Issuu

μήνυμα χαράς μήνυμα πίστης μήνυμα αγάπης μήνυμα ενότητας μήνυμα χαράς

ΚΑΛΩΣΟΡΙΣΜΑ Αγαπητέ ενορίτη, αγαπητή ενορίτισσα,

ε πολλή αγάπη, αλλά και με αίσθημα ευθύνης, ως ιερέας της Ενορίας Κοιμήσεως Θεοτόκου Πεύκων, θέλω να απευθυνθώ σε εσένα και να σου υπενθυμίσω μερικές ξεχασμένες ή αγνοημένες αλήθειες, γύρω από τη σχέση μας, τόσο με την Ενορία, όσο και με την Ορθόδοξη πίστη και παράδοση. Ιδιαίτερα σήμερα, όπου η κοινωνία μας διέρχεται μια πολλαπλή κρίση, ίσως ήρθε ο καιρός να αναθεωρήσουμε τη σχέση μας, τόσο με τον ίδιο τον Θεό, όσο και με τους συνανθρώπους μας. Η εποχή της ευμάρειας και της πολυτέλειας, το μόνο που κατάφερε, δυστυχώς, ήταν να μας αποξενώσει και να μας κάνει να ξεχάσουμε σπουδαίες αλήθειες και ιδανικά. Ο πανάγαθος Θεός δεν είναι φυσικά τιμωρός, είναι όμως παιδαγωγός και «πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν» (Α΄ Τιμ. 2. 4). Ίσως, λοιπόν, αποτελεί αυτή η κρίση, μια ακόμη ευκαιρία από το Θεό, ώστε να επιστρέψουμε επιτέλους κοντά Του και να νιώσουμε όλες τη χαρές που πηγάζουν μέσα από μια συνειδητή συμμετοχή στην πνευματική και λατρευτική ζωή της Ενορίας, ώστε να είμαστε πράγματι όλοι μας ένα Σώμα, με κεφαλή τον Χριστό. Σήμερα, που όλοι σχεδόν οι θεσμοί μας προδίδουν, διότι απλά στηρίχθηκαν σε «ανθρώπινα» θεμέλια, αυτό που μένει ακλόνητο, είναι η Εκκλησία, διότι έχει ως θεμέλιο της, τον Χριστό. Η Ενορία είναι πλέον, το μόνο ζωντανό και ενεργό κύτταρο της κοινωνίας, που μας δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνήσουμε και να

συνεργαστούμε, με πνεύμα ανιδιοτελές και θυσιαστικό. Κυρίως όμως, μας δίνεται η δυνατότητα, μέσα από την Λειτουργική ζωή της Ενορίας, να αγωνιστούμε, να μιμηθούμε τη ζωή του Χριστού και των Αγίων μας και να γίνουμε τελικά, με τη Χάρη του Θεού, παιδιά Του! Ο Ναός της Ενορίας, πρέπει να αποτελεί, το κέντρο της καθημερινής μας ζωής. Άλλωστε, η ζωή κάθε ανθρώπου από εδώ ξεκινάει, με το σαραντισμό, με τη βάπτιση, το γάμο και εκεί καταλήγει, ως «τελικός σταθμός», πριν αναχωρήσει για την αιώνια ζωή. Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε, το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ενορία στη ζωή μας και να πάρουμε την απόφαση, να ανανεώσουμε τη σχέση μας μαζί της, ξεπερνώντας τυχόν δισταγμούς και προκαταλήψεις. Η θύρα του Ιερού Ναού είναι πάντοτε ανοιχτή, περιμένοντας με αγάπη κάθε ενορίτη, ώστε να γνωριστούμε και να πορευθούμε όλοι μαζί, με οδηγό τον Χριστό, που είναι η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή. Σε προσκαλώ να έρθεις, για να νιώσεις, τη χαρά του εκκλησιασμού· να συζητήσουμε για το πολύ σημαντικό μυστήριο της εξομολογήσεως· να μετάσχεις στην μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας μας· να γνωρίσεις τις κατηχητικές συνάξεις των παιδιών μας· να συμμετάσχεις στις συναντήσεις ανδρών ή γυναικών, όπου μελετάμε το Ιερό Ευαγγέλιο και συζητούμε για θέματα που όλους μας απασχολούν· να νιώσεις τη χαρά της

προσφοράς και της αγάπης, μέσα από τις νεανικές και φιλανθρωπικές δραστηριότητες της Ενορίας μας. Πιθανόν να έχεις δοκιμάσει πολλά πράγματα στη ζωή σου, που ίσως, σου έχουν «κοστίσει ακριβά». Ο Χριστός σε καλεί να δοκιμάσεις, να γευθείς και Αυτόν και από κει και πέρα, είσαι απόλυτα ελεύθερος, να αποφασίσεις, ποιο δρόμο θέλεις να ακολουθήσεις. « Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος». (Ψαλμ. 33,9). Ο Μέγας Βασίλειος ερμηνεύει το

στίχο αυτό μ' ένα διδακτικό παράδειγμα: «Το μέλι, όσο και αν σου πουν με λόγια, ότι είναι γλυκό, δεν μπορείς να το καταλάβεις, αν δεν το γευθείς. Έτσι συμβαίνει κι εδώ. Δεν μπορείς να νοιώσεις τη χρηστότητα του ουράνιου Λόγου, αν δεν βασανίσεις με το νου σου τα δόγματα της αλήθειας, κι αν δεν αποκτήσεις προσωπική πείρα της χρηστότητος του Κυρίου. Η γεύση είναι μια εμπειρία. Και η γεύση του Χριστού είναι θεϊκή, πνευματική ε μ π ει ρ ί α » .

Με π ο λ λές ε υχ ές κα ι ε ν Χ ρι στ ώ α γάπ η , Ο εφ η μέρ ιος , τ ο υ Ι. Ν αο ύ Κοι μ ή σε ως Θ εοτ ό κο υ Πε ύκ ω ν , πα τή ρ Α λ έξ αν δ ρο ς Τ σ ό ρλ ος .

Π ε ρ ι Είπε ο αββάς Αντώνιος: «Εγώ δεν φοβάμαι πια τον Θεό, αλλά τον αγαπώ, γιατί η αγάπη διώχνει πέρα τον φόβο». **** Είπε πάλι: «Η ζωή και ο θάνατος της ψυχής εξαρτάται από τον πλησίον. Αν κερδίσουμε τον αδελφό, τον Θεό κερδίζουμε, ενώ αν σκανδαλίσουμε τον αδελφό, στον Χριστό αμαρτάνουμε». **** Ο αββάς Αγάθων είπε: «Ποτέ δεν πλάγιασα να κοιμηθώ, έχοντας δυσαρεστηθεί με κάποιον, αλλά ούτε και άφησα - όσο μπορούσα άλλον να κοιμηθεί, έχοντας κάτι με μένα».

α γ α π η σ Έλεγε ο αββάς Αγάθων: «Αν γινόταν να βρω ένα λεπρό και να του δώσω το δικό μου σώμα και να πάρω το δικό του, ευχαρίστως θα το έκαμνα. Γιατί αυτή είναι η τέλεια αγάπη». **** Έλεγε ο αββάς Ιωάννης ο Κολοβός: «Δεν γίνεται να χτίσει κανείς το σπίτι, αρχίζοντας από πάνω και προχωρώντας προς τα κάτω. Από τα θεμέλια θα αρχίσει και θα προχωρήσει προς τα πάνω». Τον ρωτούν: «Τι σημαίνουν αυτά τα λόγια;» «Το θεμέλιο, απαντά, είναι ο πλησίον, προκειμένου να τον σώσεις, και πρώτος εσύ ωφελείσαι, γιατί απ΄ αυτόν κρέμονται όλες οι εντολές του Χριστού».

(από το Γεροντικό) Σημείωση : Θερμή παράκληση της συντακτικής ομάδας αποτελεί η προσοχή στο μέλλον του τεύχους που κρατάτε στα χέρια σας. Επειδή υπάρχουν σ’ αυτό Εικόνες και ψυχωφελή λόγια Αγίων, δεν πρέπει να πεταχτεί στα σκουπίδια, ούτε να ανακυκλωθεί. Όταν το διαβάσετε προωθείστε το σε κάποιον φίλο, γνωστό ή ακόμη και άγνωστο. Κανείς δεν ξέρει πώς μπορεί ο Θεός να «μιλήσει» μέσα από μια τέτοιου είδους φιλική – αδελφική κίνηση.

Ευχαριστουμε θερμά.

ΑΣ κΑνουμε σωστΑ τον σταυρΟ μαΣ Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας δεν τιμά τον σταυρό αυτό καθεαυτό, ως απλό σχήμα, αποδεσμευμένο από τον εσταυρωμένο Κύριο. Αυτό θα ήταν πράγματι ειδωλολατρία. Αλλά τον τιμά, ως το σύμβολο της μεγάλης θυσίας του Χριστού, από την οποία απορρέει η χάρη, ο αγιασμός και η σωτηρία του ανθρώπου.

λέποντας ο πιστός το σχήμα του σταυρού, κάνοντας το σημείο του σταυρού, προσκυνώντας τον «τύπον» και το σύμβολο του σταυρού, βλέπει με τα μάτια της ψυχής του και προσκυνεί τον εσταυρωμένο Ιησού. «Δεν ασπαζόμαστε τον σταυρό ως Θεό, αλλά δείχνουμε έτσι τη γνήσια διάθεση της ψυχής μας προς τον Εσταυρωμένο», γράφει ο άγιος Ιερώνυμος. Πολλές φορές, δυστυχώς, ορισμένοι χριστιανοί, είτε από βιασύνη, είτε από άγνοια, κάνουμε λανθασμένα, το σημείο του σταυρού. Όταν όμως κάνουμε έτσι το σταυρό μας, προσβάλουμε την ιερότητα του Τιμίου Σταυρού και τον ίδιο τον Κύριο μας Ιησού Χριστό. Αυτό το τελευταίο πρέπει να το προσέξουμε πολύ. Πάρα πολύ. Όλοι μας - κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί - είμαστε ένοχοι, άλλος λίγο, άλλος πολύ, για απρόσεκτη ή μηχανική ή και ασεβή εκτέλεση του σημείου του σταυρού πάνω στο σώμα μας. Ορισμένοι κινούν βιαστικά το χέρι πάνω στο στήθος ή και στον αέρα, χωρίς ν’ ακουμπούν καθόλου το σώμα τους, άλλοτε σχηματίζοντας τρίγωνο ή Χ, και άλλοτε παίζοντας, θαρρείς, κιθάρα. Πώς να χαρακτηρίσει κανείς μια τέτοια άσκοπη και ακατανόητη κίνηση, που φτάνει στα όρια της βλασφημίας; Βαρύς, μα αληθινός, είναι ο λόγος του ιερού Χρυσοστόμου, που γράφει κάπου ότι ο ίδιος ο διάβολος κινεί το χέρι των απρόσεκτων αυτών χριστιανών, για να χλευάσει το πανίερο σύμβολο του Τιμίου Σταυρού και για να κολάσει τους ιδίους! Γι’ αυτό λοιπόν, είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε το σημείο του σταυρού σωστά, όπως μας παραδίδει και μας διδάσκει η αγία Εκκλησία μας, δηλαδή με πίστη, ευλάβεια, συναίσθηση, ιεροπρέπεια,

ταπείνωση και διάκριση. Πώς δηλαδή; Αρχικά ενώνουμε τα τρία πρώτα δάκτυλα του δεξιού χεριού, ομολογώντας έτσι την πίστη μας σ' ένα Θεό, που είναι ταυτόχρονα και τρεις υποστάσεις, τρία πρόσωπα - ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα-, ομοούσια, ενωμένα μεταξύ τους «αχωρίστως» και «αδιαιρέτως». Τα άλλα δύο δάκτυλα, που ακουμπούν στην παλάμη, συμβολίζουν τις δύο φύσεις, δύο θελήσεις και δύο ενέργειες του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, δηλαδή τη θεία και την ανθρώπινη. Μ' αυτό τον τρόπο κάνουμε μια συμβολική ομολογία της ορθοδόξου πίστεώς μας, που βάσεις και θεμέλιά της αποτελούν το τριαδολογικό και το χριστολογικό δόγμα. Μετά φέρνουμε το χέρι στο μέτωπο, τη σωματική περιοχή της διανοητικής λειτουργίας, φανερώνοντας έτσι ότι αγαπούμε τον Θεό μ' όλη τη διάνοιά μας, και ότι αφιερώνουμε σ' Αυτόν όλες τις σκέψεις μας. Το χέρι έρχεται κατόπιν στην κοιλιά. Έτσι δηλώνουμε συμβολικά ότι προσφέρουμε στον Κύριο όλες τις επιθυμίες μας και όλα τα συναισθήματά μας. Τέλος, φέρνουμε το χέρι στους ώμους, πρώτα στον δεξιό και μετά στον αριστερό, ομολογώντας έτσι ότι και κάθε σωματική μας δραστηριότητα ανήκει σ' Εκείνον. Μια άλλη συμπληρωματική ερμηνεία, θεολογικότατη μέσα στην

απλότητά της, μας δίνει ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: «Ακούσατε, χριστιανοί μου, πώς πρέπει να γίνεται ο σταυρός και τί σημαίνει. Μας λέγει το άγιον Ευαγγέλιον πως η αγία Τριάς, ο Θεός, δοξάζεται εις τον ουρανόν περισσότερον από τους αγγέλους. Τί πρέπει να κάμης και εσύ; Σμίγεις τα τρία σου δάκτυλα με το δεξιόν το χέρι σου και, μην ημπορώντας να ανεβής εις τον ουρανόν να προσκύνησης, βάνεις το χέρι σου εις το κεφάλι σου, διότι το κεφάλι σου είναι στρογγυλό και φανερώνει τον ουρανόν, και λέγεις με το στόμα: Καθώς εσείς οι άγγελοι δοξάζετε την αγίαν Τριάδα εις τον ουρανόν, έτσι και εγώ, ως δούλος ανάξιος, δοξάζω και προσκυνώ την αγίαν Τριάδα. Και καθώς αυτά τα δάκτυλα είναι τρία - είναι ξεχωριστά, είναι και μαζί - έτσι είναι και η αγία Τριάς, ο Θεός, τρία πρόσωπα και ένας μόνος Θεός. Κατεβάζεις το χέρι σου από το κεφάλι σου και το βάνεις εις την κοιλίαν σου και λέγεις: Σε προσκυνώ και σε λατρεύω, Κύριέ μου, ότι κατεδέχθης και εσαρκώθης εις την κοιλίαν της Θεοτόκου διά τας αμαρτίας μας.

Το βάζεις πάλιν εις τον δεξιόν σου ώμον και λέγεις: Σε παρακαλώ, Θεέ μου, να με συγχωρήσης και να με βάλης εις τα δεξιά με τους δικαίους. Βάνοντάς το πάλι εις τον αριστερόν ώμον,

λέγεις: Σε παρακαλώ, Κύριε μου, μη με βάλης εις τα αριστερά με τους αμαρτωλούς. Έπειτα, κύπτοντας κάτω εις την γην: Σε δοξάζω, Θεέ μου, σε προσκυνώ και σε λατρεύω ότι, καθώς εβάλθηκες εις τον τάφον, έτσι θα βαλθώ και εγώ. Και όταν σηκώνεσαι ορθός, φανερώνεις την Ανάστασιν, και λέγεις: Σε δοξάζω, Κύριε μου, σε προσκυνώ και σε λατρεύω, πως αναστήθηκες από τους νεκρούς, διά να μας χαρίσης την ζωήν την αιώνιον. Αυτό σημαίνει ο πανάγιος σταυρός.» Πηγή : impantokratoros.gr

Ο ΑγιοΣ ΠορφΥριοΣ ωΣ «παιδαγωγΟΣ» Γέρων Πορφύριος ήταν ένας γνήσιος πνευματικός πατέρας, ο όποιος είχε φθάσει Οσε υψηλά επίπεδα πνευματι-κότητας και γι’ αυτό μπορούσε να λειτουργεί ως παιδαγωγός και σύμβουλος. Η παιδαγωγική που εφάρμοζε, θεμελιωμένη πάνω στη λειτουργία της πνευματικής πατρότητας, βλέπει τον αναπτυσσόμενο άνθρωπο, το παιδί και τον έφηβο αλλά βλέπει και τον μεγάλο άνθρωπο μέσα σε μια πνευματική διά βίου πορεία. Ο Γέροντας ασκούσε την παιδαγωγική του με ένα θαυμάσιο επικοινωνιακό τρόπο με λόγο αψεγάδιαστο σαν να άκουγες ακαδημαϊκό καθηγητή πανεπιστημίου. Ποια ήταν η διαφορά του από τους μεγάλους παιδαγωγούς; Όλοι εκείνοι έβλεπαν το παιδί στο σύνολο των επιδράσεων που δέχεται και έκαναν υποθέσεις για τη μετέπειτα πορεία του, ενώ ο άγιος γέροντας έβλεπε ακριβώς με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος διορατικά το τι συμβαίνει μέσα στο χωροχρόνο. Αυτό που τον απασχολούσε ιδιαίτερα ήταν η μεγάλη κρίση, του γάμου και της οικογένειας. Χάθηκε η ιερότητα του γάμου. Από το 1970 τοποθετείται στις ανθρωπολογικές επιστήμες η μεγάλη κρίση της οικογένειας σε όλη την Ευρώπη. Έτσι λοιπόν, εδώ, ο Άγιος Γέροντας βλέπει τι φταίει, ποια είναι τα λάθη των γονιών, τι επηρεάζει την ψυχική υγεία των ανθρώπων μέσα στην οικογένεια, γιατί η οικογένεια μπορεί να γίνει κύτταρο ζωής και από τα μεγάλα λάθη να γίνει εστία θανάτου. Σύμφωνα με τους παιδαγωγούς ιδιαίτερη σημασία έχουν τα πρώτα 5-6 χρόνια της ζωής του ανθρώπου, τότε που λειτουργούν

όλες οι εμφανείς, αφανείς, συνειδητές και ασυνείδητες λειτουργίες και πάνω εκεί το παιδί και ο έφηβος ανεβάζει το μπαμπά και τη μαμά και τους «θεοποιεί». Ερώτημα όμως αποτελεί το αν ο μπαμπάς έχει τέτοια θεία βιώματα ώστε να σταθεί εκεί ψηλά και το παιδί να ακολουθεί το παράδειγμά του. Γιατί εδώ ο μπαμπάς και η μαμά δεν είναι λόγος αλλά βίωμα που έρχεται να ενσταλαχτεί στην ψυχή του παιδιού. Εδώ λοιπόν, μιλάμε για γονεϊκά πρότυπα και έλεγε ο γέροντας «Θέλω και τους δύο γονείς γιατί ευθύνονται και οι δύο 100%». Τι ολέθριες συνέπειες θα έρθουν σε αυτές τις γενιές όπου δε θα υπάρχει αυτή η ισόρροπη λειτουργία του πατέρα και της μητέρας απέναντι στη προσωπικότητα των παιδιών! «100% και ο μπαμπάς και η μαμά. Και μάλιστα για εκείνες τις περιπτώσεις που είναι πολύ δύσκολες, έλεγε, ο ένας από τους δύο θα γίνει άγιος…να μη σας πω και οι δύο θα γίνουν άγιοι, προκειμένου να θεραπευτεί αυτή η κατάσταση. Εκείνο που

σώζει και φτιάχνει καλά παιδιά είναι η ζωή των γονιών μέσα στο σπίτι. Οι γονείς πρέπει

να δοθούν στην αγάπη του Θεού, πρέπει να γίνουν άγιοι με την αγάπη, τη Χάρη, τη χαρά που θα εκμαιεύσουν από το Άγιο Πνεύμα κι έτσι θα προχωρήσουν». Συνεχίζει λέγοντας «Για την κακή συμπεριφορά των παιδιών, φταίνε γενικά οι γονείς. Δεν τα σώζουν ούτε οι συμβουλές, ούτε η πειθαρχία, ούτε η αυστηρότητα. Αν δεν αγιάζονται οι γονείς, αν δεν αγωνίζονται, κάνουν μεγάλα λάθη και μεταδίδουν το κακό που έχουν μέσα τους».

Πολλές φορές βλέπουμε τα παιδιά να έρχονται στο σχολείο και να έχουν εθισματική νεύρωση από το άγχος όπως π.χ. να πειράζουν έντονα τα μαλλιά τους, ονυχοφαγία κ.λπ.. Αυτές είναι βαθιές πληγές που έρχονται από το οικογενειακό περιβάλλον (τη μαμά και το μπαμπά) και τις εκδηλώνει στο σχολείο ως σύμπτωμα. Ο Άγιος γέροντας μιλούσε επίσης, πολύ γι αυτό που εμείς το λέμε «εμβρυαγωγική», δηλαδή θεραπεία - αγωγή του εμβρύου. Πρόκειται για την προγενετική περίοδο της κυήσεως. Λέει ο Άγιος γέροντας «η αγωγή των παιδιών αρχίζει από την ώρα της συλλήψεώς τους, το έμβρυο ακούει και αισθάνεται μέσα από τη κοιλιά της μητέρας, ναι, ακούει και βλέπει με τα μάτια της μητέρας, ό,τι αισθάνεται η μητέρα… λύπη, φόβο, πόνο, άγχος τα ζει όλα αυτά. Αν η μητέρα δεν το θέλει το έμβρυο και σκέπτεται να το αποβάλλει, αν δε το αγαπάει… αυτό το αισθάνεται και δημιουργούνται τραύματα στην ψυχούλα του, που το συνοδεύουν σ’ όλη του τη ζωή. Το αντίθετο συμβαίνει με τα άγια συναισθήματα της μητέρας όταν έχει χαρά, ειρήνη, αγάπη για το έμβρυο, τα μεταδίδει σ’ αυτό μυστικά, γι’ αυτό πρέπει η μητέρα να προσεύχεται πολύ κατά τη περίοδο της κυήσεως, να αγαπάει το έμβρυο, να χαϊδεύει την κοιλιά της, να διαβάζει ψαλμούς, να ψάλει τροπάρια, να τραγουδάει τραγουδάκια, να ζει ζωή αγία». Ανέφερε ότι η μουσική επηρεάζει τη ψυχούλα του ανθρώπου. Μιλούσε για απαλή μουσική όπως Mozart, Vivaldi, έντονη μουσική όπως Beethoven… Η rock μουσική αρρωσταίνει, την rock μουσική την αποκαλούσε όχι αρμονία αλλά απουσία αρμονίας ή αλλιώς «οι τεντζερέδες». Συμβούλευε τους γονείς «Να βλέπουν το

Χριστό στο πρόσωπο των παιδιών και να δώσουν την αγάπη του Θεού στα παιδιά». Αυτό είναι Α και το Ω στην παιδαγωγική του. Όπως επίσης σημαντική

είναι και η λεγόμενη ψυχολογική κατανόηση, δηλαδή να μην βλέπουμε αυτό που φαίνεται αλλά αυτό που κρύβεται. Ο πατήρ Πορφύριος αποδεχόταν το συνάνθρωπο του, όπως ήταν, με τις αδυναμίες και την ιδιαιτερότητα στη συμπεριφορά του. Δεν επιχειρούσε ποτέ να τον βάλει σε δικά του καλούπια. Δεν τον απασχολούσε η εξωτερική εμφάνιση των ανθρώπων και μάλιστα των νέων και δεν αντιδρούσε απορριπτικά ή αρνητικά στην εξωτερική εκκεντρικότητα και προκλητικότητα τους. «Όχι το ρούχο, όχι τα σκουλαρίκια, όχι τα μαλλιά του αναρχικού αλλά την ψυχούλα, που μπορεί να είναι αγία» όπως έλεγε. Κοιτούσε τα βαθύτερα στρώματα της ψυχής τους, τα κίνητρα, το υπόβαθρο της συμπεριφοράς τους, γιατί γνώριζε ότι, αν τακτοποιηθούν τα εσωτερικά του ανθρώπου, αυτoμάτως θα τακτοποιηθούν και τα εξωτερικά. Με τη μυστική αυτή παιδαγωγία ο Γέροντας δίδασκε, καθοδηγούσε, συμβούλευε τα παιδιά, τους εφήβους, τους νέους και κυρίως τους γονείς. Δίδασκε όχι μόνο με το λόγο, αλλά και με τη σιωπή του και πολλές φορές με μόνη την παρουσία του. Όλη αυτή ή γόνιμη παιδευτική διαδικασία, πού περιγράψαμε παραπάνω, αποτελεί ένα θαύμα απροσπέλαστο από την ανθρώπινη λογική. Στην πορεία της ζωής του ο Γέροντας, ως πρόσωπο, είχε δοθεί εξ ολοκλήρου στον Θεό με απόλυτη ταπείνωση, υπακοή και με απέραντη αγάπη. Ήταν ο Γέροντας της αγάπης, ο όποιος είχε «προκαλέσει» τη Χάρη του Θεού με τη συμπεριφορά του, γιατί βίωνε ευχαριστιακά την οδύνη και δοξολογούσε τον Κύριο μέσω των ασθενειών του.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΓΙΟΙ ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ; Πολλοί από εμάς ίσως αναρωτηθήκαμε, ίσως αναρωτιόμαστε, αν υπάρχουν άγιοι στις μέρες μας. Για πολλούς χριστιανούς, δυστυχώς, οι άγιοι φαντάζουν άνθρωποι του πολύ μακρινού παρελθόντος. Υπεράνθρωποι, οι οποίοι είναι πολύ πιθανό, να μην επηρεάζονταν από ανθρώπινα πάθη και αδυναμίες. Άλλοι, πιστεύουν ότι ήταν άνθρωποι οι οποίοι ήταν άμεμπτοι, άγιοι από τη στιγμή που γεννήθηκαν και προορισμένοι – αποκλειστικά - από τον Θεό για να αγιάσουν. Όλες οι παραπάνω αντιλήψεις αποτελούν μία μεγάλη απάτη, μία πλάνη. Απόδειξη, αποτελεί ένας άνθρωπος που έζησε και πέθανε στα δικά μας, σύγχρονα χρόνια, το 1974. Αυτός ο άνθρωπος είναι η γερόντισσα Σοφία, η Αγία Σοφία της Κλεισούρας.

οσία Σοφία (Χοτοκουρίδου) καταγόταν από τον Πόντο, από χωριό της επαρχίας Αρδάσης της Ι. Μητροπόλεως Τραπεζούντος. Το 1914 πήραν οι Τούρκοι τον άντρα της στα τάγματα εργασίας, όπου και μάλλον απεβίωσε. Είχε αποβιώσει και το παιδί της, κι έτσι η νεαρή χήρα κατέφυγε στα βουνά, όπου ζούσε ασκητικά, με μεγάλη νηστεία. Εκεί της εμφανίστηκε ο άγιος Γεώργιος και την προειδοποίησε για επικείμενη επιδρομή των Τσετών. Η Σοφία ενημέρωσε τους συγχωριανούς της, που κρύφτηκαν και απέφυγαν τον κίνδυνο. Στην ανταλλαγή των πληθυσμών το καράβι που μετέφερε τους συγχωριανούς της Σοφίας στην Ελλάδα κινδύνεψε να κατα ποντιστεί. Αυτή έβλεπε τα κύματα γεμάτα από Αγγέλους και την Παναγία. Ζήτησε απ᾿ αυτήν να πνιγεί η ίδια και να σωθούν οι συγχωριανοί της. Η Παναγία τους έσωσε όλους. Η Παναγία την έστειλε στο μοναστήρι της στην Κλεισούρα της Καστοριάς, στην Ι. Μονή του Γενεθλίου της Υπεραγίας Θεοτόκου, όπου έζησε ασκητικά για μισό περίπου αιώνα. Έζησε ασκητικά ως λαϊκή, φορώντας τα μαύρα της χηρείας και της ασκήσεως, καθισμένη πάνω στο τζάκι και αλείφοντας το πρόσωπό της με στάχτη, για να μη φαίνεται η

ομορφιά του. Τα περισσότερα χρόνια τα πέρασε μόνη της, με μόνο τον Θεό, μια και το μοναστήρι έμεινε χωρίς μοναχούς. Υπέμεινε τους δριμείς χειμώνες, με τη θερμοκρασία να πέφτει στους - 15 βαθμούς, και την πολλή υγρασία του τόπου. Κι όμως, αυτή η αυστηρή με τον εαυτό της ασκήτρια ήταν πολύ γλυκιά και επιεικής με τους άλλους. Δεν κρατούσε δραχμή από τα χρήματα που της έδιναν, αλλά τα έκρυβε για να τα δώσει στους αναγκεμένους όταν θα ερχόταν η ώρα. Αγαπούσε και τα ζώα. Είχε μια αρκούδα, που ζούσε στο δάσος και την έλεγε «ρούσα». Ερχόταν κι έπαιρνε τροφή από τα χέρια της, της έγλειφε τα χέρια και τα πόδια από ευγνωμοσύνη κι επέστρεφε στο δάσος. Είχε κοινωνία με την Παναγία και τους Αγίους. Ποτέ δεν πλήγωσε ή στενοχώρησε κανένα. Αν καταλάβαινε ότι κάποιος είχε προβλήματα μέσα του, περνούσε από δίπλα του, του έλεγε ένα δυο λόγια, χωρίς να την αντιληφθούν οι άλλοι, απομακρυνόταν, κι εκείνος την ακολουθούσε. Τον παρηγορούσε, τον συμβούλευε, τον ενίσχυε με τη χάρη του Θεού, κι αυτός έφευγε άλλος άνθρωπος. Έλεγε πολλές φορές: «Αυτοί ήρθαν μαύροι στην Παναγία και φεύγουν άσπροι». Γνώριζε πολλά σκάνδαλα από ιερείς, μοναχούς, λαϊκούς... Δεν κατηγορούσε ποτέ κανέναν, αλλά έλεγε: « Να σκεπάζετε, να σας σκεπάζει

ο Θεός». Κάποτε αρρώστησε βαριά, από σκωληκοειδήτιδα ή κήλη, ώστε να διπλωθεί στα δύο από τον πόνο. Δεν δέχτηκε γιατρό αλλά έλεγε: «Θα ᾿ρθει η Παναγία να με πάρει από τον πόνο». Έβαζε στουπιά η φυτίλια από τις κανδήλες, ώσπου σάπισε η πληγή κι έβγαζε κακοσμία. Τότε της εμφανίστηκε η Παναγία με τον αρχάγγελο Γαβριήλ και τον άγιο Γεώργιο. Της είπε ο αρχάγγελος: «Θα σε κόψουμε τώρα». Αυτή απάντησε: «Είμαι αμαρτωλή, να εξομολογηθώ, να κοινωνήσω, και να με κόψεις». Μια «εγχείρηση θα σου κάνουμε», της απαντά. Έγινε η επέμβαση, και η γερόντισσα Σοφία θεραπεύτηκε. Εκοιμήθη εν Κυρίω στις 6 Μαΐου 1974. Η ανακομιδή των λειψάνων της έγινε το 1982, και για μέρες ευωδίαζαν βασιλικό. Η ανακήρυξή της ως αγία από την Μεγάλη Του Χριστού Εκκλησία έγινε πριν από τρία χρόνια, τον Νοέμβριο του 2011. Οι άγιοι δεν έζησαν κάποτε, ζουν και σήμερα. Οι άγιοι, δεν ήταν υπεράνθρωποι, ήταν απλοί, φθαρτοί όπως όλοι μας. Οι άγιοι δεν ήταν μεμονωμένες επιλογές από τον Θεό, γιατί ο Θεάνθρωπος Χριστός σταυρώθηκε και αναστήθηκε, ανεξαιρέτως, για όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη, και δίνει την αγιαστική χάρη του σε όλους μας, αρκεί να το επιθυμούμε πραγματικά. ΛΙΓΕΣ ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ «Ποτέ να μην πεις ότι είμαι εγώ. Ο Θεός είναι. Εσύ σαν Παναγιώτης δεν είσαι τίποτα, αλλά μόνο να πιστεύεις στον Χριστό. Άμα πιστεύεις όλα θα έρχονται βολικά, αλλά να μην υπερηφανεύεσαι». «Μικροί μεγάλοι να έρθουν στη μετάνοια, να μετανοούν. Να γνωρίζουν ότι ο Θεός είναι επάνω. Αυτοί δεν το γνωρίζουν, σαν τα άλογα ζώα τρώνε την Παρασκευή. Παρακαλώ τον Θεό να μετανοούν, αυτοί δεν μετανοούν». «Σας παρακαλώ, όποιος κάνει υπομονή χαρά σ’αυτόν. Όποιος κάνει υπομονή, σαν τον ήλιο θα λάμψει. Πολλή υπομονή να κάνετε».

«Ο φόβος του Θεού κάνει σοφόν τον άνθρωπο. Ποιος είναι ο φόβος του Θεού; Όχι να φοβάσαι τον Θεό, αλλά να φοβάσαι να μην στενοχωρήσεις τον άλλο, να μην τον βλάψεις, να μην τον αδικήσεις, να μην τον κατηγορήσεις. Αυτή είναι η σοφία. Ύστερα για να ζήσεις, σε φωτίζει ο Θεός τι να κάνεις». Στις μάνες με πολύ πόνο έλεγε: «Συμβουλέψτε τα κορίτσια σας να φυλάξουν την τιμή τους, μέχρι τον γάμο τους, να βαδίσουν τον δρόμο του Χριστού. Τα αγόρια να μένουν καθαρά μέχρι τον γάμο. Όταν ο παπάς ανοίγει το Ευαγγέλιο στον γάμο, στέλνει ο Χριστός τον άγγελο και στεφανώνει την παρθενία.» Άλλες φορές έκλαιγε με λυγμούς κι έλεγε: «Αλίμονο, αλίμονο, γιατί δεν θα υπάρχει στα χρόνια που έρχονται παρθενία». «Άμα τα πράγματα τα αφήκεις στον Θεό, έρχονται μονάχα. Μην προσπαθείς να βγάλεις άμα δε σε δώσει ο Θεός. Όσο τρέχεις, τόσο λίγο βγάζεις (=κερδίζεις)». «Αν κάποιος θυμώσει, να πάει αμέσως να μιλήσει, να λέει δώσε μου ένα κάτι, και να μιλήσει. Θυμόν να μην κρατούμε. Ο θυμός είναι κακόν πράγμα. Όποιος είναι θυμωμένος και αντίδωρο δεν πρέπει να παίρνει!» «Την Κυριακή να μην κάνεις ούτε πίττες ούτε τίποτα, μόνο τις πιο αναγκαίες δουλειές. Η Κυριακή είναι μέρα του Θεού. Κυριακή να μην δουλεύετε. Όποιος δουλεύει Κυριακή είναι κλέφτης. Τα χέρια του λερώνει, όπως οι κλέφτες. Την Δευτέρα να κάνετε καλοσύνες». «Η ελεημοσύνη είναι κρυφή. Μόνο ο Θεός να ξέρει. Οι ταπεινοί θα κερδίσουν τον παράδεισο». Αυτός είναι, εν συντομία, ο βίος και οι λόγοι της νέας αυτής αγίας. Ας προσευχόμαστε στην αγία να μας δίνει ελάχιστη από την θεία αγάπη που έτρεφε για τον Κύριο και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό, ώστε να προσπαθούμε να αγωνιζόμαστε κι εμείς σύμφωνα με τις δυνάμεις μας, για να απολαύσουμε την πνευματική ένωσή μας με τον πλάστη, δημιουργό και πατέρα μας από αυτή τη ζωή, αμήν.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

Gia

thn iera ejomologhsh

έροντα, ένας άνθρωπος που δεν εξομολογείται μπορεί να είναι εσωτερικά αναπαυμένος; - Πώς να είναι αναπαυμένος; Για να νιώσει κανείς ανάπαυση, πρέπει να πετάξει τα μπάζα από μέσα του. Αυτό θα γίνει με την εξομολόγηση. Ανοίγοντας ο άνθρωπος την καρδιά του στον πνευματικό και λέγοντας τα σφάλματά του, ταπεινώνεται, και έτσι ανοίγει την πύλη του Ουρανού, έρχεται πλούσια η Χάρις του Θεού και ελευθερώνεται. Έχουν απομακρυνθεί οι άνθρωποι από το μυστήριο της εξομολογήσεως, γι’ αυτό και πνίγονται από τους λογισμούς και τα πάθη. Πόσοι έρχονται και ζητούν να τους βοηθήσω σε κάποιο πρόβλημα τους, και ούτε εξομολογούνται ούτε εκκλησιάζονται! «Εκκλησιάζεσαι καθόλου;», τους ρωτάω. «Όχι», μου λένε. «Εξομολογήθηκες καμιά φορά;». «Όχι. Ήρθα να με κάνης καλά». «Μα πως; Πρέπει να μετανοήσεις για τα σφάλματά σου, να εξομολογείσαι, να εκκλησιάζεσαι, να κοινωνάς, όταν έχεις ευλογία από τον πνευματικό σου, και εγώ θα κάνω προσευχή να γίνεις καλά. Ξεχνάς ότι υπάρχει και άλλη ζωή και πρέπει να ετοιμασθούμε για

‘κεί;». «Κοίταξε, πάτερ, αυτά που λες, εκκλησίες, άλλη ζωή κ.λπ., εμένα δεν με απασχολούν. Αυτά είναι παραμύθια. Έχω πάει σε μάγους, σε μέντιουμ και δεν μπόρεσαν να με κάνουν καλά. Έμαθα ότι εσύ μπορείς να με κάνης καλά». Άντε τώρα! Τους μιλάς για εξομολόγηση, για την μέλλουσα ζωή, και σου λένε «αυτά είναι παραμύθια», και από την άλλη μεριά: «Βοήθησέ με, παίρνω χάπια». Εμ, πως, με μαγικό τρόπο θα γίνουν καλά; Και βλέπεις, πολλοί, ενώ έχουν προβλήματα που τα προκάλεσαν οι αμαρτίες τους, δεν πηγαίνουν στον πνευματικό που μπορεί να τους βοηθήσει θετικά, αλλά καταλήγουν να εξομολογούνται στους ψυχολόγους. Λένε το ιστορικό τους, τους συμβουλεύονται για τα προβλήματά τους και, αν έχουν να περάσουν ένα ποτάμι, τους ρίχνουν μέσα και ή πνίγονται ή βγαίνουν, αλλά που βγαίνουν… Ενώ, αν πάνε να εξομολογηθούν στον πνευματικό, θα περάσουν στην άλλη όχθη από την γέφυρα άνετα, γιατί με το μυστήριο της εξομολογήσεως ενεργεί η Χάρις του Θεού και λυτρώνονται…

Η ιστορια του τοπου μασ Μία σύντομη ιστορική αναδρομή, για το Ρετζίκι. Το 1430 κατακτήθηκε όλη η περιοχή της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους και ο τόπος αυτός γέμισε από κατατρεγμένους Χριστιανούς, για να γλιτώσουν από τη σφαγή που ακολούθησε. Όλον αυτόν τον χώρο τον ονόμασαν «Γιουρεντζίκ» από τη δασωμένη ρεματιά που κατέβαινε από τη βουνοπλαγιά, της σημερινής Αγίας Τριάδας.

Κωνσταντίνος Βακαλόπουλος, αναφερόμενος στον 17ο και 18ο αιώνα, γράφει, ότι στην κοιλάδα «Γιουρεντζίκ», κάποιοι μεγαλέμποροι και πρόξενοι της Θεσσαλονίκης είχαν τις επαύλεις τους, (σήμερα δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία) και ήταν κέντρο παραθερισμού της Ευρωπαϊκής παροικίας της Θεσσαλονίκης. Οι επαύλεις αυτές, όπως αφηγείται ο πρόξενος της Γαλλίας Κουζινερί, περιβάλλονταν με κήπους, με πολλά δέντρα και κυρίως με δρυς και πλατάνια που είχαν μεταφυτέψει από την Ιταλία. Η ζωή στην κοινότητα αυτή ήταν γραφική. Κάθε πρωί το καλοκαίρι οι Ευρωπαίοι έμποροι ξεκινούσαν σε ομάδες για να κατέβουν στην πόλη, από όπου επέστρεφαν το βράδυ. Οι οικογένειες τους, τους περίμεναν στους κήπους, όπου τους υποδέχονταν για να ακούσουν τα νέα της ημέρας. Κάθε βράδυ συγκεντρώνονταν στην έπαυλη ενός πρόξενου ή ενός έμπορου και χόρευαν. Καμιά φορά οργάνωναν μικρές εκδρομές στα περίχωρα με τις άμαξες τους. Ο πιο παλιός κάτοικος στο «Ουρεντζίκ» φαίνεται να ήταν ο Τζεκ Άμποτ, ο οποίος είχε δημιουργήσει μια επιχείρηση στην υδρόβια περιοχή, μεταξύ Χορτιάτη και Ασβεστοχωρίου, με πολλούς εργάτες, που εκτρέφανε βδέλλες για ιατρικούς σκοπούς και από την εξαγωγή αυτών στην Ευρώπη, απόκτησε μεγάλη περιουσία. Το 1825 αγόρασε μια μεγάλη έκταση περίπου 60 στρεμμάτων, στα πρανή του βουνού της Αγίας Τριάδας και εκεί δημιούργησε ένα θαυμάσιο κτήμα, που ονομάστηκε στη συνέχεια Urendjik, που σημαίνει «μικρός παράδεισος». Η μεγάλη χλιδή κράτησε μέχρι το 1876, ημερομηνία που οι Άμποτ έχασαν τον Ερρίκο, πρόξενο της

Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη, που σφαγιάστηκε μαζί με το Γάλλο πρόξενο Μουλέν στη Θεσσαλονίκη, από τον όχλο μαινόμενων Τούρκων. Από τότε ο μικρός παράδεισος και η κοιλάδα του Ουρεντζίκ σιγάσιγά έσβησαν και σαν θλιβερή μαρτυρία, έμεινε το κτήμα του Τζέκ Άμποτ, που από χέρια σε χέρια κατέληξε σε Γάλλους Ρωμαιοκαθολικoύς μοναχούς, οι οποίοι και το αγόρασαν, το 1902, χτίζοντας σχολείο. Για τη αγορά αυτή, υπήρχαν αντιδράσεις από τους κατοίκους του Ασβεστοχωρίου. Χαρακτηριστική είναι, μία επιστολή που έστειλε ο δημιουργηθείς το 1904 «Όμιλος Ευελπίδων Ασβεστοχωρίου» στον τότε Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Αλέξανδρο, με σκοπό να εμποδίσει τις ξένες προπαγάνδες και να προλάβει τον προσηλυτισμό των απλοϊκών χριστιανών κατοίκων, από τους Ρωμαιοκαθολικούς μοναχούς. Επεσήμαινε τον κίνδυνο λέγοντας ότι: «…νέος κίνδυνος προστίθεται ημίν εκ της γειτνιάσεως και της ψευδογεωργικής, αλλά κυρίως προσηλυτιστικής σχολής των Φρέριδων, του τάγματος του Αγίου Παύλου, διά της αγοράς υπ’ αυτών και της ιδρύσεως τοιαύτης σχολής εν’ αυτώ, του ού μακράν του χωριού μας, αλλά πολύ εγγύς ευρισκομένου αυτού Ρουντζικίου της περιώνυμου ποτέ επαύλεως του ομογενούς Τζέκη!!» Η επιστολή αυτή εστάλη με ημερομηνία 26/6/1905. Το κτήμα του Τζέκη Αμποτ, από το 1902 έως το 1968, οι Γάλλοι μοναχοί, το χρησιμοποιούσαν για καλοκαιρινές διακοπές και εκδρομές των μαθητών του Ελληνογαλλικού Κολεγίου ΔΕΛΑΣΑΛ, που ήταν στην οδό Φράγκων. Η περίοδος 1876 έως και το 1910

ήταν καταστρεπτική για το «Ούρεντζικ» ή «Γιούρεντζικ». Ήταν η εποχή που έχασε την παραδεισένια και γήινη υπόσταση του. Όλα εξαφανίστηκαν στην περίοδο των πολέμων, γιατί έγινε πέρασμα και στέκι ληστών και Βουλγάρων Κομιτατζήδων. Στην ερήμωση συνέβαλε και η δημιουργία λατομείων και ασβεστοκαμίνων, από το συμμαχικό στρατό, ώστε να δημιουργηθούν δρόμοι και γέφυρες, για να κυκλοφορούν τα βαριά μηχανοκίνητα οχηματά τους. Το 1909 εμφανίστηκαν στο Ρετζίκι, οι πρώτοι κτηνοτρόφοι με τα κοπάδια των αιγοπροβάτων τους, προερχόμενοι από την περιοχή των Μεγάλων λιβαδιών του Πάικου, στην περίοδο του χειμώνα. Ο πληθυσμός του οικισμού αυξήθηκε σημαντικά και διαφοροποιήθηκε με την εγκατάσταση στο Ρετζίκι προσφύγων, που έγινε το 1925. Στο σύνολό τους οι πρόσφυγες, κατάγονταν από περιοχές της Μικράς Ασίας. Πόντιοι και Θρακιώτες δεν εγκαταστάθηκαν εδώ. Η ζωή την περίοδο αυτή, ήταν πολύ δύσκολη. Κάποιοι κατάφεραν να δημιουργήσουν σε μικρούς χώρους καλλιέργειες κηπευτικών, μικρά αμπέλια, λίγο σιτάρι και οικογενειακά πτηνοτροφεία για τις ανάγκες τους. Σχολείο δεν υπήρχε, παρά μόνο στο Ασβεστοχώρι και τα παιδιά τους, καθημερινά, με τα πόδια ή με κάποιο υποζύγιο ανηφόριζαν προς αυτό. Στο Ασβεστοχώρι πήγαιναν

για να εκκλησιασθούν και οι μεγάλοι, άντρες και γυναίκες, μέχρι και το 1946. Στον χρόνο αυτό, όλοι σχεδόν οι κάτοικοι, με κάποιες δωρεές υλικών και προσωπική εργασία, αλλά και με εγκαταλελειμμένα υλικά των Γερμανών κατακτητών, από το φρούριο που είχαν κοντά στην Αγία Τριάδα, κατάφεραν να τελειώσουν την Εκκλησία τους, που την αφιέρωσαν στην Κοίμησή της Παναγίας και αποτελεί μέχρι σήμερα τον κεντρικό Ιερό Ναό της Ενορίας μας. Η αύξηση του πληθυσμού άρχισε να γίνεται αισθητή, με την εγκατάσταση από το 1960, των απομάχων των δύο παγκοσμίων πολέμων, με τη δημιουργία του οικισμού των Παλαιών και Νέων Πολεμιστών. Το Ρεντζίκι, μέχρι το 1946 άνηκε διοικητικά στην κοινότητα Ασβεστοχωρίου και κατόπιν συμφωνίας με την κοινότητα Συκεών, περιήλθε διοικητικά στις Συκιές. Τέλος, το 1956 μετά από τους βανδαλισμούς των Τούρκων στην Κωνσταντινούπολη, κατά των Ελλήνων, με βασιλικό διάταγμα αποφασίστηκε δια νόμου, η κατάργηση όλων των Τούρκικων τοπωνυμιών και το Ρετζίκι μετονομάσθηκε σε συνοικισμό Πεύκων του Δήμου Συκέων. Σήμερα τα Πεύκα ανήκουν πλέον στον ενιαίο δήμο Νεαπόλεως - Συκεών.

πηγή : www.pefkonea.blogspot.gr

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Περιοδικό Χριστιανικό Φύλλο εκδιδόμενο υπό της Ενορίας Κοιμήσεως Θεοτόκου Πεύκων M. Ασίας 43, Πεύκα Θεσ/νίκης, Τηλ. & fax: 2310673402, email: inkoimtheop@hotmai.com. Υπεύθυνος ύλης: π. Αλέξανδρος Τσόρλος. Υπεύθυνος Τυπογραφείου: Γιαννούλης Π. Τσολερίδης (Αχελώου 6, Θεσσαλονίκη, Τηλ: 2310542940) Η «ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ» διανέμεται στους ενορίτες μας. Ενδεικτική τιμή 0,01€ Δεκτές αυτοπροαίρετες δωρεές αναγνωστών.