A1/A2
Commentárius nubeculátus latíne scriptus
1 © Shutterstock
AN. XXXVI • Fasc. 1 Septémber – Octóber 2019 • Imprimé à Taxe Réduite
Macrocollum
Appia Antíqua, viárum regína 4
Scholae in orbe terrarum
Cibi quos amo
6
Investigatio
Cibus… spatiális!
10 Iulius et eius
manus… mágica!
www.elilanguagemagazines.com
Oecologia
Extraordinárium iter dómini Wiebe
Wiebe Wakker plúrimum amat itínera et oecológiam. Semper voluit rem extraordináriam effícere... et valuit: fecit enim longíssimum iter per totum orbem terrárum, autocinéto eléctrico! Die 15 m. Martii a. 2016 proféctus est Amstelodámo, ubi vivit, atque in Australiam, in urbem Sydnéium, die 7 m. Aprílis a. 2019 pervénit. Intra 1.119 dies, 33 natiónes tránsiit nec umquam stitit ad… benzínum suméndum!
Séquere illum Wiebe in eius sede interretiáli plugmeinproject.com
Mundus dómini Wiebe
Comple et ínveni terras quas Wiebe lustrávit. Solutiónes sunt página 14.
NATIO
3 4 6
Música Alice Merton, cantátrix «sine radícibus»
8 10
Macrocóllum Appia Antíqua, viárum regína
Scholae in orbe terrárum Cibi quos amo Investigátio Cibus… spatiális!
IRÁNIA
IRANI_ _ _ _
IRANI_ _ _
B.
TURCIA
TURC_ _
TURC_
C.
INDIA
IND_ _ IND_
D.
MALÁESIA
MALAESI_ _ _ _
2
Delectátio mea praecípua Iulius et eius manus… mágica! Vita Romána Cenámus cum antíquis Románis!
16
Tibi comméndo… Horténsiam
duo
MALAESI_ _ _
www.elilanguagemagazines.com
11 12 14
Probátio Quo modo te geris ad mensam?
ADIECTÍVUM FEMINÍNUM
A.
info@elimagazines.com
Summarium
ADIECTÍVUM MASCULÍNUM
Salvéte iúvenes!
Ego sum Gaius. Hic primus Adulescéntis fascículus dicátur itinéribus et somniis! Wiebe Wakker, Alice Merton et antíqua Horténsia nobis narrant somnia pulchérrima! Sed Aduléscens alia etiam itínera nobis offert… videámus hoc una! Gaius
Quo ludo ludémus? Salvéte amíci! Mihi nomen est Grammática. Hoc mense discétis: - - - -
tempus praesens tempus perféctum tempus imperféctum adiectíva
- vocábula et locutiónes, quae ad itínera pértinent - vocábula et locutiónes, quae ad cibos pértinent
PHOTOGRAPHÉMATA: QUOD AD DUPLICATIÓNIS IURA PÉRTINET ÉDITOR PROFITÉTUR SE ESSE PROMPTUM ILLÁRUM IMÁGINUM, QUARUM FONTES REPERÍRE NON LÍCUIT, IURA REPÉNDERE. Libéllus Európae commúnis A1 / A2
Musica
Alice Merton
cantátrix «sine radícibus» Eius vita
Alicia Merton clara facta est cantiléna «No Roots». Títulus huius cantilénae bene descríbit Alíciam et eius vitam… «sine radícibus»: est enim civis mundi. Alícia Francofúrti, in Germánia, nata est die 13 m. Septémbris a. 1993. Eius mater est Germána, eius pater Hibérnus. In variis natiónibus vixérunt: in América, Cánada, Anglia, Francogállia. Anno 2013 rediit in Germániam, ubi músicae studuit in «Popacadémia» regiónis Badéniae-Virtembérgiae.
Eius música
Haud fácile divulgávit cantilénam «No Roots»! Stilus enim Alíciae est proprius et peculiáris: verba ipsa conscríbere solet et eius música sonos praebet satis duros. Ítaque Alícia constítuit propriam domum editóriam cóndere, «Paper Plane Records». Paucis ménsibus post, cantiléna «No Roots» prima fuit in toto orbe terrárum et discum aureum necnon platínicum meruit. Haec cantiléna audítur in multis praecóniis!
Singuláritas a [ ] amat colórem víridem. b [ ] mentham mandit ántequam ad scaenam ascéndit. c [ ] títulus est cantilénae quam amat. Le soluzioni a pagina Solutiónessono sunt página 14. 14.
tres
3
tempus perféctum, adiectíva
Hoc anno Alícia primam cantilénarum seriem édidit. Títulus est «Mint» quia:
Scholae in orbe terrarum
A
s o u q i Ci b am o
Pone cibos recto loco.
spacélli – placénta – faséoli – caróta – thunus – caseus campi Mambérti – pirum – búbula – cramum gélidum – tomáta – pullus gallináceus – squillae – caseus Roquefórti – laságna – pisa – cerása
1 Caro 5 Legúmina _______________________________
_______________________________
2 Piscis 6 Hólera _______________________________
3 Pasta _______________________________
_______________________________
7 Poma
_______________________________
8 Dulcia 4 Caseus _______________________________
4
quattor
_______________________________
© Shutterstock
Salvéte! Nomen meum es t Peter, 15 annos nat us sum et Moscuae vivo. Linguam Latínam in schola disco. Magís tra nos tra vocát ur Sandra; es t valde iucúnda. Scholam frequentámus usque ad mensem Iúnium, ac pos tea duóbus feriárum ménsibus fruimur! Modo in scholam redíimus. Hac septimána cibórum nómina didícimus. Haec omnia sunt sápida!
B Comple fórmulas cibórum:
cafea – tomátae – pisa – cramum gélidum – faséoli – crústula – fraga – caseus
1 Ius legúminum
_______________________ , ________________________
2 Lac mixtum cum fragis
_______________________ , ________________________
3 Placénta tiramisù
_______________________ , ________________________
4 Acetária Caprénsia
_______________________ , ________________________
vocábula et locutiónes, quae ad cibos pértinent
Solutiónes sunt página 14.
quinque
5
Investigatio
Cibus… spatiális! Quid edunt astronáutae? Lactúcas mathemáticas? Pílulas?
Nequáquam! Astronáutae, cum ad sídera proficiscúntur, ita edunt ut nos! Differéntia tamen in eo est, quod cibi sunt exsiccáti, id est aqua orbáti. In sácculo 250 grámmatum inest íntegra cena iam paráta. Hoc est fácile! Astronautárum cibus parátur in peculiáribus fábricis, cooperántibus claris coquis. Hi respíciunt astronautárum appeténtiam: omnes id accípiunt quod cupiunt!
Videámus una quid cómedat cosmonáuta.
1 Ientáculum Iogúrtum mixtum cum a) __________________________ et granis mixtis.
2 Prandium Acetária quinoae cum b) et __________________________ et c): __________________________:cucurbítula, apio, caróta et tomáta.
6
sex
3 Cena © Shutterstock
d) __________________________ cum cúrcuma, e) __________________________ et holéribus, aut f) __________________________ legúminum.
Scitu dignum!
• In his fábricis cibi parántur in sex aut octo menses; substántiae chémicae addúntur, quibus diútius servéntur. • In spatio, corpus humánum celériter senéscit; ea de causa astronáutae edunt magnam copiam pomórum, hólerum et piscium. • Nulla mica! Micae enim navi spatiáli nocent: corrúmpere possunt ordinátra aliáque instruménta. • Astronáutae sáccculos habent, quibus cibos, ut orýzam aut hólera, miscére possunt. • Sapor alimentórum mutátur in spatio. Nam ibi odóres áliter percipiúntur.
Veum an falsum?
1 In spatio, alimentórum sapor idem est ac in Terra. 2 Opórtet cibos spatio destinátos substántiis chémicis tractári, ut servéntur. 3 Astronáutae possunt cibos suos ita miscére ut volunt. 4 Astronautárum cibi diligentíssime parántur.
V
F
[ ]
[ ]
[ ]
[ ]
[ ] [ ]
[ ] [ ]
Solutiónes sunt página 14.
tempus praesens, adiectíva, vocábula et locutiónes quae ad cibos pértinent
septem
7
Macrocollum
tempus praesens, perféctum et imperféctum, adiectíva
Appia Antíqua, Via Appia erat prima et magna Impérii via. Via Appia Roma ducit Brundísium, ad magnum Apúliae portum. Haec via nomen trahit a cónsule Appio Claudio, qui eam anno 312 a.Chr.n. curávit exstruéndam. Erat via cómmoda, recta et lata, magnis lapídibus strata. Iuxta eam exstrúcta sunt sepúlcra, urbes et palátia, ut illud imperatóris Maxéntii, in quo etiam erat mausóleum et circus aptus cursui équitum.
8
octo
viĂĄrum regĂna
novem
9
PROBÁTIO
e t o d o m o u Q geris ad mensam?
1
In frigidário tuo semper inest:
4
Si ad festum invitáris, affers:
2
In caupóna semper petis:
5
Cibos amas qui:
a [ ] secúndam mensam b [ ] lactúcam aut alia hólera c [ ] férculum tibi non notum
Amíci tui dicunt te:
a [ ] esse somniatórem b [ ] res diligénter ágere c [ ] esse audácem
6
a [ ] cramum gélidum b [ ] potiónes e pomis factas c [ ] cúscusum cum pullo gallináceo et holéribus
a [ ] sápidi sunt b [ ] valetúdini prosunt c [ ] tibi novi sunt
Édere tibi est:
a [ ] iucúndum b [ ] necésse c [ ] mirábile
Respónsa Si plerúmque respondísti C: Tu es ánimo curióso. Varietáte delectáris. Libénter novos sapóres ínvenis, nova experiménta culinária facis. Hoc certum est: tecum nullum est taedium! Si plerúmque respondísti B: Tu valetúdinem multum curas; ítaque cibos sanos semper éligis. Scis cupidínibus resístere… Sis tamen ánimo relaxáto! Parva volúptas némini nocet! Si plerúmque respondísti A: Tu es vere gulósus! Si tibi eligéndum est inter cibum salsum et placéntam, nulla dubitátio: placéntam semper éligis… Cave tamen ne nimium cómedas!
3
a [ ] placénta socolátea b [ ] poma et hólera c [ ] férculum tráditum
10
decem
Delectatio mea praecipua Salvéte amíci, nomen meum est Giulio, Latíne Iulius. Vivo in Itália, Floréntiae, et ludus meus est… quidditch moldu! Hic est ludus quem Harrius Potter eiúsque condiscípuli exércent in scopis volántibus. Nostrae scopae non sunt mágicae, sed nos sumus! Exercitátor noster dicit tres virtútes esse ad hanc rem necessárias: studium, intellegéntiam et constántiam. Exercitatiónes enim sunt laboriósae; at ego hanc athléticam multum
iu l i o G et eius manus… mágica!
amo! Hoc enim modo possum sub divo lúdere necnon díscere respícere régulas et adversários. Mihi est magnum somnium: ad certámen mundánum perveníre volo cum manu mea. Praetérito anno, id est anno 2018, hoc certámen factum est Floréntiae, in urbe mea! tempus praesens, adiectíva
Exercésne tu athléticam? [ita] [non ita] Si ita est, quam? ......................................................................................................................... Estne athlética, quam exercére cupias? ...................................................................... © Shutterstock
úndecim
11
Vita Romana
Cenámus cum antíquis
A cibis inítio simplicíssimis ad mirabília fércula, quae ex ómnibus Impérii pártibus importabántur. Usque ad tertium sáeculum a.Chr.n., Románi cibos símplices edébant: hólera, legúmina, ova, carnem ovíllam et suíllam. Búbulam non comedébant, quia boves laborábant in agris. Faciébant oleum et vinum. Decúrsu témporum, crescénte commércio ac fínibus bello remótis, res novae et singuláres allátae sunt, ut condiménta.
Romanórum cibi Ientáculum
Ientáculum semper simplex erat: constábat ex aqua, lacte, aut frústulo panis vino humectáto. Postea res salsas comedérunt: casum et olívas.
Prandium
Prandium celériter et simplíciter sumebátur: cibi erant frígidi, saepe relíquiae cenae hestérnae.
Cena
Cena erat máxima coméstio totíus diéi. Románi cenáre solébant post balneum in thermis sumptum. Patrícii recumbébant in triclínio circum mensam multis cibis ornátam. Mánibus edébant, quas purgábant inter fércula. Ad ius tamen bibéndum habébant cochleária. Coqui erant servi. Locupletióres proprium coquum habébant.
De re coquinária
Hic est unus e primis libris de re coquinária conscríptis; auctor dícitur esse quidam patrícius, Marcus Gavius Apícius. In eo describúntur multi cibi illíus témporis. Nonnúlla sunt satis mira, ut caro pavónis aut gruis, etiam miri panes et piscis salsus.
Res insólitae
- In omni Romanórum cibo oportébat inésse garum, id est embámma factum píscibus multo sale fermentátis. Non solum sapórem cibis dabat, sed etiam ponebátur supra panem.
12
duódecim
- Silphium erat planta qua Románi multum delectabántur, tam pretiósa quam fenículum. Adhibebátur ut condiméntum; inde etiam fiébat succus, quo in culína utebántur. In usu fuit usque ad tertium aut quartum sáeculum.
tempus imperféctum, adiectíva, vocábula et locutiónes quae ad cibos pértinent
© Shutterstock
Románis!
trédecim
13
14
quattuórdecim
Solutiónes P. 2: Iraniánus, Iraniána, Turcus, Turca, Indus, Inda, Malaesiánus, Malaesiána. P. 3: b. P. 4-5: A) Caro: búbula, pullus gallináceus; Piscis: thunus, squillae; Pasta: spacélli, laságna; Caseus: caseus campi Mambérti, caseus Roquefórti; Legúmina: faséoli, pisa; Hólera: caróta, tomáta; Poma: pirum, cerása; Dulcia: placénta, cramum gélidum. B) 1. pisa, faséoli; 2. cramum gélidum, fraga; 3. cafea, crústula; 4. tomátae, caseus. P. 6-7: a) pomis, b) pisce, c) holéribus, d) orýza, e) pullo gallináceo, f) ius; Verum an falsum: 1 falsum, 2 verum, 3 verum, 4 verum. P. 14: A) caróta, thunus, pirum, pomum, holus, banána, placénta, pasta, caro, lactúca, caseus, piscis, ientáculum, coquus, panis: Esse opórtet ut vivas, non vívere ut edas; B) 1.d, 2.g, 3.a, 4.c, 5.b, 6.h, 7.e, 8.f.
Soluzioni
Solutiónes sunt hic infra.
] Pomum… ] Ede… ] Nimio vino… ] Cena canína… ] In vino… ] Ientáculum est… ] Lente est… ] pisum est…
a fit nausea. b dícitur esse véritas. c est cena sine vino. d valetúdini prodest. e comedéndum. f legúmen. g ut vivas. h primus diéi cibus.
© Shutterstock
1 [ 2 [ 3 [ 4 [ 5 [ 6 [ 7 [ 8 [
Lude cum pomis et holéribus! Consócia.
B
..., non vívere ut edas. C E H E P T C I C
Quaere 15 vocábula de cibis in crucivérbio. Réliquis lítteris ínveni provérbium antíquum de cibo.
A
A S O O A U A E O
R P L P S L S N Q
O I U L T A E T U
T R S A A C U A U
A U S C R T S C S
T M B E T U P U S
Legistíne Adulescéntem? Tum una ludámus!
H P A N C C I L P
U O N T A A S U A
N M A A R T C M N
U U N P O V I V I
S M A O E I S A S
Quo ludo ludémus?
Disce iucúnde!
English
us
tér tius
rad
sg ndu
quar tus gradus
secú
s
du
ra sg
gradus
mu
pri
gr
s du
lis
tiá
ini
a
Français
Lingua latina lis
itiá us in
dus
s gra primu
secúndus gradus tértius grad us
grad
tus g
radu
s
s
du
ra
g us rim
quar
HECCRBQ ZPSR
p
Italiano
s
s mu
u rad
gr dus
s
adu
tér tius
gradus
quar tus gradus
n
secú
quintus gradus
g
pri
tér
lis
s du
tiá ini
tius
gra
dus
Español
a gr
Deutsch
s
radu
us
rad
s
du
d
ún
c se
us
a gr
tér
g tius
q
us g uar t
gradus initiális
primus gradus secúndu
s gradus
tér t
ius
grad
us
ar t
us
gra
du
s
pr
im us
gr
ad
us
qu
Periódica linguística ELI
www.elilanguagemagazines.com
Hort é
ns
ia m
Fémina suo témpore vere modérna! Horténsia erat mulier docta et excúlta. Eius pater, orátor Quintus Horténsius Hórtalus, erat Cicerónis áemulus. Contra mores illíus témporis, Horténsiae licuit studia fácere: puéllae enim tantum légere et numeráre discébant, pueri autem, saltem dívites, altióra studia exercébant.
Horténsia sic clara orátrix facta est; tanta erat eius fama, ut nóbiles matrónas aliquándo habúerit públice defendéndas. Anno enim 42 a.Chr.n., cum triúmviri novum tribútum impónere vellent bonis dívitum matronárum, contra omnes fori consuetúdines ipsa Horténsia, quamquam fémina, oratiónem palam habuit earúmque causam egit. Ac, qua erat eloquéntia, vicit.
Tassa Riscossa/Taxe Perçue
In antíqua Roma, saltem una fuit orátrix et patróna!
Aduléscens n. 4 - 2019 - Poste Italiane S.P.A. - Sped. in abb. post. - D.L. 353/2003 (Conv. in L. 27/02/2004 n. 46) Art. 1, comma 1, DCB Ancona
Tibi commendo...