Zimowe wydanie Magazynu Pokładowego Enter Air

WITAMY W TEL AWIWI E

JASI EK M EL A: N I E MARZYŁEM O B I EGU NACH

NR 32 ZIMA 2017/2018 www.enterair.pl

MENU DKU O R Ś W O D L E Ć

Z

N A M I

N A

W A K A C J E

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

O D KRYJ PO RTU GALIĘ NA N OWO

E DY TO R I A L www.enterair.pl

S Z A N OW N I PA Ń ST WO !

Cieszę się, że mogę powitać Państwa na pokładzie jednego z naszych B737-800 (B737 400 odeszły w cień)!

Niektórzy z Państwa zmierzają na wymarzone wakacje, inni wracają pełni wrażeń i wspomnień. Wyprawy o tej porze roku, najlepiej ładują energią na czekające nas jesienno-zimowe wieczory. Będę szczęśliwy, jeśli częścią tych wspomnień będzie podróż z Enter Air!

ŻYCZĘ PAŃSTWU MIŁEJ LEKTURY I SPOKOJNEGO LOTU. ZAPRASZAM DO ZAPOZNANIA SIĘ Z OFERTĄ NASZEGO KATALOGU SPRZEDAŻY POKŁADOWEJ.

Sezon letnich podróży wakacyjnych już dobiegł końca, jednak czas urlopów nadal trwa. To właśnie teraz przyroda oraz klimat najlepszych wakacyjnych kurortów, oferuje nam spokojny wypoczynek, przyjemne temperatury i odpowiedni relaks.

Ta pora roku oraz właściwe dla naszej szerokości geograficznej drobiazgi, skłaniają mnie do refleksji – w świecie, w którym dominującą cechą egzystencji jest modus posiadania, naczelne motto może brzmieć: jestem tym, co mam. Ale po przemyśleniu, może przybierze ono postać: Jestem tym, co robię, dokąd podróżuję, co poznaję? Dzięki temu, że możemy przemieszczać się po świecie (mam nadzieję, że głównie z Enter Air), mamy szansę stanąć naprzeciw filozofiom XX wieku z naszą obserwacją. Naszą osobistą!

Przechodząc do pragmatyzmu, w drodze na zasłużony odpoczynek, polecam lekturę niniejszego Magazynu – jest na czym „zawiesić oko!”. Zapraszam do poznania klimatu Portugalii – fascynującego kraju, pełnego pysznego wina i charakterystycznych, żółtych tramwajów. Warto zapoznać się także z opowieścią o kosmopolitycznym i nowoczesnym Tel Awiwie. W tym numerze wykorzystamy także zbliżający się okres świąteczny, aby przyjrzeć się kulinarnym zwyczajom świata. Być może niektóre potrawy zainspirują Państwa do wprowadzenia kilku nowości na swój wigilijny stół? Każdy prawdziwy podróżnik z pewnością doceni wywiad z Janem Melą – uśmiechniętym i pełnym optymizmu, najmłodszym zdobywcą obu biegunów.

Na ostatnich stronach Magazynu znajdą Państwo dodatkowo bogate menu pokładowe, które zarówno ugasi pragnienie, jak i zaspokoi głód. Zapraszam także do skorzystania ze sprzedaży pokładowej, charakteryzującej się doskonałymi cenami!

Życzę udanej podróży i spokojnego lotu,

Andrzej P. Kobielski Członek Zarządu ds. Handlowych Enter Air

3

4

SPIS TREŚCI www.enterair.pl

W ŚRODKU N R 32 Z I M A 2017/2018

KIEROWNICTWO PUBLIKACJI: Aleksandra Mikołajczyk a.mikolajczyk@enterair.pl PROJEKT, WYKONANIE, DRUK: 360 Content Team – ZPR Media S.A. ul. Dęblińska 6 04-187 Warszawa tel. 22 590 54 86 faks 22 590 54 44 www.grupazpr.pl REDAKTOR NACZELNA: Aneta Magnuszewska

6 KO M I K S P R Z YG O DY P TA K A M A X A O D C . 5

8 DZIEJE SIĘ CO S ŁYC H AĆ N A Ś W I EC I E ?

12

KURS NA PORTUGALIĘ T R A DYC J A , W I N O I Ż Ó ŁT E T R A M WA J E

18

MIASTO W I TA M Y W T E L AW I W I E

24

K U C H N I E ŚW I ATA W I G I L I A N A C Z T E RY S P O S O BY

28 WA R T O Z O B AC Z YĆ

SEKRETARZ REDAKCJI, REDAKTOR PROWADZĄCA: Marlena Felisiak

M O N U M E N TA L N Y C U D T E C H N I K I

ZESPÓŁ REDAKCYJNY: Beata Ciepłowska-Kowalczyk, Magdalena Mojduszka, Małgorzata Żebrowska

30

WYWIAD JAN MEL A: N I E M A R Z Y Ł E M O B I E G U N AC H

38 D E S T Y N AC J E D O K Ą D L ATA M Y ?

40 NO TO LECIMY PA S A Ż E R I K L A S Y N A S Z A F LOTA

43

KOREKTA: Katarzyna Liwińska PROJEKT MAKIETY: Tomasz Rosłon OPIEKA GRAFICZNA: Monika Smorczewska ZDJĘCIE NA OKŁADCE: Shutterstock REKLAMA: tel. 22 590 53 56 zapytania_custom@grupazpr.pl Za treść ogłoszeń redakcja ponosi odpowiedzialność w granicach wskazanych w ust. 2 art. 42 ustawy Prawo prasowe. Prawo do błędów w druku zastrzeżone.

MENU ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

6

KO M I K S www.enterair.pl

O D C IN E K 5 D y ^zE</ D tz^/ : E >KdE/^<h

t ^ DK>K / Í&#x2DC; >Kd E ZKs E/ D/

^zE<hÍ&#x2022; W dZ Í&#x2022; <dK_ : / ^ E/ D/Í&#x2DC;

d dKÍ&#x2022; K Í&#x2022; dK t/K^< _tÍ&#x2DC; D/<KB : Í&#x160;

dK _t/%dz D/<KB :Í&#x160;Í&#x160;Í&#x160;

t/ /^ & Zz<% WZ EdMtÍ&#x2022; t <dMZ : WZ h: ELFY?

Kt Í&#x2022; dh D Dz W/%<E W Z</ <Z :K Z E h</Í&#x2DC; hD h h D dh DK: t/K^< Í&#x2022; d

dhd : E dKD/ ^d >&z W <h: hWKD/E</ WK ,K/E<%Í&#x2DC;

t/d D t DK: : <Z /E/ Í&#x2022; WZ ^ D E WZ : Â&#x201A; Â&#x201A;<%Í&#x2DC; ALE FAJNIE!

& <dz E/ Í&#x160; ^zE<hÍ&#x2022; WKDMÂ&#x201A;Dz _tÍ&#x2DC; D/<KB :Kt/Í&#x160; / Z Dz : Í&#x160;

t ZK K WK>^</

& Zz< WZ EdMt

d dKÍ&#x2022; K Í&#x2022; d W < : ^d > / / D/ ^ < : z , t WK>^ Í&#x160;

/%<h:% t D WKDK Í&#x2DC; DK: Z E/& Zz E/ : :hÂ&#x201A; Z zÍ&#x2DC;

MAX I JEGO SYNE K W% h D/ _ / W Z Edz t >h<h ' Â&#x201A;KtzD

_tÍ&#x2DC; D/<KB :hÍ&#x2022; WZ Edz E W tEK KdZ E D/ :^ Í&#x2DC; Ed Z /Z E/' z E/ tK /Í&#x2DC;

DZ I E J E S I Ę www.enterair.pl

K A R N AWA Ł W M AS K AC H To największy i najstarszy karnawał w Europie. W lutym uliczki Wenecji iskrzą całą feerią barw, zza niemal każdego rogu wyglądają przebrani ludzie, którzy świetnie się bawią. Jest głośno, kolorowo i bardzo wesoło. Ale wenecki karnawał to także liczne widowiska teatralne i koncerty. Na ulicach występują artyści z całego świata, a każdego dnia na placu przed Bazyliką Świętego Marka organizowane są tradycyjne parady masek. Miasto zalewają tłumy ludzi, a w powietrzu czuć karnawałowe szaleństwo, które udziela się każdemu. Jeszcze w XVIII wieku wenecki karnawał trwał aż miesiąc. Dziś niestety tylko 10 dni, ale i tak warto przeżyć go osobiście.

7ISLANDS – ZAPLANUJMY RAZEM BEZTROSKIE WAKACJE JUŻ W SPRZEDAŻY

Zastanawiasz się, gdzie spędzić najbliższe wakacje? Znasz termin swojego urlopu, wiesz, czego potrzebujesz, ale brak ci czasu na przejrzenie setek dostępnych ofert?

Skontaktuj się z nami – pomożemy, doradzimy i odpowiemy na wszelkie nurtujące cię pytania. Organizujemy wakacyjne wyjazdy na wyspy greckie – Kretę, Rodos, Zakynthos oraz Kos, czyli w miejsca, gdzie słońce nigdy nie zawodzi, morze jest zawsze błękitne, jedzenie aromatyczne, a wino smakuje jak nigdzie na świecie.

Wśród naszych propozycji znajdziesz: hotele o zróżnicowanym standardzie, w atrakcyjnych lokalizacjach i o ciekawych profilach, minikluby dla dzieci z animacjami w języku polskim (Zakynthos, Kos i Rodos), wyżywienie w różnych wariantach: od samych śniadań, przez 2 posiłki, po all inclusive.

Ponadto gwarantujemy opiekę rezydentów na każdej wyspie i przedstawicieli 7islands podczas odprawy na wszystkich lotniskach w Polsce. Podoba się? No to do dzieła!

We wczesnej sprzedaży oferty Lato 2018 masz możliwość skorzystania z promocji i zarezerowania wycieczki w atrakcyjnej cenie. Dodatkowo dla naszych stałych klientów przewidujemy rabaty – do 4 procent!

PO SZCZEGÓŁY OFERTY ZAPRASZAMY NA STRONĘ WWW.7ISLANDS.PL LUB DO PONAD 1000 BIUR AGENCYJNYCH NA TERENIE CAŁEJ POLSKI

SPACER Z WALIZKĄ MEKSYK

Lubisz podróżować, a twoim największym marzeniem jest odbycie dalekich wojaży w nowym roku. Jeśli tak, powinieneś spędzić sylwestrową noc w Meksyku. Nie chodzi tylko o to, że ten kraj kojarzy się ze słońcem, plażą i nieustającą fiestą… Zgodnie z tradycją każda osoba, która o północy wyjdzie na zewnątrz z walizką, może spodziewać się, że następne 12 miesięcy spędzi w drodze, przeżywając liczne przygody. Co najlepsze, torba wcale nie musi być wypełniona. Według przesądu wystarczy spacer z pustym bagażem.

A i jego rozmiar nie został określony...

© materiały 7Islands, Shutterstock (2)

S ŁYC H AĆ

N A Ś W I EC I E ?

W E N EC JA , W ŁO C H Y

C O

8

DZ I E J E S I Ę www.enterair.pl

KO LO R OW E JA R M A R K I P R AG A , C Z EC H Y

TWÓJ POMYSŁ NA NIEBANALNE WAKACJE! REJS WYCIECZKOWY

Szukasz pomysłu na urlop życia? Popłyń w rejs luksusowym wycieczkowcem z Adventure & Cruises! Połączysz w ten sposób przyjemne z pożytecznym. Nie tylko wypoczniesz na pokładzie ekskuzywnego statku, ale zwiedzisz też największe atrakcje turystyczne portowych miast. Jednostki, które oferujemy, to pływające kurorty. Nie brakuje na nich atrakcji takich jak: teatr, kluby z muzyką na żywo, pokłady słoneczne z basenami, jacuzzi, zjeżdżalnie wodne, siłownia, ścianka wspinaczkowa, centrum spa, a nawet tor kartingowy czy sztuczna fala do surfingu. Tutaj po prostu nie można się nudzić. Dzięki przystępnym cenom przekonały się o tym już tysiące ludzi. Chcesz do nich dołączyć? Koniec roku to najlepsza pora na rezerwację rejsów zimowych, majówki 2018 oraz zaplanowanie wakacji (rodziny z dziećmi mają teraz szeroki wybór kabin). Szczególnie polecamy rejsy na sprawdzonych trasach: Morze Śródziemne z Marsylią i Sycylią, Wyspy Greckie z Wenecji oraz Fiordy Norweskie z Niemiec. Te ostatnie to doskonała propozycja dla miłośników malowniczych widoków, które dzięki białym nocom można podziwiać niemal bez przerwy.

Ceny promocyjne rozpoczynają się już od 299 EUR/os. Co ważne, w przypadku wybranych rejsów dzieci do 18. roku życia, jako trzecia i czwarta osoba w kabinie, płyną gratis (obowiązują je tylko opłaty portowe).

PEŁNA OFERTA DOSTĘPNA NA STRONIE WWW.TANIEREJSOWANIE.PL

Z ITAKĄ Lato 2018 będzie pełne atrakcji. Największy polski touroperator ma ponad 1300 ofert wakacyjnych, w tym sześć nowych destynacji i aż cztery wyspy!

Do 12 znanych już greckich kierunków doszły kolejne wyspy: Chios i Limnos na Morzu Egejskim. Włoskie nowości to z kolei: słynąca z pięknych plaż Ischia i uwielbiana przez celebrytów tajemnicza Pantelleria. Nowymi kierunkami są także Macedonia oraz Czarnogóra. Ale to nie wszystko! W ofercie na lato jest ponad 260 programów wycieczkowych. Rodziny z dziećmi firma tradycyjnie zaprasza do Klubów Przyjaciół ITAKI. Najbardziej wymagającym klientom proponuje zaś program ITAKA&GALA, czyli podróże w stylu gwiazd, a także hotele tylko dla dorosłych. Wciąż poszerzana jest również kategoria Wakacje bez przeszkód, oferująca pobyt w hotelach z udogodnieniami dla osób niepełnosprawnych. Nie ma zatem na co czekać, tylko trzeba wybrać się do jednego z biur ITAKI albo sprawdzić ofertę na stronie: www.itaka.pl i zarezerwować wymarzone wakacje już dziś.

© Shutterstock, Adventure & Cruises, ITAKA

S ŁYC H AĆ

N A Ś W I EC I E ?

Jarmarki bożonarodzeniowe to tradycja, która opanowała niemal całą Europę. Najsłynniejsze odbywają się w Wielkiej Brytanii i w Niemczech, ale warto odwiedzić także te czeskie. Niesamowitą atmosferę można poczuć zwłaszcza w Pradze, gdzie ze straganów dobiega świąteczna muzyka i wszędzie unosi się zapach pysznego miodu oraz grzanego wina. Można także spróbować tradycyjnych przysmaków świątecznych naszych południowych sąsiadów, wziąć udział w konkursie na szopkę betlejemską i obejrzeć występy ulicznych artystów.

C O

10

K U R S N A P O RT U G A L I Ę www.enterair.pl

T R A DYC JA , W I N O I Ż Ó ŁT E T R A M WA J E T: HUBERT GÓRSKI

Portugalia to fascynujący kraj z dumną historią, którą czuje się na każdym kroku – począwszy od stolicy, a kończąc na perfekcyjnych i uroczych wioskach.

W

YP A W RA

YP A W RA

YP A W RA

W

W

W

YP A W RA

12

K U R S N A P O RT U G A L I Ę www.enterair.pl

13

M

ożna się tu zagłębić w średniowieczne, ciasne uliczki, zachwycić wspaniałymi atlantyckimi widokami, zjeść dorsza, który stał się potrawą narodową, oraz napić wina porto, które najlepiej smakuje oczywiście w samym Porto. To kraj, w którym czas jakby się zatrzymał, teraźniejszość zderza się z historią, a słońce świeci niemal przez cały rok. Czego chcieć więcej?

SZEROKIE PLAŻE

© Shutterstock (7)

Wybrzeże Portugalii ma ponad 800 km i jest świetnym miejscem do wypoczynku. Zatoki, skały, plaże, kąpieliska, strzeliste palmy i różowe oleandry sprawiają, że czujemy się tutaj jak w raju. Riwiera Lizbońska oferuje szereg atrakcji dla każdego, niezależnie od wieku. Costa da Caparica to piękny, elegancki kurort z szeroką plażą, podobną do tych w Rio de Janeiro. Oprócz lazurowej wody i czystego piasku znajdziemy tu mnóstwo klimatycznych restauracji i kafejek.

Miłośnicy sportów wodnych upodobali sobie z kolei Cascais oraz Ericeirę oraz zachodnie wybrzeże – zwane też srebrnym, które ciągnie się aż do Porto. Panują tutaj wyśmienite warunki do uprawiania surfingu, kitesurfingu i windsurfingu. Godna polecenia jest też położona przy Lagos, jedna z największych plaż Argarve, ciągnąca się 4 kilometry Meia Praia. W wysuniętym daleko na południe Faro, stolicy Algarve, jest bardzo zielono. Cichy, mały port, piękna laguna i urocza starówka otoczona murami obronnymi to absolutnie obowiązkowy punkt programu wycieczki do Portugalii.

Jeśli natomiast nie przekonują cię tłumy ludzi i wolisz spokojniejsze miejsca, wybierz północ. Costa Verde to najdziksze wybrzeże Portugalii, idealne na romantyczny wypad we dwoje.

KLIMATYCZNA STARÓWKA Lizbońska Alfama urzeka wąskimi uliczkami i licznymi zakamarkami, w których warto się zgubić choć na chwilę.

z XII wieku i katedrę, klasztor Hieronimitów w dzielnicy Belém, z której wyruszał na podbój świata sam Vasco da Gama, największe w Europie oceanarium, Cristo Rei – pomnik Jezusa wzorowany na brazylijskim posągu oraz Most 25. Kwietnia do złudzenia przypominający Golden Gate w San Francisco. Na koniec warto jeszcze skosztować słynnej babeczki Pastéis de Belém, wypełnionej waniliowym budyniem. Zdaniem wielu to najsmaczniejszy portugalski deser, którego receptura jest pilnie strzeżoną tajemnicą! Dopiero po takiej uczcie można ruszać w dalszą podróż…

ROMANTYCZNA LIZBONA

Lizbona bez wątpienia jest jedną z najpiękniejszych europejskich stolic. Urzeka swoim niepowtarzalnym klimatem, zwłaszcza jej stara część – Alfama – pełna wąskich zaułków i uliczek ze schodami. Będąc tutaj, koniecznie trzeba się przejechać tramwajem nr 28. Stary, żółty wagonik stał się niemal symbolem tego miasta, a jego trasa prowadzi nas obok najważniejszych zabytków.

Co zwiedzać? Na pewno zamek św. Jerzego

W KRAINIE MAGII

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

Nieopodal Lizbony znajduje się niewielkie miasteczko Sintra, gdzie znajdziemy fascynujące ogrody Quinta da Regaleira. Przekraczając ich bramę, wchodzimy do świata pełnego magii, symboliki i tajemnic. To połączenie Labiryntu Fauna, Alicji w Krainie Czarów i Królestwa Elfów. Znajdziemy tu jeziora, groty, studnie, ławki, fon-

14

K U R S N A P O RT U G A L I Ę www.enterair.pl

JAK W BAJCE W Sintrze, niedaleko Lizbony, znajdują się ogrody Quinta da Regaleira, które warto zobaczyć.

tanny, a także wiele budowli o unikatowych kształtach. Jedną z nich jest pałac dawnego właściciela, bogatego brazylijskiego kupca Antónia Augusta Carvalho Monteiro, który był członkiem tajnych bractw. Kazał on stworzyć podziemne miasto, łączące w sobie elementy boskiego i ziemskiego porządku. Znajduje się tu Studnia Wtajemniczenia składająca się z dziewięciu segmentów, nawiązujących do dantejskiego zejścia do pie-

kieł, a każdy z nich ma piętnaście schodów. Do podziemnego labiryntu można również trafić z innych tajnych wejść, które są ukryte w parku – pod fontannami czy wodospadami. Ogród ozdabiają fantazyjne budowle, w tym kaplica, gdzie znajduje się krzyż templariuszy oraz mnóstwo rzeźb. Od 1995 roku obiekt jest wpisany na Listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. KUCHNIA PRZEPEŁNIONA DUMĄ

Ale Portugalia to nie tylko piękne plaże i wspaniałe zabytki. Mieszkańcy tego kraju wyznają swoisty kult jedzenia i są niezwykle dumni

K U R S N A P O RT U G A L I Ę www.enterair.pl

15

WAŻNA KUCHNIA Dla Portugalczyków jedzenie to ważna część dnia.

Do przygotowywania posiłków przywiązują ogromną wagę, a spotkania przy stole są przez nich mocno celebrowane.

ze swojej kuchni. I nie chodzi tylko o wspomniane wcześniej ciastka z budyniem.

Każda gospodyni przykłada bardzo dużą wagę do jakości potraw i ich oryginalności.

Na stołach królują nie tylko ryby (głównie bacalhau – suszone filety dorsza) i owoce morza, ale też mięsa, warzywa oraz owoce.

Mięso jada się głównie w rejonie Alentejo (wieprzowina) i na północy, ale w całym kraju prawdziwym hitem są zupy. Serwuje się je jako pierwsze danie obiadowe lub na kolację. Najpopularniejsze z nich to: caldo verde (składa się głównie z purée ziemniaczanego, portugalskiej kapusty. Częstym dodatkiem jest też chouriço, rodzaj wędzonej

kiełbasy oraz broa, ciemny, twardy, zakalcowy chleb), canja de galinha (w smaku i wyglądzie przypomina rosół, podaje się ją z ryżem lub makaronem i gotowanym mięsem), sopa da pedra (tzw. zupa z kamienia na świńskim uchu).

CZY WIESZ, ŻE: • w Portugalii zbudowano najdłuższy most w Europie. Znajduje się on na obrzeżach Lizbony nad rzeką Tag i ma długość 17 km, • od 1808 do 1821 roku stolicą Portugalii było Rio de Janeiro, • Kraj zajmuje 53. miejsce w rankingu najpotężniejszych armii na świecie, • 1 listopada 1755 roku Lizbonę nawiedziło trzęsienie ziemi o sile 9 stopni w skali Richtera, po którym przeszła fala tsunami, a następnie wybuchły liczne pożary. 85 procent budynków zostało wówczas doszczętnie zniszczonych, zginęło 275 000 ludzi.

Było to jedno z największych trzęsień ziemi w historii Europy, • w Lizbonie znajduje się najstarsza księgarnia na świecie, założona w 1732 roku.

P R O M O C JA www.enterair.pl

© Shutterstock

16

RUSZAJ PO PIĘKNO! Poznawać świat, doświadczać nowych rzeczy, obcować z historią – o tym często marzymy…

I dziś to mieć możemy! Dzięki Rainbow.

GRECKIE ZACHWYTY

Lefkada i Thassos oferują wypoczynek w iście greckim stylu. Na pierwszej z wysp urzeka przede wszystkim przyroda: białe klify, przylądek Lefkatas (Doukato), wodospady Ronies i plaże: Porto Katsiki oraz Egremni. Z kolei na szmaragdowej Thassos słonecznych kąpieli warto zażyć na Psili Ammos, Kiniron czy Makryammos, a także zanurzyć się w turkusowych wodach bajkowego oczka wodnego Giola.

UŚMIECHY HISZPANII

Ważnym punktem na mapie hiszpańskiego Costa de la Luz jest uśmiechnięty – jak głosi hasło promujące miasto – Kadyks. Tutejsza katedra z kopułą pokrytą płytkami azulejos w kolorze złota, a także liczne kościoły zapierają dech w piersiach. Podobnie jak plaże: Playa de la Victoria oraz Playa de Cortadura. Co więcej? Niedaleko tego najstarszego w Europie zachodniej miasta znajduje się słoneczna Costa Ballena z imponującą liczbą pół golfowych oraz świetnymi warunkami do uprawiania sportów wodnych.

WSPANIAŁE PLAŻE Grecja, Hiszpania i Sardynia oferują cudowne plaże, na których można wypocząć.

KATALOŃSKIE OBLICZE SARDYNII

Niby wyspa włoska, ale samo Alghero spokojnie można przenieść na mapę innego kraju. W tym jednym z najważniejszych portów Sardynii mówi się po katalońsku, a i architektura – przede wszystkim historyczne centrum – jest typowo hiszpańska. Miasto tętni życiem przez całą dobę, warto jednak wybrać się także na zwiedzanie okolicy. Wśród pobliskich atrakcji znajduje się m.in. grota Neptuna (Grotta di Nettuno).

TRZY LITERY SZCZĘŚCIA

Największa na Adriatyku wyspa – Krk – gwarantuje zabawę i spokój jednocześnie. Największą atrakcją jest oczywiście sama stolica – historyczne miasto Krk, pełne muzeów i zabytków. Ale warto odwiedzić także Punat z imponującym portem, Baškę dysponującą świetną bazą rekreacyjno-sportową czy Omišalj z uroczą starówką. W większości żwirkowe i kamieniste plaże pozwalają cieszyć się chorwackim słońcem do woli.

PERŁA MACEDONII

Symbolem Ochrydy i liczącego ok. 4 mln lat jeziora faktycznie są perły produkowane z łusek ryby o nazwie płaszica, która występuje tylko w Jeziorze Ochrydzkim. Okolica zachwyca przyrodą i licznymi atrakcjami.

Do absolutnych must see należą cerkiew św. Jana Teologa w Kaneo, twierdza Cara Samuela czy odrestaurowana osada zwana Zatoką Kości.

WIĘCEJ O OFERCIE LATO 2018 NA R.PL I W BIURACH SPRZEDAŻY NA TERENIE CAŁEGO KRAJU.

18

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

W I TA M Y W T E L AW I W I E T: DOROTA WAWER

MIAS

T

MIAS

TO

MIAS

TO

TO

TO

MIAS

Jednym kojarzy się z kosmopolitycznym Nowym Jorkiem, drugim z nowoczesnymi metropoliami Azji, jeszcze innym z pachnącymi Orientem miastami Bliskiego Wschodu.

W Tel Awiwie jest bowiem wszystkiego po trochu.

o prawdziwa mieszanina kultur, odmiennych stylów architektonicznych, zaskakujących kontrastów i coraz to innych widoków.

Można się tu jednocześnie poczuć jak u siebie i zanurzyć w dalekiej od naszej kulturze. Zwiedzać, zachwycając się unikalną architekturą, ciekawymi zabytkami i pełnymi prawdziwych skarbów galeriami

sztuki. Wypoczywać na pięknych, rozległych plażach. Rozsmakować się w klimatycznych knajpkach. I świetnie się bawić w licznych nocnych klubach. Bo Tel Awiw, jak wieść niesie, nigdy nie zasypia.

19

© Shutterstock (5)

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

UNIKALNE BIAŁE MIASTO

Jednym z najciekawszych i najbardziej znanych miejsc jest położona w centrum Tel Awiwu dzielnica nazywana Białym Miastem. Wzniesiono ją w latach 30. XX wieku. Zespół miejski obejmujący prawie 5 tysięcy modernistycznych budynków w stylu Bauhaus zaprojek-

towali żydowscy architekci, którzy uciekli do ówczesnej Palestyny z ogarniętych faszystowską pożogą Niemiec. Lokalne władze przyjęły ich z otwartymi rękami, dając fragment miasta na realizację artystycznych

20

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

wizji. Niezwykle nowoczesny jak na tamte czasy kompleks w założeniu miał łączyć prostotę i egalitaryzm. Symbolizowały je m.in. duże, płaskie dachy, na które mógł wejść każdy. Trzeba przyznać, że Białe Miasto do dziś robi duże wrażenie. Jego unikalny charakter doceniło UNESCO, wpisując dzielnicę w 2003 roku na Listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego.

PIĘKNA STARA JAFFA

Miłośnicy zabytków powinni natomiast udać się do Jaffy. Znajdujący się w tej części miasta starożytny port morski należy do najstarszych na świecie (wspominają o nim już egipskie źródła z XV wieku p.n.e.). Jaffa wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk. Zdobywali ją Egipcjanie, Babilończycy, Persowie, Fenicjanie, Grecy, Rzymianie, Arabowie, Krzyżowcy, Turcy Osmańscy (z czasów ich panowania w przeważającej części pochodzi dzisiejsza zabudowa miasta), Brytyjczycy oraz Żydzi. W 1950 roku miasto zostało połączone z szybko rozwijającym się Tel Awiwem i dziś stanowią jeden organizm miejski – Tel Awiw-Yafo.

Słowo Jaffa po hebrajsku znaczy piękna. I taka właśnie jest ta część miasta. Malowniczy ogród na szczycie, wspaniała nadmorska promenada, wiekowy port, imponujące wieże kościoła i minare-

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

ty, urokliwe Stare Miasto z labiryntem wąskich uliczek, które nawet w gorące dni dają miły chłód. To wszystko sprawia, że w Jaffie naprawdę można się zakochać. Do największych tutejszych atrakcji należy jednak XII-wieczny meczet Mahamoudia. Turyści oblegają też pełen klimatycznych knajpek i restauracji Plac Kedumim z efektowną fontanną, którą zdobią rzeźby przedstawiające znaki zodiaku.

BAZAR, CZYLI SZCZYPTA ORIENTU

Klimat Bliskiego Wschodu poczujemy na wielkim bazarze Carmel. Są tu misternie ułożone w wielkich koszach warzywa i owoce, girlandy pachnących ziół, torebki wypełnione aromatycznymi przyprawami, piramidy słodyczy oraz bakalii. A oprócz tego liczne stragany oferujące ubrania, pamiątki, bibeloty, a nawet izraelskie flagi. Na bazarze można też całkiem dobrze, i co ważne, tanio

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

zjeść. Hamburgery, falafele, podawane z hummusem pity, gotowe porcje umytych i pokrojonych owoców. Wszystko to można wchłonąć niemalże w biegu.

Ponieważ bazar należy do miejsc najchętniej odwiedzanych przez mieszkańców miasta oraz turystów, by uniknąć tłoku najlepiej udać się tam rano. Tylko nie w sobotę. W szabat bowiem targowisko jest nieczynne.

PLAŻA NA WYCIĄGNIĘCIE RĘKI

Gdy zmęczy nas zwiedzanie, możemy odpocząć na jednej z ciągnących się kilometrami, położonych w sercu miasta plaż. Piasek jest tu miękki i czysty, morze lazurowe (trzeba tylko uważać na meduzy), a słońce mocno praży już od kwietnia. Aktywni znajdą siłownie plenerowe oraz wypożyczalnie sprzętu sportowego, smakosze liczne restauracje, bary, serwujące pyszną kawę knajpki, a dzieciaki pełne atrakcji place zabaw. Wczesnym rankiem i wieczorem, gdy jest chłodniej, na nadmorską promenadę wylegają biegacze i wielbiciele nordic walking.

Oprócz zwykłych plaż nad morzem są też specjalnie wydzielone miejsca dla osób religijnych (kobiety i mężczyźni plażują oddzielnie, w innych dniach), gejów, a także właścicieli psów z pupilami.

ZODIAKALNA FONTANNA Na Placu Kedumim w Jaffie znajduje się fontanna, którą zdobi 12 rzeźb przedstawiających znaki zodiaku.

PRZYDATNE W PODRÓŻY: Położenie: Bliski Wschód Warunki pobytu: zgodnie z polsko-izraelską umową o ruchu bezwizowym obywatele polscy, legitymujący się paszportem ważnym co najmniej 6 miesięcy od daty planowanego wyjazdu z Izraela, mogą wjeżdżać i przebywać na terytorium kraju bez wizy do 90 dni Waluta: nowy szekel izraelski (ILS), 1 ILS ≈ 1 zł Język urzędowy: hebrajski, arabski

21

22

P R O M O C JA www.enterair.pl

P Ó ŁW YS E P O L I WĄ P ŁY N ĄC Y O Peloponezie można spokojnie powiedzieć: kraj w miniaturze. Znajdziemy tu bowiem wszystko, co w Grecji najpiękniejsze – z jednej strony cuda natury, z drugiej dzieła ludzkich rąk. Oto bajka w czystej postaci.

K

raina położona między Morzem Jońskim a Egejskim ma wiele do zaoferowania. Plaże, góry, rzeki, wodospady, a także zabytki przenoszące w czasie – czego chcieć więcej podczas odkrywania greckich cudowności? Zielonego od gajów oliwnych regionu nie da się pomylić z żadnym innym miejscem na świecie. Warto się o tym przekonać na własnej skórze.

W OBJĘCIACH PRZYRODY

Półwysep to zielona enklawa pełna upraw winorośli, oliwek, fig i cytrusów, a wszystko dzięki łagodnemu klimatowi oraz żyznej glebie. Matka Natura zdecydowanie upodobała sobie tę część Grecji. W niewielkim Petrochori można np. podziwiać słone jezioro Gialova, które jest obszarem chronionym w ramach programu Natura 2000. Dech w piersiach zapiera także widok wodospadów Polilimnio, ukrytych

w głębokim wąwozie – na płynącej ciemnym lasem rzece znajduje się kilka katarakt, pod którymi spadająca woda tworzy małe, krystalicznie czyste jeziorka. Zresztą, w idealnej symbiozie z naturą zdają się tu żyć także miasta i miasteczka. Zanurzone wśród oliwnych gajów Petalidi niewielka Vounaria z widokiem na zatokę Messini czy Finikounda, która, jak poprzedniczki, kusi piękną, piaszczystą plażą – to tylko kilka punktów na mapie peloponeskiej bajki, pozwalających poznać prawdziwe, nieśpieszne oblicze Grecji. Z kolei Kalamata – drugie pod względem wielkości miasto regionu – to ważny ośrodek handlowy, rolniczy i turystyczny. Otoczone przez góry i morze przyciąga wielu gości, którzy mogą spędzić tu czas zarówno na spacerach gwarną promenadą, ciągnącą się wzdłuż wybrzeża, jak i podczas zwiedzania teatru, bazyliki czy ruin zamku. Warto wspomnieć, że co roku w lipcu w mieście odbywa się Międzynarodowy Festiwal Tańca.

DAWNO, DAWNO TEMU

Półwysep Peloponeski błogosławić będą oczywiście miłośnicy historycznego dziedzictwa. Swoistą podróż w czasie warto rozpocząć w Olimpii – dziś stanowiącej teren wykopalisk – nad którą unosi się

P R O M O C JA www.enterair.pl

23

ATRAKCJE DLA KAŻDEGO Peloponez to wymarzone miejsce na wakacje dla każdego, niezależnie od wieku. Znajdziemy tutaj czyste piękne plaże, ciepłą wodę, antyczne budowle i klimatyczne miasta.

duch sportowej walki, jednoczący niegdyś cały antyczny świat. Dalej przepiękne Pylos z turecką twierdzą z XIV wieku, Methoni, czyli ogromna cytadela otoczona z trzech stron przez morze, a także Koroni z wenecką twierdzą i czynnym żeńskim klasztorem. Będąc na Peloponezie, nie można pominąć leżącej u stóp wioski Mavromati antycznej Messini – najpierw greckiego, a potem rzymskiego miasta, w którym świetnie zachowały się: teatr, świątynia Asklepiosa czy stadion. To jednak jeszcze nie koniec atrakcji! Kusi bizantyjska Mistra, Sparta – drugie po Atenach starożytne centrum polityczne Grecji, Mykeny z grobem Agamemnona czy teatr w Epidauros. A na deser Korynt, który zachwyca dorycką świątynią Apolla z VI wieku p.n.e., fragmentami rzymskich budowli czy wzgórzem Akrokorynt, gdzie mieściła się niegdyś świątynia Afrodyty i z którego rozpościera się wspaniały widok na okolicę.

Atrakcją samą w sobie jest także Kanał Koryncki.

© Shutterstock (4)

PRZYJEMNE Z PRZYJEMNYM

Peloponez to idealny wybór również dla tych, którzy lubią się wakacyjnie zmęczyć lub przeciwnie – poleniuchować w promieniach słońca. Tym pierwszym region oferuje doskonałe warunki do nurkowania (np. w okolicy wysepki Sapientza) czy windsurfingu (Finikounda, zatoka Navarino), a także świetne trasy piesze i rowerowe, m.in. przez góry Tajget.

Nastawieni na błogie lenistwo powinni zapamiętać listę najpiękniejszych tutejszych plaż. Obok wspomnianych Petalidi, Vounarii i Finikoundy dech w piersiach zapierają także Koroni, Romanos, Peroulia czy Voidokilia. A wieczorem? Uczta w lokalnej tawernie przy pilawie i lampce retsiny – wina żywicznego z dodatkiem żywicy sosny piniowej. Rozkosz dla ciała i ducha gwarantowana.

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

NI

A KUCH

A KUCH

A KUCH

NI

NI

NI

24

A KUCH

W I G I L I A N A C Z T E RY S P O S O BY T: BEATA ZIMNICKA

Przyzwyczailiśmy się, że na wigilijną kolację jemy karpia oraz pierogi z kapustą i grzybami, a wszystko popijamy kompotem z suszu. Jeśli jednak w czasie Bożego Narodzenia wybierzemy się w podróż, poznamy całkiem nowe świąteczne smaki.

O

kazuje się, że świąteczne tradycje kulinarne w różnych krajach potrafią mocno zaskoczyć. Jak wyglądają wigilijne stoły we Włoszech, Meksyku, Szwecji i Bułgarii? Całkiem inaczej niż u nas.

Na przykład we Włoszech bardziej uroczyście niż Wigilię obchodzi się pierwszy dzień Bożego Narodzenia. Obiad serwowany tego dnia to najbardziej wystawny świąteczny posiłek.

SKORUPIAKI I MAKARONY

W czasie wieczerzy wigilijnej królują ryby i owoce morza. Popularne przystawki to np. sardele z chlebem i oliwą, plasterki wędzonego łososia czy babeczki z ciasta francuskiego ze skorupiakami w beszamelowym sosie. Tradycyjne drugie danie to także najczęściej ryby i frutti di mare, tyle że z makaronem. Często serwuje się np. spaghetti z mał-

RODZINA I TRADYCJA Wigilie za granicą różnią się potrawami, ale łączy je podejście do tradycji i rodziny.

żami czy penne z sosem pomidorowo-tuńczykowym i kaparami. Podobnie jak w Polsce jada się też smażoną rybę. Tutaj jednak jest to na ogół dorsz lub dorada.

Na północy Włoch na świąteczny obiad zwykle podaje się tortellini, czyli pierożki nadziewane mięsem, szynką, warzywami i serem. Na południu zaś na stole króluje pieczone mięso: wieprzowina, jagnięcina lub drób z warzywami i opiekanymi ziemniakami. Do tego oczywiście musi być dobre wino i deser. W święta w tej roli występuje najczęściej panettone, czyli drożdżowa babka z bakaliami.

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

25

© Shutterstock (5)

MIĘSA, MAKARONY, SŁODYCZE Na świątecznych stołach można znaleźć rozmaite dania: w jednych krajach są to potrawy postne, w innych jada się mięso.

PIKANTNE PROPOZYCJE

W Meksyku, tak jak u nas, kolacja wigilijna jest bardzo wystawna.

Na tym jednak podobieństwa się kończą. Na przystawkę podaje się tu bowiem nie śledzie, tylko tortas – zapiekane w piekarniku bagietki nadziewane doprawionym na ostro awokado i posmarowane pastą z fasoli. Potem zazwyczaj serwowana jest pachnąca czosnkiem i oregano zupa jarzynowa przyrządzana na wołowym rosole, którą je się z pikantną salsą i ostrymi papryczkami. Na drugie danie także nie serwuje się ryb, tylko pieczone mięso. Najczęściej jest to nadziewany indyk doprawiony czosnkiem oraz chili. Czyli na ostro…

Na deser Meksykanie najczęściej delektują się flanem – zapiekanym w piekarniku kremem jajecznym o zapachu wanilii i lekko karmelowym smaku.

FESTIWAL RYB I MIĘS

W Szwecji, podobnie jak w Meksyku, świąteczna uczta ma niewiele wspólnego z postem. Oprócz śledzi domowej roboty, wędzonego dorsza i łososia oraz kremowej zapiekanki z ziemniaków i anchois, istotne miejsce na stole zajmuje gotowana szynka, a na północy kraju pieczeń z… renifera. Do tego obowiązkowo musi być galareta z wieprzowych nóżek i kiełbaski. Tradycyjnie goście i domownicy zajadają się też kawałkami ciemnego chleba, które moczą w wieprzowym sosie. Zanurzanie go w dużym garze to prawdziwy rytuał. Rolę deseru zwykle pełnią pierniczki, cynamonowe i owsiane ciasteczka oraz pudding ryżowy. Dorośli dodatkowo raczą się glöggiem, czyli

grzańcem z wina doprawionym goździkami, kardamonem i cynamonem.

WARZYWA W ROLI GŁÓWNEJ

W Bułgarii w wigilię obowiązuje post. Niekiedy uroczysta kolacja jest jedynym posiłkiem serwowanym tego dnia. I to bardzo skromnym – nie tylko pozbawionym mięsa, ale także ryb, które uważa się tu za danie... mięsne. Najczęściej na świątecznym stole pojawiają się suszona papryka nadziewana ryżem, ziemniakami, fasolą lub serem, soczewica, pampuszki, czyli placki z gotowanych ziemniaków oraz banica – ciasto przekładane nadzieniem serowym z dynią. Tradycyjnie serwuje się także sarmi, tj. małe gołąbki z ryżowym nadzieniem zawijane w marynowane liście winogron oraz kompot z suszonych śliwek i jabłek. Na wigilijnym stole obowiązkowy jest też specjalnie wypiekany chleb zwany bożnicznikiem lub weczernikiem, którym domownicy i goście uroczyście dzielą się, tak jak my, opłatkiem. Na deser podaje się kutię, czyli ziarna zbóż z bakaliami i makiem oraz tradycyjne ciasto zwane kołaczem.

26

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

PYS Z N E I Z D R OW E Koktajle z owoców i warzyw to najlepszy sposób na dostarczenie organizmowi witaminowej bomby. Zwłaszcza zimą, kiedy o przeziębienie jest znacznie łatwiej, a świeże produkty, nawet te mrożone smakują o niebo lepiej niż przetworzone soki. Jedyne czego potrzebujemy, żeby je zrobić, to dobre chęci i wyciskarka.

Tylko skąd wziąć przepis? Kilka pomysłów znajdziesz poniżej.

P O M I D O R OW E P I Ę K N O Ten sok świetnie orzeźwia, dodaje energii i nawadnia organizm. Pity regularnie sprawia, że twoja skóra nabierze blasku i będzie zdrowsza.

Składniki:

3 średnie pomidory, 1 duży ogórek, 1 duży pęczek świeżej pietruszki, 3 średniej wielkości marchewki.

Zielonego ogórka możesz z powodzeniem zastąpić ogórkami kiszonymi.

ZIELONA WITALNOŚĆ

B U R AC Z A N Y S Z A Ł

Ten sok to prawdziwa bomba witaminowa. Nie za słodki, z wyraźnym akcentem selera i imbiru, doskonale oczyszcza organizm z toksyn i dodaje wigoru.

Słodki i orzeźwiający sok dostarczy organizmowi solidnej dawki witamin A i C. Pij go regularnie, a będziesz cieszyć się piękną skórą. Wzmocni również twój układ odpornościowy, chroniąc cię przed infekcjami.

Składniki:

6-8 liści jarmużu, 4 łodygi selera naciowego, 2 zielone jabłka (obrane), 1 cytryna (bez skórki i pestek), 8–10 cm korzenia imbiru (obranego).

Możesz także zamienić jabłka na pomidory, a imbir zastąpić 1/4 cebuli.

Składniki:

1 duży lub 2 małe buraki (obrane), 4 duże marchewki, 1/2 ananasa (nie usuwaj środka), 2 średniej wielkości pomarańcze (bez skórki i pestek).

Składniki:

500g mrożonych jeżyn, 500g mrożonych jagód, 500g mrożonych truskawek bez szypułek, 1 obrana limonka.

© Shutterstock (5)

WS P O M N I E N I E L ATA Koktajl idealny na drugie śniadanie.

Gdy za oknem jest zimno i pada, owoce pozwolą ci wrócić myślami do letnich dni i sprawią, że zyskasz energię na kolejne godziny.

28

D O O KO Ł A ŚW I ATA www.enterair.pl

© Shutterstock (2)

TRZY KOLORY DLA KRÓLOWEJ W 1977 roku most zyskał nowe barwy.

W 25. rocznicę koronowania Elżbiety II przemalowano go na niebiesko, biało i czerwono.

M O N U M E N TA L N Y C U D T EC H N I K I T: AGATA SIENNICKA

Tower Bridge to symbol Londynu i jedna z największych atrakcji turystycznych tego miasta. Od początku swojego istnienia ten most uznawany był za arcydzieło inżynierii

A

utorem projektu Tower Bridge był Sir Horace Jones. Wybudował on most w stylu wiktoriańskim, którego konstrukcja opierała się na stalowym szkielecie obłożonym beżowym kamieniem. Budowa zakończyła się w 1894 roku i na owe czasy był to prawdziwy cud techniki i architektury.

Porównywano go nawet ze zbudowaną 5 lat wcześniej wieżą Eiffla. Potężny, ważący ponad 2000 ton, napędzany parą mechanizm mostu regulował otwarcie jego środkowej części. Umożliwiał przepływanie wielkich żaglowców (do 40 metrów wysokości ponad lustro wody). W latach świetności był otwierany około pięciu razy dziennie, dzisiaj dzieje się to zdecydowanie rzadziej, głównie w celach pokazowych. Charakterystycznym elementem mostu są dwie bliźniacze wieże, połączone u góry kładkami dla pieszych.

Wiszą one na wysokości 34 metrów nad jezdnią i przeszło 44 metry nad oznaczeniem górnego poziomu w rzece. Środkową część mostu stanowią dwa podnoszone przęsła. Są to gigantyczne skrzydła, każde o wadze 1100 ton, które unoszą się do góry w 1,5 minuty. Szerokość Tower Bridge wynosi 60 metrów, wysokość przy podniesionych przęsłach 40 metrów. Spośród 29 mostów na Tamizie, Tower Bridge jest jedynym zwodzonym. W jego wieżach znajduje się muzeum historii, a z górnego pomostu, obecnie otwartego dla turystów, roztacza się piękny widok na Tamizę i londyńskie City.

INFORMACJE PRAKTYCZNE: Jak dojechać: metrem: Tower Hill (District, Circle), London Bridge (Northern, Jubilee) autobusem linii: 15, 25, 40, 42, 47, 78,100, D1, P11, RV1 Zwiedzanie wnętrza - ceny biletów: dorośli - £8.70, dzieci (5-15 lat) - £3.80, uczniowie i seniorzy - £6.00

30

WYWIAD NUMERU www.enterair.pl

N I E M A R Z Y Ł E M O B I EG U N AC H R: KATARZYNA KOPEĆ

Jasiek Mela do historii przeszedł jako najmłodszy zdobywca obu biegunów – północnego i południowego – w ciągu jednego roku. Uśmiechnięty i pełen optymizmu udowadnia na każdym kroku, że większość ograniczeń rodzi się w naszych głowach i że można je pokonać.

patrzę trochę jak na element układanki, który jest szalenie ważny w moim życiu. Marek Kamiński stał się dla mnie nauczycielem życiowym. Zainspirował mnie zarówno do rozpoczęcia wypraw i podróży, jak i do śmielszego patrzenia na siebie pomimo niepełnosprawności. Gdyby nie ta wyprawa, moje życie na pewno by się inaczej potoczyło. To jak efekt domina. Ekpspedycje na biegun były pretekstem do wyprawy na Kilimandżaro, która organizowana była przez Fundację Anny

WRÓĆMY JEDNAK DO TEJ PIERWSZEJ WYPRAWY. MAM WRAŻENIE, ŻE WTEDY NIE DO KOŃCA LICZYŁO SIĘ, GDZIE SIĘ UDACIE? CELEM NIE BYŁO MIEJSCE…

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU

W rzeczy samej. Często pytano mnie, kiedy zacząłem marzyć o wyprawie na biegun. Tak naprawdę nie marzyłem o tym. Nie miało żadnego znaczenia, czy to będzie biegun, Kilimandżaro, taka góra czy siaka. To mogłaby być Norwegia i tak samo byłoby to „kosmicznie daleko”. Dla mnie najbardziej liczyło się, że była to wyprawa w miejsce nieosiągalne, niedostępna dla ubogiego, niepełnosprawnego chło-

© archiwum prywatne (4)

Dymnej. Z Anią poznałem się właśnie po wyprawach na bieguny.

Co roku zapraszała mnie na Festiwal Zaczarowanej Piosenki do Krakowa organizowany przez jej fundację. Pokochałem Kraków i później w nim zamieszkałem. To było dziesięć lat temu. Z kolei to podczas wyprawy na Kilimandżaro powstał pomysł powołania do życia mojej fundacji Poza Horyzonty. Te wszystkie wydarzenia niesamowicie się splatają i uzupełniają. Więc też gdyby nie te tragedie, zapewne nie wydarzyłoby się mnóstwo dobra w moim życiu. Nie tylko wypraw, ale przede wszystkim spotkań z ważnymi dla mnie ludźmi.

WYPRAWA NA BIEGUN TO NIE LADA WYZWANIE, KTÓREMU NIEJEDEN DOROSŁY PEWNIE BAŁBY SIĘ STAWIĆ CZOŁA. TY BYŁEŚ CHŁOPCEM I TO NA DODATEK MOCNO DOŚWIADCZONYM. W WYPADKU STRACIŁEŚ RĘKĘ I NOGĘ. MIMO TO PODJĄŁEŚ WYZWANIE, KTÓRE WPŁYNĘŁO NA DALSZE TWOJE ŻYCIE. JAN MELA: Tak, to prawda. Dziś na tę wyprawę

WYWIAD NUMERU www.enterair.pl

31

paka z małej miejscowości. Te wyprawy napędzały mnie w rehabilitacji, miały charakter terapeutyczny. Dla mnie najbardziej niesamowite było to, że po moim wypadku, czyli w czasie, kiedy sam kompletnie w siebie nie wierzyłem, znalazł się człowiek, który we mnie uwierzył.

To był wielki podróżnik, któremu część osób mówiła, że pomysł jest nierealny, wręcz głupi. Mimo to zaproponował treningi. Dał mi cel i szansę zawalczenia o coś wielkiego. Mnie się to ogóle w głowie nie mieściło. To było dla mnie wielką inspiracją.

FAKT, TO NIESAMOWITE. BYLIŚCIE SOBIE PRZECIEŻ ZUPEŁNIE OBCY.

Na samym początku Marek nie wiedział, kim jestem i jaki jestem.

Ja sam nie byłem świadomy swoich możliwości ani granic. Przygotowania trwały długo i przez cały czas przestrzegano mnie, abym nie zachłysnął się wyjazdem. Ja szykowałem się, trenowałem, a cała ekipa z Fundacji Marka Kamińskiego szukała sponsorów, przygotowywała się logistycznie. To nie było łatwe. Trochę to trwało, ale dzięki temu mogliśmy się lepiej poznać. Ja poznałem bliżej Marka, on zobaczył, że ja mam do tego zapał. Bo nie ma nic gorszego niż wymyślić fajny projekt i próbować na siłę kogoś do niego zaciągnąć. Na pewno gdzieś tam była taka obawa, bo ja żadnego doświadczenia podróżniczego nie miałem.

A MIAŁEŚ TEN ZAPAŁ? CZUŁEŚ, ŻE TO JEST WYPRAWA DLA CIEBIE?

Nie wiedziałem do końca, czy jest to dla mnie, ale bardzo chciałem wziąć w tym udział. W całym tym czasie fajne było również to, że moi rodzice mogli poznać Marka Kamińskiego, Wojtka Ostrowskiego, Wojtka Moskala. To była bardzo ciekawa grupa, bo każdy z nas jest inny. Taka ciekawa mieszanka. Przez ten czas moi rodzice mogli zobaczyć, że można im ufać, że to są odważni faceci, ale przede wszystkim pokorni i odpowiedzialni.

O TAK, TO WIELKA SPRAWA WYRUSZYĆ Z NIEPEŁNOSPRAWNYM CHŁOPCEM NA BIEGUN. CZY ZDAWAŁEŚ SOBIE SPRAWĘ Z TEGO, JAK WIELKA ODPOWIEDZIALNOŚĆ CIĄŻY NA MARKU KAMIŃSKIM?

Czy Marek zdawał sobie sprawę z odpowiedzialności? O to trzeba by zapytać Marka. Ja na pewno nie. Dopiero kiedy w mojej fundacji zaczęliśmy organizować wyjazdy (oczywiście na mniejszą skalę), zdałem sobie sprawę, co to znaczy brać za kogoś odpowiedzialność. Nam się udało. Oczywiście sukces ma wielu ojców i wiele matek, a porażka jest sierotą. Ja z perspektywy czasu zaczynam doceniać, jaki to był ogromny wysiłek nie tylko organizacyjny, ale i psychiczny. Teraz rozumiem, że Marek był pewnie dużo bardziej niewyspany i zmęczony nie tylko dlatego, że mu się niewygodnie spało w śpiworze, ale dlatego że musiał się wszystkim niewiarygodnie przejmować.

A JAK WSPOMINASZ SAMĄ WYPRAWĘ?

Podczas wędrówki byliśmy sam na sam z przyrodą. Niby mieliśmy telefony satelitarne, ale tak naprawdę byliśmy tam sami. Tych czynników mogących pokrzyżować nam plany było dużo. W takich warunkach trzeba polegać na sobie samym oraz na sobie wzajemnie.

Podczas wyprawy towarzyszyła nam mimo wszystko jakaś wielka samotność. W takich warunkach ludzie się sprawdzają. Rodzą się więzi, które pozostają do końca życia. Podczas takiej wyprawy można się zaprzyjaźnić albo znienawidzić.

JASIEK MELA jest prezesem fundacji Poza Horyzonty, której głównym celem jest pomoc osobom po amputacjach kończyn oraz ich rodzinom.

CZY PO ZDOBYCIU OBU BIEGUNÓW POCZUŁEŚ APETYT NA DALSZE PODRÓŻE?

Te moje pierwsze wyprawy to były wyprawy, do których ja nic organizacyjnie nie dołożyłem. Byłem trochę jak pasażer na sankach.

Dopiero później, planując swoje małe wyjazdy, zobaczyłem, jaka to odpowiedzialność. Uświadomiłem też sobie, że powody, dla których ludzie nie podróżują, nie sięgają po swoje marzenia, to w większości strach, obawa przed wyjściem poza strefę komfortu, brak pieniędzy czy czasu. To są wymówki.

Ja nauczyłem się, że mogę podróżować, jeśli tylko będę tego chciał. Tak doszła do skutku moja pierwsza wyprawa autostopowa.

Poznałem podczas festiwalu podróżniczego dziewczynę, która opowiedziała mi o swoim marzeniu wyjazdu do północnej Norwegii.

Mówiła, że nigdy nie podróżowała autostopem, a bardzo by chciała. Padł pomysł na wspólny wyjazd. Wymieniliśmy się numerami telefonów. Zaczęliśmy planować podróż i po pół roku spotkaliśmy się po raz drugi, na lotnisku. Taka podróż niekoniecznie musi być bardzo droga. Bilety do Norwegii można kupić już za kilkadziesiąt złotych. To kwestia odwagi i otwartości. Zawsze na początku pojawia się strach. Co będzie, jeśli spotkam tak zwanego złego człowieka? Z doświadczenia wiem, że to, jak reagują na mnie ludzie, zależy od mojego nastawienia. Warto zatem prowokować dobre zachowania.

32

WYWIAD NUMERU www.enterair.pl

NIEWĄTPLIWIE DOBRYM ZACHOWANIEM BYŁO STWORZENIE FUNDACJI JAŚKA MELI „POZA HORYZONTY”. JAK TO SIĘ STAŁO, ŻE NA PEWNYM ETAPIE ŻYCIA POSTANOWIŁEŚ RÓWNIEŻ POMAGAĆ?

Po tych wyprawach na bieguny otworzyło się bardzo dużo drzwi. Wraz z Markiem byliśmy zapraszani na przeróżne spotkania – festiwale podróżnicze, do szkół, szpitali i w inne miejsca. Początkowo wszystkie pytania były typowo podróżnicze. Zauważyłem jednak, że ludzi dużo bardziej niż techniczne informacje interesuje, jak sobie radzić z przeciwnościami losu, jak się nie poddawać, jak uwierzyć, że może się udać, wreszcie – jak, pomimo niepełnosprawności, ugruntowywać w sobie poczucie wartości. To są jakieś prawdy uniwersalne, dotyczące problemów, z którymi mierzy się każdy człowiek. Zacząłem poznawać innych niepełnosprawnych, którzy uprawiają sporty, chodzą w góry, zakładają swoje firmy, zakładają rodziny, czyli robią rzeczy teoretycznie dla nich niemożliwe, a czasem nawet nieprawdopodobne dla ludzi w pełni sprawnych. Z drugiej strony widziałem też osoby, które nie miały takiej szansy jak ja, do których by przyszedł ktoś i powiedział „hej, zróbmy razem coś wielkiego”. Jest masa ludzi, którzy na to czekają, stąd w mojej głowie powstał pomysł, żeby się po prostu podzielić tym, co sam kiedyś dostałem. A jak się ma taką prawdziwą potrzebę czynienia dobra, to się działa trochę jak magnes. Wtedy znajduje się ludzi, którzy chcą robić dobre rzeczy. Spotkałem ludzi, którym to odpowia-

POZNAWANIE ŚWIATA Jasiek Mela jest idealnym przykładem na to, że będąc niepełnosprawnym, można żyć pełnią życia.

dało i wspólnie założyliśmy fundację. Przez te 9 lat jej istnienia sporo się pozmieniało, ale dla mnie to jest niesamowite, że łączą nas te same wartości. Wspólne doświadczenia, również te trudne, staramy się przekuwać w dobro. Mnie osobiście dużo bardziej imponuje niepełnosprawny na wózku, który ma rodzinę, pracuje, buduje dom niż wyczyny sportowe. To są dla mnie wielkie rzeczy. Wielkie, a zarazem proste. Mam wrażenie, że potrzebujemy bohaterów niedoskonałych, nieco podobnych do nas samych. Mnie się kiedyś wydawało, że zakładamy fundację po to, aby dawać ludziom protezy. Tymczasem większość potrzebuje przede wszystkim wsparcia psychicznego. Bo łatwiej wypełnić komuś pusty rękaw czy nogawkę protezą niż głowę wiarą w siebie. I my to robimy. Nigdy bym sobie nie wymyślił przed wypadkiem, że będę się tym zajmował w życiu.

CZY TY JESZCZE PO TYM WSZYSTKIM, CO UDAŁO CI SIĘ PRZEŻYĆ I OSIĄGNĄĆ, ZASTANAWIASZ SIĘ, „CO BY BYŁO, GDYBY TEN WYPADEK SIĘ NIE ZDARZYŁ”?

Nie. Moje życie pokazało mi, że za każdym razem kiedy coś tracimy, kiedy Bóg coś nam zabiera, to daje nam coś w zamian. Czasami musimy doświadczyć czegoś złego, aby móc dostrzec, ile dobra nas otacza.

Tę wiedzę przekazuję dalej, na przykład prowadząc szkolenia dla firm.

Zajmuję się nimi od kilku lat. A dzięki współpracy z firmami udaje nam się prowadzić fundację i pomagać innym.

MUSZĘ PRZYZNAĆ, ŻE JASIEK MELA CHYBA NIGDY NIE PRZESTANIE ZASKAKIWAĆ. CZY TO PRAWDA, ŻE UMIESZ SZYĆ NA MASZYNIE?

Specem nie jestem, garnituru bym sobie nie uszył, ale czegoś tam się od mamy nauczyłem. Mam dość szaloną rodzinkę, lubimy się wzajemnie uczyć nowych rzeczy. Tata uczy mnie, jak naprawiać samochód i robić swój miód, mama uczy szycia na maszynie. A przede wszystkim, oboje nauczyli mnie tego, jak rozmawiać, nawet na najtrudniejsze tematy i jak radzić sobie z trudnościami. Nie ma takich, przez które nie dałoby się przejść.

DZIĘKUJĄC ZA ROZMOWĘ, ŻYCZĘ DALSZEGO PRZEKRACZANIA GRANIC I SPEŁNIENIA WSZYSTKICH MARZEŃ.

36

P R O M O C JA www.enterair.pl

POZNAŃ ROŚNIE W SIŁĘ!

Port Lotniczy Poznań-Ławica w sezonie wakacyjnym Lato 2017 umocnił swoją pozycję drugiego największego regionalnego ośrodka czarterowego w Polsce. oznań-Ławica od lat należy do najprężniej działających portów lotniczych w Polsce. To przede wszystkim zasługa doskonałego skomunikowania miasta i regionu. Bliskość autostrady A2 sprawiła, że poznańskie lotnisko stało się miejscem, w którym swój urlop rozpoczyna coraz więcej osób. Ale nie jest to jedyny powód. Ogromny wpływ na frekwencję ma również ciągle poszerzana siatka połączeń wakacyjnych, na którą w roku 2017 złożyła się rekordowa liczba 33 kierunków czarterowych.

P

minikany, na pasażerów lecących z Poznania czekają także plaże w egipskiej Hurghadzie oraz na Wyspach Kanaryjskich (Teneryfa, Fuerteventura, Gran Canaria i Lanzarotte) lub jednodniowa wizyta w wiosce Świętego Mikołaja – z bezpośrednim przelotem do Rovaniemi na pokładzie linii lotniczych Enter Air!

NOWE KIERUNKI

Atrakcji nie zabraknie również w roku 2018.

Szykuje się bowiem wiele gorących nowości.

Podróżni rozpoczynający swoją wakacyjną przygodę w Ławicy, będą mogli wybierać z rekordowej liczby ponad 40 kierunków w Europie, Afryce Północnej oraz na Karaibach.

Hitami z pewnością będą Dominikana – po raz pierwszy dostępna latem, a także Cypr, tunezyjska Djerba, portugalska Madera, Peloponez, Kavala oraz cieszące się coraz większą popularnością Maroko, Czarnogóra oraz Albania.

Zapraszamy do Poznania!

W sezonie letnim Port Lotniczy Poznań-Ławica uruchomił aż 6 nowych wakacyjnych kierunków: Agadir, Sevilla, Marsa Alam, Gerona, Tirana i Ras al Khaimah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

9 listopada 2017 r. natomiast wystartowało pierwsze w historii tego lotniska bezpośrednie połączenie transatlantyckie do Punta Cana (PUJ) w Dominikanie. Podróżni mogą tam dotrzeć komfortowym szerokokadłubowym samolotem typu Boeing B767-300ER. CIEPŁO, CIEPLEJ…

Nadchodząca zima zapowiada się zatem niezwykle ciekawie. Oprócz wspomnianych wcześniej Zjednoczonych Emiratów Arabskich oraz Do-

© POZNAŃ – ŁAWICA.

WAKACJE 2018

38

D E ST Y N AC J E www.enterair.pl

KIRUNA

ENONTEKIÖ

PAJALA

WDŹ SPRA ASZYCH TĘ N W NA R E F O Ó .PL UNK KIER NTERAIR .E WWW

ROVANIEMI

NASZE BAZY W POLSCE: KATOWICE POZNAŃ WARSZAWA WROCŁAW

SOFIA

NASZE BAZY ZA GRANICĄ: LONDYN MANCHESTER PARYŻ PRAGA

LARNACA

FUNCHAL

LANZAROTE TENERYFA

FUERTEVENTURA

LAS PALMAS

SAL REI

AGADIR

TEL AWIW

HURGHADA MARSA ALAM

D E ST Y N AC J E www.enterair.pl

RAS AL-KHAJMAH AL-FUJAIRAH

SALALAH

SRI LANKA

MOMBASA

39

40

N O TO L EC I M Y www.enterair.pl

PASA Ż E R I K L ASY Personel pokładowy czuwa nad bezpieczeństwem i komfortem pasażerów. Jednak to, w jakich warunkach upłynie lot, w dużej mierze zależy także od innych podróżujących.

URZĄDZENIA ELEKTRONICZNE

PODCZAS LOTU MOŻNA KORZYSTAĆ Z:

PRZED CZYM NALEŻY SIĘ POWSTRZYMAĆ PO WEJŚCIU NA POKŁAD SAMOLOTU?

Ze względów bezpieczeństwa pasażerów wszystkie urządzenia elektroniczne, zwłaszcza telefony komórkowe, należy wyłączyć na czas startu i lądowania samolotu do momentu wyłączenia/włączenia sygnalizacji „ZAPIĄĆ PASY”.

Î laptopów z wyłączoną funkcją WLAN/Wi-Fi, Î urządzeń typu iPad z wyłączoną funkcją WLAN/Wi-Fi, Î elektronicznych gier, MP3, odtwarzaczy DVD oraz CD.

PALENIE

ALKOHOL

Palenie na pokładach samolotów jest surowo zabronione. Dotyczy to również papierosów elektronicznych, gdyż aktualne przepisy nie rozróżniają rodzaju papierosów.

Jeśli mamy ochotę napić się alkoholu w samolocie linii Enter Air, możemy skorzystać z dostępnej na pokładzie oferty sky baru (patrz MENU str. 43). Spożywanie alkoholi własnych – zakupionych w strefie wolnocłowej na lotnisku oraz z oferty sprzedaży pokładowej na pokładzie samolotów Enter Air – jest zabronione. Z uwagi na bezpieczeństwo pasażerów załoga może odmówić sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym oraz niepełnoletnim.

TELEFONY KOMÓRKOWE MUSZĄ BYĆ WYŁĄCZONE PODCZAS CAŁEGO REJSU

N O TO L EC I M Y www.enterair.pl

41

N AS Z A F LOTA Obecnie nasza flota liczy 17 samolotów Boeing typu B737, które należą do najpopularniejszych samolotów używanych na trasach czarterowych.

BOEING 737-800 SP-ENQ SP-ENR SP-ENT SP-ENU

SP-ENV SP-ENW SP-ENX SP-ENY

SP-ENZ SP-ENO SP-ENP SP-ENG Liczba sztuk Długość Rozpiętość skrzydeł Prędkość przelotowa Wysokość przelotowa Zasięg Liczba miejsc

SP-ENL SP-ENM SP-ENN SP-ESA

SP-ESB JUŻ W IV KWARTALE 2018 DWA NOWE B737 MAX

17 39,5 m 34,35 m (35,81 m z wingletami) 823 km/h 13 650 m (41 000 stóp) ok. 5200 km 189

CZY WIESZ, ŻE...

Boeing 737 to najpopularniejszy na świecie wąskokadłubowy samolot pasażerski średniego zasięgu? Produkowany jest w USA od 1967 roku. Od tego czasu sprzedano 11 160 maszyn! Średnio co 5 sekund gdzieś na świecie startuje jedna z nich.

Maksymalna masa startowa Boeinga 737-800 wynosi 79 010 kilogramów? Pojedynczy samolot składa się z 367 000 części i 58 kilometrów wiązek elektrycznych, a na jego pomalowanie trzeba zużyć ponad 180 litrów specjalnej farby.

Jedna opona do Boeinga 737 kosztuje około 7000 $, a kompletne koło (opona + felga) – 15 000 $? Trzeba je zmieniać średnio co 150-200 lądowań.

Wbrew pozorom najbardziej zużywają się nie podczas lądowania, lecz w trakcie kołowania.

Paliwo lotnicze to nafta, ale bardzo dokładnie oczyszczona z parafiny?

Musi ona zachować płynność w bardzo niskich temperaturach, tj. do -55 0C na wysokości przelotowej, i nie zamarzać w samolotach parkujących na lotniskach syberyjskich.

CO ZROBIĆ, BY PODRÓŻ MINĘŁA NAM KOMFORTOWO?

Pijmy dużo wody.

Pomoże nam ona ugasić pragnienie, ale także orzeźwi w razie złego samopoczucia i objawów choroby lokomocyjnej.

Wykonujmy proste ćwiczenia, które pomogą pobudzić krążenie oraz uniknąć skurczów mięśni i bólów kręgosłupa.

Nie przeszkadzajmy innym pasażerom w podróży zbyt głośnym zachowaniem.

Ostrożnie otwierajmy półki.

Wyjmując swoje rzeczy, uważajmy, żeby nie zrzucić komuś na głowę innych bagaży.

Nie siadajmy na podłokietnikach i stolikach oraz nie pozwalajmy innym (np. dzieciom) na niewłaściwe korzystanie z nich.

Jeśli podczas startu i lądowania czujemy, że zatykają nam się uszy na skutek zmian wysokości i ciśnienia, często przełykajmy ślinę lub żujmy gumę.

Przed wylotem kupmy zatyczki do uszu. Częstym powodem zmęczenia jest hałas, który panuje w samolocie.

MENU www.enterair.pl

43

SZANOWNI PAŃSTWO, Witamy w Podniebnym Barze. Specjalnie dla Państwa przygotowaliśmy ofertę wyselekcjonowanych produktów najwyższej jakości. Jeżeli znajdą Państwo dla siebie lub swoich najbliższych atrakcyjny produkt, nasz personel pokładowy służy wszelką pomocą przy dokonaniu zakupu. Płatność może być realizowana gotówką w polskich złotych, walutach wymienialnych (USD oraz EUR) lub – na wybranych rejsach – za pomocą kart kredytowych (Visa, MasterCard, Diners Club, JCB International, American Express, Polcard). Enter Air ma prawo do zmiany cen bez wcześniejszego uprzedzenia. Zastrzega sobie również, iż ze względu na ograniczoną ilość miejsca na pokładzie oraz zmiany asortymentowe zakup wybranego przez Państwa towaru może się okazać niemożliwy. Z góry przepraszamy za ewentualne utrudnienia i dziękujemy za wyrozumiałość. Informujemy, że na pokładach samolotów Enter Air obowiązuje zakaz sprzedaży alkoholu osobom poniżej 18. roku życia. Załoga ma prawo odmówić sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym. Życzymy Państwu udanych zakupów i miłej podróży.

N A P OJ E G O R ĄC E H E R B ATA D I L M A H

M O K AT E C A P P U CC I N O O S M A K U WA N I L I O W Y M

K AWA N E S C A F É G O L D C Z E KO L A DA D ECO M O R R E N O L A F E S TA

6 00 ZŁ

1,5 €, 1,5 $

6 00 ZŁ

1,5 €, 1,5 $

WO DA / S O K I / N A P OJ E Z I M N E C O C A- C O L A | 3 3 0 M L

SPRITE | 330 ML

CO C A- CO L A ZERO | 330 ML

FA N TA | 3 3 0 M L

6 00 ZŁ

1,5 €, 1,5 $

6 00 ZŁ

1,5 €, 1,5 $

S O K J A B Ł KO W Y C A P PY | 330 M L SOK POMARAŃCZOWY C A P PY | 330 M L

W O DA N I EG A Z O WA N A KROPLA BESKIDU | 500 ML TO N I C K I N L E Y | 2 0 0 M L

SOK POMIDOROWY C A P PY | 200 M L

6 00

6 00

1,5 €, 1,5 $

1,5 €, 1,5 $

ZŁ

A KC E P T UJ E M Y P Ł AT N O Ś C I K A RTA M I

ZŁ

44

MENU www.enterair.pl

A L KO H O L E

8 00

10 00

12 00

ZŁ

ZŁ

ZŁ

2,0 €, 2,0 $

10 00 ZŁ

2,5 €, 2,5 $

WÓDKA ŻUBRÓWKA | 50 ML

WHISKY G R A N T ’ S | 50 M L

WÓDKA ŻUBRÓWKA B I A Ł A | 50 M L

BOURBON WILD TURKEY | 50 ML

TERAZ DO

20% TANIEJ

10 00

12 00

10 00

ZŁ

ZŁ

ZŁ

2,5 €, 2,5 $

GIN HENDRICK'S | 50 ML

8 00 ZŁ

2,0 €, 2,0 $

P I W O Ż Y W I EC | 3 3 0 M L

M E TA X A 5 * | 5 0 M L

TERAZ DO

20% TANIEJ

14

00 ZŁ

12 00 ZŁ

3,0 €, 3,0 $

W I N O C Z E R W O N E B A R E F O OT M E R LOT | 187 M L W I N O B I A Ł E B A R E F O OT P I N OT G R I G I O | 1 87 M L W I N O R Ó Ż O W E B A R E F O OT P I N K M O S C ATO | 187 M L

A KC E P T UJ E M Y P Ł AT N O Ś C I K A RTA M I

16

00 ZŁ

P R O S ECC O G A N C I A D.O.C . | 2 0 0 M L

14 00 ZŁ

3,5 €, 3,5 $

MENU www.enterair.pl

P R Z E K ĄS K I

6

00 ZŁ

1,5 €, 1,5 $

SNICKERS

Z ŁOT E M I S I E H A R I B O

6

M&M'S

1,5 €, 1,5 $

00 ZŁ

MARS TWIX K I T K AT C H U N K Y

C R O I S S A N T Z C Z E KO L A DĄ

TO B L E R O N E

Z U PA W I N I A RY P O M I D O R O WA Z MAKARONEM Z U PA W I N I A RY B A R S ZC Z C Z E R W O N Y

6 00

Z U PA W I N I A RY R O S Ó Ł Z K U RY

1,5 €, 1,5 $

Z U PA W I N I A RY Ż U R E K

ZŁ

6 00

ZŁ

ORZESZKI ZIEMNE FELIX

ZŁ

1,5 €, 1,5 $

8 00 2,0 €, 2,0 $

8 00

NUTELLA & GO K R U C H E PA LU S Z K I Z KREMEM

C H I P SY P R I N G L E S PA P R I K A

ZŁ

O R Z E S Z K I N I C N AC ' S

A KC E P T UJ E M Y P Ł AT N O Ś C I K A RTA M I

2,0 €, 2,0 $

C H I P SY P R I N G L E S ORIGINAL

45

46

MENU www.enterair.pl

KANAPKI

10 00 ZŁ

2,5 €, 2,5 $

KANAPKA Z SEREM

C I A B AT TA Z S E R E M

Pełnoziarnista bułka z serem oraz warzywami

Wyśmienita przekąska serwowana na ciepło

16 00 ZŁ

4,0 €, 4,0 $

KANAPKA Z WĘDLINĄ Pełnoziarnista bułka z wędliną oraz warzywami

C I A B AT TA Z S A L A M I I S E R E M Pyszna przekąska podawana na ciepło

DA N I A C I E P Ł E

DANIE WEGETARIAŃSKIE

20 00 ZŁ

5,0 €, 5,0 $

20 00 ZŁ

PIEROGI Z MIĘSEM* Pożywna przekąska, podawana z okrasą, na ciepło

5,0 €, 5,0 $

PIEROGI RUSKIE* Pożywna przekąska, podawana z cebulką, na ciepło

DANIE WEGETARIAŃSKIE

24

00 ZŁ

6,0 €, 6,0 $

KURCZAK Z ZIEMNIAKAMI I FA S O L K Ą* Pożywne danie serwowane na ciepło

* Oferta dostępna podczas rejsów trwających powyżej 5 godzin A KC E P T UJ E M Y P Ł AT N O Ś C I K A RTA M I

20

00 ZŁ

5,0 €, 5,0 $

NALEŚNIKI Z SEREM I BRZOSKWINIAMI* Smakowity deser podawany na ciepło

Chocimska 77, Warsaw tel. 22 848 12 25, 22 848 15 90 rozana@restauracjarozana.com.pl www.restauracjarozana.com.pl

is an elegant, cosy and unpretentious restaurants whose delicate and light Polish cuisine will surprise you with new flavours and specialties every day.

There is nothing else like it in Warsawâ&#x20AC;Ś