Reformatorisch Dagblad
| Zondagsrust & horeca | vrijdag 26 mei 2017, 46e jaargang nr. 47
&
Zondagsrust horeca
„De nieuwe generatie groeit op in een online wereld en is gewend te bestellen wanneer het haar uitkomt�
uw vermogen verdient • veiligheid • flexibiliteit • vast rendement van 4%
V
ermogensbeheer vraagt om een weloverwogen balans tussen veiligheid, lexibiliteit en rendement. Zeker als het een kapitaal van minstens € 100.000 betret. Van Dam, Van Dam & Verkade biedt haar klanten een vast en gegarandeerd rendement van 4%. Dit aantrekkelijke rendement kan zij bieden door te beleggen in goed, gunstig gelegen en optimaal verhuurd commercieel vastgoed op goede, gewilde locaties in Duitsland, Nederland en de V.S.
Contact Bent u op zoek naar een ideale combinatie van veiligheid, lexibiliteit en rendement voor uw vermogen? Vraag dan nadere informatie of maak een voor u vrijblijvende afspraak voor een persoonlijke toelichting op de mogelijkheden.
Van Dam, Van Dam & Verkade B.V. Herengracht 74 | 1051 BR Amsterdam | 020 - 48 96 500 info@vandamvandamverkade.com www.vandamvandamverkade.com
Veilig Uniek Flexibel
Persoonlijk Gegarandeerd Ruime ervaring
Unieke zekerheid Sterke portefeuille Persoonlijk betrokken Maximaal klantgericht
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
3
&
Zondagsrust horeca De meeste christelijke horecabedrijven sluiten hun deuren op zondag. Hoe slagen zij er desondanks tóch in een brede groep klanten aan te spreken? 4
14
Op zondag dicht? Het kan nog wel.
22
„Van 18.00 en 19.30 uur is het meestal spitsuur”
„Op andere dagen dan zondag alles geven wat je hebt”
Colofon Deze bijlage is een uitgave van het Reformatorisch Dagblad, Postbus 670, 7300 AR Apeldoorn. Directie: Ir. B. Visser | Hoofdredactie: Dr. ir. S.M. de Bruijn | Eindredactie: Bert Monster | Vormgeving: José van der Meer (ontwerp), Jacoline Maat | Beeld vp: Todd Diemer |
4
Zondagsrust & horeca
Ko Bostelaar serveert een gerecht in restaurant ’t Edelhert in Elspeet.
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
5
Culinair genieten met een glimlach tekst Gerard ten Voorde beeld RD, Anton Dommerholt
Een race tegen de klok. De koks en serveersters van restaurant ’t Edelhert rennen zich de benen uit het lijf om hun gasten culinair in de watten te leggen. Het lukt. Genieten met een glimlach in hartje Elspeet. Een glas valt in scherven.
E
en auto vol gasten houdt halt bj het Elspeter restaurant. Rustieke ambiance, uitzicht op de monumentale hervormde dorpskerk. Gastheer Ko Bostelaar (32) vangt hen op bj de deur. „Welkom.” Kroonluchters verspreiden sfeervol licht. Een opgezette hertenkop op de schouw geeft een onmiskenbaar Veluws vleugje aan de eetgelegenheid. In de keuken, achter een witte schuifdeur, heerst een koortsachtige drukte. Kok Gerben Berkhoff (38) –twintig jaar in het vak– bakt en braadt zich een slag in de rondte. Geroutineerd. Schnitzel hier, biefstuk daar. Een mixed grill
tussendoor. De culinair specialist –in stijlvol zwart tenue– draait er zijn hand niet voor om. Rechts naast de ingang van de keuken bevindt zich de warme hoek. Acht gaspitten, strak in het gelid. Achter de glazen ruit van een grote roestvrjstalen oven liggen een paar lekkere lappen lamsvlees op temperatuur te komen. Middenin staat een grote, zwarte ketel. „Onze barbecue”, wjst Berkhoff. Hj tilt het deksel even op. Onderin gloeit houtskool. Zes, zeven roestvrjstalen bakjes zjn gevuld met sausen. Champignonsaus, satésaus, pepersaus. „En speciale bosvruchtensaus voor ons Elspeter jsje”, legt de kok uit. Op een schap houdt een zogeheten salamander een geparkeerde tournedos nog even lekker op temperatuur. Serveerster Erika de Weerd meldt zich –warme glimlach– intussen bj de gasten linksachter in het restaurant. „Hebt u een keus kunnen maken?” Ze noteert de bestelling, loopt naar de bar en zet de culinaire wensen in het systeem. In de keuken rammelt de bestelling uit de printer. Kok Berkhoff schuift intussen gebraden kippelever, biefstuk en spareribs
in de oven. Elk gerecht z’n eigen tjd. Tournedos 10 minuten, schnitzel 7 minuten, slibtong 5 minuten, somt hj op. „Je staat hier constant op de klok te kjken.” Collega-kok Leanne Zoeteman haast zich om aardappeltjes bruin te bakken, terwjl een collega alvast salades op een rj borden neerlegt. De serveerster steekt even later vanuit het restaurant haar hoofd om de hoek. „Hoever zjn jullie?” Timing Het werk in de keuken vraagt een uitgekiende timing, legt Berkhoff uit. „De koude garnituren moeten geserveerd klaar liggen op het moment dat de warme gerechten gereed zijn. Vervolgens moeten ze zo snel mogelijk naar de gasten. Elke keer weer een race tegen de klok.” Het loopt gesmeerd. „Het is hard werken”, erkent de kok, kokend en bradend tussen de pitten en platen. „Van 18.00 en 19.30 uur is het meestal spitsuur. Het ljkt dan altjd of alles tegeljk komt, het komt nooit achter elkaar.” Zjn vrouw –kok bj hotel-restaurant de Keizerskroon in Apeldoorn– springt op piekdagen bj.
6
Zondagsrust & horeca
Kijkje in de keuken.
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
De zondag was voorheen de beste dag voor ’t Edelhert, nu zijn we die dag gesloten Niet te lang Met vier borden op de arm loopt serveerster Erika de Weerd de keuken uit. Stop! Even repeteren: Spare-ribs, lamskotelet, entrecote... „Geen gerecht mag de keuken verlaten, zonder dat de bediening exact weet wat het is”, benadrukt Berkhoff. Erika duwt met haar voet tegen de deuropener op de plint en de deur naar het restaurant schuift automatisch open. De gasten wachten. De kok heeft passie voor z’n werk. De uitdaging is om een groep van tien, twaalf, twintig personen tegeljk een goede maaltjd te serveren, terwjl er honderd man in het restaurant zit, legt hj uit. „Het moet snel en goed. Gasten willen niet te lang wachten. En terecht.” Heel af en toe wil het weleens misgaan. „Het kan een keer gebeuren dat een schnitzel tjdens het braden net iets te bruin uitvalt”, vertelt hj eerljk. „Bj twjfel doen we het altjd over. De kunst is dan om zo snel mogeljk een nieuwe schnitzel te maken.” Horecafamilie Restaurant ’t Edelhert zit sinds mensenheugenis in Elspeet. Negen jaar geleden heeft Ko Bostelaar het restaurant overgenomen. De ondernemer –„mjn opa had een hotel in Elspeet”– is afkomstig uit een horecafamilie. Bostelaar heeft zjn sporen verdiend in de catering bj Kasteel Vanenburg in Putten. „Ik heb daar zes jaar met plezier gewerkt. Op hoog niveau.” Bostelaar, destjds 23 jaar, aarzelt in 2008 niet als hj het pand van het restaurant kan huren van een plaatseljke slager. Een jaar later stapt kok Gerben Berkhoff als mede-eigenaar het bedrjf binnen. „De juiste kok op de juiste plek”, vindt Bostelaar. Sinds vjf jaar runnen de twee het
restaurant als zelfstandig ondernemer. Het restaurant biedt ruimte aan 125 gasten binnen en 100 buiten. „Het wordt elk jaar leuker, omdat het steeds drukker wordt.” Afgelopen maanden hebben de ondernemers het terras vernieuwd. Sfeervol. Gerechten Gasten kunnen bj ’t Edelhert terecht voor recepties, verjaardagen, bedrjfsfeestjes, nieuwjaarsborrels, barbecues of gewoon om een hapje te eten. Het restaurant serveert warme en koude buffetten, à la carte diners en kofietafels. Verder kunnen bezoekers kiezen voor Bourgondisch tafelen: een driegangenmenu met vjftien verschillende soorten gerechten. Ook catering thuis behoort tot de mogeljkheden. „’t Edelhert is een goed middenklasse restaurant”, zo omschrjft Bostelaar de Elspeter eetgelegenheid. „De beste in de omgeving”, voegt hj er niet zonder trots aan toe. De menukaart kent standaard gerechten als schnitzel, varkenshaas en biefstuk, maar ook seizoensproducten als lamsvlees, asperges en mosselen. Of wild. „Daar zjn we heel goed in. We heten niet voor niets ’t Edelhert.” Herkenbaar De restaurantformule laat zich –volgens Bostelaar– duideljk omschrjven: herkenbare gerechten, voor betaalbare prjzen in ruime hoeveelheden. Gastvrjheid staat hoog in het vaandel. „Onze gasten vragen regelmatig of wj een familiebedrjf zjn. Dat zjn we niet, maar zo voelt het wel voor hen.” Het motto van het horecaduo is: „Eén team, één taak voor tevreden gasten.” Bostelaar en Berkhoff stellen daarom hoge eisen aan hun medewerkers. „Als iemand een keer hoofdpjn
Serveerster Antoinet van Asselt.
Culinair hoogstandje.
Rijk gesorteerd.
7
t! pecialis
llen!
Dierenho
k
NEDERLANDSE STICHTING VOOR CHRISTELIJKE HANDREIKING
an e De r l
!
De doelstelling van de interkerkelijke stichting is het verlenen van geldelijke steun aan, met name vanwege gemoedsbezwaren, in financiële moeilijkheden geraakte personen, gezinnen e.a.
Va nn
Gr nn oo tste ke
el
De
ke ns
es te
o iste eelt sp
D
m De
oo
ie leV er anc
r
Alle hulpaanvragen worden door een commissie getoetst en besproken met de diaconie.
Bestuur: dr. W.J. op ’t Hof (voorz.) W.A. Barth (secr.) C. Vos (penn.) ds. A. den Hartog G. Hop J. B. Philibert
Om haar doel te realiseren is de stichting afhankelijk van giften, collecten en legaten.
Comité van aanbeveling: ds. D. Heemskerk ds. T. Klok ds. J. Roos
U kunt uw bijdrage storten op: NL36 RABO 0354 2210 00 of NL76 INGB 0004 1778 00 t.n.v. penningmeester “Onesiforus“ te Stavenisse.
Adviescommissie: mr. drs. S. Visser F. Bouman D.C. van der Ploeg
dierenhokken & speeltoestellen Oostpolderweg 2 — Krabbendijke — 0113 - 501001
webshop maandag t/m zaterdag geopend showroom zaterdag van 8.00 uur tot 15.00 uur
Aanvragen en informatie: www.onesiforushulp.nl p.a. Weegje 2 | 3295 CT | ’s Gravendeel | info@onesiforushulp.nl
139 ondernemers meldden zich al aan op www.koopzondagnee.nl. De website voor zaken die op zondag gesloten zijn. Voor u als klant is deze site hét hulpmiddel om een zaak te zoeken én te bezoeken die niet meedoet met de koopzondag! AAGTEKERKE Bike Totaal Leo Joosse ACHTERBERG CV-compleet.nl ALBLASSERDAM Alblasboek - Huisman Keukens Sanitair - Klein & Klassiek - Portlandstore ALKMAAR Woonsquare - Comfort Chairs - Mobi Design -Pelle Divani - Rolf Benz - Van Til Interieur - Villa la Vie ALMERE-STAD Woonsquare AMERSFOORT Woonsquare APELDOORN Aldi Koninginnelaan - Haardenexpert BARNEVELD Boekhandel Van Wijngaarden - De Linde Hoeden en Beenmode BERGAMBACHT Speksnijder bruidsmode/damesmode/herenmode BERGEN OP ZOOM Woonsquare BLESKENSGRAAF Bruidsboutique La Romance BREDA Montall Keukens BREUKELEN De Schulperij CAPELLE AAN DEN IJSSEL Auto Verhoeve CULEMBORG Fred van Dijk Schoenmode DORDRECHT Spar Blekersdijk DRACHTEN De Boer agri/dhz/speelgoed - Decoratiehoeve.nl EDE Boekhandel Hardeman EDERVEEN Ambachtelijke slagerij Wout van de Veen - Warring damesmode - Van Lagen Groenten en Fruit EINDHOVEN Woonsquare ELSPEET by-Henk.nl – Van den Hardenberg dhz GENEMUIDEN Rijwielspeciaalzaak Van Dalfsen - Woonwarenhuis Jan Pleijsier GOES Gamma - Jeans Style - Mode Lize hoeden - Pelma Keukens GOUDA BÉVÉ Meubel - Hoedenhuis ’t Matelootje GRONINGEN Polycarpus Christelijke boeken HAARLEM Keur Keukens HARDERWIJK Seldenrijk auto’s HARDINXVELD-GIESSENDAM Type-Ocean-Webmake HARSKAMP Auto Verheul HEERLEN Woonsquare HELLEVOETSLUIS Gamma HUIZEN Lintri mode – Rebel opleiding en advies HUMMELO Bakkerij Leo Ebbers KAMPEN Speksnijder damesmode/herenmode KAPELLE Goudsmid/juwelier Van Koeveringe KESTEREN Avanti Keukens - Van Dam wonen/slapen - Van Leeuwen auto’s KOOTWIJKERBROEK Emte Van ’t Goor - Westeneng schoenen - WF parketvloeren KORTENHOEF Albert Heijn Landwaart KOUDEKERKE Emte Vader KRABBENDIJKE grootplezier.nl - Boekhandel Van Velzen - Boekhandel Versprille KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Autobedrijf De Pee - Streefkerk Trading LEERSUM Multimate LEUSDEN Topsnoep.nl LIENDEN Huishoudplein - Het Speelkado MAARSSEN Mawi tegels MEERKERK Kroon vloeren in steen MIDDELBURG Woonsquare MIDDELHARNIS Buijsse damesmode/herenmode/kinderkleding/lingerie/beenmode - Esselink Bouwmaterialen NIEUWBEIJERLAND boekenstek.nl NIEUWEGEIN Woonsquare NUNSPEET Arma keukens NIJKERK optie1 OOSTERHOUT NB Woonsquare OPHEUSDEN Boekhandel Van Eck - Fred van Dijk schoenmode - Warring damesmode OSS Woonsquare POORTVLIET Keuken- en badwereld PUTTEN Country life style RHENEN Bezorgbakker Bruinhorst RIDDERKERK Chr. Boeken- en muziekhandel De Kandelaar RIJSSEN Adee keukens - Ligtenberg linnen/ lingerie - De Poort boek en kantoor RIJSWIJK ZH Oud Rijswijck.nl ROZENBURG Breukel slaapcomfort SCHOONREWOERD Slagerij Molenaar SINT ANNALAND Ardi keukens SOMMELSDIJK Kaasboerderij De Westplaat SPRANG-CAPELLE Supermarkt Plus Van Tilborgh STAPHORST Talen houthandel/dhz TIEL Karwei VEENENDAAL 2dehandslaptops.nl - Jumbo Hoek - Van Leeuwen auto’s - Poppeliers meubelen - Speksnijder bruidsmode/ damesmode/herenmode VELP Juwelier Gerritsen VLISSINGEN Gamma - Slijterij Paauwenburg - Emte Vader WAARDE Floz design - Lekkermakkelijk Van Waerde - Pas Scheeps- en interieurtimmerbedrijf - Simonse IT WAGENINGEN Urker Visspecialist WEKEROM Emte supermarkt WESTBROEK Vink witgoed WOERDEN Verboon oogadviseur WOUDENBERG Multimate YERSEKE Hoekman Kantoor en Project - Juwelier Poot - Sturris schoenen ZWIJNDRECHT Boekhandel De Roo - Gamma ZWOLLE Hony bruidsmode - HKC Hony mode - Krisman schoenmode
koopzondagnee.nl
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Zondagsrust & horeca
9
Gasten genietend rond de tafel.
Elke week lunchen in Elspeet Ze lunchen elke week bij ’t Edelhert. De zussen Margriet Kalmann (50) en Elise Wiersma (55) uit Elspeet. Dineren doen ze elke maand bij het restaurant. „We houden van lekker eten. Een bescheiden hoeveelheid, maar het moet wel goed zijn.” De Elspeters zijn lovend over ’t Edelhert. „Het eten is altijd goed. Zelfs een gewone pannenkoek is hier uitstekend. Vergeet niet, ook aan een pannenkoek kun je veel verprutsen.” De zussen voelen zich geen culinaire kenners, maar wel ervaringsdeskundigen. „We weten wat lekker is.”
De bediening is volgens hen vriendelijk. Servicegericht ook. „Je hebt hier echt het gevoel dat je welkom bent.” Ze geven toe dat meer restaurants hun best doen. „Bij ’t Edelhert merk je echter dat het gemeend is. Serveersters hebben hier niet alleen zomaar een baantje, ze proberen het je echt naar de zin te maken.” De zussen kennen ’t Edelhert nog uit de tijd van de vorige eigenaar. „Toen was het eten ook goed. Maar het restaurant was gedateerd, oubollig. De ambiance is nu een stuk opgeknapt. Elke keer als we komen is er weer een verbetering. Gezellig.”
10
Koffie.
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Tournedos 10 minuten, schnitzel 7 minuten, slibtong 5 minuten heeft of chagrjnig is, zeggen we: Bljf vandaag maar in de keuken. De gasten hoeven daar geen last van hebben.” ’t Edelhert telt vjf fulltimers en 25 parttimers. Op een tweede feestdag loopt er zomaar achttien man personeel in het restaurant: zeven in de bediening, zes in de keuken, vjf voor de afwas. Ook Corine, de vrouw van Ko, springt elk weekend en op piekmomenten bj. Het personeel loopt tjdens topdrukte in de hoogste versnelling. „Moet ook wel, we hebben niet honderd dezelfde borden.” Met negen jaar ervaring weet Bostelaar inmiddels patronen in bezoekerstromen te ontdekken. „We merken het hier direct als Zeeland vakantie krjgt.” Ervaring heeft hj moeten opbouwen. „Tjdens de eerste jaren dachten we weleens: Nu komt er niemand meer. Dus stuurden we personeel naar huis. Maar dan kwam er ineens een grote groep mensen binnenvallen. Tja, als je medewerkers dan niet meer bereikbaar zjn, moet je zelf even link rennen en vliegen.” ’t Edelhert richt zich niet op een speciieke doelgroep. Toch bidt pakweg 85 procent van de bezoekers voor hun eten, schat Bostelaar. De horecaondernemers hebben achterin een ruimte die kan worden afgesloten voor groepen die in alle rust gezamenljk de maaltjd willen beginnen. Ook de Elspeetse bevolking weet de weg naar het restaurant goed te vinden. Zeker nu de deuren op zondag dicht bljven. „Onder de vorige eigenaar kwamen ze hier nauweljks.” Rinkelend Op tafel lakkert een kaarsje. Het is vandaag gezellig druk in ’t Edelhert. Links en rechts zjn wat tafeltjes gevuld met gasten. Gekleed in stemmig kostuum of verpakt in lodderige trainingsbroek. En ongeveer alles wat daar tussenin zit.
Ko Bostelaar en Gerben Berkhoff (r.).
Goed glas wijn.
11
Welkom op het VGS-symposium Kerk en School! Sprekers dr. B.J. Spruyt en ds. G.W.S. Mulder In zijn lezing zal dr. Spruyt, vanuit zijn kennis en overview van de achterban, ingaan op de historie, en een analyse geven van de actualiteit en het ideaal van de gemeenschap. Bijbelse kaders en lijnen zullen worden gegeven door ds. Mulder. Vanuit de kerkelijke situatie zal hij reflecteren op de leergemeenschap.
D.V. woensdag 14 juni 2017
THEMA:
12.00 tot 17.00 uur - inloop met lunch Kosten 65 euro - Locatie: Hervormd Centrum De Parel Talmastraat 9 te Hardinxveld-Giessendam
‘LEERGEMEENSCHAP, TUSSEN GRENS EN GRENZELOOS’
Ga voor het programma en aanmelden naar:
HOE GEVEN WE HIER SAMEN VORM AAN?
WWW.VGS.NL/SYMPOSIUM
Bijbels in Statenvertaling
Kanttekeningenbijbels In In dundruk, dundruk handzaam formaat
KTBM
Zonder Psalmen en formulieren KTB33
KTB35
zwart bonded leather (leren toplaag), goudsnee, rits leer, goudsnee
Als nieuwe uitgave hebben en n wij w ant tekeningenbijbel in de Kanttekeningenbijbel mi ddenformaat. O nder aandere n nder der eree middenformaat. Onder zeer zee geschikt voor aan tafel. afel. a f el .
L 70,L 75,-
Zw Zwart kunstleer, goudsnee, zo zonder Psalmen Psalmen een n formulieren formulieren er en zonder
Met Psalmen en formulieren KTB40 KTB45 KTB47
B Bestelcode: Best estelc ode : K KTBM T BM
25 ,
8 cm
LLetterbeeld etterbeeld etterbeeld op op ware ware ggrootte: rootte:
zwart kunstleer, kleursnee L 60,leer, goudsnee L 145,leer, goudsnee, rits L 175,-
V Vraag raag voor voor andere andere bijbels bijbels in in gewone gewone er of luxe uitvoering onze folder n aan of breng een bezoek aan onze showroom in Leerdam. Onze showroom is geopend d op ma. t/m vr. van 8.30 tot 16.30 30 uur.
O 65,-
x 17,5
5x 14,
5c 21,
m
Nijverheidstraat 21, 4143 3 HN Leerdam | Postbus 168, 4140 AD Leerda Leerdam T (0345) 61 01 55 | info@gbs.nl | www.gbs.nl
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
De serveerster meldt zich met de maaltjden. Bruin gebakken mixed grill voor meneer, goudgele schnitzel voor mevrouw. „Nog een extra schaaltje champignonsaus? Natuurljk, haal ik even voor u.” En weg beent ze weer. Om de gast maximaal te laten genieten. Bostelaar informeert bj verschillende tafeltjes. Alles naar wens? „Hebt u onze huisgemaakte, versgeperste vruchtensap weleens geprobeerd? Met aardbeien, sinasappel en meloen, met een klein beetje kiwi?” Eerljk is eerljk, de vruchtenmix is allerminst verkeerd. Onverwacht valt een glas rinkelend tegen de plavuizen. Kapot. De dader, een oudere, vrouweljke gast, beziet ietwat bedremmeld haar glas-in-stukken. „Nou ja, scherven brengen geluk, zeg ik altjd maar”, probeert ze het ongelukje te vergoeiljken. Serveerster Erika veegt de scherven bjeen. Opgelost. Afwassen Op hetzelfde moment voert collega Antoinet van Asselt zes, zeven borden tegeljk af naar de keuken. Huzarenstukje. Vieze vaat levert ze af bj de afwasploeg. Sifra van Ekeris staat borden te wassen. Samen met de afwasmachine. Klep open, vaat erin, klep dicht „In 2 minuten klaar. Leuk werk.” Jos Logtenberg verdient een paar cent bj als afwashulp. „Beter dan op school zitten.” Leanne Zoeteman vult een handvol coupes met js. Voor de toetjes van tafel zeven. Eén coupe ’t Edelhert in maatje XL. „Prachtig vak”, zegt de afgestudeerd kokkin. „Je bent hier de hele dag met eten bezig.”
13
Uit eten.
Restaurant ’t Edelhert.
Middenin de week maar zondag niet Restaurant ’t Edelhert in Elspeet is een van de weinige horecagelegenheden in Nederland die op zondag zijn deuren gesloten houdt. Een bewuste keus, legt Ko Bostelaar uit. „Vanuit onze levensovertuiging respecteren wij de zondagsrust. Ik het begin hebben we daar van sommige gasten wel vragen en verwijten over gekregen. Als je echter duidelijk bent, dwingt dat respect af. Onder de
vorige eigenaar was de zondag de beste dag van de week voor ’t Edelhert. Wij hebben de focus verlegd naar de vrijdag en zaterdag.” Voor het personeel is het elke zaterdagavond even flink aanpoten. Om 23.00 uur sluit het restaurant zijn deuren. Bostelaar wil ruim voor het aanbreken van de zondag alle werkzaamheden in de keuken en het restaurant hebben afgerond.
14
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Alberdina Hakvoort en een van haar zoons voor bed en breakfast �De Roos�. beeld Sjaak Verboom
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
15
„Soms moet je tien stappen harder lopen” Ad Ermstrang
Generaties die opgroeien in een online-omgeving zijn gewend te kopen en te bestellen wanneer het hun uitkomt, zeven dagen per week. Maar goedlopende horecabedrijven kunnen nog steeds probleemloos hun zaak op zondag dichthouden. „Je moet je echter wel onderscheiden.”
H
et restaurant bestaat uit twee verbouwde woningen aan de haven, enkele tientallen meters van het winkelcentrum. De eigenaars richten zich niet echt op de snelle hap, hoewel een enkel hoofdgerecht wel tot de mogeljkheden behoort. l’ Ambiance in Middelharnis biedt iedere maand een nieuw inspiratiemenu in zes gangen. „Klassiek Frans, maar steeds anders. Daarmee zjn we de enige op Goeree Overlakkee.” Leander Kattestraat (27) en Jordi Bos (30) openden vorig jaar hun bedrjf. De jonge ondernemers kozen doelbewust
voor een wat hoger segment. Niet alleen om zich te onderscheiden, maar ook omdat hun passie ligt bj het serveren van zorgvuldig samengestelde maaltjden. „We gaan echt voor een avondje tafelen, hoewel het natuurljk ook mogeljk is om drie gangen te nemen of alleen een hoofdgerecht.” Ze werkten beiden in de horeca in Willemstad toen het voormalige eetcafé te koop kwam. Ze zjn tevreden over het eerste jaar. „Het loopt goed, hoewel je als ondernemer natuurljk altjd meer wilt. We hebben ons als doel gesteld in drie jaar winstgevend te zjn.” Leander en Jordi hebben twee fulltimers in dienst. Afhankeljk van de drukte kan het aantal parttimers oplopen tot tien. „Op zaterdag zit het echt vol, op vrjdagavond is het best druk. Je weet het nooit. Vorige week waren er twee tafeltjes gereserveerd. Er kwamen in korte tjd echter zeker veertig gasten. Dan is het tien stappen harder lopen en moet je heel wat hebben klaarstaan. Het bljft horeca, hollen of stilstaan.” Gehaktballen Leander begon in een ziekenhuis,
maar was na korte tjd het maken van gehaktballen zat. „Ik wil na enkele weken al weer wat nieuws maken. Het liefst met de seizoenen mee. Producten als aardbeien en asperges zjn het hele jaar verkrjgbaar, maar in bepaalde maanden het lekkerst. Dat moet je benutten.” Hun bekendheid verwerven ze via Facebook en door mond-tot-mondreclame. „Hier komen heel veel mensen tussen de twintig en de veertig jaar. Ze zjn af komstig van heel Goeree Overlakkee, maar ook uit de Hoeksche Waard en Bruinisse. In de zomer heb je natuurljk veel toeristen. Die komen winkelen in Middelharnis. Booteigenaren meren bjna voor de deur af.” Leander schat het aandeel toeristen op een kleine veertig procent. De wintermaanden zjn erg stil. „Dan gebeurt er in deze omgeving niets.” Persoonljk zou hj wel enkele sterren willen verwerven. „Als kok is dat geweldig, maar als ondernemer zeg ik nee. Je werpt een hoge drempel op. Er moet aan tafel ook gelachen kunnen worden. We kiezen er ook bewust voor geen wit linnen op de tafels te gebruiken. We doen alles net iets anders dan veel anderen.”
Ondernemers met aandacht voor u
uwen n verbo e n e w Bou tijl? elijke s in land atie.... n realis Plan e . 1 klap.. in n e g 2 vlie eer.nl fbouwh ij r d e b bouw
Samen bouw dát is De Bew reaustoel? n goede bu Zoekt u ee ! en ek zo et Stop m oefzit aan atis een pr En vraag gr end ’! llemansvri van onze ‘A
info @vanh
toor.nl ollandkan
Plannetnerieur? n i w u t e m . k oe www
s-e d t s hu y
n.n e r ve e
l
or.nl andkanto ll o h n a .v w ww
Weet je dat je in twee uur meer kunt doen `` dan in een dag? Weten hoe? Kijk op,
Rebelopleidin genAdvies.nl
e bbe n d e h j i W st e nieuw n e e m ooi s t va n inkel w l e i ri j w and Ne d e r l
Gratis
Workshop? Kijk op de
bruinemeren.nl
en is no g Een boek kop mak kelijk niet eerder zo gewee st ! Zie onze gehe
uw e n? Ze l f bo u w r e p cam
een ft u e e h Of od i g? en n g a j f sw be d r i
’s oek auto r b n e t Mas s.nl oekauto
el
vernieuwde
webshop!
w w w.deboek
enkamer.nl
in g e rva r n e passi e aar Me t wij n n e k r ter zoe r st a o o v n si n g e en opl os a rk t m g n w on i e n hu op d e d ie e r e rn e m !!! on d e c i e re n n a n i wil f
astenbr www.m
Kijk op www.debewustemeerwaarde.nl
wen met vertrouwen wuste Meerwaarde n ik e r t oe Vroe g ok a l s er o a W w a s? , k l e in med ia soc i a l en t all e tte da e e h Toe n . spe l e n bu i t e n
oplossing Wij hebben de verschot voor het mesto !!! in Nederlamd
.
Goed voor je tuin.nl
eelgoed.nl www.topbuitensp w i st u d a t
Onze unieke doelgroep
d u u rza a m he i d m e e r
bereiken?
i s d a n e n e rg i e be spa re n
e hten ieder Wij verric aangifte belasting e er li u ic part , jaar 2016 over het (",* #%$0 1 !''& $ //)-.+., an bedrag v voor een l. BTW. â‚Ź75,- inc
Ga voor optimaal bereik
en kies de juiste mediamix! Uw doelstelling is ons uitgangspunt.
| 06 30 19 96 36
B u si n e s s
so f t w a re voor ZZ P e n MK B
Vo o r i e d e re on d e rn e m e r e e n p a s se n d e o pl o ssi n g w w w. k e d a c on su l t .nl
Peter Kok 06 - 13 34 91 86
rs
de
u is
D e n k j e oo k w e l e e n s, Jo e ho e... be n i k i n be e l d? N e e m d a n c on tact m e t on s op
! Zakelijke fo ! Vormge tografie
ving w w w.p it st op fo to gr af ie .n l Te l.: 0 31 8 6 1 71 0 6
We zijn er r u! samen voo
1+1=3.
18
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Leander Kattestraat:„Er moet aan tafel ook gelachen kunnen worden.” beeld l’Ambiance
„Ik regel het ontbijt op zaterdag” Alberdina Hakvoort houdt zich op zondag niet bezig met haar bed & breakfast. „Ik regel het ontbijt op zaterdag.” Is het niet lastig voor de zondagsrust en snappen de kinderen de tv-aansluitingen op andere plaatsen in het huis? „Wij hebben geen aankomst op zondag. Onze gasten kunnen wel gewoon naar de kerk en wie niet naar de kerk gaat kan een wandeling maken en ook van de rust genieten. Het meeste is op Urk nog gelukkig dicht.”
Voor Leander Kattestaart was het dichthouden van restaurant l’Ambiance een voorwaarde voor het beginnen van een bedrijf met compagnon Jordi Bos. De bij de christelijke gereformeerde kerk in Middelharnis aangesloten kok stelde die voorwaarde ook aan eerdere werkgevers. „Ik krijg er altijd vragen over, maar voor mij is het vanzelfsprekend. Als het niet in vijf dagen lukt, gaat het in zes ook niet. Je mag en moet ook een beetje vertrouwen hebben.”
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
19
Als het niet in vijf dagen lukt, gaat het in zes ook niet”
„
Wifi Ook Alberdina Hakvoort-Wakker (38) wil zich graag onderscheiden. Ze begon vorig jaar met een luxe bed & breakfast op Urk. Het voormalige gastenverbljf ”De roos van Saron” is grondig gerenoveerd. De Roos, zoals de bed en breakfast is genoemd, heeft vier tweepersoonskamers en een vierpersoonsappartement op de bovenste verdieping. Vanuit de ontbjtzaal is er uitzicht over de haven en het Jsselmeer. Alberdina runt haar bedrjf met een deel van het gezin –twee van de vier kinderen helpen mee– en enkele schoonmaaksters. „Ik werk nog een aantal uren in een zorgcentrum als roosterplanner. Die ervaring komt me goed van pas. Ik ga graag met mensen om. Van goede gesprekken krjg ik positieve energie.” Ze ontvangt veel gasten uit de reformatorische kring. Wat haar opvalt is dat ook niet-reformatorische gasten helemaal geen televisie kjken. „Wii is wel heel belangrjk. Het zjn mensen uit de hele wereld die weinig rust hebben. Ze verbljven hier bjvoorbeeld twee dagen en hebben alle dagen druk volgepland met bezoeken aan bjvoorbeeld de Keukenhof, De Weerribben, musea en Amsterdam.” Via haar website en de sociale media maakt Alberdina reclame. Ze maakt zich niet al te veel zorgen over de inkomstenkant. „Natuurljk moet het economisch draaien. Wel scheelt het dat wj er als gezin niet echt van hoeven te leven. We hebben nog andere inkomstenbronnen.” Online Voor de leverancier van horecabedrjven ligt het lastiger. Steeds vaker krjgt Johan Djkgraaf, directeur van een groothandel in horecaproduc-
ten, te maken met de vraag of hj ook op zondag kan leveren. „Een jaar of vjf geleden had ik daar eigenljk helemaal niet mee te maken. Het is nog geen echte bedreiging voor de bedrjfsvoering, maar wel een trend.” De eigenaar van Djkgraaf-Reinders levert iedere week houdbare en verse producten aan ongeveer 850 restaurants, cafetaria’s en andere horecabedrjven in een straal van ongeveer 60 kilometer rondom vestigingsplaats Apeldoorn. Daarvan is een handvol op zondag gesloten. Twee tot drie keer aleveren was in het verleden voldoende. „De nieuwe generatie groeit echter op in een online wereld en is gewend te bestellen wanneer het haar uitkomt. Vervolgens moet er dan ook vrjwel direct worden geleverd. Pas had ik een vaste klant die naast de zogenaamde droge kruidenierswaren ook bj ons de agf-producten (aardappelen, groente en fruit, AE) wilde bestellen. Hj haakte onder meer af omdat ik op zondag niet lever. We waren bereid om zelfs op zaterdagavond nog langs te komen, maar „het voelde niet goed”. Een echt argument was er niet. Voor de versheid speelt het niet of nauweljks, want verschillende van die producten worden hier ook maar enkele keren per week aangevoerd.” Djkgraaf betreurt de opstelling van de bewuste klant ook om andere redenen. „Wj werken niet met contracten, maar met relaties. Die koester je. Dan is zoiets natuurljk een tegenvaller. Zondagsrust is een veelbesproken onderwerp in reformatorische kring, maar je merkt de aantasting ervan dus echt in de praktjk. Het komt steeds dichterbj.” De afgelopen jaren verschoven de
beeld Sjaak Verboom
beeld Sjaak Verboom
In elke kamer ligt een Nieuw Testament. beeld Sjaak Verboom
20
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Johan Dijkgraaf: „Veel restauranthouders snakken naar meer rust.� beeld RD, Henk Visscher
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
„Steeds vaker wordt gevraagd of ik ook op zondag kan bezorgen” werktjden bj de groothandel geleideljk. „De eerste collega’s beginnen nu al op maandagochtend om half twee. De zaterdag was vroeger een uitzondering, maar is nu is het tot vjf uur ’s middags uur een gewone werkdag.” Djkgraaf vraagt zich vaak af waarom bedrjven en mensen elkaar zo opjutten, met alle gevolgen van dien. „Het leidt tot burn-out en uitval.” Ook bj zjn cateringbedrjf Zo-vital, dat scholen ontzorgt in eten en drinken, neemt de druk om op zondag te werken toe. „Bjvoorbeeld bj feesten. Scholen moeten zich steeds commerciëler opstellen en bjvoorbeeld zalen verhuren. Tot op heden heeft het geen gevolgen, maar de frequentie van deze vraag zal toenemen.” Naar rust snakken Daartegenover staat dat hj met restauranthouders spreekt, die overwegen hun zaak juist op zondag te sluiten. „Een bjzondere ontwikkeling. Dat zjn er geen tientallen, maar toch. Die mensen vrezen dat uiteindeljk het grootste deel van hun personeel in de ziektewet belandt en snakken naar meer rust.” Zaken die zich onderscheiden kunnen zich zondagssluiting permitteren, meent Djkgraaf, die ook restaurants adviseert als het gaat om het verbeteren van hun rendement. „Het scheelt natuurljk omzet. Maar als het in zes dagen niet kan, lukt het in zeven ook niet.” Na een linke dip gaat het sinds vorig jaar weer beter in de foodservice. „Maar er zjn tjdens de crisis wel 15000 adressen verdwenen. En afgelopen jaar behaalde 70 procent nog steeds geen of nul rendement. Ik denk dat er nog een verdere sanering plaatsheeft.”
beeld l’Ambiance
beeld RD, Henk Visscher
21
22
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Als souschef bij restaurant Basiliek in Harderwijk moet Marijn van de Worp altijd kwaliteit leveren. beeld Sjaak Verboom
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
23
„Je moet er elke dag staan, zéker als je christen bent” tekst Evert Barten
Steeds vernieuwen om op het hoogste niveau mee te kunnen. Als souschef in een sterrenrestaurant weet Marijn van de Worp (27) als geen ander wat dat betekent.
A
ls een echte gastheer maakt hj direct een tafel klaar voor het gesprek in het nog lege restaurant Basiliek in Harderwjk. Gasten zjn er nog niet, het is nog te vroeg in de middag. „Nog een uurtje of twee, dan mogen we weer”, zegt Van de Worp terwjl hj water inschenkt. De nog jonge souschef –rechterhand van de chef en vervanger bj diens afwezigheid– kent de druk van het presteren. Voordat hj in Harderwjk in de keuken begon, werkte hj twee jaar bj De Librje in Zwolle, een restaurant met drie Michelinsterren. „Als leerling ben ik daar begonnen. Door hard te werken en te laten zien wat je in je mars hebt, kun je relatief snel opklimmen in de horeca.” Daar heb je wel honderd procent focus voor nodig, is Van de Worps
ervaring. Daarom vindt hj de rolverdeling bj Basiliek uitstekend. „Onze chef moet zich ook richten op het ondernemen, hj is nameljk de eigenaar. Ik kan me daarbj concenteren op de keuken. Het ontwikkelen van nieuwe gerechten en smaken doen we samen. Dit werkt top.” Sociaal leven Het beeld dat er zestien uur per dag en zeven dagen per week gewerkt wordt in de horeca, behoeft enige nuancering, stelt de nog jonge souschef. „In het hogere segment is er veel veranderd. De meeste ondernemers realiseren zich dat een goed sociaal leven belangrjk is voor de kwaliteit van het werk. Je kunt niet van je medewerkers verwachten dat ze halverwege de week al op hun max zitten en er in het weekeinde –de belangrjkste omzetdagen– óók weer staan. Veel koks kiezen liever voor minder salaris en meer vrjheid, zeker bj sterrenrestaurants. En die zjn vaak trendsettend.” Toch bljft het hard werken, erkent Van de Worp. Maar dat is ook wat hj wil uitstralen, bjvoorbeeld richting stagiairs. „We hebben de nieuwe generatie nodig. Jongeren moeten liefde krjgen
tot het vak en kunnen zien dat je je kunt ontwikkelen. Maar ook dat het niet vanzelf gaat. Je moet er elke dag staan, zeker ook als je christeljk bent en niet op zondag wilt werken. Dan is het zéker belangrjk dat je de andere dagen alles geeft wat je hebt.” Ook moet je helder zjn in je principes, aldus Van de Worp. „Wees vanaf het begin duideljk en houd je eraan. Als je de ene keer nee zegt, moet je een volgende keer geen uitzondering maken.” Hotelschool Joanne Hertgers (19) uit Beekbergen rondt dit jaar de versnelde opleiding van de middelbare hotelschool af en hoopt volgend seizoen naar de hogere hotelschool te gaan. Ze is de enige student op de opleiding met een reformatorische achtergrond en krjgt nogal eens vragen over haar keuzes die ze maakt. Ook zj is stellig. „Als christen moet je direct duideljk maken waar je voor staat. Dan gaan anderen met respect met je om.” Twee jaar geleden wist ze nog niet dat ze nu de hogere hotelschool gaat doen. „Eigenljk was mjn huidige opleiding bedoeld als een tussenfase om te zien of
Alexander Slapen
een bron van energie! Een gezonde nachtrust levert energie op. Daarvoor is de juiste ‘energiebron’ onmisbaar. Alexander Slapen heeft alles om u deze energie te leveren. Laat u adviseren door onze specialisten!
N ACHT RUST VA N A LE XAND E R. E NERG IE VOOR D E DA G . Escudostraat 11, 2991 XV Barendrecht • 010 438 41 63 • www.slaapwel.nl
Bijbel met uitleg
Al vanaf
44,95
- Statenvertaling met beknopte uitleg bij Bijbelteksten - Synoniemen en uitleg van Bijbelse kernwoorden - Overzicht van achtergronden van elk Bijbelboek - Veel illustraties, foto’s, landkaarten en schema’s - Synoniemen bij psalmberijming van 1773 en bij belijdenisgeschriften
Formaten en tarieven ÉFEZE
• Harde band in cassette
140 x 198 mm
€ 44,95
lezers: Christenen in Éfeze en omliggende plaatsen datering: Het jaar 60 of 61 na Christus inhoud: Onderwijs over leer en leven van een christen
• Flexibele band in cassette, goudsnede • Harde band in cassette
140 x 198 mm 170 x 240 mm
€ 49,95 € 69,95
voorrecht van gelovigen. De hemelse Vader heeft ze lief met een eeuwige liefde. Hij verlost hen door de kruisdood van Zijn eigen Zoon en Hij geeft hun hiervan een blijde zekerheid in het hart door Zijn Heilige Geest Die in de gelovigen woont. eenheid In Éfeze 2 vers 11-22 wijst Paulus op de eenheid die er in Christus is tussen Jood en heiden. Vóór de komst van Christus leek de situatie van de heidenen hopeloos (Ef. 2:12). Door Christus Jezus is dat veranderd. De scheidingsmuur tussen Jood en heiden is afgebroken (Ef. 2:14). In Christus zijn zowel de Joden als de heidenen ‘huisgenoten Gods’ (Ef. 2:19). in christus In de Éfezebrief gebruikt Paulus zo’n 35 keer de term ‘in Christus’. Hij geeft daarmee aan dat we niet kunnen leven en sterven zonder nauwe verbondenheid met Christus Zelf, door het geloof.
Wanneer is het geschreven? Paulus schrijft de brief als hij gevangenzit (Ef. 3:1, Ef. 4:1 en Ef. 6:20). De apostel zat langere tijd gevangen in Cesaréa (Hand. 23-26) en in Rome (Hand. 28). De brief aan de gemeente van Éfeze is waarschijnlijk geschreven vanuit Rome in het jaar 60 of 61 na Christus.
in het kort auteur: Paulus
Wie schreef het? De Éfezebrief is geschreven door de apostel Paulus. Zie voor meer informatie over Paulus de inleiding op Romeinen.
Wat is de kern? Paulus benadrukt in de Éfezebrief dat een zondaar uit genade zalig wordt door het geloof (Ef. 2:8-9). Hij roept de gelovigen in Éfeze op om iedere dag weer te leven tot eer van God (Ef. 2:10 en Ef. 4:1-3).
Aan wie is het gericht? De apostel Paulus schrijft een brief aan de christenen uit Éfeze en de omliggende plaatsen (zie ook 1 en 2 ). De apostel is eerder op bezoek geweest in deze havenstad (zie Hand. 19 en 20).
Wat is bijzonder? lofprijzing Het eerste hoofdstuk van Éfeze bevat een uitvoerige lofprijzing op de drie-enige God (Ef. 1:3-14). Deze verzen vormen in het Grieks één lange zin. Paulus wijst op het grote
In Christus ligt de zaligheid van een christen. kerk Paulus geeft in deze brief veel onderwijs over het wezen, de kern van de christelijke gemeente (Ef. 4:1-16). Éfeze wordt daarom wel de ‘kerkbrief’ genoemd. Het wezen van de kerk wordt door Paulus onder andere vergeleken met een tempel (Ef. 2:21), het lichaam van Christus (zie o.a. Ef. 1:2223 en Ef. 4:12) en de bruid van Christus (Ef. 5:22-33).
levensstijl In de laatste hoofdstukken van Éfeze staan veel aanwijzingen voor een christelijke levensstijl. Paulus roept christenen op om vergevingsgezind te zijn (Ef. 4:32) en elkaar hartelijk lief te hebben (Ef. 4:13). Hij waarschuwt voor het misbruik van de tong (Ef. 4:29) en roept op om in Gods kracht dapper te strijden tegen duivelse machten (Ef. 6:10-20).
uur lang: ‘Groot is de Diána der Efézeren!’ (zie Hand. 19:34). Het theater van Éfeze was ontzettend groot. Geschat wordt dat er zeker 20.000 mensen in konden. In Éfeze ontstaat ook een christelijke gemeente. Deze gemeente bestaat uit christenen met een Joodse achtergrond en christenen met een heidense achtergrond. De gemeente is door Paulus gesticht. Hij bezoekt Éfeze verschillende keren. Tijdens zijn derde zendingsreis verblijft hij zelfs
THRACIË
BITHYNIË
Filippi
Laodicéa Miléte
Kolosse
PATMOS
PA M F
Perga
YLIË
CILI
CI
Ë
LYCIË
Patára
Sparta
190 x 270 mm
ÁT
AL
ÉFEZE Athene
ACHÁJE
• Harde band in cassette, goudsnede
Ikónium Lystre Derbe
Delphi Korinthe
Pérgamum Thyatíra Antiochíë Sardis Filadélfia Smyrna
G
ÓNIË
ED
€ 74,95
AC
170 x 240 mm
AZIË
Tróas
M
• Flexibele band in luxe doos, goudsnede
IË
Thessaloníca
EGEÏSCHE ZEE
€ 114,95
RHODOS CYPRUS
KRETA 0
50
100
150
MIDDELLANDSE ZEE
200 km
Bestel de Bijbel met uitleg op www.bijbelmetuitleg.nl, ga naar de boekhandel of bel 055-5390650
Groet
1:3-14
Lofprijzing van God om Zijn genadegaven
1:15-23
Gebed voor de gemeente
2-3
Heil in Christus voor Jood en heiden
4-6:20
De verantwoordelijkheden van een christen
6:21-24
Mededelingen en groet
2. éfeze Éfeze was een belangrijke havenstad aan de westkust van Klein-Azië, het huidige Turkije (zie 1 ). In Éfeze stond een belangrijke tempel van de godin Artemis (haar Romeinse naam is Diána, Hand. 19:24). Deze tempel was in de Oudheid een van de zeven grote wereldwonderen. In Handelingen 19 lezen we hoe mensen die financieel afhankelijk waren van de tempel in opstand komen. In het plaatselijke theater schreeuwen de inwoners van Éfeze twee
1. éfeze
Bérea
hoe is de indeling? 1:1-2
Restanten van het theater van Éfeze (zie ook Hand. 19:29)
drie jaar in Éfeze (Hand. 18:23-20:1). In Handelingen 20 vers 17-38 lezen we hoe Paulus in Miléte op een indrukwekkende manier afscheid neemt van de ambtsdragers van de gemeente te Éfeze. Van de stad Éfeze is vandaag weinig meer over. Door oorlogen, financiële tegenslagen en zware aardbevingen raakte de stad in verval. Bij archeologische opgravingen zijn resten van de tempel van Artemis gevonden. Ook zijn er beelden haar opgegraven.
Zondagsrust & horeca
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
dit echt iets voor me zou zjn. Nou, dat bljkt dus zo te zjn.” Joanne weet wat het is om in de horeca te werken. Haar vader is al jaren werkzaam bj Elstar Catering. Regelmatig werkt ze samen met hem, zoals enkele weken geleden op een oldtimerveiling in Barneveld. Vooral van het werk geniet ze. „Je moet sociaal zjn en enthousiast. Gasten hebben feilloos in de gaten of je gestrest bent of niet. En je moet niet te moeiljk doen. Als gasten nog een uurtje naborrelen en je wilt eigenljk naar huis, moet je een knop om kunnen zetten. Dan maar een uurtje later thuis.” Verjaardag Joanne erkent dat het niet altjd meevalt om leuke dingen af te zeggen voor het werk. Een verjaardag waar ze niet heen kan, of een tweede kerstdag waarop gewerkt moet worden. „Daar baal ik wel eens van”, erkent ze. „Maar als ik dan weer bezig ben, geniet ik weer van het contact met collega’s en gasten. Dat
geeft ook weer energie.” Als jong meisje zag ze de horeca al van binnenuit. „Dan zie je mensen met hoge functies en denk je: dáár wil ik ook een keer staan. Dat heeft me altjd gemotiveerd om door te gaan.” Het liefst gaat ze de economische kant op met haar opleiding. De rest van haar leven gasten bedienen ziet ze dan ook niet zitten. „Maar een kantoorfunctie is ook niets voor me. Het ljkt me mooi om iets te doen met gastvrjheid creëren, bjvoorbeeld in een ziekenhuis. Of in het bankwezen, daar speelt gastvrjheid ook een steeds grotere rol. Tegeljk vind ik de verkoopkant ook leuk. Of het organiseren van bruiloften. Dat is het mooie, maar ook het lastige van deze opleiding: je kunt er werkeljk alle kanten mee op.”
25
Joanne: Gasten hebben feilloos in de gaten of je gestrest bent of niet
Joanne wil niet haar hele leven gasten blijven bedienen. Gastvrijheid creëren, daar ligt haar doel. beeld Anton Dommerholt
NUTTIGE UITGAVEN Een uitgave van de Landelijke Stichting ter bevordering van de Staatkundig Gereformeerde beginselen. Abonneer u nu op dit tijdschrift waarin de Bijbelse beginselen worden uitgelegd, de wonderlijke geschiedenis van Nederland wordt behandeld en aandacht is voor een Bijbelse opvoeding. Prijs: slechts € 7,00 voor 5 nummers per jaar. Graag sturen wij u een gratis proefnr.!
Interesse in een theologiestudie aan de hbo-opleiding van de CGO?
Christelijke huishouding van de nadere reformator ds. Petrus Wittewrongel. Dit werk, dat een standaardwerk voor de gereformeerde gezinsopvoeding en gezinsreformatie genoemd wordt, bestaat uit 5 delen van circa 580 pagina’s (in het hedendaags Nederlands!). Prijs complete serie bedraagt slechts: € 199,- (incl. verzending). Niet in de boekhandel. Stevig ingebonden, harde kaft.
Bent u geïnteresseerd in een opleiding tot docent godsdienst of pastoraal werker? Wilt u theologie op hbo-niveau studeren? Of verdiept u zich liever in de Bijbelse talen? Bezoek één van onze voorlichingsbijeenkomsten op D.V. 31 mei of 14 juni (hbo-opleiding) of 7 juni (Bijbelse talen) en kijk op de website www.cgo.nu / HBO-opleiding CGO verzorgt ook Toerusingscursussen. Zie daarvoor www.cgo.nu / Toerusingscursussen
Het gruwelijke Sódom gestraft van de Duitse, bevindelijke predikant Conrad Mel. Dit werk bestaat uit 9 eenvoudige boetpredicaties (in hedendaags Nederlands) die de omkering van Sódom en Gomórra als waarschuwend thema hebben. De toepassingen zijn met het oog op ons wegzinkend vaderland actueel. Prijs: € 12,50 (excl. € 3,50 porto). Ook verkrijgbaar in de boekhandel. Bestel: 06-22626140 (b.g.g.: 0416-693844) of mail naar: inhetspoor@kliksafe.nl. Meer info: www.inhetspoor.nl
Bezoek dé o om wroom showr te sho otste groots gro land derlan Neder van Ne van
Onze kracht is het bedenken, ontwerpen en uitvoeren van grafmonumenten Skledar & Brandwijk
Grafmonumenten Gedenkstenen Maatwerk
! Vestigingen door heel Nederland ! Grootste toonzaal van midden Nederland ! Grafmonumenten in ieder budget ! Eigen werkplaats met een team van vakmensen ! Een hecht familiebedrijf
STEENHOUWERIJ Skledar & Brandwijk 0183 - 352056 MEERKERK Nijverheidsstraat 1 www.skledar.nl
Waar emotie vorm krijgt
Vestigingen: Sprang-Capelle, Zegveld, Delft, Zaltbommel, Zeist, Genderen, Maassluis, Ridderkerk, Mijnsheerenland, Beusichem, Zwolle, Lelystad
vrijdag 26 mei 2017 Reformatorisch Dagblad
Zondagsrust & horeca
27
Duidelijk over zondag De zondag is voor Marijn van de Worp geen issue, omdat restaurant Basiliek op die dag dicht is. „Dat is bij steeds meer toprestaurants het geval. Eigenaren beseffen dat het gezond is om één sociale dag in de week te hebben. In mijn geval is dat de zondag. Als je als christen wel bij een bedrijf werkt dat op zondag open is, moet je direct helder zijn dat je dat niet wilt. Je zult dan wel een stapje harder moeten zetten om respect te krijgen. Als je op zondag een christen wilt zijn, moet je dat doordeweeks ook laten zien.”
Joanne Hertgers ziet al vanaf haar vijftiende hoe haar vader omgaat met zondagswerk. „Zolang je vanaf het begin maar duidelijk bent, kom je een heel eind. En inderdaad: zorg dat je op andere dagen 100 procent inzet toont. Dat levert respect op. Pas ben ik bij een bedrijf begonnen. Daar heb ik gezegd dat ik op zondag niet wil werken, maar de rest van de dagen geen eisen heb. Die ruime beschikbaarheid weegt op tegen het niet werken op zondag. En zeg nóóit een keer ja tegen zondagswerk, want dan ben je verkocht.”
RMU ZORGT
voor rust Gezin, werk, vrijwilligerswerk, mantelzorg, het lijkt wel of de druk(te) meer en meer toeneemt. Gewoon eens praten met elkaar of samen de diepgang zoeken, het komt er minder van. De jachtigheid van alledag regeert. Bij alle hectiek is er de RMU. De belangenbehartiger die opkomt voor meer rust, zowel in gezinnen als in de samenleving. Hoe? Via praktische handreikingen, boeiende bijeenkomsten, politieke lobby en nog veel meer acties en activiteiten. Plesmanstraat 68 | Postbus 900 | 3900 AX Veenendaal | T 0318 54 30 30 | E info@rmu.nu | I www.rmu.nu
Word lid op www.rmu.nu