Arthroscope newsletter 9

Ελληνική Εταιρεία Αρθροσκόπησης, Χειρουργικής Γόνατος και Αθλητικών Κακώσεων “Γεώργιος Νούλης”

www.eae-net.gr

ARTHROSCOPE Newsletter Volume 9

περιεχομενα 2. Εισ μνημη του HANS PAESSLER 4. TRAVELLING FELLOWSHIP ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ « ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΟΥΛΗΣ» ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2017-2018 8. Φυσιοθεραπεία - αποκατάσταση μετά από αρθροσκόπηση ισχίου 13. ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΕΑΕ ΣΤΟ ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΕΧΟΤ 14. ΗΜΕΡΙΔΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΑΕ 16. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ 20. INTERVIEW WITH DR. BRIAN COLE 22. Παρουσίαση Βιβλίου: Talar Osteochondral Defects. Diagnosis, Planning, Treatment and Rehabilitation 23. ΠΡΟΣΕΧΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

συντακτικη ομαδα 1. Βασίλης Χουλιάρας 2. φραντζεσκα ζαμπελη 3. αλκησ καλιακμανησ 4. αχιλλεασ μπουτσιαδησ 5. ανδρεασ παναγοπουλοσ 6. γεωργιοσ σκαρπασ 7. αλεξανδροσ τζαβεασ 8. τρυφων τοτλησ

Ελληνική Εταιρεία Αρθροσκόπησης, Χειρουργικής Γόνατος και Αθλητικών Κακώσεων «Γεώργιος Νούλης»

ORTHOSCOPE neWSletter 2018 VoluMe 9

www.eae-net.gr

Design & Production: WINDS MEDIA Publications, Conferences & Events Management tel: 6973373833, 2651036804 | epiloges.atelie@gmail.com | www.windsmedia.gr

Συντακτική ομάδα Αγαπητοί Συνάδελφοι To 9ο τεύχος του Newsletter της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας βρίσκεται και πάλι στα χέρια σας ανανεωμένο και με νέα συντακτική ομάδα. Υλοποιώντας έτσι την δέσμευση μας, μέλη της Εταιρείας και πιο συγκεκριμένα οι : Φραντζέσκα Ζαμπέλη, Αλκιβιάδης Καλιακμάνης, Αχιλλέας Μπουτσιάδης, Ανδρέας Παναγόπουλος, Γεώργιος Σκάρπας, Αλέξανδρος Τζαβέας και Τρύφων Τότλης αποτελούν τα νέα μέλη της συντακτικής επιτροπής σε μία προσπάθεια να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο η έκδοση του Newsletter. Σε αυτό το τεύχος θα ενημερωθείτε για το πώς βίωσαν την ταξιδιωτική υποτροφία Βορείου Ελλάδας 2 νέοι γιατροί-μέλη της ΕΑΕ. Υπάρχει ένα αφιέρωμα στις επιστημονικές εκδηλώσεις που είτε συμμετείχε η ΕΑΕ (Ετήσιο Συνέδριο ΕΕΧΟΤ) είτε έγιναν υπό την αιγίδα της (Evolution and Innovation in Knee surgery), καθώς και μία ενδιαφέρουσα συνέντευξη από τον Ιατρό των Chicago Bulls σε μέλος της συντακτικής ομάδας. Επίσης θα έχετε την δυνατότητα να ενημερωθείτε για την φυσιοθερπεία – αποκατάσταση μετά από αρθροσκόπηση ισχίου όπως επίσης και για μία χειρουργική τεχνική ανατομικής αποκατάστασης του προσθίου χιαστού με ένα συγκεκριμένο σύστημα σταθερποίησης. Τελειώνοντας υπάρχουν οι «μόνιμες» πλέον στήλες των προσεχών συνεδρίων, και της πα-

ρουσίασης ενός βιβλίου «Αρθροσκοπικού» πάντα περιεχομένου. Ακόμη θα χαρούμε να σας συναντήσουμε στην ετήσια εκδήλωση της Εταιρείας, το Σεμινάριο Αρθροσκοπικής Χειρουργικής Γόνατος που θα διεξαχθεί μεταξύ 30 και 31 Μαρτίου στην Αθήνα, στο Εργαστήριο Ανατομίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και στο δώμα του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός». Μετά το πέρας των εργασιών του σεμιναρίου θα διεξαχθούν αρχαιρεσίες για την ανάδειξη του νέου Δ.Σ. της ΕΑΕ. Ελπίζουμε και το τεύχος αυτό να σας δώσει ώθηση για την συμμετοχή σας στις διάφορες εκδηλώσεις της ΕΑΕ.

Βασίλειος Θ. Χουλιάρας Ταμίας της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας Υπεύθυνος σύνταξης Newsletter EAE Επιμελητής Α΄, Γενικού Νοσοκομείου Άρτας vhoulio@yahoo.gr

Μήνυμα Προέδρου Περικλής Παπαδόπουλος Πρόεδρος της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας (ΕΑΕ) Αναπληρωτής Καθηγητής Ορθοπαιδικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης perpap@otenet.gr

Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Με μεγάλη χαρά σάς παρουσιάζουμε το νέο τεύχος του Newsletter της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας που συνοδεύεται και από την αλλαγή στην συντακτική επιτροπή του. Νέοι συνάδελφοι, από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, διαφορετικές θέσεις (Μέλη της Πανεπιστημιακής κοινότητας, Ιδιώτες Ορθοπαιδικοί, Στρατιωτικοί Ιατροί) αλλά και με διαφορετικά πεδία ενασχόλησης, αλλά πάνω από όλα συνάδελφοι με όρεξη για δουλειά και προσφορά υπόσχονται να βελτιώσουν ακόμη περισσότερη την ομολογουμένως επιτυχημένη προσπάθεια των προκατόχων τους. Στο διάστημα που μεσολάβησε από την προηγούμενη έκδοση, η

Ελληνική Αρθροσκοπική Εταιρεία είχε ενεργό συμμετοχή σε διάφορα συνέδρια, ενώ αρκετές επιστημονικές εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν υπό την αιγίδα της Ολοκληρώθηκε με επιτυχία όπως θα πληροφορηθείτε η ταξιδιωτική Υποτροφία της Βορείου Ελλάδας, ενώ θα πραγματοποιηθεί και η αντίστοιχη υποτροφία της Νοτίου Ελλάδας και θα ολοκληρωθεί με την παρουσία των υποτρόφων στην ετήσια εκδήλωση της ΕΑΕ, το Σεμινάριο Αρθροκοπικής Χειρουργικής Γόνατος που θα πραγματοποιηθεί στις 30 και 31 Μαρτίου στην Αθήνα. Σας περιμένουμε λοιπόν να συμμετέχετε στην ετήσια εκδήλωση της Εταιρείας, στο τέλος της οποίας θα πραγματοποιηθεί η Γενική Συνέλευση και οι αρχαιρεσίες για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου, όπου το παρόν Διοικητικό Συμβούλιο θα παραδώσει τη σκυτάλη στο επόμενο. Τελειώνοντας θα ήθελα να σας προτρέψω όλους (και ιδιαίτερα τους νέους συνάδελφους) να συμμετέχετε ενεργά σε όλες τις εκδηλώσεις της Εταιρείας , αλλά και να μην διστάσετε να μοιράζεστε τις επιστημονικές σας εμπειρίες και γνώσεις μέσα από το βήμα του Newsletter. Με τιμή, Περικλής Παπαδόπουλος Πρόεδρος Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

1

τιμωμενο προσωπο

Εις μνήμη του Hans Paessler

Α

γαπητοί συνάδελφοι. Με θλίψη η αρθροσκοπική κοινότητα όσο και γενικότερα η Ελληνική Ορθοπαιδική κοινότητα πληροφορήθηκε ότι ο Hans Paessler απεβίωσε στις 21/1/2018. Ο Hans Paessler ήταν επίτιμο μέλος της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας «Γεώργιος Νούλης» και συνέδεσε το ονομά του με το όνομα της εταιρείας, μιας και ήταν αυτός που δημοσίευσε την 1η περιγραφή του ομώνυμου τεστ (Lachman-Noulis test) από τον Γεώργιο Νούλη. Ο Hans Paessler γεννήθηκε στη Δρέσδη το 1940 και σπόυδασε ιατρική από το 1961 έως το 1967 στο Κίελο. Μεταξύ 1967 και 1969 εργάσθηκε ως βοηθός στην Krehlklinik στη Χαϊδελβέργη και από

2

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

το 1969 εως το 1970 πραγματοποίησε ένα ετήσιο Fellowship με τον φημισμένο καρδιοχειρουργό Michael DeBakey. Από το 1970 έως το 1972 ήταν επιστημονικός συνεργάτης στην χειρουργική της πανεπιστημιακής κλινικής του Ulm. Μεταξύ 1973 και 1977 εργάσθηκε στις κλινικές του Lindau και της Φρανκούρτης κυρίως ως χειρουργός τραύματος. Από το 1978 έως το 1992 ήταν διευθυντής στην κλινική τραύματος στο Νοσοκομείο του Bopfingen. Το 1986 εξελέγη αντιπρόεδρος του College Europeenne de Traumatologie du Sport (CETS) και το 1992 επισκέφθηκε το Πανεπιστήμιο του Pittsburg (υπό τον διάσημο χειρουργό γόνατος και Αθλητικών Κακώσεων Freddie Fu) και κατόπιν την ίδια χρονιά έγινε διευθυντής στην Sportklinik στην Στουτγκάρδη. Από το 1993 άρχισε να εργάζεται στην ATOS Klinik στην Χαϊδελβέργη μέχρι το τέλος της ιατρικής του καριέρας. Μετά την δημοσίευση του άρθρου σχετικά με την 1η περιγραφή από τον Γεώργιο Νούλη του γνωστού Lachman-Noulis test και σε συνεργασία με τους καθηγητές Παν. Σουκάκο και Α. Γεωργούλη καθιέρωσε την ομώνυμη υποτροφία «Γεώργιος Νούλης» , η οποία αρχικά ήταν υπό την ευθύνη της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Πανεπιστη-

μίου των Ιωαννίνων και σήμερα είναι υπό την ευθύνη της ΕΑΕ. Έχει πλήθος δημοσιεύσεων στον ιατρικό τύπο, αρκετές εργασίς του έχουν τιμηθεί με βραβεία σε διάφορα συνέδρια ενώ έχει εκδόσει και αρκετά βιβλία. Έχει επισκεφθεί ως επισκέπτης καθηγητής κλινικές της Κίνας, της Ιταλίας και φυσικά της Ελλάδας (Ιωάννινα, Αθήνα, Λάρισα) ενώ έχει πολυετή παρουσία σε συνέδρια της ΕΕΧΟΤ, της ΕΑΕ αλλά και άλλων ελληνικών Εταιρείων. Στα 20 και πλέον χρόνια της υποτροφίας πολλοί Έλληνες συνάδελφοι είχαν την τύχη να δουλέψουν μαζί του, να διδαχθούν από αυτόν αλλά και να γνωρίσουν τον Hans Paessler πέραν της Ιατρικής του ιδιότητας. ‘Ενας άνθρωπος πραγματικός bon viveur. Δεν είναι τυχαίο ότι παντού στην χώρα μας έχει αφήσει πίσω του φίλους που θα τον θυμούνται για πάντα. Με ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ της ΕΑΕ θα πραγματοποιηθεί στο προσεχές μέλλον μία επιστημονική εκδήλωση στην μνήμη του Hans Paessler.

H Ελληνική Ορθοπαιδική κοινότητα θα θυμάται πάντα τον Hans Paessler σαν ένα Ιατρό, «’Ελληνα» στην ψυχή και στον τρόπο ζωής, που άφησε πίσω του σχεδόν σε κάθε άκρη της Ελλάδας μαθητές και φίλους.

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ -ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΤΡΟΦΙΑ

TRAVELLING FELLOWSHIP ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ “Γεώργιος Νούλης” ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2017-2018 Ι. ΒΡΑΧΝΗΣ1, Λ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ2

1 2

ειδικευόμενος ορθοπαιδικής κλινικής ΠΓΝ Πατρών ειδικευόμενος ορθοπαιδικής κλινικής ΝΝΑ

Εικ 1

Η

Ελληνική Αρθροσκοπική Εταιρεία στηρίζοντας την εκπαίδευση των νέων ορθοπαιδικών, διοργάνωσε για μία ακόμη φορά ταξιδιωτική υποτροφία (Travelling Fellowship) σε κλινικές που δραστηριοποιούνται στην αρθροσκοπική χειρουργική και τις αθλητικές κακώσεις. Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό θεσμό που δίνει τη δυνατότητα σε νέους ορθοπαιδικούς να έρθουν σε επαφή με καταξιωμένους αρθροσκόπους, να τους παρακολουθήσουν από κοντά και να συμμετάσχουν μαζί τους σε επεμβάσεις. Το δικό μας ταξίδι ξεκίνησε στη διάρκεια του Συνεδρίου της ΕΕΧΟΤ, όπου μετά από συνέντευξη από τα μέλη του ΔΣ της Αρθροσκοπικής Εταιρείας, επιλεγήκαμε για το Travelling Fellowship της Βορείου Ελλάδας. Μετά από μία

4

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

σειρά e-mail και τηλεφωνημάτων, στις 26/11 συναντηθήκαμε στην Αθήνα και ξεκινήσαμε οδικώς για την Νάουσα, τον πρώτο σταθμό του Fellowship.

Check-in στον εξαιρετικό παραδοσιακό ξενώνα, φρεσκάρισμα και το απόγευμα φτάνουμε στο Νοσοκομείο όπου μας υποδέχθηκε ο κ. Ελευθερόπουλος, που επέλεξε να μας παρουσιάσει μία ευρεία γκάμα περιστατικών που αφορούσαν την αρθροσκόπηση και τις αθλητικές κακώσεις της ποδοκνημικής και του οπισθίου ποδός. Επίσης, είχε φροντίσει να μας στείλει έγκαιρα το πρόγραμμα του χειρουργείου, καθώς και συγγράματα σε ηλεκτρονική μορφή ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι. Κατά την πρώτη συνάντησή μας είχαμε τη δυνατότητα να εξετάσουμε μαζί τους ασθενείς που

επρόκειτο να χειρουργηθούν, να μελετήσουμε τις ακτινογραφίες τους και να συζητήσουμε σχετικά με την αντιμετώπιση. Την εποικοδομητική συζήτηση ακολούθησε δείπνο σε ιδιαίτερα ευχάριστο και φιλικό κλίμα. Το πρωί της επόμενης ημέρας συναντηθήκαμε με τον κ. Ελευθερόπουλο στο χειρουργείο. Το πρώτο περιστατικό αφορούσε μετατραυματική αρθρίτιδα ποδοκνημικής σε έδαφος παλαιού αμφισφυρίου κατάγματος, όπου πραγματοποιήθηκε αρθροσκοπικός καθαρισμός. Στη συνέχεια, ακολούθησε αφαίρεση os trigonum σε ασθενή με σύνδρομο τριγωνικού οσταρίου. To επόμενο περιστατικό αποτέλεσε νεαρή αθλήτρια που έπασχε από άλγος ποδοκνημικής εξαιτίας οστεοχόνδρινης βλάβης αστραγάλου. Πραγματοποιήθηκε νεαροποίηση της προσβεβλημένης περιοχής και εν συνεχεία εφαρμόστηκε η τεχνική μικροκαταγμάτων. Τελευταία αλλά ιδιαίτερα εντυπωσιακή και τεχνική επέμβαση, αρθροσκοπική αρθρόδεση υπαστραγαλικής σε ασθενή με αρθρίτιδα. Η πρώτη αυτή

Εικ 2

ΥΠΟΤΡΟΦΙΑ

ημέρα αποτέλεσε για εμάς ιδιαίτερη εμπειρία, μιας και ήρθαμε σε επαφή με την όχι και τόσο διαδεδομένη αρθροσκόπηση της ποδοκνημικής και μας δόθηκε η ευκαιρία να εξοικειωθούμε με τη χρήση του αρθροσκοπίου σε αυτόν τον, σαφώς πιο περιορισμένο σε σχέση με το γόνατο, χώρο. Η επίσκεψη μας στο νοσοκομείο Ναούσης, έφθασε στο τέλος της μετά από ένα γεύμα με τους υπόλοιπους συναδέλφους της ορθοπαιδικής κλινικής. Κατόπιν φύγαμε με κατεύθυνση προς τη Θεσσαλονίκη, αφού πρώτα ευχαριστήσαμε τον κ. Ελευθερόπουλο για τον ιδιαίτερα εκπαιδευτικό χαρακτήρα της ημέρας τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Την ίδια ημέρα, μεταβήκαμε στη Θεσσαλονίκη, όπου το βράδυ γευματίσαμε με τον Αναπληρωτή Καθηγητή και Πρόεδρο της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας Περικλή Παπαδόπουλο και αρκετούς συναδέλφους, ειδικευόμενους στην ορθοπαιδική κλινική του νοσοκομείου «Παπανικολάου». Η συνάντηση έλαβε χώρα σε εστιατόριο στην περιοχή της Πυλαίας, όπου, είχαμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε σχετικά με τις επεμβάσεις που θα παρακολουθούσαμε την επόμενη ημέρα, να ανταλλάξουμε απόψεις αλλά και να γνωριστούμε καλύτερα. Η επόμενη ημέρα ξεκίνησε με την παρουσία μας στην πρωινή ενημέρωση στο νοσοκομείο Παπανικολάου από όπου στη συνέχεια κατευθυνθήκαμε στις χειρουργικές αίθουσες που ήταν προγραμματισμένες, μία αρθροσκοπική αποκατάσταση προσθίου χιαστού με αυτομόσχευμα οπισθίων μηριαίων, μία ανάστροφη ολική ώμου σε ασθενή με rotator cuff arhtropathy, αρθροσκοπική αποκατάσταση βλάβης Bankart και τέλος αρθροσκοπική συρραφή ρήξης rotator cuff. Πριν από κάθε επέμβαση είχαμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε τόσο για τα κλινικά όσο και για τα απεικονιστικά ευρήματα των ασθενών. Στη συνέχεια ο κ. Παπαδό-

Εικ 3 πουλος μας ενθάρρυνε να συμμετάσχουμε ενεργά στις επεμβάσεις μαζί με την ομάδα του. Και οι τέσσερις επεμβάσεις ήταν ιδιαίτερα εκπαιδευτικές και οι επεξηγήσεις και τα σχόλια του χειρουργού συνέβαλλαν στο μέγιστο βαθμό στην κατανόηση της τεχνικής τους. Μετά το πέρας των επεμβάσεων ευχαριστήσαμε τον κ. Παπαδόπουλο και τους συνεργάτες του για τη θερμή φιλοξενία τους και επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο αργά το απόγευμα. Λίγη ώρα μετά, μπροστά από το lobby, συναντήσαμε τον κ. Παπακώστα και κατόπιν κατευθυνθήκαμε, σε εστιατόριο της Πολίχνης όπου δοκιμάσαμε μία σειρά από εκλεκτά εδέσματα. Παράλληλα, αναλύσαμε τα περιστατικά της επόμενης ημέρας, τις θεραπευτικές επιλογές καθώς και ποικίλα τεχνικά ζητήματα. Η συνομιλία δεν άργησε να στραφεί σε θέματα αθλητικών κακώσεων, και ο κ. Παπακώστας υπήρξε ιδιαίτερα πρόθυμος να μοιραστεί μαζί μας εμπειρίες από την πολυετή ενασχόληση του με επαγγελματίες αθλητές. Από την πρώτη στιγμή υπήρξε ιδιαίτερα φιλικός μαζί μας και γρήγορα αισθανθήκαμε ότι βρισκόμαστε σε ένα οικείο περιβάλλον Τελειώνοντας τη βραδιά δώσαμε ραντεβού για το πρωί της επό-

μενης ημέρας, στο ιατρείο του στην κλινική «Αγ. Λουκάς». Η μέρα που ακολούθησε, υπήρξε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Ο κ. Παπακώστας είχε προγραμματίσει αρχικά μία αρθροσκοπική αποκατάσταση προσθίου χιαστού με αυτομόσχευμα οπισθίων μηριαίων. Ακολούθησε αρθροσκοπική αποκατάσταση ρήξης προσθίου χιαστού σε γυναίκα, όπου χρησιμοποιήθηκε αυτομόσχευμα επιγονατιδικού τένοντα. Ο εξοπλισμός του χειρουργεί-

Εικόνες Εικ 1 Με τον κ. Ελευθερόπουλο, Γ.Ν Νάουσας κατά τη διάρκεια αρθροσκοπικής αρθρόδεσης υπαστραγαλικής Εικ 2 Δείπνο σε φιλική και ευχάριστη ατμόσφαιρα με τον πρώτο μας οικοδεσπότη κ. Ελευθερόπουλο Εικ 3 Στο Νοσοκομείο Παπανικολάου με τον Αναπλ. Καθ. κ. Παπαδόπουλο σε μικρό διάλειμμα ανάμεσα στις επεμβάσεις Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

5

ΥΠΟΤΡΟΦΙΑ

Εικ 4 ου ήταν πραγματικά τελευταίας τεχνολογίας και μάλιστα είδαμε για πρώτη φορά “dry arthroscopy” με αέριο. Ο οικοδεσπότης μας υπήρξε υποδειγματικός δάσκαλος μεταδίδοντάς μας πάρα πολλά tips. Παράλληλα οι συνεργάτες του από το «The M.I.S» μας φιλοξένησαν και στις δικές τους αίθουσες όπου είδαμε ολική αρθροπλαστική γόνατος με εξατομικευμένα κοπτικά και εσωτερική οστεοσύνθεση κατάγματος βραχιονίου. Η μέρα μας συνεχίστηκε στα VIP του Καυταντζογλείου, όπου μπορέσαμε να παρακολουθήσουμε αγώνα του ΠΑΟΚ με τον Αιγινιακό για το Κύπελλο Ελλάδας, χάρη σε εισιτήρια που μας εξασφάλισε κ. Παπακώστας. Μετά την ευρεία νίκη της ομάδας του, μάλιστα, μας αποχαιρέτησε προσφέροντάς μας δώρα από τη μπουτίκ της ομάδας και αναμνηστικά. Χρόνος για ξεκούραση δεν υπήρχε, πήγαμε στο ξενοδοχείο για ένα γρήγορο ντους και ξεκινήσαμε για τη βραδινή συνάντηση με τους επόμενους οικοδεσπότες μας. Ο κ. Βραγγάλας και ο κ. Σαββίδης μας κάλεσαν σε ένα πολύ ωραίο δείπνο , όπου παραβρέθηκε και ο κ. Γκούβας. Εκεί μας δόθηκε η δυνατότητα να γνωριστούμε καλύτερα και να μιλήσουμε για αρκετά θέματα που άπτονται της αρθροσκοπικής χειρουργικής. Η μέρα μας στο 424 ΓΣΝΕ ξεκίνησε

Εικ 5

Εικ 6

6

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

με εισαγωγική παρουσίαση από τον κ Σαββίδη της ιστορίας και των βασικών αρχών της αρθροσκόπησης. Ακολούθως μελετήσαμε μαζί του τον απεικονιστικό έλεγχο των ασθενών που επρόκειτο να χειρουργηθούν. Οι περιπτώσεις που είχαν επιλεγεί ήταν εξόχως ενδιαφέρουσες. Η πρώτη αφορούσε αποκατάσταση προσθίου χιαστού και root lesion του μηνίσκου. Η επόμενη περίπτωση αφορούσε συρραφή μηνίσκου με all inside τεχνική. Και τα δύο χειρουργεία ήταν πολύ εκπαιδευτικά, ενώ μετά από κάθε χειρουργείο υπήρξε αναλυτική συζήτηση για αυτά με τους θεράποντες. Η εκπαιδευτική μας περιπέτεια έφθανε προς το τέλος και είχε έρθει η στιγμή να αποχωρήσουμε από τη Θεσσαλονίκη. Τελευταίος σταθμός, το Πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Λάρισας όπου μας υποδέχθηκε ο Αναπληρωτής Καθηγητής κ. Χαντές. Η βραδινή έξοδος πραγματοποιήθηκε σε ένα ιταλικό εστιατόριο όπου δειπνήσαμε μαζί με τον κ. Χαντέ και τους ειδικευόμενους της ορθοπαιδικής κλινικής. Η ατμόσφαιρα υπήρξε ιδιαίτερα θερμή και φιλική καθώς με αρκετούς συναδέλφους γνωριζόμασταν από παλιότερα και, όπως ήταν αναμενόμενο, παρατείναμε λίγο ακόμα τη βραδινή έξοδο στη φιλόξενη Λάρισα. Ο κ. Χαντές υπήρξε από τους πρωτεργάτες του θεσμού της ταξιδιωτικής υποτροφίας στη χώρα μας και μας μετέφερε τις εμπειρίες του από αντίστοιχες διοργανώσεις εκτός συνόρων. Την επομένη φθάσαμε από νωρίς στο νοσοκομείο ώστε να είμαστε έγκαιρα στο χώρο τον χειρουργείων όπου ο πρώτος ασθενής, ένας 40χρονος με αρθρίτιδα έσω διαμερίσματος γόνατος, υπεβλήθη σε open wedge οστεοτομία βλαισότητας. Ακολούθησε ανοικτή αποκατάσταση βλάβης Bankart, με τη μέθοδο Latarjet, σε ασθενή που είχε αντιμετωπιστεί πρωτύτερα με αρ-

ΥΠΟΤΡΟΦΙΑ

θοσκοπική μέθοδο, χωρίς επιτυχία. Τελευταίο χειρουργείο για αυτή την ταξιδιωτική υποτροφία ήταν αρθροσκοπική συρραφή rotator cuff με τεχνική “double row”. Η παρακολούθηση αυτών των επεμβάσεων υπήρξε μία εξαιρετική εμπειρία γα εμάς, που είχαμε τη δυνατότητα να απολαύσουμε από κοντά τη χειρουργική δεξιοτεχνία του θεράποντος. Ο θεσμός της ταξιδιωτικής υποτροφίας μας έδωσε την ευκαιρία να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας και να αποκτήσουμε καινούριες παραστάσεις από ικανότατους αρθροσκόπους, που θέλησαν να μοιραστούν μαζί μας αρκετά μυστικά από το απόσταγμα της πολυετούς πείρας του. Είδαμε πολλές παραλλαγές και προτιμήσεις από χειρουργό σε χειρουργό, από το στήσιμο του ασθενούς ως το πλύσιμο και το draping. Συζητήσαμε για νέες τεχνικές και υποσχόμενες θεραπείες που ίσως γίνουν κοινή πρακτική για τη γενιά μας. Είδαμε τις διαφορετικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας και γιατρούς αποφασισμένους να μην πτοηθούν από αυτές. Ταυτόχρονα γνωριστήκαμε και ανταλλάξαμε απόψεις με αρκετούς συναδέλφους που έχουν τις ίδιες ανησυχίες με εμάς. Μιλήσαμε για τις διαφορετικές εκπαιδευτικές ευκαιρίες που προσφέρονται και τα όποια προβλήματα έχει ο καθένας μας στην κλινική του. Στο σύνολο της η διοργάνωση χαρακτηριζόταν από οργανωτική αρτιότητα και η επιλογή των περιστατικών από τους οικοδεσπότες κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον μας καθ’ όλη τη διάρκεια της υποτροφίας μας. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Ελληνική Αρθροσκοπική Εταιρεία, που σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς επενδύει στην προαγωγή της γνώσης και στηρίζει τους νέους ορθοπαιδικούς. Ευχόμαστε να ακολουθήσουν το

Εικ 7

Εικ 8

Εικ 9

Εικόνες

Εικ 10 παράδειγμα τα επιμέρους τμήματα της ΕΕΧΟΤ, γιατί τα οφέλη θα είναι πολλαπλά για όλους μας. Τέλος να ευχαριστήσουμε τους οικοδεσπότες και τους συνεργάτες τους, που μας δέχθηκαν παντού με χαρά και μας έκαναν να αισθανθούμε άνετα και οικεία μαζί τους, σαν να ήμασταν και εμείς μέλη των κλινικών τους. Εκτός των προαναφερθέντων, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την γραμματέα της ΕΑΕ, κα Παπαναγιώτου, για την άρτια οργάνωση και τις κρατήσεις των δωματίων σε κάθε σταθμό μας.

Εικ 4: Αρθροσκόπηση γόνατος, στο Νοσοκομείο “Παπανικολάου” με τον Αναπλ. Καθ. κ. Παπαδόπουλο Εικόνα 5: Αρθροσκοπική συρραφή μηνίσκου στο 424 ΓΝΣΕ, με τον Αρχίατρο κ. Σαββίδη Εικ 6: Αρθροσκοπική συρραφή ρήξης rotator cuff με τεχνική double row στο ΠΓΝ Λάρισας από τον Αναπλ. Καθ. κ. Χαντέ Εικ 7: Αρθροσκοπική αποκατάσταση ρήξης προσθίου χιαστού στην κλινική “Αγ. Λουκάς” με τον κ. Παπακώστα Εικ 8: Βραδινή έξοδος με τον Αναπλ. Καθ. κ. Χαντέ και συναδέλφους από την ορθοπαιδική κλινική ΠΓΝ Λάρισας Εικ 9: Δείπνο και συζήτηση με τον κ. Παπακώστα το βράδυ της δεύτερης ημέρας Εικ 10. Σε όμορφο δείπνο που μας παρέθεσε η Ορθοπαιδική Κλινική του 424 ΓΣΝΕ

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

7

ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Φυσιοθεραπεία - αποκατάσταση μετά από αρθροσκόπηση ισχίου Τζαβέας Α, Οικονομίδης Λ. Ιατρείο Αρθροσκοπικής Χειρουργικής Ισχίου

Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο, Θεσσαλονίκη

Η

αρθροσκόπηση ισχίου είναι η θεραπεία εκλογής για ένα μεγάλο φάσμα παθήσεων του προ-αρθριτικού ισχίου. Στα τελευταία 20 χρόνια έχουν φανεί τα πολύ καλά έως άριστα αποτελέσματα της τεχνικής σε πολλαπλές παθήσεις, με συνηθέστερες τη μηροκοτυλιαία πρόσκρουση τύπου cam και pincer (femoroacetabular impingement) και τη ρήξη του επιχειλίου χόνδρου της κοτύλης (Εικόνα 1).1 Ωστόσο, ένα καλό κλινικό αποτέλεσμα μετά από την αρθροσκόπηση ισχίου οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση του ασθενούς μετεγχειρητικά. Μετά από τον χειρουργό, ο φυσιοθεραπευτής αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στο χειρισμό του ασθενή για τις επόμενες εβδομάδες, μέχρι να επανέλθει ο τελευταίος στα προ της παθήσεως επίπεδα σωματικής δραστηριότητας. Έτσι, η στενή συνεργασία χειρουργού-φυσιοθεραπευτή αποτελεί το “κλειδί” για τη συνολική καλή έκβαση της πορείας του ασθενούς. Έχουν προταθεί πολλά πρωτόκολλα φυσιοθεραπείας στη διεθνή βιβλιογραφία που περιγράφουν, άλλα με αναλυτικό και άλλα με συνοπτικό τρόπο, τα στάδια της αποκατάστασης του ασθενούς μετά από αρθροσκόπηση ισχίου. Γενικώς, τα δύο κύρια στάδια που προτείνονται είναι, α) το στάδιο κατά το οποίο προστατεύεται το ισχίο, με μερική ή καθόλου φόρτιση με τη χρήση βακτηριών και τις ασκήσεις που τις συνοδεύουν, και β) το στάδιο, στο οποίο επανέρχεται η φόρτιση του σκέλους. Επίσης, έχει περιγραφεί ένας μεγάλος αριθμός ασκήσεων και πολλαπλές παραλλαγές αυτών. Το παρακάτω φυσιοθεραπευτικό πρωτόκολλο προκύπτει από τη μελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας σε συνδυασμό με την δεκαετή εμπειρία των

8

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

συγγραφέων στην αρθροσκόπηση ισχίου και την παρακολούθηση των ασθενών και περιγράφει τις επιτρεπόμενες ασκήσεις ανάλογα με το μετεγχειρητικό στάδιο. Το προτεινόμενο ασκησιολόγιο δίνει τις κατευθυντήριες οδηγίες για το τι επιτρέπεται και τι όχι, ωστόσο πάντα επιδέχεται τροποποιήσεων ανάλογα με τον ασθενή. Το πρωτόκολλο αυτό χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις (Εικόνα 2), τη φάση 1, κατά την οποία δίνεται προτεραιότητα στην προστασία της άρθρωσης και τον έλεγχο της φλεγμονής, τη φάση 2 κατά την οποία επαναφέρεται η φυσιολογική βάδιση και το εύρος κίνησης και βελτιώνεται ο νευρομϋικός έλεγχος, τη φάση 3 στην οποία ο ασθενής επανέρχεται στην προ της κάκωσης κατάσταση και τη φάση 4 που αποτελεί την επιστροφή του ασθενούς στο μέγιστο επίπεδο αθλητικής δραστηριότητας. Η κάθε φάση εμπεριέχει ιδιαίτερους στόχους, οι οποίοι πρέπει να επιτευχθούν προτού γίνει η μετάβαση στην επόμενη. Ωστόσο, οι φάσεις αυτές δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως αυστηρά χρονικά διαγράμματα, και σε πολλές περιπτώσεις μπορεί ένα στάδιο να επιταχυνθεί ή να επιβραδυνθεί. Σημαντικό ρόλο παίζει η εξατομίκευση του προγράμματος, σύμφωνα με τις ιδιαίτερες χειρουργικές τεχνικές στις οποίες υπεβλήθη ο ασθενής αρθροσκοπικά, την ιδιαιτερότητα του κάθε ασθενή όσον αφορά συγκεκριμένα ανατομικά και φυσιολογικά χαρακτηριστικά αλλά και την περίπτωση του κάθε ασθενή ως αθλητή, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες του ως αθλητή αναψυχής ή επαγγελματία.

Εικόνα 1: Αρθροσκοπικές εικόνες αφαίρεσης βλάβης μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης τύπου cam (Α) και συρραφής επιχειλίου χόνδρου της κοτύλης με οστική άγκυρα (Β).

Εικόνα 2: Οι τέσσερις φάσεις στην φυσιοθεραπευτική αποκατάσταση μετά από αρθροσκόπηση ισχίου. Η ολοκλήρωση των στόχων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την προαγωγή του ασθενούς στην επόμενη φάση.

ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Φάση 1|προστασία της άρθρωσης - έλεγχος φλεγμονής Eίναι γνωστό ότι η κυτταρική επιδιόρθωση και οι μηχανισμοί ανακατασκευής των ιστών του σώματος ξεκινάει αμέσως μετά την χειρουργική επέμβαση.2 Η εκπαίδευση του ασθενούς σε αυτό το στάδιο, σχετικά με τις στρατηγικές προστασίας της άρθρωσης, έχει βασική σημασία για την πρόληψη του ερεθισμού των ενδαρθρικών αλλά και εξωαρθρικών ιστών. Η μείωση ή και αποφυγή φόρτισης του σκέλους συνιστάται συχνά για την μείωση των δυνάμεων αντίδρασης της άρθρωσης ώστε να προστατευτούν οι ιστοί κατά τη διάρκεια της επούλωσης, όπως ο αυχένας του μηριαίου, ο επιχείλιος χόνδρος της κοτύλης, ο αρθρικός θύλακος και οι περιαρθρικοί μύες.3 Παράλληλα, πρέπει να δοθεί μεγάλη έμφαση στην πρόληψη της μυϊκής αναχαίτισης (muscle inhibition), καθώς έχει αποδειχθεί πειραματικά ότι αυτή μπορεί να συμβεί από ενδαρθρικούς παράγοντες, όπως στην περίπτωση του μεγάλου γλουτιαίου.4 Έτσι, είναι πρωταρχικής σημασίας η έναρξη ισομετρικών ασκήσεων μεμονωμένων μυϊκών ομάδων για την αποφυγή της μυϊκής αδυναμίας που σχετίζεται με την ίδια την χειρουργική επέμβαση.5

Εικόνα 3: Παθητικές ασκήσεις περιαγωγής (α)-(β)-(γ) και (ε), εκτάσεις γόνατος και ισχίου σε πρηνή θέση (δ)(θ), εσωτερική στροφή σε ύπτια θέση (στ)-(η).

Εικόνα 4: Στροφικές ασκήσεις σε περιστρεφόμενο κάθισμα (α)-(β)-(γ), άσκηση απαγωγής και έσω στροφής (δ)-(ε), παθητικές ασκήσεις κάμψηςαπαγωγής-έξω στροφής (στ), εξωτερική στροφή σε ύπτια θέση (η)-(θ)-(ι).

Εικόνα 5: Κάμψη και έκταση σε γονατο – αγκωνιαία θέση (α), εξωτερική στροφή σε πλάγια θέση (β), ασκήσεις απαγωγών σε πλάγια θέση με το γόνατο και το ισχίο σε έκταση (γ), κάμψη του ισχίου σε καθιστική θέση (δ), εκτάσεις σε ύπτια θέση (γέφυρα) (ε).

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

9

ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Φάση 2 |

επαναφορά φυσιολογικής βάδισης και εύρους κίνησης, βελτίωση νευρομυϊκού ελέγχου

Η σωστή βάδιση απαιτεί την αρμονική συνεργασία των μυών του σώματος, όχι μόνο της περιοχής του ισχίου αλλά και του κορμού. Πειραματικά μοντέλα έχουν δείξει ότι μυϊκή αδυναμία σε μεμονωμένες μυϊκές ομάδες μπορεί να αυξήσει τις δυνάμεις καταπόνησης στην άρθρωση του ισχίου. Έτσι, πριν γίνει μετάβαση στην δεύτερη φάση της αποκατάστασης, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η καλή κατάσταση των μυών, ειδικά αυτών του κορμού και πέριξ της άρθρωσης, αλλά και του περιαρθρικού μυϊκού συστήματος με μειομετρικές και πλειομετρικές ασκήσεις. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το πρότυπο βάδισης του ασθενούς μπορεί να διαφέρει μετεγχειρητικά απ’ ότι προεγχειρητικά. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη σε αυτήν την φάση, ειδικά στις περιπτώσεις χειρουργικής διόρθωσης της μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης. Μελέτες έχουν δείξει ότι μετά την αρθροσκόπηση του ισχίου επαναφέρεται η οστική ανατομία στην φυσιολογική της μορφή και έτσι μεταβάλλεται και η κινηματική του ισχίου.3,4 Η δεύτερη φάση εισάγει τον ασθενή στην ελεύθερη βάδιση, συνεπώς οι ασκήσεις μονοποδικής στήριξης έχουν προτεραιότητα. Οι καμπτήρες μύες του ισχίου έχουν έκκεντρη δράση κατά τη φάση της στήριξης και μειομετρική δράση στην έναρξη της αιώρησης.5 Εμβιομηχανικές μελέτες έχουν δείξει ότι το μοντέλο της βάδισης είναι περισσότερο ευαίσθητο στους καμπτήρες, παρά στους μύες του οβελιαίου επιπέδου.6 Είναι, λοιπόν, επιβεβλημένη η ισχυροποίηση των μυών αυτών ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική στρατολόγηση των επικουρικών καμπτήρων μυών του ισχίου.

Εικόνα 6: Ανάστροφες προβολές (α), κάμψη του ισχίου σε όρθια θέση (β), ασκήσεις “σανίδας” (γ)-(δ), ημικαθίσματα (ε), ενεργητική περιαγωγή (στ).

Εικόνα 6: Εικόνα 7: Ασκήσεις σε γονατιστή θέση (α), επικύψεις με μονοποδική στήριξη (β), προχωρημένη γέφυρα (γ), πλάγιος βηματισμός υπό αντίσταση (δ), ασκήσεις περιαγωγής υπό φόρτιση (ε), ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας (στ), κάμψη ισχίου-γόνατος υπό αντίσταση (ζ), ασκήσεις πλάγιας ευκινησίας (η), στροφές υπό αντίσταση (θ).

10

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Φάση 3|

επιστροφή στην προ της κάκωσης κατάσταση

Η στοχευμένη ενδυνάμωση των μυϊκών ομάδων, με προχωρημένες λειτουργικές ασκήσεις, αποτελεί τον πυρήνα της φάσης αυτής. Παράλληλα, η φάση αυτή αποτελεί και το προστάδιο για τρέξιμο, για το οποίο απαιτείται αρμονική νευρομυϊκή συνεργασία. Ένα σύνηθες σφάλμα του σταδίου αυτού είναι η επίσπευσή του από τους φυσιοθεραπευτές. Οι ασθενείς θα πρέπει να εμφανίσουν έναν επαρκή βαθμό μυϊκής ισχύος, αντοχής και προτύπων ενεργοποίησης προκειμένου να αποφευχθεί ο ερεθισμός των ιστών και ο δευτεροπαθής τραυματισμός τους. Η εξατομίκευση του προγράμματος και η επιμελής παρακολούθηση της προόδου του ασθενούς αποτελούν τα κλειδιά για την ασφαλή μετάβαση στην τελική φάση.

Εικόνα 8: Πλάγιες προβολές (α), βαθύ κάθισμα ισορροπίας (β)-(γ), προβολές (δ)-(ε).

Εικόνα 9: Ασκήσεις πλάγιας ευκινησίας (α)-(β)-(γ), διαγώνιες ασκήσεις ευκινησίας (δ)-(ε)-(στ).

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

11

ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Φάση 4

|επιστροφή στην αθλητική δραστηριότητα

Οι ασκήσεις της φάσης αυτής θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ταχύτητα, την ισχύ, την ευκινησία και την επιδεξιότητα. Οι ειδικές για το άθλημα δραστηριότητες απαιτούν μεγάλο έλεγχο από τον αθλητή, και θα πρέπει αυτές να ενσωματωθούν στο πρόγραμμα αποκατάστασης. Ειδικά για αθλητές υψηλού επιπέδου, η μετάβαση της δραστηριότητες σε αγωνιστικό επίπεδο θα πρέπει να γίνεται σταδιακά, και σε συνεννόηση με τον προπονητή. Ένα κριτήριο για την επιτυχή πορεία στην φάση αυτή είναι η “τριπλή έκταση” (triple extension), κατά την οποία ο αθλητής επιτυγχάνει ταυτόχρονη υπερέκταση του ισχίου, του γόνατος, και πελματιαία υπέρκαμψη της ποδοκνημικής, με πλήρη φόρτιση. Η επίτευξη της “τριπλής έκτασης” αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για έναν επαρκή δρασκελισμό, και θα πρέπει να επιτυγχάνεται πριν την μετάβαση του ασθενούς στις ειδικές για το άθλημα δραστηριότητες. Είναι πολύ σημαντικό ο ασθενής να ενημερωθεί ότι χρειάζεται 4 έως 6 μήνες για την επιτυχή ολοκλήρωση αυτού του σταδίου, και ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί ακόμη και ένας χρόνος.

Βιβλιογραφία 1.Oliver Marin-Peña, Marc TeyPons, Luis Perez-Carro, Hatem G. Said, Pablo Sierra, Pedro Dantas, Richard N. Villar. The current situation in hip arthroscopy.

EFORT Open Rev.2017 Mar;2(3): 58–65.Published online 2017 Mar 1.

2. Lewis CL, Sahrmann SA, Moran DW. Anterior hip joint force increases with hip extension, decreased gluteal force, or decreased iliopsoas force. J Biomech.

2007;40(16):3725-31.Epub 2007 Aug 17 3.Lamontagne M, Brisson N, Kennedy MJ, Beaulé PE. Preoperative and postoperative lower-extremity joint and pelvic kinematics during maximal squatting of patients with cam femoro-acetabular impingement. J Bone Joint Surg Am. 2011 May;93 Suppl 2:40-5.

4.Brisson N, Lamontagne M, Kennedy MJ, Beaulé PE. The effects of cam femoroacetabular impingement corrective surgery on lower-extremity gait biomechanics.

Gait Posture. 2013 Feb;37(2):25863.

5. Anderson FC, Pandy MG. Individual muscle contributions to support in normal walking. Gait Posture. 2003 Apr;17(2):159-69.

6. van der Krogt MM, Delp SL, Schwartz MH. How robust is human gait to muscle weakness? Gait Posture. 2012 May;36(1):113-9.

12

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

συνεδριο

ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΕΑΕ ΣΤΟ ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΕΧΟΤ (11-14 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2017)

Ό

πως κάθε χρόνο διεξήχθη στην Αθήνα το ετήσιο συνέδριο της ΕΕΧΟΤ μεταξύ 11 και 14 Οκτωβρίου 2017 στο Ξενοδοχείο Hilton. Η Ελληνική Αρθροσκοπική Εταιρεία (ΕΑΕ) συμμετείχε στο συνέδριο της ΕΕΧΟΤ με μία στρογγυλή τράπεζα με θέμα « Οριακές Ενδείξεις στην Αρθροσκπική Χειρουργική» . Το συντονισμό της συγκεκριμένης στρογγυλής τράπεζας ανέλαβαν από κοινού ο Πρόεδρος του Δ.Σ της ΕΑΕ Αναπληρωτής Καθηγητής Περικλής Παπαδόπουλος και ο πρόεδρος του προηγούμενου Δ.Σ Αναπληρωτής Καθηγητής Ιωάννης Γκλιάτης. Σε μία κατάμεστη αίθουσα αναπτύχθηκαν και συζητήθηκαν εκτενώς με την μαζική συμμετοχή του ακροατηρίου θέματα που αποτελούν αντικείμενο συζήτησης-αμφισβήτησης ως προς την θέση της αρθροσκοπικής χειρουργικής για την θεραπευτική τους αντιμετώπιση. Πιο συγκεκριμένα ο Βασίλης Χουλιάρας ανέπτυξε την θέση της αρθροσκοπικής χειρουργικής στις εκφυλιστικές ρήξεις του μηνίσκου και εν συνεχεία ο Εμμανουήλ Αντωνογιαννάκης την θέση της Χειρουργικής ή μη αντιμετώπισης του 1ου τραυματικού εξαρθρήματος ώμου. Εν συνεχεία από τον Σπύρο τον Πλέσσα αναπτύχθηκαν οι αρθροσκοπικές αλλά και οι ανοιχτές τεχνικές αντιμετώπισης των μεγάλου μεγέθους χόνδρινων βλαβών του γόνατος, ενώ ο Μιχάλης Χαντές ανέπτυξε την θέση της Αρθροσκοπικής Χειρουργικής στην σηπτική Αρθρίτιδα και στην αντιμετώπιση υμενικων παθήσεων του γόνατος. Η στογγυλή τράπεζα τελείωσε με την ομιλία του Χρήστου Γιαννακόπουλου σχετικά με την θέση της Αρθροσκόπησης του Ισχίου στην Οστεοαρθίτιδα και στην Δυσπλασία του Ισχίου.

Ήταν ομολογουμένως μία επιτυχημένη στρογγυλή τράπεζα και τόσο η γεμάτη αίθουσα όσο και η εκτεταμένη συζήτηση που ακολούθησε βοήθησε όλους (ομιλητές και ακροατές) στην εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων που θα βελτιώσουν την καθημερινή κλινική πρακτική μας. Η ΕΑΕ ευχαριστεί την ΕΕΧΟΤ για την φιλοξενία στο ετήσιο συνέδριο της και ανανεώνει το ραντεβού για το επόμενο συνέδριο της ΕΕΧΟΤ τον Οκτώβριο του 2018.

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

13

ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Ημερίδα υπό την αιγίδα της ΕΑΕ

M

εγάλη επιτυχία σημείωσε η επιστημονική Ημερίδα Innovation and Evolution in Knee Surgery που διοργανώθηκε από την Κλινική Ορθοπαιδικής και Αθλητικής Ορθοπαιδικής του Νοσοκομείου Metropolitan το Σάββατο 18.11.2017 στο Αμφιθέατρο του νοσοκομείου. Η ημερίδα διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια και φέτος τελούσε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας (ΕΑΕ) αλλά και της Παγκόσμιας Αρθροσκοπικής Εταιρείας (ISAKOS) . Στόχος της ημερίδας είναι να παρουσιάσει στην Ορθοπαιδική κοινότητα νέες ιδέες, καινοτόμες τεχνικές, μερικές φορές ακόμα και αμφιλεγόμενες και να δημιουργήσει περιβάλλον για ανταλλαγή απόψεων, με εποικοδομητική και γόνιμη συζήτηση πάνω σε αυτές. Η θεματολογία φέτος περιελάμβανε δύο μεγάλες ενότητες: 1ον καινούργιες τεχνικές για τη συρραφή των μηνισκικών ρήξεων, 2ον οστεοτομίες γύρω από το γόνατο, καθώς και παρουσίαση αποτελεσμάτων από δύο νεωτεριστικές τεχνικές αποκατάστασης συνδεσμικών βλαβών του Προσθίου Χιαστού: της συρραφής αντί της ανακατασκευής, και της χρήσης βραχέων μοσχευμάτων αντίστοιχα. Οι παρουσιάσεις συνοδεύτηκαν από δύο ζωντανά χειρουργεία σε πτωματικό παρασκεύασμα και πραγματοποιήθηκαν από τον Καθηγητή Andreas Imhoff από το Μόναχο, και τον Jürgen Barthoffer

14

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

από το Linz , που λάμπρυναν την ημερίδα με την παρουσία τους. Μαζί τους στο χειρουργείο ήταν οι συνεργάτες τους Knut Beizel και Andreas Schneiderbauer αντίστοιχα. Την ημερίδα επίσης τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρόεδρος της ΕΑΕ Περικλής Παπαδόπουλος, και πολλά από τα μέλη του ΔΣ της εταιρείας όπως οι Χρήστος Γιαννακόπουλος, Μιχάλης Ιωσηφίδης, Βασίλης Χουλιάρας, Ευάγγελος Πανταζής, ενώ το παρών έδωσε και ο Καθηγητής Αναστάσιος Γεωργούλης. Εκ μέρους του ISAKOS χαιρέτησε την

ημερίδα το μέλος του συμβουλίου του ISAKOS Μιχάλης Ιωσηφίδης. Παρόντες ήταν επίσης οι καθηγητές Παναγιώτης Παπαγγελόπουλος και Σπύρος Πνευματικός που απηύθυναν χαιρετισμό εκπροσωπώντας το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ιδιαίτερη θεματολογία της ημερίδας σε συνδυασμό με τις δύο ζωντανές χειρουργικές παρουσιάσεις και η δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων με κορυφαίους Έλληνες και ξένους διακεκριμένους Ορθοπαιδικούς αποτέλεσε πόλο έλξης για πολλούς Ορθοπαιδικούς που ήρθαν κυριολεκτικά από όλη την Ελλάδα αλλά

ΕΚΔΗΛΩΣΗ

και από Ισπανία και Γαλλία για να παρακολουθήσουν τις εργασίες της. Το αμφιθέατρο του νοσοκομείου ήταν πραγματικά γεμάτο καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος με ένα θερμό ακροατήριο με διάθεση για διάλογο, επιχειρήματα, θέσεις και αντιθέσεις. Ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου Παναγιώτης Κουλουμέντας, Διευθυντής της Κλινικής Ορθοπαιδικής και Αθλητικής Ορθοπαιδικής του Νοσοκομείου Metropolitan που διοργάνωσε για 2η φορά το συνέδριο, κλείνοντας την ημερίδα, εξέφρασε τη μεγάλη του ικανοποίηση για την ευρεία συμμετοχή και την επιτυχία της ημερίδας και έδωσε την υπόσχεση ότι η τρίτη ημερίδα τον Νοέμβριο του 2019 θα είναι ακόμα καλύτερη, πιο ανατρεπτική με νέες καινοτόμες ιδέες και θεματολογία.

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

15

Χειρουργική Τεχνική

Περιγραφή Χειρουργικής Τεχνικής Ανατομική μηριαία στερέωση του μοσχεύματος οπισθίων μηριαίων με τη χρήση του συστήματος AperFixAM (από έσω πόρτα) στην αρθροσκοπικά υποβοηθούμενη συνδεσμοπλαστική του προσθίου χιαστού συνδέσμου. Α. Παναγόπουλος, Δ. Μυλωνάς, Α. Κουζέλης, Ι. Γκλιάτης. Τμήμα Αθλητικών Κακώσεων, Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών

Η

αρθροσκοπικά υποβοηθούμενη συνδεσμοπλαστική του προσθίου χιαστού συνδέσμου(ΠΠΧΣ) αποτελεί μια ευρέως διαδεδομένη επέμβαση για τη θεραπεία της συμπτωματικής πρόσθιας και στροφικής αστάθειας του γόνατος και επιτρέπει στους ασθενείς, ιδίως αυτούς που ασχολούνται με τον αθλητισμό, τη σχετικά γρήγορη επάνοδό τους στις πρότερες αθλητικές τους επιδόσεις. Παράλληλα, με την αποκατάσταση της σταθερότητας και την επάνοδο της τραυματισμένης ιδιοδεκτικότητας του γόνατος, αποτρέπεται σε μεγάλο βαθμό η εμφάνιση μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Ο ΠΧΣ έχει δύο διαφορετικές λειτουργικά μοίρες: την πρόσθια-έσω (anteromedial) και την οπίσθια έξω (posterolateral). Η πρώτη παρέχει πρόσθια σταθερότητα κατά την κάμψη του γόνατος και η δεύτερη στροφική σταθερότητα κατά την έκταση. Ιστορικά, έχουν προταθεί διάφορες τεχνικές αποκατάστασης του ΠΧΣ με το μόσχευμα του επιγονατιδικού τένοντα να αποτελεί το goldstandard τη δεκαετία του ‘90 και την 4-πλή δέσμη οπισθίων μηριαίων (ημιτενοντώδης και ισχνός) την πλέον χρησιμοποιούμενη σήμερα. Παράλληλα έχει επίσης δοκιμασθεί με επιτυχία το μόσχευμα τετρακεφάλου, τα αλλομοσχεύματα και πρόσφατα νέες τεχνικές καθήλωσης όπως της διπλής μπάντας με 2 διαφορετικά tunnel στον μηρό και την κνήμη, τις all-inside τεχνικές με μονά μοσχεύματα ημιτενοντώδους (τριπλή δέσμη) και τις outside-in τεχνικές με καθήλωση στο μηριαίο tunnel από έξω, όλα αυτά σε μια προσπάθεια αποκατάστασης της πραγματικής ανατομίας του χιαστού με

16

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

Εικ 1 τις δύο διακριτές του μοίρες. Για τα μαλακού τύπου μοσχεύματα (οπίσθιοι μηριαίοι) έχουν επίσης περιγραφεί δεκάδες τεχνικές στερέωσης στον μηρό που γενικά χωρίζονται σε 3 μεγάλες κατηγορίες: φλοιώδης έξω-αυλική (CorticalButton), ενδοαυλική (συνήθως με βίδα-interference screw-) ή φλοιοσπογγώδης διατενόντια (TransFix, Mitecpins), ενώ στην κνήμη συνήθως χρησιμοποιείται η τεχνική καθήλωσης με ούπα-(βίδα) και μεταλλική αγκράφα. Πολλές αναφορές και μετα-αναλύσεις παρουσιάζουν παρόμοια μακροχρόνια κλινικά αποτελέσματα ανεξαρτήτως τύπου μοσχεύματος και οι περισσότεροι συμφωνούν ότι στην πρώϊμη μετεγχειρητική περίοδο πρωταρχικό ρόλο παίζει το είδος της στε-

ρέωσης στον μηρό και την κνήμη και όχι ο τύπος και οι μηχανικές ιδιότητες του μοσχεύματος ατού καθ’αυτού. Η καλή αρχική στερέωση του μοσχεύματος κατευθύνει στη συνέχεια και το ανάλογο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας ενώ σχετίζεται άμεσα με την καλή βιολογική ενσωμάτωση αυτού. Η τεχνική του cortical button έχει μελετηθεί εκτεταμένα και έχει φανεί σε μελέτες ότι και πρωτογενή σταθερότητα παρέχει και καλή ενσωμάτωση του μοσχεύματος επιτυγχάνει, παρόλο που φαίνεται να είναι πιο αργή σε σχέση με τα οστικά μπλοκ. Στα αρνητικά της μεθόδου συγκαταλέγονται η πιθανότητα διάσπασης του έξω φλοιού και μη σταθερότητας του button, η ανάγκη για ακριβείς διεγχειρητικές μετρήσεις του μηρι-

Χειρουργική Τεχνική

Εικ 2 αίου tunnel για καθορισμό του μήκους της αγκύλης (loop), και η ενοχοποίησή του για μετέπειτα διεύρυνση του οστικού tunnel λόγω είτε της μικροκίνησης ή των υγρών που κινούνται στο νεκρό χώρο μεταξύ των τούνελ του κουμπιού και αυτού του μοσχεύματος. Πρόσφατα έχει προταθεί μια νέα τεχνική ενδο-αυλικής καθήλωσης από την εταιρεία Cayenne Medical που ονομάζεται AperFix. Σε αντίθεση με το Cortical Button που προϋποθέτει φρεζάρισμα (4.5 mm) καθόλο το μήκος του μηριαίου οστού προκειμένου να στερεωθεί το κουμπί στον εξωτερικό του φλοιό, με την νέα τεχνική τα μοσχεύματα ημιτενοντώδους και ισχνού προσαρμόζονται σε ειδική «αγκράφα» από πολυμερές (PEEK) που τοποθετείται σε επαφή με την αρθρική επιφάνεια εντός του αυλού (τυφλό tunnel) και με τον ειδικό ενσωματωμένο μηχανισμό της έχει την ιδιότητα να «ανοίγει» σαν διάφραγμα (aperture fixation) και να συμπιέζει το μόσχευμα και το πάνω μέρος της στα τοιχώματα του αυλού σαν άγκυρα. Με την τεχνική αυτή παρέχεται άμεση και ισχυρή στερέωση του μοσχεύματος στο μηρό ενδοαυλικά, χωρίς την ανάγκη δημιουργίας επιπλέον tunnel όπως στην περίπτωση του Cortical button. Παράλληλα η «συμπίεση» των μοσχευμάτων στον αυλό παρέχει προϋποθέσεις για καλύτερη και γρηγορότερη ενσωμάτωση καθώς και ισχυρή πρωταρχική στερέωση. Η αρχική τεχνική της εταιρείας πρότεινε την εφαρμογή της μεθόδου AperFix με διακνημιαίo (transtibial) tunnel αλλά πρόσφατα, εισήχθη το AperFix ΑΜ που μπορεί γενικά, είναι η ανατομική τοποθέ-

τηση του μηριαίου tunnel όπως ακριβώς και στην τεχνική του Cortical Button. Το βασικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι σχετικά εύκολα μπορεί να εφαρμοστεί από την έσω πόρτα και με αυτόν τον τρόπο να «πετύχουμε» το εντύπωμα του παλαιού ΠΧΣ. Επιπλέον, τουλάχιστον εμπορικά, η τεχνική AperFix αναγράφεται ως «διπλής μπάντας» σε μονό tunnel, λόγω της μερικής στροφής των δύο μοσχευμάτων οπισθίων μηριαίων, στα ανοίγματα της αγκράφας καθώς αυτή διατείνεται για να καθηλωθεί στο μηριαίο tunnel, προσομοιάζοντας έτσι στις δύο διακριτές μπάντες του ΠΧΣ (πρόσθια-έσω και οπίσθια έξω).

Χειρουργική τεχνική Ο ασθενής υποβάλλεται σε γενική ή περιοχική αναισθησία και τοποθετείται σε ύπτια θέση με το γόνατο σε κάμψη 90 μοιρών με τη χρήση πλάγιας υποστήριξης και stop στο πόδι. Τοποθετείται ίσχαιμος περίδεση και χορηγείται προφυλακτική ενδοφλέβια αντιβίωση. Μετά την εξέταση υπό νάρκωση και τη διαπίστωση θετικών κλινικών σημείων ρήξεως του ΠΧΣ (πρόσθιο συρτάρι, Lachman-Νούλης test και pivot shift), λαμβάνεται αρχικά το μόσχευμα των οπισθίων μηριαίων (Εικ. 1) με μικρή τομή 3 εκ, επί τα εντός του κνημιαίου κυρτώματος, 2 δάκτυλα κάτωθεν της αρθρικής επιφάνειας της κνήμης. Στη φάση αυτή ο ίσχαιμος παραμένει κλειστός για να αποφεύγεται η σύσπαση των μυών και η τάση του μοσχεύματος. Οι τένοντες κόβονται στην κατάφυσή τους με τη διαθερμία και μετά την αναστροφή τους διαχωρίζονται εύκολα και συρράβονται με

ράμματα σε μήκος 4 εκ. δίκην ψαροκόκκαλου. Λόγω του ότι οι τένοντες θα διέλθουν από την έσω πόρτα με ανάστροφη φορά προς το κνημιαίο τούνελ προτείνεται η χρήση ραμμάτων διαφορετικού χρώματος ώστε κάθε στιγμή να είναι διακριτή η κάθε μπάντα του μοσχεύματος. Με τη χρήση ανοικτού ή κλειστού stripper o ημιτενοντώδης και ο ισχνός λαμβάνονται διαδοχικά και παραδίδονται στον βοηθό για καθαρισμό και συρραφή και από την άλλη πλευρά τους (Εικόνα 2). Ιδανικά, προτείνεται η διάμετρος του προς εμφύτευση τετραπλού μοσχεύματος να είναι τουλάχιστον 7.5 mm και καλύτερα ≥8. Σε μοσχεύματα μικρότερου πάχους προτείνεται η τριπλή δέσμη ημιτενοντώδους με την προϋπόθεση ότι το ελάχιστο συνολικό μήκος του τελικού μοσχεύματος είναι 8-8.5 cm ενώ σε άλλες περιπτώσεις συνιστάται εναλλακτικά η χρήση συνθετικού ενισχυτικού. Στην τεχνική Cayenne η «τρίπλωση» του μοσχεύματος πρέπει να γίνει αφού αυτό περαστεί μέσα στην αγκράφα.

Εικόνες Εικ 1. Λήψη του μοσχεύματος οπισθίων μηριαίων: α. τομή του δέρματος επί τα εντός του κνημιαίου κυρτώματος, 2 δάκτυλα κάτω από την άνω αρθρική επιφάνεια της κνήμης, β. διατομή της κατάφυσης των τενόντων με τη διαθερμία, γ. αναστροφή των τενόντων για καλύτερη αναγνώριση, δ. διαχωρισμός τους με το ψαλίδι, ε. συρραφή του περιφερικού άκρου με ράμματα διαφορετικού χρώματος και στ. λήψη των τενόντων με το stripper. Εικ 2. Προετοιμασία του μοσχεύματος: α. καθαρισμός των μυϊκών υπολειμμάτων στον πάγκο εργασίας, β. το μόσχευμα διαπερνάται από την οπή της αγκράφας, γ. συρραφή της άλλης του άκρης, δ. σταθεροποίηση του κάθε μοσχεύματος στη λαβή της αγκράφας με τα ράμματα, ε. μαρκάρισμα του μοσχεύματος αντίστοιχα με το κάτω μέρος της αγκράφας και στ. τελική μορφή του μοσχεύματος πριν την εισαγωγή του στο γόνατο.

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

17

Χειρουργική Τεχνική

Εικ 3

Εικόνες Εικ 3. Εισαγωγή και σταθεροποίηση του μοσχεύματος: α. εισαγωγή του ράμματος ανάκτησης από την έσω πόρτα και παραλαβή του με συλληπτική λαβίδα από το κνημιαίο τούνελ; η έσω πόρτα έχει διευρυνθεί κατά 2-3 cm, β. εισαγωγή του μοσχεύματος από την έσω πόρτα (στην ένθετη εικόνα φαίνεται η αγκράφα μέσα στο μηριαίο τούνελ), γ. διέλευση των ραμμάτων των τενόντων από την έσω πόρτα στο κνημιαίο τούνελ (οι τένοντες συγκρατούνται με το δάκτυλο του χειρουργού), δ. διαδοχική λήψη των τενόντων τραβώντας σταδιακά το αντίστοιχο ράμμα του, ε. κνημιαία συγκράτηση με σύστημα ούπας-βίδας (η τάση στο μόσχευμα επιτυγχάνεται με έλξη μέσω της λαβής του με το γόνατο σε κάμψη 20 μοιρών και στ. μετεγχειρητικές ακτινογραφίες που δείχνουν τη θέση του μοσχεύματος. Ακολουθεί διαγνωστική αρθροσκόπηση, με ανοικτό ίσχαιμο στα 350 mmΗg, μέσω της high anterolateral πόρτας όλων των διαμερισμάτων, επισκόπηση των μηνίσκων, του χόνδρου και διαπίστωση της ρήξης του προσθίου χιαστού. Η έσω high anteromedial πόρτα γίνεται με τη χρήση βελόνας πάνω από τον έσω μηνίσκο. Οι τυχόν διαπιστούμενες μηνισκικές και άλλες βλάβες, αποκαθίστανται ανάλογα και ακολουθεί ο καθαρισμός του κολοβώματος του ΠΧΣ και των footprint στον μηρό και την

18

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

κνήμη. Η ανατομική θέση του μηριαίου τούνελ ανευρίσκεται με τη χρήση βελόνας από την low far-medial πόρτα και την τοποθέτηση του offset(7 mm) με το γόνατο σε υπέρκαμψη (120 μοίρες). Στη συνέχεια τοποθετείται με το τρυπάνι ο οδηγός του χιαστού (2.4 mm) και επανελέγχεται η ανατομική θέση του tunnel. Στην τεχνική αυτή δε χρησιμοποιείται η φρέζα του κουμπιού (4.5 mm) αλλά κατευθείαν η φρέζα του μηριαίου tunnel που εξαρτάται από τη διάμετρο του μοσχεύματος. Το μήκος της αγκράφας είναι προκαθορισμένο (29 mm) και το πάχος της φρέζας που απαιτείται είναι 9 mm για μοσχεύματα έως 7.5 mm, 10 mm για μοσχεύματα από 7.5 mm- 9 mm, και 11 mm για μοσχεύματα 9-10 mm. Το μήκος στο μηριαίο tunnel προτείνεται να είναι ένα χιλιοστό μεγαλύτερο από την αγκράφα δηλαδή 30mm. Αυτό αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα της τεχνικής συγκριτικά με το κουμπί γιατί δεν απαιτείται ακριβής μέτρηση του τούνελ και ανάλογη επιλογή λούπας, μιας και το μηριαίο τούνελ έχει πάντα μήκος 30 mm, και είναι «τυφλό». Το κνημιαίο τούνελ προετοιμάζεται με την στάνταρτ τεχνική (8 mm από τον οπίσθιο χιαστό μεταξύ πρόσθιας και οπίσθιας κνημιαίας άκανθας) χρησιμοποιώντας το ειδικό jig του χιαστού (55 μοίρες) και φρέζα με το ίδιο πάχος με αυτής του μηριαίου τούνελ. Η προετοιμασία του μοσχεύματος ολοκληρώνεται με τη διαπέραση των οπίσθιων μηριαίων από τις αγκύλες της αγκράφας και τη σταθεροποίηση των ραμμάτων στο κάτω μέρος της λαβής (Εικ. 2). Οι τένοντες μαρκάρονται με μαρκαδόρο στο κάτω μέρος της αγκράφας ώστε να μπορεί να ελεγ-

χθεί αργότερα η σωστή τοποθέτηση αυτής στο μηριαίο τούνελ. Πριν την εισαγωγή του απαιτείται πολύ καλός καθαρισμός, με το saver, του λιπώδους σώματος στο έσω διαμέρισμα, από όπου θα διέλθουν ανάστροφα οι τένοντες, αλλά και στην έξοδο του κνημιαίου τούνελ για τον ίδιο λόγο. Για την ανάκτηση των τενόντων από την έσω πόρτα τοποθετείται μέσα από αυτήν με μια συλληπτική λαβίδα ένα ράμμα με την αγκύλη προς τα έξω και τις ελεύθερες άκρες δεμένες κόμπο στο κέντρο του γόνατος από όπου και συλλαμβάνεται με τη λαβίδα και ανακτάται από το κνημιαίο τούνελ. Λόγω του μεγέθους της αγκράφας η έσω πόρτα διευρύνεται με το νυστέρι κατά 3cm περίπου (Εικ. 3). Το μόσχευμα τοποθετείται τελικώς από την έσω πόρτα με κατεύθυνση προς το μηριαίο τούνελ, συνήθως με κλειστά τα νερά της αντλίας για καλύτερο έλεγχο, και με την περόνη της λαβής να κοιτάει προς τα πάνω. Μόλις εισέλθει στο μηριαίο τούνελ, η αγκράφα προωθείται με ελαφρά χτυπήματα με το σφυρί, μέχρι να εισέλθει ολόκληρη στο τούνελ και το σημάδι με τον μαρκαδόρο στους τένοντες να είναι εμφανές στην αρχή του μηριαίου τούνελ. Στη συνέχεια αφαιρείται η περόνη και η λαβή περιστρέφεται δεξιόστροφα με αργές κινήσεις ώστε να αρχίσει να ανοίγει η αγκράφα˙ μια διαδικασία που ολοκληρώνεται με ένα κλικ στο τέλος των στροφών και δε θα πρέπει να γίνεται με υπερβολική δύναμη γιατί μπορεί να σπάσει η βίδα στο εσωτερικό της αγκράφας. Στη συνέχεια ελευθερώνονται τα ράμματα των τενόντων από τη λαβή και το κάτω μέρος της τραβιέται προς τα πίσω και με ελαφρά χτυπήματα με το σφυρί απελευθερώνεται το κατσαβίδι. Η αγκύρωση της αγκράφας ελέγχεται τραβώντας τα ράμματα με δύναμη από την έσω πόρτα. Το πιο δύσκολο μέρος της επέμβασης είναι η διέλευση των τενόντων από την έσω πόρτα ανάστροφα στο κνημιαίο τούνελ. Αυτό όπως είπαμε απαιτεί πολύ καλό καθαρισμό του έσω διαμερίσματος και την τοποθέτηση του ράμματος ανάκτησης από την έσω πόρτα προς το κνημιαίο τούνελ. Τα ελεύθερα ράμματα των τενόντων περνιούνται μέσα στην αγκύλη του ράμματος ανάκτησης και τραβιούνται προς τα κάτω στο κνημιαίο τούνελ ενώ ο χειρουργός συγκρατεί τους τέσσερις τένοντες γύρω από το δάκτυλό του για να μην διέλθουν και αυτοί μέσα στο γό-

Χειρουργική Τεχνική

νατο. Αφού περάσουν και τα τέσσερα ράμματα, κατά προτίμηση διαφορετικού χρώματος, από το κνημιαίο τούνελ, ο χειρουργός ανακτά έναν τένοντα κάθε φορά τραβώντας το αντίστοιχο ράμμα του, ενώ συγκρατεί τους υπόλοιπους με το δάκτυλο, μέχρι τελικά να περάσουν και οι τέσσερις από το κνημιαίο τούνελ (Εικ. 3). Αυτό διαπιστώνεται επίσης και αρθροσκοπικά ελέγχοντας την τάση και τον προσανατολισμό των τενόντων μέσα στο γόνατο. Αφού γίνουν 10-15 κύκλοι κάμψης-έκτασης του γόνατος με τους τένοντες σε τάση για να τεντωθεί το μόσχευμα προχωράμε στην κνημιαία καθήλωση με το ειδικό σύστημα ούπας-βίδας. Οι τένοντες συγκρατούνται με τα ράμματά τους από το ειδικό του εξάρτημα για να μπορεί ο χειρουργός να ασκήσει την απαιτούμενη τάση και τοποθετείται η ούπα με το ειδικό κατσαβίδι ανάμεσα από τους τένοντες με ήπια χρήση του σφυριού. Στη συνέχεια χρησιμοποιείται το οδηγό σύρμα μέσω του οποίου θα περάσει η βίδα και θα καθηλωθεί στην ούπα, συμπιέζοντας τους τένοντες στα τοιχώματα του κνημιαίου τούνελ. Η καθήλωση γίνεται με το γόνατο σε κάμψη 20 μοιρών και εφόσον υπάρχει αρκετό υπόλειμμα τενόντων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μια μεταλλική αγκράφα για επιπρόσθετη στερέωση. Οι τομές ράβονται με ράμματα nylon και τοποθετείται παροχέτευση. Η σωστή θέση του μοσχεύματος επιβεβαιώνεται με προσθιοπίσθια και πλάγια ακτινογραφία γόνατος. Μετεγχειρητικά, ακολουθείται το γνωστό πρωτόκολλο αποκατάστασης του χιαστού. Στα πλεονεκτήματα της τεχνικής περιλαμβάνονται η μείωση του χειρουργικού χρόνου, η επαρκής μηριαία καθήλωση χωρίς την ανάγκη διεγχειρητικών μετρήσεων και διάνοιξης επιπρόσθετου tunnel, η ανατομική τοποθέτηση του μοσχεύματος από την έσω πόρτα και η περιγραφόμενη «στροφή» των μοσχευμάτων που προσομοιάζει με τις φυσιολογικές μοίρες του ΠΧΣ; η κνημιαία στερέωση με ούπα και βίδα είναι επίσης πολύ ισχυρή. Στα μειονεκτήματα περιλαμβάνονται η τεχνική δυσκολία κατά την ανάκτηση των μοσχευμάτων από την έσω πόρτα, το ευμέγεθες μη απορροφήσιμο υλικό που παραμένει στο τούνελ του μηρού και που συνήθως απαιτεί φρεζάρισμα 9 ή 10 mm, η δημιουργία artifacts σε ενδεχόμενη μετεγχειρητική MRI λόγω της μεταλλικής βίδας και τέλος η πιθανή δυσκολία αφαίρεσής της αγκράφας από το μηριαίο τούνελ κατά την πιθανή αναθεώρηση της επέμβασης. Σε 30 ασθενείς που έχει εφαρμοστεί μέχρι τώρα η μέθοδος είχαμε μια περίπτωση θραύσης της αγκράφας από υπερβολικό βίδωμα, η οποία και αντικαταστάθηκε με άλλη, 2 περιπτώσεις παγίδευσης των τενόντων εντός του γόνατος από ελλιπή καθαρισμό του έσω διαμερίσματος και μια περίπτωση αναθεώρησης του ΠΧΣ λόγω νέας κάκωσης όπου η αγκράφα δεν μπορούσε να αφαιρεθεί με το κατσαβίδι εξαγωγής και αναγκαστήκαμε να την σπάσουμε σε κομμάτια με αρκετή ομολογουμένως δυσκολία. Η χειρουργική τεχνική είναι επίσης διαθέσιμη και στον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.youtube.com/watch?v=1F37ftst3CM

Βιβλιογραφία 1. Roe J, Pinczewski LA, Russell VJ, Salmon LJ, Kawamata T, Chew M. A 7-year follow-up of patellar tendon and hamstring tendon grafts for arthroscopic anterior cruciate ligament reconstruction: differences and similarities. Am J Sports Med 2005;33:1337–1345 2. Adachi N, Ochi M, Uchio Y, Iwasa J, Ryoke K, Kuriwaka M. Mechanoreceptors in the anterior Cruciate ligament contribute to the joint position sense. Acta Orthop Scand 2002;73:330-4.

3. Asik M, Sen C, Tuncay I, Erdil M, Avci C, Taser OF. The mid- to long-term results of the anterior cruciate ligament reconstruction with hamstring tendons using Transfix technique.

Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2007;15: 965–972 4. Briggs KK, Lysholm J, Tegner Y, Rodkey WG, Kocher MS, Steadman JR. The reliability, validity, and responsiveness of the Lysholm score and Tegner activity scale for anterior cruciate ligament injuries of the knee: 25 years later. Am J Sports Med 2009;37:890–897 5. Gadikota HR, Seon JK, Kozanek M, et al. Biomechanical comparison of single-tunnel double-bundle and single-bundle anterior cruciate ligament reconstructions. Am J Sports Med. 2009; 37(5):962-969.

6. Lind M, Lund B, Faunø P, Said S, Miller LL, Christiansen SE. Medium to long-term follow-up after ACL revision.

Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2011; 20(1):166-172.

7. Uzumcugil O, Yalcinkaya M, Ozturkmen Y, Dikmen G, Caniklioglu M. Effect of PEEK polymer on tunnel widening after hamstring ACL reconstruction. Orthopedics. 2012; 35(5):e654-e659.

8. Uzumcugil O, Dogan A, Dalyaman E, et al. AperFix versus TransFix in reconstruction of anterior cruciate ligament. J Knee Surg. 2010; 23(1):29-35.

9. Ardern CL, Taylor NF, Feller, Webster KE. Returnto-sport outcomes at 2 to 7 years after ACL reconstruction surgery. Am J Sports Med. 2012; 40(1):41-48.

10. Cooper W, Machen S, Nelson J, Owens BD. Anterior cruciate ligament revision of a relatively new implant system.

Orthopedics. 2009; 32(5):326-328.

11. Capuano L, Hardy P, Longo UG, Denaro V, Maffulli N. No difference in clinical results between femoral transfixation and bio-interference screw fixation in hamstring tendon ACL reconstruction. A preliminary study. Knee 2008;15:174–179 4.

12. Hantes ME, DailianaZ, ZachosVC, VaritimidisS E. Anterior cruciate ligament reconstruction using the Bio-TransFix femoral fixation device and anteromedial portal technique.

Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:497–501

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

19

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

INTERVIEW WITH DR.BRIAN cOLE

Συνέντευξη του ιατρού των «CHICAGO BULLS», Dr. Brian Cole, MD στον Ορθοπαιδικό Χειρουργό και Μέλος της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας Dr. Τρύφων Τότλη

Τ: Dr. Cole, ασχολείστε κυρίως με αθλητικές κακώσεις, αλλά αντιμετωπίζετε επίσης και ασθενείς που δεν είναι αθλητές. Υπάρχει κάποια διαφορά στον τρόπο προσέγγισης σας ανάμεσα σε επαγγελματίες αθλητές, ερασιτέχνες αθλητές και μη αθλητές; C: Αυτή είναι μία πολύ καλή ερώτηση. Θα έλεγα απλά ότι η μοναδική διαφορά ανάμεσα σε επαγγελματίες αθλητές και σε μη αθλητές, εφόσον έχουν το ίδιο ακριβώς πρόβλημα, είναι ότι οι επαγγελματίες αθλητές έχουν ένα χρονοδιάγραμμα και πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας ολόκληρο το σύστημα που κινείται γύρω από αυτούς. Έτσι, μπορεί να είναι το ίδιο πρόβλημα στο γόνατο για όλους τους ανθρώπους, αλλά ένας επαγγελματίας αθλητής έχει μεγάλη πίεση χρόνου, έχει μάνατζερ, προπονητές, συμπαίκτες καθώς και πολλούς άλλους ανθρώπους που επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων, και αυτό είναι που τους διαφοροποιεί από τη συνήθη λήψη αποφάσεων από τους υπόλοιπους ασθενείς με το ίδιο πρόβλημα. Εδώ μπορώ να πω όμως, ότι

20

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

η υποχρέωση μας απέναντι σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές είναι ακριβώς η ίδια, να τους κάνουμε καλύτερα όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ίσως να υπάρχει μία διαφορά μόνο στον οικονομικό παράγοντα, καθώς σε επαγγελματίες αθλητές μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις πιο σύγχρονες υψηλού κόστους θεραπείες παρόλο που ακόμα δεν έχουν αποδεδειγμένα αποτελέσματα αλλά είναι ακίνδυνες, όπως είναι για παράδειγμα τα βλαστοκύτταρα (stem cells) κ.α. Γενικά, όμως, οι φιλοσοφίες είναι κατά πολύ ίδιες, με τη διαφορά της πολυπλοκότητας του συστήματος που υπάρχει γύρω από τους επαγγελματίες αθλητές σε αντίθεση με τους μη επαγγελματίες. Τ: Ο αθλητισμός και γενικότερα η φυσική δραστηριότητα είναι ευεργετικά για την υγεία. Παρόλα αυτά, υπάρχει ο κίνδυνος για την εμφάνιση οξέων κακώσεων αλλά και χρόνιων συμπτωμάτων που μπορεί να οδηγήσουν μελλοντικά σε εκφύλιση των αρθρώσεων. Μπορείτε να μας πείτε

μερικές συμβουλές για το πώς μπορούμε να διατηρήσουμε την ισορροπία προς τα ευεργετικά αποτελέσματα των αθλητικών δραστηριοτήτων; C: Αυτή είναι μία πολύ συχνή ερώτηση. Αυτό που θέλουν να γνωρίζουν οι ασθενείς είναι: «Αν συνεχίσω τις δραστηριότητές μου, θα επιδεινωθεί η πάθησή μου;». Το ενδιαφέρον είναι ότι οι περισσότερες παθήσεις δε χειροτερεύουν με την άσκηση, απλά μπορεί να γίνουν πιο συμπτωματικές. Με άλλα λόγια, οι ασθενείς μπορεί να έχουν περισσότερα ή πιο έντονα συμπτώματα, αλλά αυτό δεν οδηγεί απαραίτητα σε επιδείνωση της πάθησης. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό μήνυμα. Αν έπρεπε να συγκρίνω ανάμεσα στα μειονεκτήματα του να μην αθλείσαι, όπως είναι η παχυσαρκία, η υπέρταση, ο διαβήτης και ούτω καθεξής, και στα πλεονεκτήματα του να αθλείσαι, θα επέλεγα το να αθλείσαι όλη μέρα. Η δουλεία μας, λοιπόν, ως ορθοπαιδικοί χειρουργοί είναι να βρούμε τρόπους να διατηρούμε τους ανθρώπους δραστήριους, με τα ελάχιστα δυνατά ενοχλήματα και τη μέγιστη δυνατή λειτουργικότητα. Τ: Εκτός από τις αθλητικές κακώσεις, έχετε εξειδίκευση και στην αντιμετώπιση χόνδρινων βλαβών. Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας ιστός με πολύ πτωχές δυνατότητες επούλωσης και σε περίπτωση τραυματισμού του δε μπορεί να αποκατασταθεί από μόνος του, όπως κάνουν άλλοι ιστοί, ενώ η ιδανική θεραπεία για τις χόνδρινες βλάβες ερευνάται ακόμα. Εσείς χρησιμοποιείτε τη μέθοδο της Μεταμόσχευσης Οστεοχόνδρινων Αλλομοσχευμάτων για πολλά χρόνια με πολύ καλά αποτελέσματα. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για αυτή τη μέθοδο; C: Το Οστεοχόνδρινο Αλλομόσχευμα είναι ένα τμήμα ζωντανού χόνδρου και

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

οστού από ένα δότη. Ο δότης συνήθως είναι κάποιος που έχει αποβιώσει πρόσφατα από ατύχημα και το μόσχευμα ελέγχεται ώστε να είναι πλήρως υγιές. Από την άρθρωση του δότη λαμβάνουμε το μόσχευμα χόνδρου και οστού από την ίδια πλευρά και το ίδιο σημείο με την περιοχή της βλάβης του ασθενούς έτσι ώστε να αντιστοιχεί πλήρως με τη γεωμετρία της βλάβης. Επειδή τα μοσχεύματα αυτά έχουν πολύ λίγα κύτταρα, οι ασθενείς δε χρειάζεται καν να λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά για τον κίνδυνο απόρριψης του μοσχεύματος μετά την επέμβαση. Έτσι, είναι μια εξαιρετική λύση σχεδόν για κάθε πρόβλημα αρθρικού χόνδρου που έχω αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα. Τ: Ο μηνίσκος είναι ένας ξεχωριστός τύπος χόνδρινου ιστού, που βρίσκεται μέσα στην άρθρωση του γόνατος σαν ένα «μαξιλάρι» ανάμεσα στο μηριαίο οστό και την κνήμη. Υπάρχουν αρκετοί ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ολική ή σχεδόν ολική μηνισκεκτομή και η Μεταμόσχευση Μηνίσκου είναι μία λύση που μπορεί να αποκαταστήσει την έλλειψη αυτού του «μαξιλαριού» και πιθανώς να προστατέψει από την εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου και την οστεοαρθρίτιδα. Θα προτείνατε τη μεταμόσχευση μηνίσκου σε αυτήν την ομάδα πληθυσμού ως μέτρο πρόληψης της οστεοαρθρίτιδας; Ποιες είναι οι ενδείξεις σας για αυτή τη μέθοδο; C: Η Μεταμόσχευση Μηνίσκου έχει ένδειξη σε ασθενείς που υποφέρουν από άλγος και περιορισμό της λειτουργικότητας της άρθρωσης εξαιτίας της έλλειψης του μηνίσκου χωρίς να υπάρχουν σημεία σοβαρής αρθρίτιδας. Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτή η μέθοδος προλαμβάνει την αρθρίτιδα με οποιονδήποτε τρόπο. Μετά τη μεταμόσχευση ο ασθενής θα πρέπει για μία ζωή να σέβεται το γεγονός ότι πλέον έχει ένα μηνίσκο στην άρθρωσή του. Έτσι, γενικά η μεταμόσχευση πραγματοποιείται για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που έχει ο ασθενής στο παρόν, που είναι το άλγος και ο περιορισμός της λειτουργικότητας της άρθρωσης. Πολύ σπάνια θα συστήναμε μία

μεταμόσχευση απλώς επειδή λείπει ο μηνίσκος, χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα, δεδομένης της έλλειψης ισχυρών επιστημονικών δεδομένων ότι μπορεί αυτή η μέθοδος να έχει και προστατευτικό χαρακτήρα για την άρθρωση. Τ: Όταν υπάρχει διάχυτη καταστροφή του αρθρικού χόνδρου και έλλειψη μηνίσκου στο γόνατο, μπορεί να καταλήξει σε αυτό που λέμε επαφή «οστού με οστό». Αυτή είναι μία πολύ συχνή παθολογική οντότητα γνωστή ως Οστεοαρθρίτιδα και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικό άλγος στο γόνατο και ανικανότητα του ασθενούς για δραστηριότητες. Για κάποιες νέες ενέσιμες θεραπείες, όπως τα PRP (Platelet Rich Plasma - πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια), τα βλαστοκύτταρα (stem cells) και

τα βλαστoκύτταρα του αμνιακού υγρού (amniotic stem cells) υπάρχουν ορισμένες πολλά υποσχόμενες αναφορές στο διαδίκτυο σχετικά με την οστεοαρθρίτιδα. Θα ήθελα να ακούσω τα δικά σας τεκμηριωμένα σχόλια για αυτές τις θεραπείες.

C: Θεωρώ πως οι ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι καμία ένεση στην εποχή μας (βλαστοκύτταρα, PRP, αμνιακός ιστός) δε θα μπορέσει ποτέ να επαναφέρει την άρθρωση στη φυσιολογική της μορφή. Αυτές οι θεραπείες αποτελούν εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της οστεοαρθρίτιδας. Πρόκειται για παράγοντες με ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση, που μπορεί να ελαττώσουν το άλγος, αλλά δε διαρκούν για πάντα και δεν πρόκειται να αποκαταστήσουν την άρθρωση. Συνεπώς, εφόσον οι ασθενείς καταλάβουν ότι αποτελούν εναλλακτικές λύσεις

επί του ιδίου στόχου, τότε πιστεύω ότι είναι μια αξιόλογη θεραπευτική επιλογή. Το πρόβλημα είναι ότι τουλάχιστον στις Η.Π.Α. ο τρόπος παρασκευής αυτών των εγχύσεων δεν απαιτεί τη διαδικασία που χρειάζονται τα φαρμακευτικά σκευάσματα, με αποτέλεσμα να μην τις καλύπτουν τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως και πολλά άλλα που προσφέρουμε στους ασθενείς μας. Έτσι, οι ασθενείς έχουν οικονομική επιβάρυνση για αυτές τις θεραπείες. Στην πραγματικότητα, επειδή η παρασκευή των εγχύσεων δεν απαιτεί τις διαδικασίες των φαρμάκων, η εφαρμογή τους στην κλινική πράξη υπερβαίνει κατά πολύ τις πραγματικές ενδείξεις χρήσης τους με βάση τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα. Έχοντας αυτά υπόψιν, πιστεύω ότι για μερικούς τύπους PRP (Platelet Rich Plasma - πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια) υπάρχουν αρκετά αξιόλογα δεδομένα που αποδεικνύουν ότι αποτελούν μια καλή εναλλακτική σε ενέσιμες θεραπείες όπως το υαλουρονικό οξύ και η κορτιζόνη. Για τα βλαστοκύτταρα (stem cells) υπάρχουν στη βιβλιογραφία λιγότερα στοιχεία που αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα τους, τα όποια πρέπει να συνεχίσουμε να τα παρακολουθούμε και να τα συγκεντρώνουμε. Ο αμνιακός ιστός (amniotic stem cells) αποτελεί τη λιγότερο τεκμηριωμένη ενέσιμη θεραπεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι αποτελεσματικός, απλώς δεν έχουμε αρκετές ενδείξεις που να υποστηρίζουν τη χρήση του τη δεδομένη στιγμή. Τ: Έχετε επισκεφτεί την Ελλάδα; Θα ήταν τιμή μας να σας φιλοξενήσουμε στη χώρα μας όπου μπορείτε να συνδυάσετε ένα επαγγελματικό ταξίδι με διακοπές.

C: Θα το ήθελα πολύ. Τ: Σας ευχαριστώ πολύ. Ο Dr. Brian Cole είναι Αναπληρωτής Διευθυντής και Καθηγητής στην Ορθοπαιδική, Division of Sports Medicine, Midwest Orthopaedics at Rush, Chicago, IL, USA καθώς και ο ιατρός των Chicago Bulls και Chicago White Sox. Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

21

Παρουσίαση Βιβλίου:

Talar Osteochondral Defects

Diagnosis, Planning, Treatment and Rehabilitation Επιμέλεια: Βασίλης Χουλιάρας, Ταμίας ΕΑΕ

Τ

ο συγκεκριμένο βιβλίο είναι η 1η εκδοτική προσπάθεια της ESSKA-AFAS δηλ. του τμήματος ποδιού-ποδοκνημικής της Ευρωπαϊκής Αρθροσκοπικής εταιρείας. Αποτελεί ουσιαστικά την γραπτή αποτύπωση των συμπερασμάτων του 1ου διεθνούς συμποσίου των εξειδικευμένων που ασχολούνται με την αντιμετώπιση των αθλητικών κακώσεων του ποδιού και της ποδοκνημικής και έλαβε χώρα στο Δουβλίνο το 2012. Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει ως βασικούς εκδότες τους C.Niek van Dijk από το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ και τον John G. Kennedy από το Hospital for Special Surgery της Νέας Υόρκης ενώ συμμετέχουν και πολλοί άλλοι συγγραφείς παραθέτοντας την δική τους πολύτιμη εμπειρία πάνω σε συγκεκριμένους τομείς ή χειρουργικές τεχνικές για τις οποίες και έχουν καταξιωθεί. Σε συνολικά 17 κεφάλαια και 152 σελίδες δίνονται πολύτιμες πληροφορίες στον σύγχρονο ορθοπαιδικό για την διάγνωση, τον προεγχειρητικό έλεγχο, τις χειρουργικές τεχνικές και την μετεγχειρητική αποκατάσταση των οστεοχόνδρινων βλαβών του αστραγάλου. Στο 1ο κεφάλαιο του βιβλίου υπάρχει μία γενική αναφορά στην διάγνωση των οστεοχόνδρινων βλαβών μετά από τις συνήθεις κακώσεις της ποδοκνημικής, ενώ στο επόμενο κεφάλαιο οι συγγραφείς αναφέρονται στην αναγκαιότητα ή μη της αρθροσκόπησης της ποδοκνημικής σε ασθενείς με κατάγματα των σφυρών Ακολουθούν 3 κεφάλαια στα οποία αναλύονται όλες οι διαγνωστικές εξετάσεις που αφορούν τις οστεοχόνδρινες βλάβες του αστραγάλου. Πιο συγκεκριμένα υπάρχει ξεχωριστό κεφάλαιο για την αξία της Μαγνητικής τομογραφίας και ξεχωριστό κεφάλαιο για την αξία της αξονικής τομογραφίας όσον αφορά τις συγκεκριμένες βλάβες. Ακολουθεί επιπρόσθετα ένα ξεχωριστό κεφάλαιο για την θέση της αρθροσκόπησης ως διαγνωστικό εργαλείο στις συγκεκριμένες βλάβες

22

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

και σε αυτό το κεφάλαιο αναπτύσσονται και οι διάφορες ταξινομήσεις των βλαβών αυτών. Σαν συνέχεια το 6ο κεφάλαιο προτείνει τον προεχγειρητικό σχεδιασμό και τον θεραπευτικό αλγόριθμο των βλαβών αυτών. Στη συνέχεια και στα επόμενα 3 κεφάλαια οι συγγραφείς προτείνουν διάφορες θεραπευτικές τεχνικές (αρθροσκοπικές ή ανοιχτές) ανάλογα με την εντόπιση της βλάβης, δηλ. αναλόγως αν αυτή εντοπίζεται στην έξω ή στην έσω επιφάνεια του αστραγάλου ή και στην αρθρική επιφάνεια της κνήμης. Στο 10ο κεφαλαίο του βιβλίου οι συγγραφείς μετά από μία εμπεριστατωμένη μελέτη της βιβλιογραφίας κάνουν μία εξαιρετική μετά-ανάλυση όλων των θεραπευτικών επιλογών και προτείνουν την κατάλληλη θεραπεία για κάθε είδους βλάβη αναλόγως του μεγέθους της βλάβης, της εντόπισης της, της συμμετοχής ή όχι και του υποχονδρίου οστού καθώς και ανάλογα με το αν πρόκειται για 1η ή μεταγενέστερη χειρουργική αντιμετώπιση. Στο επόμενο κεφάλαιο οι συγγραφείς αναλύουν τα διάφορα σκορ μετεγχειρητικής παρακολούθησης και αποτελεσματικότητας των θεραπευτικών τεχνικών, ενώ το 12ο κεφάλαιο αναλύει το ρόλο των απεικονιστικών μεθόδων και της second-look αρθροσκόπησης στην μετεγχειρητική εκτίμηση του αποτελέσματος. Κατόπιν υπάρχει ένα κεφάλαιο αφιερωμένο στην επιστροφή στα σπορ μετά από κάθε είδους επέμβαση που συνοδεύεται και από προτεινόμενο αλγόριθμο και εν συνεχεία υπάρχουν 3 κεφάλαια που περιγράφουν με λεπτομέρεια την αποκατάσταση – φυσιοθεραπεία και τα χρονικά στάδια αυτής, μετά από επεμβάσεις διέγερσης μυελού των οστών (μικροκατάγματα), μεταμόσχευσης οστεοχόνδρινων κυλίνδρων (τεχνική μωσαϊκου) και μεταμόσχευσης χονδροκυττάρων. Το τελευταίο κεφάλαιο αναφέρεται στην τεχνική και στις χειρουργικές ενδείξεις της πρόθεσης Hemicap σε οστεοχόνδρινα ελλείμματα (κυρίως μετά από προηγούμενες αποτυχημένες επεμβάσεις) στον αστράγαλο και παραθέτει την εμπειρία της συγκεκριμένης επέμβασης του ενός εκ των 2 εκδοτών. Η εκδοτική επιτροπή προτείνει ανεπιφύλακτα το βιβλίο αυτό σε όλους τους αναγνώστες του Newsletter αλλά και σε όλα τα μέλη της ΕΑΕ και τους χειρουργούς ποδιού, γιατί παραθέτει με επιστημονικά στοιχεία την εμπειρία και τις κατευθυντήριες γραμμές για την ακριβή διάγνωση και αντιμετώπιση όπως επίσης και την αποκατάσταση των οστεοχόνδρινων βλαβών της ποδοκνημικής αρθρώσεως.

Orthroscope Newslet ter | VOL 7 w

ΠΡΟΣΕΧΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ w

ESSKA Advanced Shoulder Arthroscopy Course 2018 Watford, United Kingdom | 3 – 4 April 2018 http://www.esska.org/events

w

The 15th International Forum on Sports Medicine and Arthroscopy (the 15th IFOSMA) Qingdao , CHINA | 29 June - 1 July 2018 http://www.ifosma2018.com

w

Madrid Foot and Ankle Course Madrid , SPAIN | 5 – 6 April 2018 http://madridfootandankle.com/

w

AOSSM Annual Meeting San iego , USA | 5-8 July 2018 http://w ww.sportsmed.org/

w

ICRS 2018 – 14th World Congress Macau, China | 9 – 12 April 2018 www.cartilage.org/icrs2018-world-congress-macau

w

35th AGA Congress Linz, Austria | 13 – 15 September 2018 www.aga-kongress.info/en

w

2018 AANA’s Annual Meeting Chicago, USA | 26 - 28 April 2018 http://www.aana.org

w

XIV. Turkish Sports Traumatology, Arthroscopy and Knee Surgery Congress Antalya , TURKEY | 2 – 6 October 2018 http://tusyad2018.org/en.html

w

74ο Συνέδριο Ορθοπαιδικής Χειρουργικής & Τραυματολογίας Αθήνα, Ελλάδα | 10 – 13 October 2018 www.globalevents.gr

w

39th SICOT Orthopaedic World Congress Montreal, Canada | 10 – 13 October 2018 www.socot.org

w

INTERNATIONAL COMBINED MEETING: MASTERCLASS IN SPORTS TRAUMA ESMA-SIGASCOT Genova, Italy | 16 – 17 November 2018 www.sigascot.org

w

SFA Congress Strasbourg, France | 12 – 15 December 2018 www.congres.sofarthro.com

w 18th ESSKA Congress

Glasgow, Scotland, UK. | 9 - 12 May 2018 http://www.esska.org

w

German Olympic Congress for Sports Medicine Specialists Hamburg, Germany | 24 - 26 May 2018 www.deutscher-olympischer-sportaerztekongress.de

w EFORT Annual Congress

Barcelona, Spain | 30 May - 1 June 2018 www.efortcongress2018.org

w Foot and ankle Arthroscopy Sports

Traumatology course Amsterdam , NETHERLANDS | 31 May – 1 June 2018 www.acesamsterdam.nl

w Nice Shoulder Course

Nice, France | 31 May – 2 June 2018 nice-shoulder-course.com/

w Football Medicine Outcomes: Are we winning?

Barcelona, Spain | 2 - 4 June 2018 www.footballmedicinestrategies.com

w ESSKA Advanced Shoulder Arthroscopy Course - Innovations in Shoulder Arthroscopy 2018 Rotterdam, Netherlands | 14 - 15 June 2018 http://www.esska.org/events

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

23

Κ. βΕΝΤΟΥΡΗσ Ι.Κ.Ε.

24

Arthroscope Newslet ter | VOL 9 w

«ΕΝDOTRUST HELLAS» EΠΙσΗμΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟσΩΠΟΙ ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ 11

Σεμινάριο ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΓΟΝΑΤΟΣ Πρακτική άσκηση σε πτωματικά παρασκευάσματα εργαστήριο ανατομίας πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ)

Μηνισκεκτομή | Συρραφή Μηνίσκου Συνδεσμοπλαστική Προσθίου Χιαστού Αντιμετώπιση Χόνδρινων Βλαβών Αποκατάσταση MPFL

30-31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018 προγραμμα

Θεωρητικο Μέρος: Δώμα Π.Γ.Ν. Αθηνών ‘‘ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ’’ Από την βασική ανατομία στις σύγχρονες αρθροσκοπικές τεχνικές

Διοργάνωση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Υπεύθυνος Σεμιναρίου: Βασίλειος Χουλιάρας, Ταμίας ΕΑΕ γραμματεια σεμιναριου www.premium-events.gr