gesolliciteerd.”

Een beetje een dissonant in uw loopbaan, die zich kenmerkt door hulp aan mensen in nood. „Dat klopt. Ik vond het christeljk onderwjs belangrjk. Toch kwam ik er al snel achter dat dit werk toch niet m’n hart had. Maar het was voor mj lastig dat toe te geven omdat ik er nog niet zo lang werkte. De drang bleef om wat te doen voor de minderbedeelde medemens.”

10

Waarom? „De Bjbel vraagt ons om te delen van onze rjkdom. Als je ziet hoeveel eenzaamheid, armoede en ellende er is, dan ga ik vanzelf m’n zegeningen tellen. Ik word dan wel innerljk gedreven om iets voor mjn naaste te doen. Bj Ontmoeting had ik zo veel narigheid gezien. Mensen die buiten sliepen en verslaafde prostituees. Op vrjdagavond deelden we soep uit op de tippelzone aan de Keileweg. Het was voor mj een onvoorstelbaar idiote wereld die schreeuwde om hulp.”

U zag al snel om naar iets anders? „Ja, hoewel het enkele jaren duurde voordat er iets op mjn pad kwam. Heel kort heb ik bj Mercy Ships gewerkt. Het beviel me daar niet. Daar wil ik het liever niet meer over hebben. Daarna ben ik naar Kom over en help gegaan. Ik zat er al in het bestuur. Een uitvloeisel van mjn Driestartjd.

Toen zocht ik naar andere mogeljkheden om me voor goede doelen in te zetten. Ik kwam in 2014

„In het buitenland was ik het meest getroffen door de combinatie van kou en gebrek” bj Kom over en help. Ten diepste was de doelgroep niet minder behoeftig dan bj Ontmoeting.

Alleen speelde het zich meer in het buitenland af.

Als het om armoede gaat, zie je die intenser dan in Nederland. Hier zjn allerlei sociale vangnetten.

Die ontbreken in landen als Moldavië, Oekraïne, Armenië, Albanië, Oezbekistan en Georgië.”

U bezocht die landen met enige regelmaat.

Wat deed dat met u? „Die reizen waren echt onvergeteljk. Ik kwam bj gezinnen in diepe armoede. Het meest was ik getroffen door de armoede in wintermaanden.

Misschien is de combinatie van kou en gebrek wel het ergst. Voor gesprekken moest je de tjd nemen. Je kon niet zomaar bj gezinnen binnenvallen met een grote fotocamera. Het gaat om oprechte belangstelling, van mens tot mens, waarbj er sprake is van geljkwaardigheid. Eerst luisteren en dan –misschien– een foto.”

Sinds mei werkt u voor House of Hope. Wat doet die stichting? „House of Hope is vjftien jaar geleden voortgekomen uit International Christian Fellowship Rot-

RDMagazine

Corine de Jong Corine de Jong (1970) gaat na de havo aan de slag bij een aannemersbedrijf. Na een aantal jaren stapt ze over naar stichting Ontmoeting. Daarna werkt ze voor Driestar educatief, vervolgens voor Kom over en help en nu bij House of Hope. Ze is als vrijwilliger actief voor Gevangenenzorg Nederland, bezoekt ouderen, is lid van het landelijk bestuur van de Hervormde Vrouwenbond en lid van de pr-commissie van zangkoor Vox Jubilans. Ze is ongehuwd en lid van de hervormde gemeente van Waddinxveen.

terdam, de internationale kerk. Op drie locaties in Rotterdam-Zuid is er laagdrempelige opvang voor iedereen die om wat voor reden dan ook hulp nodig heeft. Het is een relatief kleine christeljke organisatie met 12 betaalde krachten en 350 vrjwilligers. Het is voor mensen niet gemakkeljk om bj een kil loket je problemen op tafel te leggen.

Bj ons mogen ze gewoon gezellig in de huiskamer komen en proberen we een band op te bouwen.

Dan is het eenvoudiger om iets van je problemen te vertellen.”

Hoe kwam u daar? „Dat ging wonderljk en voorspoedig. Bj Kom over en help werd de organisatiestructuur veranderd, waardoor ik minder uitdaging ervaarde.

Het ging me echt aan het hart en ik heb ook een traantje gelaten. Ik zag een vacature voor een managementondersteuner bj House of Hope en werd getriggerd door de begrippen cultureel, armoede en eenzaamheid. Ik heb informatie ingewonnen, maar had aanvankeljk het idee dat het ging om een soort van veredelde secretaresse. Het liet me niet los, zodat ik later weer eens op de site keek en zag dat de vacature nog openstond. Het viel me op dat er op een van de drie locaties een interimteamleider werkzaam was. Ik heb opnieuw gebeld.

Het bleek dat zj biddend op zoek waren naar zowel een communicatieadviseur/fondsenwerver als een teamleider, beiden in deeltjd. Nu heb ik echt een droombaan. Fondsenwerving én contacten met mensen die de locatie Katendrecht bezoeken.

Ik heb er echt Gods leiding in gezien dat ik nu beide zaken die mjn hart hebben, mag verenigen.

Ik ga iedere dag dankend naar huis.”

beeld RD, Henk Visscher

Welke doelgroep waarmee u werkte, hebt u het meest in uw hart gesloten? „Het is heel moeiljk om dat onderscheid aan te brengen, maar ik vind het wel het meest aangrjpend als je mensen spreekt die echt niemand anders hebben. Of dat erger is dan armoede? Ik spreek af en toe met een man die met de buurt overhoop ligt, omdat hj werkeljk van alles bewaart en zjn woning werkeljk uitpuilt. Zou je niet eens opruimen, zeg je dan. En dan komt het: „Voor wie moet ik dat doen? Er komt toch nooit iemand bj mj.” Dat is heel erg. Dat je voor niemand van enige waarde bent, mag eigenljk niet bestaan. Dat houdt me sterk bezig. Ik denk dat we veel te druk zjn met ons eigen wereldje. Met een economie die op gang moet komen, met de inrichting van ons huis, met gezond leven en bewegen en tjd voor onszelf. Allemaal niet onbelangrjk, maar de echt minderbedeelden worden vergeten.”

Geldt dat ook voor de gereformeerde gezindte? „Het is een gegeven dat binnen de achterban van

zaterdag 5 december 2020

11

beeld RD, Henk Visscher

het gesprek

12

RDMagazine

verschillende stichtingen en organisaties veel geld wordt gegeven aan goede doelen en dat er veel tjd wordt besteed aan vrjwilligerswerk. Dat is prachtig. Maar anderzjds zie ik dat veel christenen sterk bezig zjn met de inrichting van hun woning of de aanschaf van een nieuwe auto. Waaraan besteden we onze tjd? Ga dan liever even langs bj een oude buurvrouw of een eenzaam lid van je kerkeljke gemeente. Het is goed om regelmatig de vraag te stellen: is mjn leven in overeenstemming met Gods wil? Maak mjn uren en mjn tjd tot Uw lof en dienst bereid. Daar gaat het toch om?”

Hoe sober leeft u zelf ? „Wat is sober? Ik probeer me bj nieuwe aankopen steeds af te vragen of ik iets echt nodig heb.

Is dat niet het geval, dan gaat het niet door. Van huis uit heb ik meegekregen dat je tevreden moet zjn met wat je hebt. Meer dan tevreden zjn, hoeft niet. Je kunt met je uitgaven anderen helpen.

Ik denk dat we elkaar daar te weinig kritisch op bevragen. Dan wordt wel naar de rjke Abraham verwezen, maar in het Nieuwe Testament wordt rjkdom niet positief beoordeeld. Dat mag in de prediking best weleens wat meer worden benadrukt.”

Eerder hadden we een inanciële crisis, nu corona. Wat zjn de gevolgen? „Dat treft als het om bezit gaat vooral de mensen die al kwetsbaar waren. Ons inloophuis was pas opnieuw noodgedwongen enige tjd gesloten.

Toen we opengingen, stond dezelfde dag weer een groep op de stoep. Dat zjn mensen die alleen naar ons komen en verder niemand hebben.”

U was altjd heel open over het niet-gehuwd zjn. Speelde dat een rol bj uw werk? „Het is niet zo dat ik daarom de hulpverlening ben ingegaan. Het alleen-zjn gaf me wel de vrjheid om veel dingen te doen. Ik heb geen idee hoe het zou zjn gegaan als ik wel getrouwd zou zjn en een gezin had gehad.”

tjd voor hobby’s? „Ik iets en lees graag, maar bovenal ben ik als lid van het koor Vox Jubilans verslingerd aan zingen. Vox Jubilans is voor mj een bjzonder koor. Het staat in de amateurwereld bekend om zjn kwaliteit, maar bovenal dragen we zingend het Evangelie uit. De Boodschap staat voorop. En zingen geeft ook ontspanning, het maakt je hoofd leeg.”

Ooit liet u in een column doorschemeren best in het klooster ruimte voor stille tjd te willen ervaren. Is dat nog zo? „Mjn stille tjd is gewoonljk na het avondeten.

Ik probeer daar zo min mogeljk tussen te laten komen. Een discipel kan niet zonder discipline.

Daarnaast is de zondag belangrjk om weer op te laden. Ik moet weleens glimlachen om predikanten die bidden voor singles die alleen thuiskomen.

Laat ik dat nu net heerljk vinden. Het geeft me tjd voor een goed boek, niet gestoord door anderen. Wat dat betreft hoef ik echt het klooster niet in.”

„Aandacht in het gebed voor singles? Laat ik alleen thuiskomen op zondag nu net heerlijk vinden”

Vele jaren schreef u in het Reformatorisch Dagblad stukjes onder het kopje “Uit het hart”. In een daarvan noemde u het zelfs een voorrecht om ongehuwd door het leven te gaan.

Lachend: „Ik heb bj dergeljke discussies de neiging om aan de andere kant van de boot te gaan hangen, vandaar. Maar niet vergeten mag worden dat het in de Bjbel staat. Bj Paulus, een man tegen wie we toch hoog opzien. Ik ben werkeljk dankbaar voor alles wat God me geeft. Ook voor de mogeljkheden om iets voor een ander te betekenen.”

Christenen zjn niet alleen maar ergens tegen, maar vooral ergens voor, zei u eens.

Licht dat eens toe. „In gesprekken gaat het vaak over wat wj als christenen mogeljk gaan verliezen, zoals onderwjs- en godsdienstvrjheid. Zonder meer heel actuele en wezenljke zaken. Maar laat christenen voorál uitblinken om hun positieve levenswandel, waarin ze veel betekenen voor hun naasten. Laten we vooral aan mensen vertellen dat ze met hun zonden en zorgen bj de Heere terechtkunnen. Ik hoop dat we laten zien hoe goed het is om de Heere te dienen. Deze kern vind ik steeds belangrjker worden. Bj de dagopening van House of Hope zit ik nu met een moslim en een alleenstaande moeder met tal van tattoos en een neuspiercing uit het Woord te lezen. Vroeger zou ik me druk hebben gemaakt over de zuiverheid van de vertaling van die Bjbel. Nu denk ik: wat prachtig om zo met elkaar over de Heere Jezus te spreken .”

Hebt u, naast allerlei vrjwilligerstaken, nog

>>rd.nl/hetgesprek

zaterdag 5 december 2020

13

Ook in de winter... ...een warm welkom in onze winkels!

Puzzel mee en kom eens op bezoek!

DOE MEE EN WIN! De oplossing wordt gevormd door de cijfers die horizontaal in de middelste rij staan. Stuur de oplossing, met vermelding van de vestiging waarvan u een waardebon wilt winnen, voor zaterdag 30 januari 2021 naar puzzel@kringloopwinkelgoedengebruikt.nl. U maakt kans op een waardebon van € 50,- te besteden in een kringloopwinkel naar keuze!

als vrijwilliger, neem contact

Wij zien u graag

op met de vestiging in uw omgeving welke bijdrage u kunt leveren (verschillende taken, tijden in overleg)

als klant, in ons grote assortiment vindt u altijd iets naar wens tegen een betaalbare prijs

Mooie spullen – Leuke prijzen – Voor elk wat wils Kringloopwinkel Noordenweg

Kringloopwinkel De Mors

Noordenweg 87 2984 AG Ridderkerk T (0180) 222 003 info@kringloopnoordenweg.nl www.kringloopnoordenweg.nl

Spoelerstraat 7 7461 TX Rijssen T (0548) 750 459 info@kringloopwinkeldemors.nl www.kringloopwinkeldemors.nl

Openingstijden:

Openingstijden:

Dinsdag Donderdag Zaterdag

Dinsdag Donderdag Zaterdag

10:00 – 16:00 10:00 – 16:00 10:00 – 13:00

10:00 – 15:30 10:00 – 15:30 10:00 – 16:00

Kringloop Ramsjburg

Kringloopwinkel Goed & Gebruikt

Kringloopwinkel Oude Molen

Oude Veerseweg 3 4332 SH Middelburg T (06) 340 184 95 info@ramsjburg.nl www.ramsjburg.nl

Dirk Dronkersweg 18 4462 GA Goes T (0113) 745 206 info@kringloopwinkelgoedengebruikt.nl www.kringloopwinkelgoedengebruikt.nl

Kerklaan 2a 4043 ME Opheusden T (0488) 440 000 info@kringloopoudemolen.nl www.kringloopoudemolen.nl

Openingstijden:

Openingstijden:

Openingstijden:

Dinsdag Woensdag Vrijdag

Dinsdag Donderdag Zaterdag

09:30 – 17:00 09:30 – 17:00 09:30 – 17:00

09:30 – 16:30 09:30 – 16:30 10:00 – 13:00

Woensdag Donderdag Zaterdag

10:00 – 15:00 10:00 – 15:00 10:00 – 15:00

Eerste zaterdag van de maand geopend van 10:00 - 12:30

* In de winkels werken alleen vrijwilligers; de netto-opbrengst is bestemd voor: Zending Gereformeerde Gemeenten, Deputaatschap Evangelisatie en Deputaatschap Israël

column

Iets aardigs wim@rd.nl

H

et was, toen ik jong was, een veelgehoorde opmerking in reformatorische kringen als 5 december naderde. „Sinterklaas? Nee, dat vieren wj niet, hoor. Wj houden pakjesavond. Voor de kinderen natuurljk.”

Nu is mjn jeugd alweer heel lang geleden, dus ik weet niet of het nog steeds een gangbare verontschuldiging is om op de avond van 5 december als reformatorisch gezin wel bj elkaar te zjn, banketletters te snoepen en cadeautjes uit te delen, maar geen sinterklaas te vieren. Eerljk gezegd vond ik het altjd een beetje lauw. Als je op principiële gronden tegen het vieren van het sinterklaasfeest bent, dan heb je daarvoor toch helemaal geen excuus nodig?

Veel onbegrjpeljker vind ik het dat fervente reformatorische tegenstanders van het vieren van jaardagen van roomse bisschoppen fel protesteren als er gemeenten zjn die sinterklaas strippen van de christeljke symbolen. Daarmee zouden ze nameljk onze christeljke waarden verloochenen. Ik kan die redenering van veel mensen volgen, maar niet van tegenstanders van het feest.

Hoe dan ook: dit jaar kan het sinterklaasfeest eigenljk niet eens gevierd worden. Dus je zou denken dat er evenmin discussie is over het feest of over de huidskleur van de Pieten. Niets is echter minder waar, zo ontdekte ik. De protesten van tegenstanders van Zwarte Piet gaan gewoon door. Nu hebben blanke Nederlanders nogal

zaterdag 5 december 2020

eens de makke het probleem van het racisme te onderschatten, zeg ik eerljk als blanke man van middelbare leeftjd. Maar gaat het niet wat ver om te demonstreren tegen iets wat dit jaar in het publieke domein niet gevierd wordt? Je mag nameljk niet eens met een aantal mensen bj elkaar komen, dus op z’n best komt Sint in z’n eentje op bezoek, zonder z’n geschminkte knechten.

Maar of en hoe je het ook viert en hoe je het ook noemt: begin december zjn er nogal wat mensen

We kunnen elkaar ook iets immaterieels schenken die elkaar iets geven. Daar is niets mis mee. Dat kan iets materieels zjn. Maar misschien zouden we vooral moeten kjken of we elkaar ook iets immaterieels kunnen schenken.

Aandacht. Begrip. Respect. Waardering.

Een lovende opmerking of het benoemen van een karaktereigenschap die je in de ander bewondert.

Een oudere collega van mj zegt vaak dat we in ieder geval één keer per jaar iets aardigs tegen elkaar moeten zeggen.

Daar kan niemand bezwaar tegen hebben, Ook de tegenstanders van het sinterklaasfeest niet.

15

verdieping

Bloed, tijd en talent doneren In de donkerste maand van het jaar denken we aan de komst van het grootste Geschenk ooit: het Licht van de wereld. Die Gift van de Vader is door mensen niet te evenaren, hoeveel cadeaus we elkaar in december ook schenken. Dat neemt niet weg dat het goed is om iets over te hebben voor een naaste. Drie donateurs vertellen over cadeaus voor anderen die niet direct geld kosten, maar bloed, tijd en talent. Hoewel, kosten? Volgens henzelf worden ze alleen maar rijker van dat geven.

16

RDMagazine

zaterdag 5 december 2020

17

beeld RD, Henk Visscher en Anton Dommerholt

beeld RD, Henk Visscher

verdieping

18

RDMagazine

Marianne Buijk geeft plasma om antistoffen Naam: Marianne Buijk Leeftijd: 26 jaar Woonplaats: Capelle aan den IJssel

Elise Verschuure

en vingerprik, een vragenljst, een roze koek en een kopje thee: voor de mensen die bekend zjn met Sanquin bloedvoorziening een vertrouwde combinatie. Zo ook voor Marianne Bujk. Nadat ze in het voorjaar was besmet met het coronavirus, besloot ze gehoor te geven aan de oproep van de bloedbank om bloedplasma te doneren voor onderzoek naar antistoffen tegen het longvirus.

E

Een paar maanden geleden had u dus corona? „Waarschjnljk wel. Het was nog in de tjd dat niet iedereen getest mocht worden, dus alleen mjn moeder kreeg een zelftest mee naar huis. Ons hele gezin was ziek. De test van mjn moeder was negatief, maar de huisarts zei dat we ervan uit moesten gaan dat we toch corona hadden, omdat de zelftesten die toen gebruikt werden, niet altjd even betrouwbaar zjn. Ikzelf ben twee volle weken ziek geweest: hoofdpjn, verhoging, benauwdheid en verkoudheid.”

En daarna? „Mjn conditie was nul. Het kwartiertje ietsen naar mjn werk duurde ineens een stuk langer, en de drie trappen kwam ik niet meer op zonder tussendoor uit te moeten rusten.

Ook de hoofdpjn bleef in aanvallen terugkomen. Op de momenten dat ik hoofdpjn had, was ik ook overgevoelig voor licht en geluid. Ik heb wel speciale pjnstillers gekregen om me daarvan af te helpen. Dat wordt nu pas minder, ruim een halfjaar later.”

Waarom besloot u plasma te doneren? „Ik was al een tjd bloeddonor, en bj een van mjn donaties zag ik een poster

zaterdag 5 december 2020

over het doneren van plasma na een coronabesmetting. De bloedbank hoopt dat het plasma van mensen die besmet zjn geweest met het virus antistoffen tegen corona bevat. Deze antistoffen zouden bj directe toediening bj een coronapatiënt kunnen zorgen voor een vermindering van de klachten.

Een ander deel van het plasma wordt gebruikt voor de ontwikkeling van een plasmageneesmiddel tegen het coronavirus. Het doneren van plasma is een heel eenvoudig en concreet ding, en als er iets is wat ik kan doen om in deze situatie te helpen, grjp ik dat aan.”

„Mensen helpen is belangrijk. Dat breng ik graag in praktijk”

Hoe ging het doneren in zjn werk? „Ik moest online een test invullen om te zien of ik in aanmerking zou komen voor deze speciale donatie. Daarna nam de bloedbank contact met me op om een afspraak te plannen. Op de dag van de afspraak moest ik eerst een vragenljst invullen over de dingen die van invloed kunnen zjn op de kwaliteit van mjn plasma, en werd er gecontroleerd hoeveel milliliter plasma ik zou mogen geven. Daarna mocht ik op zo’n stoel gaan liggen en prikten ze de naald in

mjn arm – al ging dat niet vlekkeloos.

Bj mj moeten ze er altjd iemand bjhalen omdat ze mjn aders niet goed kunnen vinden.

Via het slangetje loopt je bloed naar de machine, die het iltert. Het plasma, dat eigenljk het vocht is waar de bloedcellen in rondzwemmen, loopt in een zakje, terwjl het bloed in een tankje in de machine verdwjnt. In een heel aantal rondes krjg je je bloed via hetzelfde slangetje weer terug: dat pompen ze zo je lichaam weer in.

Je voelt er niks van, gelukkig. Na drie kwartier was ik 820 milliliter plasma lichter. Ik kreeg de zak met plasma zelfs nog even te zien, dat was leuk. Het personeel bj de bloedbank doet altjd enorm zjn best om ervoor te zorgen dat je jezelf op je gemak voelt en dat je niets tekortkomt.”

Hoe reageerde uw familie op de keuze om plasma te gaan doneren?

Lachend: „Ze vinden er geloof ik niet zo veel van, ik krjg hooguit te horen dat ik er niet te veel roze koeken moet eten.”

Speelt het geloof een rol in de keuze om te doneren? „Mensen helpen is een van mjn belangrjkste waarden, dat breng ik graag in de praktjk. Dat hoort voor mj bj het handen en voeten geven aan mjn geloof.”

En, zaten er antistoffen in uw plasma? „Helaas niet. Ik kreeg een aantal weken na mjn donatie een brief dat ze geen antistoffen in mjn plasma aantroffen. De vervolgdonaties werden daarom ook geannuleerd. Maar het plasma dat ik al gedoneerd had, kunnen ze gelukkig ook zonder speciieke antistoffen tegen het coronavirus goed gebruiken om mensen te helpen.

Ik heb me direct maar ingeschreven om gewoon plasma te gaan doneren, want daar waren ze ook naar op zoek.”

19

beeld RD, Henk Visscher

verdieping

20

RDMagazine

Echtpaar Veerman dient buiten de eigen bubbel Naam: Gert-Jan en Karianne Veerman Leeftijd: 39 en 36 jaar Woonplaats: Ede

Het Passion zjn te waardevol om voor een hotel te verruilen. En ook daar hebben we tjd voor elkaar, gelukkig.”

Elise Verschuure

Waarom doen jullie dit? „Ja, waarom niet?” kaatst Karianne terug. „Ik werk bj Stichting Ontmoeting en heb tien jaar op deze prachtige plek mogen werken. Deze doelgroep heeft ons hart. In het omgaan met hen zie je hoe dun het ljntje is tussen onze levens: er hoeft maar iets te gebeuren en we zitten aan de grond of we raken ons huis kwjt. Die geljkwaardigheid tussen ons en de cliënten inspireert ons. We zjn daar niet als hulpverleners, we zjn er gewoon als medemens, om elkaar te ontmoeten en een band te creëren.” Gert-Jan: „De weekenden zjn ontzettend verrjkend voor ons. In het dageljks leven komen de twee groepen mensen die elkaar bj Het Passion

T

wee weekenden per jaar verruilen Gert-Jan en Karianne Veerman hun Edese huis voor een kamer in het vrjwilligersverbljf bj time-outvoorziening Het Passion in Hummelo, om daar samen met een ander stel de staf te vervangen.

Wat is Het Passion precies? „Bj Het Passion krjgen dak- en thuislozen een begeleidingstraject om hen te ondersteunen en verder te helpen. Vaak hebben ze te maken met meervoudige problematiek: sociaal isolement, verslaving of psychische problemen, bjvoorbeeld. Het Passion heeft drie gebouwen: een waar de cliënten wonen, een waar de vrjwilligers wonen en een gemeenschappeljk gebouw. Het Passion biedt professionele begeleiding en ook krjgen de bewoners bjvoorbeeld externe begeleiding als het gaat om verslavingszorg.”

Wat is jullie taak bj Het Passion? „Samen met een ander echtpaar vervangen we het stafechtpaar, dat normaal in een privéwoning op het terrein in Hummelo woont. Onze taak is vooral het voortzetten van het normale leven daar: koken, eten, spelletjes doen, gesprekken voeren. We zjn er gewoon, met en voor de cliënten.”

Hoe reageert jullie omgeving op jullie werk voor Het Passion? „Over het algemeen positief. Onze ouders passen op onze drie kinderen, daarmee maken ze ons werk bj Het Passion mede mogeljk. Er zjn weleens mensen die aan ons vragen waarom we in dat vrje weekend niet gewoon lekker naar een hotel gaan en tjd voor elkaar nemen, maar de weekenden in

zaterdag 5 december 2020

„We mogen een klein stukje oplopen met deze mensen” ontmoeten, elkaar bjna nooit tegen.

De weekenden zjn dus een heel mooie kans om van hart tot hart met hen te spreken.

Juist deze mensen, die verder vrjwel niets bezitten, tonen vaak zo veel hoop en doorzettingsvermogen, en sommigen van hen hebben een heel puur vertrouwen op God. Dat is een spiegel voor ons leven. Mede door ons werk hier leren we danken voor alle dingen

die we daarvoor vanzelfsprekend vonden: een bed, een huis, een inkomen.

Het feit dat we energie hebben, dat we gezond zjn. Dat is allemaal genade.

En van alles wat we krjgen mogen we uitdelen aan de mensen bj Het Passion.

Wj mogen een klein stukje oplopen met deze mensen. Ja, het is soms intensief, alle verhalen over pjn en verdriet, maar het is het helemaal waard.”

Wat is het mooiste wat jullie hebben meegemaakt bj Het Passion? „We leren vooral ontzettend veel van de mensen daar. We gaan daarheen om te geven, maar dat is geen eenrichtingsverkeer. Ook de cliënten geven ons enorm veel, dat laat de geljkwaardigheid van de relatie zien. Zo’n anderhalf jaar geleden waren we aan het winkelen met een van de cliënten, toen hj kinderkleding begon te verzamelen in de maten van onze kinderen. Hj wilde zo graag iets terugdoen. Dat was heel beschamend voor ons, wj geven twee weekenden van onze overvloed, en hj wilde van het weinige wat hj had zo veel meer teruggeven. Uiteindeljk kwamen we thuis met een mango voor de kinderen en leerden we zien dat geven een stuk makkeljker is dan ontvangen.”

Zouden jullie dit vrjwilligerswerk aanraden aan anderen? „Absoluut. Vanuit mjn werk merk ik dat veel mensen het lastig vinden om tjd vrj te maken voor dit soort dingen, omdat ze het te druk hebben in hun eigen kerkeljke bubbel. Maar juist daarbuiten is zo veel werk te doen voor ons. Als kerk doen we onszelf tekort als we alleen maar naar binnen kjken.

Juist ook Jezus’ ontmoetingen waren met mensen die buiten de bubbel van de meeste Joden vielen, de mensen aan de rand van de samenleving. Hj had oog voor tollenaren en hoeren. Dat is de roeping voor ieder van ons, om Hem hierin na te volgen.”

21

beeld RD, Anton Dommerholt

verdieping

22

RDMagazine

Ben Evink zoekt verbinding met vluchteling Naam: Ben Evink Leeftijd: 45 jaar Woonplaats: Barneveld

Maarten Dijkstra

​ ’n​vier​dagen​in​de​week​werkt​hj​ o als docent aan het Van Lodenstein College in Barneveld, één dag per week​is​hj​ambulant​hulpverlener​en​ verder​hj​is​schoolopleider​voor​de​ Reformatorische​Academische​Opleidingsschool.​Toen​hem​in​2018​werd​ gevraagd​om​deel​te​nemen​aan​de​ Werkgroep​Vluchtelingen​Barneveld​ moest​hj​vanwege​die​„goedgevulde​ werkweek”​dus​wel​even​nadenken.​In​ overleg​met​zjn​gezin​zei​hj​toch​ja.

Z

Waarom? „Als​het​goed​is,​is​ons​hele​leven​ doordrenkt door de vraag: wat wil de Heere​van​mj?​Van​daaruit​probeer​ik​ alles​te​doen:​lesgeven,​opvoeden,​hulp​ bieden.​We​hebben​de​Bjbelse​opdracht​ om​onze​naaste,​dus​ook​de​vluchteling,​in​liefde​bj​te​staan,​te​dragen​en​ te​verdragen.​Dat​kunnen​we​wel​zeggen​en​horen,​maar​het​gaat​erom​dat​ we​het​in​praktjk​brengen.”

Wat zjn uw taken in de werkgroep? „In​eerste​instantie​was​ik​vooral​bezig​ met​het​vaststellen​van​onze​doelstellingen,​onder​meer:​de​reformatorische​ achterban​bekendmaken​met​vluchtelingen​en​vooroordelen​wegnemen,​ gemeenteleden​binnen​de​reformatorische​kerken​in​Barneveld​motiveren​ om​vluchtelingenwerk​te​gaan​doen​en​ vrjwilligers​vanuit​de​reformatorische​ identiteit​toerusten​en​ondersteunen.​ Na die opstartfase ging ik op dinsdagavonden​het​plaatseljke​taalcafé​ bezoeken.​Dat​is​een​ontmoetingsplek​ voor​Nederlanders​en​vluchtelingen​die​ onze​taal​willen​leren​spreken.”

Wat waren de ervaringen daar? „Ik​raakte​aan​de​praat​met​verschil-

zaterdag 5 december 2020

lende​bezoekers.​Soms​over​taalkwesties,​vaak​ook​over​heel​andere​zaken.​ Mensen​legden​hun​hele​leven​op​tafel.​ Al​snel​kwamen​mjn​docenttalenten​ bovendrjven.​Op​een​gegeven​moment​ zei​een​vluchteling:​„Ik​zou​wel​elke​ week​met​jou​willen​praten,​want​ik​ leer​heel​veel​van​jou.”​Een​ander​vroeg​ of​ik​hem​wilde​helpen​bj​het​behalen​ van​zjn​burgerschapsdiploma.”​Om​alles​beter​te​kunnen​plannen,​besloot​ik​ asielzoekers​thuis​te​gaan​bezoeken.”

Welke vragen kwamen er op u af ? „Heel​verschillende.​Zo​vertelde​ iemand:​„Ik​heb​iets​gehoord​en​ik​ weet​niet​wat​het​betekent:​„Er​loopt​ een​baard​in​de​wei…”​Je​zegt​toch​ ook​niet:​„Er​loopt​een​oog​door​de​ straat?””​Daar​moest​ik​even​over​ nadenken.​Opeens​had​ik​het​door:​de​ man​haalde​de​woorden​”paard”​en​ ”baard”​door​elkaar.​Dat​is​niet​zo​gek,​ want​voor​Syriërs​zjn​de​”p”​en​de​”k”​

„Het gaat erom dat we naastenliefde in praktijk brengen” moeiljke​klanken;​die​kennen​ze​niet.

Laatst​was​ik​bj​een​Koerd​van​een​ jaar​of​22,​23,​die​bezig​is​met​het​halen​ van​zjn​startkwaliicatie.​Ik​help​hem​ met​Nederlands​en​rekenen​en​dat​is​ nodig​ook,​want​tussen​zjn​vierde​en​ twaalfde​heeft​hj​amper​onderwjs​ gehad.​Rekenen​leerde​hj​met​vingers​ en​takjes.​Bj​een​van​de​sommen​die​ hj​had​meegekregen,​stond​dat​je​het​

aantal​liters​moest​alezen.​„Alezen?”​ vroeg​hj.​„Moet​ik​dan​eerst​het​hele​ boek​uitlezen?””

Bent u tjdens die huisbezoeken alleen met taalproblemen bezig? „Nee.​Ik​kjk​vooral​naar​wat​mensen​ nodig​hebben​in​hun​context.​De​Koerd​ over wie ik het had, heeft heel veel meegemaakt:​zjn​ouders​zitten​vast​ in​Istanbul,​zjn​broer​is​naar​Zweden​ gevlucht​en​andere​familieleden​zjn​ voor​zjn​ogen​vermoord.​Als​hj​dat​ levensverhaal​vertelt,​bied​ik​hem​een​ luisterend​oor.​Daar​heeft​hj​op​dat​ moment​veel​meer​behoefte​aan​dan​ aan een taalcoach.

Ik​heb​met​hem​ook​over​het​geloof​ gepraat.​Hj​vertelde​dat​hj​christen​is.​ Ik​vroeg​hem:​„Hoe​is​dat​voor​jou,​hoe​ geloof​jj?”​De​Bjbel​leest​hj​doordeweeks​niet,​die​is​voor​zondag,​gaf​hj​ aan.​Dan​wordt​die​in​de​kerk​voor​hem​ geopend.​Bidden​is​voor​hem​wel​weer​ belangrjk.​Dat​doet​hj​’s​morgens​bj​ een​geopend​raam,​als​het​kan​met​het​ gezicht​naar​het​oosten.”

Loopt u weleens tegen grenzen aan? „Zeker.​Pas​vertelde​een​vluchteling​ dat​hj​problemen​met​zjn​baas​had;​hj​ vroeg​wat​hj​moest​doen.​Ik​wilde​best​ adviezen​geven,​maar​toen​hj​me​verzocht​mee​naar​zjn​chef​te​gaan,​heb​ik​ nee​gezegd.​Je​moet​de​problemen​wel​ daar​laten​waar​ze​horen.

Verder​wil​ik​me​best​aanpassen​aan​ bepaalde​huisregels​als​ik​bj​vluchtelingen​over​de​vloer​kom.​Daarmee​ neem​ik​ze​niet​meteen​over.​Pas​als​ men​vraagt​wat​ik​van​bepaalde​zaken​ vind,​dan​geef​ik​mjn​mening​en​dan​is​ het​aan​de​vragensteller​wat​hj​ermee​ doet.

Het​wordt​anders​als​mensen​me​ vragen​om​mee​te​gaan​naar​hun​moskee​en​daar​met​hen​te​knielen​en​te​ bidden.​Dan​zeg​ik:​„Dat​is​jóúw​geloof,​ dat​kan​ik​niet.”​Maar​dat​wil​niet​zeggen​dat​ik​hun​geen​hulp​kan​en​mag​ bieden.​Gelukkig​wel.”​​

23

rd-actie

Bordelen op de wallen, met op de achtergrond de Oude Kerk. beeld Jaco Klamer

24

RDMagazine

RD-ACTIE

Help mee

2020 OPNIEUW BEGINNEN NL67 INGB 0002 9707 00 t.n.v. RD-actie te Apeldoorn

Apeldoorn, december 2020

Geachte abonnee, „Ik was een vreemdeling en gij hebt Mij geherbergd.”

Mattheüs 25:35 Bijzonder. Zo mag je gerust onze jaarlijkse RD-actie noemen. Omdat we dit keer geen buitenlandse maar binnenlandse doelen hebben uitgekozen. De reden is dat het vanwege corona onmogelijk is om naar het buitenland te reizen en daar projecten te bezoeken.

Daarom dit jaar aandacht voor nood in eigen land en daarvoor hoef je niet eens ver te zoeken. Dicht bij huis kom je immers ook schrijnende toestanden tegen waarin mensen leven, landgenoten die onze steun hard nodig hebben.

Onder het motto ”Help met opnieuw beginnen” richten we ons dit jaar op dak- en thuislozen, op ex-prostituees en op gedetineerden die hun oude leven achter zich willen laten om een nieuwe start te maken. Juist die beweging wég van het oude bestaan maakt het waard hen te steunen. Omdat het een kwetsbare gang is die ze maken doordat het oude leven aan hen blijft trekken.

Hoe helpen we hen? Door drie christelijke organisaties bij onze actie te betrekken: Ontmoeting (actief onder dak- en thuislozen), Scharlaken Koord (werk onder prostituees) en Gevangenenzorg Nederland (gericht op gedetineerden). Op ons verzoek hebben ze projecten geselecteerd die dat ”opnieuw beginnen” tot doel hebben. U kunt daarover meer lezen op de website van de RD-actie (steundel.nl) en in verhalen op dinsdag en zaterdag in de krant. Ook in dit RDMagazine treft u een verhaal aan waarin het werk onder prostituees wordt belicht.

Wij zijn ervan overtuigd dat christenen geroepen zijn om oog te hebben voor deze groepen aan de onderkant van de samenleving. Omdat de Heere Jezus Zelf ons daarin voorging. En niet minder vanwege de ernstige boodschap verwoord in Mattheüs 25.

Wat zou het mooi zijn als we elk van de organisaties na afloop ten minste 200.000 euro kunnen overhandigen. Die ambitie hebben we dan ook met ons streefbedrag van ten minste 600.000 euro. Helpt u mee dit te verwezenlijken?

Ik wil u daar hartelijk toe uitnodigen.

MEER WETEN? STEUNDEL.NL

Cornell Heutink algemeen directeur

zaterdag 5 december 2020

25

rd-actie

Femke Helland gaat op een druilerige avond op pad om in Amsterdam vrouwen achter de ramen te spreken. beeld Jaco Klamer

Als christen er zijn op de wallen, dat legt gewicht in de schaal Waar was jij toen de Muur viel? De ”waar was jij”-vraag is populair na grote gebeurtenissen. In de Bijbel komt die vraag ook voorbij, maar dan met de geladenheid van het Godsgericht. Op de wallen voelde ik het gewicht ervan.

Ab Jansen

H

et gaat over de woorden van de Heere Jezus die zjn opgetekend in Mattheüs 25:31-46. Waar de gezegenden van de Vader en de erfgenamen van het Koninkrjk worden geprezen omdat zj erbj waren toen een van Jezus’ minste broeders hulp nodig had, bjvoorbeeld toen hj dorstig was, naakt, ziek of gevangenzat. Ze hebben hem te drinken gegeven, gekleed, bezocht. Het gewicht van deze daden legt Koning Jezus er Zelf in als Hj zegt: „Voorwaar

26

zeg Ik u, voor zoveel gj dit een van deze Mjn minste broeders gedaan hebt, zo hebt gj dat Mj gedaan.”

De verschillen tussen de Bjbelse en de wereldse ”waar was jj”-vraag zjn evident. Was jj erbíj? is de vraag die de Bjbel stelt en dat is andere koek dan ons vrjbljvende ”waar was jj?” En dan nog wat: de dingen zjn in de Bjbel omgekeerd: het wereldschokkende zit hem immers niet in wat gebeurt –iemand is ziek, heeft honger of weet zich uitge-

sloten als vreemdeling– maar in wat vervolgens wordt gedáán.

Verder zou je de woorden van Jezus kunnen uitleggen als een oproep tot exclusieve zorg voor geloofsgenoten.

Maar de Heiland Zelf heeft in Zjn leven op aarde laten zien die grens niet te trekken – tot ergernis van hen die bj uitstek in wj-zj-denken vastzaten, de Joodse leidslieden. Juist met onze zorg voor anderen komt het Evangelie dicht bj hun hart en zj zouden dan zomaar

RDMagazine

De Oude Kerk wordt van alle kanten omringd door bordelen

De cirkels op de vloer van de Allemanskapel Sint-Joris hebben een boodschap. beeld Jaco Klamer

van buitenstaanders volgelingen kunnen worden.

Wie Mattheüs 25 op zich laat inwerken, wordt vanzelf gevoelig voor de vraag: was ik erbj? Ik keek in ieder geval veel meer om me heen dan anders toen ik enkele weken geleden de wallen bezocht. Dat was in verband met de RD-actie, die dit jaar onder meer een project van Scharlaken Koord ondersteunt.

Vanzelfsprekend is het niet om daar als christen rond te lopen. Het is riskant, want met een opmerking als „ik heb je op de wallen zien lopen” is weinig eer te behalen. Misschien was het daarom hartverwarmend dat ik daar zichtbare tekenen van christeljke aanwezigheid zag.

Akkoord, soms sta je er met pjn in het hart, zoals bj de Oude Kerk. Die wordt van alle kanten omringd door bordelen en ze staan zo dichtbj dat je gerust mag zeggen dat de kerk wordt beláágd door de zonde. Het Evangelie ljkt er enkel nog achter kerkmuren stand te houden.

Heilssoldate Even verderop word ik een stuk vroljker van een monumentje. Is dat

zaterdag 5 december 2020

Monument op de wallen voor een markante bezoeker: majoor Bosshardt, die op 25 juni 2007 overleed. beeld Jaco Klamer

niet de beeltenis van majoor Bosshardt (1913-2007), daadkrachtig heilssoldate van het Leger des Heils, die daar op een bankje is neergezet? Als iemand zich heeft willen vereenzelvigen met de bewoners van deze buurt, dan was zj het!

Haar ‘aanwezigheid’ wjst indirect op het mooie werk dat het Leger nog altjd verricht op de wallen.

Scharlaken Koord ’s Avonds ontmoet ik in een druilerige regen Femke Helland, maatschappeljk werkster bj Scharlaken Koord. Ze is bezig aan haar vaste ronde over de wallen en klopt dan aan bj zo’n achttien vrouwen die achter de ramen zitten.

Voor een praatje, om hun zorgen te delen, en om praktische dingen te bespreken. Het zjn de ingrediënten voor een duurzame relatie met de vrouwen en die is weer nodig om hen op een dag zover te krjgen dat ze vanachter de ramen weggaan.

Op een heel andere wjze gebeurt dat stille werk op nummer 100 aan de Oudezjds Achterburgwal. Daar is in een pand de Allemanskapel Sint-Joris ondergebracht. Het gebouw wordt gerund door een communitaire gemeen-

schap, die –zo lees ik op de website– er wil zjn voor iedereen, voor alleman dus.

De naam Sint-Joris is niet toevallig gekozen, maar verwjst naar de heilige die volgens een legende uit de dertiende eeuw een draak versloeg. Omdat in 1977 een sekstheater moest plaatsmaken voor deze kapel lag die naam voor de hand, zo vonden de initiatiefnemers.

Maar die strjd is nog niet voorbj, getuige de neonverlichting uit het belendende pand, waarin een populair sekstheater is gehuisvest, Casa Rosso.

Vloerpatroon Wie dacht dat de kapel zich daarmee in het defensief laat dringen, die moet zjn hoofd buigen en het vloerpatroon in de kapel bekjken. Dat bestaat uit concentrische cirkels die vanuit het midden uitwaaieren naar de buitenmuren en –eronderdoor– naar buiten toe.

In het midden van de cirkel: een katheder met Bjbel. De boodschap van de stratenmaker: zó wil het Evangelie zich verspreiden: tot ver buiten de muren de buurt in...

Eenmaal buiten zie ik hoe de cirkel verdwjnt onder straatwerk. De draak...

27

beeld Sarah van der Maas

schoonheid

Doddig Sarah van der Maas

E

r is er één jarig, hoe naar, hoe naar…

Niet voor de jubilaris zelf uiteraard, maar wél voor zjn brede familie- en kennissenkring. Voor veel mensen bljft het nameljk een breinbreker: wat geven we dit keer? Chocola of shampoo? Acte de présence of de brui eraan?

Het presentjesprobleem is een terugkerend thema in onze rondgang om de zon. Elk jaar vinden we onszelf opnieuw terug op de plek die we met een zekere opluchting dachten achter ons gelaten te hebben. En dat niet eenmalig. Uit het Grote Cadeautjesonderzoek van 2020 door de cadeauwebsite yoursurprise.nl bljkt dat 52 procent van de ruim 2000 bevraagde Nederlanders minimaal één keer per maand een aardigheidje uitdeelt.

Natuurljk hebben we als Hollanders een twjfelachtige reputatie hoog te houden wanneer het om weggeven gaat. Maar de moeiljkheid waar-

28

Over de auteur Sarah van der Maas (1995) studeerde algemene en sociale geschiedenis in Leiden en Groningen. Verhalen vertellen is haar passie: of die zich nu afspelen in een ver en vreemd verleden of om de hoek van de straat. In september verscheen haar eerste historische roman: ”Nooit meer wachten”.

RDMagazine

beeld Sarah van der Maas

op ik doel, zit ’m niet in het ”of” maar in het ”wat” van het schenken.

Dankzj het keursljf van de commercie is er een zekere safe zone aan cadeaus: met Tony’s Chocolonely, een bol.com-bon of een mooi boeket bloemen hoef je jezelf op een feestje nooit voor schut te zetten. Maar vroeger of later in het toebedelingsproces bekruipt de consciëntieuze ziel toch de twjfel. Want maak je je collega nou eigenljk wel écht blj met een bloeiende bromelia of een voetzolenscrub?

Geven – het veronderstelt iets van vrje wil en jovialiteit, er hangt een aura van edelmoedigheid omheen. Maar wie het fenomeen eens goed onder de loep neemt, kan niet anders dan concluderen dat er achter dit lichtend principe niet zelden een banale realiteit schuilgaat. Zo kun je iets afstaan onder dwang of met tegenzin. Je kunt iets geven zonder dat iemand het krjgt, zoals licht of een schreeuw, maar ook iets krjgen zonder dat iemand het geeft: kiespjn of jeuk (hoewel dat laatste soms een kwestie van interpretatie is). Maar al te vaak ook geven mensen iets waar niemand op te wachten zit – hun mening bjvoorbeeld.

zaterdag 5 december 2020

29

beeld Sarah van der Maas

schoonheid

Niet iedereen die uitdeelt, is een tweede Sint-Maarten. Toch wil het grootste deel van het mensdom met zjn cadeau het liefst wel een beetje voordelig uit de hoek komen. En daarbj maken we het onszelf niet gemakkeljk. Volgens het cadeautjesonderzoek houdt 60 procent van de ondervraagden er bjvoorbeeld niet van als volwassenen met een verlangljstje komen aanzetten, maar tegeljkertjd bljkt geld –neutraal, makkeljk, altjd bruikbaar– het minst favoriet om cadeau te geven. Intuïtief voelen we allemaal aan dat iets tastbaars en persoonljks bj de ontvanger een gevoeliger snaar raakt dan een haastig uit de muur getrokken bankbiljet. Maar wat dan?

Misschien is dit de reden dat de boeken-, bloemen- en belevenisbonnen nog nooit zo populair waren als nu. Een glimmend pasje in een chique omslag creëert de gelukzalige illusie iets concreets te hebben gegeven zonder in risicovolle details te treden. Want stel je voor dat de jarige die snoezige labradoedelkalender níét net zo doddig vindt als jj…

Niets legt de relatie tussen jou en de ander zo bloot als het uitwisselen

30

Intuïtief voelen we aan dat iets tastbaars en persoonlijks bij de ontvanger een gevoelige snaar raakt

RDMagazine

beeld Sarah van der Maas

van cadeaus. Het is jezelf kwetsbaar maken om een ander te verrassen.

Schat je je kennis verkeerd in, dan voelt dat als falen. „Geeft niets”, zegt je vriend groothartig, terwjl jj in stilte wenst dat je dat inderdaad maar niet gedaan had.

En toch: geven biedt gevaar, maar ook gelegenheid. Tenslotte schenkt niets meer tevredenheid dan een persoonljk cadeau dat goed ontvangen wordt. Iets waarvan de gefeliciteerde niet wist dat hj het wilde hebben, nooit dacht het te zullen krjgen of vergeten was het ooit uit zjn mond te hebben laten vallen.

Je kunt bonbons geven, maar ook betekenis.

zaterdag 5 december 2020

31

uitleg

Stuur in en win een prijs De komende weken kunt u weer lekker puzzelen. Lekker ontspannen en inspannen tegelijk. Denkt u tijdens het oplossen aan de mensen voor wie u puzzelt? In de donkere wintermaanden hebben zij het extra moeilijk en u kunt hen helpen door de oplossingen door te bellen.

Doen!

Op deze pagina leest u hoe u de oplossingen van de prijspuzzels kunt inleveren.

De oplossingen van de puzzels waarmee u een prijs kunt winnen, kunt u telefonisch of per (brief) kaart doorgeven zoals hieronder beschreven. Alleen correct doorgegeven oplossingen komen in

aanmerking voor een prijs. De puzzels die u kunt inzenden, zijn te vinden op de pagina’s 45, 50 en 51 (voor de kinderen) en op de pagina’s 62/63, 65, 75 en 85. Ze zijn herkenbaar aan het groene prijspuzzellogo boven aan de pagina.

Telefonisch De uitkomst van de prijspuzzels bestaat uitsluitend uit cijfers, de zogenaamde belcode. Bel naar 0909-1234571 en volg de instructies op. U betaalt € 0,80 per minuut. De helft gaat naar de rd-actie.

U kunt één oplossing per keer doorbellen.

Bij het doorbellen dient u alle cijfers opeenvolgend in te toetsen.

Schriftelijk U kunt de oplossingen ook schriftelijk doorgeven.

Op de kaart of brief dient u de volgende gegevens te vermelden: naam, adres, postcode, woonplaats

Belt u de inzending door, dan gaat er 40 cent per telefoontje naar de actie van Draagt Elkanders Lasten

32

RDMagazine

en niet te vergeten het paginanummer van de puzzel met de oplossing. Per kaart of briefje graag één oplossing vermelden. Het adres vindt u hiernaast vermeld.

Voor de oplossing van de advertentiepuzzel op pagina 62 en 63 dient u de instructies op te volgen op de genoemde pagina’s.

De prijspuzzels kunnen tot uiterlijk zaterdag 6 februari 2021 ingezonden worden.

Prijswinnaars gaan akkoord met de publicatie van hun naam in het Reformatorisch Dagblad.

Kinderpuzzels De kinderpuzzels en de kleurplaat kunnen alleen schriftelijk worden opgestuurd naar onderstaand adres.

Prijzen voor kinderen ”Bartimeüs kan weer zien”, Alberte Jonkers ”Goed gedaan, Zwit”, Lianne Biemond ”De boomhut, de buurttuin en het raadsel”, Margriet de Graaf ”Griezelpap en prutspinazie”, Janny den Besten ”De berenbeschermers”, Jeannette Donkersteeg

Reformatorisch Dagblad t.a.v. redactie RDMagazine Postbus 241 7300 AE Apeldoorn

Prijzen voor volwassenen ”Doe dat totdat Hij komt”, G. Wisse ”De hoogste prijs”, Hannelie Groenewald ”Eeuwig roemen in het kruis”, Isaac da Costa

zaterdag 5 december 2020

33

SHOWROOM IN HALSTEREN Canadaweg 12A | 4661 PZ Halsteren +31 (0)164-630329 | elisense.com

+31 (0)164 - 746010 | info@tegelgalerie.nl

IG

Een dubbelzware winter

ON

S

IS

CO

R

Canadaweg 12A | 4661 PZ Halsteren

A NO D

EX

TR

TEGELGALERIE.NL

ACR

I

Winter campagne 2020/2021

Laat Tatev niet (in de kou) zitten

Voor € 15 per maand zorgt u ervoor dat Tatev in de koude wintermaanden dagelijks een warme maaltijd en onderwijs krijgt.

meer dan 70 talenten in ruim 50 scholen

dé vervangingspool voor het christelijk voorheen basisonderwijs Tapoolentl en vervanging nodig?

Doneer nu op komoverenhelp.nl

of scan de QR-code.

of solliciteren?

Bij JufMeester.nl organiseren we vervanging binnen het christelijk en reformatorisch basisonderwijs.

be l of ap p 06 - 4993 8585

puzzel

Woordzoeker

AANZIEN

GELOOF

MENS

TIJD

WAARHEID

BAAR

GEZOND

NAAM

TOEKOMST

WERK

BEDROEFD

GIFT

NATUUR

TONG

WET

BITTER

GOEDE

NIET

TOORN

WIJS

BLIJ

GOUD

NUT

TRAAG

WIL

BLOEM

GRAS

RAS

TWAALF

WIND

BOOS

HAASTIG

RIJK

VALT

ZALIG

DAMP

HOORDERS

RING

VIJAND

ZIEK

DING

HOUT

ROEM

VOEDSEL

ZILVER

DOR

IJDEL

SCHADUW

VOETBANK

ZIT

FONTEIN

KLEDING

SCHRIFT

VOL

ZOET

GAAT

LOON

SPIEGEL

VREDE

ZONDE

GAVE

LUST

STAD

VRIEND

ZOUT

GEBED

MAN

STRIJD

VUUR

ZUIVER

T

O

E

K

O

M

S

T

B

E

D

R

O

E

F

D

S

O

O

B

L

O

E

M

I

R

U

U

V

G

O

I

U

E

S

C

H

R

I

F

T

U

O

H

T

Z

N

E

L

Z

P

D

A

Z

O

U

T

E

O

Z

I

I

T

H

E

I

I

E

A

S

A

R

E

V

I

U

Z

E

E

R

S

L

E

B

S

H

O

O

R

D

E

R

S

K

I

A

D

V

G

E

T

V

R

E

D

E

G

T

E

I

N

A

E

E

E

G

I

R

E

M

E

N

S

A

R

G

A

W

O

R

L

V

G

I

F

T

O

O

R

N

E

V

A

G

V

IJ

A

N

D

E

D

N

O

Z

E

G

N

A

M

E

R

U

U

T

A

N

A

V

A

L

T

N

IJ

D

E

L

E

S

T

R

IJ

D

M

B

A

A

R

I

N

G

N

O

G

A

A

R

T

W

P

O

G

N

I

D

E

L

K

O

S

C

H

A

D

U

W

G

N

O

T

W

A

A

L

F

T

E

D

E

O

G

IJ

A

U

O

E

Z

A

L

I

G

A

R

K

IJ

R

D

S

A

T

L

W

K

R

E

W

E

D

N

I

W

V

O

E

T

B

A

N

K

N

V

O

L

IJ

L

B

A

A

N

Z

I

E

N

G

O

U

D

IJ

T

zaterdag 5 december 2020

© Puzzel: Diny van Leeuwen

Streep de 70 woorden uit het Bijbelboek Jakobus weg in het puzzelhok.

Je vindt de woorden alleen horizontaal en verticaal. Er blijven 13 letters over. Maak daar twee woorden van uit Jakobus 1. In welk vers lees je dit?

Dat getal is de oplossing.

35

2

3

SAMEN

STERK Zowel de leraar als de minister, zowel de ouder als het kind en zowel de NGO als de sponsor: samen staan we sterk, om de kwaliteit van het christelijk onderwijs te verbeteren. Samen kunnen we ongelijkheid doorbreken, zodat ieder kind de kans heeft

‘Door het contact met mijn sponsor werd ik aangemoedigd om na te denken over mijn toekomst.’

- Angeline (17), Haïti

zijn dromen waar te maken. Dat is de kracht van verbinding!

U geeft een kind toegang tot christelijk onderwijs en draagt bij aan training van docenten en ouders; zij maken het verschil.

Sponsor een kind!

of geef een eenmalige git

WOORDENDAAD.NL/SAMENSTERK

Foto: Huibert vaan den Bos F os

1

puzzel

Margrietpuzzel Deze puzzel is te vergelijken met een legpuzzel. Bij een legpuzzel moet je de stukjes in elkaar passen en bij deze puzzel de gegeven woorden. Voor het gemak zijn al vijf letters ingevuld. Kijk goed waar de eerste letter van het woord moet komen, en vul de woorden in met de klok mee.

PEILEN

WILLEN

WEGENS

TRALIE

LAWINE

GEINIG

WAAROM

LAWAAI

PAGINA

P

I

W

W © Puzzel: Sanders puzzelboeken

P

zaterdag 5 december 2020

37

proefjes

Wat moet je doen?

1. Bekleed de kom met vershoudfolie en met dunne plakken cake (hooguit een centimeter). Vul de kom aan met schepjs (stevig aandrukken) en sluit af met weer een laag cake. Zet de kom een paar uur in de vriezer.

2. Verwarm de oven op 220 graden. Doe de suiker en het eiwit in de andere kom en klop het stjf met garde of mixer.

3. Keer de kom met het js om op een bakplaat met bakpapier (verwjder de vershoudfolie!) en smeer het eiwitmengsel er overheen met de (achterkant van de) lepel. Zet ongeveer vjf minuten in de oven, tot de buitenkant goudbruin kleurt.

4. Meteen aansnjden en delen maar!

IJs uit de oven In het Engels heet het Baked Alaska.

Nederlanders hebben het over een Siberische omelet. Die namen zeggen niets te veel. Het ziet eruit als een ijsberg en vanbinnen zit hij vol met ijs. En dat terwijl hij in de oven is geweest. Dat moet je echt zelf zien. En proeven!

Wat gebeurt hier?

Js in de oven, dat is toch vragen om problemen?

Tenzj je de warmte van de oven weg kan houden bj het koude js. Die warmte is nodig om het kippeneiwit te bruinen. De beste manier om de warmte bj het koude js weg te houden –isoleren met een moeiljk woord– is met stilstaande lucht.

Denk aan een donzen dekbed.

Dat weegt bjna niets, maar houdt je lichaamswarmte beter vast dan een zware deken. De donsveertjes zjn er erg goed in om lucht stil te laten staan. Luchtig geklopt eiwit bevat ook veel stilstaande lucht en (in mindere mate) cake ook. Eet smakeljk!

Wat heb je nodig?

■ halve cake ■ bak schepjs ■ 200 milliliter gepasteuriseerd kippeneiwit (supermarkt of webwinkel) ■ 100 gram basterdsuiker ■ twee ruime kommen ■ mes ■ lepels g: Waarschuwin ■ garde of mixer proefje t di oe D ■ bakpapier onder toezicht ■ vershoudfolie van een ■ bakplaat volwassene.

■ oven ■ vriezer

38

© Beeld: Daan van Oostenbrugge

Janneke van Reenen

RDMagazine

Beker van Pythagoras Heb je er ook zo’n hekel aan als mensen altijd hun beker zo vol mogelijk schenken.

Of doe je het zelf? Met deze beker leer je dat wel af.

Janneke van Reenen

Wat heb je nodig? papieren wegwerpbeker ■ buigrietje ■ schaar ■ ljm

■

Wat gebeurt hier?

Heb je weleens gehoord van Pythagoras? Dat is een bekende wiskundige die eeuwen voor Christus leefde in Griekenland. Hj had er een hekel aan als zjn vrienden hun beker wjn tot de rand toe vulden en maakte een beker met een geheime gang. Als die gang zich helemaal vult met vloeistof, gaat hj die vanzelf doorgeven, tot de beker helemaal leeg is. Met een moeiljk woord heet dat hevelen. De natuurkundige wet die hier geldt, is de wet van de communicerende vaten.

Die zegt dat in twee vaten die onder de vloeistofspiegel met elkaar zjn verbonden, de vloeistof even hoog staat. Bj de beker van Pythagoras is slechts sprake van één vat. De vloeistof wordt dan net zo lang doorgegeven tot dit vat leeg is. De beker van Pythagoras is in Griekenland nog steeds te koop.

Toeristen nemen hem graag mee naar huis, maar je kunt hem net zo goed zelf maken.

© Beeld: Daan van Oostenbrugge

Wat moet je doen?

1. Prik met de schaar een gaatje in de onderkant van de beker. Zo groot dat het rietje er net door kan.

2. Steek het lange deel van het rietje vanaf de binnenkant van de beker door het gat. Zorg ervoor dat ook het gebogen gedeelte helemaal in de beker zit en omlaag wjst. De bocht moet ruim een centimeter onder de bovenrand van de beker zitten.

3. Knip het lange deel van het rietje dat onder uit de beker steekt af, zo dat hj gewoon op tafel kan staan.

4. Ljm het rietje vast aan de onderkant van de beker. Neem voldoende ljm voor een waterdichte afsluiting en laat een nacht drogen.

5. Doe de beker halfvol met water. Gaat dat goed?

Vul hem nu tot boven de bocht van het rietje. Wat gebeurt er nu?

zaterdag 5 december 2020

39

HELP EVANGELISTEN Wij leven al 75 jaar in vrede en godsdienstvrijheid.

Christenen in Azië zijn altijd op hun hoede.

PROJECT 2020-11 Levensonderhoud en reiskosten Lisu evangelisten: €25,- per week

Doneer veilig en eenvoudig via WWW.BONISA.NL of op rekening: NL29RABO 0336 554613

Bedankt voor uw steun en betrokkenheid in

2020 DANIELONLINE.NU/ DANIELONLINE.NU/PODCAST

Wilt u een eindejaarsgift overmaken? Scan de code of maak uw gift over: NL95 INGB 0002361133 t.n.v. Jeugdbond Ger. Gem. te Woerden, o.v.v. ‘eindejaarsgift’.

puzzel

Cijferpuzzel Je weet vijf letters: de E, F, G, J en Z. Zet onder de cijfers in het tweede puzzelhok de juiste letters. Probeer daarna ook alle andere letters in te vullen. Je leest dan een paar zinnen die lijken op teksten uit Lukas 11. In welke drie verzen lees je dit?

A N

B O

C

D

P

Q

E

F

G

22

18

5

R

S

T

H

I

J

10

22

6

2

L

M

X

IJ

Z

4

U

V

W

–

4

K

–

10

24

3

20

19

3

10

22

19

15

19

8

10

22

17

22

5

1

22

2

22

2

: 23

1

3

4

22

7

19

20

17

10

22

5 :

19

2

2

10

20

22

22

12

23

20

22

14

22

13

22

1

2

23

23

13

12

9

5

22

14

22

19

1

19

5

21

11

2

19

2

21

16

6

21

24

9

9

19

1

5

22

19

2

20

22

22

14

11

11

21

11

8

5

22

22

18

11

2

G

E

E

F

20

23

5

2

3

7

16

11

11

2

3

zaterdag 5 december 2020

11

11

20

11

2

9

16

11

20

20

19

3

16

20

24

9

19

22

22

21

11

13

22

3

15

14

19

22

20

13

22

1

23

1

3

20

22

23

23

16

20

22

3

20

22

22

1

21

22

23

5

22

1

6

21

3

18

22

2

12

22

16

5

22

22

10

22

10

11

2

20

22

2

© Puzzel: Diny van Leeuwen

11

41

© Beeld: Linda Bikker

kleurplaat

42

RDMagazine

puzzel

Legpuzzel Leg alle woorden op de juiste plaats in het diagram.

4 letters

5 letters

6 letters

7 letters

ARTS

ALLEN

DEGENE

AFDALEN

DOOF

ELFJE

EENTJE

FIETSER

ECHT

GREEP

KATTIG

OVERDAG

GOLF

HAGEL

LADDER

TOERIST

LIFT

LEEUW

ONDIEP

SLEE

OTTER

WANTEN

S L E

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

E

zaterdag 5 december 2020

43

puzzel

Sudoku’s Zorg dat in elke rij alle vormpjes één keer komen te staan. Dus van links naar rechts en van boven naar beneden. Maar ook in elk blok moeten de vormpjes staan.

In elke rij (van links naar rechts), in elke kolom (van boven naar beneden) en in elk donker omrand blok staan de cijfers 1 tot en met 6 precies één keer.

Gebruik deze vormpjes

4 5 6 2

5 6 4 3 6

3

3 6 5 4

4

4

5

2

1

4 6 5

2

In elk vakje komt een cijfer: 1 tot en met 9. Ze komen steeds één keer voor.

44

1

1

2 4 5 6

4 9 6

3

5

2

3

Vul de sudoku zo in dat in elke rij, elke kolom en elk vierkant alle 9 letters van het woord winterjas eenmaal voorkomen.

5 7

E

1 3 7 8 4 4 5 8 1 3 5 6 1 8 1 4 5 8 5 2 1 3 4 9 1 2 3 8 5 6 7 4 7 6 4 2 9

R I

I

R

W W

T

T

S

E

J

J

R

A

A W I A

W T J

E I

N

A

T

R

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

1

RDMagazine

puzzel

Namenpuzzel Over wie gaat het? Zet de namen op de juiste plaats in het puzzelhok. In de middelste kolom ontstaat een tekstgedeelte. In welk vers van Jesaja 9 lees je dit? Dat versnummer is de oplossing.

ABEL

BATHSEBA

ESTHER

ISAI

JOHANNES

PETRUS

ABIGAIL

BENJAMIN

EVA

IZAK

LOT

SEM

ABRAHAM

DAVID

HAGAR

JAFETH

MOZES

ANANIAS

DINA

HANNA

JOCHEBED

ORPA

W

. . .

Man van Sara

. . .

Zoon van Noach

. . . .

Vader van Ezau

. .

Vader van David

. . .

Neef van Abram

. . . . . . .

Vrouw van Nabal

Dochter van Lea Moeder van Salomo

Moeder van Mirjam Man van Saffira

Broer van Aaron Schoonzus van Ruth Broer van Jakobus

Broer van Andreas

Moeder van Samuel

Broer van Kaïn Moeder van Ismaël Vrouw van Adam Vader van Salomo Broer van Cham Zoon van Rachel

© Puzzel: Diny van Leeuwen

Nicht van Mordechai

Oplossing: Naam: Adres:

zaterdag 5 december 2020

Leeftijd:

Woonplaats: Postcode:

45

PUZZEL Maak de woordzoekpuzzel. Met de oplossing weet u wat u tijdens de komende Tweede Kamerverkiezingen te doen staat.

S

N

A

T

U

U

R

J

I

R

E

S

S

I

V

J

T

C

E

A

N

G

M

S

D

I

E

H

G

I

L

I

E

V

I

D

B

A

M

I

O

N

D

J

G

J

S

D

E

K

S

D

O

A

M

U

W

M

E

N

R

I

D

I

U

S

T

O

F

F

E

R

A

E

T

U

A

P

B

B

M

P

R

L

E

T

A

W

E

F

W

T

A

S

E

R

A

A

A

I

E

P

E

N

J

H

E

N

E

V

S

O

U

E

G

Z

R

G

S

J

N

E

N

E

I

D

J

N

T

R

E

R

N

O

L

A

D

N

I

B

D

H

E

T

E

W

S

I

E

I

S

R

R

E

K

A

E

E

S

E

A

C

I

A

H

I

U

D

R

G

S

P

E

B

N

M

N

T

B

L

M

S

D

D

E

U

N

O

A

V

S

E

S

I

O

H

M

E

E

S

A

E

R

I

R

A

W

D

B

G

S

P

M

T

N

E

V

A

U

E

N

E

E

D

V

R

N

E

N

D

K

J

O

I

U

I

R

M

R

P

T

I

V

N

E

O

Z

I

L

I

N

N

I

H

T

D

T

E

S

O

E

G

N

A

Z

E

Z

N

S

I

G

A

P

W

C

I

I

E

N

L

L

R

E

K

K

E

R

T

T

S

J

I

L

F

R

S

S

O

I

I

Z

N

E

D

I

E

H

C

S

E

B

K

I

L

N

E

S

M

V

T

O

E

E

K

G

R

O

Z

D

G

U

E

J

A

R

T

D

I

E

I

R

V

R

E

W

U

D

T

S

J

I

L

R

C

O

U

W

N

B

E

G

E

E

G

I

D

R

A

A

W

M

R

E

H

C

S

E

B

O

K

V

L

N

K

J

I

L

E

D

N

E

I

R

V

S

N

I

Z

E

G

ANTISEMITISME BASISBEURS BESCHEIDEN BESCHERMWAARDIG BIJBELSEPOLITIEK BISSCHOP BOEREN CAMPAGNETEAM DEFENSIE DIENEN DUURZAAMHEID EENVERDIENER FLACH GEZINSVRIENDELIJK HUWELIJK ISRAEL JEUGD JEUGDZORG KANDIDATENLIJST LANDBOUW LEVEN LIJSTDUWER LIJSTTREKKER MANTELZORG NATUUR NORMEN ONDERWIJSVRIJHEID SCHEPPING SOEVEREINITEIT STOFFER STUDIO VANDERSTAAIJ VEILIGHEID VERKIEZINGSPROGRAMMA VISSERIJ WAARDEN WONEN ZONDAGSRUST

Uitkomst:

De oplossing kunt u voor 1 februari 2021 via www.sgp.nl/winterpuzzel naar ons toesturen.

Wie weet wint u de prijs.

puzzel

Zweedse puzzel Los de puzzel op. In vakjes met hetzelfde cijfer staat ook dezelfde letter.

Let op de richting van de pijltjes.

BEN JE ALS JE MUZIEK MAAKT

NIET DAT

1

VECHTSPORT

2

ANNEMARIA ...

3

ANDER WOORD VOOR ZALF

MEER DAN GENOEG

M1

9

10 13

LICHTROOD

J4

5

6

7

8

NIET LANG

7 BLIJFT OVER NA BRAND

PATIËNT OPLOSSING VAN EEN SOM

9

5

11

11

10

2

10

ELEKTRICI TEITSDRAAD

12

14

2

7

1

13

14

7

8

10

15

IETS GOED IN DE ... KNOPEN VUURPIJL

2

16

IN ORDE

8

12

2

10

14

GEEN WINTER, MAAR ...

7

2

10

10

11

17

GROOT MASTDOEK BLADGROENTE

12

8

2

9

ONVRIENDELIJK

13

DAT DOE JE MET EEN BOEK

17

15

7

19

8

13

TELEVISIE (AFKORTING)

12 11

6

10

DEEL VAN

1 EEN BUREAU

14 NIET UIT, MAAR ...

18

10

20

10

17

17

10

8

12

12

8

10

15

6

12

13

10

15

14

7

GEEFT LES OP SCHOOL

8 10 14

zaterdag 5 december 2020

IEDER DE HELFT GEVEN

LUCHT UIT JE MOND GEIN

13

12

OP DEZE MANIER

9 7

15

KLEINSTE EUROMUNTJE

3

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

HIERIN ZIE JE JEZELF

17

TEMPERATUUR ONDER NUL

47

AN DE

Vier de winter

AKANTIESITE (5x)

Je kunt weer reserveren voor seizoen 2021

WIN EEN MOOIE TAS (5 x) VAN DE CHRISTELIJKE VAKANTIESITE

O

N

Z

P

A

S

P

O O

R

T

T

S

P W

T

E

I

T

N

A

K

A

V

A

B

E

Z

U

B

I

J

B

E

L

V

U M N

C

H

A

L

E

T

N

I

L

I

B

T

O

E

R

I

S

M

E

R

I

T

A

S

J

I

R

E

T

A W B

E

E

D

J

I

T

E

J

I

R

V

E

G

N

Z

O

N

N

E

B

A

D

E

N

E

T

L

B

N

K

A M

P

E

R

E

N

U

A

O

Z

I

K

F

F

E

R

O

I

N

O O

C

A M

P

I

N

G

Z

G

D

T

A

V

R

A

C

N

G

N

OPLOSSING:

Voor elke vorm van vakantie in het mooie Vechtdal 0523-262805 of boek online www.oldemeyer.nl

O

A

BIJBEL BOOT BUITENLAND CAMPING CARAVAN CHALET K AMPEREN KOFFER PASPOORT TENT TOERISME VAK ANTIE VAK ANTIEHUIS VLIEGTUIG VRIJETIJD WATERIJS ZEE ZON ZONNEBADEN ZONNEBRIL ZWEMBAD

Als u de puzzel af hebt, blijft er een aantal letters over. Deze vormen een woord. Stuur de oplossing vóór 1 februari 2021 naar Christelijke Vakantiesite, Zijpendaal 26, 7544 NR Enschede, of mail naar info@ christelijkevakantiesite.nl * o.v.v. uw naam, adres en woonplaats. * Met het meedoen geeft u akkoord voor aanmelding nieuwsbrief.

Kerstluisterverhaal Luister naar het indrukwekkende verhaal van een geboorte. Niet in een stal, maar in de jungle.

U kunt dit hoopvolle verhaal gratis luisteren via: www.maf.nl/kerstverhaal

Luisteren kan ook door deze code te scannen

puzzel

Letterpuzzel Bij elk nummer staan acht letters. Maak steeds van zeven letters een van de genoemde namen. Die namen staan al in de juiste volgorde. Streep de letters weg die je voor de naam nodig hebt. Bij elke naam blijft een letter over. Zet die letter onder het juiste nummer in de oplossingsbalk. De eerste letter staat er al. Je leest een tekstgedeelte uit Filippenzen 2. In welk vers staat dit?

ABRAHAM

CHILJON

HADASSA

MACHLON

REBEKKA

URBANUS

ANANIAS

ELIEZER

HANANJA

MANASSE

SOPATER

ZEDEKIA

ANDREAS

GOLIATH

JEREMIA

NEHEMIA

SUSANNA

ZEFANJA

BETHUEL

HABAKUK

KLEOPAS

OLYMPAS

TRYFOSA

ZIPPORA

2 R

A

A H

M

3

B

N

O

I

A

A

5

A

N

D

A

A

H

S

S

6 H

N

O C

E

Z

L

E

J

F

E

D

A S

S

I

T

L

I

R

A

M

H

A

E

A

H

J

M

H N

A

S

C

N

N

A

17

E

A

R

N

I

M

E

M

R A

K

T

E

S

K

E

21

N

S

E

A

A

O

S

U R

B

N

E

B

T

T

H

K

A

O

H

H

K

A

B

E

P

O

E

E

L

A

S

A

E

E

S

A

O

I

A

M

Y

P

M

U

R

O

T

S

G

A

N

A

Y

F

G

L

J

M

H

A

S

P

A

G

E

A

N

A

A

O

Z

J

R

E

I

P

23

U

K

N

A

A

V

I

U

U

K

L

20

R

22 E

L

19

B

H

16

N

18 E

D

15

O

E

12

N

14 L

E

11

A

13

R

A

8

E

10 A

E

7

I

9

4

S

24

Z

F

A

E

E

E

D

Z

N

N P

© Puzzel: Diny van Leeuwen

1

Oplossingsbalk:

11

12

G 13

.

.

.

zaterdag 5 december 2020

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

49

Naam: Adres:

50

Leeftijd:

© Beeld: Linda Bikker

kleurplaat

Woonplaats: Postcode:

RDMagazine

puzzel

Psalmenpuzzel Zoek de berijmde psalmversjes op en vul de ontbrekende woorden in.

Zet de letter tussen de haakjes steeds in de derde kolom. Welke drie woorden lees je dan van boven naar beneden? Van welk psalmversje uit Psalm 68 zijn dit de laatste woorden?

Kies uit deze woorden: VERANDERING (M) VREDE (E) VRIJWILLIG (G)

Ps. 9:1

Blijmoedig, geven

en eer

.

Ps. 14:7

En Israël al

geven d’ eer

.

Ps. 16:6

Zal eeuwiglijk Uw

Ps. 25:3

Om Uw .................................................................................... eer te geven

.

Ps. 31:2

Mij .................................................................................... kan geven

.

Ps. 31:15

Hoe.................................................................................... is ’t goed dat Gij zult geven

.

Ps. 33:9

’t Kan niemand de

Ps. 37:11

D’ oprechte vol

Ps. 42:5

Maar de HEER’ zal

Ps. 63:2

Dan zou mijn

Ps. 64:1

’t Behaag’ U mij

Ps. 68:4

Om

Ps. 72:8

Men zal Hem ’t

Ps. 77:6

Maar God zal

Ps. 84:6

Hij zal

Ps. 99:8

Geeft dan

Ps. 119:54

Hoe hart en mond

Ps. 125:4

En .................................................................................... geven

Ps. 138:4

Uw rechterhand zal

Ps. 145:4

Voor aller oor de hoogste .................................................................................... te geven

.

Ps. 150:2

Geeft Hem eer bewijst Hem

.

....................................................................................

....................................................................................

....................................................................................

Mij geven

geven

....................................................................................

....................................................................................

.

geven

.

U d’ ere geven

....................................................................................

....................................................................................

.

mild in ’t geven

....................................................................................

....................................................................................

.

.

te geven

.

aan haar te geven

....................................................................................

van Scheba geven

.

geven

.

en ere geven

.

....................................................................................

....................................................................................

.

....................................................................................

eer

....................................................................................

....................................................................................

. offers geven

. .

geven

.

....................................................................................

© Puzzel: Diny van Leeuwen

RECHTERHAND (L) REDDING (V) ROEM (E) STERKTE (K) UITKOMST (U) VEILIGHEID (O)

GROOT (M) JUICHEND (O) LOF (V) MOND (I) ONTFERMING (N) OVERWINNING (E)

DANK (N) EEUWIG (T) GEHOOR (T) GENADE (S) GOEDHEID (K) GOUD (O)

Oplossing: Naam: Adres:

zaterdag 5 december 2020

Leeftijd:

Woonplaats: Postcode:

51

WIJ LOSSEN ALLES VOOR U OP! Service op 9+ niveau

Greeploos

s

o

o

l

p

e

e

r

g

v

e

k

j

i

l

e

d

n

a

l

Keuken

i

t

o

n

e

t

n

a

l

k

Klanten

t

s

v

o

i

e

t

m

m

o

c

t

e

n

k

w

j

o

a

e

u

i

n

r

a

p

d

n

a

l

d

j

r

s

v

e

l

t

g

k

Oven

n

l

s

a

r

i

r

a

a

a

Service

i

e

n

n

t

i

c

g

a

s

r

n

e

k

e

u

k

e

n

t

Inductie

Koelkast Kookplaat Landelijke Modern Montage

Stijlen Vaatwasser

Tien jaar garantie

9,7 Ruim 2160 beoordelingen Qasa.nl | november 2020

Familie van Leeuwen : “Wat we ook erg fijn vinden, is dat je tot op de centimeter je keuken kunt ontwerpen.”

DB KEUKENGROEP Als familiebedrijf verkopen wij niet alleen keukens, wij monteren en installeren ze ook. Door onze vakmensen met hart voor de zaak. Of beter gezegd: hart voor uw keuken. Ze leveren uitsluitend kwaliteit en zijn pas tevreden als alles perfect is afgewerkt en alle apparatuur werkt zoals het hoort.

Naast het bieden van uitstekende service, geven wij ook met een gerust hart tien jaar garantie op onze montage zodat u onbezorgd kunt genieten.

HAARLEM NUNSPEET

ANOVI

TIC RIJSSEN

UTRECHT

BERKEL EN RODENRIJS

KESTEREN SINT-ANNALAND

GOES

dbkeukengroep.nl

beeld Gemma Pauwels

zelf lezen

54

RDMagazine

Dat ging maar net goed Marjanne Hendriksen

Buiten schemert het. Grote regendruppels tikken tegen het raam en gljden langzaam naar beneden. Ze maken kronkelige watersporen over het glas. Sam volgt met zjn vinger zo’n regenpaadje. „Hè Sam, zo wordt het raam er niet schoner op, zeg!” Mama komt de kamer in. „Met al die regen zie je toch niet of het raam vies is”, mokt Sam. „Ik weet het goed gemaakt”, zegt mama. „Pak de zeemdoek maar uit de bjkeukenkast. Dan wrjf je het raam maar mooi even weer schoon. Je verveelt je toch!”

Opeens klinkt er boven gehuil. „O, Sara is wakker. Die ga ik eerst maar even uit de wieg halen en verschonen. Als jj ondertussen het raam schoonmaakt, zal ik straks de kaarsen aansteken. Dan wordt het gezellig in huis.”

Mama loopt de gang in. Sam hoort haar voetstappen op de trap. Hj tuurt nog eens naar het raam.

Het is toch helemaal niet vies?

Hj ziet een auto langsrjden. De achterlichten van de auto zien er grappig uit door al die regendruppels op het raam. Net kaarsvlammetjes.

Kaarsvlammetjes?! Wat zei mama net over de kamer gezellig maken? Hj vergeet de regen op het raam. Aan een zeem denkt hj ook niet meer.

In de vensterbank staat een windlicht met een dikke kaars erin. Die kan hj best alvast aansteken. Hj gaat naar de keuken, schuift een stoel naar het aanrecht en klimt erop. Snel grist hj het doosje lucifers van de richel boven het fornuis en springt met een bons weer op de grond.

Hj loopt naar de vensterbank, pakt een lucifer uit het doosje en strjkt hem langs de zjkant. Tsj! Een mooi vlammetje lakkert op. O, het deurtje van het windlicht moet nog open. Hoe doet hj dat nu?

Het vlammetje kronkelt over het dunne houtje al gevaarljk dicht naar zjn vingers toe. Snel blaast hj het vuurtje uit. Het houtje legt hj in de vensterbank. Dan opent hj het deurtje van het windlicht.

Sam strjkt opnieuw een lucifer aan. Hj houdt het vlammetje tegen het lontje van de dikke kaars. „Hè, toe nou!” luistert hj. De halve lucifer is al opgebrand. „Ha, nu doet hj het!”

zaterdag 5 december 2020

Maar dan gebeurt het! Als Sam de lucifer uit het windlicht wil halen, stoot hj tegen de rand van het glas. Een stukje van de brandende lucifer breekt af en valt op het droge mos dat om de kaars ligt. Voordat Sam ook maar iets kan doen, begint het mos te branden. Sam blaast en blaast, maar het helpt niet … De vlammetjes worden alleen maar groter!

Sam begint hard te huilen.

Snelle voetstappen roffelen de trap af. De kamerdeur vliegt open. Daar is mama met een half aangeklede Sara op haar arm en een maillot in haar hand. „Sam! Wat is er? O nee, wat heb je nu gedaan?!” Met een paar grote stappen staat

De vlammetjes worden alleen maar groter mama al bj hem en slaat snel het deurtje van het windlicht dicht. De maillot van Sara duwt ze op de kleine luchtopening boven op het windlicht.

Met een sidderende zucht van opluchting ziet Sam de vlammen kleiner worden en uitgaan. „Dat ging maar net goed!” Mama kjkt Sam streng aan. „Je weet toch wel dat jj niet aan de lucifers mag komen?”

Sam knikt en luistert: „Ik wilde u een verrassing geven.”

Mama zucht. „Nou, dat is dan wel gelukt. Maar van zulke verrassingen houd ik helemaal niet!

Kun je niet iets beters bedenken?”

Sam trekt een diepe denkrimpel boven zjn neus en staart naar buiten. O ja, in één keer weet hj iets. Hj draait zich snel om, rent naar de bjkeukenkast en zwaait even later met de zeem voor mama’s neus.

Mama glimlacht: „Ja, dat ljkt me beter!”

55

HerfstActie

klanten vertellen 90% van de klanten beveelt ons aan.

Topkwaliteit keuken incl. 7 apparaten en Qualitec werkblad.

Limited Edition keuken. Boordevol noviteiten met kook- en bakfaciliteiten van een echte profkok. Kookplaat met geïntegreerde afzuiger, combi-oven, stoomoven en kokend water-kraan.

Extreem grote koelkast.

Met 20 jaar garantie op het scharnierwerk.

Leverbaar in 20 kleuren en frontvarianten, zoals: • Hoogglans • Mat • Houtlook

blad c werk Qualite 50,n e n .9 te 6 appara ctie: géén 1 an elders! d Incl. 7 HerfstA oordeliger v l 60% Tot we

7995,-

Wijziging in maten en samenstelling apparatuur is mogelijk.

U mag reserveren voor latere levering. Geen aanbetaling.

A++

+

+

A+AA

A+

+

+

+

+

+

A+

+

Deze p pa r a t e n ! keuken is I NCLUSI EF al het comfort en de luxe van deze 7 a Koeltoren adv.prijs 1400,-

Vaatwasser A+AA Met Airdry droogsysteem adv.prijs 850,-

Inductiekookplaat met geïntegreerde afzuiger 80 cm, adv.prijs 2030,-

Boiler en 3-in-1 kraan kokend, koud en warm water. Veilig en snel adv.prijs 1030,-

Megastore

Apeldoorn

Om veilig en tegelijkertijd zo leuk mogelijk winkelen te garanderen, hebben wij noodzakelijke maatregelen getroffen!

Draadloos telefoon laadstation adv.prijs 150,-

Megastore Rijssen

Hetelucht stoomoven Volledig tiptoets adv.prijs 1450,-

Combi-oven / magnetron Volledig tiptoets adv.prijs 1400,-

Kookworkshop t.w.v. 70,- van onze profkok, specifiek voor de door u uitgezochte apparaten.

PAUL ROESCHER K E U K E N

•

B A D

•

V L O E R

•

H A A R D

Open: di. t ⁄m vrij. 9-18 uur (zat. -16.30 uur). Koopavond = do. Zon/feest dagen gesloten.

Met Megastores in: Rijssen: Plaagslagen 2 (0548) 540 340 Apeldoorn: Vlijtseweg 196 (055) 360 1747

Details zorgen voor perfectie maar perfectie is geen detail ...

Het is prettig werken bij Paul Roescher

Paul Roescher zoekt mensen die de lat hoog leggen Paul Roescher staat bekend als een ervaren organisatie met een betrokken managementteam en enthousiaste medewerkers die alles uit de kast halen om de klanten blij te maken. Hoogspringers dus die de lat voor hunzelf hoog hebben liggen. Het serviceniveau staat op een hoog peil. Jaarlijks worden vele klanten tot volle tevredenheid voorzien van keuken, badkamer, vloer, tafel of haard. Gaat u deze nieuwe uitdaging aan? Voor meer informatie scan de code of ga naar: www.paulroescher.nl/werkenbijpaulroescher

Interieurbouwkwaliteit keuken vervaardigd van de mooiste materialen zoals gelakt eikenhout en een werkblad van ambachtelijk gekapt natuursteen.

Met oog voor detail.

Luxe Duravit-badkamer ontworpen door Philippe Starck Aan de ene kant van de "S" bevindt zich het badgedeelte en aan de andere kant het douchegedeelte.

Paul Roescher Megastore Rijssen Plaagslagen 2, Tel. (0548) 540 340 Apeldoorn Vlijtseweg 196, Tel. (055) 360 1747 www.suprematie.nl

• • • • • •

Verkoper keukens Verkoper badkamers Verkoper tegels Magazijnmedewerker junior

Voor alle functies Rijssen geldt fulltime 40 uur per week van dinsdag code 95 t/m zaterdag. Zondags altijd gesloten. Indien nodig kunt u in aanmerking komen Uw schriftelijke sollicitatie zien wij graag binnen 14 dagen voor een tegemoet t.a.v. de directie naar Paul Roescher, verhuisvergoeding.

Plaagslagen 2, 7463 PH Rijssen.

Voor deze functies geldt een passende beloning en goede secundaire arbeidsK E U K E N • B A D • V L O E R • H A A R voorwaarden.

Chauffeur-bezorger Servicemonteur

PAUL ROESCHER www.paulroescher.nl/werkenbijpaulroescher

D

puzzel

Kruiswoord Kun jij overal de goede woorden vinden?

Zet daarna onderaan de genummerde letters op de juiste plaats.

Dan lees je nog een woord.

Van links naar rechts:

Van boven naar beneden:

1 niet dit 4 waar 7 ongevuld 9 zeg je als je ver-

2 waarschuwingssignaal 3 broccoli is een

rast bent 11 het eerste stuk 14 ander woord

groen... 4 zoogdier 5 struikje met bloemetjes

voor flink 16 choco...melk 17 snelheid 19

6 buitenkant van een boek 8 laagwater

schipb..k 20 bevroren lekkers 22 zand..eel

10 juichkreet 12 naaidraad 13 reukorgaan

23 een zekere.

15 als je iets doet en het later erg vindt, heb je ... 18 soort rund 21 jij.

2

4

7

6

9

3

8

10

11

14

21

22

23

1

8

22

13

19

18

20

zaterdag 5 december 2020

12

16

15

17

Oplossing:

5

23

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

1

13

57

BUITEN KOUD?

Bi en terdege! inhoud brengt kleur en leven ks in het dagelij

7,25

dubbeldik winterDubbeldik nummer!

eid h g i l a z w U p O “ RE.” wacht ik, HEE

winternummer

VERS 18 GENESIS 49

MPPOTTEN SSENDE STA A R R E V ARDE UWKOOP ANDRÉ NIE MEL EN DE NIEUWE A VAN DER VOET ORGANIST E H TOR NICO DE NIEUWE ENTENPAS D U T S

K OP 2020 4X TERUGBLI

*

*

*

* Lees *nu ons mooie, dubbeldikke winternummer!

Voor slechts 7,25 ontvangt u ‘m thuis.

Inclusief sfeervolle kalender én kindermagazine Kits.

Bestel vóór 9 december, dan betaalt u geen verzendkosten!

ga naar terdege.nl/winter

* bel

055-5390300

* scan

de code

© Beeld: Linda Bikker

kleurplaat

zaterdag 5 december 2020

59

PETFOOD

BIOFOOD. Met scharrel en/of biologisch vlees! Puur, (h)eerlijk & gezond.

Hoge voedingswaarde. Minder voeren, minder ontlasting, minder kosten.

WIN GRATIS 3KG VERPAKKING. Bekijk het filmpje op www.biofooddiervoeding.nl en tel het aantal gezinsleden aan tafel inclusief de hond(en). Vermeld uw antwoord tezamen met uw 3kg voerkeuze en adresgegevens en maak kans op een 3kg verpakking. BIOFOOD selecteert uit de juiste inzenders 10 winnaars die bekend gemaakt worden op onze ACTIES pagina en Facebook pagina. Elke inzender ontvangt sowieso een probeerpakket met 3 x 100 gram voeding, 3in1 cranberry koekjes en schapenvet bonbon samples incl. spaarkaart, waardebon en een

BIOFOOD HONDENVOEDING NEDERLANDSE TOP KWALITEIT. SMAAKVOL, NATUURLIJK EN GEZOND. WEG MET HUID EN VACHT IRRITATIES. IDEAAL VOOR MOEILIJKE ETERS. VAN PUP TOT SENIOR.

Biofood informatieboekje.

!

WIN 3KG HONDENVOEDING U ontvangt sowieso een probeerpakket met 3 x 100 gram voeding, 3in1 cranberry koekjes en schapenvet bonbon samples incl. spaarkaart, waardebon en Biofood informatieboekje.

MIJN ANTWOORD : _________________________________________________________

! adult 3kg

! senior 3kg

! lam&rijst 3kg

! pup 3kg

Schapenvet bonbons knoflook

! diner 3kg

! high energy 3kg

WEG MET VLOOIEN EN TEKEN GOED VOOR HUID, VACHT & VERTERING

Mail deze bon naar : info@biofooddiervoeding.nl of stuur naar: Biofood, Postbus 151 , 9200 AD Drachten

Naam:_______________________________________________________________________ Adres: _______________________________________________________________________ PC/Woonplaats: __________________________________________________________ Telefoon: __________________________________________________________________ e-mailadres: _______________________________________________________________ Maximaal 1 pakket per gezin. Looptijd actie t/m 31 december 2020

3in1 hondenkoekjes STOP DUNNE ONTLASTING GRAS EN/OF POEP ETEN

advertorial

„Werken in Salem is waardevol” Marjan Korevaar uit Alblasserdam (45) werkt als Eerst Verantwoordelijk Verzorgende en werkbegeleider bij Salem. Ze vindt haar baan waardevol en uitdagend. „Je kunt jezelf zijn en er is ruimte voor ontwikkeling. Elke dag is anders en bijzonder.”

M

arjan koos voor een baan in de zorg, omdat ze kwetsbare ouderen graag verzorgt en aandacht geeft. „Steeds vanuit de gedachte: hoe zou ik zelf verzorgd willen worden?”

Ze solliciteerde bewust bj Salem omdat ze daar vanuit haar eigen identiteit kon werken. Daar heeft ze geen spjt van. „Het werk hier is ijn en waardevol. Je kunt jezelf zjn en er is ruimte voor persoonljke ontwikkeling. Elke dag is anders en bjzonder.”

Marjan begon als verzorgende IG en is daarnaast nu ook EVV’er „Als EVV’er heb je de eindverantwoordeljkheid over één of meer bewoners. Tevens ben je het eerste aanspreekpunt voor bewoners, hun contactpersoon en collega’s.

Als werkbegeleider begeleid ik leerlingen en deel ik kennis en ervaring.”

zaterdag 5 december 2020

De momenten, waarop ze merkt dat bewoners zich thuis voelen, vormen haar mooiste werkervaringen. „Wanneer je met hen een spelletje doet, psalmen zingt, uit de Bjbel leest of bidt.”

Volgens Marjan zjn gevoel en zorgzaamheid voor bewoners de belangrjkste eigenschappen om in de zorg en bj Salem te kunnen werken. „Als je daarover beschikt, is er voor eenieder met zjn of haar kwaliteiten een plaats in Salem. Als team werk je nauw samen en vul je elkaar aan. Hierin is de onderlinge verbondenheid goed merkbaar.”

Salem Vlietlaan 2, Ridderkerk 0180-452152 mail@salem.nl www.salem.nl

„De zorg, de kamer en het eten zijn super” Mevrouw Van den Bos – Kop (71) uit Sliedrecht verblijft nu ruim een jaar in Salem.

Vanwege temporale dementie en verschillende tia’s ging het thuis niet meer, vertelt schoondochter Mieke van den Bos. „Gelukkig kon ze in Salem terecht. Dat sluit goed aan bij onze achtergrond: er zijn kerkdiensten en Bijbelstudies, er is een geestelijk verzorger en er wordt gelezen en gedankt met bewoners. Ik zie elke dag hoe belangrijk het is dat mensen in hun laatste levensfase in een vertrouwde, rustige sfeer wonen.”

Ook de kamer en het eten vallen in de smaak. Mieke: „Mijn schoonmoeder heeft een eigen kamer, waarop ze zich alleen of met de familie kan terugtrekken. Ze krijgt een chocolaatje bij de thee, een koekje bij de koffie en op zaterdagmiddag een advocaatje met slagroom. En het avondeten? Dat is gewoon goed. Er wordt echt geen blik opengetrokken! Het is super allemaal.”

61

u óók nog t stapelbedting tot wel

puzzel

€600

onderwijs krijgt.

Bel ons voor gratis advies (085

en!

kennismakingsgesprek wat we voor uw bedrijf en welke financiële, s de minister, zowelAde le voordelen zakelijke d en zowel de NGO als de aan we sterk, om de kunnen opleveren.

Advertentiepuzzel

even door het Woord

Op deze pagina’s ziet u 52 puzzelstukjes. Deze puzzelstukjes komen uit de advertenties die in dit nummer staan.

BNeem contact op met Thom C Stelwagen:

blijvend adviesgesprek? et Evangelie naar het einde der aarde Bel: 085 9023 103

t.stelwagen@pv-projecten.nl

ns op!

Nee

acatureplatform D

t dat doet de Heere God Neem contact op met Emily we steeds vaker me aken Brandsen

E

F

Helpt u ónsBel: om 085getuige 9023 103 te zijn en Pligt Prof e.brandsen@pv-projecten.nl Christus aan moslims of geef eenin bedrijf. Op onz eenmalige git

t christelijk-

‘s-Gravenzande ruim 100

EIDER

RVEEN || www.pv-projecten.nl || 085 9023 103 Als familiebedrijf I en hebben vaandel evangelie-moslims.nl/steun-ons-werk

G

H

l Evenement!

cember 2020

Hoofdprijs

friedensstimme.nl/toendra

kent als betrouwbaar en lexibel. Hiervoor nemen

Vier de winter

J

K

p reformatorische en volwassenen milie.

iemand uit uw M medewerkers staan

Basis voor een tweepersoons bed t.w.v. € 3000,-

L

N

2e prijs

O

ende IG rpleegkundige verschil. Ontdek het zelf, plan een vr�-

profiteer nu óók nog van hoge korting.

Q R Je kunt weer reserveren 3e t/m 6e prijs

P

‫ב‬

eken - 2.seizoen Avondmaalspreken - 3. Bevr Christenen in Azië zijn altijd op hun hoede. voor 2021 - 5. Woord ter rechter tijd - 6. B ‫ו‬ ‫ה‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ ד‬maar hoe?eken - 8 en 9. Verheft de banier dl. 1 en 2

an lijden tot heerlijkheid - 11. Zie, een zaaier g e Ziekentrooster.

‫ח‬

Luxe‫ט‬high-tea voor ‫ י‬4 pers. ‫ך כ‬ t.w.v. € 100,-

Oost-Europa) ‫ע‬ ‫ ן נ‬Stichting ‫ ס‬HOE (Hulp ‫ף פ‬natuurl� ‫ץ צ‬k wolpakket ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ש‬ en rijs deel 1 t/m 9 € 9,95 per stuk gelooften dat christenen deev roeping Levensonderhoud reiskosten Lisu erige € 18,50 per S T delen U slaapsysteem + ombouw hebben recht te doen aan destuk meest D.V. dinsdag 29 december kwetsbaren. Daar ABONNEMENTSPRIJS willen we ons voor Tijd: 10.00 tot 12.00 uur inzetten, samen met onze lokale partners in Oost-Europa. Doet u mee?

Secrid Pasjeshouder

‫ל‬

7

‫שבע‬ ‫שלוש‬ ‫אחת‬ ‫עשר‬ Airfryer van Inventum ‫חמש‬ t.w.v. € 120,- ‫ארבע‬ ‫שמונה‬ ‫שתים‬ ‫שש‬ ‫תשע‬

normaal en nodig! je gaat waarsch�nl�k een n zijn hard

‫א‬

De opdracht is heel eenvoudig: zoek de advertenties op waar de stukjes uitkomen. Gevonden? Noteer dan in de kolom achter de letter(s) het juiste paginacijfer. Daarmee gaat u aan het rekenen aan de hand van de opgave.

Bij telefonische opgave paginanummer 62 of 63 vermelden. Het eindtotaal gebruikt u dan als belcode.

‫ם מ‬

rvangingspo 7e prijs het christeli ending te volgen oponderwijs isr Voor elke vorm van vakantie in het mooie Vechtdal t.w.v. € 49,95 P10

Model

‫ת‬

Hulp in de vorm of vanboek ‘Dagelij ksgroot brood’, 0523-262805 online www.oldemeyer.nl maar ook hulp die hoop voor de V W X Diverse uitv VERLEDEN • HED toekomst biedt, situatie te g nodig? o hoop om de zoals: leer ABONNEMENTSPRIJS kunnen verbeteren. De hulp aan deze mensen vindt plaats via plaatselijke Bij vragen over deze Steu nu gegroeid naar met kerkelij ke5.000 gemeenten in Oost-Europa, gift of aankoop v oedseltekor­ ton mais en daardoor puzzel mailen naar: zodat zij diaconaat zelf handen en hebben elke dag 100.000 me voeten kunnen geven.

De kerken mensen te eten!

12 br advertentie@erdee.nl Y Z aan een nieuwe landbouw­ meer bieden hulp hen die dat nodig Malawi. or hebben, onafhankelijk van ras of engst is godsdienst.

62 RDMagazine € 27,50

bben nu elke dag te e Henk van den BRink, mattHew HenRy en R. HoogeRweRf-Holleman

•

Toelichtingen vanuit de Bijbel.

•

Een of twee meditaties van Matthew Henry.

•

Gespreksvragen die betrekking hebben op de meditaties.

•

Gedichten van R. Hoogerwerf-Holleman

j streven naar 2 mil

Let op!

-

R. HoogeRweRf-Holleman

Trijntje Zegers-Venema

• •

•

-

� 

puzzelstukje

pagina

puzzelstukje

pagina

Aa Ab Ac Ad Ae Af Ag Ah Ai Aj Ak Al Am An Ao Ap Aq Ar As At Au Av Aw Ax Ay Az

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

droomt ervan om dokter te Wij zoeken worden… recreatieteam Aa

Ab

Ac

Ad Ae …maar zijn moeder heeft geen geld

RE.”

wacht ik, HEE VERS 18 GENESIS 49

Alpa S l a a p s y Ahs t e e m Ag

Aj

Af

Onafhankelijk kleinebelties.nl/vacatures medewerkers advies Verantwoord en voordelig

Ai Deskundig en

T

O

E

R

I

S

M

S

J

I

R

E

T

A W B

E

R

J

I

T

E

J

I

R

V

E

O

N

N

E

B

A

D

E

N

N AkK

A M

P

E

RAlE

N

Z

K

F

F

E

O

I

O

R

U kunt weer boeken voor 2021

Bij De Kleine Belties is het volop genieten in een christelijke sfeer. Op ons vakantiepark kun je kamperen of genieten in een prachtige luxe chalet, stacaravan, bungalow of lodge. Wil jij je vakantie Am An Wij hebben mooie Ao doorbrengen met de hele familie? Huur dan één van onze groepsaccommodaties. scharrel en/of biologisch vlees! Puur, (h)eerlijk een & gezond.

A + B + CBIOFOOD. = Metfaciliteiten zoals een overdekt zwembad, binnenspeeltuin en gezellige horeca. DANIELONLINE.NU/ Kom vakantie G oud S of P jong E je Book N Hoge voedingswaarde. voeren, minder van ontlasting, minderVechtdal! kosten. vieren opMinder ons park en geniet het mooie Hoe bent,Mhet is fantastisch!

D+E+F =

Rekenopgave G+H+I

=

� � kleinebelties.nl | Hardenberg (Overijssel)verhaal | 0523 261 303 

J x K x LBekijk het = filmpje op

V

S

E

S

I

O

H

G en tel het aantal gezinsleden

S

P

M

T

N

E

O

I

Aq I U

aan tafel inclusief de hond(en). Vermeld uw antwoord tezamen met uw 3kg voerkeuze

MxNxO

D ApK

=

J

en adresgegevens en maak kans op een 3kg verpakking. BIOFOOD selecteert uit de juiste

Ar

Luister naar het indrukwekkende verhaal va I H T D a p pa r a t e n !

P x Q x Rinzenders = 10 winnaars die bekend gemaakt worden op onze ACTIES pagina en I Facebook N N

pagina. Elke inzender ontvangt sowieso een probeerpakket met 3 x 100 gram voeding, 3in1

=

RD Compleet

V - W - XBiofood =informatieboekje.

4 weken slechts € 10,-

S -T - U

cranberry koekjes en schapenvet bonbon samples incl. spaarkaart, waardebon en een

Y - Z - Aa

 As

=

Ab + Ac + Ad

=

Ae + Af + Ag

=

Ah + Ai + Aj

=

Ak x Al x Am

=



An x Ao x Ap



Aq x Ar x As



Aw + Ax

=

Ay + Az

Megastore

Apeldoorn

At

Draadloos telefoon laadstation adv.prijs 1

Megastore Rijssen

Au

Mooie spullen – Leuke prijzen – V

= =

.prijs 2030,-

Een maand lang de

=

At + Au + Av

ze 7

Inductiekookplaat met reerde afzuiger

=

EINDTOTAAL =



Av

 

Aw

Ax

NÓG BEGRIJPEN +

Ay

ONLINE

Az

Probeer nu BMUonline compleet 2 maanden GRATIS

zaterdag 5 december 2020

63

K Klanten lanten ge geven ven o ons ns e een en

9.0

085 040 9090

Z Zeker eker v van an jje e aankoop aankoop

n nu uó óók ók n nog no o og g met met stapelbedst stapelb apelb bededkorting korting to tott w wel el

MA AK DIREC T EEN AFSPRA AK

het bed van beter binnen blijven.

€600 €600

GRATIS brochure? vraag ‘m nu aan

Nooit was een goed bed van zo’n groot belang als nu. Thuiswerken is het nieuwe normaal en je gaat waarsch�nl�k een groot deel van de dag niet eens de deur uit. Slapen op een CAPAS bed maakt hét verschil. Ontdek het zelf, plan een vr�bl�vende afspraak en profiteer nu óók nog van hoge korting.

t/m donderdag 31 december 2020

korting op kortIng! op een matras met een lattenbodem en natuurl�k wolpakket slaapsysteem + ombouw

www.capasbed.nl/stapelkorting

...op een tweepersoonsbed

€100 €200 €400 €600

puzzel

Woordzoeker Streep de 70 woorden uit het eerste hoofdstuk van de Dordtse Leerregels weg. Welk woord vormen de acht letters die overblijven?

T

S

K I

BOOS BUIGT DIEPE DORST EERBIED EEUWIG ELLENDE GAVE GELOOF GELOVEN GENADE

GEOPENBAARD GEROEPEN GETAL GETUIGT GEVOEL GOEDERTIEREN GRONDLEGGING HARD HARTEN HEILIGEN KENNIS

R

O

D

R

IJ

L

R

E

D

V

E

R

K

O

N

E

E

U

W

I

D

R

D

R

B

KINDERLIJK LEVEND LICHAAM MATE MENIGTE MENSEN NIEUW ONVERANDERLIJK OORDEEL OOTMOED PRIJS

RAAD RECHT REINIGEN ROEM SCHRIFTEN SCHULD STRAFFEN TIJD TROOST UITVERKORENEN VERBOND

A

N

A

B

N

A

R

N

D

I

G

L

G

E

G

E

VERBORGENHEDEN VERDERF VERDOEMEN VERHEERLIJKEN VERKIEZING VERKONDIGERS VERZEKERD VLIJTIG VRIJ VRUCHT WELBEHAGEN

WOORD ZELF ZIEL ZONDE

E

P

O

E

G

O

E

V

N

O

S

O

G

G

E

R

S

T

E

I

E

T

A

M

R

D

T

R

E

N

O

A

A

E

R

E

D

R

D

B

D

R

O

O

W

E

G

A

F

R

A

R

O

O

I

V

O

K

V

N

D

R

A

H

F

T

H

L

E

O

E

E

F

R

E

D

R

E

V

C

E

I

M

IJ

M

N

P

R

IJ

S

G

L

W

U

E

I

N

E

R

K

E

E

E

H

A

R

T

E

N

Z

E

L

F

R

A

E

N

N

N

E

A

E

E

G

N

I

R

E

K

E

B

N

S

E

E

E

N

I

D

G

I

H

Z

O

G

N

E

N

E

R

G

R

B

N

A

I

R

U

E

I

E

A

M

I

N

O

I

L

I

I

N

N

D

IJ

T

D

E

M

I

S

N

K

L

IJ

D

G

E

G

W

IJ

N

E

E

L

N

V

E

R

I

K

D

E

G

E

L

O

O

F

G

N

N

E

M

E

E

E

E

N

L

V

B

E

R

E

I

D

E

R

E

V

H

N

N

B

N

R

E

C

H

T

E

C

N

K

N

T

D

N

E

V

E

L

M

E

N

I

G

T

E

I

N

I

H

H

T

V

T

IJ

R

V

B

U

I

G

T

E

A

U

A

E

D

N

O

Z

I

R

U

E

T

U

A

Z

A

G

E

D

N

E

L

L

E

T

S

O

O

R

T

I

E

D

L

U

H

C

S

E

E

T

H

C

U

R

V

N

V

E

R

Z

E

K

E

R

D

G

E

T

A

L

G

G

T

I

U

L

S

E

B

L

IJ

D

S

C

H

A

P

N

E

T

F

I

R

H

C

S

O

O

B

D

A

A

R

© Puzzel: Diny van Leeuwen

AANBIDDEN AANNEMEN AUTEUR BARMHARTIG BEGEREN BEKERING BEMINNEN BEREID BESLOTEN BESLUIT BLIJDSCHAP

Oplossing:

Naam: Adres:

zaterdag 5 december 2020

Woonplaats: Postcode:

65

‫‪7‬‬

‫= שבע‬ ‫= שלוש‬ ‫= אחת‬ ‫= עשר‬ ‫= חמש‬ ‫= ארבע‬ ‫= שמונה‬ ‫= שתים‬ ‫= שש‬ ‫= תשע‬

‫ך‪/‬כ‬

‫י‬

‫ט‬

‫ח‬

‫ז‬

‫ו‬

‫ה‬

‫ד‬

‫ג‬

‫ב‬

‫א‬

‫ת‬

‫ש‬

‫ר‬

‫ק‬

‫ץ‪/‬צ‬

‫ף‪/‬פ‬

‫ע‬

‫ס‬

‫ן‪/‬נ‬

‫ם‪/‬מ‬

‫ל‬

puzzel

Blokpuzzel Vul elk blokje van negen vakjes in op de juiste plaats in het diagram, zodat een ingevuld kruiswoordraadsel ontstaat. Om u op weg te helpen, zijn enkele letters al gegeven.

A

V

E

T

H

E

S

W

A

K

E

A

E

E

N

E

N

A

L

A

B E

R

V

I

W A

R

M T

E

A

O

A

G

O

T

A

L

B

O

E

E

F

S

T

U

E

N

S

A G

N

O

P

A

P

E

F

E

E

I

E

N

R

A

B

Y

L

E

L

E

E

A

R

M

K

I

M M

L

L

I

E

T

K

R

I

E

R

A

V

R

IJ

S

T

I

G

M

E

N

A

A

A

L

A

L

L

IJ

I L

A

D

zaterdag 5 december 2020

P B R

E

N

L

N

N

O

L

T

N

A

A

O

F

N

O

D I

P

E

N

Z

E

W

N

H

E

C

I

G

A

U

A

R

A

N

L

L

A

C

E

T

T

E

E

E I O

D

G

E

E

K

E

G

H

U

G

I

R

I

T

E

T

W

C H

E

R

E

G

T

A

I

S

T L

C

O B

D

E S

E

L

H D

E

I

S T

S

T O

D

A A

R

L

B A

T

M E

K

R

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

E

67

STREAM

Israëldag D.V. dinsdag 29 december Tijd: 10.00 tot 12.00 uur

Uitzending te volgen op israeldag.nl

CITROENAIR GROEIT

HYGIËNE = HOT Check nu onze vacatures:

VERLEDEN • HEDEN• TOEKOMST ds. A. Schot - ds. M.L. Dekker - ds. A. Margulis - ds. I.L. Zöld

Meer informatie:

israeldag.nl

VERKOPER BINNENDIENST Deals sluiten, daar krijg jij energie van!

Je bent een commercieel talent dat klanten blij weet te maken. Ook in Engels, Duits en Frans.

MAGAZIJNMEDEWERKER Onze hygiëneproducten gaan als een speer. Jouw hulp is hard nodig. Je laadt en lost vrachtwagens, en alleen na jouw controle gaat het onze deur uit!

PRAESIDIO

DESINFECTIEZUIL + DISPENSER Dit is een voorbeeld van een goedlopend product. Deze volautomatische RVS-zuil is vrijstaand en in hoogte verstelbaar.

Extra handen zijn hard nodig!

Verzorgende IG (Wijk)verpleegkundige

Solliciteren? Bezoek onze website!

www.huizewinterdijk.nl/vacatures

CITROENAIR.NL/VACATURES

puzzel

Cryptogram Horizontaal

Verticaal

1 Prachtland (10)

2 Smaakvolle excursie (5)

8 Academische uitgave (5)

3 Reis voor singles (8)

9 Die stof zit goed (7)

4 Nog net geen dozijn (6)

10 De beoogde opgang (8)

5 Grote honden (4)

11 De waarde van roem (4)

6 Rood maken (7)

13 Eerlijk verdeeld (6)

7 Sociale laag zonder stijl (10)

15 Vorstelijke kleur (6)

8 Een verloren uurtje (10)

17 Maak vis groter (4)

12 Zij is groen (8)

18 Groeten uit Vuren (8)

14 Dat is knap vals (7)

21 Kraam met haringen (7)

16 Een woord van niks (6)

22 Daar vloeit bloed (5)

19 Vlaamse schat (5)

23 Marginale kei (10)

20 Niet die aanwijzing (4)

1

2

3

4

5

6

7

8

9

11

10

12

13

15

14

16

18

17

19

22

21

23

Oplossing:

zaterdag 5 december 2020

7

15

2

10

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

20

18

69

puzzel

Cijferpuzzel Zoek de juiste letters bij de cijfers. Er ontstaan zinnen die lijken op teksten van Johannes. Zoek de eerste op in zijn evangeliebeschrijving en de tweede in zijn brieven. Tel de vijf getallen uit de beide vindplaatsen op. Dat getal is de oplossing van de puzzel.

B

D

E

F

G

94

N

61

O

25

58

48

98

49

61

49

17

82

82

S

61

U

49

89

41

94

41

94

76

49

28

82

82

41

49

94

12

94

37

94

49

61

94

94

12

94

58

94

37

52

94

17

35

52

73

94

73

35

94

94

37

94

37

94

37

76

61

94

53

49

94

58

82

49

94

41

94

94

53

35

49

82

35

94

41

12

89

73

49

98

73

48

73

28

37

12

41

73

37

84

12

94

12

94

58

82

28

94

76

71

25

25

61

37

49

94

41

12

94

37

73

94

28

49

49

94

37

89

73

41

49

25

94

37

35

73

37

84

76

49

37

61

94

94

37

35

37

12

28

Z

73

35

52

IJ

73

94

94

W

58

71

49

V

M

35

28

41

L

94

73

82

K

61

73

37

I

37

94

73

70

T

49

94

52

58

R

H

12

71

89

94

41

94

28

49

82

35

37

61

94

98

35

71

25

35

© Puzzel: Diny van Leeuwen

A

RDMagazine

advertorial

Rikkoert laat u schitteren Verras een geliefde met een –letterlijk– schitterend cadeau van Rikkoert Juweliers, zoals een horloge, ketting of een unieke ring. Zeker in coronatijd.

R

ikkoert Juweliers is een van de bekendste juweliers in Nederland. Dat komt door de unieke combinatie van winkel met atelier en de zeer brede collectie gouden en zilveren sieraden, horloges, zilverwerk, klokken en trouwringen.

Alle producten worden optimaal gepresenteerd. Eigenaar Ab Rikkoert: „Elk item in de sfeer die erbj hoort. We willen dat bezoekers steeds de juiste beleving ervaren.”

Trouwringen, aanzoeksringen en gelegenheidsringen vormen slechts enkele van Rikkoerts specialiteiten. Ab: „In een uitgebreide galerie presenteren we meer dan 1500 verschillende trouwringen. Bruidsparen kunnen de ringen in een sfeervolle ruimte bekjken en passen, daarnaast geven we eerljk en vakkundig advies.” De collectie bestaat uit nationale en internationale topmer-

zaterdag 5 december 2020

ken, zoals Aller Spanninga, Angeli Di Bosca, Eduard G. Fidel, Fischer, Liesbeth Busman, Saint Maurice en Sickinger.

De juwelier biedt ook een eigen collectie, Rikkoert Ringen: ruim driehonderd unieke modellen die ambachteljk worden gemaakt. „Niet alleen de uitvoering, maar ook de prjs is uniek.

Bj aankoop van twee ringen is de herenring gratis.”

De mogeljkheden om ringen te personaliseren zjn groot. Ab: „Bj bepaalde merken nemen wj, met de klant, alle opties door –goudkleur, breedte, edelsteen–, waarna op het scherm direct het model met de prjs verschjnt.”

Ook is het mogeljk samen de goudsmeden een eigen ontwerp te maken, dat ze met de hand vervaardigen. Ab: „Bjna alles is mogeljk: met of zonder edelsteen, met een vingerafdruk of met een boodschap in je eigen handschrift.”

Cadeaucheque bij besteding vanaf 75 euro Wie vóór 1 januari 2021 voor € 75 of meer bij Rikkoert Juweliers besteedt –in de winkel of online– ontvangt een cadeaucheque ter waarde van 10% van het aankoopbedrag. De cheque is tot 31 juli 2021 in te leveren bij de aankoop van een nieuw horloge of sieraad.* Kijk ook eens naar de aanbiedingen op rikkoert.nl/sale en ontdek de hoge kortingen. *Vraag naar de voorwaarden.

Poljsten, vergroten en graveren na aankoop - het valt allemaal onder Rikkoerts service. Net zoals een jaarljkse controlebeurt, waarbj Ab de ring schoonmaakt en de zetting checkt.

Rikkoert Juweliers Haven 1-13 Schoonhoven 0182-382651 info@rikkoert.nl www.rikkoert.nl

| Burg. Roosstr. 22 | Lekkerkerk | 0180-661490

71

The Art of

Charity

Steun boeren in Malawi

helpMalawi.nu

Hét vacatureplatform

100.000 mensen hebben nu elke dag te eten!

voor het christelijkreformatorisch onderwijs

Wij streven naar 2 miljoen!

Malawi kampt met enorme voedseltekor­ ten. Onze stichting introduceerde in 2012 een nieuwe landbouw­ methode: Food For LiFe. De opbrengst is

nu gegroeid naar 5.000 ton mais en daardoor hebben elke dag 100.000 mensen te eten!

Steun ons door uw gift of aankoop van meubels. Met de op­ brengst willen we nog meer boeren helpen in Malawi.

Grote collect ie

nieuwe meubels t.b

4.389 en boeren die meedo eigen en succesvol hun ren management voe

.v. Food For

LiFe

Lees meer op helpmalawi.nu

DE BIJBEL NÓG BETER BEGRIJPEN MET DE BIJBEL MET UITLEG ONLINE

Probeer nu BMUonline compleet 2 maanden GRATIS

Rondweg 90, Wezep Tel: 06 51359392 ­ Open: do/vr: 14.00­20.00 uur zat: 10.00­16.00 uur

Ga snel naar BMUonline.nl/actie

Rendement van uw dak?

ADVIES

Specialist in AGRO- en MKB zonnedaken!

In een persoonlijk kennismakingsgesprek kijken we specifiek wat we voor uw bedrijf kunnen betekenen en welke financiële, duurzame én fiscale voordelen zakelijke zonnepanelen u kunnen opleveren.

Interesse in een vrijblijvend adviesgesprek?

Neem contact met ons op!

Ruime ervaring met Agro & MKB Hoge kwaliteit, Hoge garanties Gratis subsidieaanvraag

Bel ons voor gratis advies (085) 9023 103

PLANNING Neem contact op met Thom Stelwagen: Bel: 085 9023 103 t.stelwagen@pv-projecten.nl

REALISATIE Neem contact op met Emily Brandsen Bel: 085 9023 103 e.brandsen@pv-projecten.nl

Financial Lease mogelijk

EDERVEEN || www.pv-projecten.nl || 085 9023 103

© Beeld: Linda Bikker

kleurplaat

zaterdag 5 december 2020

73

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) gelooft dat christenen de roeping hebben recht te doen aan de meest kwetsbaren. Daar willen we ons voor inzetten, samen met onze lokale partners in Oost-Europa. Doet u mee?

Hulp in de vorm van ‘Dagelijks brood’, maar ook hulp die hoop voor de toekomst biedt, hoop om de situatie te kunnen verbeteren. De hulp aan deze mensen vindt plaats via plaatselijke kerkelijke gemeenten in Oost-Europa, zodat zij diaconaat zelf handen en voeten kunnen geven. De kerken bieden hulp aan hen die dat nodig hebben, onafhankelijk van ras of godsdienst.

Geloof, bid, geef en bouw!

T +31 (0)342 420554 E info@stichtinghoe.nl NL84 INGB 0000 0088 87 ‘Dagelijks Brood’ t.n.v. Hulp Oost-Europa in Barneveld

hoehelpt.nl

Uitgaven van de GBS zie ook: www. gbs.nl/ webshop

Een greep uit onze collectie

Zakbijbels in de formaten 10,6 x 16,3 cm en 8,4 x 12,6 cm

S31

P10

€ 17,50

€ 27 27,50 ,50

Bijbel met synoniemen

Psalmboek

School-/handbijbel, 11,8 x 17,7 cm., met tien landkaartjes kunstleer, met Psalmen en formulieren. Deze editie bevat synoniemen bij verouderde woorden, die onderaan op de pagina zijn geplaatst.

Psalmboek (1773) met notenschrit bij alle verzen 12 x 17,7 cm; kunstleer, kleursnee kleu leursnee

Model groot

Diverse uitvoeringen tleer, zoals: leer, kunstleer, nee, kleursnee, goudsnee, onder duimgrepen, met of zonder luiting. met of zonder ritssluiting.

Nijverheidstraat 21 • Leerdam T (0345) 61 01 55 • gbs.nl

ge Een waardevoll geschenk om te geven en te ontvangen!

Model klein

Alle Bijbels in Statenvertaling

puzzel

Psalmenpuzzel Zoek de psalmregels op in de aangegeven berijmde psalmen. Vul de psalmregel steeds aan met de volgende regel. De letters achter de vervolgregel vormen nog twee psalmregels. Uit welk laatste versje van een psalm komen deze woorden?

Het nummer van dat vers is de oplossing.

Gij hebt m’ in ’t hart meer vreugd gegeven…

Ps. 81

Haters van de HEER’ hadden Hem gegeven…

Ps. 16

Ik zal de HEER’, Die mij getrouwen raad…

Ps. 82

Dies ziet men ’s aardrijks grondvest beven…

Ps. 21

Het onvergank’lijk leven…

Ps. 83

Als stoppels, door een storm gedreven…

Ps. 23

Het zalig goed, mij door Uw gunst gegeven…

Ps. 89

En aard’, en hemel, en wat leeft, of ooit zal leven…

Ps. 44

Gelijk de schapen, die men slacht…

Ps. 89

God is ons ten schild in ’t strijdperk van dit leven…

Ps. 51

Gij Die mijn geest met wijsheid had gevoed…

Ps. 115

Zij, om Uw trouw en goedertierenheên…

Ps. 69

Ja, grote God, zij hebben mij tot spijs…

Ps. 119

Waarop Uw woord mij hoop gegeven had…

Ps. 74

Wij zien aan ons, na al dit ongeval…

Ps. 119

Behoud mij toch, naar ’t woord aan mij gegeven…

Ps. 78

Want God heeft Zijn getuigenis gegeven…

Ps. 119

Naar ’t Godd’lijk woord, mij gunstig toegezegd…

Ps. 78

Dat wonderbrood der machtigen nu eten…

Ps. 138 Gij hebt mijn ziel, op haar gebed…

… ’k heb wel voorheen u d’ eer gegeven

(EH)

… aan Jakobs huis een wet, om naar te leven

(CHT)

… all’ eer en roem gegeven

(HE)

… als wouden, ’t vuur ter prooi gegeven

(OP)

… bij al mijn smart nog bitt’re gal gegeven

(ENK)

… dan and’ren smaken, in een tijd

(HU)

… de teerkost tot verzading hun gegeven

(EN)

… en in mijn ziel Uw Godd’lijk licht gegeven

(ED)

… en mij ten troost in angst en druk, gegeven

(HT)

… en onze Koning is van Isrels God gegeven

(DOP)

… geen teek’nen meer van Uwe gunst gegeven

(RA)

… gegeven heeft, met psalmgezangen prijzen

(NGE)

… Gij hebt het hem gegeven

(EF)

… hebt G’ ons aan hen tot spijs gegeven

(IJMO)

… ik heb met lust Uw wetten nagespoord

(AC)

… mijn ogen zijn bezweken van verlangen

(MW)

… schoon geveinsd, Zijn eer

(DI)

… verhoord, gered, haar kracht gegeven

(EN)

… verlaat mij niet maar volgt mij al mijn leven

(TH)

… zijn d’ Uwe; ’t gans heelal hebt Gij ’t bestaan gegeven

(EN)

© Puzzel: Diny van Leeuwen

Ps. 4

Oplossing:

Naam: Adres:

zaterdag 5 december 2020

Woonplaats: Postcode:

75

kort verhaal

Vrede op aarde Jan Vermeulen

H

et is een prachtige nacht, deze kerstnacht van 1914. In de wolkenloze hemel verschjnen steeds meer sterren. Soldaat Robert Turner huivert. Het is koud, het vriest al een paar nachten en soms valt er wat sneeuw.

En het is zo stil. Zo ongewoon stil hier, aan het westeljk front ten zuiden van Ieper. De afgelopen tjd was er altjd geluid van de Britse artilleriebombardementen die voor een aanval plaatsvonden. De herrie van die bombardementen bracht je in een soort verdoving. Soms was het bjna prettig om het verlossende luitje te horen dat het sein voor de aanval gaf.

Dan was er nog maar één ding: achter de loop van je geweer aan rennen richting de Duitse loopgraven.

Nu is het stil. En koud. Een rilling trekt langs zjn ruggengraat. Een gewonde Duitse soldaat die urenlang ”Mutti” had geroepen, zwjgt nu. Doodstil. De Duitsers durfden hem niet te gaan halen.

Er waren al zo veel doden gevallen vandaag.

Hj kjkt naar het omgeploegde maanlandschap tussen de Duitse en de Engelse loopgraven. Het prikkeldraad houdt de resten van een soldaat in een jzeren omarming. Ineens vliegt het hem aan: dit kan nooit lang duren, dan zjn we er allemaal geweest.

Hj denkt aan Jane. Juist in de stilte van kerstavond waart het spook van de heimwee om hem heen. „Kom je wel terug, doe je voorzichtig?” had ze bj zjn laatste verlof gezegd. „Tuurljk kom ik terug”, had hj een beetje bot geantwoord. Nu weet hj het niet meer zo zeker. En hj weet al helemaal niet wat God met dit alles te maken heeft. Zou het Hem uit de hand gelopen zjn?

Deze gigantische oorlogsmachine. Ze hadden het toch allemaal met de beste bedoelingen gedaan: iemand moest die Duitsers beteugelen. Zj zouden de Fransen daarbj wel even helpen. Hj had het op de Franse treinen zien staan: ”Train de plaisir à Berlin”. De pleziertrein naar Berljn. Nou, die was al snel vastgelopen in de Belgische modder.

De oorlog was een moloch geworden die zjn eigen kinderen verslond.

76

Hj schrikt even als hj naast zich een beweging ziet. „Ik ben het”, zegt de aalmoezenier geruststellend. „Ik kom even kjken hoe de wachtposten het maken op kerstavond. Sigaret?” Met zjn verkleumde vingers pakt Robert een sigaret aan. De lucifer lakkert fel op in het duister.

Zwjgend staan ze naast elkaar te roken, uitkjkend over de Duitse linies naar Ieper, waar de hemel wat lichter is. „Zouden die herders van toen ook zo naar de hemel hebben staan kjken?” „Hmm, zou best kunnen”, zegt de aalmoezenier terwjl hj de rook van zjn sigaret omhoog blaast. „Het zou wat zjn als wj dat engelenleger zouden zien hier, boven de linies.” „Die laten het wel uit hun hoofd om hier te zingen over vrede.” Robert klinkt schamper. „Denk je dat?” „Ja natuurljk. Vrede op aarde. Nou, alle vredesduiven zjn inmiddels wel doodgeschoten.”

De aalmoezenier zwjgt even. Hj laat zjn peuk op de grond vallen.

Dan vraagt hj: „Zou de wereld toen minder gewelddadig zjn geweest?”

Daar moet Robert even over nadenken. Toen werd Israël bezet door de Romeinen, dat waren ook niet echt vredelievende jongens. Hj schokschoudert wat en zegt dan: „Ik weet het niet. In ieder geval hadden ze toen nog geen mitrailleurs en artillerie.” „Da’s waar”, beaamt de aalmoezenier. Zwjgend kjken ze weer uit over het niemandsland. Dan zegt de aalmoezenier: „Wat ik me afvraag, hè. Zjn wj nou gewelddadig omdat we mitrailleurs hebben of hebben we mitrailleurs omdat we gewelddadig zjn?”

Robert raakt een beetje geïrriteerd. Die aalmoezenier kan van die rare vragen stellen. Hj geeft geen antwoord. „Als onze neiging om geweld te gebruiken de oorzaak is, dan was die neiging er toen in de kerstnacht ook al. Dan paste dat ”vrede op aarde” toen ook al niet.” „Ja, die neiging tot geweld zit natuurljk altjd al

RDMagazine

in mensen”, geeft Robert wat onwillig toe. „Ja precies. En daarom heette het Kind in de kribbe ook Zaligmaker: Hj kwam ons zalig maken van zonden, ook van onze gewelddadigheid.” „Dus vechten is zonde?” vraagt Robert kwaad.

Wat doet die aalmoezenier in het leger als hj zo praat? „Da’s een vraag om nog eens over na te denken, Robert. Goede wacht!” De aalmoezenier legt even een hand op zjn schouder en verdwjnt dan in het donker.

Robert denkt nog even na over zjn eigen vraag.

Die aalmoezenier zal wel vinden dat vechten zonde is. Maar: als het nou nodig is om een groter kwaad te voorkomen? Hj zit nog gevangen in zjn verwarrende gedachten als hj opeens wat hoort.

Hj gaat een beetje rechtop staan, trekt zjn voet uit de modder. Hè, bljft zjn laars weer steken.

Gauw terugstoppen die voet, tenen omhoog krullen en nog een keer trekken. Hj moet zjn voeten niet uit zjn laarzen halen, anders heeft hj zo’n gruweljke jeuk dat hj direct zjn voeten openkrabt. Die modder is een ramp voor je voeten. Nu het net vriest, is het nog erger. De bovenlaag is al bevroren, maar als je een tjdje op wacht staat, ontdooit de boel en zak je weer tot aan de randen van je laarzen in de prut.

zaterdag 5 december 2020

Nu hoort hj toch echt weer wat vanuit het niemandsland. Ze zullen toch geen aanval gaan doen? Op kerstavond nota bene! Die Duitsers zjn wel gek, maar zo erg… Hj spiedt in het donker over de rand van de loopgraaf. Niets. Dan zal hj het zich wel verbeeld hebben. Tenslotte gingen die Duitsers ook Kerst vieren. Vandaag had hj gezien dat ze in de Duitse loopgraven kerstbomen hadden. Kerstbomen, aan het front! Die konden ze geljk in de modder poten voor extra camoulage.

Nee maar… nu hoort hj pas wat het is: ze zingen! ”Oh Tannenbaum”, zeker, denkt hj direct.

Als hj nog even langer luistert, hoort hj een bekende wjs: ”Silent night”. Dat moeten zjn maten weten. Die zitten met het extra kerstrantsoen feest te vieren in de achterste loopgraven.

Hj heeft nog geen kans gehad naar de veldtelefoon te lopen, als hj vanuit de verbindingsloopgraaf vroljke geluiden hoort. De soldaten zjn bljkbaar al door een ander gewaarschuwd of ze hebben zelf geluiden gehoord. „Hé boys, what are the Huns doing?” zegt Charli. „Nou, the Huns zjn wat minder wild vanavond. Ze hebben een versje geleerd! Ze zingen ”Silent night”.” „Zullen we antwoorden?” roept een van de soldaten. Ze kjken met een schuin oog naar hun sergeant. Hj bekjkt hen met een geamuseerd gezicht. Ze gaan er maar van uit dat hj toestemming geeft. Charli

77

kort verhaal

roept: „Zullen we ”Beat the Huns” zingen?” „Ah, doe niet zo stom, Charli. ’t Is kerstavond hoor. Zj zingen toch ook kerstliederen?” zegt een van de soldaten kwaad. „Laten we ”The First Noël” zingen”, stelt een ander voor. „Nic, je mondharmonica.” En dan zingen de mannen, hun voeten in de modder, schor en onwennig over de engelenzang in die kerstnacht van eeuwen geleden. Daarna gaan ze terug naar hun kerstrantsoen en laten de wachtposten in de voorste loopgraaf achter.

Robert is nog maar nauweljks alleen of hj ziet aan de overkant van het niemandsland beweging.

Hj bedenkt zich geen moment, pakt de veldtelefoon en belt: „Commandant, hier soldaat Robert Turner, er komt er aan de overkant één uit de loopgraaf.” „Nou, schiet neer dan, die vent. Waar wacht je nog op.” „Ja maar, het is Kerst, commandant.” „Ja, en wat zou dat? Wilde je wachten met schieten tot Pasen en Pinksteren op één dag vallen?” „Ja maar, hj is maar alleen, commandant, en…” „Niks geen gejamaar. Schiet op, anders breng ik je voor de krjgsraad.”

Dan, na een korte, onheilspellende stilte: „Nou ja, goed, ik kom zelf wel poolshoogte nemen.

Mannen, geweren mee, bajonetten erop. Iedereen naar de voorste loopgraaf.”

Opeens is het alsof er iemand in een mierennest getrapt heeft. Niemand heeft er zin in, maar toch staan alle soldaten op, zoeken hun helm, hun geweer, hun munitie. Stoppen nog snel een stuk chocola in de mond. Nemen nog een laatste trek van hun sigaret en lopen achter elkaar aan door de verbindingsloopgraaf.

Robert kjkt weer over de rand en ziet nog steeds een Duitser aan de overkant staan. Zo begint een aanval ook altjd. Eerst denk je er een of een paar te zien. Dan opeens is het een stroom die als een kudde bizons op je af stampt. Zou de commandant dan toch geljk hebben: dat ze juist de kerstavond gebruiken om een aanval te doen?

Tenslotte deden ze dat wel vaker, verrassingsaanvallen. Pas nog: na een hele dag bombardementen en aanvallen over en weer zat hj net met zjn gamel op schoot zjn prak naar binnen te werken.

Het was inmiddels al donker. Maar opeens werd het weer spookachtig licht: de Duitsers schoten lichtkogels de lucht in. En iedereen wist wat dat betekende: dan volgde er direct een stormloop. De commandant brulde. Net zo halsoverkop als ze nu naar de frontlinie kwamen gerend, was het toen ook gegaan. Z’n warme prak had hj niet meer teruggevonden. Die lag natuurljk ergens onder de modder.

Gespannen kjkt hj nog eens over de rand. Niet te hoog, want de sluipschutters van de overkant hebben genoeg aan je voorhoofd. „Ik kan echt niet

zaterdag 5 december 2020

geloven dat ze nu aanvallen”, luistert Peter, die nog helemaal in kerstsfeer is. „Nee, en daarom is dit het ultieme moment voor hen om vooruitgang te boeken”, mompelt de commandant terug. „Verrassing is de moeder van de doorbraak.” „Commandant, ik zie achter die vent ook beweging.” „Oh nee hè, ze komen echt uit de loopgraaf.”

Hoewel Robert dit al veel vaker heeft meegemaakt, maakt het hem vandaag op een vreemde manier triest. Hj denkt weer aan zjn gesprek over de engelen. Vrede op aarde, zongen ze toch?

Ach, hou toch op, spreekt hj zichzelf toe, dat verhaal is zó onrealistisch.

Een schot verscheurt de stilte. Alle helmen duiken tegeljk onder de rand van de loopgraaf.

Even houdt iedereen z’n adem in. Dan horen ze

Niemand spreekt over de oorlog; vandaag is er vrede op aarde

vanaf de andere kant een stem. „Don’t shoot!” roept iemand met een zwaar Duits accent. Peter schiet in een zachte zenuwachtige lach. Voordat de commandant iets kan zeggen, roept een van de mannen een oneliner terug: „Germans, you not shoot. We not shoot.”

Gespannen wachten ze af. In ieder geval bljken ze het verkeerd te hebben gezien. Behalve die ene soldaat zit de rest nog in de Duitse loopgraven. Er ploft iets in hun loopgraaf neer. „Pas op: een granaat!” roept Alex met schrille stem. „Zie je, ’t is toch een val”, mompelt de commandant.

Ondertussen is Peter op de granaat gedoken, pakt hem op en wil hem teruggooien. Robert ziet als in slow motion Peters arm gaan: hj pakt de granaat uit de modder. Zwaait naar achteren, maakt een boog naar boven. Stokt dan, op het hoogste punt. Terwjl Robert voelt hoe zjn nekharen overeind staan, zakt de hand naar beneden, verliest kostbare tjd. Een granaat teruggooien is altjd al een haastklus die vaker níét dan wél lukt.

Ieder ogenblik verwacht hj de klap. Hj sluit zjn ogen.

79

Nee, want dat doet de Heere God zélf.

En dat maken we steeds vaker mee!

Helpt u óns om getuige te zijn en de liefde van Christus aan moslims in Nederland te tonen? Dankuwel!

Abonneer u op ons kwartaalblad en ontvang 10 getuigenissen van moslims die de weg van Christus vonden.

evangelie-moslims.nl/steun-ons-werk

Gedreven door het Woord Het Evangelie naar het einde der aarde

friedensstimme.nl/toendra

kort verhaal

Dan hoort hj Peter lachen. En tegeljk hoort hj een stem vanaf de andere kant: „It’s chocolat.”

Iedereen barst uit in een bevrjdend lachen.

Er is geen houden meer aan. Peter klimt als eerste uit de loopgraaf en loopt op de Duitser af. Over het prikkeldraad heen reiken ze elkaar de hand: „Frohe Weihnachten.” „Happy christmas.” Iedereen laat de loopgraaf voor wat hj is en loopt het niemandsland in. Deze keer is er geen luitje van de commandant voor nodig. Ze schudden elkaar onwennig de hand.

Robert ziet een van de Duitsers naar het lichaam toe lopen van de soldaat die de halve dag in het niemandsland had liggen kermen. De soldaat knielt bj het lichaam neer en drukt met een bjna teder gebaar de blinde ogen dicht. Nog even bljft hj onbeweegljk naast het lichaam zitten. Dan trekt hj met een ruk het identiteitsplaatje van de hals, neemt het lichaam op en brengt het naar achteren. De Engelsen doen hetzelfde met hun doden uit het niemandsland. Zj beleven geen ”vrede op aarde” meer, hun lichaam komt straks in een kist terug in Engeland.

Daarna wordt het vroljker. Een van de Duitsers bljkt fotograaf en haalt zjn camera. Gebroederljk maken ze in het niemandsland een groepsfoto. Van een van de Duitsers krjgt Robert een les schnaps aangeboden. Robert drinkt eruit, vertrekt zjn gezicht een beetje, maar zegt toch: „Delicious.” En dan rent hj met een „Wait a moment” weg. Even later komt hj terug met gin en laat de Duitse Claus proeven. Ze roken samen een sigaret.

Claus een Engelse, Robert een Duitse. Een aantal slokken verder maakt Robert duideljk dat hj Claus’ pinhelm weleens wil proberen. Claus geeft hem zjn helm en zet zelf de Engelse soepbord-

helm op. Begeleid door Nics mondharmonica maken ze een al wilder wordende vreugdedans.

De volgende morgen lopen Engelse en Duitse soldaten onbekommerd het niemandsland in. Iedereen wenst elkaar gelukkig kerstfeest. Niemand spreekt over de oorlog; vandaag is er vrede op aarde. Niemand houdt de wacht. Als herders die de vredeboodschap gehoord hebben, laten ze hun opdracht in de steek en zingen tweetalig ”Stille nacht”. De aalmoezeniers lezen in beide talen het Kerstevangelie. Robert voelt een rilling langs zjn rug gaan als hj de woorden van de engelenzang weer hoort: „Glory to God in the highest. Peace on earth, good will toward men.” Daarna overleggen de aalmoezeniers even en lezen dan nog een gedeelte uit Jesaja. „Ja, elke laars, stampend met gedreun, iedere soldatenmantel, gewenteld in bloed, zal verbrand worden, voedsel voor het vuur.”

Staat dat ook in de Bjbel? vraagt Robert zich af.

Ja, toch wel. De tekst die erop volgt, herkent hj direct: „Want een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven, en de heerschappj rust op Zjn schouder.”

Hj kjkt verwonderd om zich heen. Iedereen luistert met de helm in de hand naar de Bjbellezing. De laarzen in de modder, de soldatenjas dicht om zich heen geknoopt vanwege de winterse kou. Even is het niemandsland geen plek van bloed en dood meer.

De commandanten hebben een staakt-het-vuren afgesproken. Hj weet dat ze geen overleg met de legerleiding hebben gehad. Die willen winst behalen, geen vrede delen. Maar wat de hoge heren ook mogen willen, hier heeft de hoge hemel het voor het zeggen. Daar is Robert vast van overtuigd. Even is er vrede op aarde.

Achtergrondinformatie De kerstbestanden zijn er in Zuid-België echt geweest. De kerstbomen, de liederen: het is allemaal waargebeurd.

De spontane bestanden waren er alleen met Kerst 1914, de jaren daarna had de legerleiding de soldaten zo de pin op de neus gezet dat niemand meer durfde, of wilde.

De bestanden vonden overigens vooral plaats tussen Engelsen en niet-Pruisische Duitsers. Fransen en Belgen waren waarschijnlijk fanatieker omdat ze hun eigen grond verdedigden. Pruisische

zaterdag 5 december 2020

Duitsers waren gemiddeld genomen oorlogszuchtiger dan bijvoorbeeld Saksen.

Een van de Saksisch-Duitse officieren zei zelfs tegen een Engelsman tijdens het kerstbestand: „Eigenlijk hadden wij samen tegen de Pruisen moeten vechten.”

Tot begin januari 1915 valt er geen schot.

De officieren in de loopgraven houden in hun verslagen de legerleiding voor de gek.

Ze durven niet toe te geven dat er al een

week niet gevochten wordt. Maar als de kranten het via de brieven en foto’s van soldaten te weten komen, weet opeens iedereen van de kerstbestanden aan het westelijk front. De legerleiding is laaiend en dreigt met de krijgsraad als de officieren weer zelfstandig bestanden zouden afsluiten. Zo won de oorlog het toch weer van de vrede.

81

Muziek en vertellingen voor Kerst

Luister nu 30 dagen GRATIS via familystream.com • Overal, elke dag uw lievelingsmuziek • Makkelijk in gebruik via app of pc • Ook luisteren zonder internet

puzzel

Kruiswoordpuzzel Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk.

Horizontaal

Verticaal

1 Franse brandewijn 6 werpkoord met strik 9 inwoner van

2 langwerpig rond 3 napijn 4 Franse modeontwerpster 5

Ierland 11 of 12 met lage temperatuur 13 snel 14 islamitische

nauwkeurig 6 lichaam 7 sneeuwschaats 8 datgene waardoor

bedelmonnik 16 elpenbeen 18 vergankelijk 19 dierentuin 20

iets geschiedt 9 eigenaardigheden van een taal 10 rivier in

leegte 22 strijdperk 23 niet deelbaar door twee 27 appelsoort

Frankrijk 15 boerderijdier 17 gard 20 lekkernij 21 plaats in

29 behoeftige 31 soort vlees 32 koosnaam 34 stom 35 positie

Canada 22 houdgreep 24 nasaal stemgeluid 25 groep mensen

binnen het schaken 36 gok 37 graad van fijnheid 38 plant 39

van gelijke afstamming 26 hoeveelheid 27 graveren 28 Daar-

een tekstbericht versturen 40 medemens 42 vochtig 43 ledig

mee begeef je je op glad ijs. 30 tijdelijk bestuurder 33 hout-

45 Ruth (afk.) 46 oude Franse dans 50 bijkomstig 52 blad-

soort 41 paardenslee 44 honderd gram 47 vrouw van Adam 48

groente 55 binnen 56 vanwege 57 huidplaatje van een vis 60

bolgewas 49 een zekere 51 op dit ogenblik 53 Bijbelse vrouw

deel van Frankrijk 63 gelofte 65 grootmoeder 67 reputatie 69

54 wier 56 lofdicht 58 opnieuw (in samenstellingen) 59 mond-

persoonlijk voornaamwoord 71 stuk chocolade 73 afwisseling

stuk van een paard 61 telwoord 62 geitenbaardje 64 roem 65

van eb en vloed 75 kerkgebruik 76 gekonfijte schil 77 voorzet-

grootvader 66 onheilsgodin 68 mij 70 bazige vrouw 72 plus 74

sel 78 loofboom.

koude lekkernij.

2

3

4

5

6

7

11

8

14

15

16

18

22

21

23

28

29

31

32

42

46

51

52

59

53

zaterdag 5 december 2020

48

49

56

62

68

69

63

70

16

52

78

38

20

64

71

76

34

50

55

61

75

58

47

54

60

67

Oplossing:

39

41

45

58

26

34

38

44

25

36

37

40

24

30

33

35

57

17

19

27

43

10

12

13

20

9

65

66

72

73

77

78

74

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

1

12

83

Uw tweede thuis in Twente

� � 

0546 – 57 98 65 www.bungalowparkhogehexel.nl

Joseph (6) droomt ervan om dokter te worden… …maar zijn moeder heeft geen geld om school te betalen. Ze heeft geen baan. In haar eentje draagt ze de zorg voor vier kinderen. Vader heeft het gezin verlaten. Toch hoeft Joseph zijn droom niet op te geven.

Stichting Stéphanos helpt kinderen als Joseph met voedsel, kleding, medische zorg en (Bijbels) onderwijs. Ze horen over de Heere Jezus en krijgen een toekomst! Helpt u mee?

✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

Diverse bungalows & landhuizen Overdekt zwembad Kleinschalig & gemoedelijk Gezellige horeca Rust & ruimte Nabij unieke natuurgebieden Zondagsrust

Voor geeft u al 3 kinderbijbels!

€15,r Of sponso ls a een kind r nog Joseph voo t en c 0 7 geen per dag

Maak uw bijdrage over op IBAN NL74 RABO 0335 3074 50 t.n.v. Stichting Stéphanos of doneer online! www.stephanos.nl/ikhelp

Presentatie? 06 - 301 671 72 of voorlichting@stephanos.nl

www.stephanos.nl

puzzel

Paspuzzel Zet de 21 woorden uit de eerste 18 paragrafen van de Dordtse Leerregels horizontaal in de hokjes. Verticaal in het midden leest u dan twee woorden.

Uit welke paragraaf komen deze woorden?

AANNEMEN

GENADE

ONVERDIEND

VRUCHTEN

BARMHARTIG

GETUIGENIS

RECHTVAARDIG

WELBEHAGEN

BEKERING

GOEDERTIEREN

SCHRIFT

ZALIGHEID

BLIJDSCHAP

KINDERLIJK

UITVERKORENEN

ERNST

NOCHTANS

VERKIEZING

GELOOF

ONVERANDERLIJK

VERWERPING

. .

R

D

L

. . .

L

D

.

R

.

D

.

L

.

R

.

D

.

D

L D

L

. .

R

.

. .

L

D

D

. . . .

D

© Puzzel: Diny van Leeuwen

R

Oplossing:

Naam: Adres:

zaterdag 5 december 2020

Woonplaats: Postcode:

85

Nog geen abonnee?

Ontdek abonnee-zijn!

RD Compleet RD Zaterdag 4 weken slechts € 5,! Op zaterdag de krant en

RDMagazine op de mat.

! Onbeperkt toegang tot

RD.nl en digitale krant. ! Stopt automatisch.

4 weken slechts € 10,! Een maand lang de

krant op de mat. ! Inclusief RDMagazine. ! Onbeperkt toegang

tot RD.nl en digitale krant.

RD Digitaal 4 weken slechts € 4,! Onbeperkt toegang

tot RD.nl en digitale krant. ! Stopt automatisch.

! Stopt automatisch.

Regel het snel online rd.nl/magazine of scan de QR-code

Aanvullende voorwaarden voor deze actie zijn te vinden op de website.

puzzel

Zweedse puzzel Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk.

PLATDRUK KEN

DUN PANNENKOEKJE

SCHOONWRIJFGEREI

TOEGIFT VAN WINNAAR

GRAFISCH KUNSTWERK

EFFEN

HOFKLEDING

VENETIAANS HEERSER

PUL

HUIDSMEER

BOUWMATERIAAL

UITWASEMEN

GEK

77

SNELWEG GAST

22 SCHOOLGEREI

KRUIPEND DIER

VROUWELIJK DIER PILLETJE

MONUMENTAAL VERHAAL

DAAR

SPITS

KIPPENHOK

BIJWOORD

RIV. IN ITALIË

VRUCHTENMOES

EENHEID VAN WEERSTAND

NOBEL

SNEEUWSCHAATS

DOELPUNTMAKER

AL

KOORD

VERZOEKEN

NIET VÓÓR

ZORG

11 KLUITENBREKER

TUINKAMER

99 VERBRUIKT

INGEWAND

COMPUTERSCHIJF

EEN ZEKERE

LEIDSMAN

HAARVET

GENEGEN OMLAAG NOOT

44 JONG

GEWICHT

GETIJ

GRAP

VERMANING

KLEIN KIND

OMHOOGLOPENDE WEG

VOGEL

HOLGEBOGEN ZOLDERWERK

STRAND BIJ VENETIË

88 GISSEN

BOOM

10 10

ZUIGDOP

PERSOONLIJK VNW.

FAMILIELID

LOSSE NAAD BEZITTELIJK VNW.

HARDE WIND

HOND

RONDHOUT

IK

UITBOUW

VANWEGE

WATER

BUISLAMP

GROENTE

TRANSEUROPAEXPRES

KEUKENKRUID

33 GEWELDIG FEEST

TEDER

66

Oplossing:

1

zaterdag 5 december 2020

2

3

4

5

6

7

8

9

EVENMIN

BINNENSTE VAN BEEN

VOGEL PRODUCT

55

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

ERFFACTOR

10

87

Wij zoeken recreatieteam kleinebelties.nl/vacatures medewerkers!

U kunt weer boeken voor 2021 Bij De Kleine Belties is het volop genieten in een christelijke sfeer. Op ons vakantiepark kun je kamperen of genieten in een prachtige luxe chalet, stacaravan, bungalow of lodge. Wil jij je vakantie doorbrengen met de hele familie? Huur dan één van onze groepsaccommodaties. Wij hebben mooie faciliteiten zoals een overdekt zwembad, een binnenspeeltuin en gezellige horeca. Kom vakantie vieren op ons park en geniet van het mooie Vechtdal! Hoe oud of jong je ook bent, het is fantastisch!

kleinebelties.nl | Hardenberg (Overijssel) | 0523 261 303

NOOD HULP

OEKRAÏNE

Stichting MIR WAM wil de volgende doelen bereiken:

# ! "

$

Weduwen van (geestelijk) voedsel voorzien Een dovenstudio ondersteunen met het voorlezen van geestelijke boeken Voorganger van een autobus voorzien om te evangeliseren

Deze advertentie is mede mogelijk gemaakt door: mirwam.nl/sponsoren

HELPT U ONS? > NL64 RBRB 08 515 83 415 WWW.MIRWAM.NL/DONEREN

puzzel

Schaakpuzzel Door Henk Prins

Het mag een goede tijdsbesteding zijn om op lange winteravonden puzzels op te lossen. Het oplossen van schaakproblemen is vaak ook bezig zijn met een puzzel. ``De stukjes van de puzzel zo plaatsen´´ om de goede oplossing te vinden van een schaakprobleem past dus prima in dit Winterpuzzelboek. Het is inmiddels een traditie geworden. Voor schakers die graag iets doen met schaakstukken dus een goed idee om met deze schaakpuzzel mee te doen.

Maak zelf een schaakprobleem ten. Verder dient u nog een zwarte pion op g5 toe te voegen.

Het is nu de bedoeling dat de zelfgemaakte driezet wordt opgelost. De sleutelzet van deze driezet is de oplossing van de schaakpuzzel.

e zes diagrammen die zjn afgedrukt, dienen alle zes opgelost te worden. De eerste drie problemen zjn tweezetten (wit begint en zet zwart mat op de volgende zet). Men dient de juiste sleutelzet (eerste zet van wit) iedere keer op een leeg bord te plaatsen en zodoende krjgt men een nieuw probleem. De problemen vier tot en met zes zjn driezetten (wit zet mat in maximaal drie zetten); ook nu is de sleutelzet nodig om het nieuw te maken probleem te krjgen.

De oplossing van de driezet kan tot 16 januari 2021 opgestuurd worden naar Henk Prins, Reinenweer 42, 3363 XR Sliedrecht (email: hprins@solcon.nl).

De zes sleutelzetten worden dus op een leeg bord geplaatst.

Indien alle problemen goed zjn opgelost, is de nieuwe stelling een driezet geworden. Er ontbreekt aan dit probleem echter een zwarte koning. Die dient u op veld g3 neer te zet-

Onder de goede inzenders zullen enkele schaakboeken worden verloot. De uitslag van de wedstrjd zal geplaatst worden in de wekeljkse schaakrubriek van het Reformatorisch Dagblad.

D

Diagram 1 Y. Rossomakho, tweezet

Diagram 2 H. Prins, tweezet

Diagram 3 H. Prins, tweezet

Diagram 4 M. Nesic, driezet

Diagram 5 M./Brada, driezet

Diagram 6 H. le Granf, driezet

zaterdag 5 december 2020

89

BOEK VIA

Verzekerd van vakantie in eigen land?

Boek nu!

ONZE NIEUWE WEBSITE

✔ Ruime kampeerplaatsen ■ ✔ Verhuur accomodaties ■ ✔ Privé sanitair ■

✔ Recreatieteam ■

✔ Overdekt zwembad ■ ✔ 55+ weken ■

✔ In het mooie Vechtdal ■

De Klimberg CAMPING • CHALETS • RECREATIE

DAAR KAN NIETS TEGENOP! • WWW.DEKLIMBERG.NL • HARDENBERG

1.500 m2 dames- heren- en schoenmode Gratis parkeren voor de deur op eigen parkeerterrein Mode van maat 36 t/m 52

Veluweweg 28-30, Kootwijkerbroek (gelegen tussen Amersfoort en Apeldoorn) www.kuijt-mode.nl

KUIJT, EEN GEZELLIG DAGJE UIT!

puzzel

Sudoku 2468

Sudoku X

Vul het diagram zo in als een gewone sudoku. In de getinte vakjes komen bij de sudoku 2468 alleen even getallen te staan.

Bij de sudoku X moeten de cijfers 1 tot en met 9 niet alleen in elke rij, in elke kolom en elk blok van 3x3 vakjes worden ingevuld, maar ook op de twee diagonalen.

5 3

4

7 9 7

6

4

9

7 5 3

8

3

6

5

1

2

2

5 4 1

7 4

2 6

9 3

2

5

1

1

7

4

6

9

7

4 5 3

5

6

Sudoku chaos

Sudoku killer

De Sudoku Chaos heeft in tegenstelling tot de gewone sudoku geen blokken van 3x3 vakjes, maar vlakken met een afwijkende vorm.

Daarin komen alle cijfers van 1 t/m 9 te staan, net als in alle rijen en kolommen.

Vul het diagram zo in, dat in elke rij, in elke kolom én in elk blok van 3 x 3 vakjes de cijfers 1 t/m 9 slechts één keer voorkomen. De cijfers in elke regio vormen opgeteld het getal dat linksboven in deze regio staat.

8 4

1

5 6 9

5

4

6 9 1

9

1

7 5

4 3 7

9

12

8

4

9

25

10

5

7

9

14

10

13

31

7

6

10

16

11

8

5 17

9

2 5

10

6

6 4

3

9

14

3 5

6

11

13

4

3

zaterdag 5 december 2020

12

5

9

6

9

13

5

13

14

11

10

© Puzzels: Sanders puzzelboeken

3

1

1

91

© Beeld: Linda Bikker

✂

✂

kaarten

zaterdag 5 december 2020

93

✂

✂

kaarten

94

RDMagazine

puzzel

Woordzoeker De overgebleven letters vormen een wetenswaardigheid.

ANGORATRUI

HANDSCHOENEN

ONWEERSBUI

STROOIEN

ANORAK

IJSPEGEL

OUTFIT

TINTELEN

APPELBEIGNET

IJSPRET

PEKEL

VERKOUDEN

APPELFLAP

KLAPPERTANDEN

POEDERSNEEUW

VORSTSCHADE

CHOCOLADEMELK

KOUFRONT

SCHEMERING

WINTERDEKEN

COLBERT

KRUIK

SLEE

WINTERHANDEN

DOOIEN

MANTEL

SNEEUWSTORM

WINTERJURK

ERWTENSOEP

MISTLETOE

SPROKKELMAAND

WINTERKLEREN

GLIJDEN

NACHTVORST

STRENGE VORST

WINTERSCHOENEN

U

U

R

E

R

W

T

E

N

S

O

E

P

W

W

K

T

T

O

O

L

M

C

N

H

A

N

D

S

C

H

O

E

N

E

N

E

T

IJ

I

W

I

I

A

O

R

H

W

E

N

E

I

O

O

R

T

S

E

N

S

D

T

I

S

N

N

F

N

N

S

O

IJ

I

D

E

C

O

L

B

E

R

T

D

M

G

C

IJ

H

P

T

E

T

T

G

C

S

O

N

N

P

A

L

F

L

E

P

P

A

T

A

I

S

L

E

E

I

U

E

O

P

E

N

T

A

W

I

N

T

E

R

S

C

H

O

E

N

E

N

G

R

O

O

L

R

H

O

W

E

T

L

T

S

R

O

V

T

H

C

A

N

L

T

B

E

K

O

A

E

A

J

A

E

R

R

N

I

S

N

E

E

U

W

S

T

O

R

M

E

L

L

D

T

N

T

D

U

E

D

E

M

K

O

U

F

R

O

N

T

D

N

A

A

M

L

E

K

K

O

R

P

S

R

E

P

S

E

P

O

E

D

E

R

S

N

E

E

U

W

M

R

P

K

R

U

I

K

S

K

P

W

I

S

C

H

E

M

E

R

I

N

G

P

E

K

E

L

P

N

I

T

E

B

E

A

S

T

R

E

N

G

E

V

O

R

S

T

L

R

A

N

O

R

A

K

K

O

U

N

L

N

E

D

U

O

K

R

E

V

S

T

K

N

E

D

N

A

H

R

E

T

N

I

W

K

© Puzzel: Sanders puzzelboeken

Z

Oplossing:

zaterdag 5 december 2020

95

Maak kennis met Alpa Bedden

BEDDEN

slaapervaring een natuurlijke slaaperv

Alpa Slaapsysteem

Nachtje proefslapen?

Ervaar een Alpa bed in een van onze duthutten.

Of maak vrijblijvend een afspraak voor een persoonlijk adviesgesprek bij u thuis*. *Uiteraard veilig volgens de RIVM richtlijnen

Speciaal voor RD Magazine lezers:

BEDDEN

Contact:

In deze tijd is

goed slapen extra belangrijk!

alpabedden.nl/rd

06 - 15 53 32 70

info@alpabedden.nl

alpabedden.nl

advertorial

Zandsculpturen de hele winter te zien Normaal rijden er nu bulldozers om alle kunstwerken van het zandsculpturenfestijn neer te halen en plaats te maken voor een fair, maar die gaat wegens corona niet door. Dus blijft het festijn deze winter open. In een nieuw jasje, met nieuwe beelden!

Alles gezien?

Toch niet!

Naast zandsculpturen biedt De Beeldentuin: • • • •

A

dri en Erik van Ee van De Beeldentuin in Garderen, waar ieder jaar ’t Veluws Zandsculpturenfestjn wordt gehouden, zjn blj dat ze deze winter toch een evenement kunnen organiseren. Adri: „Het is natuurljk jammer dat we de sfeervolle winterfair moesten annuleren, maar deze editie van het zandsculpturenfestjn is zo uniek dat die wel wat langer kan lopen.” ’t Veluws Zandsculpturenfestjn staat in het teken van ”75 jaar bevrjding”.

Tientallen iconische zandbeelden tonen sinds eind maart allerlei taferelen uit de Tweede Wereldoorlog: van de Slag om Arnhem tot D-Day, Anne Frank, Radio Oranje en het Koninkljk Huis.

Om nieuwe bezoekers te trekken en bestaande nog een keer te lokken hebben Adri en Erik de verzameling sculp-

zaterdag 5 december 2020

turen uitgebreid met diorama’s die het dageljks leven in de oorlog verbeelden.

Adri: „Elk oorlogsjaar komt aan bod.

Mensen denken dat het in de oorlog alleen vechten was, maar de gevechten duurden slechts enkele dagen. Daarna ging het gewone leven gewoon door. “ Een grote hal biedt ruimte aan de diorama’s. Bj binnenkomst zie je de slag om Rotterdam. Het hart van de havenstad is gewond. Verderop trekt een lange stoet mensen aan een boerderj met rieten kap voorbj. Een boer bewerkt zjn akker. Een varken rolt door de modder. „De hongerwinter in 1944”, licht Adri toe. Nog weer verderop ligt zanderig Amsterdam. Met zjn ”Tabaksfabriek”, zuivelhandel ”Boter, Kaas en Eieren” en bakkerj “Den soeten inval.”

Adri en Erik hopen deze winter heel wat bezoekers te trekken. „We kun-

Brasserie Lunchroom “De Rozentuin”; Een monorail die boven het terrein loopt; Wandelingen door de omliggende bossen; Tuin- en huisdecoraties, beelden, woonaccessoires en meubelen.

nen er veel tegeljk verwelkomen, met inachtneming van de richtljnen. Waar vind je in deze tjd een uniek dagje uit voor slechts 10 euro p.p.?! Meld je vooraf wel even online aan.”

’t Veluws Zandsculpturenfestijn Oude Barnevelderweg 5, Garderen 0577-462482 info@zandsculpturen.nl www.zandsculpturen.nl

97

DRAAGT U ISRAËL EEN WARM HART TOE? Noteer 9 december in uw agenda.

We organiseren een uniek online Israël Evenement!

Sprekers o.a. :

D.V. 9 december 2020 20:00 uur

Kijk mee:

Kees v/d Staaij

Naor Gilon

Riekelt Pasterkamp

fractievoorzitter

Israëlische ambassadeur

presentator

youtube.nl/SGPnieuws

SGP.NL

puzzel

Invulpuzzel Zet de woorden over Stichting Ontmoeting, Het Scharlaken Koord en Gevangenenzorg Nederland op de juiste plaats horizontaal in de hokjes. Welk woord is heel belangrijk en past niet in de hokjes? Dat woord is de oplossing!

MET HART EN ZIEL

ONVOORWAARDELIJK

TOEKOMST

GELOVEN IN HERSTEL

NAASTENLIEFDE

PERSPECTIEF

UW BIJDRAGE NODIG

GEVANGENENZORG

NOODACTIE

PROFESSIONALS

VELDWERKERS

GOEDE BEGELEIDING

ONBEVOOROORDEELD

PROSTITUTIE

VELE VRIJWILLIGERS

HELEMAAL VASTLOPEN

ONDERSTEUNING

SCHARLAKEN KOORD

WEERBAARHEID

HULPAANBOD

ONTMOETING

SLACHTOFFERS HELPEN

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. .

.

.

E

.

.

.

.

E

.

.

.

.

.

.

.

.

N

.

.

.

.

.

.

.

.

B

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

E

.

.

.

.

.

. .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

K

.

.

.

.

.

.

.

.

.

E

.

.

.

.

.

.

.

R

.

.

.

.

.

.

.

K

.

.

.

.

.

.

.

.

O

.

.

.

.

.

.

.

.

.

U

.

.

.

.

.

.

D

.

.

.

.

.

.

.

.

W

.

.

.

.

.

.

.

.

.

A

.

.

.

.

.

.

.

.

.

T

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

E

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

R

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

G

.

.

.

.

.

.

.

.

.

E

.

.

.

.

.

.

.

V

.

.

.

.

.

.

.

.

E

.

.

.

.

.

.

.

.

N

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

© Puzzel: Diny van Leeuwen

DAGACTIVITEITEN

Oplossing:

zaterdag 5 december 2020

99

gezien

beeld Pieter Beens

Conclusie

+

Ingrediënten voor urenlang speelplezier. Alleen al de basiseditie biedt veel spelplezier.

Deze jubileumeditie garandeert ook voldoende variatie voor spelers die op het eiland uitgekeken raken.

+

Voor elke doelgroep. Door de beknopte en uitgebreide handleiding kun je snel aan de slag.

-

Duur. Met een prijskaartje van bijna € 80 is het spel niet goedkoop. Voor echte Catanliefhebbers biedt het spel misschien niet genoeg variatie.

Kolonisten van Catan viert jubileum De donkere dagen komen eraan en dat betekent in veel gezinnen dat er extra vaak een spelletje op tafel komt. Dat sommige spelconcepten onverwoestbaar zijn, bewijzen deze jubileumedities.

Pieter Beens

oen Klaus Teuber zjn bordspel over kolonisten op een eiland bedacht, had hj nooit kunnen vermoeden dat het zo populair zou worden. Maar 25 jaar nadat Catan werd uitgebracht is het bordspel vertaald in tal van andere talen en wordt het tot in Zuid-Korea gespeeld. Alsof dat nog niet genoeg was, kwamen er tal van uitbreidingen en varianten. Bovendien bleek Teuber achteraf gezien een bordspelrevolutie te ontketenen. Veel populaire en complexe spellen die vandaag de dag verschjnen, zjn nameljk een doorontwikkeling van het concept dat in Catan het

T

100

levenslicht zag: een spelvorm waarbj je niet wint omdat je geluk hebt maar omdat je de juiste strategische keuzes maakte.

Ook in de lezerskring van het Reformatorisch Dagblad staat Catan goed op de kaart, al bljft het spel in sommige huishoudens buiten de deur omdat –ten onrechte– wordt gemeend dat Catan een verbastering zou zjn van satan.

Ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van het inmiddels wereldberoemde bordspel verscheen bj 999 Games een wereldwjde jubileumeditie met daarin het basisspel, de bekende zeevaardersuitbreiding en twee ”regionale scenario’s” – van Hawaï en het Iberisch schiereiland. Een slimme keus,

want die spellencombinatie maakt de doos geschikt voor zowel beginnende als doorgewinterde spelers. Bjkomend voordeel van de enorme doos is bovendien dat er ruimte genoeg is om alle onderdelen netjes op te ruimen.

Speciale vakjes en doosjes helpen daar een handje bj – en dat is winst, want niet alle edities van Catan bieden een mogeljkheid om de onderdelen gestructureerd op te bergen.

Wie verwacht dat de jubileumbox nog wat meer accessoires bevat die de jubileumeditie extra sjeu moeten geven, zal misschien teleurgesteld zjn: de winst in deze feestdoos zit ’m vooral in de combinatie van verschillende edities.

Bovendien bljft het een beetje gissen naar de doelgroep van de jubileumdoos.

Beginners zullen bj het zien van de grote doos misschien afhaken, terwjl ervaren catanisten wellicht zelfs aan deze uitbreidingen niet genoeg hebben.

Gelukkig biedt de doos echter voldoende variatie om nog jaren plezier aan het spel te beleven.

Catan: 25 jaar Wereldwijd jubileumbordspel € 79,99 via 999games.nl

RDMagazine

Veel glitter maar weinig inhoud

I

n hetzelfde jaar waarin Catan 25 wordt, valt er nog een speljubileum te vieren.

Dit jaar is het nameljk 85 jaar geleden dat de eerste monopoly-editie verscheen – en dat moet gevierd worden.

Wereldwjd werd het spel immers al miljarden keren gespeeld, en monopoly dankt zjn succes voor een groot deel aan al die generaties die het spel continu aan elkaar bljven doorgeven.

Reden te over voor Hasbro Gaming dus om een speciale jubileumeditie van het spel uit te brengen. Verrassend genoeg krjgt die echter maar weinig aandacht van de spelfabrikant: die richt dit najaar zjn pjlen liever op de speciale valsspelerseditie die wordt uitgebracht. Het hoogbejaarde spel moet het dan ook doen met een plekje

in de schaduw. Toch valt er wel wat glans te bespeuren: de doos kreeg een speciaal effect en spelbord en spelkaarten kregen een glitterachtige uitstraling. Om het geheel af te maken, werden er goudkleurige spelstukken toegevoegd; de huisjes werden bovendien van zilver en de hotels van goud.

Toch komt het spel er voor een jubileumeditie maar karig van af. In de doos ontbreken nameljk zelfs de handige vakjes voor geld en straten die in andere speluitvoeringen wel te vinden zjn.

Daarmee ljkt het spel een exponent van zjn tjd: wat oud is wordt niet gekoesterd, maar krjgt hooguit een bjrol. Dat is een gemiste kans.

Treinen door Amsterdam andelsroutes maken, contracten uitvoeren en handelswaren verzamelen: fervente spelers van Ticket to Ride weten precies hoe ze moeten handelen om te kunnen scoren met het wereldberoemde bordspel. Het spel, dat vorig jaar zjn vjftiende verjaardag vierde, kreeg er dit jaar weer een editie bj – goed nieuws voor Nederlandse fans. Ticket to Ride Amsterdam speelt zich nameljk af langs markten en grachten in de Gouden Eeuw en is daardoor een leuke aanvulling. Het spel is bovendien een sneleditie, die je in tien tot vjftien minuten kunt spelen. Daarmee is ‘Amsterdam’ interessant voor wie altjd al een Nederlandse editie wilde hebben of het spel nog moet leren kennen. Dat het redeljk goedkoop is, maakt de instap extra laag.

H

Ticket to Ride Amsterdam € 17,99 via bol.com

Monopoly 85e verjaardag € 29,95 via bol.com

Computerspel op papier

Ruimte genoeg in de enorme doos om alles netjes op te ruimen

elke jongere kent Tetris niet?

Het computerspel met de blokjes is terug te vinden op tal van apparaten, tot op de graische rekenmachines op de middelbare school aan toe. Vorig jaar vierde het spel zjn 35e verjaardag, al ging die voor een groot deel ongemerkt voorbj. Bj uitgeverjfonds Mus Boeken verscheen een speciaal puzzelboek waarmee je ofline je hersenen kunt laten kraken.

Het boek bevat honderd breinbrekers, rekensommen en andere uitdagingen die de nodige rekencapaciteit en inzichten vereisen. Game over is game over natuurljk, al kun je met potlood en gum ver komen. Eindeloos speelplezier zit er niet in, maar het is winst dat je Tetrisachtige spellen kunt spelen zonder beeldscherm.

W

Tetris Puzzelboek € 16,48 via bol.com

zaterdag 5 december 2020

101

PROFESSIONALS MET PASSIE GEZOCHT VACATURES BIJ PLIGT PROFESSIONALS:

ONDERDEEL UITMAKEN VAN EEN TOPTEAM IN DE POTPLANTENMARKT?

» BEDRIJFSLEIDER

Pligt Professionals kenmerkt zich als een dynamisch bedrijf. Op onze ‘State of the Art‘ teeltlocaties in ‘s-Gravenzande en Heinenoord werkt een team van ruim 100 professionals.

» ASSISTENT BEDRIJFSLEIDER

» MACHINE OPERATOR INTERN TRANSPORT

» MEDEWERKER INPAKAFDELING

Als familiebedrijf zijn we respectvol en betekenisvol en hebben we duurzaamheid en MVO hoog in het vaandel staan. In ondernemende teams hebben we passie voor ons werk en staat resultaat op 1.

Samen werken we aan een tevreden klant die ons kent als betrouwbaar en lexibel. Hiervoor nemen we initiatief, zijn we verrassend en zetten we onze schouders eronder.

Ons assortiment bestaat uit verschillende potplanten die hun weg naar consumenten in heel Europa vinden.

Door een wisselend aanbod per seizoen leveren we bloeiende verrassingen, stuk voor stuk met liefde en passie gekweekt. ‘Mensen blij maken met een plant’, dat is onze missie!

» CHAUFFEUR BINNENLAND

SOLLICITEER NU:

WWW.PLIGTPROFESSIONALS.NL

+31 (0)186 60 12 63

Info@PligtProfessionals.nl

www.PligtProfessionals.nl

tips Thuis. Kachel aan, lekker op de bank onder een dekentje lezen of puzzelen.

Drie tips voor donkere decemberavonden.

Wintertijdschriften De najaarsglossy van Sestra speelt in op het feit dat we met z’n allen veel thuis zjn.

Het blad kreeg als thema ”Een warme deken” mee.

Sestra, een magazine voor christeljke (jonge) vrouwen, wil „helpen om je geloof te verbinden met je dageljks leven”, zo omschrjven de makers hun doel. Het tjdschrift biedt onder andere een reportage over een leeskring (verrjk je karakter, lees een boek) en geeft daarbj ook tips om zelf een leeskring op te richten. Redacteur Annemarie van Hejningen schrjft over in balans komen met emoties. Te koop in de christeljke boekhandel voor 9,95 euro. Hierbj mag niet onvermeld bljven dat deze

maand de bladen Terdege en de GezinsGids, beide meer op de reformatorische doelgroep gericht, met dikke winternummers komen, die ook los besteld kunnen worden en te koop zjn in de christeljke boekhandels.

Bijbelse puzzels Wie na dit RDMagazine nog niet uitgepuzzeld is, heeft in de christeljke boekhandel keuze uit diverse puzzelboekjes die eerder dit jaar verschenen.

Bj de GBS verscheen van de hand van C. C. W. Nagtegaal een puzzelboekje bj de Statenvertaling met kanttekeningen: ”Aanziet de vogelen des hemels”. Het bevat voor de leeftjd vanaf twaalf jaar elf Bjbelse puzzels met verschillende soorten opdrachten over vogels (3,50 euro).

Bj uitgeverj Van Driel verschenen de eerste twee uitgaven van Breinkrakers met christeljke puzzels (4,95 euro), gemaakt door Marianne Goetheer-de Jonge met quizpuzzels, woordzoekers en quizilippines. De gehanteerde Bjbelvertaling is de NBV. Ten slotte heeft uitgeverj Om Sions Wil ook christeljke puzzelboekjes in het assortiment, voor diverse leeftjden. Dit najaar verscheen de nieuwe uitgave ”Bjbelse rebussen” (7,50 euro) van Anneke Verheul-Moerdjk voor jongere kinderen.

Geschikt voor thuis, maar ook voor op (zondags)school of jeugdvereniging. De Statenvertaling is de leidraad.

zaterdag 5 december 2020

Wel of niet de kachel aan?

Eigen haard, is goud waard. Wie een houtkachel of open haard in huis heeft, zal dat beamen.

En zeker in deze tjd van het jaar is het gezellig om rond de kachel te zitten. Maar bj de verbranding van hout komen schadeljke stoffen vrj. En niet alle weersomstandigheden zjn even gunstig om een vuurtje te stoken. Bj weinig wind en mist bljft de rook langer hangen. En dit kan bj mensen met luchtwegaandoeningen, met hart- en vaatziekten, bj ouderen en kinderen klachten veroorzaken.

Wie er zeker van wil zjn dat de weersomstandigheden gunstig zjn, kan een stookalert raadplegen. De Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche en het RIVM hebben op hun website een stookalert staan om stokers bewust te maken van mogeljk beperkende omstandigheden. De weerkundige parameters achter beide alerts zjn anders ingericht, waardoor er verschil kan zitten tussen de adviezen. >>stichting-nhk.nl/stookalert; >>www.rivm.nl/stookalert

103

Unieke begeleiding bij auisme

Ambulante begeleiding aan kinderen en volwassenen Welcura biedt levensbegeleiding op reformatorische grondslag aan kinderen, jongeren en volwassenen met autisme en hun familie.

Heeft u hulp nodig voor uzelf of iemand uit uw omgeving? Onze gespecialiseerde medewerkers staan graag voor u klaar.

‘‘Ambulante begeleiding is voor mij dé oplossing waardoor ik toch zelfstandig kan wonen.’’

Marleen

www.welcura.nl

|

info@welcura.nl

|

06 230 846 63

Uw hypotheek goed, snel en voordelig geregeld?

• Hypotheek voor starter, doorstromer of oversluiter

!

Onafhankelijk advies

!

Verantwoord en voordelig

!

Deskundig en oplossingsgericht

• Woningverhuur hypotheek • Hypotheek voor ondernemer vanaf 1 jaar zelfstandig • Hypotheek zonder verzekering • Overwaarde hypotheek voor 60+

FINANCIEEL ADVIESBUREAU

Voor passend inancieel advies! Bel 0342 421653 Van Ommeren Financieel Adviesbureau

Albert Plesmanstraat 2 | 3772 MN Barneveld | 0342 421 653 | www.vanommeren-fa.nl

recept

Zo oer-Hollands is het nu ook weer niet geertje@rd.nl

akjes voorgesneden groente: aan mj zjn ze niet besteed. Zelf wortels of bloemkolen klein hakken is best prettig. Maar voor boerenkool maak ik graag een uitzondering. Het is nogal een karwei om zo’n stronk panklaar te maken.

Trouwens ook om hem naar huis te transporteren – alsof je met een ontplofte paraplu op pad bent.

Maar ja, als de voorgesneden zakjes op zjn en je trek hebt in deze oer-Hollandse wintergroente zit er niets anders op dan zelf aan de slag gaan.

Voor een recept bladerde ik in een boekje over boerenkool. De samensteller, Humphrey Ottenhof, maakt ook gedichten en schilderjen over deze plant. Hj is er „gek mee”, zoals hj dat zelf zegt.

Z

Hj heeft het over „de woest krullende kroeskop” van de boerenkool, en over zjn „frêle lichtgroene jeugdvorm.” Poëtische taal die wat vreemd aandoet in combinatie met een stoer gewas als boerenkool. Het boek is een wonderljke ratjetoe van feitjes, recepten en meer of minder literaire teksten en een enkele krachtterm. Een „stamppot”, volgens de auteur. Wat het boekje duideljk maakt is dat boerenkool zeker niet alleen oer-Hollands is.

Er staat bjvoorbeeld een Italiaans pastagerecht in waarbj de groente eerst wordt gekookt en daarna gebakken. Boerenkool met een Aziatisch tintje: dat zou je zelf ook niet geljk verzinnen.

BoerenKoolBoek. EtensAardigheden over boerenkool, Humphrey Ottenhof; uitg. Berlin Books; 124 pag.; € 20

Indische boerenkoolstamp

Bereiding 1. Begin als er complete boerenkoolstronken gebruikt worden met het wassen, afhalen en klein snjden van de boerenkool. Niet te ijn, adviseren diverse liefhebbers in het boek.

2. Schil de aardappelen. Snjd ze in geljke stukken. Doe ze met de boemboe in een grote pan.

Giet er water bj en breng de aardappelen aan de kook. Voeg na 10 minuten de boerenkool toe.

Laat alles samen nog eens 10 minuten koken, tot de aardappelen gaar zjn. (Aldus het recept.

Ik deed het andersom: eerst de boerenkool aan de kook brengen, en dan de aardappelen en de boemboe toevoegen. Maar mogeljk houdt men in de Indische keuken meer van nog wat knapperige boerenkool.)

3. Halveer in de tussentjd de speklapjes. Leg ze op een bord of in een schaal en verdeel de hoisinsaus erover. Schep alles om tot al het vlees

zaterdag 5 december 2020

beeld Geertje Bikker-Otten

Ingrediënten (voor 4 personen): 1,2 kg kruimige aardappelen, 100 g boemboe (groene curry), 600 g boerenkool, 4 speklapjes, 2 el hoisin woksaus, 2 el sesamzaad, 1 el zonnebloemolie, 200 ml kokosmelk, 3 bosuitjes, peper en zout.

met saus bedekt is. Snjd de bosuitjes in ringetjes.

4. Rooster het sesamzaad in een droge koekenpan ongeveer 3 minuten. Laat het zaad daarna afkoelen op een bord. Doe de olie in dezelfde pan en bak de speklapjes hierin in 15 minuten bruin en gaar.

5. Giet de boerenkool en de aardappels af, als de aardappels gaar zjn. Zet de pan op laag vuur en laat de aardappels even uitdampen. Voeg de kokosmelk toe en stamp alles ijn. Roer de bosuitjes erdoor. Breng op smaak met zout en peper. Strooi voor het serveren het sesamzaad over de speklapjes.

105

puntuit

Zij geven hun tijd aan anderen Caroline ging voor Puntuit langs bij jonge vrijwilligers. Jantín en Harmen maken tijd vrij om een online HHJO- jongerendag op te zetten, Bertine gaat de straat op om met mensen te praten over het Evangelie. Ze geven daarmee hun kostbare tijd weg, maar krijgen er ook veel voor terug.

Puntuitredactie

Puntuitredactie

Prijzen 1. Het Bijbelse dagboek voor jongeren ”Zoom out”, van Ben de Raaf 2. Het spelletje Saboteur 3. ”De reis van Loïs”, van Eeuwoud Koolmees

106

RDMagazine

Vragenlijst Wil je jezelf uitdagen bij het kijken naar de videoserie ”Jong & Vrijwillig”? En wil je kans maken op mooie prijzen? Knip onderstaande vragenlijst uit, kijk de video’s op ons Youtubekanaal en vul de antwoorden in.

Stuur je ingevulde lijst uiterlijk maandag 11 januari in. Dat kan door hem in een envelop te doen en naar Puntuit te sturen: Erdee Media Groep t.n.v. Puntuit, Laan van Westenenk 12, 7336 AZ Apeldoorn. Je kan de lijst ook fotograferen of inscannen, mail ’m dan naar info@puntuit.nl.

1. De werkgroep voor de HHJO-jongerendag vergadert door corona op een andere locatie dan normaal. Welke?

2. Caroline pakt bedankjes voor de vrjwilligers op de HHJO-jongerendag in. Wat zit erin?

3. Vrjwilligerswerk is voor Harmen niet de enige manier om meer bj het geloof betrokken te raken.

Welke andere middelen noemt hj?

4. Wat valt Martin op als hj de eerste beelden van de HHJO-jongerendag 2019 bekjkt?

5. Hoe wil de werkgroep ondanks corona toch een gevoel van saamhorigheid bereiken?

6. Hermine gaat op straat met mensen in gesprek over het Evangelie. Welke Bjbeltekst staat op de rechterzjkant

van de evangelisatiekraam?

7. Op welk drukke winkelplein staan de vrjwilligers normaal gesproken, maar in coronatjd niet?

8. Hermine spreekt een vrouw die wel gelooft dat God bestaat, alleen „op een andere manier”. Hoe, volgens haar?

9. Wat vindt Hermine het lastige aan evangeliseren op straat?

10. Jongeren zjn nodig in het evangelisatiewerk. Waar bjvoorbeeld, volgens Hermine?

Naam:

Woonplaats:

Adres:

Postcode:

zaterdag 5 december 2020

Tel:

107

Geven zonder geld Wanneer je jarig bent, krijg je cadeautjes. Als je naar het feestje van je vriendje of vriendinnetje gaat, dan geef je een cadeau. Iets geven kan op verschillende manieren. Je moeder een knuffel geven of een boks aan je vader. Hieronder lees je hoe je iets aan een ander kunt geven zonder dat het geld kost.

Nienke Colijn

Ruilen Omdat heel veel mensen nu thuis zitten, slaat de verveling toe. Heb je al je boeken al uitgelezen? Ben je je speelgoed al beu?

Raap het bij elkaar en ga spullen ruilen met kinderen uit de straat of met je vriendjes of vriendinnetjes. Je geeft iets leuks aan iemand anders en je er krijgt iets leuks voor terug.

Een eigen concert Speel je viool, dwarsfluit, blokfluit of trompet? Dan kun jij voor je naasten zorgen door een concert te geven. Ga met een klein groepje op pad. Is er een bejaardenhuis bij jou in het dorp? Ga dan onder de balkons wat mooie liederen spelen. Dat is voor de hele buurt genieten. Misschien speel jij geen instrument en wil je toch graag muziek maken. Leer dan de tekst van een aantal liederen uit je hoofd en zing mee met de muzikanten.

108

Vrolijke kaart maken Er hoeft niet altijd een reden te zijn om een kaart of kleurplaat naar iemand te sturen. Zoek een mooie kleurplaat op, print hem uit en kleur hem netjes in. Geef hem aan je oma of aan die oude meneer uit je straat. Je kunt natuurlijk ook zelf een mooie tekening maken en die aan iemand geven. Vind je het leuk om te knippen, te lijmen en te verven? Ga op zoek naar stevig papier, vouw het dubbel en maak de voorkant net zo mooi als jij wilt. Schrijf nog een lieve boodschap aan de binnenkant en stuur je zelfgemaakte kaart naar een zieke mevrouw uit de kerk. Of doe hem door de brievenbus bij iemand van wie je weet dat diegene eenzaam is.

RDMagazine

beeld Pixabay

Helpende hand Handen uit de mouwen! Geef je energie en tijd aan iemand door diegene te helpen. Je kunt voor je vader, buurman of wie dan ook de auto schoonmaken. Of je doet een keer de boodschappen voor je moeder. Je kunt ’s avonds de tafel dekken. Of pak de bezem en de hark uit de schuur en veeg de bladeren van de stoep.

Maakt je broer een rommel van zijn slaapkamer? Bied aan om een keer te helpen schoonmaken. Kortom, je kunt van alles bedenken om te doen voor de mensen om

Compliment geven Wat heb jij leuke sokken aan! En wat goed van je dat je deze Kits-pagina leest. Heb jij vandaag al een complimentje aan iemand gegeven? Het is leuk om iets positiefs te horen over jezelf, maar je zult zien dat een compliment geven aan je vader, moeder, broer, zus, vriendje of vriendinnetje ook leuk is. Een complimentje geven, dat geeft de ander een goed gevoel. En zien dat de ander blij wordt, daar word jij weer gelukkig van, toch?

zaterdag 5 december 2020

je heen. Door karweitjes te doen help jij anderen, dat is een manier om je liefde te laten zien. In de Bijbel staat ook dat je je naasten moet liefhebben. Je naasten zijn de mensen om je heen. Dat kan je broertje zijn, maar dat kan ook een meisje op school zijn met wie je ruzie hebt. Iedereen moet je liefhebben. Heb jij al bedacht wie jij zo meteen gaat helpen?

Bellen Misschien bel jij weleens met je opa of oma. Je vind het waarschijnlijk fijn om hun stem te horen en je opa of oma vinden het vast ook heel gezellig. Maar wat dacht je van bellen met vreemden? Heb je dat weleens gedaan? Je biedt de ander een luisterend oor of geeft hem aandacht. Of vind je dat spannend om te doen? Oude mensen vinden het zo fijn als ze met iemand kunnen praten. Je zult zien dat diegene heel blij wordt van jou. Vraag maar aan je ouders of zij nog iemand weten die je kunt bellen, bijvoorbeeld iemand uit de kerk.

109

© Beeld: Daan van Oostenbrugge

strip

110

RDMagazine

zaterdag 5 december 2020

111

© Beeld: Daan van Oostenbrugge

strip

112

RDMagazine

zaterdag 5 december 2020

113

oplossingen Pagina 35 (Jakobus 1: 5 en zij zal hem gegeven worden)

Pagina 49 (God heeft Hem een Naam gegeven Filippenzen 2:9)

Pagina 37

Pagina 58 deken

P

T

N

O

E

E

R

I L

A

N

I

W

W

I

L A

S

E

N

P

N

G

I

A

E

K A F T

W A

E

I

M

A

L L

Pagina 87 boerenkool

G

K

D A L H A O R E M R A S

T E E B S P O IJ S T

E C H T G E E G I N L A D E R E U J E S E N E

G Pagina 67

Pagina 41 Cijferpuzzel: 2,3,4 (Lukas 11:2,3,4)

6

Pagina 43 K S O A L L E N T E D T O E R I I E G R E E P E D N A O T T E R O J T F I E T S

V E R D A G C E O H A G E L S T E F N L E E U W A A F D A L E N D I T E L F J E E R T N

Pagina 44 1 3 5 4 2 6 8 5 6 3 1 9 4 2 7

2 5 6 3 4 1 4 1 7 5 2 8 6 9 3 6

9 3 2 6 4 7 1 8 5

4 6 1 2 3 5 6 7 4 1 3 5 2 9 8

5 2 3 1 6 4 2 8 3 4 9 6 7 5 1

1 9 5 8 7 2 3 6 4

6 4 2 5 1 3 3 4 8 9 5 1 6 7 2

3 1 4 6 5 2 5 2 1 7 6 3 8 4 9

7 6 9 2 8 4 5 1 3

3 1 2 4 6 5

2 4 6 5 1 3

5 6 1 3 4 2

1 3 4 2 5 6

4 2 5 6 3 1

6 5 3 1 2 4

E N A T I J WR S R S J WA N I E T I WT S R E N J A N EW J S R T A I T RS A WI EN J J A I NE T RS W A I R E T S J WN S T N R J WA I E WJ E I NA S T R

T H U I S E I T R I T M E M W A R H E K E I G E N E L A L T IJ D A W I N U A N C T A T A L L E E L O F R E O N I N Z A K N I A C O C O N A H O

B R E S M T A A R G A I N L E E E V D E E N E G A H P A

O F T E W E L A B R I G A V E

E G E U G I L S A L E D E O L T A R E T E I R E S T I

D M I K K E N O N S C A F E

B E S M E R E N P L A T L O P E N

A L L E D A G D I V A A A L T

B Y E E E N S P B E L H E K E R R IJ S T B A G A R T O A L

Pagina 69 koude L U I S T I O T I T E L IJ J O DO E L T R V O E L K E E N R U R E L E N G D I S E E T T E N S I Z G R E N

E R R IJ K K L E L F L UWE E L T S U A P R IJ S A P G L E S O R A N J E G A L R E S A L V O A K I O T A D E R S I N V S S T E E N

6

Pagina 70 Johannes 17:9 / 1 Johannes 3:1 17+9+1+3+1=31

114

G N A U W E T E O R S O N T T O S

A C H A I N E E L T S C E N A R N C H U B E I R I T

S E T R D I K S T C H A A A S T S L E M A E

A A N V R A G E N

S P O N S R L I D O A

U G E N A T I E L S T A T E C O R E O P D M G E P R I L O E D T S P E N U E R K T E E L F U I

U T A B L E G R I S N E R G R E E W E R L A F

D K O B A A G E N D E T E O H M S N O E K E N I G D E E N O L E N Z E S T O R O M U R I E I N N I

N A R R E E D S M E R G

Pagina 91 675829143 298134567 341756928 912375684 536418279 784962315 867293451 123547896 459681732 3 9 5 4 1 6 8 7 2

4 7 1 8 5 2 9 6 3

6 2 8 7 3 9 4 1 5

8 6 2 3 7 4 1 5 9

5 3 9 2 6 1 7 8 4

7 1 4 9 8 5 2 3 6

1 4 3 5 9 7 6 2 8

9 5 6 1 2 8 3 4 7

2 8 7 6 4 3 5 9 1

614 235 798 832 179 465 957 648 123 341 827 956 578 396 241 269 514 387 183 962 574 726 453 819 495 781 632

2 6 8 5 3 1 7 9 4

8 7 2 9 1 5 4 6 3

4 3 5 1 8 9 6 2 7

3 2 6 4 7 8 1 5 9

7 9 3 8 6 2 5 4 1

1 5 4 2 9 7 3 8 6

5 8 1 7 4 6 9 3 2

6 1 9 3 2 4 8 7 5

9 4 7 6 5 3 2 1 8

Pagina 95 Zuurkool met worst is echte Hollandse winterkost.

L Z IJ F G A A R M A K L T E M A L Z G E S

A S S O K O A K I R O Z R E N A A E I S K E U P I N E E N U E V I N A S E I K U K A D

I U D I O O O R M E G I E N A T O E D R E E

E R H V O N N E E U I S S M T E X M O E P N A

Oplossing cryptogram vorige week Horizontaal: 1 pasjes; 6 zeehandel; 8 ciseleerder; 9 veelzeggend; 11 spa; 12 slagzin; 15 indus; 16 anonymi; 18 fietsenrek; 19 premielot; 20 lichten.

Verticaal: 2 achterlopen; 3 jengelen; 4 stelregels; 5 vehikel; 7 reinigingsrecht; 10 binnenlopen; 13 buffer; 14 emmer; 17 relmuis.

Oplossing Zweedse puzzel: De oplossing van vorige week is: sandwich. De prijs gaat naar J. J. Westdorp uit Stavenisse.

Pagina 81 huiselijk C O V G A A IJ L S WO A F IJ E L O N S

O P R E Z E K

C R E P E

Pagina 99 naastenliefde

Pagina 47

M K C M J U DO R O Z E Z I EKE A S U I T K OMS T K OR E N B R A K E T OK E A RK ZE I L S LA NO R S A DEM T V S P I EGE L O R L ERA A R L E Z EN DA S T ON C E N T

P E R E R P O N D G E

O R O V E O L I K S E S T R A M A T E

N E G E N T A L IJ S

RDMagazine

het laatste woord

Advent (2) „Hij heeft Israël, Zijn Knecht, opgenomen...”

Lukas 1:54 Kerst is allereerst een feest voor Israël.

God komt met de geboorte van Jezus tot Zijn volk. Dat is het volk waarmee God een eeuwig verbond gesloten heeft. Naar hen, de verloren schapen van het huis Israëls, is Hij gezonden, zo zegt Hij later Zelf.

De Knecht des Heeren, Jezus Messias, breekt de muur die scheiding maakte tussen Jood en heiden voorgoed af door Zichzelf te laten breken aan het kruis. Hij is het Licht tot verlichting der heidenen en tot heerlijkheid van het volk Israël, zingt Simeon.

Colofon RDMagazine is een wekelijkse uitgave bij het Reformatorisch Dagblad.

Directie: Ir. C. Heutink Hoofdredacteur: Dr. ir. S. M. de Bruijn Coördinatie: Michiel Bakker, Mariska Dijkstra, Clasina van den Heuvel, Chris Klaasse Ontwerp: Corné van der Horst

zaterdag 5 december 2020

Redactie: RDMagazine Postbus 613, 7300 AP Apeldoorn Telefoon: 055-5390222 E-mail: rdmagazine@rd.nl Abonneeservice: Postbus 613, 7300 AP Apeldoorn Telefoon: 055-5390498 E-mail: abonneeservice@erdee.nl Adverteren: Telefoon: 055-5390499 E-mail: advertentie@erdee.nl

Tips voor de inhoud van RDMagazine?

E-mail: rdmagazine@rd.nl WhatsApp: 06-43020391 EMG legt van abonnees gegevens vast voor de uitvoering van een overeenkomst en om hen te informeren over producten en diensten. Voor meer informatie over het privacybeleid en de algemene voorwaarden van EMG, zie erdeeservice.nl.

115

NIEUWE UItgaVEN VaN UItgEVErIJ DE ramShOOrN

themapreken

Dagboeken Dit is Gods vinger

OP gODS LEErSchOOL

Deel 13:

DIt IS gODS VINgEr

Simson

ds. G. Beens, ds. A.T. Huijser, ds. A. Schot, ds. D.E. van de Kieft, ds. A. Verschuure en ds. A. Hellenbroek Preken i.v.m. de coronavirus Nu al tweede druk!

Ds. A. Schot e.a.

20,95

Dit is Gods vinger

Themapreken: Coronavirus

ds. E. Venema In dit dagboek houdt ds. E. Venema ons voor wat op Gods leerschool geleerd wordt. Vervolgstof uit het O.T. en N.T. met aandacht voor feeststoffen.

ISBN: 9789461151353

Kanselserie

Ds. A. Schot e.a.

Themapreken: Coronavirus

KANSELSERIE: DEEL 3

DS. E. VENEMA

Kanselserie 3 Simson.indd 1

Hoe groot is Uw goedgunstigheid

Deel 14:

hOE grOOt IS UW gOEDgUNStIghEID

OP DE LEErSchOOL VaN hEt WOOrD

D s . E . Ve n e m a

OP DE L E E R S C H O O L VA N

ds. E. Venema Dezelfde opzet als Op Gods leerschool. Alleen de leerstof is verschillend.

ISBN: 97894661151483

het Woord - Bijbels dagboek-

Ds. G.J.N. Moens Nieuwjaarspreek, Belijdenispreek, avondmaalsstof i.v.m. het gemis van de bediening in deze coronatijd a.d.h.v. Psalm 84

Ds. G.J.N. Moens Enkele overdenkingen uit de Psalmen van David

10-11-2020 09:18

Brochures met 2 of 3 preken als onderdeel van de themaprekenserie. auteur preken: ds. E. Venema (of andere predikant van ger. gem.) Elke 3 maanden: 2 brochures Deel 1:

ONBEgrEPEN WEgEN

Deel 2: KErStFEESt (3 preken) Deel 3: SImSON Ook opgeven als abonnee op de kanselserie?

1. Boetepreken - 2. Avondmaalspreken - 3. Bevrijdingspreken 4. Weespreken - 5. Woord ter rechter tijd - 6. Belijdenis doen, maar hoe? - 8 en 9. Verheft de banier dl. 1 en 2 10. Van lijden tot heerlijkheid - 11. Zie, een zaaier ging uit 12. De Ziekentrooster.

20,95 PaKKEt VENEma-DagBOEKSEt: Op Gods leerschool + Op de leerschool van het Woord € 30,00 ISBN: 9789461151896

€ 9,95 per stuk € 18,50 per stuk

Prijs deel 1 t/m 9 Overige delen

aBONNEmENtSPrIJS

Leerzaam vragenen puzzelboek

13,50

Weekboeken nk van de Brink

met schilderijen van he

Dan € 6,95 i.p.v. € 9,95 per deel.

In voorbereiding: 4. Voorbereiding op het Heilig Avondmaal

historische jeugdverhalenserie Leerzame historische jeugdboeken, die ook voor volwassenen geschikt zijn. alle delen zijn rijk geïllustreerd. Prachtige voorleesboeken.

Deel 1.

Al ’t SchEpSEl MOEt hEM pRIjzEN Dieren uit De BijBel

ONDErZOEKt DE SchrIFtEN

Henk van den BRink, mattHew HenRy en R. HoogeRweRf-Holleman

ONDERZOEKT DE SchRIfTEN

O

nderzoekt de

LS 52 B I J B E

E

LIch m E t tO E PUZZELS

tINgEN

chriften - thIrZa

WEStEr

BEKE

Toelichtingen vanuit de Bijbel.

Een of twee meditaties van Matthew Henry.

•

Gespreksvragen die betrekking hebben op de meditaties.

•

Gedichten van R. Hoogerwerf-Holleman

Thirza Westerbeke 52 Bijbelse puzzels met toelichtingen Wekelijks kan men bij een geschiedenis uit de Bijbel een puzzel maken en gespreksvragen bespreken.

• •

ONDErZOEKt DE gELIJKENISSEN •

ONDERZOEKT DE GELIJKENSISEN

BIJBE LS

ELBO EN PUZZ KIJK-, LEES-

EK

M.J. Ruissen en Thirza Westerbeke

Schilderijen: Henk van den Brink - Vertellingen: M.J. Ruissen - Puzzels: Thirza Westerbeke 14-05-2020 14:22

15,95

Kijk-, lees- en puzzelboek over gelijkenissen voor de jeugd Schilderijen: Henk van den Brink Verhalen: M.J. Ruissen Puzzels: Thirza Westerbeke Voorwoord: Ds. D.E. van der Kieft Sluit aan bij: Het Koninkrijk der hemelen is gelijk aan …, Ds. B.J. van Boven

Gedichten: R. HoogeRweRf-Holleman

De dominee uit het Achterbuurtje Uit het leven van ds. E. Venema

hEt KONINKRIjK DER hEMElEN IS GElIjK AAN...

GelijkeniSSen uit De BijBel

€ 15,95

aBONNEmENtSPrIJS

Deel 38:

DE DOmINEE UIt hEt achtErBUUrtJE

hEt KONINKrIJK DEr hEmELEN IS gELIJK aaN… 52 meditaties over gelijkenissen Ds. BJ van Boven (meditaties), Henk van den Brink (schilderijen), H. van Leeuwen (gedichten)

Trijntje Zegers-Venema

Trijntje Zegers-Venema Uit het leven van ds. E. Venema

Schilderijen: Henk van Den Brink - 52 meditaties: DS. B.j. van BOven Gedichten: HenriËt van leeuwen

Deel 3.

gODS VErBOrgEN OmgaNg VINDEN GODS VERBORGEN OMGANG VINDEN PSALMEN IN WOORD EN BEELD, DEEL 1

Schilderijen:: HENK VAN DEN BRINK - Meditaties: DS. D.W. TUINIER - Toelichtingen: M.J. RUISSEN Psalmberijming: JACOBUS REVIUS

Psalmen in woord en beeld, deel 1 Schilderijen: Henk van den Brink Toelichting: M.J. Ruissen 52 Meditaties met gespreksvragen over Psalm 1 t/m 25: Ds. D.W. Tuinier Psalmberijming: Jacobus Revius € 19,95 na 31-12 € 23,50

Maarten de groenteboer wordt dominee

Uit het leven van dominee M. Heikoop

Maarten Vos

Deel 39:

maartEN DE grOENtEBOEr WOrDt DOmINEE Maarten Vos en M.J. Ruissen (eindredactie) Uit het leven van ds. m. heikoop

47-delige

Verschijnt binnenkort: Onderzoekt de KErKgESchIEDENIS (1) Lees- en puzzelboek bij de kerkgeschiedenis

Prijs per deel

10,95

Deel 2.

GODS VERBORGEN OMGANG VINDEN

O

nderzoekt de

elijkenissen

52 meditaties over dieren uit de Bijbel Matthew Henry (meditaties), Henk van den Brink (schilderijen), R. Hoogerwerf-Holleman (gedichten)

Schilderijen: Henk van Den Brink - 53 meditaties: MattHew Henry

hEt KONINKRIjK DER hEMElEN IS GElIjK AAN...

10,95

• •

aL ‘t SchEPSEL mOEt hEm PrIJZEN

Prijs per deel

€ 23,50

aBONNEmENtSPrIJS

SchIPPErSSErIE

18,50

375,-

Uitgeverij en boekhandel de ramshoorn | Lange Vorststraat 21 | 4461 JL Goes | Tel. 0113-221909 info@ramshoorn | www.ramshoorn.nl | Ook verkrijgbaar in de boekhandel