Issuu

P O WER

HE A T

RE N E W

Install Day 2026 De (energie)transitie? Die installeren wij. 230 exposanten, één dag De beurs wordt groen Informatieblad Techlink voor installatiebedrijven speciale technieken • Driemaandelijks vakblad

#3 #1 2026

techlink.be

Bezoek ons op Install Day Vrijdag 9 oktober 2026 • Hall B, stand 83

WIN een Bosch

warmtepomp t.w.v. ¤ 7.600,-

Compress 3800i Met de nieuwe Compress 3800i Lucht/water warmtepomp van Bosch overtuig je ook prijsbewuste klanten van het nut van een warmtepomp. De Compress 3800i is de laagste towermodule op de markt, die bovendien nog 20% lichter is dan het marktgemiddelde. Bovendien is ze verkrijgbaar voor 1 of 2 verwarmingskringen, zonder externe pompmodules.

EDITO

Install Day: waar een

hele sector samenkomt

Elke herfst volstaat één dag om het kloppend hart van onze sector te voelen. Op 9 oktober verwelkomt Brussels Gate de 9e editie van Install Day. Als ik terugblik op de weg die we hebben afgelegd, besef ik hoe ver we zijn gekomen: vorig jaar mochten we meer dan 5.300 bezoekers en 230 exposanten verwelkomen, goed voor een recordeditie. Achter die cijfers schuilt echter veel meer dan een vakbeurs. Ze tonen jaar na jaar aan dat Install Day is uitgegroeid tot hét niet te missen ontmoetingsmoment voor installatieprofessionals in België. De kracht van Install Day ligt precies in wat ook onze sector sterk maakt: onze volledige Integrated Value Chain samenbrengen onder één dak, op één dag. Van fabrikant tot distributeur, van distributeur tot installateur: wij (Tech)linken ze allemaal. Want onze sector werkt niet in silo's. Elektriciteit, HVAC, sanitair en energiebeheer komen vandaag steeds vaker samen in de handen van één professional: de multitechnieker. De energietransitie is een dagdagelijkse realiteit; ze wordt elke dag in de praktijk geïnstalleerd, dankzij de samenwerking tussen alle actoren in de keten. Die overtuiging wordt weerspiegeld in de nieuwe visuele identiteit van Install Day. Door het groen en donkerblauw van de Techlink omgeving over te nemen, bevestigt de beurs wat ze geworden is: niet langer louter een etalage van producten, maar het ontmoetingspunt van een sector op het kruispunt van technische installatie, duurzaam bouwen en de klimaattransitie. De blik is gericht op de duurzame toekomst. De uitdagingen kennen we maar al te goed: decarbonisatie, digitalisering en, misschien meer dan ooit, de War for Talent. Geen van die uitdagingen kunnen we alleen aangaan. Dat is precies de essentie van Install Day: samen gaan we verder, en kunnen we het verschil maken voor onze toekomstgerichte beroepen. Ik nodig u dan ook graag uit op 9 oktober. Kom de innovaties ontdekken, oplossingen vergelijken en uw netwerk uitbreiden. Maar neem vooral deel aan die collectieve dynamiek die Install Day al negen edities lang zo uniek maakt binnen onze sector. De toekomst van de installatietechniek begint bij de keuzes die we vandaag maken. Laten we die toekomst samen installeren.

TECHLINK | #3 2026 | 3

Karl Neyrinck VOORZITTER TECHLINK

TECHLINK MAGAZINE

Dit is het nieuwe vakblad voor alle professionals uit onze installatiesector: elektriciens, HVAC- en verwarmingsspecialisten, sanitair, domotica-integratoren, studiebureaus, fabrikanten en distributeurs. Het blad is ontstaan uit de fusie van Power+ en Heat+ en weerspiegelt de natuurlijke samensmelting van technieken in de energietransitie.

INHOUD EDITO

PERIODICITEIT

Driemaandelijks

Install Day: waar een hele sector samenkomt (Karl Neyrinck, voorzitter Techlink).............................................. 3

OPLAGE

4000 Nederlandstalig, 3000 Franstalig

BEHIND THE SCENE

VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Het leven bij Techlink, achter de schermen............................ 6

Carole Metzmacker carole.metzmacker@techlink.be Kleine Kloosterstraat 23 - 1932 Zaventem T. +32 2 720 40 80 info@techlink.be www.techlink.be

EVENTS DOSSIER INSTALL DAY 2026

Install Day krijgt een nieuw gezicht....................................... 10 Install Day in een nieuw jasje: de beurs kiest de kleuren van de transitie.................................................................................... 12 Klaar voor de nieuwigheden: wat u kan verwachten op Install Day 2026........................................................................... 14 Productdata als motor van de waardeketen: de sector mobiliseert zich........................................................ 54 Energy Transition Congress: Rewired by Techlink............. 64 Cebeo Technologie 2026: "Our Knowledge is Electric"................................................... 106 V2G in de praktijk: hoe Gent en Se-MoRE bouwen aan het slim laden van de toekomst........................................... 124

MANAGING DIRECTOR

Kris Van Dingenen kris.vandingenen@techlink.be

REDACTIETEAM

Sophie Lambert - hoofdredactrice sophie.lambert@techlink.be Sofie Lapière - Adjunct-hoofdredactrice sofie.lapiere@techlink.be

WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER:

Carole Metzmacker, Estelle Foret, Nathalie Kaniewski, Kurt Van Campenhout, Vincent Vancaeyzeele, Hans Verboven, Justin Lennertz, Jonas Cleiren, Bart Merema, Ellen Van Mello, Lenn Coussement, Eddy Janssens & Johan Chenot

PERSBERICHTEN

press@techlink.be

PUBLICITEIT

Inge De Ridder T. +32 53 80 87 47 Inge.deridder@techlink.be

VORMGEVING

Nikka Cuypers nikka.cuypers@embuild.be

DRUKWERK Graphius

AUTEURSRECHTVERKLARING

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De informatie in dit magazine werd met de grootste zorg samengesteld. De uitgever aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor schade als gevolg van niet of onjuiste vermelding van gegevens in dit magazine. De uitgever acht zich slechts gehouden tot verbetering in de eerstvolgende editie. Voor ondertekende artikels zijn alleen de auteurs aansprakelijk. Voor de inhoud van de advertenties zijn enkel de adverteerders aansprakelijk.

INHOUD

MANAGEMENT

Meer marge door betere processen..................................... 76

HEAT Magnetiet of hematiet: wat de kleur van het slib vertelt over uw installatie......................................................... 58 Koelen met en zonder warmtepomp (deel 9).................... 110

POWER Slim Laden in de praktijk: de laadpaal is zoveel meer dan een stekker................................................................................... 30 Laadinfra: de sector is klaar om een versnelling hoger te schakelen... maar de complexiteit is een remmende factor.............................................................................................. 66 Een blik op open-source EMS................................................... 94 Technische normen en Europese regels: bedreiging of groeikans voor de beveiligingsinstallateur?.................... 98

RENEW

Aquathermie: warmte uit water............................................. 40 Waterzijdig inregelen: van statisch naar dynamisch gedrag (deel 2).............................................................................. 92

INTEGRATED VALUE CHAIN

Techlink Awards 2027: Dien jouw project nu in!.................. 51 Vincent Vanderkimpen , zaakvoerder van Vinc Energy: "Een gasketel? Die installeer ik niet meer"........................... 72 Stefanie Schneider (Cebeo): "Elektrificatie stuwt alle grote evoluties in de sector".................................................... 82

LEGAL CO2-criteria winnen terrein in de Belgische overheidsopdrachten ................................................................ 44 Laadkosten van een bedrijfswagen: hoe zit het nu?.......... 70 Eerste decretale omzetting Vlaamse taxshift gezet..... 120

EDUCATION Tekort aan technici: Vlaanderen, Wallonië en Brussel komen tot dezelfde conclusie.................................................. 26 Install Tomorrow Jobs: dé conversietool die interesse omzet in sollicitaties................................................................... 28 Van Halle tot Texas: Techlink en het Innoptus Solar Team blijven grenzen verleggen......................................................... 88 Techlink Academy - Blijven leren. Sterker installeren... 102 Dankzij de inzet van Techlink-leden schitteren de installateurs van morgen in de scholenwedstrijd Install Skills ............................................................................... 116

WHAT'S NEW ....................................................... 126

BEHIND THE SCENE

Achter de schermen bij TECHLINK Achter TECHLINK schuilt veel meer dan een federatie alleen: het zijn mensen, projecten, evoluties en gedeelde momenten die ons netwerk elke dag tot leven brengen. Met onze nieuwe rubriek Behind the Scene bieden we een blik achter de schermen van het federatieleven: veranderingen, nieuwe gezichten, belangrijke benoemingen en informele momenten die het ritme van TECHLINK bepalen en die we regelmatig met onze leden delen.

Internationale Dag van de Elektricien: 2,7 miljoen professionals geven de Europese (energie)transitie vorm Op 10 juni vierde EuropeOn de Internationale Dag van de Elektricien onder het thema "Skilled hands, resilient Europe". De datum is niet toevallig gekozen: op 10 juni wordt André-Marie Ampère herdacht, de Franse natuurkundige wiens werk de grondslagen heeft gelegd van het elektromagnetisme. Achter het symbool schuilt een sector die telt. In Europa werken 2,7 miljoen professionals in meer dan 420.000 bedrijven in de elektrotechnische installatiemarkt. Zij ontwerpen, installeren en onderhouden de systemen waarvan ziekenhuizen, openbare netwerken, fabrieken en woningen afhangen. Zonder hen blijft de energietransitie een ambitie zonder de handen om ze waar te maken. Dat was precies de boodschap die EuropeOn uitdroeg in Brussel, tijdens een evenement met professionals uit de sector en Europese vertegenwoordigers, waaronder Europees parlementslid Thomas Pellerin-Carlin. De campagne bracht ook concrete parcours in de kijker, zoals dat van Euroskills-kampioen John Eggebeen, als bewijs dat het vak solide loopbaanperspectieven biedt, van jonge installateur met leerovereenkomst tot bedrijfsleider. Het tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten blijft een zorgwekkend thema op Europees niveau. De Dag van de Elektricien is ook een kans om daarop te antwoorden: het beroep valoriseren, nieuwe profielen

aantrekken, en aantonen wat elektriciteit werkelijk betekent in termen van stabiele jobs en toekomst. Techlink is lid van EuropeOn, de Europese federatie die de nationale verenigingen van de elektrotechnische installatiemarkt verenigt. Vanuit die rol delen wij dit engagement voor de erkenning en zichtbaarheid van een sector die nooit stilstaat.

TECHLINK | #3 2026 | 6

BEHIND THE SCENE

Techlink op de STG EXPO26 Op 5 juni in Laakdal en op 19 juni in Brugge verzamelde STG meer dan 500 professionals uit de HVAC- en sanitairsector voor zijn jaarlijkse evenement EXPO26. Meer dan 45 leveranciers tekenden present met een stand, er waren 2 informatiesessies door vakexperts en Kamal Kharmach sloot af met een keynote over de economische uitdagingen van de sector. Een vol programma dat duidelijk in de smaak viel: deelnemers spraken van "een ideale combinatie van kennis en netwerken”. Techlink was eveneens aanwezig met een stand in Laakdal en in Brugge, waar Wilfried De Greef, Education & Skills Manager, ook een presentatie voor zijn rekening nam. Voor Dirk Baetens, Account Manager, was het vooral een kans om installateurs te ontmoeten die je buiten dit soort evenementen zelden tegenkomt.

Keynote – Europa ontwaakt! Op woensdag 10 juni organiseerde Embuild Oost-Vlaanderen een inspirerend evenement in het Provinciehuis in Gent, met professor Hendrik Vos als keynote spreker. Ook Techlink Oost-Vlaanderen riep haar leden op om deze boeiende avond bij te wonen. Wat hebben Europa en de bouwen installatiesector met elkaar gemeen, vraag je je misschien af ? Meer dan ooit hebben Europese regelgeving en geopolitieke ontwikkelingen een directe impact op onze sector. Europese richtlijnen worden vertaald naar nationale klimaatdoelstellingen, terwijl geopolitieke spanningen hun invloed laten voelen op onder meer de energieprijzen en de beschikbaarheid van grondstoffen.

"Wat je waardeert aan zo'n event, is dat mensen er zijn om bij te leren en te praten, niet om prijzen te vergelijken. We hebben inhoudelijke gesprekken gevoerd met leden die we normaal maar één of twee keer per jaar zien, en kennisgemaakt met installateurs die Techlink nog niet kenden. Dat doet een beurs nog altijd beter dan een telefoontje of een mail." - Dirk Baetens, Account Manager Techlink.

Professor Vos bracht een inspirerend verhaal over Europa, geschiedenis, vertrouwen en samenwerking met onverwachte wendingen. Zoals hij het treffend verwoordde: “Geschiedenis schrijven is, net als bouwen, een werk van mensen. Geen droom is ooit te zot; wat vandaag onrealistisch lijkt, kan morgen vanzelfsprekend zijn.”

De Techlink stand

Met tal van anekdotes, verrassende weetjes en voorbeelden wist professor Vos het publiek van begin tot eind te boeien. Zijn enthousiaste en toegankelijke vertelstijl maakte van deze keynote een onvergetelijke ervaring. We hadden gerust nog uren kunnen blijven luisteren naar zijn inspirerende verhalen. Een bijzonder geslaagde avond die nog lang zal nazinderen.

TECHLINK | #3 2026 | 7

BEHIND THE SCENE

Worldskills Belgium Op dinsdag 16 juni 2026 werd Techlink uitgenodigd voor een rondetafelgesprek over de uitrol van WorldSkills Belgium in Vlaanderen. De bijeenkomst vond plaats in VITO Hoogstraten, een weloverwogen locatie. De school kan namelijk terugblikken op meerdere succesvolle deelnames aan WorldSkills. Vorig jaar volgde Techlink al het traject van leerkracht Koen Maes, die samen met zijn leerlingen tot driemaal toe goud behaalde tijdens de finale van WorldSkills Belgium. Worldskills Belgium geniet in het Vlaamse lands gedeelte echter nog niet dezelfde naamsbekendheid dan in Wallonië. Tijdens het gesprek werd besproken op welke manier dit succesvol in Vlaanderen zou kunnen worden uitgerold en op welke manier er succesvol kan worden samengewerkt met stakeholders en bestaande wedstrijden/sectorinitiatieven. Ook Peter De Prins, voorzitter van Techlink Antwerpen en bestuurslid van Techlink, was aanwezig. Hij maakte van de gelegenheid gebruik om een rondleiding te krijgen in de praktijklokalen van de afdeling sanitair, die een schoolvoorbeeld zijn van hoe kwaliteitsvolle praktijklokalen kunnen bijdragen aan een positief imago voor onze installatieberoepen.

Wilfried De Greef en Peter De Prins tijdens de ronde tafel.

TECHLINK | #3 2026 | 8

Peter De Prins en Koen Maes in gesprek in de praktijklokalen.

BEHIND THE SCENE

09.10.2026 • Brussels gate

Elektro • HVAC • Sanitair • Installatietechnieken

EEN DAG OM DE TECHNOLOGIEËN VAN MORGEN TE ONTDEKKEN

GRATIS TOEGANG - SCHRIJF JE IN

Info & inschrijving installday.be

ORGANISED BY

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

Op 9 oktober heeft de hele sector een afspraak in Brussels Gate

Één dag, één locatie... waar de volledige installatiesector onder één dak verzamelt. Op 9 oktober keert Install Day terug naar de Brussels Gate in Groot-Bijgaarden, voor de editie 2026 die in het teken van de energietransitie staat. Een overzicht van een niet te missen afspraak, voor we in de volgende pagina's verder de beurs en haar exposanten belichten.

Ons Members Affairs team is aanwezig om al uw vragen te beantwoorden

Op de Techlink stand ontdekt u onze campagne gericht op jonge talenten: Install Tomorrow

Sinds zijn ontstaan heeft Install Day zich opgeworpen als dé jaarlijkse ontmoetingsplaats voor professionals in elektro, HVAC, sanitair en installatietechnieken. Het principe blijft onveranderd: op één dag, op één centrale locatie, de nieuwste innovaties van de sector ontdekken, testen en uitproberen. Een 'one-stop'-beurs waar je vergelijkt, je informeert en netwerkt – gratis catering inbegrepen. De cijfers onderlijnen het succes van het evenement. In 2025 maakten meer dan 5 300 professionele bezoekers de verplaatsing. Voor 2026 hebben meer dan 230 merken een stand gereserveerd, verspreid over 15.000 m² in drie hallen en twee tenten. Install Day is dus met recht en

INSTALL DAY IN CIJFERS ●

+ 5.000 professionele bezoekers

●

+ 230 exposanten

●

15.000 m² - 3 hallen - 2 tenten

●

1 dag, 1 locatie, gratis catering

SAVE THE DATE ● ●

●

Vrijdag 9 oktober 2026 van 9.00 u tot 19.00 u Brussels Gate (voormalige Brussels Kart Expo) A. Gossetlaan 9, 1702 Groot-Bijgaarden Gratis toegang na inschrijving — www.installday.be

Het volledige Techlink team vindt u op stand 93 in hal B

reden dé grootste afspraak van het jaar van én voor de installatiesector. Maar de editie 2026 doet meer dan groeien: ze krijgt een nieuw gezicht. De beurs onthult een nieuwe visuele identiteit met een nieuw logo en een nieuwe huisstijl om de koerswijziging van de hele sector te weerspiegelen. Decarbonisatie, warmtepompen, fotovoltaïsche energie, opslag, elektrisch laden, multitechnieken: de installateur van vandaag is niet meer die van gisteren, en Install Day wil hem begeleiden in die transformatie. Op het programma dit jaar: innovatieve producten en technieken voor elektro, HVAC en sanitair, digitale tools en beheersoftware, live demonstraties en ruime ontmoetingsruimtes voor installateurs en leveranciers. Alles in een sfeer die resoluut gericht is op de toekomst van het vak. In de volgende pagina's bieden we u een volledig voorproefje van deze editie: de nieuwe identiteit van de beurs toegelicht door de ontwerpster zelf, de exposanten die u niet mag missen en de nieuwigheden die op 9 oktober in de kijker staan. Veel leesplezier! En wij kijken er alvast naar uit u te mogen ontvangen in Brussels Gate. Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 10

Ontdek hoe je elke installatie efficiënter maakt met de oplossingen van Pipelife en Preflex Master3Plus binnenrioleringsysteem in PP voor superieure geluidsisolatie

pipelife.be

NIEUWE producten

Bezoek ons op stand 117

Halogeenvrije flexibele, voorbedrade buizen met kleurcodes Voor elke installatie de perfecte inbouwdoos NIEUWE kleurcodes

Universeel

Luchtdicht

B45-B65

Akoestisch

Brandwerend Universeel PB50-PB65

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

Install Day krijgt een nieuw gezicht Nog een paar dagen voor de deuren opengaan, en Install Day toont zich van haar nieuwste kant: weg met het rood en het blauw, dat plaats maakt voor een groene kleurovergang met Techlink accenten. Een restyling van de hand van Estelle Foret, Graphic Designer bij Techlink, die er de kans in zag om de kleuren van de energietransitie te integreren. Waarom veranderen?

Een kleurovergang die transitie uitstraalt

"Het hele Marketing Team vond dat de oude visuele identiteit, de kleurcodes en de symbolen niet meer echt de realiteit van vandaag weerspiegelden", benadrukt Estelle Foret. De twee druppels verbonden door een bliksemschicht, het rood van de warmte, het blauw van water en elektriciteit – die hadden hun tijd nu wel echt gehad. "We wilden de beurs een nieuwe impuls geven, met een visuele insteek die meer gericht is op de energietransitie, en het imago van de sector een frisse wind geven."

Eerste ingreep: de kleur. "We zijn overgestapt van rood en blauw naar een groene kleurovergang en marineblauw, symbool voor de energietransitie, dat aansluit bij het logo van Techlink", legt ze uit. De bedoeling: de beurs verankeren in het universum van haar federatie. "We willen dat het logo duidelijk gelinkt is aan de beurs Install Day en aan Techlink." Weg dus met de clichés: "Dat het blauw voor elektro, rood voor verwarming plaats kan maken voor een nieuw elan – dat verandert alles."

Het icoon wint aan verfijning en betekenis. "Het icoon kan gezien worden als een gestileerde bliksemschicht die de elektrotechniek vertegenwoordigt, of als een vlam: iedereen kan er in zien wat hij wil", vat Estelle Foret samen. Één enkel symbool voor de twee grote vakgebieden van de beurs, dat ook de convergentie van technieken en de evolutie van het installateurberoep weerspiegelt, namelijk dat een installateur hoe langer, hoe meer– echte energieadviseur is. De typografie blijft ongewijzigd. "Ik heb het lettertype van het oude logo behouden, maar het anders uitgewerkt, als één woord, met een lichte kleurovergang", om "het logo te laten evolueren zonder een breuk te creëren." Met een nieuwe tagline: Powered by Techlink, worden de linken duidelijk gesteld.

De mens centraal Het logo is slechts een onderdeel van een bredere visuele identiteit, die al getest werd op de Techlink stand in 2025. De rode draad: de mensen die dagdagelijks het verschil op het (installatie)terrein maken. "Onze core business is de energietransitie, elektro, HVAC... Maar wat boven alles centraal blijft, zijn de vak-

TECHLINK | #3 2026 | 12

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

Een nieuwe website luidt een nieuw tijdperk in De vernieuwde visuele identiteit gaat gepaard met een nieuwe website. De oude site bood weliswaar functionele navigatie, maar een verouderde gebruikerservaring die weinig aansloot bij het vernieuwde imago van de beurs. De nieuwe site op www.installday.be opteert voor een radicaal strakker en moderner design. Vanaf de homepage is de interface gericht op de essentie: de datum, de locatie en twee aparte trajecten naargelang het profiel van de bezoeker (bezoeker of exposant). De nieuwe huisstijl (groen en marineblauw, nieuwe logo) is volledig doorgetrokken op het platform, wat zorgt voor een totale visuele coherentie tussen de website en de andere communicatiemiddelen. Deze digitale restyling voltooit de globale transformatie van het merk Install Day en zorgt ervoor dat elk contactpunt – online én op het terrein – dezelfde visie uitstraalt: een beurs die helemaal mee is én openstaat voor de toekomst van de technische installaties.

mensen, onze leden", benadrukt ze. Vandaar beelden in dubbele belichting: bouwvakkers met helm, in profiel, de blik omhooggericht, geprojecteerd op landschappen met warmtepompen, zonnepanelen en groen. "Dat geeft een positieve en dynamische indruk. En het landschap in overbelichting toont concreet onze sector.

Estelle Foret

Een nieuw gevoel De nieuwe huisstijl wordt overal ingezet: signalisatie bij aankomst, bedrukte banners, communicatie aan exposanten en bezoekers, en niet te vergeten de volledig vernieuwde website installday.be. "Het zal een heel ander gevoel geven dan dat rood en blauw, die tijdlang perfect waren, maar nu duidelijk aan verjonging én vergroening toe waren", lacht Estelle Foret. Afspraak over een paar dagen, op 9 oktober, in de Brussels Gate in Groot-Bijgaarden, om deze frisse look van Install Day in het echt te ontdekken. Sophie Lambert

www.caleffi.com

WARMTEPOMPPAKKETTEN VAN BASISBESCHERMING TOT MAXIMALE OPTIMALISATIE

EXPERT Beste bescherming, direct vanaf de eerste doorgang ESSENTIAL Functionele basisbescherming

MONOBLOCK PAKKETTEN ADVANCED Verhoogde efficiëntie en betrouwbaarheid

Voor een efficiënte, betrouwbare en duurzame werking van warmtepompen biedt Caleffi drie zorgvuldig samengestelde installatiesets. Elk pakket bevat hoogwaardige componenten, afgestemd op het type systeem en het benodigde vermogen. Of je nu kiest voor basisbescherming of maximale systeemoptimalisatie, er is altijd een passend pakket beschikbaar. CALEFFI GUARANTEED.

Warmtepomppakketten_185x130_BE-NL_v3.indd 1

23-6-2026 13:40:28

TECHLINK | #3 2026 | 13

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

Klaar voor de nieuwigheden: wat u kan verwachten op Install Day 2026 Eén dag om een voorsprong te nemen. Op 9 oktober brengen meer dan 230 exposanten in Brussels Gate alles samen wat de installatiesector in beweging brengt. Warmtepompen van de nieuwste generatie, hybride verwarmingsoplossingen en biomassa, ventilatie en binnenluchtkwaliteit, waterbeheer en -behandeling, domotica en slim energiebeheer, verlichting, professioneel gereedschap en werfbeheersoftware: alle grote trends van het vak zijn onder één dak te ontdekken en te testen. Geen tijd om alles de dag zelf te bekijken? Dit is een voorproefje. In de volgende pagina's presenteren de aanwezige merken en exposanten in Brussels Gate u elk in enkele regels de nieuwigheid die ze dit jaar in de kijker willen zetten. Zo kunt u uw bezoek voorbereiden, de stands aanduiden die u niet mag missen en op 9 oktober helemaal voorbereid naar de beurs trekken.

WARMTEPOMPEN & VERWARMING

lucht-watertechnologie voor hydraulische verwarming en sanitair warm water, alles vanuit één buitenunit. Al Daikin-partner of gewoon benieuwd? De experts van het merk staan klaar. Stand 74, Hal B

Viessmann: de Vitocal 200-A ie, ontworpen voor de installateur

Daikin: twee residentiële innovaties voor de energietransitie Daikin nodigt u uit om zijn nieuwste innovaties te ontdekken. De experts presenteren er residentiële oplossingen voor verwarming, airconditioning en sanitair warm water, ontwikkeld om de uitdagingen van de energietransitie aan te gaan. Twee belangrijke innovaties staan centraal. De nieuwe Altherma 4 werkt op R290, een natuurlijk koudemiddel: het is de nieuwste generatie residentiële warmtepompen van het merk. De X Series is dan weer het eerste residentiële Daikin-systeem dat lucht-luchttechnologie voor verwarming en koeling combineert met

Met de Vitocal 200-A intelligent energy luidt Viessmann een nieuw tijdperk in. Deze monoblock lucht/waterwarmtepomp is ontwikkeld voor zowel nieuwbouw als renovatie en combineert een brede inzetbaarheid met een eenvoudiger installatie. Dankzij aanvoertemperaturen tot 75 °C is ze ook geschikt voor bestaande radiatoren. Geïntegreerde componenten, compacte binnenunits en transportvriendelijke buitenunits helpen installateurs sneller en overzichtelijker te werken. Met verschillende binnenunitvarianten, Viessmann One Base Intelligence en ondersteuning via ViGuide biedt het systeem extra flexibiliteit bij ontwerp, inbedrijfstelling en service. De Viessmann-experts zijn aanwezig om toekomstige projecten te bespreken. Standen 100 & 101, Hal B

TECHLINK | #3 2026 | 14

Stand 74 Hall B

Lucht koelen en verwarmen

Vloeren, lage temperatuur radiatoren en sanitair water verwarmen

X Series Meerdere technologieën in één warmtepomp. De nieuwe X Series combineert lucht-lucht- en luchtwatertechnologie in één flexibele oplossing voor residentiële projecten. Op slechts één buitenunit kunnen maximaal vier luchtlucht binnenunits worden aangesloten, terwijl het systeem ook warm water produceert voor vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren, én voor sanitair warm water. De X Series is bijzonder geschikt voor nieuwbouw en grondige renovatieprojecten tot 150 m² en zorgt het hele jaar door voor optimaal comfort. www.daikin.be - 0800 840 22

DOSSIER · INSTALL DAY 2026 Buderus: monobloc warmtepompen zonder drempel Wilt u starten met het installeren van monobloc warmtepompen? Buderus helpt u een flink eind op weg. Op de stand ontdekt u de nieuwste en meest toegankelijke warmtepomp van het merk: een monobloc, waarbij u tijdens de installatie zelf geen koeltechnische handelingen hoeft uit te voeren. En om u over uw drempelvrees heen te helpen, biedt Buderus bij uw eerste installatie gratis ondersteuning aan door een eigen installateur, die u ter plaatse tekst en uitleg komt geven. Stand 92, Hal B

VENTILATIE DUCO: slimme ventilatie op Install Day 2026 Op vrijdag 9 oktober strijkt DUCO neer op standen 187 & 194 met een stevige lading innovatie. Blikvanger is de DucoBox Focus Connected: dankzij geïntegreerde connectiviteit sturen installateurs en bewoners hun ventilatie voortaan via app of domotica. Wie hogere debieten nodig heeft, ontdekt de nieuwe DucoBox Energy Comfort D250, D350 en D450 — sneller geïnstalleerd en nog efficiënter in warmteterugwinning. Ook het kanalensysteem evolueert: DucoFlex 2.0 debuteert met een minimum aantal onder-

delen voor maximale flexibiliteit en de hoogste luchtdichtheidsklasse (ATC1), voor minder drukverlies en minder geluid. Drie primeurs, één duidelijke boodschap: ventileren wordt slimmer, sneller en stiller. Kom het zelf ervaren. Standen 187 & 194, Hal D

KOELING & HVAC-DISTRIBUTIE Frigro: uw grossier voor koeltechniek, warmtepompen en koelcellen

Itho Daalderop: het binnenklimaat als geheel Warmtepompen, ventilatie en warm water: Itho Daalderop toont hoe de nieuwste oplossingen samenwerken voor een comfortabel, duurzaam en energiezuinig binnenklimaat. Op de stand staan de WPU 6G, de nieuwe standaard in bodemwarmtepompen; Amber, de stille lucht-waterwarmtepomp voor renovatie en nieuwbouw; Green Energy Pulse & Power Boilers®, voor slimme opslag van zonne-energie in warmte; A Pure Vent D300/D375, ventilatie met warmterugwinning; en S Pure EPiC, EPB- en EPC-conforme spotventilatie. De experts beantwoorden uw technische vragen en denken mee over de beste oplossing voor uw project.

Frigro bouwde op dit terrein een stevige reputatie op. Het bedrijf beschikt over een compleet gamma, ruime voorraden, technische ondersteuning en online tools. Zo kunt u voor, tijdens en na uw project rekenen op deskundig advies en begeleiding. Via Frigro Services geniet u bovendien van een uitgebreide dienstverlening. Stand 96, Hal B

Stand 106, Hal B

TECHLINK | #3 2026 | 16

MANAGEMENT

THE ENERGY FAMILY Priority to Energy Savings

R32

REFRIGERANT

R290 NATUURLIJK KOUDEMIDDEL

Het volledige gamma voor de warmtepomp-installateur Ruime voorraad Technische ondersteuning Opleidingen Online tools

Hall B - Stand 96

Drieslaan 10 8560 Moorsele

056/41.95.93 info@frigro.be

www.frigro.be

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

REGELING & DOMOTICA Resideo Honeywell Home: temperatuur regelen per kamer

Wie in een woning om optimaal comfort vraagt, heeft het bijna altijd over temperatuur. Onder het merk Honeywell Home toont Resideo de evohome, die de temperatuur in elke kamer nauwkeurig stuurt, de slimme T6-thermostaat waarmee de bewoner zijn verwarmingsinstallatie thuis en op afstand regelt, en de HCC100 multizoneregelaar voor een optimale sturing van zowel vloerverwarming als vloerkoeling. De producten worden ter plaatse gedemonstreerd. Ook te bekijken: het Resideo-assortiment loodvrije wateroplossingen. Stand 5, Hal A

Siemens: gebouwautomatisering ondersteund door AI Of het nu gaat om residentieel of commercieel vastgoed: Siemens biedt schaalbare, multidisciplinaire oplossingen voor slimme gebouwautomatisering. Van draadloze sensoren en compacte regelaars tot geavanceerde HVAC-sturing, energiemonitoring en integratie in opensource cloudplatformen. Residentieel: snelle en eenvoudige installatie, intuïtieve bediening van slimme thermostaten, kleppen en sensoren die naadloos samenwerken. Commercieel: krachtige regelaars, data-analyse en systeemintegratie voor maximale grip op prestaties, duurzaamheid en operationele kosten. Met AI-ondersteunde engineering en inbedrijfstelling verkort u de doorlooptijd en minimaliseert u fouten. Efficiëntere en meer comfortabele gebouwen die klaar zijn voor de toekomst. Het volledige gamma is te ontdekken op de stand. Stand 163, Hal D

HVAC-COMPONENTEN Caleffi: roestvrij staal en magnetische filtratie Caleffi stelt zijn nieuwste oplossingen voor moderne, duurzame HVAC-installaties voor. Een van de blikvangers is het nieuwe assortiment in roestvrij staal: evenwichtflessen, pompgroepen en verdelers die sterkte combineren met een laag gewicht, hoge corrosiebestendigheid en een hoogwaardige afwerking. Daarnaast maakt u kennis met de nieuwe CALEFFI XL, een magnetische filter in RVS die onzuiverheden vanaf de eerste doorgang efficiënt afscheidt en zo de prestaties en betrouwbaarheid van verwarmings- en koelsystemen beschermt. De Caleffi-specialisten staan klaar om uw projecten en technische uitdagingen te bespreken. Stand 169, Hal D

Wilo: van HVAC-circulator tot condensaatpomp Wilo brengt op zijn stand oplossingen samen voor HVAC, regenwaterrecuperatie en afvoer. Voor HVAC zijn dat onder meer de Yonos PICO, Atmos PICO en Varios PICO. Voor regenwaterrecuperatie staan de Extract FIRST COMFORT en de MedaPRO opgesteld. De nieuwigheid van dit jaar heet Wilo-NovaCON: een compacte en betrouwbare condensaatpomp. Gedreven door de strategie Creating, Caring & Connecting werken wereldwijd 9.000 medewerkers aan innovaties die de levenskwaliteit verbeteren. In België ondersteunt Wilo al meer dan 90 jaar distributeurs, installateurs en professionele eindgebruikers met een team van 40 experts. De specialisten staan op de stand klaar om de mogelijkheden voor uw toepassingen te bespreken. Stand 82, Hal B

TECHLINK | #3 2026 | 18

JAAR

GARANTIE *

Gemaakt voor slim comfort & controle. Slimme verwarming, eenvoudig gemaakt.

Kies de Honeywell Home T6 slimme thermostaat

* De voorwaarden van het Resideo 5-jarige garantiebeleid zijn van toepassing, ga naar resideo.com/warranty © 2025 Resideo Technologies Inc. Alle rechten voorbehouden. Het handelsmerk Honeywell Home wordt gebruikt onder licentie van Honeywell International Inc. Deze producten worden vervaardigd door Resideo Technologies Inc. en zijn dochterondernemingen.

61283 T6 advertentie BE-NL 185x130.indd 1

20-01-2026 11:07

NIEUW Wilo-NovaCON

Compacte en betrouwbare condensaatpomp. Eenvoudige installatie dankzij meerdere aansluitmogelijkheden aan de inlaatzijde. Montage mogelijk zonder extra toebehoren. Snel en eenvoudig onderhoud dankzij de afneembare beschermkap. Perfect afgestemd op woonomgevingen dankzij het compacte ontwerp, verschillende installatiemogelijkheden (wand- of vloermontage) en een stille werking (<45 dBA).

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

vereenvoudigt het vullen en leegmaken van het bad. Aan productzijde ontdekt u LavaPura Element, het eerste douche-wc van het merk, de waterbesparende Activera Showerpipe, de Tecturis-kranen en de Ecostat Fine-thermostaat. Eén leverancier, van inbouwlichaam tot afwerking, voor de volledige badkamer.

SANITAIR & BADKAMER

Stand 77, Hal B

Sunshower: zonlicht onder de douche

GROHE: innovatie en loyaliteitsvoordelen voor installateurs GROHE toont hoe innovatie het werk van de installateur eenvoudiger én efficiënter maakt. Ontdek de nieuwste Euphoria- en Tempesta-douches in GROHE PVD Colors, uitgerust met AquaBooster-technologie, waarmee gebruikers eenvoudig schakelen naar een krachtigere waterstraal. Maak ook kennis met de installatieoplossingen voor achter de muur, zoals de Rapido (Heat Recovery) doucheframes en de Rapid SL(X) toiletframes. Ook het GROHE+ loyaliteitsprogramma wordt uitgelicht, met exclusieve voordelen voor installateurs.

Wie een badkamer renoveert, zoekt iets speciaals: functioneel, stijlvol en met een wow-effect. Sunshower biedt zonlicht tijdens het douchen en past in vrijwel iedere badkamer. De installatie is eenvoudig. De missie? Gezondheid stimuleren met veilig zonlicht, om u fitter, energieker en comfortabeler te voelen. Het infrarood is bijzonder geschikt voor sporters, mensen met spierpijn of gewrichtsklachten en iedereen die wil genieten van weldadige warmte. Het laag gedoseerde UV-licht brengt de vitamine D-productie op natuurlijke wijze op gang. Ontdek Sunshower zelf en ervaar wat licht kan doen. Stand 184, Hal D

Stand 121, Hal B

Hansgrohe: 125 jaar innovatie, van inbouw tot afwerking hansgrohe zet de techniek naar voor. De iBox universal 2 blijft de universele basis voor inbouw: één product voor alle doucheoplossingen van het merk. Het iFrame inbouwelement is de nieuwigheid voor het toilet, te combineren met de nieuwe bedieningsplaten. De nieuwe Exafill

SCHELL: de SCHELLTRONIC E², slimme techniek voor sanitaire ruimtes SCHELL breidt zijn digitale armaturengeneratie E² uit met de SCHELLTRONIC E²: een elektronische opbouw-urinoirspoeler, ontwikkeld voor openbare en commerciële sanitaire ruimtes. Het nieuwe model combineert een strak, modern design met slimme technologie en waterbesparende functies, en speelt daarmee in op de groeiende vraag naar hygiënische, duurzame en eenvoudig te beheren sanitaire oplossingen. Het E²-assortiment omvatte al elektronische wastafelkranen uit de series XERIS, CELIS en PURIS. De focus blijft dezelfde: maximale betrouwbaarheid, eenvoudige installatie en optimale drinkwaterhygiëne. Stand 159, Hal D

TECHLINK | #3 2026 | 20

Activera NEW

De douche die lichaam en geest verfrist, op elk moment.

Bestaat ook in rond formaat en Matt Black

Ook beschikbaar met een ShowerTablet Select

FlexPower

Constante prestaties, zelfs bij lage druk. De nopjes passen zich aan om een krachtige straal te garanderen.

VarioFix

De hoogte van de houder is verstelbaar, om de bestaande boorgaten opnieuw te gebruiken. Voor renovaties.

Select

De geïntegreerde Select-knop op het straalschijf maakt het eenvoudig om van straalsoort te wisselen.

QuickClean+

Een eenvoudige veeg en kalk is verleden tijd. Wrijf gewoon over de siliconen noppen en de kalkaanslag verdwijnt.

pro.hansgrohe.be

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

LOODGIETERSWERK & LEIDINGEN

Pipelife: drie sterke redenen om stand 117 te bezoeken

FACQ: Cosmo, een betrouwbare basis voor duurzame installaties Bezoek de stand van FACQ en ontdek Cosmo, een merk dat FACQ exclusief verdeelt in België. Op de stand brengt FACQ verschillende Cosmo-componenten samen in één overzichtelijke opstelling. Van expansievat en buffervat tot boiler, cv-kraanwerk, vuilafscheider, pompen, pompgroepen en vloerverwarming: zo ontdekt u hoe deze onderdelen samen een duurzame verwarmingsinstallatie vormen, klaar voor een koppeling met een warmtepomp. Met Cosmo biedt FACQ installateurs betrouwbare componenten met een sterke prijs-kwaliteitverhouding, zodat zij hun klanten duurzame en kwalitatieve oplossingen kunnen aanbieden. Standen 90 & 97, Hal B

AEG: slimme waterverzachters voor elke woning Het gamma AEG-waterverzachters is vernieuwd: Slim 14L, Universal 22L, Family 26L en Mix Hybride 17L. Dankzij het Intelligent Verbruik-systeem werken alle modellen efficiënt en besparen ze water en zout. De Mix Hybride verbetert bovendien de drinkwaterkwaliteit dankzij een geïntegreer de actieve koolstoffilter. Elk toestel wordt installatieklaar geleverd met bypass, flexibele aansluitingen, handleiding en een com plete voorfilterset: filterhuis, filter, muurbeugel en filtersleutel. De eerste levering én de eerste opstart zijn gratis. Professioneel onderhoud is op vraag beschikbaar.

Om te beginnen is er de uitbreiding van het Master3Plus-assortiment: een nog ruimere keuze, meer flexibiliteit en toekomstgerichte oplossingen voor installateurs van binnenrioleringssystemen. Voor elektro-installateurs is er de vernieuwing binnen de halogeenvrije Preflex SAFE voorbedrade buizen: meer overzicht, snelheid en veiligheid op de werf dankzij kleurcodes gelinkt aan het type kabel in de buis. Tot slot presenteert Pipelife een assortiment inbouwdozen, ontworpen met het oog op installatiegemak, kwaliteit en betrouwbaarheid. Kom zeker langs en ontdek hoe u elke installatie efficiënter maakt. Stand 117, Hal B

KESSEL: wereldprimeur voor een eenvoudigere installatie van opvoerinstallaties Met de nieuwe CleverLoop en CleverVent vereenvoudigt KESSEL de installatie van opvoerinstallaties aanzienlijk. CleverLoop vervangt de klassieke terugstuwlus door een mechanische systeemscheider, terwijl CleverVent be- en ontluchting mogelijk maakt zonder aparte leiding naar het dak. Beide oplossingen kunnen volledig in de opstelruimte worden geïnstalleerd, waardoor complexe plafonddoorbraken en extra leidingwerk niet meer nodig zijn. Dat maakt ze bijzonder interessant voor renovaties én nieuwbouw en kan de installatiekosten tot 70 procent verlagen. De innovatieve systemen zijn uitvoerig getest door TÜV Rheinland en vormen met DIN SPEC 3615 een nieuwe technische standaard voor gebouwafwatering. Stand 88, Hal B

Stand 50, Hal A

TECHLINK | #3 2026 | 22

POWER FACQ. EEN PROFESSIONAL AAN JOUW ZIJDE.

ALLES DIRECT BIJ DE HAND, MET DE FACQ PRO-APP OP ZAK

DOWNLOAD DE FACQ PRO APP

We zijn aanwezig op Install Day! Bezoek ons in Hal B stand 90-97



NIEUW : Neem rechtstreeks contact op mete adviseur voor al je vragen.



Beheer jouw documenten



Volg live jouw leveringen



Bestel in 1 klik 24u/24, 7d/7



Controleer de voorraad

DOSSIER · INSTALL DAY 2026

GEREEDSCHAP & BEVESTIGING

DISTRIBUTIE & DIENSTEN

CELO FORCE ONE+: gecertificeerde zekerheid bij elke bevestiging

Rexel: gespecialiseerde kennis voor elk type installatieproject

CELO stelt de FORCE ONE+ voor: de nieuwste generatie gasnagelaars voor snelle en betrouwbare bevestigingen op beton, staal en metselwerk. Het verschil zit in de certificering. De FORCE ONE+ maakt deel uit van een ETA-goedgekeurd bevestigingssysteem, waardoor installateurs kunnen rekenen op technisch geteste en gecertificeerde prestaties. Dat telt bij toepassingen waarbij veiligheid en conformiteit essentieel zijn. Dankzij de krachtige prestaties, de ergonomische vormgeving en het uitgebreide assortiment bevestigingsaccessoires werkt u bovendien sneller, zonder te boren of te schroeven. Bezoek de stand en ontdek hoe de FORCE ONE+ snelheid, efficiëntie én gecertificeerde betrouwbaarheid combineert.

Rexel is aanwezig op Install Day in Brussels Gate. Dé gelegenheid om kennis te maken met het ruime aanbod én de expertise waarmee Rexel installateurs elke dag ondersteunt. Van verlichting, HVAC en data tot elektrische mobiliteit, fotovoltaïsche oplossingen en multi-energie: bij Rexel vindt u gespecialiseerde kennis voor elk type installatieproject. Ze begeleiden u van productkeuze en technisch advies tot een vlotte materiaalvoorziening en ondersteuning bij de indienststelling. Met meer dan 55.000 producten op voorraad, ruim 50 vestigingen en praktijkgerichte opleidingen staat Rexel dicht bij elke installateur. Kom langs op de stand en ontdek wat Rexel voor uw volgende project kan betekenen.

Stand 224, Hal D

Standen 10 & 14, Hal A

OBO Bettermann: tot 70 % tijdswinst op de werf

Zelektro PRO: digitaal gemak, persoonlijk contact

Minder montagetijd betekent direct meer rendement en lagere opleverkosten per project. Dat is de invalshoek die OBO kiest. Met de gepatenteerde V-Tec Push® kabelwartel monteert u volledig gereedschapsloos dankzij het snelle push-in systeem; samen met de RVS veer en de IP66-borging levert dat tot 50 % tijdswinst op bij elke aansluiting. Daarnaast demonstreert het merk de MagicFix klikbare kabelgoot, goed voor een montage tot 70 % sneller. Minder handelingen, sneller opleveren. Op de stand berekent u meteen uw tijdwinst voor uw volgende project.

Professionele klanten verdienen meer dan een snelle webshop. Bij Zelektro is Ken het vaste aanspreekpunt voor PRO-klanten. Hij denkt mee, beantwoordt techni-

Stand 192, Hal D

sche vragen en helpt u vlot de juiste materialen te vinden. Daarbij kunt u rekenen op de Zelektro-zekerheden: een ruim aanbod A-merken aan voordelige PRO-prijzen, snelle levering uit eigen voorraad en persoonlijke service en support voor, tijdens en na uw bestelling. Ontdek de voordelen en vraag uw PRO-account aan via zelektro.be. Stand 164, Hal D

Dossier opgemaakt door Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 24

POWER

Ontdek de innovaties voor een comfortabel, duurzaam en energiezuinig binnenklimaat. Warmtepompen | Ventilatie | Warm water

Spotventilatie S Pure EPiC

Geothermie

Systeem D

Boilers

Lucht/water warmtepomp

WPU 6G

APure Flow D300

Green Energy boiler®

Amber

Bezoek Itho Daalderop - Hall B | Stand 106

26_0427 | ID dd-mm-jjjj

www.ithodaalderop.be

EDUCATION

Tekort aan technici:

Vlaanderen, Wallonië en Brussel komen tot dezelfde conclusie De VDAB publiceerde zijn lijst op 1 februari, Actiris en Forem volgden op 1 juli. Drie keer dezlfde oefening, drie verschillende methodologieën. Met helaas quasi dezelfde uitkomst. Vlaanderen telt dit jaar 227 knelpuntberoepen. Bijna de helft van de tien grootste zijn technische functies uit de industrie of de werfleiding. Dat zijn er 24 minder dan vorig jaar, maar wie daar goed nieuws in leest, heeft het

bij het foute eind: de VDAB waarschuwt zelf dat de nieuwe beroepenindeling elke vergelijking met vorige edities onmogelijk maakt. In Brussel houdt Actiris 103 knelpuntfuncties over, waarvan 68 knelpuntberoepen in de strikte zin. Zeven installatieberoepen staan erop, en Actiris geeft er telkens de oorzaak bij. Vijf kampen met een tekort aan kandidaten: elektricien-installateur residentieel, elektricien-installateur industrieel, onderhoudselektricien, onderhoudstechnicus verwarmingssystemen, technicus koeling en klimaatregeling. Bij de twee andere, sanitair installateur en monteur centrale verwarming, is enkel het kwalitatieve vakje aangevinkt. Er zijn kandidaten, maar in werkelijkheid hebben ze niet de vereiste skills. Dat onderscheid is geen detail. Het scheidt twee problemen die om een andere aanpak vragen: mensen naar het beroep toe halen enerzijds, opleiden wie zich al aanbiedt anderzijds. Het heeft ook een onmiddellijk gevolg voor wie buiten de EU wil aanwerven. In Brussel volstaat een knelpuntberoep om vrijgesteld te zijn van het arbeidsmarktonderzoek. In Vlaanderen niet: voor een beroep van de VDAB-lijst moet de vacature eerst negen weken op VDAB en EURES hebben gestaan. Een Vlaams bedrijf dat ook in Brussel actief is, heeft er dus baat bij te weten onder welk gewest zijn aanwerving valt. De zeven Brusselse installatieberoepen dragen allemaal het label structurele knelpuntfunctie. Ze staan al vijf jaar herhaaldelijk onder spanning. Dat is geen conjunctuur meer, dat is helaas een constante realiteit geworden. Wallonië, tot slot, komt uit op 144 knelpuntberoepen, waarvan er 38 bouwgerelateerd zijn. Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 26

EDUCATION Nu ook toegestaan in België voor nieuwbouw én renovatie.

Licht voor warmte & weerstand Maak de positieve effecten van zonlicht onderdeel van jouw dagelijkse doucheritueel. Een slimme dosis zonlicht; dat is wat Sunshower® jou het hele jaar door biedt. Met diepwerkend infrarood en laag gedoseerd UV-licht voor een fitter, vitaler én energieker gevoel.

Bezoek ons op Install Day – stand 184

E² – Eenvoudig verbonden

De nieuwe generatie SCHELL-kranen met innovatieve technologie, geïntegreerde Bluetooth® en direkte sturing via de app.

Voor meer informatie: www.schell.eu/eenvoudig-verbonden-be De nieuwe generatie kranen van SCHELL

REKRUTERING

Install Tomorrow Jobs: dé conversietool die interesse omzet in sollicitaties

Bedrijven in de installatiesector vinden nog altijd moeilijk de broodnodige profielen, net nu de energietransitie versnelt en de vraag naar specifieke competenties verder toeneemt. Om de belangstelling die de campagne Install Tomorrow wekt om te zetten in concrete sollicitaties, lanceert Techlink begin 2027 Install Tomorrow Jobs. Dit jobplatform wordt geïntegreerd in installtomorrow.be en is exclusief voorbehouden aan de leden van Techlink. Voor de uitrol ervan trekt de federatie naar haar lokale afdelingen met een “Techlink on Tour”. De cijfers zijn bekend, maar blijven frappant. Technische installatieberoepen – elektriciens, HVAC-technici en installateurs sanitair – behoren al jarenlang tot de grootste knelpuntberoepen in België. En die druk neemt alleen maar toe: de geopolitieke situatie en de klimaatdoelstellingen maken een grootschalige versnelling van de installatie van duurzame en slimme systemen noodzakelijk. Hiervoor zijn werkkrachten nodig met zowel analytisch vermogen als praktische vakvaardigheden. En die moeten we nu vinden. Deze realiteit heeft geleid tot de lancering van Install Tomorrow, de sensibiliseringscampagne die sinds maart 2023 loopt met tal van acties om technische beroepen aantrekkelijker te maken voor jongeren. De “Install Tomorrow Experience Day 2025” was daarvan het meest sprekende voorbeeld. Gedurende twee dagen konden honderden leerlingen uit technische studierichtingen de sector, de innovaties en de carrièremogelijkheden ontdekken in een inspirerende en interactieve omgeving. Maar jongeren enthousiast maken, volstaat niet. De vaststelling is dat aangesloten bedrijven moeten ook over de juiste instrumenten beschikken om die belangstelling om te zetten in concrete sollicitaties.

Een platform dat vanuit de praktijk is ontstaan Vanuit die vaststelling werd het platform Install T omorrow Jobs ontwikkeld, in samenwerking met S tudent.be, die marktleider is in de rekrutering van G en Z. In de marge van de Experience Day 2025 werd een pilootfase van het platform uitgevoerd bij vijftiental bedrijven. Zo kon

Techlink enerzijds het concept testen, feedback van de gebruikers verzamelen en anderzijds de relevantie ervan aantonen voor zowel recruiters als kandidaten. “Het principe is even eenvoudig als doeltreffend”, legt Carole Metzmacker uit, Marcom Manager bij Techlink en initiatiefneemster van het project. “Het platform wordt geïntegreerd in installtomorrow.be en biedt gebruikers zo een vlotte ervaring zonder dat ze de vertrouwde Install Tomorrow omgeving hoeven te verlaten. Kandidaten kunnen via op criteria zoals beroep, regio, contracttype of bedrijf zoeken. Bovendien krijgen ze toegang tot uitgebreide werkgeversprofielen met foto’s, video’s en bedrijfspresentaties. Recruiters – de leden van Techlink – krijgen een personaliseerbare bedrijfssectie waarin ze vacatures, stageplaatsen en studentenjobs kunnen publiceren, ontvangen sollicitaties kunnen beheren en hun employer branding bij jonge generaties kunnen versterken.” De keuze voor een partner als Student.be was niet toevallig. Met meer dan 600.000 ingeschreven jongeren in België is Student.be al meer dan tien jaar een belangrijke schakel tussen de academische en de professionele wereld. Dankzij deze samenwerking kan Techlink zijn leden rechtstreeks toegang tot een actieve community van potentiële kandidaten uit technische studierichtingen bieden.

Een regelgevend landschap in verandering De lancering van het platform vindt plaats in een regelgevend kader dat eveneens volop evolueert. Twee recente hervormingen verdienen bijzondere aandacht van de werkgevers in de sector.

TECHLINK | #3 2026 | 28

REKRUTERING

TECHLINK ON TOUR: 4 ontmoetingsplaatsen ● Van der Valk in Nijvel ● La Ferme Saint-Lambert in Amay ● Hof ter Rhode in Diest ● Van der Valk in Gent

Sinds 1 juli 2026 zijn de regels voor flexi-jobs grondig herzien. De belangrijkste nieuwigheid? De uitbreiding van het systeem naar vrijwel alle sectoren waaronder de elektroen HVAC S sector. Deze wijziging biedt de ondernemingen in onze sector meer flexibiliteit om extra werkkrachten in te zetten wanneer de nood het hoogst is. De hervorming versoepelt ook de voorwaarden voor voltijdse werknemers die een flexi-job willen uitoefenen bij verbonden ondernemingen, wijzigt de berekeningswijze van het loonplafond en laat gepensioneerden sneller toe. Een andere verandering die niet over het hoofd mag worden gezien: sinds 1 juni 2026 is de 1/3e-regel voor deeltijdse werknemers vervangen door de 1/10e-regel. Concreet kan een deeltijdse arbeidsovereenkomst voortaan een minimale wekelijkse arbeidsduur voorzien die overeenkomt met 1/10e van een voltijdse betrekking. In een arbeidsstelsel van 38 uur komt dat neer op 3 uur en 48 minuten per week. Deze extra flexibiliteit is welkom voor werkgevers die studenten, werknemers in een omscholingstraject of profielen die slechts gedurende korte tijdsblokken beschikbaar zijn, willen inzetten. Deze veranderingen bieden nieuwe mogelijkheden en flexibiliteit op het vlak van personeelsbeheer, op voorwaarde dat zij het wettelijk kader correct toepassen.

Techlink komt naar u toe Voor de officiële lancering van het platform trekt Techlink naar zijn lokale afdelingen. Het doel van deze “Techlink on Tour” is concreet toelichten wat het platform elk aangesloten bedrijf kan bieden, vragen beantwoorden over de nieuwe realiteit van rekrutering – een eerste werknemer aanwerven, studentenjobs, flexi-jobs, alternerend leren, de 1/10e-regel enzovoort – en tegelijkertijd de behoeften op het terrein in kaart brengen. Deze ontmoetingsmomenten worden begeleid door zowel Techlink als Student.be en bieden een unieke gelegenheid om zich op de lancering van het platform voor te bereiden. De aanwezige leden krijgen een exclusieve preview

van de functionaliteiten, ontdekken hoe ze het platform optimaal kunnen benutten om de gezochte profielen aan te trekken en kunnen hun feedback delen om de toekomstige ontwikkelingen mee richting te geven. Daarnaast maken ze kennis met de exclusieve servicepakketten voor rekruteringscampagnes die samen met Student.be werden ontwikkeld.

Een gedeelde ambitie Techlink lanceert niet alleen een tool, maar draagt ook een duidelijke achterliggende visie uit: de sector die zelf het heft in handen neemt en de missing (Tech)link creëert om interesse om te zetten in effectieve rekrutering. Technische installatiebedrijven kampen al (te) lang met een gebrek aan zichtbaarheid bij jonge generaties, terwijl andere sectoren vaak als aantrekkelijker of glamoureuzer werden beschouwd. Install Tomorrow en de Jobs uitbreiding willen daar verandering in brengen: jongeren warm maken voor technische beroepen via het initiatief Install Tomorrow en hun vervolgens een rechtstreekse weg bieden naar de bedrijven die op zoek zijn naar talent. Voor de leden betekenen het platform en het bijbehorende dienstenaanbod veel meer dan een eenvoudig digitaal platform. Het is een oplossing waarmee ze een sterke employer branding kunnen uitbouwen, hun verhaal kunnen vertellen, hun beroepen in de kijker kunnen zetten en deel kunnen uitmaken van een gezamenlijke dynamiek. Het aftellen is begonnen. Afspraak in uw regio voor meer informatie. Install Tomorrow Jobs is vanaf begin 2027 toegankelijk voor alle leden van Techlink via installtomorrow.be. Afhankelijk van hun behoeften kunnen zij via onze partner Student.be gebruikmaken van verschillende formules voor rekruteringsbegeleiding. Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 29

EVENTS

Slim Laden in de praktijk: de laadpaal is zoveel meer dan een stekker De elektrificatie van voertuigen kent een exponentiële groei, waarbij laadinfrastructuur een cruciale bouwsteen vormt voor de energietransitie. Er worden verplichtingen opgelegd om laadinfrastructuur te implementeren, maar niet alle infrastructuur is voldoende slim en duurzaam. In het kader van het COOCK-project SE-MoRE – Smart Charging: E-Mobility meets Renewable Energy, gesubsidieerd door VLAIO, organiseerden Techlink en Volta voor de zomer een inspirerende dag rond slim laden in de praktijk. Tijdens dit event ontdekten installateurs en andere professionals uit de Integrated Value Chain hoe slimme laadoplossingen kunnen bijdragen aan een betrouwbare, betaalbare en duurzame elektrificatie van mobiliteit.

Installateur draagt bij aan duurzame laadinfrastructuur Nog niet zo lang geleden was het installeren van een laadpunt een relatief eenvoudige taak. Vandaag vereist het een diepgaande kennis van energiebeheer, communicatieprotocollen, brandveiligheid en zelfs fiscaliteit. Voor de zomer organiseerde Techlink in het kader van het COOCK SE-MoRE project het event ‘Slim laden in de praktijk’. Onder de vakkundige leiding van VRT journalist Luc Pauwels werd het event en het panelgesprek in Technopolis in goede banen geleid. Meer dan honderd installateurs, fabrikanten, technisch adviseurs en beleidsmakers kwamen luisteren naar de inzichten van verschillende experten ter zake over de toekomst van slimme laadinfrastructuur. Na elk topic konden de aanwezigen vragen stellen aan de experten en de dag sloot af met een interessant panelgesprek met verschillende stakeholders. Het programma — van marktdata, analyses en technische diepgang tot een praktijkcase over bidirectioneel laden in een Vlaamse gemeente — maakte het duidelijk: slim laden is geen optie meer, het is een noodzaak. En een onmisbare schakel in het grotere energievraagstuk.

DEEL 1 — Markt, technologie en slimme aansturing Hoe meer elektrische voertuigen, hoe meer vragen. Hoe laad je slim, efficiënt en toekomstgericht? Dat is precies wat COOCK SEMoRE in de praktijk gaat uitzoeken. Bjorn Delarue, Howest

COOCK SE-MoRE: van onderzoek naar praktijk Bjorn Delarue, Environmental Energy Manager bij Howest en projectleider van COOCK SE-MoRE, opende de dag door het onderzoeksproject te kaderen. SE-MoRE — wat staat voor Smart E-Mobility en Renewable Energy — onderzoekt hoe slim laden gecombineerd kan worden met hernieuwbare energie in uiteenlopende contexten: van

TECHLINK | #3 2026 | 30

EVENTS

personenwagens tot trucks, zowel op AC als op DC, op publieke en semi-publieke parkings. Als concrete testcase presenteerde Delarue het Provinciaal Domein Puyenbroeck in Oost-Vlaanderen: een site voor dagtoeristen waar onderzoekers nagaan hoe het maximale aantal laadpalen uitgerold kan worden binnen de bestaande capaciteit van de netaansluiting om een netverzwaring te vermijden. Het project brengt slimme sturing, PV-installaties en energiebeheer samen in een reëel, uitvoerbaar kader.

KERNPUNTEN: ● COOCK SE-MoRE: een VLAIO-innovatieproject dat onderzoekt hoe slim laden van elektrische voertuigen werkt ● Testomgeving: personenwagens, bestelwagens, bussen en trucks — AC en DC ● Case Provinciaal Domein Puyenbroeck: maximaal laden binnen bestaande cabinecapaciteit ● Partners: Howest, Vito, UGent en Volta

De Belgische automarkt: koploper in Europa, met hoge ambities Frank Van Gool, CEO van FEBIAC, schetste de stand van zaken op de Belgische en Europese automarkt. Het Bel-

gische wagenpark telt vandaag zo'n 6 miljoen personenwagens, waarvan ongeveer 7% volledig elektrisch (BEV) is. Bij de nieuwe wagens stijgt het aandeel snel: van 35% in 2025 naar 38% in de eerste maanden van 2026 — voornamelijk ten koste van de plug-in hybrides, die fiscaal minder aantrekkelijk worden. Met een pluggable (full electric en Plug-in Hybrid Electric) aandeel van 44% in de nieuwverkoop scoort België ver boven het EU-gemiddelde van 27%. Toch wijst Van Gool op een paradox: het tweedehandssegment hinkt achterop (amper 5% BEV) en de elektrificatie van bestelwagens gaat moeizaam. Internationaal tekent zich een duidelijke trend af: China domineert de productie en verovert marktaandeel in Europa. In België vertegenwoordigen Chinese merken al 6% van de nieuwe wagens. Op Europees niveau kondigt het Automotive Package ingrijpende maatregelen aan: een CO2-reductiedoelstelling van 90% ten opzichte van 2021, een nieuwe voertuigcategorie voor kleine en betaalbare EV's, de ambitie om 33% van de batterijproductie in Europa te houden, en de verplichting om bedrijfsvloten voor 95% te elektrificeren.

KERNPUNTEN: ● 7% van het Belgische wagenpark is volledig elektrisch; 44% pluggable in nieuwverkoop ● 38% BEV in nieuwe wagens begin 2026 — ruim boven EU-gemiddelde van 27% ● Europees Autopakket: 90% CO2-reductie t.o.v. 2021 als streefdoel ● Bedrijfsvloten: 95% elektrisch verplicht tegen 2035

Slim laden en V2G: rendement is alles Bart Vannoppen, technologisch adviseur bij Volta, nam

de zaal mee in de wereld van V2G-testen en laadefficiëntie. Volta voerde metingen uit op een omvormer waarbij zowel het oplaad- als ontlaadvermogen stelselmatig werd verhoogd. Zowel bij de lage als de hoge vermogens werd het rendement nauwkeurig opgemeten.

België presteert bovengemiddeld in Europa met 44% pluggable voertuigen bij de nieuwe wagens. Maar de lat ligt hoog: tegen 2035 moet 95% van de bedrijfsvloten volledig elektrisch zijn. Frank Van Gool, FEBIAC

De resultaten zijn helder: bij vermogens boven 5 kW halen laad- en ontlaadcycli rendementen van meer dan 90%. Maar zodra het vermogen daalt richting 1,4 kW — wat representatief is voor sluimerverbruik — zakt de efficiëntie onder de 70%, met grote energieverliezen tot gevolg. Een V2G-scenario waarbij een wagen 's nachts het sluimerverbruik van een woning opvangt aan 2,5 kW levert netto slechts 3,32 kWh op, tegenover meer dan 7 kWh bij slim sturen op hogere vermogens.

TECHLINK | #3 2026 | 32

MEER DAN EEN MOMENT ONDER DE DOUCHE GROHE EUPHORIA 280 DOUCHESYSTEEM

Het GROHE Euphoria 280 douchesysteem combineert een strak, architecturaal design met hoogwaardige prestaties. De slanke hoofddouche – beschikbaar in ronde of rechthoekige uitvoering – is voorzien van een verfijnde L-vormige douchearm, wat maximale esthetische flexibiliteit biedt voor uiteenlopende stijlen. Voor projecten waar bewust gebruik en comfort hand in hand moeten gaan, is de GROHE Euphoria 120 handdouche uitgerust met de AquaBooster-technologie. Dit oscillerende mechanisme versterkt de waterstraal voor een optimale douche-ervaring, terwijl het debiet efficiënt wordt beperkt tot slechts 5,3 l/min*. grohe.com * De handdouche van het GROHE Euphoria 280 douchesysteem is uitgerust met een geïntegreerde stroombegrenzer. Debiet van 5,3 l/min bij 3 bar vergeleken met EN 1112 Klasse A (12-15 l/min bij 3 bar).

GROHE Colors

EVENTS

Misschien moeten we ons durven afvragen: hebben we die rijkilometers wel nodig voor V2G? Of kunnen we beter ons energiebeheerssysteem rechtstreeks onze toestellen laten aansturen — zonder de omweg via de wagen? Bart Vannoppen, Volta

KERNPUNTEN: ● Laad-/ontlaadrendement >90% bij vermogen boven 5 kW ● Onder 1,4 kW: rendement daalt tot <70% — V2G voor sluimerverbruik is niet rendabel ● Sequentieel laden levert tot 160 km extra rijbereik vs. parallel laden aan laag vermogen ● Een EMS is onmisbaar om V2G slim en efficiënt in te zetten

Denk vooraf na over welke laadpaal je kiest en welk EMS daarbij past. De intelligentie zit niet in de paal zelf — die zit in het systeem errond. Tim Goossens, Volta

Wat installateurs en bedrijven willen is eenduidig: future proof, merk-onafhankelijk, uitbreidbaar, en integreerbaar met PV, batterijen en een EMS. Het advies is dan ook: kies laadpalen met voldoende communicatiemogelijkheden (OCPP, Modbus, MQTT, API) en definieer vooraf welke toepassingen je nodig hebt.

KERNPUNTEN: ● Veel bestaande laadpalen ondersteunen geen bijkomende functies en zijn niet aanpasbaar

Hoe maak ik een laadpaal slim? De rol van het EMS

● OCPP-proxy: EMS tussenin plaatsen om toch slimme sturing te realiseren

Dominique Ectors (VITO) en Tim Goossens (Volta) namen samen de problematiek van bestaande laadinfrastructuur onder de loep. In de praktijk stoten veel bedrijven op dezelfde muur: laadpalen die destijds geïnstalleerd werden ondersteunen geen bijkomende functies, communiceren niet met een EMS, of zijn gebonden aan een CPO die geen slim laden aanbiedt. Soms is de fabrikant gestopt met de productie of dienst.

● Kies palen met OCPP, Modbus en APIondersteuning — en denk vooraf aan load balancing en SoC

Dominique Ectors schetste een helder overzicht van de architecturale mogelijkheden om toch slim te kunnen laden: van een directe koppeling via de CPO, over een lokale EMS-controller, tot een "OCPP-proxy" die als tussenschakel tussen de laadpaal en de CPO wordt geplaatst en het EMS toch de controle geeft. Tim Goossens beklemtoonde dat de slimheid nooit in de laadpaal zit, maar altijd in het systeem errond.

● Toekomstgericht: merk-onafhankelijk, uitbreidbaar en integreerbaar met PV en batterij

Pleevi.ai: energie-scheduling als slimme business Wout Lagae van pleevi.ai — een spin-off van Vito/Energy-

Ville — sloot het eerste deel af met een presentatie over AI-gedreven energiebeheer voor laadpleinen. De naam zegt het al: Pleevi noemt het bewust geen "slim laden", maar "energie-scheduling". Het algoritme herberekent elke 15 minuten een optimaal laadplan voor de komende 24 uur, rekening houdend met weersvoorspellingen,

TECHLINK | #3 2026 | 34

EVENTS

KERNPUNTEN: ● Smart Scheduling Engine: herberekent elke 15 min een optimaal laadplan voor 24 uur vooruit ● Drie niveaus: monitoring, actieve kostenoptimalisatie, flexibiliteitsmarkten (in testfase)

Wij noemen het geen slim laden, maar energie-scheduling. Dat is een bewuste keuze — want de slimheid zit niet in de laadpaal, maar in ons algoritme. Wout Lagae, pleevi.ai

● Integratie met stationaire batterijen, AC- en DC-laadpalen energieprijzen, lokale PV-productie, stationaire batterijen en de vertrekschema's van de chauffeurs. De logica werd aanschouwelijk gemaakt via een "Tetris-slide": elk energieblok (een wagen die moet worden geladen) wordt zo slim mogelijk ingepland in het beschikbare tijdvenster. Resultaten: bij een klant met 68 laadpalen bespaarde Pleevi meer dan €1.000 in de maand april alleen al, door slimmer energie af te nemen en de lokale PV-piek te combineren met de laadvraag.

DEEL 2 — Markt, regelgeving en praktijkcases Wat installateurs écht meemaken op het terrein Vincent Vancaeyzeele, Technology & Innovation Manager bij Techlink, presenteerde de resultaten van een enquête bij zo'n honderd installateurs. Het beeld is dat van een actieve maar complexe markt: de meeste installateurs plaatsen laadpalen als onderdeel van een ruimere energieoplossing — samen met zonnepanelen, warmtepompen of thuisbatterijen. Een kleinere groep specialiseert zich in grootschalige projecten en aanbestedingen.

Het meest voorkomende probleem is niet technisch in de klassieke zin: het is communicatie en connectiviteit. wifinetwerken die uitvallen, OCPP-protocollen die door

Het nummer één probleem bij laadpalen? Communicatie en connectiviteit. Iedereen leest hetzelfde protocol, maar implementeert het anders. Vincent Vancaeyzeele, Techlink

iedere fabrikant anders worden geïnterpreteerd, systemen die niet samenwerken — zelfs niet van hetzelfde merk. De complexiteit van slimme aansturing overvalt veel installateurs, en de vraag naar kwalitatieve, praktijkgerichte en fysieke opleidingen neemt sterk toe. Lees alle resultaten van onze e-mobiliteitspeiling op pagina 66.

TECHLINK | #3 2026 | 35

EVENTS

KERNPUNTEN:

● Communicatie en connectiviteit = probleem nr. 1 bij laadpaalinstallaties

● Voordeel alle aard elektrische bedrijfswagen: fiscaal zeer voordelig → sterke motor voor elektrificatie

● Softwarebugs en protocolverschillen (OCPP) zijn wijdverspreid ● Vraag naar praktijkgerichte, fysieke opleidingen neemt sterk toe ● Focus verschuift van "laadpaal verkopen" naar "laadoplossing met naservice"

Fiscaliteit: de wetgever loopt achter de technologie aan Jan Lein, advocaat bij Claeys & Engels, nam de zaal mee in de fiscale complexiteit van elektrisch rijden en laden. De fiscaliteit is in België een krachtige drijfveer voor elektrificatie. Het voordeel alle aard (VAA) op een elektrische bedrijfswagen is financieel bijzonder aantrekkelijk voor werknemers. Een thuislaadpaal wordt fiscaal beschouwd als toebehoren van de wagen en moet samen met de wagen ter beschikking worden gesteld.

Werkgevers worden aangeraden de laadpaal en de installatiekosten apart te factureren, en de eigendomsoverdracht bij vertrek van de werknemer zo lang mogelijk uit te stellen. Wat betreft de terugbetaling van thuis geladen elektriciteit: dit is vrijgesteld van belastingen als de laadpaal beschikt over een intelligent communicatiesysteem, de terugbetaling is vastgelegd in de car policy, en er gebruik wordt gemaakt van een erkend tarief zoals het CREG-tarief. Raadpleeg pagina 71 voor alle praktijkcases en aanbevelingen van Justin Lennertz.

Ik hoop dat we blijven werken met het forfait. Gewoon om die complexiteit op termijn te drukken. Jan Lein, Claeys & Engels

● Thuislaadpaal samen met wagen ter beschikking stellen = de correcte aanpak ● Terugbetaling thuisladen vrijgesteld als: intelligent laadsysteem + car policy + CREGtarief ● Eigendomsoverdracht bij vertrek werknemer: stel dit zo lang mogelijk uit

Laadplein Bonheiden: het eerste V2G-laadplein van Vlaanderen Tim Briers (Watt's Next) en Thomas Pluymers (duur-

zaamheidsambtenaar gemeente Bonheiden) kwamen met passie de V2G-activiteiten voorstellen. Al in 2019 kocht Briers — technerd en early adopter — een Nissan Leaf met de bedoeling die thuis te ontladen als huisbatterij. Dat zette hem op een traject dat hem uiteindelijk naar het eerste V2G-laadpunt van Vlaanderen bracht, in samenwerking met de gemeente Bonheiden. De gemeente startte al in 2020-2021 met een bidirectioneel laadplein. Vertrekpunt: drie oude dienstvoertuigen vervangen door twee elektrische deelwagens met 24/7 app-toegang, gevoed door PV-panelen geplaatst via burgercoöperaties. In een tweede fase werd het Blikveld — het cultureel centrum — uitgerust met 57 kWp PV, vier AC V2G-ready laadpunten (Zaptec) en één DC bidirectionele paal (L-Pytronic), aangestuurd via een OCPP-meter als EMS en TAP Electric als CPO.

Koppel laadpalen aan uw eigen patrimonium met PV, plaats meteen meerdere laadpalen tegelijk — en vermijd straatconcessies die de opbrengst naar buiten laten vloeien. Thomas Pluymers, Gemeente Bonheiden

TECHLINK | #3 2026 | 36

Buderus Blue Months

10% korting

Op volume-aankopen van geselecteerde producten

Actiesept 7 van 130 nov t/m 026 2 • Op 2 of meer dezelfde artikelen in één bestelling • Korting op netto-prijs • In de Buderus eShop of bij deelnemende groothandels • Op een ruime selectie residentiële gaswanden vloerketels en warmtepompen

Scan voor alle details

Actie en voorwaarden op actie.buderus.be

EVENTS KERNPUNTEN: ● Eerste V2G-laadplein van Vlaanderen, gestart in 2021 ● 57 kWp PV op Blikveld, gefinancierd via burger coöperaties — deelwagens als energiebuffer ● OCPP-meter als EMS voor merk-onafhankelijke aansturing — CPO: TAP Electric ● Advies aan lokale besturen: koppel laadpalen aan eigen gebouwen met PV, niet via straatconcessie De ambitie: overdag de deelwagens laden met PV-overschot, 's avonds de stroom uit de wagens gebruiken voor voorstellingen in het Blikveld. Het AC-ontladen is op het moment van de studiedag nog in homologatie. Tim Briers gaf ook een helder signaal: universeel AC-bidirectioneel laden is pas realistisch rond 2029-2030 — tot dan blijft het koppelverkoop.

Brandveiligheid van EV's: kennis als beste bescherming Carlo Mol, projectmanager bij Vito/EnergyVille, nam een

gevoelig thema onder handen: de brandveiligheid van elektrische voertuigen. Zijn boodschap was genuanceerd: de media-aandacht voor EV-branden is disproportioneel ten opzichte van de werkelijke risico's. Statistisch gezien gaan meer verbrandingsmotoren in brand dan EV-batterijen — maar de aard van een EV-brand is fundamenteel anders en vereist specifieke kennis. Het kritieke mechanisme is de "thermal runaway": een onomkeerbaar proces dat begint met ontgassing van toxische stoffen en uitmondt in een brand die bijzonder moeilijk te blussen is. Blussen vereist enorme hoeveelheden water en kan meerdere dagen duren vanwege het risico op heropflakkering van de brand. Statistisch gezien is het risico het grootst bij lichte elektrische voertuigen: steps, fietsen en scooters — vaak met goedkopere batterijpakketten. Carlo Mol kondigde ook het Vlaamse project "Vonk" aan — een kennisloket rond batterijbrandveiligheid voor in-

KERNPUNTEN: ● Thermal runaway is onomkeerbaar: vroege detectie en kennis zijn cruciaal ● Lichte EV's (steps, fietsen, scooters) hebben statistisch het hoogste brandrisico ● Blussen vereist enorme hoeveelheden water en soms dagenlange nawaking

Je hoeft niet bang te zijn — een EV-batterij gaat niet spontaan branden. Maar als er een brand uitbreekt waarbij de batterij betrokken raakt, zijn de repercussies fundamenteel anders. Kennis is de beste bescherming. Carlo Mol, Vito/EnergyVille

stallateurs, brandweer en gebouwbeheerders, ontwikkeld in samenwerking met KU Leuven, AP Hogeschool en Agoria. Het project wordt dit najaar ingediend bij VLAIO.

Conclusie: slim laden is een systeemvraagstuk Na een intense studiedag drong zich één conclusie op: slim laden is geen product, het is een ecosysteem. Een laadpaal zonder EMS is een gemiste kans. Een EMS zonder communicerende laadpalen is een lege doos. En een perfect technisch systeem zonder kennis van fiscaliteit, brandveiligheid of onderhoudsafspraken is een risico. De installateur staat in het hart van die complexiteit. Het beroep evolueert razendsnel: van kabellegger naar systeemintegrator, van technieker naar adviseur. De vraag naar opleidingen, naar open protocollen en naar future-proof hardware is duidelijk en dringend. Techlink en het COOCK SE-MoRE-project spelen daarin een brugrol: ze vertalen onderzoeksresultaten naar praktische kennis voor de sector. De Vlaamse markt beschikt over troeven: een dynamisch B2B-wagenpark, pionierende lokale besturen zoals Bonheiden, een bloeiende start-up ecosysteem rond energiebeheer, en een academische gemeenschap die actief meedenkt. Sofie Lapière Foto’s: Bernard De Keyzer

● Project Vonk (Vlaams): kennisloket voor installateurs en brandweer — indiening najaar 2026

TECHLINK | #3 2026 | 38

Raadpleeg alle presentaties via deze QR-code

Install Day 9 oktober Brussels Gate

Elektrische vooruitgang begint bij de juiste partner. Als professionele distributeur in elektrisch materiaal en oplossingen ondersteunt Rexel installateurs in elke fase van hun project. Van de juiste productkeuze en technisch advies tot een vlotte materiaalvoorziening en ondersteuning bij de indienststelling. Ontdek op onze stand ons ruime aanbod en onze expertise in onder meer verlichting, HVAC, data, elektrische mobiliteit, fotovoltaïsche oplossingen en multi-energie. Alles wat u nodig hebt om uw projecten vooruit te helpen.

+55.000 producten permanent op voorraad

Meer dan 50 vestigingen verspreid over heel België

Netstore: besteld vóór 20u, de volgende werkdag geleverd

Gespecialiseerde expertise voor elk type installatieproject

Persoonlijke begeleiding van advies tot oplevering

Praktijk gerichte opleidingen in onze vestigingen

Kom langs op onze stand en ontdek wat Rexel voor uw volgende project kan betekenen.

RENEW

Figuur 1: Principe van aquathermie

Aquathermie: warmte uit water De energietransitie vraagt om duurzame alternatieven voor aardgas. Naast warmtepompen met buitenlucht of bodemenergie krijgt ook aquathermie steeds meer aandacht. Warmte halen uit water lijkt misschien futuristisch, maar de techniek is al jarenlang beschikbaar en wordt steeds vaker toegepast in projecten op kleine en grote schaal. Voor installatiebedrijven biedt aquathermie nieuwe opportuniteiten, maar ook nieuwe aandachtspunten. Wat is aquathermie precies, welke systemen bestaan er en waar moet een installateur rekening mee houden?

capaciteit heeft. Zelfs bij relatief lage temperaturen bevat water nog aanzienlijke hoeveelheden energie. Die energie kan worden benut voor verwarming, als rechtstreekse bron voor warmtenetten op zeer lage temperatuur en in sommige gevallen ook voor koeling.

Wat is aquathermie?

Verschillende aquathermische concepten

Aquathermie is het winnen van thermische energie uit oppervlaktewater. Daarbij wordt warmte onttrokken aan rivieren, meren, kanalen en vijvers en via een warmtepomp opgewaardeerd tot een bruikbare temperatuur voor verwarming en sanitair warm water. Water is een interessante energiebron omdat het een grote warmte-

Om warmte te winnen uit oppervlaktewater bestaan er 3 concepten: open, gesloten en halfopen systemen. Bij een open systeem wordt oppervlaktewater opgepompt, gefilterd en door een warmtewisselaar op land gestuurd. Daar wordt warmte onttrokken waarna het licht afgekoelde water teruggevoerd wordt naar het waterlichaam.

De term aquathermie wordt soms ook gebruikt voor andere waterbronnen, met name in Nederland. Daar wordt vaker gesproken over TEO, TEA en TED: Thermische Energie uit Oppervlaktewater, Afvalwater en Drinkwater. In Vlaanderen gebruikt men hiervoor de termen aquathermie, riothermie en aquathermie uit drinkwater. Bij al deze vormen van aquathermie is het principe gelijkaardig: met een warmtewisselaar wordt thermische energie onttrokken uit de waterbron. De technische uitwerking kan wel sterk verschillen.

TECHLINK | #3 2026 | 40

Stop met boren. Start met nagelen. FORCE ONE+ De FORCE ONE+ is ETA-goedgekeurd wanneer gebruikt als compleet systeem:

CELO accessoires

FORCE ONE+

XHA nagels

Vanaf een nagellengte van 22 mm

Zo bent u zeker van veilige en conforme elektrische en sanitaire installaties.

RENEW

Figuur 2: Principe open systeem

Figuur 3: Principe gesloten systeem

Een halfopen systeem is een combinatie van een open en gesloten systeem. Er wordt oppervlaktewater overgepompt in een bassin waar een gesloten warmtewisselaar in is geïnstalleerd. Via een overloop vloeit het afgekoelde oppervlaktewater weer terug naar de bron. Dit systeem wordt vooral toegepast voor kleine vermogens waar het niet mogelijk is om de warmtewisselaar rechtstreeks in het waterlichaam te plaatsen.

stilstaand water is een gesloten systeem vaak wel een goede optie, zeker als het waterlichaam privé eigendom is. Adviesbureaus met expertise in aquathermie kunnen u ondersteunen bij de juiste keuze en het ontwerp van de installatie.

Keuze concept afhankelijk van vermogen en locatie Elk aquathermisch concept heeft vooren nadelen die bepalend zijn in de beslissing over welk systeem zal toegepast worden. Het benodigde vermogen en de locatie van het project zijn hierin zeer bepalend. De kosten van gesloten en halfopen systemen nemen lineair toe met toenemend vermogen. Dat betekent dat de kosten bij een verdubbeling van het vermogen ook ongeveer verdubbelen. Bij open systemen geldt dit niet: hoe groter het vermogen, hoe lager de kosten per kW. Daardoor worden open systemen vaker toegepast in projecten met vermogens die hoger zijn dan 500 kW en gesloten en halfopen systemen in projecten die een lager vermogen hebben. Daarnaast is de keuze ook sterk afhankelijk van waar de installatie precies geplaatst moet worden. Hierin spelen zowel het technische aspect als de regelgeving een belangrijke rol. In het algemeen kan gesteld worden dat gesloten systemen niet toepasbaar zijn op stromende, bevaarbare waterlopen. Dit komt doordat de obstructie die deze systemen in vormen niet wenselijk zijn en ook niet toegelaten worden door de regelgevende instanties. Daar zijn voor lage vermogens halfopen systemen meer aangewezen en voor hoge vermogens open systemen. Op

Het potentieel van aquathermie Aquathermie wordt nog relatief beperkt toegepast, maar het potentieel is aanzienlijk. Vooral in een dichtbevolkte regio zoals Vlaanderen zijn er tal van rivieren, kanalen en plassen die als warmtebron kunnen dienen. Een analyse uitgevoerd door de aquathermie experts van EXTRAQT leert dat er genoeg energie in de waterlichamen in Vlaanderen zit om 40% van de gebouwen binnen een straal van 1 km rond deze waterlichamen te verwarmen. Aquathermie kan zo instaan voor 15 tot 20% van de totale warmtevraag in Vlaanderen. Benieuwd naar het potentieel van aquathermie in de Europese Noordzeeregio? Download de handleiding en ga zelf aan de slag met de potentie tool: https://www.interregnorthsea.eu/waterwarmth/catalogue (Manual GIS-tool).

Waar moet ik als installateur op letten? Aquathermie vraagt een andere aanpak dan klassieke verwarmingstechnieken. Een goede voorbereiding is essentieel.

Is het gebouw klaar voor een warmtepomp? Alle warmtepompen, dus ook aquathermische warmtepompen, werken het meest efficiënt als ze warmte kunnen afgeven aan lage temperaturen. Met de recente opkomst van propaanwarmtepompen is het technisch ook mogelijk om afgiftetemperaturen tot 75°C te bereiken, maar

TECHLINK | #3 2026 | 42

RENEW

Figuur 3: Potentieel van aquathermie in Vlaanderen (bron: EXTRAQT)

dit is steeds aan beperkte efficiëntie. Het is dus mogelijk om zowat elk gebouw te verwarmen met warmtepompen, maar het is aangewezen om hierbij de afgiftetemperatuur zo laag mogelijk te houden. Een weersafhankelijke sturing is daarbij een must.

Is het waterlichaam geschikt? Of een waterlichaam geschikt is, wordt bepaald door de energie-inhoud en door de technische complexiteit van het uitkoppelen van de warmte. Stromende waterlichamen hebben een grotere energie-inhoud dan stilstaand water. Hoe groter en dieper een waterlichaam is, hoe groter de kans dat aquathermie zonder problemen kan worden toegepast. Ook de waterkwaliteit kan een invloed hebben op de installatie. Aangezien bij open systemen het water gefilterd wordt, is het belangrijk om de vuilvracht van het water te kennen en om te weten welk type vervuiling er eventueel aanwezig is in het water. Het zoutgehalte van het water kan een project complexer maken omdat materialen gekozen moeten worden die beter bestand zijn tegen corrosie.

Is de infrastructuur in orde? Zeker in Nederland dient altijd het elektrische vermogen van de aansluiting bij de klant nagekeken te worden. Ook in Vlaanderen kan het zijn dat de elektrische capaciteit onvoldoende is om een warmtepomp te kunnen plaatsen. Daarnaast moet ook goed nagedacht worden hoe de toegang tot het water gemaakt kan worden. Als er belangrijke obstructies, zoals openbare wegen, ondergrondse infrastructuur en spoorwegen, tussen het gebouw en het water aanwezig zijn dan is extra aandacht vereist bij het opmaken van het concept.

Hoe zit het met de regelgeving? Op openbaar water is vrijwel altijd een vergunning vereist. In België is dit een regionale bevoegdheid die ook afhanke-

lijk is van de aard van het waterlichaam. In Vlaanderen zijn de regelgevende instanties De Vlaamse Waterweg en de Vlaamse Milieumaatschappij. In Wallonië is SPW bevoegd. In Nederland is het iets complexer omdat de verantwoordelijkheid verdeeld is over de 21 streekgebonden waterschappen. Voor privéwater, zoals vijvers, is geen vergunning vereist om aan aquathermie te doen.

Doe de Quickscan Binnen het WaterWarmth project werd een handige tool ontwikkeld om een eerste screening te maken van een projectlocatie. De tool helpt bij het ontdekken van de belangrijkste aandachtspunten van een potentieel project en geeft een indicatie of een project haalbaar is of niet. Download de Quickscan tool van de website van WaterWarmth en ga zelf aan de slag: https://www.interregnorthsea.eu/waterwarmth/download-now-quick-scantool

Van niche naar volwaardige warmtebron Aquathermie geniet nog niet dezelfde bekendheid als lucht-water- of bodemwarmtepompen, maar de techniek ontwikkelt zich snel. De combinatie van hoge rendementen, stabiele warmtebronnen en de groeiende vraag naar collectieve duurzame energiesystemen maakt van aquathermie een technologie met een grote toekomst. Voor installatiebedrijven die zich willen onderscheiden in de energietransitie, is dit het moment om ervaring op te doen en met deze interessante technologie aan de slag te gaan.

Dit artikel is geschreven door Lenn Coussement, projectingenieur bij EXTRAQT, en kadert in het Interreg Noordzee regio project WaterWarmth.

TECHLINK | #3 2026 | 43

LEGAL

CO2-criteria winnen terrein in de Belgische overheidsopdrachten De integratie van CO2-emissiecriteria in overheidsopdrachten versnelt in België. Na initiatieven in Vlaanderen en Brussel en een nationale pilootfase concretiseert deze evolutie zich nu ook in Wallonië. Vanaf 2027 zullen de SPW Mobiliteit en Infrastructuur (SPW MI) en de SOFICO de CO2-Prestatieladder en CO2-impactcriteria toepassen in een deel van hun overheidsopdrachten. Deze evolutie raakt rechtstreeks aan de bedrijven die inschrijven op overheidsopdrachten, maar ook aan alle actoren in de toeleveringsketen. Waar gaat het over?

De CO2-Prestatieladder

De CO2-Prestatieladder, ontwikkeld in Nederland door de SKAO-stichting, is een certificeringssysteem dat bedrijven helpt hun broeikasgasemissies te meten, te beheren en te verminderen, zowel op organisatieniveau als in hun waardeketen. De certificering beloont bedrijven die al een gestructureerde milieustrategie hebben uitgewerkt en concrete resultaten boeken. De ladder telt vijf certificatie-niveaus. Het doel is niet om nieuwe administratieve lasten op te leggen, maar om de al geleverde inspanningen op het vlak van decarbonisatie te erkennen.

CO2-impactcriteria

Naast de CO2-Prestatieladder ontwikkelen sommige aanbestedende overheden ook criteria om de specifieke koolstofvoetafdruk van een werf te beoordelen: het transport van materialen, de verplaatsingen van het personeel, het gebruik van machines en voertuigen, de toegepaste materialen,…

Een dynamiek die in België al op gang is Aan de kant van de aanbestedende overheden

In Vlaanderen, zonder dat een algemene regionale verplichting is ingevoerd, hebben verschillende publieke instanties al milieuvereisten geïntegreerd in hun aanbestedingsprocedures, of staan ze op het punt dit te doen. OVAM, De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij,

past de CO2-Prestatieladder toe in alle bestekken voor bodemsaneringswerken sinds 2022. Het beleidsdomein Mobiliteit en Openbare Werken (MOW) voorziet sinds 2024 ook deze aanpak te gebruiken voor zijn grootste opdrachten. De inwerkingtreding in de bestekken, aanvankelijk gepland voor januari 2025, is uitgesteld om de sector meer tijd te geven zich eraan te passen en zo gelijke concurrentievoorwaarden tussen kmo's en grote bedrijven te bewaren. De implementatie ligt echter klaar. Ook in Brussel heeft Leefmilieu Brussel milieucriteria ontwikkeld om overheidsopdrachten naar duurzamere oplossingen te oriënteren.

TECHLINK | #3 2026 | 44

Geef klanten een extra reden om voor jou te kiezen. LEGAL

RecyKlaar: zekerheid van registratie tot recyclage Wie een thuisbatterij of plug-and-playbatterij koopt, wil weten dat alles goed geregeld is. Niet alleen de installatie, maar ook de registratie en de recyclage. Met het RecyKlaar-label kunnen je klanten eenvoudig nagaan of de batterij correct aangegeven is bij Bebat en later zonder extra kosten correct wordt opgehaald en gerecycleerd. Zo geef je klanten extra gemoedsrust én een extra argument om te kiezen voor jouw expertise. Meer weten? Surf naar recyklaar.be.

LEGAL

Dit voorjaar was het de beurt aan het Waalse Gewest. Het Gewest besliste dat vanaf 2027 bedrijven die werk maken van de reductie van hun CO2-emissies een concurrentievoordeel krijgen bij de gunning van overheidsopdrachten van SPW MI en SOFICO. Het is niet te onderschatten : samen vertegenwoordigen deze aanbestedende overheden een jaarlijks volume van ongeveer 300 miljoen euro aan opdrachten voor bedrijven (cijfers 2023-2024).

Aan de kant van de bedrijven De CO2-Prestatieladder wint geleidelijk aan terrein in ons land. Na een succesvolle pilootfase in 2019-2022 zijn er vandaag bijna 100 CO2-prestatiecertificaten uitgereikt in België, voor meer dan 300 bedrijven verspreid over het hele land. Onder de Techlink-leden zijn al verschillende bedrijven gecertificeerd, waaronder EEG, SPIE Belgium, VINCI Facilities, Cegelec en Mourik Technics. Dankzij de Ladder konden zij hun CO2-voetafdruk in kaart brengen en duidelijke reductiedoelstellingen vastleggen. De resultaten bij gecertificeerde bedrijven zijn bemoedigend: zij reduceren hun CO2-emissies twee keer sneller dan het gemiddelde¹. Hun energiekosten dalen daarbij ook, wat niet onbelangrijk is. In de praktijk komen de eerste emissiereducties vaak voort uit vrij klassieke maatregelen: ● verbetering van de energetische efficiëntie van bedrijfsgebouwen door isolatie en modernisering van

● ● ● ●

verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen; vervanging van conventionele verlichting door LED-oplossingen; installatie van fotovoltaïsche panelen of andere hernieuwbare energiebronnen; vervanging van apparatuur die op fossiele brandstoffen werkt; geleidelijke elektrificatie van gereedschap en voertuigen.

In een tweede fase worden bedrijven uitgenodigd om hun toeleveringsketen te analyseren en te verduurzamen, één van de grootste hefbomen voor emissiereductie. De meeste bedrijven die deelnamen aan de pilootfase beschouwen het traject als een echte meerwaarde. Ze benadrukken dat het de transitie versnelt door samenwerking in de keten te stimuleren, en dat redelijk wat reductiemaatregelen uiteindelijk budgetneutraal blijken.

Een opportuniteit voor alle bedrijven in onze sector Ook voor bedrijven die niet rechtstreeks inschrijven op overheidsopdrachten, biedt dit perspectief. Onze ledenondernemingen bieden oplossingen op het vlak van energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, elektrificatie en slim energiebeheer. Ze dragen daarmee rechtstreeks bij aan de decarbonisatietrajecten van hun klanten en helpen die de milieuprestaties te verbeteren die nodig zijn voor het behalen of behouden van een CO2-certificering. Het in de

TECHLINK | #3 2026 | 46

LEGAL EURO-INDEX stand 29

Bluelyzer C1

Klein van formaat, groot in prestaties. Rookgasanalyse, trekmeting, temperatuurmeting en druk(verschil)meting Complete meetset in hardcase, inclusief kalibratie QR-code voor stabiele gegevensoverdracht Attesten voor VEKA en Leefmilieu Brussel i.c.m. diverse softwarepakketten

Nu verkrijgbaar met druk(verschil)! € 1.325,-

Bestel in de webshop

Made in Germany

DIGITALE ATTESTEN

LEGAL

verf zetten van oplossingen die de milieuprestaties van klanten verbeteren, wordt een strategisch gegeven.

instanties of aanbestedende overheden op het vlak van duurzaamheid.

Het Techlink Data Portal

De weg vooruit

Deze evolutie gaat gepaard met een groeiende vraag naar betrouwbare milieudata.

Na Nederland staat België niet langer alleen. De CO2-Prestatieladder wordt uitgerold in andere Europese landen: in Frankrijk, Duitsland, Ierland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk.

In die context is het Techlink Data Portal een waardevol instrument voor bedrijven die de milieuprestaties van hun producten en materialen moeten aantonen voor een certificering of overheidsopdracht. Het centraliseert onder meer: ● EPD's (Environmental Product Declarations, ofwel milieuproductverklaringen); ● levenscyclusanalyses (LCA); ● CO2-emissiegegevens; ● certificaten en technische documentatie van fabrikanten. Deze informatie vergemakkelijkt de documentatie van de milieu-impact van gebruikte producten en helpt bedrijven tegemoet te komen aan de eisen van certificerende

Of de impuls nu komt van Vlaamse, Waalse, Brusselse (of op een dag misschien Europese) overheden, de richting lijkt duidelijk: koolstofprestaties worden geleidelijk aan een concurrentiecriterium. Bedrijven die vandaag al investeren in het meten en reduceren van hun emissies, zullen morgen een streepje voor hebben bij overheidsopdrachten, overal in België.

Nathalie Kaniewski Senior Legal Advisor bij Techlink

WIJ MAKEN VAN ELK GEBOUW EEN SMART BUILDING. ONTDEK EEN NIEUWE SMART HOME WERELD!

TECHLINK | #3 2026 | 48

Vertrouwde kwaliteit. Verrassende prijs. Vitocal 200-A intelligent energy: De nieuwe generatie compacte monoblok-warmtepompen van Viessmann.

Verlaagd gewicht Intelligent Energy Management Snelle en flexibele installatie

Meer weten viessmann.be/Vitocal 200-A ie

AWARDS

2027

We belonen de meest innovatieve projecten uit de sector! 04 februari 2027 - 17u-20u Buildwise/Techlink

Kleine Kloosterstraat 23 1932 Zaventem

INFO & DEELNAME

www.techlinkawards.be CATEGORIEËN

RENOVATIE

NIEUWBOUW

MANAGEMENT

Optimalisatie van energie-efficiëntie

Innovatieve technische installatie

Duurzaam ondernemen

TECHLINK | #3 2026 | 50

INTEGRATED VALUE CHAIN

Techlink Awards 2027: Dien jouw project nu in! Na twee jaar pauze zijn de Techlink Awards terug van weggeweest en verwelkomen we een nieuwe editie in 2027. Ondertussen is de energietransitie alleen maar versneld, en met meer dan ooit een centrale rol voor onze sector. De terugkeer van onze Awards komt dan ook op het juiste moment... én in een nieuw format. Geen feestelijke avond meer: de uitreiking wordt strakker, aangevuld met één of twee keynote speeches over de energietransitie. Een meer sobere, professionelere formule, maar met dezelfde focus: projecten van onze leden in de schijnwerpers zetten die op het (installatie)terrein concreet het verschil maken. Afspraak op 4 februari 2027 bij Buildwise in Zaventem, voor een uitreiking die de energietransitie – en de mensen die haar boosten – in het middelpunt van de aandacht zet.

Drie categorieën, één ambitie Zoals bij vorige edities kunnen er dossiers ingediend worden in drie categorieën: • Optimalisatie van energie-efficiëntie: hoe een renovatie het energieverbruik van een gebouw significant heeft verminderd; • Innovatieve technische installatie: hoe een nieuwbouw zo ecologisch en zo neutraal mogelijk werd gemaakt op vlak van emissies en verbruik; • Sustainable Management: hoe een bedrijf duurzaamheid integreert in zijn dagelijkse bedrijfsvoering. Drie verschillende invalshoeken, één overtuiging: de energietransitie is geen hol begrip, maar de optelsom

van concrete realisaties. En net die realisaties verdienen het om gezien te worden.

Een dossier indienen is heel gemakkelijk Bent u trots op de werven die u uitvoert? Begeleidt u uw klanten naar performantere, meer duurzame en slimmere installaties? Meer is er niet nodig om een dossier in te dienen! Deelnemen aan de Techlink Awards is niet alleen mikken op een award: het is uw knowhow laten erkennen door een jury van onafhankelijke experten in de energietransitie, zichtbaarheid verwerven in de hele sector, en andere bedrijven inspireren om de stap te zetten.

TECHLINK | #3 2026 | 51

INTEGRATED VALUE CHAIN

AAN U HET WOORD Dossiers kunnen vanaf nu worden ingediend via de website techlinkawards.be of door de QR-code te scannen. Nog vragen i.v.m. de procedure? Het Techlink team staat voor u klaar via events@techlink.be

Vorige edities hebben het aangetoond: het zijn soms kmo's die met een award naar huis gaan en dat met dossiers van zeer hoog niveau. De kwaliteit van een project wordt niet afgemeten aan de omvang van het bedrijf. Ieder bedrijf, groot of klein, maakt kans.

De hele waardeketen is betrokken En dat is wellicht de belangrijkste boodschap van deze editie. De Techlink Awards richten zich niet alleen tot installateurs. Sinds 2022 verenigt Techlink alle actoren van de Integrated Value Chain – fabrikanten, distributeurs, installateurs – want elke schakel telt, en samen maken we van de energietransitie een duurzaam en betaalbaar succes. Concreet betekent dit dat ook fabrikanten en distribu-

teurs worden uitgenodigd een dossier in te dienen, op voorwaarde dat ze dat doen hand in hand met een installatiebedrijf. Heeft u een oplossing, een product of een aanpak ontwikkeld die het verschil maakte op een werf ? Presenteer die samen met de installateur die het heeft uitgevoerd. Precies dat soort samenwerking – van product tot plaatsing – wil de Awards bekronen, omdat de energietransitie daar snelheid maakt, waar de verschillende partners samenwerken. Voor installateurs is het een uitnodiging om hun partners – fabrikanten en distributeurs – mee te nemen in het avontuur. Voor fabrikanten en distributeurs is het de kans om te bewijzen dat hun rol niet stopt bij de levering, maar dat ze echte partners zijn geworden in de transitie. Afspraak op 4 februari 2027 bij Buildwise in Zaventem (meer info in onze novembereditie). Tot dan is er maar één ding te doen: uw mooiste projecten bovenhalen en ze de plaats geven die ze verdienen.

Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 52

OPSISHUNT® Dé oplossing voor renovatie van bestaande shunt-schouwen in appartementen

De Opsinox OPSIRENO OPSISHUNT overdruk schouw is speciiek ontworpen voor renovatie van schouwen in appartementsgebouwen, waar de afvoeren van verschillende gesloten verwarmingstoestellen op een gemeenschappellk Shunt-kanaal worden aangesloten. De bestaande schoorsteen is vaak niet meer geschikt voor het aansluiten van nieuwe condenserende ketels (type C4.2 of C4.3)

De schouw is modulair, en kan per verdieping aangepast worden in functie van de hoogte. Ieder aansluitelement wordt voorzien van een aangepaste beugel die afsteunen op de shunt mogellk maakt en zorgt voor minimale breekwerken bb installatie. Het bodemelement wordt voorzien van een condensopvang.

CONTACTEER ONS VOOR MEER INFORMATIE OPSINOX NV - Industieterrein “ De Prrkels” Venecoweg 22, B-9810 Nazareth (België) +32 (0)9 381 09 40 - info@opsinox.com WWW.OPSINOX.COM

Hou het hoofd koel met Jaga Garde la tête froide avec Jaga

W W W. J A G A . C O M Verbindingslaan 16 B-3590 Diepenbeek +32 11 29 41 12 - info@jaga.be

STRADA HYBRID MM

BRIZA CORELINE PLUG & PLAY

VERTILINA HYBRID

Middenaansluiting voor verwarmen en niet-condenserend koelen

Verwarmen en koelen in combinatie met een warmtepomp

Natural warmth. Vertical cool.

Voorgemonteerde voeding & voorgemonteerde aansluitset

Chaleur naturelle. Fraîcheur verticale

Raccordement central pour le chauffage et le rafraîchissement

Chauffage et refroidissement en combinaison avec une pompe à chaleur Alimentation & kit de raccordement pré-montés

Techlink FR NL 2026.indd 1

17/04/2026 13:18

EVENT

Productdata als motor van de waardeketen: de sector mobiliseert zich Op 29 september brengt de Data Value Chain Summit in Zaventem de belangrijkste spelers van de installatieketen samen rond een thema dat niet langer te negeren valt: productdata. Het evenement belooft nu al een keerpunt te worden voor de digitale transformatie van onze sector. Er zijn signalen die niet liegen. Wanneer een evenement de honderd inschrijvingen nadert nog vóór de officiële lancering, dan raakt het onderwerp een gevoelige snaar. De Data Value Chain Summit, georganiseerd door Techlink op 29 september 2026, is daar een duidelijk voorbeeld van. Fabrikanten, distributeurs, installateurs, studiebureaus, facility managers: allemaal zijn ze present voor een namiddag gewijd aan productdata — de digitale brandstof die, wanneer ze niet vlot circuleert, de volledige sectormotor laat haperen.

Van belofte naar bewijs De ambitie van het evenement is helder: weg van algemene beschouwingen, naar concrete toepassingen. Zes use cases staan op het programma, elk verankerd in een reële stap van de projectlevenscyclus. Van de opmaak van een merkneutrale technische fiche tot het beheer en onderhoud in de gebruiksfase, via offerte, werkvoorbereiding en de samenstelling van het as-builtdossier: de rode draad is één, maar de toepassingen zijn divers. Bekende namen uit de sector komen aan het woord in deze demonstraties: Arcade en Jaga voor de technische specificaties, Niko en Decat voor de offerte en de werkvoorbereiding, Rexel en Cebeo voor de aankoopfase, Equans en Bimplan voor gebouwbeheer in de exploitatiefase. Dit is dus géén theoretisch symposium van

experten; het is de sector die zichzelf analyseert, om te begrijpen wat vastloopt en wat werkt.

Een stem voor elke schakel Wat deze summit ook onderscheidt, is de bewust collaboratieve aanpak. Naast de technische demonstraties krijgen verschillende actoren het woord om hun noden, uitdagingen en verwachtingen rond productdata te verwoorden. De vraag is immers niet alleen hóe data circuleert, maar ook waarom dat vandaag nog te vaak niet goed genoeg verloopt... en wat elke partij daarbij te winnen heeft.

Harmonix en de Europese horizon De Data Value Chain Summit stopt niet aan de landsgrenzen. Een aparte sessie legt de brug naar de lopende Europese ontwikkelingen: Lenny Van Steenberge (Buildwise) en Dorien Bauwers (Athumi) presenteren Harmonix, de Belgische dataspace voor de bouwsector, en hoe het Techlink Data Portal hierop naadloos aansluit. Digital Product Passports, dataspaces, Europese regelgeving: de Belgische sector staat niet aan de zijlijn van deze evoluties... hij neemt er actief aan deel. Als klapstuk van de namiddag wordt een Data Award uitgereikt aan één of meerdere fabrikanten die zich bijzonder hebben onderscheiden in het beschikbaar stellen van kwalitatieve data via het Techlink Data Portal. De netwerkreceptie die de dag om 17.30 u afsluit, biedt - zoals altijd - de kans om de gesprekken verder te zetten waar de presentaties ophouden. Sophie Lambert

PRAKTISCHE INFO ● 29 september 2026

Betrouwbare fabrikantsdata zijn geen doel op zich, maar een fundament voor betere processen doorheen de volledige keten. Joris Van Bossche, Project Manager Digitalisation bij Techlink en initiatiefnemer van het evenement

● 14.30 u – 19.00 u ● Buildwise / Techlink Kleine Kloosterstraat 23, 1932 Zaventem ● Gratis toegang, maar inschrijven is verplicht ● Scan om in te schrijven

TECHLINK | #3 2026 | 54

BUILDING AUTOMATION, HERSCHREVEN Een nieuwe naam, klaar voor de toekomst en gebouwd op meer dan een eeuw aan vakmanschap en innovatie.

PA-1321-01

Maak kennis: www.niko.eu/MOTIV

Geen gepuzzel. Gewoon Vasco. Eén partner. Alle klimaatoplossingen.

Ontdek onze slimme oplossingen op vasco.eu

Nieuw in ons assortiment: warmtepompen Eén partner voor jouw volledige binnenklimaat; nu ook met warmtepompen. Van ventilatie tot verwarming, alles onder één dak. Dankzij de integratie van warmtepompen bieden we vandaag een totaaloplossing via één vertrouwde partner. Zo blijft alles eenvoudig en overzichtelijk.

Hydrobox Eco

X-change® Dynamic Eco

X-Buffer® Combi Pure

HEAT

Magnetiet en hematiet: wat het slib over de installatie vertelt In een gesloten verwarmingscircuit zijn ijzeroxiden niet zomaar vervuiling. Ze tonen aan dat er corrosie heeft plaatsgevonden en zijn een aanleiding om de oorsprong van de zuurstofintrede te onderzoeken.

echter vooral wat zichtbaar is. De aanwezigheid van corrosieproducten betekent dat er een chemische reactie heeft plaatsgevonden. De meest relevante vraag is daarom niet alleen ‘hoe verwijderen we deze deeltjes?’, maar ‘onder welke omstandigheden konden ze ontstaan en door de installatie circuleren?’

Donker slib in een filter, een circulatiepomp die minder debiet levert, een gedeeltelijk verstopte warmtewisselaar: vaak wordt meteen naar ‘magnetiet’ verwezen en een magneetfilter geplaatst. Die aanpak behandelt

IJzeroxiden onderzoeken als aanwijzingen Bij de eerste vulling brengt het water opgeloste gassen en minerale zouten in de installatie. Een deel van de zuur-

TECHLINK | #3 2026 | 58

HEAT

Vier 50 jaar samen met Grundfos Bezoek ons tijdens Install Day en maak kennis met een slimme manier om circulatiepompen te vervangen dankzij ALPHA GO en de Grundfos GO app.

ACTIE GRAB & WIN!

Maak kans op een ALPHA GO pakket ter waarde van 1.057 EUR

9 oktober 2026 Brussels Gate

Scan de QR code en download Grundfos Go.

Kom langs Stand 78

Probeer het zelf Scan. Vind. Vervang.

Speel mee Altijd prijs!

FD1 gamma voor demineralisatie Vertrouwde waterbehandeling breidt uit Draagbaar en gebruiksvriendelijk Realtime monitoring met de FD1 Combined Meter Volgens de garantievoorwaarden voor warmtepompen Combinatie met Fernox Protector F1 om de pH te bufferen

Meer info

fernox-nl.be

HEAT

stof wordt vervolgens via de ontluchting verwijderd of verbruikt tijdens de eerste reacties met de metalen oppervlakken. In een correct ontworpen, in dienst gestelde en onderhouden installatie blijven het contact met de buitenlucht en het aantal bijvullingen beperkt. Het corrosierisico verdwijnt niet volledig, maar moet beheersbaar blijven. De vorming en stabiliteit van oxiden hangen af van verschillende parameters: de beschikbaarheid van zuurstof, de pH, de geleidbaarheid, de temperatuur, de gebruikte materialen, de aanwezigheid van chloriden of andere zouten, de stroomsnelheid en een eventuele chemische behandeling. De kleur van het slib en de reactie op een magneet bieden dus een eerste aanwijzing, maar volstaan nooit als volledige diagnose.

vaak in verband gebracht met meer oxiderende omstandigheden en kan ze wijzen op herhaalde zuurstofintrede. Door het aanvankelijk hogere gehalte aan opgeloste zuurstof wordt bij de eerste vulling in een installatie eerst hematiet gevormd. Wanneer het zuurstofgehalte hoog blijft — wat ongewenst is — ontstaat er geen magnetiet. Daalt het zuurstofgehalte voldoende, onder meer doordat zuurstof tijdens het corrosieproces wordt verbruikt, dan wordt magnetiet gevormd en verdwijnt het hematiet. De omzettingen tussen deze oxiden hangen af van de pH, de temperatuur en de samenstelling van het water. De aanwezigheid van hematiet wijst dus op zuurstofrijk systeemwater, terwijl magnetiet kenmerkend is voor

PRODUCT

TYPISCH UITZICHT

MAGNETISCHE REACTIE

WAT HET KAN AANGEVEN

Magnetiet Fe3O4

Zwart tot donkergrijs

Sterk

In zuurstofarme HVAC systemen wordt het proces van corrosie eerder gelimiteerd en zal magnetiet voorkomen.

Hematiet Fe2O3

Rood tot roodbruin

Zeer zwak.

In zuurstofrijke HVAC systemen wordt de vorming van hematiet in de hand gewerkt en zal deze in grotere hoeveelheden voorkomen. De aanwezigheid ervan is een reden om herhaalde zuurstofintrede te onderzoeken.

Magnetiet: hier beschermend, daar ongewenst Magnetiet bevat zowel tweewaardig (Fe2+) als driewaardig (Fe3+) ijzer. In bepaalde industriële hogetemperatuurinstallaties, met name in stoomsystemen, kan het op staal een compacte en hechtende laag vormen die verdere corrosie afremt. Die situatie mag niet worden verward met een lagetemperatuurinstallatie waarin deeltjes loskomen en door het water circuleren. Dit ‘zwarte slib’ kan zich afzetten in de nauwe doorgangen van warmtewisselaars, circulatiepompen, regelkleppen, debietmeters en filters. Daardoor kunnen de debieten worden verstoord, de drukverliezen toenemen, de warmteoverdracht verslechteren en gevoelige componenten sneller slijten. Magnetiet is dus zowel een operationeel probleem wanneer het circuleert als een symptoom van een corrosieproces dat verder onderzocht moet worden.

Hematiet: zuurstofprobleem al geruime tijd aanwezig Hematiet bevat uitsluitend driewaardig ijzer en heeft doorgaans een roodbruine kleur. Het reageert aanzienlijk minder sterk op een magnetisch veld dan magnetiet. In een installatie wordt de aanwezigheid van hematiet

zuurstofarm systeemwater. Een grote hoeveelheid magnetiet geeft echter aan dat de verhouding tussen de intredende zuurstof en het zuurstofafbrekende vermogen van het systeem zodanig is dat hematiet niet kan blijven bestaan. Dit kan echter niet zonder meer als een gunstige situatie worden beschouwd, aangezien ook een grote hoeveelheid magnetiet ongewenst is.

Lage temperatuur creëert geen zuurstof Soms wordt beweerd dat warmtepompen van nature gevoeliger zijn voor corrosie omdat kouder water meer zuurstof kan oplossen. De wet van Henry beschrijft inderdaad de oplosbaarheid van een gas in een vloeistof in functie van onder meer de temperatuur en de druk. Een hoger oplossend vermogen voor zuurstof bij lagere temperatuur betekent echter niet dat er ook sowieso meer zuurstof daadwerkelijk opgelost is! Het is niet omdat het kan, dat het ook gebeurt. Er moet een bron of contact zijn waardoor zuurstof in het water terechtkomt. In de praktijk moet de aandacht echter vooral uitgaan naar de toevoer van water, vermijden van zuurstofintrede en naar een correcte drukregeling. Bij warmtepompinstallaties kunnen de gevolgen sneller zichtbaar worden doordat ze vaak compacte warmtewisselaars,

TECHLINK | #3 2026 | 61

HEAT

performante circulatiepompen en regelorganen bevatten die gevoelig zijn voor afzettingen.

Waar kunnen zuurstof en vers water binnendringen?

● HERHAALD BIJVULLEN: elke bijvulling brengt nieuwe opgeloste gassen in het circuit en verandert de waterchemie. ● LEKKEN EN MICROLEKKEN: ze veroorzaken zichtbaar of onopgemerkt waterverlies, waarna opnieuw moet worden bijgevuld. ● GEBREKKIG DRUKBEHEER: onderdruk kan lucht aanzuigen, terwijl drukpieken water via het veiligheidsventiel kunnen afvoeren. ● EEN ONVOLLEDIGE INGEBRUIKNAME OF ONTGASSING: de aanvankelijk aanwezige lucht wordt niet correct verwijderd of de vulling wordt niet gedocumenteerd. ● EEN ONGESCHIKTE WATERKWALITEIT: pH, geleidbaarheid, hardheid, chloriden, materiaalcombinaties of een foutieve dosering van inhibitoren kunnen het corrosierisico sterk beïnvloeden. ● KUNSTSTOFLEIDINGEN OF SLANGEN DIE NIET VOLDOENDE ZUURSTOFDIFFUSIEDICHT ZIJN: het risico hangt af van het materiaal, de zuurstofbarrière en de bedrijfsomstandigheden.

Het expansievat: een onopvallend maar essentieel onderdeel Het expansievat dient niet alleen om de uitzetting van het water op te vangen. Wanneer het correct gedimensioneerd en aangesloten is en de voordruk juist is ingesteld, zorgt het er ook voor dat de volledige installatie bij het afkoelen van het water op overdruk blijft ten opzichte van de atmosferische druk. Is het expansievat te klein, is de voordruk niet langer correct of is het membraan beschadigd, dan kan de druk bij een koude installatie te laag worden en bij een warme installatie te hoog oplopen. Bij een te lage druk kan lucht — en daarmee een grote hoeveelheid zuurstof — in de installatie worden aangezogen. Deze hoeveelheid zuurstof is doorgaans een veelvoud van de hoeveelheid zuurstof die via het bijvulwater wordt ingebracht en vormt dan ook de belangrijkste oorzaak van de zuurstofbelasting (zie TV 278). Bij een te hoge druk kan het veiligheidsventiel water lo-

zen, waarna de installatie opnieuw moet worden bijgevuld. Zo ontstaat een terugkerende cyclus van drukverlies, luchtintrede, waterlozing en bijvullen. Hoewel met het verse bijvulwater eveneens opgeloste zuurstof in de installatie terechtkomt, is deze bijdrage ondergeschikt aan de veel grotere zuurstofintrede als gevolg van het aanzuigen van lucht bij een te lage druk. Tijdens het onderhoud is het daarom zinvol om de eventuele lozingen via het veiligheidsventiel, de hoeveelheid bijvulwater en de werking van het drukbehoud te controleren. De voordruk van een expansievat wordt gecontroleerd volgens de procedure van de fabrikant, met het vat hydraulisch afgesloten en de waterzijde drukloos. Verschillende fabrikanten bevelen aan om deze controle zesmaandelijks uit te voeren, maar Techlink adviseert om dit steeds in het jaarlijkse onderhoud op te nemen. Het gaat om een onderhoudsaanbeveling, niet om een universeel interval dat door NBN EN 12828 of NBN EN 13831 wordt opgelegd.

Waarom een magneetfilter niet alles oplost Een magnetische afscheider scheidt sterk magnetische deeltjes, en in het bijzonder magnetiet, efficiënt af uit de vloeistofstroom. Hematiet reageert veel zwakker op een magnetisch veld en kan daardoor een toestel passeren dat uitsluitend op magnetische afscheiding berust. Een hydrodynamische vuilafscheider of een toestel dat werkt via bezinking, kan een breder spectrum aan deeltjes uit de vloeistofstroom afscheiden, afhankelijk van hun grootte en dichtheid en van de stroomsnelheid. In

TECHLINK | #3 2026 | 62

HEAT

toegevoegd? Werden componenten vervangen of werd een chemische behandeling toegepast? 2. OBSERVEER ZONDER TE SNEL TE BESLUITEN. Kleur, textuur en reactie op een magneet sturen de diagnose, maar verschillende oxiden en afzettingen kunnen naast elkaar voorkomen. 3. MEET DE DRUK. Vergelijk de waarden bij een koude installatie en tijdens bedrijf, controleer lozingen via het veiligheidsventiel en verifieer het drukbehoud, inclusief het expansievat. 4. ZOEK DE MOGELIJKE INTREDEWEGEN. Controleer lekken, ontluchters, bijvulvoorzieningen, kunststofleidingen en eventuele zones met onderdruk. 5. CONTROLEER DE WATERKWALITEIT. Meet minstens de parameters die in de toepasselijke aanbevelingen zijn opgenomen en laat zo nodig de metalen en corrosieproducten analyseren.

Onthoud dit Slib is zowel een risico voor de werking als een signaal van corrosie. Een magneettest geeft slechts een eerste aanwijzing. Lage temperatuur creëert geen zuurstof in een gesloten circuit. Controleer eerst de bijvullingen, lekken en het drukbehoud, inclusief het expansievat. Vuilafscheiding beschermt de installatie; alleen het wegnemen van de oorzaak voorkomt nieuwe afzettingen.

tegenstelling tot een filter houdt een vuilafscheider de deeltjes dus niet tegen in de vloeistofstroom, maar scheidt hij ze ervan af. Bij een renovatie of een historisch vervuilde installatie kan een combinatie van verschillende technieken daarom aangewezen zijn. Ook een chemische behandeling moet in de context van het volledige systeem worden bekeken. Bepaalde inhibitoren beperken corrosie, terwijl dispergeermiddelen de deeltjes in suspensie houden. Die laatste kunnen de doeltreffendheid verminderen van een toestel dat hoofdzakelijk op bezinking berust. De keuze van de behandeling en de afscheider moet daarom aansluiten bij de aanbevelingen voor de waterkwaliteit en de voorschriften van de fabrikanten. Geen enkele filter compenseert bovendien duurzaam een lek, herhaald bijvullen of een gebrekkig drukbehoud.

Een diagnose in zeven stappen 1. RECONSTRUEER DE VOORGESCHIEDENIS. Wanneer zijn de symptomen ontstaan? Hoeveel water werd

6. STEM DE REINIGING AF OP HET PROBLEEM. Ontluchten, spoelen, slib verwijderen, filteren of gericht vervangen moeten worden afgestemd op de vervuilingsgraad en de gevoeligheid van de componenten. 7.

CORRIGEER EN DOCUMENTEER. Neem de oorzaak weg, vul met geschikt water, stel de installatie correct opnieuw in bedrijf en noteer de referentiewaarden voor latere controles.

Behandel de oorzaak vóór het symptoom De aanwezigheid van magnetiet of hematiet mag niet worden afgedaan als ‘normale vervuiling’. Ze toont aan dat er corrosie heeft plaatsgevonden en dat de omstandigheden waarin dit kon gebeuren onderzocht moeten worden. Omgekeerd volstaat de identificatie van één oxide niet om één unieke oorzaak aan te wijzen. Een goede diagnose combineert de observatie van de afzettingen met de voorgeschiedenis van de installatie, de controle van het drukbehoud en de analyse van het water. Die aanpak beschermt het rendement, de betrouwbaarheid en de levensduur van het verwarmingssysteem op lange termijn.

Een dossier samengesteld door Kurt Van Campenhout, Technical Sector Manager HVAC-S bij Techlink

TECHLINK | #3 2026 | 63

EVENT

‘Where energy meets design’

is het thema van het

Energy Transition Congress 2026 Op 1 december brengt Techlink professionals uit de installatiesector samen in Kinepolis Leuven voor een congres dat zich volledig van andere initiatieven onderscheidt. Eén dag met twee verschillende invalshoeken.

mee je een nog twijfelde klant alsnog kan overtuigen. Daarnaast passeren verschillende inspirerende projecten rond warmtepompen, elektromobiliteit en BIPV de revue. Ook mobiele toepassingen komen aan bod, gevolgd door een rondetafelgesprek met architecten, installateurs en fabrikanten.

‘Where energy meets design.’ Vier woorden die onmiddellijk duidelijk maken waarover het gaat: de energietransitie verkoop je niet alleen met rendementen en premies. Een warmtepomp, een laadpaal of zonnepanelen geïntegreerd in het dak: ze zijn immers duidelijk zichtbaar, worden bij mensen thuis geïnstalleerd en maken deel uit van hun dagelijks leven. De openingssessie van het congres windt er dan ook geen doekjes om: de transitie maakt de leefwereld letterlijk én figuurlijk mooier. Het is precies deze andere insteek die Techlink wil stimuleren door de nieuwe editie van het Energy Transition Congress te laten doorgaan onder de noemer Rewired. Ook de formule wordt vernieuwd. De namiddag zal uit twee delen bestaan.

The Thinking, van 14.00 tot 18.00 uur, brengt inspirerende presentaties over de beleving van de eindklant en rond marketingaspecten, de evolutie van het regelgevend kader, productdesign en de argumenten waar-

Daarna neemt The Feeling het over in de interactieve showrooms: Heat Pump Design Corner, Solar & Storage Showroom, EV & Charging Studio, Smart Home Lab, DIY Live Stage en Match Zone. Hier kun je materialen en oplossingen van dichtbij bekijken en aanraken, vergelijken en in gesprek gaan met de professionals die ermee werken. Want wat er in de wandelgangen van een congres gebeurt, is vaak minstens even waardevol als wat er op het podium wordt verteld. Afspraak op 1 december in Kinepolis Leuven om 13.00 uur. De inschrijvingen zijn geopend: scan de QR-code en schrijf je in. Het volledige programma volgt kortelings. En aangezien we toch in de Kinepolis zijn voor het congres, willen we nadien van de gelegenheid gebruik maken om met de aanwezigen af te sluiten met een filmvoorstelling in lijn met het thema van de dag. Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 64

EVENT

V-TEC PUSH

50% TIJDSWINST ONTDEK HEM HIER

POWER

Laadinfra: de sector is klaar om een versnelling hoger te schakelen…

maar de complexiteit is een remmende factor E-mobiliteit is niet langer een trend: het is in de praktijk al een ingeburgerde realiteit. Maar achter deze dynamiek luiden installateurs de alarmklok. Volgens een enquête die Techlink heeft gehouden onder zo’n honderd spelers in de sector, stuit de groei van de markt voor laadinfrastructuur momenteel op een grote uitdaging: de complexiteit. Een actieve, maar nog niet mature markt Met 55,9% van de installateurs die al actief laadinfra plaatsen, is de Belgische markt niet langer een opkomende markt. Toch blijft ze sterk gefragmenteerd, waarbij de meerderheid van de spelers minder dan 25 laadpalen per jaar installeert. Het resultaat: een snelle, maar nog ongeorganiseerde groei, zonder duidelijke normen en onvoldoende coördinatie tussen de spelers.

De echte uitdaging: van laadpaal naar energie-ecosysteem Uit het onderzoek blijkt dat de sector een ingrijpende verandering doormaakt. Het installeren van een laadpaal is niet langer voldoende: voortaan moeten complete energiesystemen worden beheerd. De belangrijkste

moeilijkheden hebben betrekking op: ● de compatibiliteit tussen systemen ● de integratie in bestaande installaties ● intelligent energiebeheer (load balancing, verbruikspieken) De storingen zelf zijn veelzeggend: meer dan 50% houdt verband met communicatie- of softwareproblemen, en niet met de hardware.

Een dringende behoefte aan bijscholing Gezien deze complexiteit geven professionals aan dat er een enorme behoefte is aan begeleiding: ● 70% vraagt om opleidingen of webinars ● 78,6% geeft de voorkeur aan face-to-face, concrete en praktijkgerichte opleidingen

TECHLINK | #3 2026 | 66

POWER

Ontdek onze nieuwe afdekplaten!

Pure elegantie modern design

POWER "E-mobiliteit gaat vandaag een beslissende fase in: de uitdaging bestaat er nu in om de verschillende systemen op elkaar af te stemmen, de wetgeving en de toepasselijke normen te vereenvoudigen en te verduidelijken, en tegelijkertijd de competentieontwikkeling van de hele sector te ondersteunen. Deze transitie vereist ook een nauwe samenwerking tussen alle schakels in de waardeketen: fabrikanten, installateurs, netbeheerders en overheden.” Jean-Bernard Cuvelier, Transition Manager Renewables bij Techlink.

De boodschap is duidelijk: de sector wil praktische, direct toepasbare oplossingen - ver weg van al te theoretische benaderingen.

DE TECHNOLOGIE DIE UW INSTALLATIES BESCHERMT

Een gebrek aan duidelijkheid en standaardisatie Tegelijkertijd bemoeilijkt de veelheid aan normen, protocollen en apparatuur de installaties en remt dit investeringen af. De sector roept op tot: ● vereenvoudiging van de regelgeving ● standaardisatie van de systemen ● betere interoperabiliteit van de oplossingen

GROTERE DUURZAAMHEID, CONSTANTE PRESTATIES EN MINDER ONDERHOUD VOOR UW KRANEN ®

Aanhoudende economische en structurele belemmeringen De installatiekosten, de capaciteit van het elektriciteits net en de onzekerheden op regelgevingsgebied blijven grote obstakels vormen. ANTI-KALK BESCHERMING Het Vitaq antikalkpolymeer zorgt ervoor dat er geen accumulatie van kalk kan zijn en verlengt de duur van uw installaties.

CONSTANTE PRESTATIES Handhaaft een stabiele doorstroomsnelheid en ideale druk onder alle omstandigheden.

SOEPELE WERKING

Zonder een duidelijk kader en zonder passende financiële steun dreigt de transitie te vertragen, ondanks de motivatie van de betrokken partijen.

Een sector die klaar is om vaart te maken, onder bepaalde voorwaarden De conclusies van het onderzoek zijn ondubbelzinnig: de installateurs zijn gemotiveerd, maar beschikken nog niet over voldoende middelen om de toenemende complexiteit van de markt het hoofd te bieden. Drie maatregelen lijken prioritair: ● Professionals opleiden in slimme energiesystemen ● Het regelgevingskader verduidelijken ● Technologieën en werkwijzen standaardiseren.

Garandeert een gemakkelijke, comfortabele en nauwkeurige bediening van de kranen.

Donwnload de gedetailleerde analyse van onze enquête over elektromobiliteit bij installateurs, groothandelaars, fabrikanten en onderhoudsbedrijven, leden van Techlink

MINDER ONDERHOUD Minder handelingen, lagere kosten.

Sophie Lambert

TECHLINK | #3 2026 | 68

POWER

Industrial Quality Weatherproof, IP65 Modular enclosure system Resistant Durable

Industrial Enclosures GTi ISO switchgears

DAT BEGINT BIJ ONS.

safe.inspiring.green.

TA INS LL D

EEN STERK NETWERK?

www.spelsberg.be

S 2 02 6 AY

STAND

216

Ontdek het nieuwe assortiment datakasten & professionele wifi-oplossingen tijdens de Install Days 2026.

Verbinden met kwaliteit! Advertentie TECHLINK 185x130 NETTRIXX.indd 1

18/08/2026 20:53

LEGAL

Tenlasteneming van de laadkosten van een bedrijfswagen door de

werkgever: hoe staat het ermee? Door de elektrificatie van het Belgische wagenpark worden werkgevers geconfronteerd met de vraag hoe ze, op fiscaal en parafiscaal vlak, moeten omgaan met de vergoeding van de elektriciteitskosten voor de ter beschikking gestelde bedrijfswagen.

Uitgangspunten Wanneer de werkgever een bedrijfswagen ter beschikking stelt, wordt het daaruit voortvloeiende voordeel belast op basis van een forfaitair gewaard voordeel van alle aard (VAA) en op sociaalzekerheidsrechtelijk vlak is bijzondere CO2-solidariteitsbijdrage verschuldigd door de werkgever. Dit VAA dekt ook de ‘toebehoren’, waaronder met name de terbeschikkingstelling van brandstof en elektriciteit wanneer de werkgever de kosten daarvan rechtstreeks ten laste neemt, naast de terbeschikkingstelling van de wagen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren via een laadpas of een laadpaal die op de bedrijfssite is geïnstalleerd. In die gevallen ontstaat er geen bijkomend belastbaar voordeel en zijn evenmin aanvullende socialezekerheidsbijdragen verschuldigd. Wanneer de werknemer daarentegen zelf de elektriciteitskosten draagt en deze vervolgens door de werkgever worden terugbetaald, vormt die terugbetaling in beginsel een afzonderlijk voordeel. De (para)fiscale behandeling van dit voordeel moet worden beoordeeld naargelang de aard van de verplaatsingen waarop de kosten betrekking hebben. In de praktijk blijkt dit onderscheid evenwel moeilijk toe te passen.

Administratieve tolerantie Om de vergroening van het wagenpark te stimuleren, aanvaardt de fiscale administratie echter dat de terugbetaling van de elektriciteitskosten voor het thuis opladen van een bedrijfswagen geen aanleiding geeft tot een bijkomend belastbaar voordeel. De administratie heeft

Justin Lennertz, Advocaat bij Claeys & Engels

zich op dit punt lange tijd zeer rigide opgesteld en koppelde deze tolerantie met name aan de voorwaarde dat de werkgever zelf een laadpaal ter beschikking stelde. Dit standpunt werd evenwel geleidelijk versoepeld in opeenvolgende ministeriële antwoorden. Vandaag geldt de tolerantie op voorwaarde dat: (i) aan de werknemer een elektrische of oplaadbare hybride wagen ter beschikking wordt gesteld; (ii) de terugbetaling voorzien is in de car

TECHLINK | #3 2026 | 70

LEGAL

policy van de werkgever; (iii) het laadsysteem is uitgerust met een communicatiesysteem waarmee de werkgever de verbruikte hoeveelheid elektriciteit kan controleren en (iv) de terugbetaling in principe plaatsvindt op basis van de werkelijke kosten.

Hoe zit het met het laadpunt zelf? Naast de elektriciteitskosten verdient ook het laadsta tion bijzondere aandacht.

De terbeschikkingstelling van een laadpaal door de werkgever is dus niet langer een voorwaarde. De werknemer mag zijn eigen laadinstallatie gebruiken, voor zover deze is uitgerust met een intelligent communicatiesysteem.

Enerzijds geldt dat, wanneer de werknemer de laadpaal zelf aankoopt en de kosten daarvan door de werkgever worden terugbetaald, die terugbetaling niet onder de forfaitaire regeling valt. De (para)fiscale behandeling van deze terugbetaling varieert naargelang de aard van de verplaatsingen.

Gezien de praktische moeilijkheid om de werkelijke elektriciteitskosten vast te stellen (dag-/nacht-tarieven, variabele contracten, zonnepanelen…), tolereert de fiscale administratie bovendien het gebruik van een forfait met een maximum, gebaseerd op het CREG-tarief, dat

Anderzijds, wanneer de werkgever de laadpaal louter ter beschikking stelt aan de werknemer, zonder eigendomsoverdracht, valt het daaruit voortvloeiende voordeel onder de forfaitaire regeling die van toepassing is op de bedrijfswagen. Er doet zich echter een probleem voor wanneer de eigendom van het laadpunt aan het einde van de terbeschikkingstellingsperiode aan de werknemer wordt overgedragen. In beginsel wordt de werknemer dan geacht een belastbaar voordeel van alle aard te verkrijgen, waarop eveneens socialezekerheidsbijdragen verschuldigd zijn. Dat voordeel stemt overeen met de werkelijke marktwaarde van de laadpaal op de tweedehandsmarkt op het ogenblik van de overdracht. In dit opzicht is de administratieve praktijk geëvolueerd: de autoriteiten aanvaarden niet langer een valorisatie van nul EUR na een ‘afschrijvingsperiode’ van vier jaar, ondanks een jarenlange praktijk om dit wel te aanvaarden. Wanneer de werknemer bij de overdracht evenwel een overnameprijs aan de werkgever betaalt die gelijk is aan of hoger is dan de marktwaarde van de laadpaal, neutraliseert die betaling het voordeel van alle aard dat anders uit de overdracht zou voortvloeien.

In de praktijk

per regio (afhankelijk van de woonplaats van de werknemer) en per kwartaal wordt gepubliceerd. Voor het derde kwartaal van 2026 bedraagt dit maximum 32,22 cent/kWh in het Vlaamse Gewest, 37,19 cent/kWh in Brussel en 37,83 cent/kWh in het Waalse Gewest. Deze tolerantie, die aanvankelijk tijdelijk was, is sindsdien gehandhaafd zonder vooraf vastgestelde einddatum (met mogelijkheid tot herziening). De RSZ sluit zich aan bij deze fiscale tolerantie.

Werkgevers doen er dan ook goed aan hun car policy nauwkeurig uit te werken en daarin onder meer de terugbetalingsvoorwaarden, het gekozen communicatiesysteem en de bestemming van de laadpaal bij het einde van de overeenkomst vast te leggen. Dit is om twee redenen van belang: enerzijds om de (para-)fiscale behandeling van deze voordelen veilig te stellen, anderzijds om de geldigheid en tegenwerpelijkheid van deze modaliteiten ten aanzien van de werknemers te waarborgen.

Justin Lennertz, Advocaat

TECHLINK | #3 2026 | 71

INTEGRATED VALUE CHAIN

"Een gasketel?

Die installeer ik niet meer."

Hoe een jonge installateur resoluut kiest voor duurzame energie – en zijn klanten daarin meeneemt "Als iemand toch een gasketel wil, dan verwijs ik liever door." Het is een opvallende uitspraak in een sector waar de klant vaak alle opties krijgt voorgeschoteld. Maar voor Vincent Vanderkimpen van lidbedrijf VincEnergy is het een bewuste keuze. Sinds hij in 2024 voltijds zelfstandig werd, focust hij uitsluitend op duurzame energieoplossingen. Warmtepompen, zonnepanelen, batterijopslag, slimme energiesturing en energie-efficiëntie vormen de groene draad door zijn werk. Niet omdat het moet, maar omdat hij er rotsvast van overtuigd is dat dit de juiste (energie)oplossing is voor zijn klanten.

veel stabieler bleef. Dat bevestigde voor mij dat elektrificatie de toekomst is." Hij volgde een RESCert-opleiding, behaalde zijn certificering als koeltechnicus en bouwde stap voor stap zijn eigen zaak uit.

Kennis als grootste troef Vincent noemt zichzelf geen verkoper. Hij ziet zichzelf eerder als iemand die klanten helpt om een goed onderbouwde beslissing te nemen. "Een warmtepomp verkopen begint niet bij het toestel, maar bij uitleg." Daar kruipt tijd in. Veel tijd. Hij bespreekt vermogens, rendementen en energiever-

Van projectleider naar installateur Enkele jaren geleden zag zijn loopbaan er nog helemaal anders uit. Vincent werkte als projectleider bij de NMBS, tot de bouw van zijn eigen woning alles veranderde. "Tijdens corona besloten we een huis te bouwen. We kochten een perceel en zetten een cascowoning. Ik wou zoveel mogelijk zelf doen." Met een flinke overgebleven verlofdagen, ging hij gepassioneerd aan de slag. Al snel begon hij zich te verdiepen in verwarmingssystemen, ventilatie en hernieuwbare energie. "Ik ben iemand die graag begrijpt hoe iets werkt. Dus begon ik me echt in de materie vast te bijten." Dat was precies de periode waarin warmtepompen steeds vaker op de voorgrond traden. Toen vervolgens de energieprijzen explodeerden na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, vielen voor hem alle puzzelstukken in elkaar. "Gas werd plots enorm duur, terwijl elektriciteit

Als iemand toch een gasketel wil, dan verwijs ik liever door. Vincent Vanderkimpen

TECHLINK | #3 2026 | 72

PUB - Begetube INTEGRATED VALUE CHAIN

Dinsdag 13 oktober 2026

Brussels Gate

Bezoek op één dan producenten en leveranciers met digitale oplossingen in de bouwsector ● 50+ innovatieve spelers ● Geniet van maximale netwerkkansen in een inspirerende setting met seminaries, demo’s en informele ontmoetingsmoment Digital Construction Day = dé plek waar digitale oplossingen in de kijker gezet worden. www.digitalconstructionday.be initiatief van

organisatie

INTEGRATED VALUE CHAIN

bruik, legt uit hoe zonnepanelen samenwerken met een warmtepomp en waarom een goed gedimensioneerde installatie zoveel belangrijker is dan het hoogste vermogen. "Nog te veel installaties zijn fout berekend. Terwijl net daar de winst zit. Een correcte dimensionering bepaalt of een installatie jarenlang efficiënt draait." Zijn opleiding als industrieel ingenieur speelt hier onmiskenbaar een grote meerwaarde. "De fysica verandert niet. Debieten, vermogens en warmteverliezen moet je correct berekenen. Anders creëer je problemen die perfect vermijdbaar zijn." "Een verwarmingsinstallatie koop je voor twintig jaar. Dan moet je verder kijken dan vandaag." Die technische overtuiging vertaalt zich ook in zijn aanbod. Nieuwe gasketels plaatst hij niet meer. "Ik wil binnen vijf jaar geen telefoontjes krijgen van klanten die zich blauw betalen aan gas of opnieuw moeten investeren omdat de regelgeving verandert." Soms schrikt die duidelijke houding klanten af, maar meestal gebeurt net het omgekeerde. "Ongeveer negen op de tien klanten kiezen uiteindelijk toch voor een warmtepomp. Niet omdat ik hen iets opdring, maar omdat ze begrijpen waarom." Volgens Vincent onderschatten veel installateurs hoeveel verschil een goede uitleg kan maken. "Mensen willen vooral zekerheid. Als je rustig uitlegt hoe een systeem werkt, verdwijnen veel twijfels vanzelf."

Comfort verkoopt zichzelf Dat warmtepompen nog altijd kampen met hardnekkige clichés, merkt hij bijna dagelijks. "Veel mensen denken nog altijd dat een warmtepomp hetzelfde werkt als een gasketel. Dat klopt niet." Een warmtepomp draait het efficiëntst wanneer ze rustig haar werk kan doen. Voortdurend de thermostaat hoger of lager zetten is contraproductief. Ook vloerkoeling krijgt volgens hem nog te weinig aandacht. "Wie het één keer heeft ervaren, is meestal overtuigd. Bij buitentemperaturen van meer dan dertig graden blijft het binnen heerlijk comfortabel zonder tocht of lawaai."

Ik ben iemand die graag begrijpt hoe iets werkt. Dus begon ik me echt in de materie vast te bijten. Vincent Vanderkimpen

Woning als demonstratieproject Klanten krijgen er niet alleen de warmtepomp te zien die prominent aan de voorzijde is geplaatst, maar ook zonnepanelen, batterijopslag, een energiemanagementsysteem en zelfs een weerstation. “Omdat mijn warmtepomp zo zichtbaar aan de straatkant staat, valt het voorbijgangers meteen op hoe stil ze is. Ik heb zelfs eens een briefje in de brievenbus gekregen van iemand die naar de gegevens van de installateur vroeg. Ik heb toen geantwoord dat ik zelf installateur ben. Uiteindelijk mocht ik ook bij hen de installatie plaatsen.”, lacht Vincent.

TECHLINK | #3 2026 | 74

INTEGRATED VALUE CHAIN

De installateur als gids Voor Vincent stopt zijn werk niet bij de installatie. Hij ziet het als zijn taak om klanten wegwijs te maken in een steeds complexere energiewereld. Slim laden, eigen zonnestroom optimaal benutten, dynamische elektriciteitsprijzen, batterijen en energiemanagement worden volgens hem steeds belangrijker. "Technologie evolueert snel. Dan verwachten klanten dat wij hen daarin begeleiden." Die betrokkenheid bracht hem ook naar de werkgroep Warmtepompen. "Als je mee aan tafel zit, kan je ook mee nadenken over de toekomst van de sector."

Jong ondernemerschap Dat hij als jonge zelfstandige bewust voor een technische stiel koos, vindt hij vanzelfsprekend. "Technisch talent en ondernemerschap moeten hand in hand gaan." Toch merkt hij dat veel jongeren nog altijd eerder naar een kantoorjob kijken. Jammer, vindt hij. "Technische beroepen bieden enorm veel kansen. Je ziet elke dag resultaat van je werk én je helpt mensen vooruit." Zijn eigen passie ontstond trouwens ook op de werkvloer, tijdens vakan-

RENOSHUNT Rookgassen

tiejobs bij een HVAC-installateur. "Daar heb ik de stiel echt leren kennen."

Klaar voor morgen Zijn agenda zit ondertussen goed gevuld, maar Vincent blijft investeren in nieuwe kennis. De markt staat immers niet stil. Compactere warmtepompen maken duurzame verwarming ook haalbaar voor appartementen en kleinere woningen, terwijl de vraag naar koeling elk jaar stijgt. Volgens hem is dat nog maar het begin. "Steeds meer mensen willen hun woning niet alleen energiezuinig maken, maar ook comfortabeler. En dan kom je vanzelf uit bij geïntegreerde oplossingen." Zijn boodschap aan collega's is duidelijk. "Neem de tijd om het verhaal achter de techniek uit te leggen. Wie investeert in kennis én in zijn klanten, bouwt aan een duurzame relatie. En uiteindelijk is dat de beste investering die je als installateur kunt doen.” Sofie Lapière

RENOVATIE VAN ROOKKANALEN IN APPARTEMENTEN

Verbrandingslucht

3CE P MULTI+

Verbindingskanaal : reductie van de interventietijd

• Veilige installatie met het luchtdichte concentrische rookkanaal • Optimalisatie van de ruimte in de technische koker

Roestvrij staal 316L: bestand tegen condensatie

Hebt u een expertise nodig?

• Geen terminals op de gevel Regelbaar element : afstelling op elke verdiepingshoogte

heating-and-power.com

TECHLINK | #3 2026 | 75

MANAGEMENT

Meer marge door betere processen Lean denken als instrument om faalkosten te beperken

Waar werd er geld verloren door faalkosten en niet-factureerbare meerwerken? Die vraag komt na afloop van veel bouwprojecten terug. Een goede nacalculatie geeft een deel van het antwoord, maar een aanzienlijk deel van de faalkosten zit onder de waterspiegel: aanwezig, maar amper zichtbaar. Voor bouwen installatiebedrijven is dat bijzonder relevant. Marges staan onder druk, projecten worden complexer en veel werkmethodes zijn historisch gegroeid. Wanneer dezelfde verstoringen, wachttijden en herstelwerken werf na werf terugkomen, ligt de oorzaak vaak in de manier waarop het werk is georganiseerd. Wat zijn faalkosten? Faalkosten zijn alle kosten die ontstaan doordat een bouwproces niet van bij de eerste keer correct, efficiënt en volgens planning verloopt. Denk aan herstelwer-

ken, beschadigingen, verkeerde leveringen, onvoorziene meerwerken, bijkomende verplaatsingen, wachttijden en werkzaamheden die opnieuw moeten worden uitgevoerd. Ook slechte voorbereiding, gebrekkige afstem-

TECHLINK | #3 2026 | 76

SLIMMER WERKEN. BETER PRESTEREN.

MILWAUKEE® werkt elke dag nauw samen met eindgebruikers om inzicht te krijgen in de uitdagingen en behoeften van een voortdurend veranderende werkomgeving. Zo ontwikkelen we innovatieve oplossingen die bijdragen aan een veiligere, eﬃciëntere en productievere werkplek. Door werkzaamheden grondig te analyseren en te kijken naar de frustraties, behoeften en beperkingen van professionals, zoeken we voortdurend naar nieuwe en betere manieren om het werk makkelijker en eﬃciënter te maken. Die focus op innovatie zie je terug in ons brede assortiment: van powertools met brede accuplatformen tot handgereedschap, opbergsystemen, persoonlijke beschermingsmiddelen en werkkleding.

SCAN DE QR-CODE VOOR EEN DEMO OF MEER INFORMATIE

SCAN MIJ! Selectie van brandwerende oplossingen

ACT TO PREVENT

UITGEBREID GAMMA VOOR HET BRANDWEREND AFDICHTEN VAN:

VOEGEN

RAMEN & DEUREN

DOORVOEREN

Éénzijdig of tweezijdig brandwerend afdichten van horizontale of verticale voegaansluitingen.

Voor de installatie van brandvertragende raam- en deurkozijnen.

Brandwerend afdichten van elektriciteit en sanitaire leidingen door wanden of vloeren.

MANAGEMENT

ming en ontbrekende informatie kosten rechtstreeks tijd en geld. Vanuit Lean-perspectief gaat het ook om de klassieke TIMWOOD-verspillingen: onnodig transport, te grote voorraden, zoeken en bewegen, wachten, overproductie, overbewerking, fouten en het onvoldoende benutten van kennis en talent. Een belangrijk deel van de faalkosten blijft echter buiten beeld. Wanneer een ploeg standaard verschillende keren naar het magazijn rijdt, medewerkers geregeld wachten op instructies of een werkvoorbereider telkens ontbrekende informatie moet verzamelen, wordt dat al snel als normaal beschouwd. De kost zit dan vervat in normtijden, planning, calculatie en uiteindelijk in de verkoopprijs. Deze ingecalculeerde faalkosten of schaduwkosten verdienen bijzondere aandacht. Inefficiëntie kan zo ingebakken raken dat niemand ze nog als afwijking ziet. Wie faalkosten wil verminderen, moet daarom ook kijken naar werkwijzen die al jaren worden toegepast zonder dat nog wordt gevraagd of ze werkelijk efficiënt zijn.

Faalkosten zijn vaak een procesprobleem Een technieker die eenmaal naar de groothandel moet omdat een onderdeel ontbreekt, kan pech hebben. Wanneer dat iedere week voorvalt, is er waarschijnlijk iets mis met bestelling, materiaalvoorbereiding of werkvoorbereiding. Hetzelfde geldt voor laattijdige plannen, informatie die bij de projectoverdracht verloren gaat, onduidelijke meerwerken of ploegen die op een werf aankomen terwijl ze nog niet kunnen beginnen. Terugkerende verstoringen

wijzen meestal op een zwakke plek in het proces. De relevante vraag wordt dan: welke manier van werken veroorzaakt dit verlies en hoe passen we die aan?

Procesverbetering zonder bureaucratie Een goed proces maakt het werk eenvoudiger en voorspelbaarder. Terugkerende activiteiten met een grote impact op tijd, kwaliteit of marge krijgen daarom best een vaste werkwijze. Een projectoverdracht, een korte werfstartcheck, duidelijke afspraken over meerwerken of een periodieke kostenanalyse kunnen al veel problemen voorkomen. Een bruikbare vuistregel is: standaardiseer het voorspelbare, zodat medewerkers tijd overhouden voor het onvoorspelbare. Lean helpt vooral om zichtbaar te maken waar mensen wachten, zoeken, herstellen, dubbel werk doen of informatie opnieuw moeten verzamelen. Zulke verliezen lijken afzonderlijk beperkt, maar wegen zwaar wanneer ze in verschillende projecten telkens terugkomen.

Begin bij concrete verliezen Kijk eerst naar enkele recente projecten. Waar liepen de uren uit? Waar moest men terugkomen om dingen op orde te zetten? Waar viel een ploeg stil of kwam ze tijd tekort? Welke materialen of beslissingen kwamen te laat? Welke meerwerken zijn uiteindelijk niet gefactureerd? Kies één of twee terugkerende problemen met een duidelijke impact op tijd of marge en breng het werkelijke proces in kaart:

TECHLINK | #3 2026 | 78

WHERE EXPERTS CONNECT

MANAGEMENT

PRO-FIX

universele bevestigingskit voor gipskarton/plaatwanden

bekijk de video

Met deze praktische montageset realiseert u sanitaire aansluitpunten snel, betrouwbaar en professioneel met persverbindingen. De set maakt integraal deel uit van het IVAR-perssysteem en is ontworpen voor een efficiënte installatie en een duurzame, lekvrije verbinding.

De kit bevat volgende onderdelen: • • • •

2 haakse perskoppelingen in messing ø 16 of 20 x ½”V schroefdraad Inox bevestigingsplaat Pluggen en schroeven Nylon fixeerringen en beschermkapjes rood/blauw

www.begetube.com

De kit is ook beschikbaar in de uitvoering EK schroefdraad x ½”V schroefdraad

MANAGEMENT

aanvraag → calculatie → offerte → voorbereiding → uitvoering → controle → oplevering → nacalculatie Kijk vooral naar de overdrachtsmomenten. Daar gaat het vaak mis: informatie blijft bij de calculator, een beslissing bereikt de ploeg te laat of materiaal wordt besteld op basis van onvolledige informatie.

Een goede werf begint in de voorbereiding Veel problemen tijdens de uitvoering ontstaan al tijdens calculatie en voorbereiding. Bij de projectstart moet daarom duidelijk zijn wat verkocht is, wat buiten scope valt, hoeveel uren en materiaal zijn voorzien en welke technische keuzes nog openstaan. Een korte, vaste projectoverdracht voorkomt dat de projectleider opnieuw moet uitzoeken wat de calculator al wist en dat de ploeg op de werf met onvolledige informatie begint. Bespreek minstens scope, uren, materiaal, planning, risico's en meerwerken. Ook de planning vraagt een praktische toets. De kernvraag is niet alleen of een ploeg beschikbaar is, maar of ze werkelijk kan beginnen. Zijn de juiste plannen goedgekeurd? Is het materiaal aanwezig? Zijn voorgaande werken uitgevoerd? Zijn technische vragen opgelost? Een ontbrekend onderdeel kost bovendien meer dan zijn aankoopprijs. De zoektijd, verplaatsing en stilstand lopen snel op. Materiaal per werkpakket klaarzetten en lange leveringstermijnen apart opvolgen voorkomt onnodige ritten en vertraging.

Controleer vroeg en volg de marge tijdens het project Een fout herstellen vóór tracés worden dichtgelegd, kost veel minder dan dezelfde fout herstellen na de afwerking. Vaste controlemomenten tijdens de uitvoering maken daarom een groot verschil. Ook wijzigingen en meerwerken moeten worden geregistreerd op het moment dat ze ontstaan. Leg vast wat veranderde, wie de wijziging vroeg en welke bijkomende uren en materialen ermee gemoeid zijn. Op het einde van een project proberen reconstrueren wat maanden eerder werd afgesproken, leidt vaak tot discussies en verloren marge. Kostenopvolging moet bovendien vooruitkijken. Zijn 800 uren begroot, 500 besteed en nog 400 nodig, dan ligt de verwachte eindstand op 900 uren. Dat is het moment om te onderzoeken waar de afwijking vandaan komt en bij te sturen. De gehanteerde logica is hier: vaststellen → verklaren → bijsturen

Meer uren dan voorzien? Onderzoek of de calculatienorm moet worden aangepast of het uitvoeringsproces beter kan. Veel wachttijd? Scherp de werfvoorbereiding aan. Te veel herstelwerk? Voeg een vroeger controlepunt toe. Meerwerken verloren? Maak de registratie sluitender. Zo vermijdt men dat dezelfde afwijking werf na werf opnieuw wordt vastgesteld zonder dat er iets verandert. Een nieuwe afspraak werkt slechts wanneer iemand er eigenaar van is en ze op een vast moment in het project terugkomt. Enkele eenvoudige indicatoren kunnen daarbij helpen, zoals hersteluren, bijkomende materiaalritten of afwijkingen tegenover begrote uren.

Veranderen zonder onnodige weerstand Procesverbetering verandert gewoonten en kan weerstand oproepen. Medewerkers hebben soms al trajecten meegemaakt die vooral extra administratie opleverden. Daarom werkt verandering beter wanneer ze vertrekt vanuit een probleem dat iedereen herkent. Een instructie als “Vanaf nu moet iedereen deze checklist invullen” roept sneller weerstand op. De aanleiding concreet benoemen werkt beter: “We sturen te vaak ploegen naar een werf waar materiaal of plannen nog ontbreken. Daarom controleren we dit voortaan vóór vertrek.” Laat techniekers, werkvoorbereiders en projectleiders ook mee aangeven waar het in werkelijkheid misloopt. Zij kennen de omwegen die op papier niet bestaan.

Begin klein Kies één terugkerend probleem, zoek de oorzaak, pas de werkwijze aan en kijk of het resultaat verbetert. Probleem: te veel ritten voor ontbrekend materiaal. Verbetering: materiaal vooraf per werkpakket controleren. Meting: aantal bijkomende ritten. Borging: vaste materiaalcheck vóór de werfstart. Zo wordt procesverbetering concreet en beheersbaar. Terugkerend verlies wordt zichtbaar, de werkwijze wordt aangepast en de nieuwe aanpak wordt opgevolgd. De grootste winst ontstaat vaak niet uit één grote ingreep, maar uit het consequent wegnemen van kleine verstoringen die zich op tientallen werven herhalen.

Leren en verbeteren Een nacalculatie krijgt pas waarde wanneer de uitkomst terugvloeit naar calculatie, voorbereiding en uitvoering.

Prof Hans Verboven, Sustacon / Universiteit Antwerpen

TECHLINK | #3 2026 | 80

PROPAAN :

Een slimme energiepartner voor renovatieprojecten. België zet stevig in op energiezuiniger wonen, en dat brengt voor installateurs en architecten een dubbele uitdaging met zich mee. Enerzijds zorgt de renovatieverplichting ervoor dat eigenaars van woningen met een lagere EPC-score hun woning energiezuiniger moeten maken. Anderzijds worden de energieeisen steeds strenger. De hamvraag luidt dan ook: welke energiebron biedt een toekomstgerichte, betaalbare én technisch haalbare oplossing voor bestaande woningen?

Wil je ontdekken wat propaan voor jouw projecten kan betekenen? Bezoek ons dan op Install Day op 9 oktober! We ontvangen je graag op onze stand, waar je onze oplossingen van dichtbij kunt ontdekken en met onze experts in gesprek kunt gaan.

Propaan als slimme keuze voor renovaties

Technisch vertrouwd en klaar voor de toekomst

Samen vooruit: jouw propaanpartner op Install Day

Bij renovaties is een volledig elektrische oplossing niet altijd de meest voor de hand liggende keuze. Niet elke woning beschikt over de nodige isolatie of is geschikt voor lage temperatuurverwarming. Propaan biedt dan een flexibel en toekomstgericht alternatief voor woningen zonder aansluiting op het aardgasnet. De energiebron kan worden gebruikt voor verwarming, sanitair warm water en koken, en laat zich bovendien combineren met andere energieoplossingen.

Installateurs waarderen propaan om zijn vertrouwde installatietechniek en brede inzetbaarheid. Een propaanketel installeren verloopt vergelijkbaar met een aardgasketel en kan in veel renovatieprojecten vlot geïntegreerd worden in bestaande verwarmingssystemen. Daardoor vormt propaan vaak een praktische oplossing wanneer een volledig elektrische installatie technisch of financieel minder haalbaar blijkt.

Bij Primagaz geloven we dat de energietransitie vandaag begint. Daarom investeren we niet alleen in propaanoplossingen, maar ook in duurzame samenwerkingen. Als installateur, architect of projectontwikkelaar kun je rekenen op technische ondersteuning, klantentrouw en een aantrekkelijk beloningsprogramma voor het aanbrengen van nieuwe klanten.

Ook op vlak van duurzaamheid heeft propaan belangrijke troeven. In vergelijking met stookolie zorgt propaan voor tot 20% minder CO₂uitstoot. Voor klanten die nog een stap verder willen gaan, biedt biopropaan een hernieuwbaar alternatief met een nog lagere CO₂-impact. Zo kunnen eigenaars hun woning verduurzamen zonder meteen voor een ingrijpende totaalrenovatie te kiezen.

*Bron: studie CE Delft, 2021

Tegelijk sluit propaan aan bij de evoluerende energie-eisen. Voor bouwaanvragen sinds 1 januari 2025 geldt bij nieuwbouw en Ingrijpende Energetische Renovaties een minimaal installatierendement van 130% voor centrale verwarmingssystemen. In dergelijke projecten kan propaan perfect deel uitmaken van een hybride oplossing, bijvoorbeeld in combinatie met een warmtepomp. Zo ontstaat een efficiënte installatie die comfort, prestaties en energie-efficiëntie combineert.

Meer weten over samenwerken met Primagaz? Ontdek alle info op:

INTEGRATED VALUE CHAIN

“Elektrificatie stuwt alle grote evoluties in de sector”

Voor de lancering van deze nieuwe rubriek geeft Techlink Magazine het woord aan Stefanie Schneider, CEO van Cebeo. Naar aanleiding van Cebeo Technologie 2026 blikt ze terug op de evoluties die de installatiesector vandaag doorkruisen: elektrificatie, de convergentie van technieken, de War for Talent, de digitalisering van informatiestromen en de noodzaak om competenties verder te versterken. Haar analyse is helder: in een steeds complexere markt wordt kennis een strategische hefboom over de hele waardeketen.

INTEGRATED VALUE CHAIN

Stefanie Schneider, CEO de Cebeo

Voor Stefanie Schneider bestaat er weinig twijfel over welke evolutie de komende vijf jaar het meest bepalend zal zijn: elektrificatie. Niet als een op zichzelf staande trend, maar als de basis waarop de andere transformaties in de sector voortbouwen. “Elektrificatie vormt de basis van alle trends”, vat ze samen. Die evolutie raakt zowel residentiële toepassingen als tertiaire gebouwen en de industrie. Ze is onlosmakelijk verbonden met de energietransitie, maar ook met de digitalisering, nood voor meer productiviteit en de groeiende behoefte om kennis op te bouwen. Die dynamiek stond centraal tijdens Cebeo Technologie 2026, met als thema “Our Knowledge is Electric”. Deze slogan vat de ambitie van Cebeo goed samen: naast het bieden van een breed productgamma en sterke logistieke diensten ook installateurs helpen begrijpen hoe oplossingen geïntegreerd kunnen worden in een coherente aanpak.

De installateur wordt multitechnisch De grenzen tussen de verschillende vakgebieden vervagen. Elektriciteit, HVAC, domotica, energiebeheer, elektrisch laden, automatisering, …: technieken staan steeds meer geconnecteerd. Voor Cebeo verandert die convergentie het beroep van installateur fundamenteel. “De traditionele elektrische installateur moet evolueren”, legt Stefanie Schneider uit. “Energy management, ventilatie, koeling, warmtepompen: je moet begrijpen hoe dat allemaal geïntegreerd wordt om zo waarde te creëren voor de eindklant.”

Die evolutie verruimt het werkterrein van professionals. Maar deze extra opportuniteiten vragen ook opleiding en een verandering in mindset: denken in totaaloplossingen in plaats van in afzonderlijke producten. De installateur kan zich niet langer beperken tot zijn oorspronkelijke techniek. Hij moet ook inzicht krijgen in de interacties tussen elektriciteitsproductie, -opslag, -verbruik, verwarming, koeling, ventilatie en slimme sturing van alle technieken. Precies in die context neemt Cebeo de rol op van kennispartner. Het bedrijf werkt onder meer samen met opleidingspartners zoals Syntra, om de competentieontwikkeling van installateurs te ondersteunen. Het doel is hen niet alleen te helpen totaaloplossingen beter te begrijpen, maar ook om die duidelijker uit te kunnen leggen aan de eindklant.

De uitdaging: bijblijven in een sector die versnelt De complexiteit komt niet alleen voort uit de technologieën zelf. Ze heeft ook te maken met de snelheid waarmee alles evolueert: nieuwe oplossingen, nieuwe regelgeving, hogere verwachtingen van klanten, strengere energie-eisen, druk op de kosten en een tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten. Volgens Stefanie Schneider is dat vandaag één van de grootste uitdagingen voor Belgische installateurs. Ze moeten op de hoogte blijven, nieuwe technieken onder de knie krijgen, de vele regels opvolgen, hun teams organiseren en tegelijk inspelen op een vraag die steeds meer geïntegreerd wordt.

TECHLINK | #3 2026 | 83

INTEGRATED VALUE CHAIN

Daar komt nog een belangrijke moeilijkheid bovenop: het tekort aan gekwalificeerde profielen. Toch is het beroep van installateur volgens haar een beroep met toekomst. “In een wereld waarin artificiële intelligentie heel wat functies zal transformeren, behouden technische beroepen, het beroep van elektricien, van technieker, van installateur, een essentiële, concrete en duurzame waarde. Maar dan moeten ze wel aantrekkelijker worden gemaakt. Voor Stefanie Schneider moet de sector investeren in jongeren, technische loopbanen valoriseren en tonen dat deze beroepen veel verder gaan dan louter uitvoering. Ze vragen praktische intelligentie, analytisch vermogen, adviesvaardigheden en een goed inzicht van de behoeften van de klant.

Informatiestromen vereenvoudigen Als Stefanie Schneider één zaak zou mogen vereenvoudigen in de samenwerking tussen fabrikanten, groothandels, installateurs en onderhoudsbedrijven, dan kiest ze voor de informatiestromen. In een sector waarin producten, normen en data snel evolueren, wordt de kwaliteit van informatie doorslaggevend. Informatie moet vlotter kunnen circuleren tussen leveranciers, distributeurs, installateurs en eindklanten. In dat verband noemt ze het Techlink Data Portal een belangrijk project voor de volledige waardeketen. Voor Cebeo beantwoordt dit initiatief aan een heel concrete behoefte: gegevens structureren, betrouwbaarder maken en vlotter laten doorstromen, zodat professionals efficiënter kunnen werken. Vereenvoudiging betekent dus niet alleen het verminderen van technische complexiteit. Het gaat er ook om informatie toegankelijker, coherenter en bruikbaarder te maken op het terrein.

De energietransitie: van verplichting naar commerciële noodzaak De energietransitie werd lange tijd gezien als een verplichting, of zelfs als een regelgevende last. Die perceptie verandert. Voor Stefanie Schneider is ze vandaag een voorwaarde geworden om toegang te houden tot de markt.

Als je de evolutie van energietransitie niet volgt, krijg je geen toegang meer tot de markten van morgen. Stefanie Schneider

“Als je deze evolutie niet volgt, krijg je geen toegang meer tot de markten van morgen”, stelt ze. De energietransitie is niet langer alleen een kwestie van conformiteit. Ze wordt een commerciële noodzaak om relevant, competitief en toekomstgericht te blijven. Die realiteit dwingt bedrijven om hun aanbod en aanpak aan te passen. Ze zet installateurs er ook toe aan zich sterker als adviseur te positioneren. Hun rol bestaat er steeds meer in technische complexiteit te vertalen naar concrete voordelen voor de klant: een lagere energiefactuur, meer controle over het verbruik, comfort, veerkracht en duurzaamheid.

Duurzaamheid: inzetten op producten, data en processen Duurzaamheid neemt ook een zeer belangrijke plaats in binnen de strategie van Cebeo. Stefanie Schneider onderscheidt daarbij verschillende actieniveaus. Het eerste heeft betrekking op het productassortiment en op het vermogen om energie-efficiëntere oplossingen aan te bieden. Cebeo werkt aan het opvolgen van de CO2-afdruk van producten, om klanten meer inzicht te geven in de CO2-informatie van hun aankoopportefeuille en hun totaalproject.

TECHLINK | #3 2026 | 84

Nieuw

You asked. We delivered. De nieuwe rookgasanalysers testo 320 / 330 zijn ontworpen op basis van feedback van klanten en ontwikkeld voor de beste prestaties in het dagelijks gebruik.

Meer info

testo september V2.indd 1

17/08/2026 16:15:52

Kleine opvoerinstallaties Minilift Zes opvoerinstallaties, één principe: alles werkt. Of het nu gaat om nieuw bouw, een badkamer in de kelder of een gastentoilet, de Minilift familie is geschikt voor elke situatie, eenvoudig te installeren en onder houdsvriendelijk. En met levens lange beschikbaarheid van reserve onderdelen blijft alles ontspannen. Zoals met de twee pompen van de Minilift L WC Duo. Dubbel zo veilig, dubbel zo ontspannen!

Ontdek nu de Miniliftfamilie. kesselnederland.nl/minilift

mastering water

INTEGRATED VALUE CHAIN

Het tweede niveau gaat over de eigen bedrijfsvoering. Cebeo elektrificeert geleidelijk zijn fleet met elektrische bestelwagens en gebruikt herbruikbare kunststofbakken om het gebruik van wegwerpverpakkingen te beperken. Het derde niveau heeft betrekking op certificeringen en infrastructuur. Het bedrijf verwijst onder meer naar zijn EcoVadis Gold-certificering en naar de ambitie om het centrale distributiecentrum in Blandain, bij Doornik, in te schrijven in een traject van hoge milieuprestaties volgens BREEAM Excellent.

De rol van CEO: koers houden in volatiliteit In een sector in transitie is de rol van een CEO tegelijk strategisch en operationeel. Stefanie Schneider benadrukt de noodzaak om een evenwicht te vinden tussen langetermijnvisie en kortetermijnuitvoering. De context is volatiel: geopolitieke ontwikkelingen, druk op grondstofprijzen, inflatie, beschikbaarheid van componenten en technologische versnelling. In zo’n omgeving moet een bedrijf wendbaar zijn, zonder de bestaansreden en richting uit het oog te verliezen.

“Je moet weten waar je op lange termijn naartoe wilt, maar die visie ook vertalen naar operationele en strategische prioriteiten op korte termijn voor de teams”, legt ze uit.

Achter de CEO, een vrouw met voeling voor het terrein Stefanie Schneider is intussen ongeveer anderhalf jaar actief in de sector en zegt vooral getroffen te zijn door de energie die erin aanwezig is. Dat woord is niet toevallig gekozen. Voorbij de elektriciteit zelf verwijst ze naar menselijke energie: de wil om te innoveren, zich aan te passen, trends op te volgen en de hele waardeketen vooruit te helpen. Wat haar optimistisch stemt, zijn de competenties die in de sector aanwezig zijn. Ze ziet er gekwalificeerde professionals, met een sterke technische basis, commerciële gedrevenheid en een duidelijke wil om vooruitgang te boeken.

De "signature"-vragen

Als ze zich een week lang in de schoenen van een installateur zou verplaatsen, zou ze vooral nog meer begrip willen krijgen van de complexiteit van hun dagelijkse realiteit: up-to-date blijven, omgaan met nieuwe technieken, regelgeving volgen, de juiste mensen op de juiste werven krijgen en al die elementen tegelijk in evenwicht houden binnen een financieel rendabele bedrijfsvoering. “Daar heb ik enorm veel respect voor”, zegt ze.

Uw sleutelwoord voor de komende vijf jaar?

Een sector die zijn blik moet verruimen

Elektrificatie.

Een misvatting over uw sector die u graag zou rechtzetten? Dat de sector uitsluitend technisch zou zijn of alleen om producten zou draaien. Het gaat steeds meer om oplossingen, advies en de mogelijkheid om die oplossingen begrijpelijk te maken voor de eindklant. Dat betekent dat zeer uiteenlopende profielen waarde kunnen toevoegen aan de sector.

Een samenwerking waar u trots op bent? Cebeo Technologie. De beurs illustreert het vermogen van Cebeo om een volledig ecosysteem samen te brengen: bijna 10.000 professionals, waaronder meer dan 150 fabrikanten, en een sterke interne betrokkenheid. Precies die capaciteit om een ontmoetingsplaats te creëren voor inspiratie, kennisdeling en uitwisseling maakt van Cebeo Technologie een referentieevenement voor de sector.

Uit de blik van Stefanie Schneider komt één overtuiging duidelijk naar voren: de toekomst van de sector zal niet alleen technologisch zijn. Ze zal ook menselijk en collaboratief zijn. Elektrificatie, energietransitie en digitalisering kunnen alleen slagen als installateurs beschikken over de juiste kennis, de juiste tools en de juiste partners. In die context zit de waarde niet langer uitsluitend in het materiaal. Ze ligt ook in het vermogen om technieken met elkaar te verbinden, complexiteit te vereenvoudigen en expertise om te zetten in oplossingen die begrijpelijk zijn voor de klant. Misschien is dat, uiteindelijk, de belangrijkste boodschap van deze eerste “Blik van de CEO”: in een sector die versnelt, wordt kennis even onmisbaar als elektriciteit zelf.

Een boodschap aan de leden van Techlink? “Blijf investeren in de toekomst. Laten we ons openstellen, samen onze blik verruimen richting multitechniek en elkaar versterken over de volledige waardeketen heen.”

Carole Metzmacker, Techlink.

TECHLINK | #3 2026 | 86

BEZO

INTEGRATED VALUE CHAIN

EK ONS T IJD

211

INS

TALL DAYS 2

Installatiemateriaal Hernieuwbare energie Huishoudtoestellen & sanitair Domotica & audio/video Verlichting Industrie www.groepalelek.be

Advertentie TECHLINK 185x130 GPA.indd 1

18/08/2026 19:20

EDUCATION

Van Halle tot Texas: partnership

Techlink & Innoptus Solar Team

blijft grenzen verleggen Van meer dan 600 inschrijvingen voor de Solar Olympiade tot een historische overwinning in de Verenigde Staten: het Innoptus Solar Team heeft er opnieuw een bijzonder jaar opzitten. Voor Techlink is het meteen ook een mooie bevestiging van de kracht van het partnership. Want terwijl het Solar Team letterlijk grenzen verlegt met zijn zonnewagen, slagen we er samen in om steeds meer jongeren warm te maken voor techniek, innovatie en hernieuwbare energie.

Solar Olympiade breekt opnieuw records Op 8 mei tekende Techlink opnieuw present voor de grote finaledag van de Solar Olympiade. Wat enkele jaren geleden begon als een relatief kleinschalig STEM-initiatief, is ondertussen uitgegroeid tot een heus festival rond techniek en innovatie. Dit jaar telde de Solar Olympiade meer dan 600 inschrijvingen. Een nieuw record en een indrukwekkende groei op amper twee jaar tijd. Tijdens het traject gingen leerlingen aan de slag met zonne-energie en werkten ze in team aan hun eigen Solar Gadget of mini-zonnewagen. De finale vormde het sluitstuk van maanden ontwerpen, bouwen, testen en verbeteren. De impact daarvan is heel tastbaar. Zowel leerlingen als leerkrachten reageerden bijzonder enthousiast. Jongeren leren er niet alleen over technologie, maar erva-

ren vooral zelf hoe het is om een idee om te zetten in een werkende oplossing. En precies dat maakt de Solar Olympiade voor Techlink zo waardevol. Wie jongeren enthousiast wil maken voor een technische toekomst, moet hen de kans geven om techniek zelf te ontdekken en te beleven.

Techlink opnieuw actief betrokken Techlink ondersteunt de Solar Olympiade niet alleen als partner, maar neemt ook actief deel aan het initiatief. Net zoals vorig jaar zetelde Wilfried De Greef van Techlink in de jury van de categorie Solar Gadget. Daarnaast reikte Techlink de budgetprijs uit. De winnende klas werd beloond met tickets voor Walibi – een prijs die zichtbaar in de smaak viel bij de leerlingen. Ook vanuit het Innoptus Solar Team wordt de bijdrage van Techlink sterk gewaardeerd. Anthony Vanden Abeele van het Solar Team 2026 verwoordde het treffend: “De Olympiade was nooit zo groot geworden zonder de steun van Techlink, en dat verdient zeker een dikke pluim!” Voor Techlink is die groei vooral belangrijk vanwege wat erachter zit. Meer deelnemers betekent immers dat meer jongeren kennismaken met STEM, duurzame energie en technische toepassingen. En dat op een manier waarbij ze zelf kunnen experimenteren, samenwerken en oplossingen bedenken.

Solar Home Run: meer dan 200 kilometer door België Het Innoptus Solar Team zorgde dit jaar trouwens niet alleen tijdens de Solar Olympiade voor opvallende beelden. Misschien heeft u de zonnewagen zelf wel ergens gespot tijdens de Solar Home Run. Het team legde een volledige rit van meer dan 200 kilometer af op de Bel-

TECHLINK | #3 2026 | 88

EDUCATION

gische openbare weg. Onder politiebegeleiding reed de zonnewagen door een landschap dat nauwelijks meer kon verschillen van de Australische outback waar het team doorgaans mee wordt geassocieerd. De route bracht de wagen door typische Belgische dorpen en langs kerktorens, maar ook over de Singel in Antwerpen, langs de Schelde en zelfs over de Brusselse Ring. Voor het team ging daarmee opnieuw een droom in vervulling: hun zelfgebouwde zonnewagen niet aan de andere kant van de wereld, maar gewoon op Belgische wegen laten rijden.

Nieuwe uitdaging aan de andere kant van de oceaan Lang stilstaan zat er vervolgens niet in. Bij het brede publiek is het Innoptus Solar Team vooral bekend van de Bridgestone World Solar Challenge in Australië. Het team won deze prestigieuze wedstrijd al tweemaal en behaalde vorig jaar opnieuw een knappe derde plaats. Omdat de Australische wedstrijd tweejaarlijks plaatsvindt, ging het team in 2026 op zoek naar een nieuwe

De overwinning in de American Solar Challenge laat zien waar technische passie, kennis en samenwerking toe kunnen leiden.

uitdaging. Die vonden de studenten in de Verenigde Staten, waar ze voor het eerst deelnamen aan de Electrek American Solar Challenge. Een debuut, maar bepaald geen kleine uitdaging. Vanuit Minneapolis begon het team aan een tocht van meer dan 2.400 kilometer door de Verenigde Staten. Na de kwalificatie mochten de Belgen vanaf de derde positie aan het avontuur beginnen. De bestemming: Amarillo, Texas.

Historische winst bij Amerikaans debuut Meer dan 2.400 kilometer later mocht het Innoptus Solar Team opnieuw geschiedenis schrijven. Bij zijn allereerste deelname won het team meteen de Electrek American Solar Challenge. Een bijzonder resultaat dat opnieuw onderlijnt waartoe een combinatie van tech-

TECHLINK | #3 2026 | 89

EDUCATION

De energietransitie heeft bovenal mensen nodig die ermee aan de slag willen gaan.

nisch vernuft, innovatie, doorgedreven voorbereiding en sterk teamwork kan leiden. De overwinning krijgt nog een extra dimensie: het Innoptus Solar Team heeft ondertussen op elk continent geracet. Van Australië tot de Verenigde Staten bouwden opeenvolgende generaties studenten zo verder aan een indrukwekkend internationaal verhaal. Maar achter die sportieve prestaties zit minstens evenveel technische innovatie. Om duizenden kilometers uitsluitend op zonne-energie af te leggen, moet elk onderdeel optimaal functioneren. Energieproductie, opslag, aerodynamica, elektronica, data en slimme sturing moeten samen één efficiënt systeem vormen. En precies daar ligt ook een duidelijke link met de wereld van Techlink.

Jong talent voor de energietransitie Ook de installatiesector evolueert steeds meer naar geïntegreerde energiesystemen. Zonnepanelen, batterijen, warmtepompen, laadoplossingen en energiemanagementsystemen staan niet langer los van elkaar. Technologieën worden gecombineerd en slim aangestuurd om energie zo efficiënt mogelijk te produceren, op te slaan en te gebruiken. Daarvoor hebben we niet alleen innovatieve technologie nodig, maar vooral mensen die begrijpen hoe al die systemen met elkaar samenwerken. Het partnership met het Innoptus Solar Team brengt daarom verschillende ambities van Techlink samen. Enerzijds ondersteunen we jong technisch talent dat vandaag

al grenzen verlegt op het vlak van duurzame technologie. Anderzijds kunnen we via initiatieven zoals de Solar Olympiade veel jongere leerlingen laten ontdekken hoeveel mogelijkheden techniek te bieden heeft. De groei van de Solar Olympiade van een klein initiatief naar een groot event met meer dan 600 inschrijvingen toont dat die aanpak werkt.

Samen blijven we grenzen verleggen Van leerlingen die hun eerste Solar Gadget bouwen tot ingenieursstudenten die met hun zonnewagen meer dan 2.400 kilometer door de Verenigde Staten rijden: uiteindelijk begint het allemaal met dezelfde nieuwsgierigheid. Hoe kunnen we technologie gebruiken om iets beter, slimmer en duurzamer te maken? Dat is een vraag die ook binnen de installatiesector elke dag relevanter wordt. Voor Techlink is het dan ook bijzonder waardevol om samen met het Innoptus Solar Team jongeren die technische wereld te laten ontdekken. De recordeditie van de Solar Olympiade toont hoe groot het enthousiasme kan zijn wanneer jongeren zelf aan de slag mogen gaan. De overwinning in de American Solar Challenge laat vervolgens zien waar technische passie, kennis en samenwerking uiteindelijk toe kunnen leiden. Het Innoptus Solar Team heeft dit jaar opnieuw letterlijk grenzen verlegd. Samen willen we ervoor zorgen dat steeds meer jongeren geïnspireerd raken om hetzelfde te doen. Want de energietransitie heeft technologie nodig. Maar bovenal heeft ze mensen nodig die ermee aan de slag willen gaan.

Sofie Lapière

TECHLINK | #3 2026 | 90

EDUCATION

NIEUW

RENEW

Waterzijdig inregelen:

van statisch naar dynamisch gedrag (deel 2)

In het eerste deel (mei 2026) van deze reeks bekeken we hoe een hydraulische installatie wordt ingeregeld: met volledig open kranen, in ontwerpcondities, zodat elk circuit het juiste debiet krijgt. Maar een gebouwinstallatie functioneert zelden alleen in dat ene optimale punt. Kranen openen en sluiten, de warmtevraag verschuift van zone naar zone, en het hydraulisch evenwicht uit deel 1 blijkt plots minder robuust dan verwacht. In dit tweede deel staan we stil bij wat er werkelijk gebeurt bij deellast — en welke componenten er voor zorgen dat de installatie ook dan stabiel blijft. Een statisch ingeregelde installatie is dus enkel correct voor één werkpunt. Zodra deellast optreedt, verandert het hydraulisch gedrag en kan het evenwicht opnieuw verstoord raken.

Wat gebeurt er in een installatie wanneer kranen sluiten? Wanneer thermostatische kranen beginnen te sluiten, daalt het totale debiet in de installatie. Tegelijk neemt de hydraulische weerstand toe, waardoor het drukverschil over de installatie stijgt. Voor de pomp betekent dit dat het werkingspunt verschuift. Afhankelijk van de pompregeling kan dit leiden tot een hogere opvoerhoogte over de resterende open kringen. Het gevolg is dat kringen die nog open staan, plots een hoger drukverschil en dus een hoger debiet kunnen krijgen dan voorzien.

Welke problemen veroorzaakt dit in de praktijk? Waarom is een statisch ingeregelde installatie niet altijd voldoende? In deel 1 zagen we hoe een installatie correct wordt ingeregeld in ontwerpcondities, met volledig open kranen en een vast werkingspunt. In die situatie wordt het debiet correct verdeeld en is er hydraulisch evenwicht. In de praktijk bevindt een installatie zich echter zelden in deze toestand. Thermostatische kranen openen en sluiten continu in functie van de warmtevraag, waardoor het debiet in de installatie constant verandert.

Dit veranderende gedrag bij deellast leidt tot een aantal typische problemen: ● stromingsgeluid aan thermostatische kranen door een te hoog drukverschil ● overdebieten in bepaalde kringen, waardoor ruimtes moeilijk regelbaar worden ● instabiel regelgedrag, waarbij temperaturen blijven schommelen ● verhoogd energieverbruik, omdat de pomp tegen een hoger drukverschil werkt dan nodig Deze problemen treden vaak pas op nadat de installatie

TECHLINK | #3 2026 | 92

RENEW

initieel correct leek te functioneren, wat ze moeilijker te herkennen maakt.

● het onafhankelijk maken van dit debiet van het drukverschil

Welke componenten helpen om dit op te lossen?

In tegenstelling tot klassieke inregelkranen, waarbij het debiet verandert als het drukverschil wijzigt, zorgt een PICV ervoor dat het ingestelde debiet constant blijft, zelfs wanneer andere kringen openen of sluiten.

Om deze problemen te beperken, worden extra componenten toegepast die het drukverschil en debiet stabiliseren bij wisselende omstandigheden. Een eerste oplossing is een differentieeldrukregelaar, die het drukverschil over een deel van de installatie begrenst. Hierdoor wordt vermeden dat het drukverschil te sterk oploopt wanneer kranen sluiten, wat stromingsgeluid en instabiliteit reduceert. Daarnaast bestaan er dynamische inregelkranen, die het debiet automatisch constant houden, onafhankelijk van drukschommelingen in de installatie. Deze componenten zorgen ervoor dat de installatie ook bij deellast een stabiel hydraulisch gedrag behoudt.

Wat is een PICV en wanneer gebruik je die?

Dit maakt PICV’s bijzonder geschikt voor installaties met veel interactie tussen kringen, zoals grotere gebouwen, installaties met veel thermostatische kranen of systemen met variabele belasting. Voor een correcte werking is het wel belangrijk dat de pomp een geschikt drukregime aanhoudt (typisch constante drukregeling), zodat de PICV binnen haar werkingsgebied blijft functioneren.

Jonas Cleiren, EMIB Universiteit Antwerpen

Een PICV (Pressure Independent Control Valve) is een dynamische regelkraan die twee functies combineert: ● het beperken en regelen van het debiet

Verkoopt u zonnepanelen?

Vergeet de recyclageverplichting niet!

PV CYCLE Belgium is het beheersorganisme voor de inzameling en recyclage van afgedankte zonnepanelen in België.

Wij ondersteunen u bij het voldoen aan uw wettelijke verplichtingen: de aangifte van fotovoltaïsche panelen die op de markt worden gebracht en de inzameling en recyclage van afgedankte panelen. Neem contact met ons op voor een zorgeloze naleving van de regelgeving.

www.pvcycle.be TECHLINK | #3 2026 | 93

POWER

Een blik op

open-source EMS

Hoe open-source EMS data, gebouwinstallaties en slimme sturing samenbrengen

De energietechnieken in gebouwen worden steeds meer digitaal. Slimme meters, PV-omvormers, batterijen, laadpalen, warmtepompen, ventilatiesystemen, boilers en sensoren leveren voortdurend gegevens over verbruik, productie en werking. Toch blijven die gegevens vaak verspreid over verschillende apps, portalen of lokale regelingen. Daardoor is het moeilijk om snel te begrijpen wat er in een gebouw gebeurt en welke actie nodig is. Een Energy Management System (EMS) brengt die gegevens samen. Het EMS verzamelt meetdata, maakt die zichtbaar in dashboards en kan, afhankelijk van de toepassing, ook installaties aansturen, zoals geïllustreerd in Figuur 1. De kern is dus niet alleen meten, maar vooral gegevens vertalen naar inzicht en actie. Bij open-source software is de broncode vrij beschikbaar. Een community van gebruikers en ontwikkelaars kan de software bekijken, aanpassen en uitbreiden. Een open-

source EMSplatform is dus een softwareomgeving voor energiemanagement waarvan de werking transparant en aanpasbaar is. Vaak is het platform gratis te downloaden,

Figuur 1: Overzicht van architectuur en opbouw van een EMS

TECHLINK | #3 2026 | 94

POWER

R-AQUA CWP-M Lucht/water monoblock warmtepomp COMPACT. KRACHTIG. FLUISTERSTIL. BETROUWBAAR.

Waarom kiezen voor R-AQUA?

 Tot 75°C watertemperatuur

R-AQUA combineert performante

zonder elektrische weerstand

warmtepomptechnologie met de lokale

 Werking tot -25°C buitentemperatuur

ondersteuning van CAIROX BELGIUM.

 Inclusief circulatiepomp

Dankzij opstartservice, technische

 Geïntegreerde connectiviteit voor monitoring

en ondersteuning (5G en Wi-Fi)

 Optioneel als hydro-split beschikbaar

begeleiding en snelle beschikbaarheid kiest u steeds voor een betrouwbare oplossing voor elk project.

 Energielabel A+++ (35°C) / A++ (55°C)

WarmLink app

Ontdek R-AQUA CWP-M op de stand van CAIROX BELGIUM. Hall D, Stand 153

POWER

Tabel 1: Overzicht van vier open-source EMS systemen met de eigenschappen van elk platform PLATFORM

FOCUS

STERKE PUNTEN

AANDACHTSPUNT

Home Assistant

Energiesturing, -monitoring en domotica

Groot open ecosysteem, brede hardware ondersteuning, zeer veel integraties (PV, warmtepomp, batterij)

Configuratie voor heel geavanceerde scenario’s vereist leertijd

OpenEMS

Slimme sturing en optimalisatie

Modulaire, professionele architectuur; krachtige edge-logica

Expertniveau; veel eigen controllers in Java

EmonCMS

Energiemonitoring

Lichtgewicht en snel te installeren; geschikt voor lokale of cloudgebaseerde monitoring

Geen uitgebreide apparaten bibliotheek

EVCC

Slim laden van EV in combinatie met PV

Specifiek gericht op EV-laden, goede integratie met Home Assistant en MQTT, ook ondersteuning warmtepomp, batterij en boilers

Installatie vraagt een minimum aan technische kennis (geen plug and play)

Tabel 2: Aanbevolen platform gericht op de functionaliteit FUNCTIONALITEIT

AANBEVOLEN OPEN-SOURCE EMS

Visualisatie / monitoring

EmonCMS, Home Assistant

Basissturing van installaties

Home Assistant

Energie-optimalisatie (flexibiliteit, efficiëntie, pieklasten)

OpenEMS, Home Assistant (via add-ons of scripting), EVCC

Slim laden van elektrische voertuigen

EVCC, Home Assistant (met integraties), OpenEMS (gevorderd)

maar de configuratie vraagt tijd, kennis en onderhoud. Een open-source EMS is geen afzonderlijk toestel, maar een centrale softwarelaag. Die software draait lokaal op een mini-pc of op een webserver. Daarnaast zijn er ook vooraf geconfigureerde boxen te koop. De software communiceert met de gebouwinstallaties via protocollen, API’s of gateways. In de praktijk kan het EMS daardoor gegevens uit verschillende systemen combineren: elektriciteitsmeters, PV-installaties, batterijen, laadpalen, thermostaten, relais, warmtepompen of boilers.

Overzicht veelgebruikte open-source EMS platformen Momenteel zijn er al vele open-source EMS platformen beschikbaar voor residentiële toepassingen alsook kleinere KMO’s of kleine appartementsgebouwen. In tabel 1 worden vier veelgebruikte open-source EMS vergeleken die ingezet kunnen worden voor slimme sturing van energieverbruik, energiemonitoring, domotica of een combinatie. De vergelijking focust op de belangrijkste eigenschappen zoals gebruiksgemak, interface en specifieke sterke punten. De keuze voor een platform hangt af van de beoogde toepassing (bijv. energie-optimalisatie, slimme sturing van installaties of EV-laden),

de gewenste flexibiliteit en het technische profiel van de gebruiker. Open-source EMS platformen zijn ontworpen om flexibel te integreren in bestaande of nieuwe installaties. Ze communiceren via gestandaardiseerde protocollen zoals bijvoorbeeld MQTT, Modbus TCP, KNX. Dankzij deze open protocollen kunnen apparaten van verschillende merken eenvoudig met elkaar samenwerken. Hoewel de flexibiliteit van een open-source EMS veel mogelijkheden biedt, vraagt het ook om een zekere technische kennis. Ook het gebruik van vooraf geconfigureerde integraties, bijvoorbeeld via platforms als Home Assistant of openEMS, kan het proces aanzienlijk vergemakkelijken en de installatie beheersbaar houden.

Wanneer welk open-source EMS? Open-source EMS bieden een flexibele oplossing voor visualisatie (bv in Home Assistant voor energiemonitoring), sturing en integratie van energiecomponenten zoals PV-installaties, batterijen, laadpalen en HVAC-systemen. Ze ondersteunen standaardprotocollen en worden meestal lokaal gehost, wat datacontrole en systeemuitbreiding vergemakkelijkt.

TECHLINK | #3 2026 | 96

POWER

Figuur 2: Impressie van een energie dashboard in Home Assistant

Een geschikte keuze begint met de vraag wat het project nodig heeft: gaat het vooral om energiedata visualiseren of eerder om toestellen slim aan te sturen? Hoeveel technische kennis is beschikbaar voor configuratie en onderhoud? In tabel 2 is aangegeven per functionaliteit welk platform aanbevolen wordt.

Praktisch: aan de slag als installateur Home Assistant, EmonCMS en EVCC zijn te installeren via een kant-en-klare image en verder te configureren via een webinterface of een eenvoudig configuratiebestand, basiskennis van netwerken volstaat en Linux-kennis is niet vereist. OpenEMS mikt nadrukkelijker op ontwikkelaars en vraagt wél programmeerervaring (Java) voor aanpassingen. Reken op enkele uren tot een volledige dag voor een eerste werkende opstelling, afhankelijk van het aantal te koppelen toestellen. Hoewel open-source EMS-oplossingen enorm krachtig zijn, vragen ze een realistische inschatting van de nodige vaardigheden: ● Geen klassieke helpdesk: Ondersteuning gebeurt voornamelijk via de community en online documentatie waar je ook vragen kan stellen. ● Technische kennis vereist: Basiskennis van protocollen zoals Modbus, MQTT, KNX is vaak noodzakelijk. ● Onderhoud en updates: Leg duidelijke afspraken vast over beheer en onderhoud.

● Cyberveiligheid: Een veilige netwerkarchitectuur met sterke wachtwoorden, toegangsbeheer en netwerksegmentatie is essentieel. Open-source EMS vormen een veelzijdige optie voor wie op zoek is naar maatwerk en integratiemogelijkheden binnen energiebeheer. Ze ondersteunen een breed scala aan protocollen en componenten en zijn inzetbaar van eenvoudige monitoring tot geavanceerde sturing. De keuze voor een bepaald platform hangt uiteindelijk af van de technische context, de gewenste functies en het profiel van de gebruiker of installateur. Met dit overzicht hopen we een helder vertrekpunt te bieden voor wie aan de slag wil met open-source EMS-oplossingen binnen residentiële of kleinschalige niet-residentiële toepassingen. Deze studie maakt deel uit van het COOCK+ project OStuTech (Optimale Sturing van Technieken in een woning en KMO), ondersteund door VLAIO. Voor meer informatie over open-souce EMS en voorbeelden zie smartheating.be

Bart Merema, Buildwise

TECHLINK | #3 2026 | 97

POWER

Technische normen en Europese regels: bedreiging

of groeikans voor

de beveiligingsinstallateur? In een snel evoluerende technische wereld lijkt er steeds minder ruimte om stil te staan bij technische normen en Europese regelgeving. Voor de beveiligingsinstallateur creëert dit een reëel spanningsveld. Wie mee wil blijven met nieuwe technologieën, klantverwachtingen en markttendensen, merkt al snel dat er weinig tijd overblijft om zich grondig te verdiepen in normen en regelgeving, laat staan om ze consequent en tot in de details toe te passen. De werkdruk is hoog en elke bijkomende norm of verplichting wordt vaak ervaren als een extra belasting. Toch is wegkijken geen optie. De uitdaging bestaat erin om regelgeving en normering niet louter te zien als een rem op de praktijk, maar als een kader waarbinnen professioneel en toekomstgericht kan worden gewerkt. Die benadering zien we vandaag ook terug in recentere technische nota’s zoals de INCERT T030/2, waar niet langer de technologie maar het vakmanschap van de installateur centraal staat. In plaats van alleen maar technische voorschriften op te leggen, vertrekken deze teksten vanuit de logica van een correcte risico-inschatting, duidelijke klantverwachtingen en een doordachte toepassing van technieken.

INCERT T030/2: normering als vertaling van goed vakmanschap Waar normen vaak worden gepercipieerd als een verzameling technische verplichtingen, toont de T030/2 dat normering ook anders kan worden benaderd. Deze technische nota vertrekt niet vanuit technologie, maar vanuit het vakmanschap van de beveiligingsinstallateur en de reële behoefte van de klant. De kern van T030/2 ligt in het gestructureerd doorlopen van een logisch proces. Het ontwerp van een camerasysteem start niet bij de keuze van camera’s of software, maar bij een behoeftebepaling: wat is het doel van het systeem, in welke context wordt het ingezet en welke risico’s moeten worden beheerst? Pas daarna volgt de technische uitwerking. Die aanpak sluit nauw aan bij hoe ervaren installateurs vandaag al werken, maar biedt te-

TECHLINK | #3 2026 | 98

NIEUW

Voorgeboord profiel, klaar voor montage

Naadloze koppeling dankzij koppelen uitlijningspinnen

Complete set incl. opale diffuser en 4 eindkappen, in beschermende koker

Performax LED-profielen

voorgeboord, voor een snelle, vlakke en strakke montage

Ontdek het gamma

www.integratech.be

POWER

gelijk een gemeenschappelijk referentiekader dat houvast geeft. Een belangrijk instrument daarbij is de risicoanalyse. In plaats van deze te benaderen als een administratieve verplichting, positioneert T030/2 ze expliciet als een ondersteunend hulpmiddel bij het nemen van ontwerpbeslissingen. De analyse helpt om risico’s, omgevingsfactoren en mogelijke gevolgen van incidenten inzichtelijk te maken, zodat technische keuzes onderbouwd en verdedigbaar worden. Dat beschermt de installateur niet alleen tegen onderschatting of overschatting, maar ook tegen discussies achteraf. Een tweede fundamenteel concept is dat van de prestatiegraad. Door te werken met verschillende prestatiegraden maakt T030/2 de norm toepasbaar op zowel kleine als complexe installaties. De norm legt geen uniform beveiligingsniveau op, maar laat toe om het vereiste niveau af te stemmen op de waarschijnlijkheid en impact van een incident. Zo wordt professionaliteit losgekoppeld van “meer techniek” en gekoppeld aan doelgericht ontwerpen. Om het begrip prestatiegraad concreter te maken, volstaat het vaak om naar de dagelijkse praktijk van de beveiligingsinstallateur te kijken. Neem bijvoorbeeld een kleine handelszaak die ’s nachts onbemand is. De klant wil weten wie zich rond het gebouw ophoudt en of er een poging tot inbraak plaatsvindt. In dat geval volstaat een camerasysteem met een lagere prestatiegraad, gericht op detectie

en algemene bewaking. Het doel is duidelijk: vaststellen dát er een incident is, niet noodzakelijk om personen ondubbelzinnig te identificeren. Een kmo met waardevolle goederen stelt andere verwachtingen. Hier gaat het niet alleen om detectie, maar ook om het kunnen herkennen van personen of handelingen in kritieke zones. De risicoanalyse zal in dat geval leiden tot een hogere prestatiegraad, met bijkomende eisen op vlak van beeldkwaliteit, opslag en redundantie.

Het systeem wordt niet zwaarder omdat het kan, maar omdat het nodig is. Nog anders is de situatie bij een kritische omgeving, waar camerabeelden ook kunnen worden gebruikt voor onderzoek of bewijsvoering. Hier moet vooraf duidelijk vastliggen welke prestaties het systeem levert, onder welke omstandigheden en met welke waarborgen. De prestatiegraad fungeert dan als objectieve referentie tussen installateur en klant. Om installateurs hierin te ondersteunen, werd binnen INCERT een praktische online tool ontwikkeld waarmee, op basis van een aantal gerichte vragen, de gepaste prestatiegraad kan worden bepaald. Zo wordt een abstract normbegrip vertaald naar een concreet ontwerpkader, afgestemd op risico, context en klantverwachting. (zie: www.incert.be/nl/performance-level) Daarnaast erkent T030/2 expliciet dat beeldkwaliteit

TECHLINK | #3 2026 | 100

POWER

teit is, ontstaat er onvermijdelijk een ketenverantwoordelijkheid. In dat geval zal de klant van zijn leveranciers en partners verwachten dat zij kunnen aantonen dat hun diensten geen zwakke schakel vormen in het geheel. Concreet verschuift de vraag dan van “moet ik aan NIS2 voldoen?” naar “kan ik aantonen dat mijn werk voldoet aan professionele en veilige praktijken?” Hier ontstaat een duidelijke parallel met principes die ook in technische normeringen worden gehanteerd. Net zoals die technische normeringen de installateur ondersteunen bij het onderbouwen van technische keuzes via risicoanalyse, vraagt NIS2 op een hoger abstractieniveau om aantoonbaarheid: inzicht in risico’s, beheersmaatregelen en verantwoordelijkheden. Niet in de vorm van bijkomende regels voor de installateur, maar als verwachting vanuit de klant.

geen absoluut begrip is. Wat voor de ene toepassing volstaat, is voor een andere ontoereikend. Door cameratoepassingen en prestatie-eisen vooraf te definiëren, wordt objectief vastgelegd wat de klant mag verwachten van zijn installatie. Dat creëert transparantie en vertrouwen, en vermijdt dat discussies pas ontstaan bij oplevering of wanneer er zich een incident voordoet. In die zin toont T030/2 hoe normering kan fungeren als een verlengstuk van goed vakmanschap: een kader dat de installateur ondersteunt in zijn adviesrol, de klant duidelijkheid biedt en techniek inzet als middel, niet als doel op zich.

Van vakmanschap naar ketenverantwoordelijkheid: de link met NIS2 Diezelfde logica van gestructureerd werken en aantoonbaar vakmanschap sluit naadloos aan bij de bredere Europese evolutie rond cyber- en informatiebeveiliging, zoals vastgelegd in de NIS2-richtlijn. Daarbij is een belangrijke nuance op zijn plaats: de vergunde beveiligingsinstallateur valt op zich niet automatisch onder de NIS2-verplichtingen.

Toch betekent dit niet dat NIS2 voor hem irrelevant is. Wanneer een installateur samenwerkt met een organisatie die wél onder het toepassingsgebied van NIS2 valt, bijvoorbeeld omdat zij een essentiële of belangrijke enti-

In de praktijk vertaalt dit zich steeds vaker in vragen zoals: ● Kan de installateur uitleggen hoe risico’s werden geïdentificeerd en beperkt? ● Is duidelijk vastgelegd welke prestaties het systeem levert en onder welke voorwaarden? ● Zijn ontwerpkeuzes, configuraties en onderhoudsafspraken gedocumenteerd en traceerbaar? Dit zijn geen nieuwe eisen, maar vragen die steeds vaker expliciet worden gesteld door organisaties die hun eigen compliance-verplichtingen ernstig nemen. Voor installateurs die gestructureerd werken volgens principes van goed vakmanschap, vormen deze vragen doorgaans geen obstakel, maar eerder een bevestiging van hun professionele aanpak. In die zin toont NIS2 vooral aan dat normering en regelgeving niet langer losstaan van elkaar. Wat vandaag begint als goed vakmanschap op installatieniveau, wordt morgen een essentiële bouwsteen in de bredere beveiligingsketen. Installateurs die dit begrijpen, positioneren zich niet als uitvoerder, maar als betrouwbare partner in een steeds complexer wordend veiligheidslandschap. Normen en regelgeving hoeven geen hinderpaal te zijn voor de beveiligingsinstallateur. Wanneer ze vertrekken vanuit goed vakmanschap, risico-inzicht en duidelijke afspraken, vormen ze net een houvast in een steeds complexere context. Wie vandaag gestructureerd werkt, versterkt niet alleen zijn eigen positie, maar wordt ook een betrouwbare schakel in de bredere beveiligingsketen van morgen.

Johan Chenot - Chenot Services BV.

TECHLINK | #3 2026 | 101

EDUCATION

Blijven leren. Sterker installeren. Nieuwe technieken beheersen, aangepaste normen correct toepassen en tegelijk efficiënt blijven werken: voor installatiebedrijven wordt bijleren steeds belangrijker. Met Techlink Academy bouwt Techlink aan een praktijkgericht en merkonafhankelijk opleidingsaanbod dat vertrekt vanuit de vragen van installateurs, elektriciens en HVAC-professionals. De installatiesector verandert razendsnel. Elektrificatie, digitalisering, strengere regelgeving, de energietransitie en nieuwe technieken volgen elkaar op. Klanten verwachten bovendien steeds vaker een totaaloplossing die energiezuinig, veilig en toekomstgericht is. Voor u als installateur betekent dat: voortdurend nieuwe kennis opnemen én die correct vertalen naar de praktijk. Net daarbij wil Techlink Academy u ondersteunen. Niet met theorie om de theorie, maar met kennis die u helpt om betere technische keuzes te maken, fouten te voorkomen en installaties veilig en kwaliteitsvol uit te voeren. Zo versterkt u niet alleen het vakmanschap binnen uw bedrijf, maar ook het vertrouwen van uw klanten.

Van kennis naar vakmanschap Een techniek begrijpen op papier is één zaak. Ze correct toepassen op de werf is iets anders. Daarom brengt Techlink Academy leren zo dicht mogelijk bij de praktijk. Opleidingen en infosessies vinden bij voorkeur plaats in omgevingen waar installaties, componenten en systemen zichtbaar en tastbaar zijn: praktijklabo's, demonstratieruimtes en technisch uitgeruste locaties bij kennis- en sectorpartners.

Daar ziet u niet alleen wat de regels of technische voorschriften bepalen, maar ook hoe een oplossing wordt opgebouwd en toegepast. U kunt details van dichtbij bekijken, verschillende opstellingen vergelijken en vragen uit uw eigen dagelijkse praktijk bespreken.

Vier keuzes die voor u het verschil maken

● Praktijkgericht. U leert in een technische omgeving waar u kunt zien, vergelijken en bespreken. Dat maakt complexe principes begrijpelijker en vergemakkelijkt de vertaalslag naar de werf. ● Merkonafhankelijk. Techlink Academy zet geen afzonderlijk product in de kijker. Centraal staat objectieve technische kennis die breed inzetbaar is, ongeacht de merken waarmee u werkt. ● Afgestemd op de sector. De thema's sluiten aan bij actuele ontwikkelingen en concrete vragen van installatiebedrijven. Naast technische competenties kunnen ook onderwerpen als wetgeving, management, ondernemerschap en bedrijfsorganisatie aan bod komen wanneer die relevant zijn voor uw werking.

Nieuwe technologieën correct toepassen, inspelen op veranderende regelgeving en als installateur mee vormgeven aan de energietransitie: de theorie kennen is één ding. Die kennis correct toepassen in de praktijk is iets anders. Net daar wil Techlink Academy het verschil maken. Wilfried De Greef, Education & Skills Manager bij Techlink

TECHLINK | #3 2026 | 102

Leren waar de techniek zichtbaar wordt Nieuwe technieken. Strengere normen. Hogere verwachtingen. Uw vak evolueert snel. Bij Techlink Academy volgt u praktijkgerichte opleidingen, infosessies en demonstraties op locaties waar uw materialen, systemen en opstellingen van dichtbij ziet. Zo krijgt u actuele, merkneutrale kennis die u meteen inzet, bij uw volgende installatie én in uw advies aan de klant.

Waarom kiezen voor Techlink Academy? Leren aan echte materialen, systemen en opstellingen Praktijkkennis die u meteen kunt gebruiken Merkneutrale en objectieve duiding Actuele thema’s Kleine groepen, veel interactie en ruimte voor uw vragen

Info & Opleidingsaanbod: www.techlinkacademy.be academy@techlink.be

OPLEIDINGSAANBOD

EDUCATION

● Persoonlijk en interactief. De opleidingen worden bewust in kleine groepen georganiseerd. Zo is er ruimte voor vragen, ervaringsuitwisseling en cases uit uw eigen onderneming.

De eerste opleidingsthema's Techlink Academy start met drie thema's die nauw aansluiten bij de dagelijkse praktijk van installateurs en elektriciens.

Schoorstenen en rookgasafvoer Een correcte rookgasafvoer vraagt nauwkeurige tech-

nische keuzes en een zorgvuldige uitvoering. De opleiding koppelt de relevante uitgangspunten aan herkenbare praktijksituaties en veelvoorkomende aandachtspunten.

Warmtepompboilers Warmtepompboilers winnen aan belang in energiezuinige installaties. Door systemen en opstellingen naast elkaar te bekijken, krijgt u beter inzicht in hun werking, toepassingsmogelijkheden en correcte integratie.

Brandveiligheid en branddetectie Bij branddetectie moeten de centrale, detectoren, bekabeling en plaatsing samen één betrouwbaar systeem vormen. Een zichtbare praktijkopstelling maakt de samenhang duidelijk en helpt om technische principes correct toe te passen.

kennis bieden die bruikbaar is in uw dagelijkse werking en tegelijk voorbereidt op de uitdagingen van morgen.

Samen sterker Techlink Academy bouwt verder op de expertise die vandaag al in de sector aanwezig is. Techlink werkt daarvoor samen met opleidingsorganisaties, kenniscentra, fabrikanten, groothandels en technische partners. Zo kunnen deelnemers gebruikmaken van goed uitgeruste praktijkomgevingen en actuele expertise. Ook de lokale Techlink-afdelingen worden betrokken, zodat het aanbod aansluit bij de noden van bedrijven in hun regio.

De uitbouw gebeurt stapsgewijs. Met de eerste drie opleidingen in 2026 gaat Techlink Academy concreet van start. De ervaringen en feedback van deelnemers worden gebruikt om het aanbod verder te versterken. In 2027 volgt een eerste volwaardig opleidingsjaar. Vanaf 2028 is de ambitie om Techlink Academy volledig operationeel te maken met een breed, duurzaam en praktijkgericht aanbod voor de hele sector.

Uw vragen bepalen mee het aanbod Techlink Academy wil vertrekken vanuit wat u op de werf en in uw bedrijf nodig hebt. Daarom is uw inbreng belangrijk. Over welke techniek wilt u meer leren? Waar loopt uw team vandaag tegenaan? En welke kennis helpt u om morgen sterker te installeren? Blijf op de hoogte:

Deze eerste opleidingen vormen de start van een ruimer aanbod. Techlink Academy kan daarnaast ook infosessies, demonstraties, bedrijfsbezoeken en andere vormen van kennisdeling organiseren. Het doel blijft hetzelfde: u

Blijf bij. Deel uw ervaring. En installeer samen met Techlink de toekomst.

Deel uw opleidingsbehoeften via info@techlink.be De data, locaties en deelnamevoorwaarden van de eerste opleidingen worden bekendgemaakt via techlink.be, de Techlink-nieuwsbrief en de gebruikelijke communicatiekanalen.

TECHLINK | #3 2026 | 104

2E GENERATIE R290 MONOBLOC WARMTEPOMPEN

GEMAAKT DOOR DE BELGISCHE INSTALLATEUR. VOOR DE BELGISCHE INSTALLATEUR. Een compleet R290-gamma, ontwikkeld voor vlotte installatie, betrouwbare prestaties en sterk rendement.

STERK IN ELK DETAIL CALYRO

Volledig residentieel gamma op R290

BINNENUNIT

CE- en Keymark-gekeurd, A+++ bij 55 °C

Compact en slim

Eén van de grootste inox boilers op de markt, ook goed voor betere stratificatie

Installateursvriendelijk

De laagste inbouwhoogte met grote ingebouwde boiler Solo-versie te koppelen aan elke cv-boiler Alle sensoren steeds meegeleverd

Zeer stille werking: 33 tot 55 dB(A)

Zeer competitieve brutoprijs

Tweede generatie R290 met zeer hoge COP en SCOP

Alle componenten bereikbaar via de voorzijde

Back-upweerstand standaard 3 x 2 kW

Alle aansluitingen bovenaan bij de combiversie

Eigen fan coils en kamerthermostaten beschikbaar

Windows-programmatie en touchscreen-display Eenvoudige programmering: parameters standaard ingesteld voor de Belgische nieuwbouwwoning Koelen en verwarmen standaard mogelijk

Wifi en/of 4G standaard: aanpassen en controle op afstand Cascade tot 15 buitenunits op 1 binnenunit mogelijk

Twee zones standaard mogelijk

BELGISCHE PRIMEUR

EXCLUSIEF OP ONZE STAND

NIEUW WANDMODEL MET INGEBOUWDE BOILER VAN 100 L IDEAAL VOOR APPARTEMENTEN MET ÉÉN SLAAPKAMER EN SOCIALE WONINGBOUW

BEZOEK ONS OP INSTALL DAY

www.hpplus.eu

9 OKTOBER 2026 · HAL C · STAND 139

info@hpplus.eu

EVENT

CEBEO Technologie 2026: "Our Knowledge is Electric" Begin juni verwelkomde Paleis 5 van Brussels Expo Cebeo Technologie 2026. Met bijna 10.000 professionals aanwezig, waaronder meer dan 150 fabrikanten, bracht de beurs de grote verschuivingen in de installatiesector in de kijker: energietransitie, elektrificatie, intelligent energiebeheer, industriële automatisering en IT/OT-convergentie. Voor Cebeo gaat de ambitie verder dan een loutere productpresentatie: het gaat erom installateurs te begeleiden in een steeds complexere omgeving, waar technologieën zich vermenigvuldigen en met elkaar geconnecteerd raken. Van 2 tot en met 4 juni bracht Cebeo Technologie 2026 installateurs, fabrikanten, installatiebedrijven, industriële spelers, scholen en bouwprofessionals samen in Paleis 5 van Brussels Expo. Het evenement, georganiseerd door B2B-groothandelaar Cebeo, stond dit jaar in het teken van het thema "Our Knowledge is Electric". Een formule die de ambitie van de beurs goed samenvat: kennis inzetten als concrete hefboom om elektrificatie en energietransitie te ondersteunen. Want de markt evolueert snel. Zeer snel zelfs. Voor Stefanie Schneider, CEO van Cebeo, is de versnelling op alle vlakken merkbaar. "We stellen duidelijk een versnelling vast van de elektrificatie en de energietransitie", legt ze uit. Deze versnelling transformeert geleidelijk het beroep van installateur. Professionals worden vandaag geconfronteerd met steeds meer verbonden systemen, die een globaal begrip vereisen van de interacties tussen productie, opslag, verbruik en energiebeheer. Deze evolutie staat centraal in het thema "Our Knowledge is Electric". De boodschap beperkt zich niet tot de beschikbaarheid van producten. Ze verwijst naar het

vermogen van Cebeo om zijn teams, technische specialisten en experts in te zetten om professionals te begeleiden in een omgeving waar technologieën, normen en wetgeving voortdurend evolueren. "Het is een zeer agile sector, in constante verandering. Het is dus essentieel om up-to-date te blijven", benadrukt ze.

Alle technieken onder één dak De beurs was precies opgezet als een plek waar die kennis wordt gedeeld. Op de hoofdstand van Cebeo konden bezoekers talrijke demonstraties ontdekken, onder meer in de Green & Smart-zone. Die zone legde de nadruk op energiecomponenten die kunnen bijdragen aan een lagere factuur voor de eindklant: laadpalen, warmtepompen, energiebeheersystemen en slimme sturingssystemen. Maar de meerwaarde van Cebeo Technologie lag vooral in de simultane aanwezigheid van alle technieken in één hal. Hernieuwbare energie, HVAC, domotica, energiedistributie, verlichting, gereedschap, datacom, telecom, industriële automatisering en kabels: de beurs bood een totaaloverzicht van de markt en liet installateurs beter begrijpen hoe oplossingen kunnen worden gecombineerd. Een aanpak die de evolutie op het terrein weerspiegelt, waar de grenzen tussen de verschillende tech-

TECHLINK | #3 2026 | 106

EVENT

nieken meer en meer vervagen. De elektricien wordt nu uitgenodigd om in dialoog te gaan met de wereld van verwarming, ventilatie, elektrisch laden en energiebeheerventilatie, elektrisch laden en energiebeheer. Voor Stefanie Schneider is dat precies wat bezoekers mee naar huis moesten nemen: de wil om actief bij te dragen aan de energietransitie, maar ook het vertrouwen om hun competentiedomein te verbreden. "We hopen dat ze vertrekken met de concrete wil om bij te dragen aan de energietransitie, en dat ze durven kijken voorbij hun eigen techniek", vertrouwt ze toe.

Stefanie Schneider, CEO van Cebeo.

Hoewel de energietransitie alomtegenwoordig was, nam ook de industrie een belangrijke plaats in tijdens deze editie 2026. Bezoekers konden van gedachten wisselen met het Cebeo Industry-team over automatisering, machinebouw en IT/OT-convergentie. Deze aanwezigheid bevestigt de verbreding van de rol van Cebeo in een markt waar industriële behoeften steeds meer verweven raken met energetische, digitale en operationele uitdagingen. Gereedschap, kabels, distributieoplossingen en hernieuwbare energie zijn niet alleen relevant voor klassieke installateurs: ze zijn ook essentieel voor onderhoudstechnici en productiebedrijven.

TECHLINK | #3 2026 | 107

EVENT

Naast de technische inhoud zette Cebeo Technologie 2026 ook in op gezelligheid. Op woensdag 3 juni bleef de beurs open tot 22 uur tijdens een voor het eerst georganiseerde afterwork. Die formule stelde professionals in staat Brussels Expo te bezoeken na hun werkdag, in een informelere sfeer die uitnodigde tot veel interactie. Het succes van deze editie steunt ook op de mobilisering van het volledige ecosysteem. Meer dan 150 fabrikanten en leveranciers stelden er hun innovaties voor, terwijl enkele honderden Cebeo-medewerkers aanwezig waren om bezoekers te verwelkomen en te adviseren. Stefanie Schneider zegt bijzonder trots te zijn op dit vermogen om het hele ecosysteem op het juiste moment samen te brengen. "We bevinden ons op een cruciaal punt, als maatschappij en als sector. De versnelling van de energietransitie is er. The time is right, the time is now", vat ze samen. Over de drie dagen hadden meer dan 9.000 professionals zich geregistreerd om de beurs te bezoeken, een cijfer dat de interesse van de sector voor dit evenement illustreert. Cebeo Technologie 2026 bevestigt zo zijn rol als ont-

moetingsplatform voor fabrikanten, installateurs, industriëlen en sectorexperts. In een markt waar oplossingen talrijker, meer verbonden en meer onderling afhankelijk worden, gaat het er niet langer alleen om de juiste producten te kiezen. Het gaat erom te begrijpen hoe ze geïntegreerd kunnen worden in een coherente, performante en duurzame aanpak. Drie dagen lang illustreerde de beurs een realiteit die zich nu aan de hele sector oplegt: de energietransitie steunt niet alleen op technologieën, maar ook op het vermogen van professionals om ze te begrijpen, te combineren en in te zetten ten dienste van hun klanten. Een ambitie die de boodschap die Cebeo dit jaar droeg perfect samenvat: "Our Knowledge is Electric". Carole Metzmacker, Techlink.

Techlink

in het hart van het ecosysteem Techlink was aanwezig op Cebeo Technologie 2026 met een eigen stand, een gelegenheid voor de federatie om haar zichtbaarheid bij sectorprofessionals te versterken. Het team kon van gedachten wisselen met leden, niet-leden, maar vooral met tal van leveranciers aanwezig op de beurs – waardevolle contacten om de banden tussen de federatie en de volledige waardeketen te versterken. Er was bijzondere interesse voor het Techlink Data Portal, de online tool die technische en documentaire gegevens van fabrikanten centraliseert en installateurs gemakkelijker toegang geeft tot informatie. De presentatie op de stand riep veel vragen op en bevestigde de interesse van professionals voor tools die de toegang tot technische informatie vereenvoudigen. Een aanpak die direct resoneerde met het thema "Our Knowledge is Electric", door kennis in te zetten ten dienste van efficiëntie op het terrein.

TECHLINK | #3 2026 | 108

verzekerde flexibiliteit met 10 jaar systeemgarantie Alupex meerlagenbuizen en fittingen kan je veilig en verzekerd combineren met de meest gangbare producten op de markt. Alupex lanceert met zijn “cross brand compatibiliteit” flexibiliteit en keuzevrijheid die je al lang kent bij koper- en staal leidingsystemen.

Mantel, isolatie en fittingen worden onder één dak geproduceerd. 100% systeemgarantie is zo gewaarborgd voor buizen en fittingen met dezelfde nominale binnen- en buiten doormeter verwerkt door een erkend vakman volgens de regels van de kunst.

LBP niet geperst zichtbaar lekverlies

visuele controle op insteekdiepte door kijkvensters

ATG 3212

badkamers Aalst

Aartselaar

Gembloux Mons

Gent

Namur

Antwerpen Habay

Temse

Braine l’Alleud

verwarming Brugge

Ieper

Kuurne

Liège

Lier

Tournai

Turnhout

Wemmel

Châtelineau

Diest

Lummen

Malmedy

Wijnegem

Zaventem

Dison

Ekeren

Forest | Vorst

Marche-en-Famenne Zele

Mechelen

www.desco.be

made in Italy

technieken

HEAT

Koelen met en zonder warmtepomp (Deel 9) Voor een verduurzaming van de gebouwverwarming zet het Vlaams Energie- en Klimaatplan in op warmtenetten en warmtepompen. Dat vergt een andere aanpak voor het ontwerp en de inregeling van cv-installaties. Techlink wil hieraan aandacht besteden en laat Eddy Janssen aan het woord in een reeks van artikelen. In dit negende artikel ligt de focus op “koelen met en zonder warmtepomp”.

Nood aan koeling in een warmer klimaat De aanpak van oververhitting in gebouwen begint steeds met passieve maatregelen. Pas wanneer dit niet volstaat, komt koeling in beeld. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen passieve, adiabatische en actieve koelsystemen, elk met hun mogelijkheden en beperkingen. Bij passieve en adiabatische koelsystemen wordt geen gebruik gemaakt van een compressor. Hierdoor blijft het energieverbruik beperkt tot dat van ventilatoren of pompen die warmte afvoeren naar de buitenlucht of de bodem. Bij actieve koeling is de compressor van de warmtepomp in bedrijf, wat resulteert in een hogere elektrische energievraag. Bij lucht-luchtwarmtepompen is ontvochtiging een energiezuinige vorm van actieve koeling.

Passieve koeling via nachtventilatie ’s Nachts koelen met frisse buitenlucht vereist grote volumedebieten, aangezien lucht een lage dichtheid en een beperkte warmtecapaciteit heeft. Het koelpotentieel neemt af naarmate nachten warmer worden. Zodra de minimumtemperaturen boven 22 °C uitkomen, wordt het moeilijk om nog een comfortabel binnenklimaat te garanderen zonder adiabatische of actieve koeling. In woningen kan nachtventilatie handmatig en zonder hulpenergie worden gerealiseerd door, afhankelijk van de buitentemperatuur, ramen te openen en te sluiten. De luchtstroming wordt daarbij aangedreven door winddruk (kruisventilatie via openingen in tegenoverliggende gevels) of door thermische trek (via openingen op verschillende bouwlagen). Een ventilatiesysteem kan dit proces automatiseren. Bij balansventilatie (systeem D) wordt warmteterugwinning

tijdens nachtventilatie uitgeschakeld, bijvoorbeeld door het bypasscircuit te openen of het warmtewiel stil te leggen. Wanneer de raamopening automatisch wordt gestuurd, kunnen de pulsieventilatoren ‘s nachts worden uitgeschakeld, waardoor het ventilatorvermogen wordt gehalveerd. Daarbij moet rekening worden gehouden met de beveiliging tegen inbraak en insecten.

Passieve koeling via geothermische boringen De koude uit de ondergrond kan worden ingezet voor de koeling van een gebouw. Het warmtetransport gebeurt via water of een water-glycolmengsel. De afgevoerde warmte wordt daarbij aan de ondergrond afgegeven, waardoor de brontemperatuur stijgt. Dat is een voordeel tijdens het winterbedrijf. Om condensvorming te voorkomen, moet de aanvoertemperatuur steeds boven het dauwpunt blijven. In de praktijk betekent dit dat de aanvoertemperatuur niet lager mag zijn dan ongeveer 19 °C. Deze relatief hoge aanvoertemperatuur maakt geothermische koeling nog mogelijk bij hogere bodemtemperaturen, maar vereist een afgiftesysteem met een groot warmtewisselend oppervlak, zoals vloerverwarming, betonkernactivering of plafondkoeling. Door de hoge soortelijke warmte en dichtheid van water blijft het benodigde volumedebiet beperkt in vergelijking met luchtkoeling. Toch is het debiet nog aanzienlijk als gevolg van het kleine temperatuurverschil tussen aanvoer en retour. Dit verhoogt het drukverlies dat de pomp moet overwinnen en maakt het pompenergieverbruik tot een belangrijk aandachtspunt. Het drukverlies en het pompenergieverbruik kunnen worden verminderd door een hogere Kv-waarde, wat doorgaans gepaard gaat met een hogere investeringskost. Het ontwerpdrukverschil van de hoofdcomponenten is daarom een belangrijk criterium in het lastenboek en bij de evaluatie van offertes.

TECHLINK | #3 2026 | 110

HEAT

H-Pack, De verwarming van de toekomst Monoblock lucht/water-warmtepomp zonder buitenunit

HEAT

Natte-rotorpompen hebben doorgaans een rendement van minder dan 50 %, maar zijn in kleine en middelgrote installaties de standaard vanwege hun onderhoudsvrije werking. Overdimensionering van de pomp vermindert het regelbereik en verhoogt de investering, maar heeft nauwelijks een impact op het energieverbruik van de pomp, mits een doordachte pompinstelling. De eenvoudigste energiebesparing bestaat er in de pomp niet onnodig te laten draaien.

Adiabatische koeling Door lucht via verneveling of bevochtigde oppervlakken intensief in contact te brengen met water, verdampt (een deel van) het water, waardoor de lucht afkoelt tot net boven de natteboltemperatuur. Het koelpotentieel hangt af van de luchtvochtigheid en neemt toe naarmate de lucht droger is. Het energieverbruik blijft beperkt tot de aandrijving van ventilatoren en pompen. Daartegenover staat een waterverbruik. De kost hiervan weegt echter niet op tegen de besparing op elektriciteit ten opzichte van klassieke mechanische koeling met een chiller. Bovendien gaat ook actieve koeling vaak gepaard met waterverbruik: lokaal via de koeltorens bij watergekoelde chillers of indirect via de watervoetafdruk van elektriciteitsproductie.

DIRECTE ADIABATISCHE KOELING Bij directe systemen wordt water rechtstreeks in de lucht verneveld. De fijne waterdruppels verdampen snel, zodat op voldoende afstand geen natte oppervlakken ontstaan. Wel is een doordachte legionellapreventie essentieel. Deze systemen zijn eenvoudig, relatief goedkoop en energiezuinig, maar verhogen de luchtvochtig-

heid. Daardoor zijn ze vooral geschikt voor buitentoepassingen en de opslag van groenten.

INDIRECTE ADIABATISCHE KOELING (figuur 1) Bij indirecte systemen wordt de toevoerlucht niet rechtstreeks bevochtigd. In de plaats daarvan wordt de afvoerlucht (de lucht die uit de geconditioneerde ruimte wordt afgevoerd) bevochtigd en gebruikt om via een warmtewisselaar de verse toevoerlucht te koelen. Hierdoor stijgt de absolute vochtigheid van de toevoerlucht niet, in tegenstelling tot directe adiabatische koeling. Deze systemen zijn complexer en duurder, maar kunnen een interessante oplossing vormen voor gebouwen met hoge ventilatiedebieten en strikte eisen aan luchtvochtigheid en thermisch comfort, zoals utiliteitsgebouwen.

DAUWPUNTSKOELING (figuur 2) Dauwpuntskoeling is een geavanceerde vorm van indirecte adiabatische koeling. Hierbij wordt ongeveer een derde van de gekoelde verse lucht afgeleid naar de secundaire zijde van de warmtewisselaar, waar deze over het volledige traject intensief wordt bevochtigd. Door de verdamping van water daalt de temperatuur van deze luchtstroom sterk. Deze koude lucht wordt gebruikt om via de warmtewisselaar de verse toevoerlucht af te koelen. Hierbij daalt de toevoerluchttemperatuur tot nabij het dauwpunt van de binnenlucht, wat een lagere temperatuur is dan bij de klassieke indirecte adiabatische koeling. Het toepassingsgebied van deze techniek is daardoor aanzienlijk ruimer.

Actieve koeling Bij actieve koeling draait de compressor van de warm-

Figuur 1: luchtbehandelingskast met indirecte adiabatische koeling, met links de toevoeren afvoerlucht (ruimte) en rechts de aanvoeren uitblaaslucht (buiten)

Figuur 2: luchtbehandelingskast met dauwpuntskoeling, met links de toevoeren afvoerlucht (ruimte) en rechts de aanvoeren uitblaaslucht (buiten)

TECHLINK | #3 2026 | 112

HEAT

HybridPower. Kunststof ontmoet staal. Sterk, veelzijdig en goedgekeurd.

Het beste van 2 werelden?

HybridPower. TECHLINK | #3 2026 | 113

HEAT

tepomp, die nu werkt als koelmachine. Tegenover een hoger elektriciteitsverbruik staat een ruimere inzetbaarheid. Actieve koeling kan gestuurd worden op de PV-productie of op dynamische elektriciteitstarieven, waarbij de thermische inertie van het gebouw en van het afgiftesysteem als buffer kan worden ingezet. Een geothermische bron kan warmte opnemen tot maximaal 20 à 25 °C. Bij luchtgekoelde systemen wordt de warmte aan de buitenlucht afgegeven. In dichtbebouwde omgevingen kan dit bijdragen aan lokale opwarming en hittestress. De energieprestaties worden beoordeeld via EER (Energy Efficiency Ratio), een momentane prestatie onder standaardcondities (bijvoorbeeld 35°C buitentemperatuur), en de SEER (Seasonal Energy Efficiency Ratio), die de seizoensprestatie weergeeft op basis van variabele buitentemperaturen en deellastwerking. Aanvullende selectiecriteria zijn onder meer het geluidsniveau (met een onderscheid tussen geluidsvermogen en geluidsdruk), de investeringskost en het gebruikte koudemiddel in het kader van de F-gassenverordening.

Gecombineerde verwarming en koeling Bij een gecombineerd systeem voor verwarming en koeling wordt de warmte uit het koelbedrijf nuttig ingezet, bijvoorbeeld voor de opwarming van sanitair warm water met een boosterwarmtepomp. In de zomer levert dit tegelijk een beperkte mate van koeling in de woning. Een dergelijk gecombineerd systeem is doorgaans efficiënter dan afzonderlijk opwekking van warmte en koude. De meerwaarde hangt sterk af van de mate waarin de vermogens en temperatuurniveaus van de warmte- en koudebehoefte op elkaar aansluiten. De toepassing van boosterwarmtepompen vraagt bijzondere aandacht voor de hydraulische integratie. De debieten in het volledige cv-net moeten correct worden ingeregeld en de watertemperaturen moeten zorgvuldig worden beheerst om condensatieproblemen te voorkomen.

Ontvochtiging Bij lucht-luchtwarmtepompen in de droogmodus draait de ventilator trager dan in koelmodus. Hierdoor blijft de lucht langer in contact met de verdamper zodat er per volume meer vocht kan condenseren. Het compressortoerental wordt hierbij aangepast aan de bedrijfsomstandigheden, waardoor het energieverbruik tot 50 % lager is dan in de koelmodus. De lagere luchtvochtigheid vermindert het risico op schimmelvorming. Tegelijk kan zweet gemakkelijker verdampen zodat de gevoelstemperatuur lager ligt bij eenzelfde luchttemperatuur. Dit

levert een aanzienlijke comfortwinst, met minder energie dan in de koelmodus.

Integratie Warmtepompen bieden vandaag een breed spectrum aan mogelijkheden voor koeling, elk met specifieke vooren nadelen. Passieve koeling zoals bij geothermische systemen scoort het best op het vlak van energieverbruik, maar is beperkt in koelvermogen en temperatuurbereik. Actieve koeling, waarbij de warmtepomp als koelmachine wordt ingezet, biedt maximale flexibiliteit, maar gaat gepaard met een hoger energieverbruik. Recuperatieve oplossingen zijn bijzonder efficiënt, maar slechts in specifieke situaties toepasbaar. Ook ontvochtiging verdient de nodige aandacht: een goede beheersing van de luchtvochtigheid is immers belangrijk voor zowel het thermisch comfort als een gezond binnenklimaat. De optimale koelstrategie ontstaat dan ook niet door één techniek te selecteren, maar door gebouw, installatie en gebruiksprofiel als één geheel te benaderen. Met een doordachte combinatie van verschillende technieken kunnen hun individuele sterktes optimaal worden benut en kunnen ze elkaar versterken. Een goed voorbeeld is een warmtewisselaar in combinatie met adiabatische koeling. In het tussenseizoen is de meerwaarde van klassieke koude-recuperatie via de warmtewisselaar vaak beperkt. Door adiabatische koeling toe te voegen, kan de warmtewisselaar ook in die periode worden benut om de toevoerlucht voor te koelen. Tegelijk wordt de afblaaslucht extra afgekoeld, waardoor ze als efficiënte bron voor de condensor van een actieve koelmachine kan fungeren. Zo ontstaat een synergie tussen ventilatie, adiabatische en actieve koeling. Ook in combinatie met geothermie kan adiabatische koeling een meerwaarde bieden. Ze kan het benodigde geothermische vermogen verlagen en zo de investering in de geothermische installatie beperken. Tegelijk zorgt ze voor een vorm van back-up of basiskoeling wanneer de actieve koeling tijdelijk onvoldoende capaciteit kan leveren. De meest energie-efficiënte koelinstallaties bestaan dan ook niet noodzakelijk uit één technologie bestaat. Door verschillende technieken intelligent te combineren en ze elk in hun optimale werkingsgebied in te zetten, kan een installatie zowel energie-efficiënt, flexibel als bedrijfszeker worden ontworpen.

ing. Eddy Janssen, voormalig docent en voorzitter van de vakgroep energie van de Universiteit Antwerpen

TECHLINK | #3 2026 | 114

HEAT

Blackbird

Lucht-water warmtepomp Ontworpen voor platte daken Koudemiddel R290 (propaan) Eenvoudige installatie

Exclusief verdeler voor België

Bezoek onze stand op Installday! (stand 193)

GEO_BlackBird_Adv_185x130_NL_1.indd 1

01/09/2025 16:40

EDUCATION

Dankzij de inzet van Techlink-leden schitteren de

installateurs van morgen

in de scholenwedstrijd Install Skills Met een feestelijk slotevent sloot Install Skills het schooljaar 2025-2026 succesvol af voor alle betrokken leerlingen, leerkrachten, scholen en partners uit de installatiesector. Tijdens de awarduitreiking kregen de best presterende teams een bekroning voor hun werk doorheen het schooljaar.

Install Skills is een scholenwedstrijd die jongeren laat kennismaken met de realiteit van het installateursvak. Doorheen het schooljaar werken leerlingen aan een praktijkgerichte opdracht waarbij ze een volledige opstelling voor verwarming en sanitair voor een residentiële woning uitwerken. Daarbij komen onder meer een warmtepomp,

een warmtepompboiler, een douche en een bad aan bod. Zo kunnen de leerlingen hun kennis uit de klas toepassen in een concrete werkomgeving. Doorheen het schooljaar organiseert Install Skills verschillende activiteiten, waaronder een startmoment,

TECHLINK | #3 2026 | 116

EDUCATION

Een gastank met (bio)propaan? Warm aanbevolen!

Vergeet stookolie ... KIES VOOR PROPAANGAS.

installateur.service@antargaz.com www.antargaz.be

Een ga (bio)p

Warm a

EDUCATION

Techlink is trots op de inzet van haar leden in dit traject. Als vrijwilligers spenderen zij meerdere dagen aan de begeleiding van scholen, delen zij hun praktijkervaring en nemen zij ook de jurering voor hun rekening. Dankzij hun expertise krijgen leerlingen niet alleen technische ondersteuning, maar ook rechtstreeks contact met professionals uit het werkveld. Als sponsor van Install Skills blijft Techlink bewust investeren in de band tussen onderwijs en sector. Dankzij de inzet van Techlink-leden schitteren de installateurs van morgen in de scholenwedstrijd Install Skills, wat de kwaliteit van hun opleiding verbetert en de instroom in de sector doet groeien. De wedstrijd toont hoe belangrijk het is om jongeren vroeg te laten kennismaken met technische beroepen en hen te begeleiden in hun groei naar de arbeidsmarkt. een ontmoetingsdag met de sector en diverse netwerkmomenten. Op het einde van het schooljaar beoordelen ervaren Techlink-installateurs de installaties en stellen ze de scholieren mondeling extra vragen over hun werk. Die momenten geven leerlingen de kans om in contact te komen met bedrijven, installateurs en nieuwe technieken.

Proficiat aan alle leerlingen, leerkrachten, scholen, partners en in het bijzonder aan de Techlink-leden die zich opnieuw hebben ingezet voor deze editie. Dankzij hun engagement krijgen toekomstige installateurs de kans om te groeien, te tonen wat ze kunnen en hun plaats te vinden in een sector die hen hard nodig heeft.

Een belangrijke sterkte van Install Skills is de nauwe samenwerking tussen onderwijs en sector. Organisaties zoals Embuild, Techlink, RTC West-Vlaanderen en De Watergroep zetten samen hun schouders onder dit project.

Vincent Vancaeyzeele Technology & Innovation Manager bij Techlink

TECHLINK | #3 2026 | 118

EDUCATION

Pompgroepen voor installateurs die geen tijd te verliezen hebben Voor huishoudelijke en industriële systemen tot 1,2MW Ruimtebesparende en efficiënte designs

Configureer uw systeem op www.omnimix.be Ondersteuning op maat Ruime voorraad In Izegem, Zedelgem & Veurne Complete HVAC-oplossingen sinds 1970 Bestel op pro.omniterm.be

Configureer hier: +32 (0)51 30 47 25

Bij SOVAC hebt u nog meer troeven in handen! Vanaf nu vindt u alle wisselstukken voor gaswandketels van de bekende merken bij uw vertrouwde leverancier: SOVAC. Geen onnodige verplaatsingen meer, u vindt voortaan alles op hetzelfde adres. SOVAC, het ruimste aanbod onderdelen en gereedschap voor installateurs en depanneurs verwarming.

SOVAC

V. Marchandstraat 17, 3090 Overijse Tel.: 02/672 20 62 | Fax: 02/673 93 92 E-mail: info@sovac.be | www.sovac.be

RENEW

Eerste decretale omzetting

Vlaamse taxshift

De Vlaamse regering keurde net voor het zomerreces een decreetwijziging van de taxshift goed. Algemeen: elektriciteit wordt goedkoper, gas duurder. Welk effect heeft dit nu? Hoe wordt dit versterkt door de federale taxshift en ETS 2? Welke stap heeft Vlaanderen in juli gezet?

Waarom een Vlaamse taxshift?

De Vlaamse regering keurde een eerste keer het ontwerpdecreet goed dat vormgeeft aan de langverwachte Vlaamse taxshift. De taxshift stond al in het regeer akkoord in 2024. Er is echter een aanpassing van het Energiedecreet en het Energiebesluit nodig om deze uit te voeren. De startdatum van de taxshift blijft 2028, maar het is goed dat de Vlaamse Regering nu tijdig de nodige wijzigingen doorvoert om de start in 2028 te verzekeren en alle partijen zekerheid te geven?

In het verleden besloot Vlaanderen om steun voor hernieuwbare energie te financieren via de elektriciteitsfactuur. Zo betaalt elke Vlaming mee voor de groenestroomcertificaten, warmtekrachtcertificaten en andere steunmechanismen via zijn of haar elektriciteitsfactuur. De nieuwe steunmechanismen worden via de Vlaamse begroting gefinancierd, maar de historische beslissingen bleven in de elektriciteitsfactuur. Concreet verschuift er 317 miljoen euro van de elektriciteitsfactuur naar de gasfactuur. Daarnaast is sprake van een soort taxcut: nog eens 174 miljoen euro wordt via andere middelen uit de elektriciteitsfactuur gehaald.

Welk effect heeft dit op de energiefactuur van gezinnen in Vlaanderen? Voor een gezin met een gemiddeld elektriciteits- en gasverbruik de Vlaamse taxshift budgetneutraal. Ongeveer

TECHLINK | #3 2026 | 120

RENEW

Jij hebt de sleutels in handen voor de energietransitie Verzeker je toekomst en word warmtepompinstallateur Het project Energie(k) Onderwijs is gefinancierd binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland VI programma, het grensoverstijgend samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling.

vlaanderen.be/ warmtepompinstallateur

RENEW

80 euro verdwijnt uit de elektriciteitsfactuur en de gasfactuur stijgt met ongeveer 80 euro. Een gezin met een warmtepomp verbruikt geen gas meer en ziet enkel haar elektriciteitsfactuur dalen. Huishoudens die nog fossiel verwarmen zullen niet worden geconfronteerd met enorme stijgingen. Huishoudens die echter investeerden in een warmtepomp, EV of aansluiting op een warmtenet worden via deze taxshift wel beloond.

lende componenten van de factuur. Ook deze accijnzen waren lang uit evenwicht, zo betaalde je meer accijnzen op elektriciteit dan op gas. De federale regering besliste begin dit jaar om vanaf augustus 2026 de accijnzen gradueel te verschuiven van elektriciteit naar aardgas. De verschuiving neemt toe tot 2029. Deze verschuiving draagt in belangrijke mate bij tot het bereiken van de verhouding 2,9 tegen 2030 in Vlaanderen.

Wat betekent dit voor de prijsverhouding tussen elektriciteit en gas in Vlaanderen?

Ook in de andere gewesten zorgt de federale verschuiving voor een significante impact op de verhouding elektriciteits- vs aardgasprijs. Ze wordt echter niet versterkt door een regionale verschuiving. Het Waals en Brussels gewest plannen geen extra verschuivingen op dit moment.

Vandaag betaal je als particulier voor elektriciteit ongeveer 4,1 keer zoveel als voor gas. Tegen de invoering in 2028 zakt die verhouding naar 3,1. Vanaf 2030 zal de verhouding verder dalen tot 2,9. Dit omdat resterende certificaten het einde van hun steunperiode bereiken. Dat is een belangrijk stap met het oog op de uitrol van warmtepompen, maar ook laadpalen en EV’s.

Wat is het verschil met de federale taxshift? Op federaal niveau worden accijnzen toegevoegd aan de energiefactuur en wordt btw toegepast op de verschil-

Wat is het effect van ETS 2? ETS 2 staat voor “Emissions Trading System”. Via ETS 2 voert Europa vanaf 2028 een CO2 tax in voor gebouwverwarming en transport. Fossiel verwarmen en fossiel rijden wordt zo duurder. Wie elektrisch rijdt en verwarmt met een warmtepomp betaalt deze tax niet. Het is de markt die in grote mate de hoogte van de CO2-tax zal bepalen op lange termijn. In de eerste jaren zijn er mechanismen die de hoogte drukken. Toch blijft het vandaag moeilijk in te schatten wat een gemiddeld gezin extra zal betalen door ETS 2.

Experts stellen verhouding 2,5 voorop, hoe realistisch is dit? Heel wat warmtepompexperts stellen dat een verhouding elektriciteits- vs gasprijs van 2,5 de uitrol van warmtepompen boost. Dit enerzijds omdat bij deze verhouding ook gezinnen met een lager inkomen warmtepompen als een interessante optie beschouwen. Anderzijds zien we in het buitenland dat er heel wat nieuwe financieringsmodellen zoals heat as a service ontstaan bij een lagere verhouding. Voor een doorsnee gezin is een warmtepomp ook bij een verhouding van 2,9 – 3,1 financieel interessant. Dit toont ook het onderzoek van CREG aan. CREG besloot begin deze zomer dat na de invoer van de Vlaamse taxshift in 2028 de meeste Vlaamse gezinnen een lagere jaarlijkse verwarmingskost zullen hebben met een warmtepomp dan met een fossiele ketel. In verschillende gevallen zou de premie zelf niet meer noodzakelijk zijn voor een interessante business case. Voor deze klanten is een verhouding 2,5 dus niet noodzakelijk voor een interessante business case.

Ellen Van Mello Advisor Heat Pumps bij Techlink

TECHLINK | #3 2026 | 122

De Valeco 500 series,

500 series

dat zijn duurzame en compacte waterontharders met grootse prestaties. Zuinig verbruik

ra nti e

Hoogste debiet van de markt Lekdetectie Eenvoudige bediening en installatie

Loved by installers

+32 (0)68 57 20 71

valeco.be

VALECO_PRINT_AD_500SERIES_NL.indd 1

27/01/2026 10:40

NIEUW NOUVEAU

BY ecowater

De complete 2 in 1 oplossing voor water van

WATERONTHARDER ADOUCISSEUR D’EAU

MIX

topkwaliteit

la solution 2 en 1 complète pour une eau D’excellente qualité info@aquahendrickx.be

AEG_MIX_productfiche_185 mm B x 130 mm.indd 1

16/04/2026 16:13:31

INNOVATION

V2G in de praktijk:

hoe Gent en Se-MoRE bouwen aan het slim laden van de toekomst Gent heeft het eerste V2G-laadeiland van de stad in gebruik genomen. Door energie terug te leveren aan het net kan er nu nog slimmer geladen worden. Dit Gentse pilootproject sluit naadloos aan bij SeMoRE (Smart Charging — E-Mobility meets Renewable Energy), het Vlaamse COOCKproject van VLAIO met Techlink als partner dat de uitrol van slim laden in Vlaanderen wil versnellen. Waar het Gentse project — onderdeel van het Europese Interregproject COPPER — een concrete test op het terrein zet, bouwt Se-MoRE de kennis, het netwerk en de cases op om die ervaringen breed te verspreiden. Samen vertellen ze één verhaal: hoe maken we het elektriciteitsnet klaar voor de toekomst?

Eén gedeelde vaststelling: een energienet onder druk We rijden steeds meer elektrisch, verwarmen met warmtepompen en wekken zelf stroom op met zonnepanelen. Die gelijktijdige omslag zorgt voor een almaar grotere druk op het elektriciteitsnet — en op piekmomenten zelfs voor dreigende overbelasting. Het is precies dat probleem dat zowel COPPER in Gent als Se-MoRE in heel Vlaanderen wil helpen oplossen. De rode draad is dezelfde: niet nodeloos de energienetten versterken, maar de bestaande capaciteit slimmer benutten. Vehicle-to-Grid (V2G) gaat een stap verder: voertuigen geven dan ook elektriciteit terug aan het net. Op drukke momenten gebruiken we energie uit de autobatterijen. Zodra er weer voldoende stroom is, laden de wagens opnieuw op. Zo wordt een elektrische wagen een batterij voor de buurt.

Vlaamse kennis omgezet naar een Gentse praktijktest Gent begint niet bij nul. In de afgelopen jaren is waardevolle Vlaamse ervaring opgebouwd, onder meer met het V2G-laadplein in Bonheiden, het eerste V2G-ready laadplein van Vlaanderen. Dit pilootproject bewees op kleine schaal wat nu in Gent op grotere schaal wordt getest: zonne-overschotten delen, elektrische wagens bidirectioneel inzetten, pieken afvlakken en lokaal balanceren. Het Gentse laadeiland bouwt rechtstreeks voort op die inzichten.

TECHLINK | #3 2026 | 124

INNOVATION

Dat verklaart ook de opzet in Gent: in plaats van losse laadpalen verspreid over de straten, koos Gent bewust voor één gebundeld laadeiland: vier laadpalen, goed voor acht laadpunten. Twee daarvan bedienen elektrische deelwagens met V2G-technologie; de andere zes staan open voor iedereen.Omdat V2G door technische en fiscale redenen nog niet algemeen toepasbaar is in Vlaanderen, wordt de technologie hier bewust getest met deelwagens.

Vandaag testen, morgen opschalen

De vragen die Gent én Vlaanderen vooruithelpen

Doe mee en help mee onderzoeken

Stad Gent en Universiteit Gent onderzoeken drie concrete vragen die binnen Vlaanderen relevant zijn en waarvan de antwoorden via Se-MoRE hun weg vinden naar de bredere sector: ● Wat zijn de uitdagingen binnen een gebundeld laadeiland tegenover afzonderlijke palen? ● Wat is de concrete meerwaarde van V2G wanneer de vraag naar stroom piekt? ● Zijn deelwagens, met hun voorspelbare aanwezigheid, een voordeel voor het netbeheer? Vooral de eerste vraag sluit aan bij wat Se-MoRE op het terrein vaststelt. Uit een Techlink enquête onder ruim honderd installateurs blijkt dat de meeste storingen bij slim laden digitaal van aard zijn en vaak gelinkt aan communicatieproblemen tussen systemen van verschillende leveranciers.

De inzichten van beide projecten wijzen in dezelfde richting. Slim laden en V2G zijn geen eindpunt, maar de eerste stappen naar een energiesysteem waarin laadparken, vloten en batterijen samen, en steeds meer met behulp van slimme software, worden aangestuurd. Se-MoRE zorgt ervoor dat de lessen uit Gent niet bij één laadeiland blijven, maar worden vertaald naar opschaalbare oplossingen voor andere steden en bedrijven in Vlaanderen.

Wie het laadeiland gebruikt, helpt rechtstreeks mee aan dat onderzoek. Huur een van de twee deelwagens via Mobilize Share, of laad je eigen elektrische wagen op aan een van de zes publieke laadpunten op het Spaanskasteelplein — aan een voordeliger tarief dan elders in de stad. Elke laadbeurt levert inzichten op voor een flexibeler en betrouwbaarder energiesysteem van de toekomst.

MEER WETEN? ● Stad Gent over het project: Elektrische auto's als batterij voor de buurt ● Het COOCK Se-MoRE project

Vincent Vancaeyzeele

TECHLINK | #3 2026 | 125

WHAT’S NEW

Innovatie, groei, samenwerkingen… de installatiesector is voortdurend in beweging. In deze rubriek ontdekt u een overzicht van het nieuws dat de sector vormgeeft: productlanceringen, strategische partnerschappen, fusies en overnames, onderscheidingen en inspirerende initiatieven. Een beknopt overzicht van de belangrijkste trends en bewegingen om mee te blijven met wat er echt toe doet in de sector. lesbehalve een nieuwkomer: meer dan 3.500 installateurs werken er al mee in Frankrijk, Spanje, Portugal, Italië en Duitsland, goed voor ruim 200.000 verkochte warmtepompen. De bedoeling is niet om bestaande leveranciers uit het gamma te vervangen, maar om installateurs een antwoord te geven wanneer het budget van de klant de doorslag geeft. Cebeo benadrukt daarbij één ding: Heiwa

Megger warmtebeeldcamera’s EURO-INDEX breidt zijn assortiment meetinstrumenten uit met vier nieuwe warmtebeeldcamera’s van Megger: de TC120, TC256, TC256P en TC640. Met deze nieuwe productlijn biedt Megger voor vrijwel iedere toepassing een passende oplossing, van snelle inspecties en algemeen onderhoud tot geavanceerde thermografische analyses. Met deze camera’s kunnen installateurs, monteurs, onderhoudstechnici, inspecteurs en facility managers afwijkingen vroegtijdig detecteren en storingen voorkomen. De TC120 is het instapmodel met een infraroodresolutie van 120x90 pixels. De TC256 en TC256P bieden een resolutie van 256 x 192 pixels, waarbij de laatste is uitgevoerd in een handig zakformaat. De TC640 is het topmodel met een resolutie van 640 x 480 pixels en geavanceerde diagnostiek en rapportagefunctionaliteit. De vier modellen bieden elk een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding met goede specificaties, uitgebreide functionaliteit en handige gratis software voor analyse en meetrapportage.

Cebeo lanceert Heiwa, , zijn exclusieve HVAC-merk Cebeo voegt Heiwa toe aan zijn HVAC-aanbod. Het merk maakt exclusief deel uit van de Sonepar-groep en is al-

is geen budgetmerk. De aankoopprijs telt, de rest evengoed, met name een grote voorraad die meteen beschikbaar is en lokale service met technische ondersteuning, indienststelling inbegrepen. Het eerste product in de kijker is de Heiwa Essentiel Zen+, een lucht/lucht-warmtepomp voor de residentiële markt. Tot A++ in koeling, verwarmen tot -15 °C buitentemperatuur, een SEER tot 6,8 en een SCOP tot 4,0, geluidsniveau vanaf 16 dB, standaard wifi, koelmiddel R32 en vijf jaar garantie op onderdelen. De binnenunit begint bij 696 mm en past daardoor boven een deur. Daarnaast is er een multisplitversie: twee tot vijf binnenunits op één buitengroep, van 4 tot 12 kW, voor appartementen en renovaties met meerdere ruimtes.

InterSolution viert vijftiende editie op 27 en 28 januari 2027 Op 27 en 28 januari 2027 vindt in Flanders Expo in Gent de vijftiende editie van InterSolution plaats. De beurs blijft hét schouwvenster voor solar en energieopslag in de Benelux, met een honderdtal exposanten en enkele duizenden professionele bezoekers uit België, Nederland en daarbuiten, op 10.000 m² beursvloer.

TECHLINK | #3 2026 | 126

Zelektro.be komt naar Install Day Kom langs voor slimme oplossingen, praktische expertise en een frisse blik op professioneel bestellen.

Scan de QR-code en ontvang je gratis toegangsticket.

Je vindt ons op stand

164

WHAT’S NEW

Fabrikanten, distributeurs, installateurs, projectontwikkelaars en energieprofessionals vinden er de volledige markt terug: zonnepanelen, omvormers, batterijopslag, laadoplossingen, energiemanagementsystemen en slimme energietoepassingen. Het zwaartepunt verschuift, en dat is te merken aan de invulling. Pv blijft, maar in 2027 gaan battery storage en EMS op de voorgrond staan, net nu de energietransitie meer om flexibiliteit en sturing draait dan om opwekking alleen. Ook de InterSolutionSummit keert terug, met experts die hun praktijkervaring delen over de ontwikkelingen in de markt.

De belangstelling voor de jubileumeditie is nu al groot: zes maanden voor de opening is 65% van de standruimte gereserveerd. Exposanten die nog willen deelnemen, nemen contact op via info@intersolution.be. Meer informatie op www.intersolution.be.

LEDVANCE verlicht Bayern München tot 2029 LEDVANCE wordt officiële verlichtingspartner van FC Bayern München. Het contract loopt tot en met 2029 en bevat een exclusiviteit op verlichtingstechnologie en verlichtingsoplossingen. De nabijheid speelde mee: het hoofdkantoor van LEDVANCE kijkt rechtstreeks uit op de Allianz Arena. Voor de installateur is vooral interessant wat het contract inhoudt. LEDVANCE treedt op als projectpartner voor verlichting en infrastructuur op de site, van functionele verlichting voor veiligheid en oriëntatie tot architecturale verlichting. De samenwerking groeide de voorbije jaren uit een reeks werken rond de Allianz Arena, onder meer naar aanleiding van de uitfasering van traditionele lampen. Energie-efficiëntie en verantwoord gebruik van hulpbronnen worden als speerpunten aangekondigd. Het bedrijf viert dit jaar zijn tiende verjaardag. LEDVAN-

CE komt voort uit de divisie algemene verlichting van OSRAM en groeide van lampenfabrikant uit tot leverancier van armaturen en connected verlichtingsoplossingen, met totaaloplossingen voor sport, kantoren en onderwijs, industrie en logistiek, buitenruimtes en detailhandel. Het is actief in meer dan 140 landen en blijft het merk OSRAM gebruiken voor consumentenproducten.

Jaga lanceert Briza, een energiezuinige binnenklimaatoplossing die oververhitting in gebouwen helpt voorkomen Jaga, Belgische fabrikant van verwarmings-, koelen ventilatie-oplossingen, lanceert zijn nieuwe Briza ventilo-convectoren: een watergedragen oplossing dat verwarming en koeling combineert in één oplossing. Briza is ontwikkeld voor gebouwen waar prestaties, flexibiliteit en ontwerpvrijheid centraal staan. Het toestel werkt optimaal op lage watertemperaturen in combinatie met warmtepompen en biedt een energiezuinig alternatief voor klassieke airconditioning. Daarmee speelt Jaga in op de toenemende uitdaging van oververhitting en sluit het aan bij de evolutie richting de EPB/EPC-regelgeving tegen 2028, waarin geïntegreerde energiesystemen steeds belangrijker worden. Met Briza introduceert Jaga een toekomstgericht binnenklimaatoplossing dat prestaties, design en flexibiliteit combineert in één compacte ventilo-convector. De oplossing werkt efficiënt op lage watertemperaturen en vormt daardoor een ideale match met warmtepompen

TECHLINK | #3 2026 | 128

WHAT’S NEW

Proper koper Zoek je een permanente, tijdelijke of eenmalige oplossing voor al je kabelafval? Als specialist in het inzamelen en recycleren van elektrische kabels staan we klaar voor iedereen die van service houdt en graag correct betaald wil worden. Bij ons geen nattevingerwerk qua tarieven, maar een wiskundige formule die de prijzen op de Internationale markten nauwlettend volgt. Onze prijzen zijn overigens vrij beschikbaar op onze website. www.kopuur.be

Puur comfort dankzij onze gratis containerservice Geen huurgeld, waarborg of contracten Vanaf 300kg/jaar (= ca 1m³ kabel) Transparante prijzen Persoonlijke aanpak Conform OVAM

WHAT’S NEW

zonder in te boeten op afwerkingskwaliteit”, zegt Rudy Happaerts van Integratech. Eén model springt eruit, de Performax Plaster 60x12, ontwikkeld om in de muur te worden ingewerkt en in het pleisterwerk te verdwijnen. Het profiel wordt standaard geleverd met een beschermstrip die het tijdens het pleisteren beschermt en achteraf eenvoudig verwijderd wordt. De reeks telt vier varianten: Low 20x12, Recessed 27x12, Corner 20x20 en Plaster 60x12, naargelang het model in wit, zwart of aluminium, geschikt voor LED-strips tot 25 W/m. Elk profiel komt in een beschermende koker, met een opale diffuser, twee pinnen en vier eindkappen, waarvan twee met kabelingang. Meer informatie op www.integratech.be

en andere lage-temperatuursystemen. Briza benut het volledige potentieel voor snelle verwarming in de winter en krachtige, stille koeling in de zomer. Energiezuinige EC-motoren en een warmtewisselaar met hydrofiele coating garanderen een hoog rendement op lange termijn. De lancering van Briza gebeurde tijdens een werkbezoek van minister Jo Brouns aan de Jaga-productiesite in Diepenbeek. Daar werd ook de recente investering van 10 miljoen euro in productie en innovatie toegelicht, als teken van vertrouwen in watergedragen klimaatoplossingen.

Integratech boort zijn LED-profielen voor Integratech lanceerde op 21 augustus Performax, een reeks profielen voor LED-strips waarvan het verkoopsargument in één detail zit: de montagegaten zijn al geboord. Vijf gaten in een profiel van 2 meter, zeven in de uitvoering van 3 meter. Geen montagebeugels meer, geen bijkomend boorwerk op de werf, de installateur lijnt uit en schroeft vast. De fabrikant uit Scherpenheuvel keek daarbij evenveel naar de afwerking als naar de montagetijd. De boorgaten van 4,2 mm zijn afgestemd op conische schroeven van 3,5 mm, zodat de koppen verzinken en het profiel vlak blijft. Voor langere lichtlijnen zorgen de meegeleverde koppelen uitlijnpinnen voor een correcte aansluiting, met minder zichtbare overgangen en ongewenste lichtlekken. “Met Performax wilden we een oplossing ontwikkelen die inspeelt op een veelvoorkomende uitdaging: de tijd die verloren gaat aan voorbereidende montagewerken. Door de profielen voor te boren en uit te rusten met slimme koppelsystemen, maken we de installatie sneller

KESSEL brengt structuur in zijn kleine opvoerinstallaties Zes modellen, niet meer. KESSEL herwerkte zijn Minilift-familie rond een eenvoudige logica: de maten S, M en L voor fecaliënvrij afvalwater, de varianten M WC, L WC en L WC Duo zodra er fecaliën bij komen. Daarmee is alles gedekt, van een losse wastafel tot een volledige sanitaire ruimte met wc. Het topmodel, de L WC Duo, heeft twee pompen van 750 watt. In normaal bedrijf draait er maar één, de tweede springt bij zodra er veel afvalwater wordt aangevoerd, met een boostfunctie die het geheel op 1500 watt brengt. Het is meteen ook de eerste kleine opvoerinstallatie met een wifi-interface: bedrijfsgegevens, logboekfunctie, alarmbeheer en de handmatige bediening van de pomp verlopen via smartphone of tablet. De rest zit in de installatiedetails. Onderhoud zonder gereedschap, een pomp die je in tien seconden uitneemt, toevoeren aan de zijkant, aan de voorkant of verticaal, akoestisch ontkoppelde onderdelen, opstelling achter een voorzetwand of vrij in de ruimte. Snijwerk in rvs 304 bij alle wc-varianten, en een Resistant-uitvoering voor heet, zout of zuur afvalwater. Vijf jaar garantie, en reserveonderdelen die levenslang beschikbaar blijven. www.kessel-nederland.nl/minilift

TECHLINK | #3 2026 | 130

BENELUX.LEDVANCE.COM

DRAADLOOS LICHTMANAGEMENT SIMPEL, SLIM EN FLEXIBEL

Deze op Zigbee 3.0 gebaseerde oplossing is ontwikkeld voor installateurs en lichtprofessionals. Dit maakt het mogelijk om tot 40 armaturen per zone te beheren, zonder dat een gateway, cloud-verbinding of IT-ondersteuning nodig is. Het volstaat om via Bluetooth verbinding te maken, je voorkeuren in te stellen en klaar. Voor meer informatie scan de QR code.

— DRAADLOOS INSTALLEREN? DAT KAN NU!

De ABB-free@home® Wireless Actuators en Smart Switch zijn de oplossing voor elke installateur die tijd en kosten wil besparen. Ontdek meer!

Perfecte keuze voor renovaties en nieuwbouw. De Smart Switch werkt overal, en de draadloze actuatoren passen in standaard diepe inbouwdozen. Stuur licht, zonwering en dimfuncties aan met maximale flexibiliteit. Combineerbaar met diverse design ranges en ABB-apparaten.