A1/A2
Commentárius nubeculátus latíne scriptus
1 © Shutterstock
AN. XXXVII • Fasc. 1 Septémber – Octóber 2020• Imprimé à Taxe Réduite
Insignia Romana
Lupa Capitolína 4
Scholae in orbe terrarum Praesumpt iónes meteorológicae
6
Investigatio Clima mutát ur …et nos?
Vita Romana
12 Apud Romános et iam erat… pollút io!
www.elilanguagemagazines.com
Villa rústica fluitans
Oecologia
In Nederlándia, in portu urbis Roterodámi, est villa rústica vere única. Est enim villa… fluitans! Est tota oecológica, ita excogitáta ut nulla sit pollútio et cómmode vivant animália. “Fluitántes” vaccae áfferunt lac, caseum, butýrum et iogúrtum toti urbi. Tabéllae photoeléctricae et máchinae aeóliae gignunt necessáriam energíam. Vaccae alúntur herba in viridáriis et stadiis urbis tonsa. Eárum excreménta fiunt stercus. Nunc Roterodámi haec villa ‘floating farm’ vocáta lustratóres állicit!
Energía… víridis!
In textu designántur duo modi, quibus gígnitur energía renovábilis. Qui sunt? Consócia.
_______________________________
_______________________________
A. energía soláris
B. energía aeólia Solutiónes sunt página 14.
www.elilanguagemagazines.com
info@elimagazines.com
Summarium
3 4 6 8 10
Música Inhaler, grex consideratióne dignus! Scholae in orbe terrárum Praesumptiónes meteorológicae Investigátio Clima mutátur… et nos? Macrocóllum Pons gibbósus… Bobii!
11 12 14
Vita Romána Apud Romános etiam erat… pollútio!
16
Insígnia Romána Lupa Capitolína
Quo ludo ludémus?
Feriae sunt peráctae et nova hoc anno Latíne legémus. In hoc fascículo praesértim ágitur de oecológia: vidébimus villam rústicam fluitántem, Romanórum difficultátes oecológicas et alia multa iucúnda. Bene légite, et laetámini!
Gaius Salvéte amíci! Mihi nomen est Grammática. Hoc mense discétis: - vocábula et locutiónes quae ad caelum et meteorológiam pértinent - vocábula et locutiónes quae ad oecológiam pértinent
- tempus praesens - tempus futúrum - adiectíva
PHOTOGRAPHÉMATA: QUOD AD DUPLICATIÓNIS IURA PÉRTINET ÉDITOR PROFITÉTUR SE ESSE PROMPTUM ILLÁRUM IMÁGINUM, QUARUM FONTES REPERÍRE NON LÍCUIT, IURA REPÉNDERE.
Probátio Esne verus oecologísta?
2
Delectátio mea praecípua Mei párvuli amíci!
Salvéte iúvenes! Ecce iam novus annus incohátur; estísne paráti?
duo
Libéllus Európae commúnis A1 / A2
Musica
Inhaler, grex
consideratióne
dignus!
Grex Inhaler est Hibérnus: Dublíni situs est. Constat e quattuor iuvénibus vigínti annórum: Eli (Elijah) Hewson est cantor, Robert Keating bassísta, Ryan McMahon percussiónem curat et Josh Jenkinson cíthara canit. Cum discípuli essent in eádem schola, comperérunt se eódem músicae amóre flagráre. Anno 2015 statuérunt músicam una cólere, et statim fuérunt óptimi!
Pauci autem sciunt cantórem Eli Hewson esse filium Pauli Hewson, qui est Bono Vox. Bono est cantor gregis U2, magni gregis in músicae história. Inhaler tamen nullum vínculum habet cum U2: nulla cantiléna scripta aut divulgáta est a Bono Vox. Inítio paréntes Eli moléste ferébant filium sequi viam músicam: aliam enim vitam ei optábant, studiórum universitátem, bonum munus. Tandem intellexérunt filium esse serium et canéndi vere perítum. Eius vox est pulchérrima… neque patrem imitári vult!
Grammática: tempus praesens, adiectíva
Scitu dignum
Nomen ‘Inhaler’ signíficat ‘inhalátrum’. Cur, tua senténtia? a [ ] Paréntes Robérti Keating et Riáni McMahon sunt médici. b [ ] Josh et Ryan medicínae studére volunt. c [ ] Eli, cum puer esset, asthma passus est; quare inhalátro uti debuit. Solutiónes sunt página 14.
tres
3
s e n ó i t p m P rae s u e a c i g ó l o r m e t eo 4
la luna
3
2
sol
nox
1
dies
7
6
iris
8
tempéstas
pluvia
5
stellae
10
11
nix
12
gelicídium
ventus
9
fulgur
14
15
grando
nébula
16
cálidus
13
nubes
vocábula et locutiónes quae ad caelum et meteorológiam pértinent, tempus praesens
4
quattor
17
frígidus
18
mare turbátum
19
mare tranquíllum
Scholae in orbe terrarum
Salvéte amíci! Ego sum Adália. Brasiliána sum. Vivo in urbe máxima, cui nomen es t Bellohorízon. Hodie in schola áliquid iucúndi fécimus: praesumpt iónes meteorológicas nunt iávimus,sicut in televisióne! Amíci mei solem amant, ego autem pluviam amo. Cum pluit, ambuláre soleo, et valde deléctor!
Obsérva imágines et pone verba témpore praesénti. _________________ (cónspici)
© Shutterstock
1. Hac
_________________ . 2. Hodie ego amículum (indúere) _________________ , nam tempéstas (esse) _________________ vere
_________________ .
3. Post
_________________ plerúmque
_________________ .
(esse) _________________
4. Cum (esse) _________________ _________________ , labi (licére) _________________ . 5. Vos in caelo caerúleo crassam _________________ (vidére) _________________ .
_________________ , nihil (vidére)
6. Cum fit
_________________ . 7.
_________________ (cádere) _________________ de caelo.
8.
_________________ (posse) _________________ árborem evértere.
9. Is homo (gaudére) _________________ cum _________________ (flare) _________________ et pétasi (avoláre) _________________ .
Solutiónes sunt página 14.
quinque
5
Investigatio
Clima mutátur… et nos? Greta Thunberg iam a puélla curat natúram, circumiécta et mutatiónem clímatis. Die 20 mensis Augústi a. 2018, quíndecim tantum annos nata, statuit áliquid re vera fácere. Sola, cónficit tábulam, quam osténdit sedens ante parlaméntum Suéticum; est enim Suéta. Ex eo témpore, Greta convénit regéntes políticos et praestantíssimos hómines totíus mundi, rogans ut áliquid fácerent contra clímatis mutatiónem.
Graves causae
Scimus clímatis mutatiónem esse efféctum increménti temperatúrae in Terra. Causae huius increménti sunt multae, ut gasa quae gignunt indústria et vehícula, ut marium pollútio et silvárum delétio.
Qui sunt efféctus mutatiónis clímatis? • • • • •
Montes glaciáles liquefíunt. Libra maris altior fit et mare lítora inúndat. Multae regiónes fiunt áridae et desértae. Multa animália et vegetália evanéscunt. Inundatiónes, procéllae, tempestátes frequentióres fiunt.
6
sex
© Shutterstock
vocábula et locutiónes quae ad caelum, meteorológiam et oecológiam pértinent, tempus praesens, adiectíva
Circumiécta et nos
Consócia vocábula cum recta imágine. • silvárum delétio • labína nivális • montium glaciálium liquefáctio • marium pollútio
• inundatiónes • desertificátio • regyrátio • protestátio populáris de circumiéctis Solutiónes sunt página 14.
1 ____________________
5 ____________________
2 ____________________
6 ____________________
3 ____________________
7 ____________________
4 ____________________
8 ____________________
septem
7
Macrocollum
adiectíva
Pons gibbósus… Bobii, in antíquo óppido provínciae Placentínae in regióne Aemília, est pons vere miríficus.
8
Hic pons, 273 metra longus, únicus est in orbe terrárum: eius úndecim arcus sunt omnes divérsi et divérsae altitúdinis! Románi primum pontem exstruxérunt postquam cepérunt colóniam Ligústico-Célticam quae ibi erat sita. Saepe postea est auctus et reféctus, ita ut tres arcus, qui inítio fuérunt, variis modis multiplicáti sint.
octo
Bobium situm est in valle flúminis Trebiae, quam Ernéstus Hemingway dixit esse pulchérrimam totíus mundi. Hoc óppidum ab antiquitáte clarum est salínis et monuméntis suis. Ibi etiam claríssima est abbatía sancti Colombáni, in qua Medio Aevo erat ditíssima manuscriptórum bibliothéca.
Bobii! Mirum
Fama fert pontem, quem aspícere póssumus in posterióre parte tábulae “Iucúndae”, esse pontem óppidi Bobii, conspéctum e fenéstra castélli Malaspina-Dal Verme!
novem
9
PROBÁTIO
1
s u r e v E s ne oecologísta?
Cum televisórium vel ordinátrum exstínguis, capsam contáctus tollis:
4
a [ ] semper. b [ ] saepe. c [ ] raro.
a [ ] non sino. b [ ] nonnúmquam sino. c [ ] sino.
Scholam petis…
a [ ] pédibus aut bírota. b [ ] laóphoro. c [ ] autocinéto.
6
Cum obsónas…
a [ ] emis res in ipsa regióne conféctas. b [ ] curas de pretio. c [ ] éligis id quod placet.
Si saccus tibi datur in tabérna… a [ ] non áccipis, habes tuum. b [ ] nonnúmquam áccipis. c [ ] semper áccipis.
Respónsa
Si plerúmque respondísti B: Tu es “paene víridis”. Natúram amas, scis quid sit faciéndum, sed non semper vales oecológiam respícere. Hoc iam bonum est, sed meliorári potest! Si plerúmque respondísti A: Tu es “valde víridis”. Valde curas difficultátes quae pértinent ad circumiécta. Natúram réspicis et putas hanc curam spectáre ad omnes hómines. Euge!
3
Cum dentes purgas, sinísne aquam fluere?
a [ ] lavatióne pluvia. b [ ] sive lavatióne pluvia, sive balneo. c [ ] balneo.
Si plerúmque respondísti C: Tu es “subvíridis”. Régulas, quibus natúra protegátur, novísti, sed nonnúmquam es nimis obliviósus aut piger… Age, planéta eget tua fortitúdine!
2
5
Cum laváris, úteris…
10
decem
Delectatio mea praecipua
Salvéte amíci! Nomen meum est Paulus; Ítalus sum. Vivo in Umbria, prope urbem Tuder (Todi). Máximo studio curo hortum avium.
Mei párvuli amíci!
Ecce omnia necessária ut avium hortum confícias. Tolle inutília. folia – perspicíllum – rami sicci – libri lápides – fórfex – véteres vestes – flores plantae – autocinétum – lignum – cancélli telephónum – charta papyrácea – pictúra vétera pócula – fórceps – foliothéca. © Shutterstock
.................................................................................................................... .................................................................................................................... .................................................................................................................... .................................................................................................................... ............................................................................... Solutiónes sunt página 14. úndecim
11
Tempus praesens, adiectíva
Scitísne quid sit? Vobis explicábo. In horto meo instruo domúnculas ávibus aptas. Eis praebeo iucúndam mansiónem cum plantis, aqua et cibo, ut pane et pomis. Cum aves veniunt et edunt, quantum gaudeo! Etiam nidum confíciunt in domúnculis meis, ibi ova ponunt: sciunt enim in horto meo nullum esse perículum. Eas conspicíllo obsérvo, numquam pertúrbo. Et feles impédio, ne appropínquent!
Vita Romana
Apud Romános et iam erat… pollút io! Etiam Románis erant pollutiónis difficultátes. Quales? Hoc una vidébimus!
In glacie Rupis Albae scientífici invenérunt vestígia plumbi, quorum orígo est Romána. Extráctio gravium metallórum etiam illo témpore aerem inquinábat. Románi plumbum adhibébant in tubis aquáriis et in parvis nummis. Compértum est metálla in glacie perénni accumuláta esse praesértim tempóribus prósperis: témpore Rei Públicae inter annos 350 et 100 a.Chr.n., et témpore Impérii usque ad annum fere 200 p.Chr.n.
12
duódecim
Eruptiónes vulcánicae
Eruptiónes montium ignivomórum etiam vidéntur clímati nocuísse, famem attulísse necnon pestiléntias. Cum magnae eruptiónes factae sunt, aestátes fuérunt calidióres. Anno 536 p.Chr.n., facta eruptióne cuiúsdam montis in Islándia, cíneres emíssi sunt usque ad Európam, Medium Oriéntem et etiam partem Asiae. Inde, inexspectáto modo, temperatúra minúta est 1,5 et 2,5 grádibus. Secútum est sáeculum siccitáte et paupertáte insignítum.
vocábula et locutiónes quae ad oecológiam pértinent, adiectíva
Aeris pollútio
Silvárum delétio
Cum Roma territórium suum exténdit, multae silvae delétae sunt ut instrueréntur agri coléndi et aedifícia. Céterum inter bella lignum erat necessárium ut naves exstrueréntur. Lignum etiam pertinébat ad naves commerciáles et ad ignem furnórum, in quibus conficiebántur fictília, vitra, láteres, metálla, arma… E pinis Románi ínsuper extrahébant picem qua naves ab aqua protegebántur, etiam útilem in domuum constructióne.
Alluviónes
Auctus flúminis Tíberis Romános semper terruérunt. Ut fama fert, sporta qua transportabántur Rómulus et Remus fluitávit in Tíberi aucto usque ripam, ubi lupa eos invénit. Nonnúlli etiam dicunt nomen «Roma» ortum esse e «Rumon», quod fuit Etrúscum nomen fluvii Tíberis.
trédecim
13
14 P. 2: tabéllae photoeléctricae A, máchinae aeóliae B. P. 3: C. P. 4-5: 1. Hac nocte stellae conspiciúntur. 2. Hodie ego amículum índuo, nam tempéstas est vere frígida. 3. Post tempestátem plerúmque est iris. 4. Cum est gelicídium, labi licet. 5. Vos in caelo caerúleo crassam nubem vidétis. 6. Cum fit nébula, nihil vidémus. 7. Grando cadit de caelo. 8. Fulgur potest árborem evértere. 9. Is homo gaudet cum ventus flat et pétasi ávolant. P. 6-7: 1. desertificátio, 2. inundatiónes, 3. deforestátio, 4. labína nivális, 5. montium glaciálium liquefáctio, 6. regyrátio, 7. protestátio populáris de circumiéctis, 8. marium pollútio. P. 11: perspicíllum, libri, véteres vestes, autocinétum, telephónum, pictúra, foliothéca. P. 14: A. 1. verum, 2. verum, 3. falsum (in Havaiano monte Mauna Loa), 4. verum, 5. verum, 6. verum; B. gelicídium, pluvia, nix, nubes, ventus, tempéstas, fulgur, sol, nébula, mare, dies, nox, iris: Ut seméntem féceris, ita metes (Cic. Or. II 65, 261).
Solutiónes
Solutiónes sunt hic infra. © Shutterstock
_T S_ _ENTE_ _ECER_S, I_A M_TES.
B
Quaere 13 vocábula in crucivérbio et réliquis vocábulis comple provérbium Latinum.
U
G
E
L
I
C
I
D
I
U
M
P
L
U
V
I
A
E
M
N
I
X
N
U
B
E
S
V
E
N
T
U
S
T
E
M
P
E
S
T
A
S
M
F
I
F
U
L
G
U
R
T
S
O
L
N
E
B
U
L
A
M
A
R
E
E
D
I
E
S
N
O
X
I
R
I
S
1 Greta Thunberg carnem non edit; itínera semper trámine facit. 2 Ab anno 1900 Terrae temperatúra círciter 1,1 gradu aucta est. 3 Pollútio calculátur ex observatório in summo monte Everéstio pósito. 4 Libra dioxýdi carbónei in aere mensurátur flexúra a Keeling nomináta. 5 Scientífici dicunt hanc flexúram esse tamquam planétae respiratiónem. 6 In regióne Antárctica nonnúmquam tam veheménter ningit, ut vix quicquam videas ante te.
A
Eco Quiz Lege senténtias et respónde verum an falsum.
V [ ] [ ] [ ] [ ] [ ]
F [ ] [ ] [ ] [ ] [ ]
[ ]
[ ]
Legistíne Adulescéntem? Tum lude nobíscum!
Quo ludo ludémus?
Disce iucúnde!
English
us
tér tius
rad
sg ndu
quar tus gradus
secú
s
du
ra sg
gradus
mu
pri
gr
s du
lis
tiá
ini
a
Français
Lingua latina lis
itiá us in
dus
s gra primu
secúndus gradus tértius grad us
grad
tus g
radu
s
s
du
ra
g us rim
quar
HECCRBQ ZPSR
p
Italiano
s
s mu
u rad
gr dus
s
adu
tér tius
gradus
quar tus gradus
n
secú
quintus gradus
g
pri
tér
lis
s du
tiá ini
tius
gra
dus
Español
a gr
Deutsch
s
radu
us
rad
s
du
d
ún
c se
us
a gr
tér
g tius
q
us g uar t
gradus initiális
primus gradus secúndu
s gradus
tér t
ius
grad
us
ar t
us
gra
du
s
pr
im us
gr
ad
us
qu
Periódica linguística ELI
www.elilanguagemagazines.com
ROMA
Insignia Romana In síngulis fascículis vobis osténdimus unum insígne Romae antíquae.
Mythus
Sic narrat mythus: Rómulus et Remus sunt filii pulchérrimae vestális Rheae Silviae et dei Martis. Rheae pater erat Númitor, rex Albae Longae. Eius autem frater Amúlius, qui throno potíri vult, iubet duos nepótes modo natos necári. Rómulus et Remus in sporta ponúntur et deiciúntur in flumen. At dei eos prótegunt. Sporta retinétur árbore, sub monte Palatíno. Lupa quaedam eos ínvenit et nutrit; postea pastor Fáustulus eos domi suae éducat. Gemélli, adúlti facti, Romam condent et lupa fiet insígne novae Urbis.
Statua
Hodie hanc statuam Romae adhuc admirári licet in Muséo Capitolíno. Nova tamen studia osténdunt eam esse mediaeválem et geméllos ei esse postea adiúnctos.
Aduléscens n. 4 - 2020 - Poste Italiane S.P.A. - Sped. in abb. post. - D.L. 353/2003 (Conv. in L. 27/02/2004 n. 46) Art. 1, comma 1, DCB Ancona
Lupa Capitolína est unum e notíssimis insígnibus urbis Romae. Est lupa geméllos Rómulum et Remum nutriens. Hac statua aenea monstrátur Romae orígo mýthica.
Tassa Riscossa/Taxe Perçue
Lupa Capitolína