ΣΥΡΙΑ Μετά τον Ασαντ τι;

ΣΥΡΙΑ

ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΣΑΝΤ ΤΙ;

Η Συρία, η Σαρία και το... θαύµα ΑΝΑΛΥΣΗ Πώς φτάσαµε στην αιφνιδιαστική ανατροπή του Ασαντ ● Πώς έγιναν ξαφνικά «απελευθερωτές» και «επαναστάτες» οι αιµοσταγείς τζιχαντιστές ● Ποιος είναι ο ρόλος των υπερδυνάµεων και των περιφερειακών παικτών που δρουν στην περιοχή ● Ποιες είναι οι προοπτικές στην τριχοτοµηµένη ουσιαστικά Συρία ► Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΣΙΑΡΑ

Θ

αύµα! Θαύµα! Ως διά µαγείας τα εξτρεµιστικά τέρατα της αλ-Κάιντα και του Ισλαµικού κράτους, όλοι αυτοί οι σαδιστές που κόβανε για δέκα χρόνια κεφάλια και ανατίναζαν µνηµεία, χωριά και πόλεις ολόκληρες σε Συρία και Ιράκ, αναβαφτίστηκαν µέσα σε µια νύχτα σε «απελευθερωτές» και «επαναστάτες». Ποιος θυµάται άραγε ότι πριν από δέκα χρόνια σχηµατίστηκε ολόκληρη διεθνής πανστρατιά, στην οποία συµµετείχαν υποτίθεται όλοι οι σηµερινοί «παίκτες» (ΗΠΑ, Αγγλογάλλοι, Ρώσοι, Ιρανοί, Κούρδοι και φυσικά Ιρακινοί και Λιβανέζοι σιίτες πολιτοφύλακες) για να συντριβεί το µοντέρνο «Χαλιφάτο» του αιµοσταγούς εµίρη αλ-Μπαγκντάντι; Του οποίου ο σηµερινός ηγέτης των «επαναστατών», Αµπού αλ-Τζαουλάνι, υπήρξε πρωτοπαλίκαρο; Περασµένα ξεχασµένα: τα ίδια δυτικά κράτη που έχουν την τζιχαντιστική Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαµ πάνω-πάνω στη λίστα των τροµοκρατικών οργανώσεων και έχουν επικηρύξει τον ηγέτη της µε δέκα εκατοµµύρια δολάρια (!) πανηγυρίζουν για την ολοκλήρωση της ανατροπής του κακού δικτάτορα Ασαντ και ετοιµάζονται να κάνουν νέες µπίζνες µε τον ισλαµιστή τροµοκράτη, που τώρα έγινε... καλό παιδί και υπόσχεται ότι δεν θα τους σφάξει όλους, δηλώνοντας ότι «η διαφορετικότητα είναι το όπλο µας»! Τον αλ-Τζαουλάνι, που έχει επανειληµµένα δηλώσει ότι σκοπεύει να επιβάλλει τον ισλαµικό νόµο, δηλαδή τη Σαρία, σε ολόκληρη τη Συρία. Ο σκοπός, βλέπετε, αγιάζει τα µέσα – και η αλήθεια είναι πως ό,τι δεν κατάφεραν οι ξένοι νταβατζήδες µέσα σε 13 χρόνια «εµφυλίου» πολέµου δι’ αντιπροσώπων,

το πέτυχαν τα αιµοχαρή τζιχάντια του σουλτάνου Ερντογάν µέσα σε µόλις δώδεκα µέρες. Η απίθανη προέλασή τους µέσα από την έρηµο και από πόλη σε πόλη, χωρίς καµιά ουσιαστική αντίσταση από τον πανίσχυρο υποτίθεται συριακό στρατό, σίγουρα θα µείνει στην παγκόσµια πολεµική ιστορία σαν παράδειγµα κατάρρευσης ενός ολόκληρου κράτους, που είχε σαπίσει από µέσα και αποδείχτηκε πύργος από τραπουλόχαρτα. Αν και βέβαια υπάρχουν αρκετά αντίστοιχα πρόσφατα παραδείγµατα, όπως αυτό του Αφγανιστάν το 2021 και η διάλυση της Λιβύης και η ανατροπή του Καντάφι το 2011. Ετοιµαστείτε, όπου να ’ναι θα δούµε και συγχαρητήριο µήνυµα της ελληνικής κυβέρνησης προς τη «µεταβατική κυβέρνηση» της Συρίας! Συµπέρασµα: οι πραγµατικοί τροµοκράτες δεν είναι οι φανατισµένοι φτωχοδιάβολοι που σφάζουν και αποκεφαλίζουν, αλλά αυτοί που τους εξοπλίζουν και τους στέλνουν από χώρα σε χώρα για να σκοτώσουν και να σκοτωθούν, προς δόξαν γεωπολιτικών σχεδιασµών και συµφερόντων που συχνά αγνοούν. Ετσι φτιάχτηκαν άλλωστε πριν έναν αιώνα τόσο η αυθεντική...ολόκληρη Συρία, ο Λίβανος, η Ιορδανία, το Ιράκ και φυσικά το Ισραήλ – τεχνητά κράτη µε σύνορα σχεδιασµένα από ξένους ιµπεριαλιστές γραφειοκράτες σαν τον Σάικς και τον Πικό, ή τους επιγόνους τους στη µεταπολεµική µοιρασιά των Βερσαλλιών, εκεί όπου προδόθηκαν τα όνειρα των ορίτζιναλ Αράβων επαναστατών.

Η ∆αµασκός εάλω Αν και η κατάσταση φαινόταν ήδη από την Πέµπτη να είναι απελπιστική για τους κυβερνητικούς, η πτώση της Χοµς και η εξέγερση στη νότια πόλη Ντερά τη νύχτα του Σαββάτου αποτέλεσε, όπως όλα δείχνουν, τη χαριστική βολή για τον

Στη ∆αµασκό, µαχητές της αντιπολίτευσης πανηγυρίζουν την κατάληψη της πόλης από τους αντάρτες

Μπασάρ αλ-Ασαντ, που εγκατέλειψε την πρωτεύουσα και κατέφυγε στη Μόσχα, όπου σύµφωνα µε πληροφορίες των κρατικών ΜΜΕ δόθηκε πολιτικό άσυλο στον ίδιο και την οικογένειά του. Ηδη στους δρόµους της ∆αµάσκου είχαν αρχίσει οι πανηγυρισµοί των αντικαθεστωτικών, αλλά και οι λεηλασίες κυβερνητικών κτιρίων, ενώ επίθεση δέχτηκε η πρεσβεία του Ιράν. Σε γενικές γραµµές όµως φάνηκε ότι η «µετάβαση» -διάβαζε: η παράδοση- έγινε τελικά το πρωί κατόπιν προσυνεννόησης µε την κυβέρνηση Ασαντ και µε ελάχιστη αιµατοχυσία, καθώς ο αλ-Τζαουλάνι είχε δώσει σαφείς εντολές να προστατευτεί ο άµαχος πληθυσµός και να µην υπάρξουν -σε πρώτη φάση τουλάχιστονµαζικές συλλήψεις και αντίποινα κατά των στελεχών του καθεστώτος και των εθνο-θρησκευτικών µειονοτήτων. Και όποιος θέλει, τους πιστεύει... Να σηµειώσουµε εδώ ότι ορισµένοι εξόριστοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης άρχισαν ήδη να κάνουν λόγο για νέο Σύνταγµα και διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών, ενώ και ο ίδιος ο Τζαουλάνι προσπαθεί

να περάσει ένα «συναινετικό» προφίλ. Οµως στην πραγµατικότητα η Ταχρίρ αλ-Σαµ ελέγχει πλήρως την κατάσταση στο έδαφος και, µε βάση τη πολύ σκληρή και αιµατοβαµµένη πολιτική εκκαθαρίσεων των άλλων οργανώσεων της αντιπολίτευσης που κράτησε την τελευταία πενταετία στην Ιντλίµπ, οποιαδήποτε «δηµοκρατική» απόκλιση από το τζιχαντιστικό της πρόγραµµα µοιάζει εξαιρετικά απίθανη. Εκτός, βέβαια, αν ο προϊστάµενός του, Ερντογάν, τον διατάξει να το πράξει... Πώς φτάσαµε όµως ώς εδώ; Εκ των υστέρων µπορεί κανείς να βρει πολλούς λόγους, εσωτερικούς και εξωτερικούς, που να εξηγούν αυτή τη ραγδαία καθίζηση – και δεν υπάρχει αµφιβολία ότι τόσο ο ίδιος ο Ασαντ και το καθεστώς του, όσο και οι... αλλήθωροι εσχάτως λόγω των άλλων πολεµικών τους υποχρεώσεων ξένοι προστάτες του, δηλαδή η Ρωσία και το Ιράν, έκαναν τεράστια λάθη στρατηγικής. Αλλά το µεγαλύτερο λάθος απ’ όλα ήταν καθώς φαίνεται πως δεν υπολόγισαν σωστά τη σωρευµένη κόπωση του στρατού, αλλά και την εξάντληση ολόκληρης της συρια-

κής κοινωνίας έπειτα από δεκατρία χρόνια αδιάκοπης αιµορραγίας και αλληλοσφαγής, και την ανάγκη για µια νέα κατάσταση, µια Αλλαγή – όσο τροµακτική κι αν είναι αυτή για εµάς τους «απ’ έξω». Κακά τα ψέµατα, όσο κι αν πίσω από τα πρωτοφανή γεγονότα (µισο-)κρύβονται πολυάριθµοι ξένοι «παίκτες», µε πρώτη και... χειρότερη τη διπρόσωπη Τουρκία, τίποτε από αυτά δεν θα είχε συµβεί αν ο Ασαντ διατηρούσε ακόµα ζωντανή την εµπιστοσύνη και τις ελπίδες του κόσµου που τον στήριξε όλα αυτά τα χρόνια διά πυρός και σιδήρου– εµπιστοσύνη που όπως φαίνεται εξαντλήθηκε προ πολλού. Η ψυχρή λογική λέει ότι µετά το «πάγωµα» των εχθροπραξιών στην Ιντλίµπ το 2019, µε τη χώρα του ουσιαστικά κατακερµατισµένη σε τέσσερα κοµµάτια και γεµάτη «εθελοντές», µισθοφορικούς στρατούς και πάσης φύσεως ξένους καταπατητές και µε την οικονοµία κατεστραµµένη από τις ασφυκτικές διεθνείς κυρώσεις, ο Ασαντ είχε να διαλέξει ανάµεσα σε δύο δρόµους. Ο πρώτος ήταν η αδιάλλακτη συνέχιση των εχθροπραξιών µέχρι την ανακατάληψη ολόκληρης της

Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2024 Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

των Χριστουγέννων! ALEXEI DRUZHININ, SPUTNIK, KREMLIN POOL PHOTO VIA AP, FILE

Συρία όπως Ιράκ;

AP PHOTO/HUSSEIN MALLA

Μπασάρ αλ-Ασαντ και Βλαντίμιρ Πούτιν σε παλαιότερο στιγμιότυπο. Ο έκπτωτος πρόεδρος της Συρίας και η οικογένειά του βρήκαν άσυλο στη Μόσχα, σύμφωνα με πληροφορίες από ρωσικά ΜΜΕ

προπολεμικής Συρίας- πράγμα ουσιαστικά αδύνατο, ιδίως μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία αλλά και της σύρραξης μεταξύ Ιράν / Χεζμπολάχ και Ισραήλ. Και ο δεύτερος ήταν βέβαια αυτός του πολιτικού διάλογου για κάποιας μορφής επανένωση και «συμφιλίωση», πιθανότατα σε ομοσπονδιακή ή «καντονιακή» βάση, με την κεντρική κυβέρνηση να παραχωρεί καθεστώς αυτονομίας στις διάφορες ντε φάκτο αποσχισθείσες επαρχίες-προτεκτοράτα και να επιτρέπει την επιστροφή των εκατομμυρίων εσωτερικών και εξωτερικών προσφύγων. Ο Ασαντ αρχικά φάνηκε να ακολουθεί τον δεύτερο δρόμο, αλλά γρήγορα μουλάρωσε και επανήλθε στον πρώτο, χωρίς να διαθέτει και τις δυνάμεις που απαιτούνταν για να τον φέρει σε πέρας: μια επιλογή αλαζονική και κοντόφθαλμη, που προφανώς δεν του βγήκε σε καλό.

Συρία, όπως Λιβύη Οσο για το τι μέλλει γενέσθαι, πραγματικά είναι πολύ νωρίς για οποιαδήποτε πρόβλεψη. Μία ματιά στον χάρτη δείχνει πως το νέο... χαλιφάτο του αναβαπτισμέ-

νου «απελευθερωτή» αλ-Τζαουλάνι και του πραγματικού αφεντικού του, του νεο-οθωμανού σουλτάνου της Αγκυρας, δεν ελέγχει τα σημαντικότερα οικονομικά και γεωπολιτικά κομμάτια της χώρας: δηλαδή, από τη μια μεριά, τα παράλια της βορειοδυτικής Συρίας με τα σπουδαία λιμάνια (και τις ρωσικές ναυτικές και αεροπορικές βάσεις...) σε Λατάκια και Ταρτούς και την περίφημη «Κοιλάδα των Χριστιανών», όπου όλως τυχαίως έχει ήδη καταφύγει μεγάλο μέρος του συριακού χριστιανικού πληθυσμού και άλλων... ευάλωτων στον σουνιτικό φανατισμό μειονοτήτων. Και από την άλλη, ολόκληρη την ανατολική Συρία, κάπου 40% της συνολικής επικράτειας με όλες τις πετρελαιοπηγές και μεγάλο μέρος της αγροτικής παραγωγής, το οποίο πλέον ελέγχεται πλήρως (μετά τη συμφωνημένη απόσυρση των κυβερνητικών στρατευμάτων) από τους Κούρδους του Συριακού Δημοκρατικού Στρατού και τους Αμερικάνους προστάτες τους. Με άλλα λόγια, η καινούργια κατατεμαχισμένη Συρία μοιάζει αρκετά με την τριχοτομημένη Λιβύη μετά τη δολοφονία του Καντάφιτη Λιβύη όπου βέβαια ο εμφύλιος επίσης συνεχίζεται ώς και σήμερα, πάντα στο όνομα της Δημοκρατίας και του Ανθρωπισμού. Με τη διαφορά βέβαια ότι στην Κυρηναϊκή και τη Βεγγάζη κυβερνάνε οι πολέμαρχοι, ενώ στη Συρία έχουν βάσεις, συμφέροντα και τακτικό στρατό στο έδαφος τόσο οι δύο υπερδυνάμεις όσο και η μεγαλύτε-

ρη περιφερειακή δύναμη. Θα αποδεχτεί άραγε ο σουλτάνος Ερντογάν την ύπαρξη ενός ντε φάκτο κουρδικού κράτους στα νότια σύνορά του; Θα αποδεχτούν άραγε οι Ρώσοι την έξωση των βάσεων και των πολεμικών τους πλοίων από τα «θερμά νερά» της Μεσογείου; Τι ρόλο θα παίξουν τώρα το Ισραήλ και η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε υποσχεθεί στην πρώτη του θητεία πως θα αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από την ανατολική Συρία, αλλά τελικά δεν το έπραξε ποτέ; Και τι θα κάνει το Ιράν, τώρα που η «χερσαία γέφυρα» που το συνέδεε με τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ αποκόπηκε; Δύσκολη εξίσωση, που είναι σχεδόν βέβαιο ότι κανείς από τους αρχιτέκτονες της ανατροπής του Ασαντ δεν έχει κάτσει να σκεφτεί σε βάθος... Και μπορεί να ξέρουμε όλοι ότι στο παρασκήνιο έχουν αρχίσει εδώ και πολύ καιρό τα παζάρια των Δυνατών για την επόμενη μέρα της Συρίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να γεφυρωθούν τόσες βαθιές αντιφάσεις, τόσα αντικρουόμενα συμφέροντα. Αλλωστε το μόνο που ένωνε τις διάφορες φατρίες της αντιπολίτευσης και τους σπόνσορές τους ήταν η απόφαση να «φάνε» τον Ασαντ, τον... προτελευταίο επιζήσαντα (ο τελευταίος, για όσους απορούν, είναι το Ιράν) από την περίφημη αμερικανική λίστα του «Αξονα του Κακού» - και τώρα είναι πιο πιθανόν να φαγωθούν μεταξύ τους σε ένα νέο εμφύλιο, παρά να τα βρούνε.

ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΧΡΙ χθες δεδομένα δείχνουν ότι η μετά Ασαντ πορεία θα ακολουθήσει τον δρόμο του Ιράκ μετά την ανατροπή του Σαντάμ. Η Συρία πλέει πλησίστια προς μια ντε φάκτο ουσιαστική τριχοτόμηση με την ντε γιούρε ενότητά της να διατηρείται προσχηματικά: ● Η παράκτια περιοχή, όπου πλειοψηφούν συντριπτικά οι αλαουίτες και υπάρχουν δύο αεροναυτικές στρατιωτικές βάσεις της Ρωσίας, έχει λόγω της πρόσβασής της στην Ανατολική Μεσόγειο όλες τις προϋποθέσεις μιας ντε φάκτο ανεξαρτησίας. ΡΩΣΙΑ ΚΑΙ ΙΡΑΝ θα είναι οι προστάτες του παραθαλάσσιου «Αλαουιστάν»; ● Η κεντρική και νότια Συρία θα ελέγχεται από τους σουνίτες με αποκλειστικό προστάτη την Τουρκία. ● Η βορειοανατολική Συρία θα γίνει -υπό την προστασία των ΗΠΑ και του Ισραήλ- ένα δεύτερο μετά το βόρειο Ιράκ ημιανεξάρτητο κουρδικό κράτος υπό τον έλεγχο του συριακού παρακλαδιού του ΡΚΚ, PYD-YPG, με τις ΗΠΑ να διατηρούν μόνιμη παρουσία ως ασπίδα προστασίας των Κούρδων ανταρτών. Το μοντέλο της τριχοτόμησης εφαρμόστηκε στο Ιράκ μετά την εισβολή των ΗΠΑ το 2003, με τον Βορρά να ελέγχεται από τους Κούρδους, η κεντρική περιοχή από τους σουνίτες και ο Νότος από τους σιίτες και θεωρείται σε γενικές γραμμές επιτυχημένο.

Του Γιώργου Καπόπουλου

ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ η τριχοτόμηση της Συρίας είναι μια επιλογή, η αποδοχή της οποίας είναι μονόδρομος για την Αγκυρα. Σε αντίθετη περίπτωση, αν ο Ερντογάν επιχειρήσει να ελέγξει το σύνολο της χώρας ως ενιαία κρατική οντότητα και στην πράξη ενιαίο σουνιτικό προτεκτοράτο της Τουρκίας, τότε θα απομονωθεί στους περιφερειακούς συσχετισμούς. Παρά την ψευδαίσθηση μιας βελούδινης διαίρεσης της Συρίας, υπάρχουν εκκρεμότητες που μπορεί να οδηγήσουν σε νέα ανάφλεξη, με χαρακτηριστική την περίπτωση των συμπαγών κουρδικών θυλάκων στο Αφρίν και στο Μαντζίμπ, στη βορειοδυτική Συρία. Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα η ανατροπή του Ασαντ είναι επιτυχία χωρίς προηγούμενο για τα συμφέροντα της Τουρκίας του Ερντογάν στη Μέση Ανατολή. ΑΝ Η ΝΕΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ στη Δαμασκό δεσμευτεί να διαπραγματευτεί με την Ε.Ε. μαζική επιστροφή προσφύγων, θα αναδειχθεί η Αγκυρα ως μη παρακάμψιμος παράγων στην προσπάθεια ελέγχου των προσφυγικών ροών από τη Συρία προς την Ε.Ε. Τα παραπάνω δε διαβάζονται μόνο ως πρώτη στην πράξη υλοποίηση της νεοθωμανικής ατζέντας του Ερντογάν. Είναι ορατός ο κίνδυνος η αναθεωρητική στρατηγική της Αγκυρας να διαμορφώσει ένα ευρύ μέτωπο δυσαρεστημένων δυνάμεων, που φοβούνται ότι η αμφισβήτηση των διευθετήσεων, που συμφώνησαν η Βρετανία και η Γαλλία μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1918, θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη αποσταθεροποίηση.

ΣΥΡΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΣΑΝΤ ΤΙ;

Π

ερισσεύουν τα χαμόγελα στους δρόμους της Δαμασκού. Ο επιθανάτιος ρόγχος κάθε Ancien Régime -«παλαιού καθεστώτος»- καλύπτεται από ζητωκραυγές ελπίδας. Το ίδιο είχε συμβεί και το 2011 όταν οι λαϊκές εξεγέρσεις εναντίον αυταρχικών ηγετών στη Μέση Ανατολή ξεσήκωναν κύματα ενθουσιασμού. Μετά ήρθε η πραγματικότητα και χτύπησε ξανά την πόρτα της Ιστορίας. Οσοι έσπευσαν να μιλήσουν για «αραβική άνοιξη» διαψεύστηκαν. Η Συρία παρασύρθηκε στη δίνη του εμφυλίου, η Αίγυπτος βίωσε ένα πραξικόπημα τον Ιούλιο του 2013, δύο χρόνια μετά την ανατροπή του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ, η Λιβύη είδε στην οθόνη τον συνταγματάρχη Καντάφι νεκρό και γρήγορα παραδόθηκε στο χάος. Δυσεπίλυτη και πολυπαραγοντική είναι η εξίσωση της κατακερματισμένης Συρίας μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Ασαντ. Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι μαύρα σύννεφα μαζεύονται για την επόμενη μέρα. Λέξεις όπως συμφιλίωση, ενότητα και ανοικοδόμηση -πόσο μάλλον δημοκρατία και ανεκτικότητα- απέχουν πολύ από το να γίνουν πράξη σε μια χώρα τεχνητή, μοιραίο κατασκεύασμα αποικιοκρατών και «πεδίο βολής φτηνό». «Επικρατεί βαθύς διχασμός, γεωγραφικά και κοινωνικά. Είναι μια στιγμή υψηλού κινδύνου. Οταν καταλαγιάσει η ευφορία θα επανέλθουν το μίσος και η οργή εναντίον των πρώην οπαδών του Ασαντ κι αυτό δύσκολα θα ελεγχθεί», εκτιμά ο Αλισταρ Μπάνκολ στο κανάλι

Μαύρα σύννεφα για την επό Εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών για τη δυσεπίλυτη και πολυπαραγοντική εξίσωση της κατακερματισμένης Συρίας μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Ασαντ ● Η συμφιλίωση, η ενότητα και η ανοικοδόμηση -πόσο μάλλον δημοκρατία και ανεκτικότητα- απέχουν πολύ από το να γίνουν πράξη

SKY News. Και προβλέπει: «Κάθε είδους ένοπλες ομάδες κατέχουν τμήματα της Συρίας. Ολες θα επιδιώξουν ένα μερίδιο εξουσίας. Είναι συνταγή για έναν επόμενο εμφύλιο πόλεμο».

Το παιχνίδι της Τουρκίας Κάπως πιο αισιόδοξος, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη χώρα του, εμφανίζεται ο συριακής καταγωγής στρατιωτικός αναλυτής Μαλίκ αλ-Αμπτέχ. «Βλέπουμε ένα

σχέδιο ελεγχόμενης κατάρρευσης του καθεστώτος. Είναι παρήγορο το ότι η εξέγερση ήταν αποτέλεσμα συντονισμένης δράσης της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS) και άλλων αντάρτικων οργανώσεων. Ξέρω ότι φαίνεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, όμως μάλλον υπήρχε σχέδιο. Αυτό προσφέρει αίσθημα ασφάλειας σε πολλούς Σύρους», γράφει από το Λονδίνο όπου ζει. Για τους στρατηγικούς υπολογισμούς του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

κάνει λόγο ο Νικ Πάτον Γουόλς στο αμερικανικό κανάλι CNN. «Η Αγκυρα αναγκάστηκε να παίξει ένα μακρύ παιχνίδι αναμονής στη Συρία και δέχτηκε στα εδάφη της πάνω από τρία εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες από το 2012. Είδε τους Κούρδους αντάρτες των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), εξοπλισμένους από τις ΗΠΑ για να χτυπήσουν τον ISIS, να χτίζουν περιοχές-προπύργια κατά μήκος των συνόρων της.

AP PHOTO/HUSSEIN MALLA

►► Του ΓΙΩΡΓΟΥ Ι. ΑΛΛΑΜΑΝΗ

AP PHOTO/HASSAN AMMAR

16

Από την οπτική γωνία της Τουρκίας το κουρδικό-συριακό πρόβλημα δεν λύθηκε ποτέ, ακόμα κι όταν δεν γεννούσε διεθνή πρωτοσέλιδα. Επρεπε να λυθεί μόνο προς όφελος των τουρκικών συμφερόντων», γράφει.

Μοιράζοντας τα λάφυρα Τους χαμηλούς τόνους της ρωσικής διπλωματίας ως προς την ηχηρή κατάρρευση του υπ’ αριθμόν ένα συμμάχου της Μόσχας

«Το όνομά μου είναι Αχμάντ αλ-Σαράα» ΞΑΝΑΣΥΣΤΗΘΗΚΕ στη διεθνή κοινότητα το πρόσωπο των ημερών στη Συρία, ο Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζαουλάνι, ο πολέμαρχος που πέτυχε την κατάληψη της Δαμασκού από την αντάρτικη οργάνωσή του, τη Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ (HTS) και από σουνιτικές οργανώσεις τις οποίες χρηματοδοτεί η Τουρκία. Ο «καταγόμενος από το Γκολάν», αυτό σημαίνει Τζαουλάνι ή Γκολάνι, εγκατέλειψε το πολεμικό του ψευδώνυμο και χρησιμοποιεί πλέον το αληθινό του όνομα: είναι ο 42χρονος Αχμάντ αλ-Σαράα, γεννημένος στη Σαουδική Αραβία από εξόριστους Σύρους, συνιδρυτής του Μετώπου αλ-Νούσρα το 2011 (του παραρτήματος της αλ Κάιντα στη Συρία) και μοναχικός καβαλάρης του συριακού τζιχάντ από το 2014. Φορώντας αλεξίσφαιρο γιλέκο και περιτρι-

γυρισμένος από μασκοφόρους σωματοφύλακες, ο αλ-Σαράα έκανε την Κυριακή την πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά τη νίκη. Πήγε να προσκυνήσει στο Μέγα Τέμενος των Ομεϋαδών, το εμβληματικό τζαμί της Δαμασκού. «Η πτώση του Ασαντ είναι νίκη για το έθνος του ισλάμ!» διακήρυξε απευθυνόμενος σε εκατοντάδες ενθουσιασμένους συγκεντρωμένους οι οποίοι τη μια προσεύχονταν και την άλλη έβγαζαν βίντεο και σέλφι με τα κινητά τους. Και πρόσθεσε: «Η Δαμασκός ελευθερώθηκε με τη δύναμη του Αλλάχ και το αίμα των μαρτύρων. Ο Ασαντ είχε κάνει τη Συρία χωράφι όπου το Ιράν καλλιεργούσε την απληστία του, ενώ ο ίδιος και οι δικοί του έβγαζαν λεφτά από το λαθρεμπόριο του ναρκωτικού Captagon». Ο Τζαουλάνι αξίζει 10 εκατομμύρια δολάρια κατά τους Αμερικανούς που προσφέρουν

αυτό το ποσόν σε όποιον δώσει πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψη ή την εκτέλεσή του. Αυτό δεν απέτρεψε το CNN να ζητήσει και να λάβει αποκλειστική συνέντευξη του αρχηγού της HTS, στέλνοντας μάλιστα γυναίκα δημοσιογράφο, την Τζομάνα Καρατζέχ. Η συνέντευξη δόθηκε στην πόλη Χομς και μεταδόθηκε την περασμένη Παρασκευή, λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η επιχείρηση κατάληψης της Δαμασκού. Προβάλλοντας την εικόνα του μετριοπαθούς ισλαμιστή, ο Τζαουλάνι εμφανίστηκε ως υπέρμαχος των θεσμών. «Οσοι φοβούνται την ισλαμική διακυβέρνηση είτε έχουν δει λανθασμένες εφαρμογές της στην πράξη, είτε δεν την καταλαβαίνουν καλά. Μιλάμε για κάτι που συνάδει με τις παραδόσεις και τον χαρακτήρα της περιοχής. Το σημαντικότερο είναι να οικοδομήσουμε

θεσμούς. Δεν θέλουμε άσκηση εξουσίας από μεμονωμένα άτομα ή νικητές μαχών, θέλουμε θεσμική διακυβέρνηση. Η Συρία αξίζει ένα πολιτικό σύστημα βασισμένο σε θεσμούς, όχι ο μοναδικός ηγέτης να αποφασίζει αυθαίρετα» δήλωσε. Οσο για τις (δεκάδες) μειονότητες κάθε είδους που υπάρχουν στη Συρία εμφανίστηκε οπαδός της ειρηνικής συνύπαρξης. «Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να αφανίσει μια ομάδα ανθρώπων διαφορετική από τη δική του. Αυτές οι ομάδες συνυπήρξαν για αιώνες σε αυτή την περιοχή. Πρέπει να υπάρξει νομικό πλαίσιο που να εγγυάται την προστασία όλων των ανθρώπων. Οχι ένα σύστημα που υπηρετεί μόνο μια σέκτα, όπως έκανε το καθεστώς του Ασαντ» είπε. Γ.Ι.ΑΛΛ.

Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2024 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

μενη μέρα

Η σπαζοκεφαλιά »Πολλοί δεν πείθονται, ανησυχούν για το καθεστώς που θα επικρατήσει μετά την ανατροπή του Ασαντ. Οι δραματικές αλλαγές μπορούν να αποκαλύψουν ένα επικίνδυνο κενό εξουσίας, φέρνοντας χάος και ακόμη περισσότερη βία», τονίζει ο Βρετανός ρεπόρτερ. «Αν ο 42χρονος Αμπού Μοχά-

Η πτώση Ασαντ: κίνδυνοι και οφέλη ►► Του ΣΩΤΗΡΗ ΡΟΥΣΣΟΥ*

μεντ αλ-Τζαουλάνι της HTS υλοποιήσει τη φιλοδοξία του να κυβερνήσει, μια τεράστια σπαζοκεφαλιά περιμένει τη Δύση και τη διεθνή κοινότητα. Πώς θα συνδιαλεχθούν μαζί του; Οι σημερινοί κυρίαρχοι της Δαμασκού έχουν πολεμήσει μεταξύ τους στο παρελθόν. Το αληθινό τεστ θα προκύψει όταν έρθει η στιγμή να μοιράσουν τα λάφυρα της νίκης και την εξουσία», γράφει στους Financial Times ο Αντριου Ινγκλαντ. Και προσθέτει: «Πέρα από τις πιθανές συγκρούσεις μεταξύ των νικητών, υπάρχει φόβος ότι ο ISIS, που κάποτε είχε υπό τον έλεγχό του μεγάλα τμήματα της βόρειας και της βορειοανατολικής Συρίας, θα σπεύσει να εκμεταλλευτεί το χάος και να εμφανιστεί ξανά». Τελευταίο αλλά όχι έσχατο είναι το σοβαρό ζήτημα του τσακισμένου «Αξονα της Αντίστασης», του γνωστού σιιτικού και αντι-ισραηλινού διαδρόμου από την Τεχεράνη ώς τη Λωρίδα της Γάζας. «Για το Ιράν η πτώση του Ασαντ διακόπτει τον “Αξονα της Αντίστασης” που συνδέει με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο μέσω Συρίας. Ηταν ο καθοριστικής σημασίας διάδρομος για τη μεταφορά όπλων και για την άσκηση επιρροής στην περιοχή. Με τη Χεζμπολάχ αδύναμη από τη σύγκρουσή της με το Ισραήλ και με τους συμμάχους του Ιράν σε Υεμένη και Ιράκ υπό πίεση, το θεοκρατικό καθεστώς θα χρειαστεί μια τελείως νέα προσέγγιση στην πολεμική του στρατηγική», επισημαίνει ο Ινδός αναλυτής Σαμιράν Μίσρα στο κανάλι New Delhi Television (NDTV).

ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ περίπου δέκα χρόνια τα μεγάλα εμπόδια για την ανατροπή του ασαντικού καθεστώτος ήταν αφ’ ενός η ρωσική αεροπορία και το πεζικό της Χεζμπολάχ και αφ’ ετέρου η σπαζοκεφαλιά του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου για το ποιος και τι θα διαδεχθεί το καθεστώς. Για το Ισραήλ ήταν προτιμότερος ο διάβολος που γνώριζε (δηλαδή ο Ασαντ) παρά οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι που προπονούσε τότε η Αγκυρα. Σήμερα τα εμπόδια αυτά φαίνεται ότι έχουν αρθεί. Η Ρωσία, το Ιράν και κυρίως η Χεζμπολάχ αντιμετωπίζουν ζητήματα ζωής και θανάτου και δεν μπορούσαν να στηρίξουν. Οπως το εξέφρασε αναλυτής από το Ιράν, η χώρα του δεν μπορεί να σώσει ένα καθεστώς του οποίου ο στρατός αυτομολεί μαζικά. ΣΕ ΑΥΤΑ τα δέκα χρόνια ο Ασαντ κέρδισε τον πόλεμο αλλά έχασε την ειρήνη. Δεν κατάφερε να ενοποιήσει το κράτος της Συρίας, η περιοχή του Ιντλίμπ παρέμεινε υπό τον έλεγχο τζιχαντιστικών κυρίως οργανώσεων υπό την άμεση επιρροή της Τουρκίας, στη Ροτζάβα δημιουργήθηκε ένα υβριδικό κουρδικό κράτος υπό την προστασία των Αμερικανών και οι Τούρκοι είχαν καταλάβει την περιοχή του Αφρίν. Δεν κατάφερε να ανορθώσει την οικονομία και να απαλλάξει τον συριακό πληθυσμό από τον φόβο της ανέχειας. Οι υποδομές της υγείας και της παιδείας συνέχισαν να καταρρέουν. Ούτε η Μόσχα ούτε η Τεχεράνη μπορούσαν να καλύψουν σημαντικό μέρος από τριακόσια και πλέον δισεκατομμύρια δολάρια που ήταν αναγκαία για την ανοικοδόμηση της χώρας. Σε αυτό πρέπει να προστεθεί και η μετάλλαξη της Συρίας σε ναρκοκράτος του captagon. Το κράτος υποκατέστησαν τα δίκτυα παραγωγής και διακίνησης του ναρκωτικού captagon και μεγάλο μέρος του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας είχε μετατραπεί σε συμμορίες προστασίας ναρκεμπόρων. Η κοινωνική συμφωνία μεταξύ του ασαντικού καθεστώτος, όπως τη συγκρότησε ο

*

Α.Ρ.

Ποιος είναι ο Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζαουλάνι, ο πολέμαρχος που πέτυχε την κατάληψη της Δαμασκού από την αντάρτικη οργάνωσή του, τη Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ

AP PHOTO / GHAITH ALSAYED

στη Μέση Ανατολή επιχειρεί να εξηγήσει η Γιούλια Σαποβάλοβα, ανταποκρίτρια του καναλιού «Αλ Τζαζίρα» στη ρωσική πρωτεύουσα. «Συνεργαζόμενη με τον Μπασάρ αλ-Ασαντ η Ρωσία εξασφάλισε απρόσκοπτη λειτουργία του ρωσικού ναύσταθμου στην παραθαλάσσια πόλη Ταρτούς και της ρωσικής αεροπορικής βάσης στην πόλη Χμεϊμίμ. Από την Ταρτούς σαλπάρουν μεταγωγικά πλοία γεμάτα μισθοφόρους των Ρώσων για την Αφρική: Σουδάν, Μάλι και Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η έλλειψη πανικού στις ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις ίσως υποδηλώνει ότι έγινε κάποια συμφωνία με την Τουρκία να μην τις πειράξει κανείς», υποθέτει. Ενα κενό εξουσίας απειλεί τη Συρία της επόμενης μέρας, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του BBC στη Μέση Ανατολή, Ούγκο Μπατσέγκα. «Το αντάρτικο της HTS έχει ρίζες στην Αλ Κάιντα και βίαιο παρελθόν. Τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να ανανεώσει την ταυτότητά του (rebranding), να παρουσιαστεί ως μια ομάδα από πατριώτες, εκπέμποντας μηνύματα διπλωματικής προσέγγισης και εθνικής συμφιλίωσης.

17

Η επόμενη μέρα στη Συρία παραμένει πολύ θολή. Ο Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζαουλάνι έχει ταχθεί υπέρ μιας αποκεντρωμένης διοίκησης με σεβασμό στις ελευθερίες των διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ακολουθήσει αμέσως δημοκρατικές διαδικασίες με εκλογές και ελεύθερες πολιτικές οργανώσεις, ιδιαίτερα αν η κάλπη βγάλει τους Αδελφούς Μουσουλμάνους πρώτη και ισχυρή πολιτική δύναμη

*

Χαφέζ αλ-Ασαντ, προέβλεπε ότι το μπααθικό κράτος εγγυόταν τη σχετική ευμάρεια και ευνομία της συριακής κοινωνίας με αντάλλαγμα την πλήρη νομιμοφροσύνη της προς το καθεστώς. Οποιος έβγαινε από τη συμφωνία αντιμετώπιζε άγρια καταστολή. ΑΥΤΗ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ συμφωνία είχε καταρρεύσει και ο Μπασάρ αλ-Ασαντ δεν μπόρεσε να την ξαναχτίσει. Γι’ αυτό και χιλιάδες στρατιώτες και αξιωματικοί εγκατέλειψαν τις θέσεις και τον οπλισμό τους. Στην ουσία δεν υπήρχε κράτος το οποίο να υπερασπιστούν. Ας δούμε ποιος ωφελείται από την πτώση του Ασαντ. Η Τουρκία επεκτείνει τον έλεγχό της στη Συρία και γίνεται κεντρικός παράγοντας για κάθε κίνηση στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. Ο Ερντογάν, αφού δεν εφείσθη εμπρηστικών λόγων κατά του Ισραήλ και της γενοκτονίας στη Γάζα, στη συνέχεια προσέφερε εξαιρετική υπηρεσία στην ασφάλεια του Ισραήλ επιτρέποντας στους τζιχαντιστές να καταλάβουν τη

Δαμασκό. Μεσοπρόθεσμα ένα από τα ανταλλάγματα που μπορεί να πάρει η Τουρκία από τους «ευγνώμονες» Αμερικανούς είναι μια τουρκική επέμβαση στη Ροτζάβα. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ είναι εξαιρετικά ευτυχείς γιατί ανατρέπεται το καθεστώς Ασαντ και δυσκολεύει πάρα πολύ η μεταφορά οπλισμού και στελεχών από το Ιράν προς τη Χεζμπολάχ. Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ στη Συρία παραμένει πολύ θολή. Ο ηγέτης της μεγαλύτερης ανταρτικής δύναμης, της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Μείζονος Συρίας (HTS), Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζαουλάνι, έχει ταχθεί τελευταία υπέρ μιας αποκεντρωμένης διοίκησης με σεβασμό στις ελευθερίες των διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ακολουθήσει αμέσως δημοκρατικές διαδικασίες με εκλογές και ελεύθερες πολιτικές οργανώσεις, ιδιαίτερα αν η κάλπη βγάλει τους Αδελφούς Μουσουλμάνους πρώτη και ισχυρή πολιτική δύναμη. Πολύ πιθανό είναι το σενάριο συγκρούσεων χαμηλής έντασης μεταξύ διαφορετικών οργανώσεων και πολιτοφυλακών. Φαίνεται ότι για το Ισραήλ και άλλους στην περιοχή και εκτός αυτής είναι ευχερέστερη η χειραγώγηση του συριακού χάους. Το μεγάλο όφελος για το Τελ Αβίβ είναι ότι η στρατηγική οδός που ένωνε την Τεχεράνη με τη Μεσόγειο δεν θα υπάρχει πια. Ο «άξονας της αντίστασης» δέχεται ένα συντριπτικό χτύπημα και η ήττα του Ιράν είναι μεγάλη και στρατηγική. Κάποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι η ήττα στη Συρία θα είναι για το Ιράν ό,τι ήταν για την ΕΣΣΔ η ήττα στο Αφγανιστάν. *Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών

ΣΥΡΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΣΑΝΤ ΤΙ;

► Της ΚΟΡΙΝΑΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ

Σ

υγκρατηµένες αντιδράσεις σε Μέση Ανατολή, Ιράν, Κίνα και Ρωσία, πανηγυρισµούς στις χώρες της ∆ύσης και στο Ισραήλ, προκάλεσε η πτώση του καθεστώτος Ασαντ στη Συρία, παρά το άγνωστο που ανοίγεται µπροστά µετά την επικράτηση των ισλαµιστών ανταρτών. Για µια «ιστορική µέρα» έκανε λόγο ο Νετανιάχου, από τους πρώτους που έσπευσαν να πανηγυρίσουν, αποδίδοντας την ανατροπή Ασαντ στα πλήγµατα που επέφερε ο στρατός του Ισραήλ στους υποστηρικτές του τέως προέδρου, δηλαδή το Ιράν και τη Χεζµπολάχ στον Λίβανο. Περιχαρής και αναθαρρηµένος από το τέλος του λεγόµενου «άξονα της αντίστασης» για το οποίο έκαναν χθες λόγο αρκετά διεθνή ΜΜΕ, τόνισε πως «δεν θα επιτρέψουµε σε καµία εχθρική δύναµη να εγκατασταθεί στα σύνορά µας». Με µια εξαιρετικά προσεκτική ανακοίνωση από το υπουργείο Εξωτερικών, το Ιράν τόνισε ότι «η µοίρα της Συρίας είναι αποκλειστική ευθύνη του συριακού λαού και θα πρέπει να αποφασιστεί χωρίς ξένες επιβολές ή καταστροφικές παρεµβάσεις». Την ελπίδα για αποκατάσταση της σταθερότητας στη Συρία «το συντοµότερο δυνατό» εξέφρασε το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης. Ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αµπντάλα δήλωσε πως η χώρα του θα σεβαστεί «τις επιλογές» των Σύρων, καλώντας τη γειτονική χώρα να αποτρέψει τη βύθιση στο «χάος». Η Αίγυπτος απηύθυνε µέσω του υπουργείου Εξωτερικών έκκληση για ενότητα και ανοικοδόµηση της Συρίας, δηλώνοντας παράλληλα έτοιµη να «εργαστεί µε τους περιφερειακούς και διεθνείς εταίρους της προκειµένου να τεθεί τέλος στα βάσανα του συριακού λαού». Το Κατάρ, µια χώρα που µαζί µε την Αίγυπτο διαδραµατίζει ρόλο διαµεσολαβητή ανάµεσα στο Ισραήλ και τη Χαµάς για την ειρήνευση στη Γάζα, δήλωσε πως πρέπει να αποτραπεί «η βύθιση της Συρίας στο χάος». Σε επικοινωνία µε όλους τους περιφερειακούς παράγοντες προκειµένου να αποφευχθεί το χάος στη Συρία βρίσκεται το Ριάντ, σύµφωνα µε δήλωση Σαουδάραβα αξιωµατούχου, ο οποίος απέδωσε την πτώση του Ασαντ στην αποτυχία του να εµπλέξει περιφερειακούς

ινή ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι η Μόσχα έχει θορυβηθεί από τις εξελίξεις στη Συρία και οι βάσεις της στο συριακό έδαφος έχουν τεθεί σε ύψιστη επιφυλακή. Σηµείωνε ότι η Ρωσία δεν συµµετείχε σε συνοµιλίες σχετικές µε την παράδοση της εξουσίας, µολονότι είναι σε επαφή «µε όλες τις αντιπολιτευόµενες οµάδες» στη Συρία και κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν τη βία. Αιχµηρότατη, αντίθετα, ήταν η Ουκρανία. «Ο Ασαντ έπεσε. Αυτό συνέβαινε και θα συµβαίνει πάντα µε τους δικτάτορες που στοιχηµατίζουν στον Πούτιν. Προδίδει πάντα εκείνους που υπολογίζουν σε αυτόν», έγραψε σε ανάρτησή του στο τουίτερ ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Αντρίι Σιµπίχα.

∆ΙΕΘΝΕΙΣ ΑΝΤΙ∆ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΑΣΑΝΤ

Αγωνία για να µη βυθιστεί η Συρία στο χάος

Η επόµενη µέρα

AP PHOTO / OMAR SANADIKI

18

Ενθουσιασµός από Νετανιάχου ● Προσεκτικές οι ανακοινώσεις από τις ηγεσίες του Ιράν, της Κίνας, της Ιορδανίας ● Εκκληση από την Αίγυπτο για ενότητα ● Η Τουρκία έσπευσε να υποδείξει ότι ο συριακός λαός δεν είναι σε θέση να ανοικοδοµήσει µόνος του τη χώρα ● Αµηχανία στη Μόσχα, καµπανάκι Μπάιντεν για την πιθανότητα ανασυγκρότησης του Ισλαµικού Κράτους παράγοντες και την αντιπολίτευση σε µια οριστική επίλυση του συριακού προβλήµατος. Το πολύπαθο Ιράκ ζήτησε να γίνει σεβαστή η βούληση του συριακού λαού και η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, τονίζοντας την ανάγκη να αποφευχθούν οι έξωθεν παρεµβάσεις υπέρ της µίας ή της άλλης πλευράς.

Σύνεση Από πλευράς Τουρκίας, η οποία αναµένεται να γίνει µέρος της λύσης ή του προβλήµατος την επόµενη µέρα στη Συρία, ο υπουργός εξωτερικών Χακάν Φιντάν είπε χθες από τη Ντόχα του Κατάρ ότι ο συριακός λαός δεν είναι σε θέση να ανοικοδοµήσει µόνος του τη χώρα και ότι οι διε-

θνείς και περιφερειακές δυνάµεις πρέπει να δράσουν µε σύνεση και να διαφυλάξουν την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας. Πρόσθεσε ότι οι Κούρδοι της Συρίας που ελέγχουν το βορειοανατολικό τµήµα της χώρας δεν µπορούν να αντιµετωπιστούν ως νόµιµη αντιπολίτευση, ενώ σε ό,τι αφορά τους πρόσφυγες, εκατοµµύρια εκ των οποίων ζουν στην Τουρκία, έκανε την εκτίµηση ότι «εκατοµµύρια Σύροι που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα τους µπορούν τώρα να επιστρέψουν στα σπίτια τους». «Τώρα βλέπουµε νέες προοπτικές να ανοίγονται για τον λαό της Συρίας και για ολόκληρη την περιοχή», δήλωσε χθες ο Τζο Μπάιντεν. Ο απερχόµενος πρό-

εδρος των ΗΠΑ υποσχέθηκε να στηρίξει τις γειτονικές χώρες της Συρίας σε περίπτωση κινδύνου, ενώ επέστησε την προσοχή στην πιθανότητα ανασυγκρότησης του Ισλαµικού Κράτους το οποίο, όπως είπε, ίσως προσπαθήσει να εκµεταλλευτεί το κενό εξουσίας. Οσο για τον επικείµενο πρόεδρο Ντόναλντ Τραµπ, δήλωσε χθες µέσω της προσωπικής του πλατφόρµας κοινωνικής δικτύωσης Truth Social ότι ο Ασαντ έπεσε επειδή «η προστάτιδά του, η Ρωσία, η Ρωσία, η Ρωσία, υπό την ηγεσία του Βλαντίµιρ Πούτιν, δεν επιθυµούσε πλέον να τον προστατεύει». Εξαιρετικά φειδωλή στις ανακοινώσεις της η Μόσχα, στην οποία φαίνεται ότι κατέληξαν ο Ασαντ και η οικογένειά του. Πρω-

Αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι ηγέτες των µεγαλύτερων χωρών δεν έκρυψαν τη χαρά τους για τις εξελίξεις στη Συρία. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρµερ καλωσόρισε την πτώση του «βάρβαρου καθεστώτος» του Μπασάρ Αλ Ασαντ, απευθύνοντας έκκληση για «ειρήνη και σταθερότητα». «Επιτέλους, το κράτος της βαρβαρότητας έπεσε», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εµανουέλ Μακρόν δίνοντας την ευχή για «ειρήνη, ελευθερία και ενότητα». Για «καλό νέο» έκανε λόγο ο Γερµανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς, απευθύνοντας έκκληση για «ταχεία αποκατάσταση του νόµου και της τάξης» στη χώρα. «Πολιτική ήττα για τη Ρωσία» χαρακτήρισε την πτώση του Ασαντ ο Ιταλός υπουργός εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, απευθύνοντας παράλληλα έκκληση για µια ειρηνική µετάβαση εξουσίας. Σε ανάλογο πνεύµα, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωµατίας Κάγια Κάλας χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη» το «τέλος της δικτατορίας Ασαντ», η οποία, όπως σχολίασε, «δείχνει επίσης την αδυναµία των υποστηρικτών του Ασαντ, της Ρωσίας και του Ιράν». «Η διαδικασία της ανοικοδόµησης», πρόσθεσε, «θα είναι µακροχρόνια και περίπλοκη και όλες οι πλευρές θα πρέπει να είναι έτοιµες να εµπλακούν εποικοδοµητικά». Την ετοιµότητα της Ευρώπης να στηρίξει «την εθνική ενότητα και την ανοικοδόµηση ενός συριακού κράτους που θα προστατεύει όλες τις µειονότητες», δήλωσε η πρόεδρος της Κοµισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, κάνοντας λόγο για τις προοπτικές που ανοίγονται για την περιοχή, «αλλά όχι χωρίς κινδύνους».

∆ευτέρα 9 ∆εκεµβρίου 2024 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

19

Αναστάτωση από την κατάληψη της πρεσβείας

ΞΕΦΡΕΝΟΙ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣΜΟΙ ΣΥΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

«Μη µας λέτε για τζιχαντιστές. Θέλουµε να γυρίσουµε στην πατρίδα» ► Tου ΚΩΣΤΑ ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΡΩΜΑ ΑΡΑΒΙΚΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ σε χριστουγεννιάτικο φόντο είχε η χθεσινή εικόνα στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο πληµµύρισε από πολλές εκατοντάδες διαδηλωτών από τη Συρία όλων των ηλικιών που ζητωκραύγαζαν για την πτώση του Ασαντ. Οσο περνούσε η ώρα χθες το απόγευµα η πλατεία Συντάγµατος γέµιζε µε χαρούµενα πρόσωπα, δάκρυα χαράς, οικογένειες µε παιδάκια, δεκάδες συριακές και παλαιστινιακές σηµαίες και µερικές ελληνικές, ασταµάτητα τραγούδια και συνθήµατα και επαναλαµβανόµενες κραυγές «ο θεός είναι µεγάλος». Κανείς από όσους βρέθηκαν χθες στο Σύνταγµα δεν ήθελε να ακούει για το γεγονός ότι η πτώση Ασαντ προήλθε από την ταχύτατη προέλαση των υποστηριζόµενων από την Τουρκία τζιχαντιστών ανταρτών της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαµ, της οργάνωσης-κληρονόµου των διαβόητων Αλ Νούσρα και Αλ Κάιντα. Ρω-

τήσαµε πάνω από 10 ανθρώπους και όλοι απαντούσαν παρόµοια: «∆εν είναι τζιχαντιστές, είναι η αντιπολίτευση και ο λαός της πατρίδας µας που απελευθέρωσε τη χώρα». Εδώ κανείς δεν µοιάζει να θυµάται τη ραγδαία εξάπλωση του «Ισλαµικού κράτους» στο Ιράκ και τη Συρία πριν από δέκα χρόνια, ούτε την τύχη του Ιράκ, της Λιβύης ή του Αφγανιστάν. «Εµείς δεν θα γίνουµε έτσι, θα το δείτε», µας λένε. Για τους περισσότερους από τους συγκεντρωµένους η χθεσινή ήταν η καλύτερη µέρα της ζωής τους. «∆όξα τω θεώ, απελευθερώθηκε η Συρία από αυτόν τον δικτάτορα. Εναν άνθρωπο που κατέστρεψε µια ολόκληρη χώρα, έναν ολόκληρο πολιτισµό. Μη µου λέτε για τζιχαντιστές, αυτοί που µπήκαν στη ∆αµασκό είναι από όλες τις πόλεις της Συρίας. Τα παιδιά της Συρίας σηκώθηκαν και διώξανε τον δικτάτορα», µας λέει σε σπαστά ελληνικά ο 50χρονος Μοχάµεντ που είναι πάνω από 15 χρόνια στην Ελλάδα. Ο ίδιος θεωρεί πως «οι

επιθέσεις του Ισραήλ στη Χεζµπολάχ επηρέασαν το Ιράν και από την άλλη η Ρωσία είχε την Ουκρανία, λιγόστεψαν οι δυνάµεις του Ασαντ και αυτά, δόξα τω θεώ, µας βοήθησαν. Η Τουρκία βέβαια έπαιξε µεγάλο ρόλο και στήριξε τους αντάρτες». Πολύς κόσµος, µεταξύ των οποίων και µικρά παιδιά, είχε βάψει τα πρόσωπά του µε σηµαίες της Συρίας. «Αυτό που έγινε σήµερα µετά από 55 χρόνια είναι ανεπανάληπτο. Η κυβέρνηση Ασαντ ήταν κανονική µαφία, µια φαµίλια που τα πήρε όλα. Μεγάλη µέρα, θέλω να γυρίσω στην πατρίδα και θα το κάνω, όλοι θα γυρίσουµε πιστεύω», λέει ο 20χρονος Αµπντούλ από το Ιντλίµπ. Την επιστροφή σε ένα µέρος που δεν γνώρισε, το Χαλέπι, ονειρεύεται και η 16χρονη Σαντίκα, η οποία έχει γεννηθεί και µεγαλώσει στην Ελλαδα. «Κρατάµε και ελληνικές σηµαίες γιατί τόσα χρόνια εδώ νιώθουµε την Ελλάδα σαν πατρίδα µας, περιµέναµε τόσα χρόνια και τώρα γυρίζουµε σελίδα».

► Του ΑΝΤΩΝΗ ΤΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΓΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤIΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗ ∆ΑΜΑΣΚΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ για τα γεγονότα στη Συρία εξέδωσε αργά χτες το βράδυ το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Οπως αναφέρει: «Η Ελλάδα χαιρετίζει την πτώση του αυταρχικού καθεστώτος Ασαντ στη Συρία. Θα πρέπει, ωστόσο, άµεσα να διασφαλιστεί η ειρήνη στη χώρα και η οµαλή µετάβαση εξουσίας σε µια δηµοκρατικά νοµιµοποιηµένη κυβέρνηση, µε βάση την απόφαση 2254 του Συµβουλίου Ασφαλείας. Η Ελλάδα υποστηρίζει την ενότητα, την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της Συρίας. Ιδιαίτερη µέριµνα θα πρέπει να υπάρξει για την προστασία όλων των αµάχων, συµπεριλαµβανοµένων των θρησκευτικών µειονοτήτων καθώς και των θρησκευτικών µνηµείων

Επιστρέφει ο πρέσβης και της πλούσιας πολιτιστικής της κληρονοµιάς. Η επιστροφή στη δηµοκρατική οµαλότητα θα πρέπει να σηµάνει το τέλος των προσφυγικών ροών από την πολύπαθη χώρα και να ανοίξει τον δρόµο για την ασφαλή επιστροφή των Σύρων προσφύγων στις εστίες τους. Η Ελλάδα, από τη θέση του µέλους του Συµβουλίου Ασφαλείας του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών, καθώς και µε τους ισχυρούς δεσµούς που διαθέτει στον αραβικό κόσµο, θα συµβάλλει στην κατά το δυνατόν συντοµότερη αποκατάσταση της ειρήνης και της ευηµερίας στη Συρία».

Σήµερα αναµένεται να αναχωρήσουν από τη ∆αµασκό, µετά τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία και την κατάληψη της πόλης από τις ανταρτικές οµάδες της Χάγιατ Ταχρίρ αλ-Σαµ, ο πρέσβης της Ελλάδας Νικόλαος Πρωτονοτάριος και δύο υπάλληλοι της πρεσβείας. Στη συριακή πρωτεύουσα επικρατεί χάος, καθώς ακούγονται πυροβολισµοί, ενώ από χθες έχει κηρυχθεί απαγόρευση κυκλοφορίας. Σύµφωνα µε δηλώσεις του Ελληνα πρέσβη στην ΕΡΤ, οι αντάρτες που εισέβαλαν στην πόλη δεν ήταν συντεταγµένοι και οργανωµένοι σε µια οµάδα, συνεπώς

µετά την εισβολή ξεκίνησε πλιάτσικο σε όλη τη ∆αµασκό, συµπεριλαµβανοµένων και των πρεσβειών, µε αποτέλεσµα οι περισσότερες πρεσβείες να θέλουν να αποχωρήσουν. Μεγάλη είναι και η αγωνία για τις ελληνικές οικογένειες στη ∆αµασκό που αριθµούνται στις 50 µε 60. Οπως δήλωσε ο Ελληνας πρέσβης, επικοινώνησε µε τον πρόεδρο και µε µέλη της ελληνικής οµογένειας για να τους µεταφέρει τη σύσταση της ελληνικής πρεσβείας να παραµείνουν στα σπίτια τους. Σύµφωνα µε πληροφορίες, οι περισσότεροι Ελληνες που ζουν στη χώρα έχουν αποµονωθεί

ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΗ δηµιουργήθηκε χθες το πρωί στο Ψυχικό, καθώς τη στιγµή που οι δυνάµεις των τζιχαντιστών ανταρτών καταλάµβαναν ολοκληρωτικά τη ∆αµασκό, τρεις άγνωστοι εισέβαλαν στην πρεσβεία της Συρίας και ύψωσαν τη σηµαία των ανταρτών. Το περιστατικό συνέβη νωρίς το πρωί της Κυριακής, όταν τα τρία άτοµα βγήκαν στο µπαλκόνι της πρεσβείας κρατώντας µια σκισµένη φωτογραφία του Ασαντ και υψώνοντας τη σηµαία των αντάρτικων οµάδων της ισλαµιστικής οργάνωσης Χάγιατ Ταχρίρ αλ Σαµ (HTS). Υπενθυµίζεται πως η HTS, στην οποία κυριαρχεί ο πρώην βραχίονας της Αλ Κάιντα στη Συρία, συνασπίστηκε µε άλλες. Μετά το περιστατικό ο Σύρος πρέσβης ενηµέρωσε τις Αρχές και ισχυρές αστυνοµικές δυνάµεις µετέβησαν στο σηµείο. Επειτα από διαπραγµατεύσεις, κάποια στιγµή ο ένας από τους καταληψίες αποχώρησε οικειοθελώς, ενώ οι άλλοι δύο συνελήφθησαν µετά από επέµβαση της αστυνοµίας. Παράλληλα, µια γυναίκα προσπάθησε να προσεγγίσει το κτίριο και να µπει µέσα, αλλά οι Αρχές δεν της το επέτρεψαν και προσήχθη στο Αστυνοµικό Τµήµα Ψυχικού. Η κατάληψη έληξε και οι καταληψίες που ήταν µέσα στο κτίριο οδηγήθηκαν στην Κρατική Ασφάλεια. Α.Τ.

στα σπίτια τους, ακολουθώντας τις οδηγίες της ελληνικής πρεσβείας και του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Αξίζει, τέλος, να σηµειωθεί πως µέχρι χθες το βράδυ δεν υπήρχαν αιτήµατα από Ελληνες της Συρίας για επαναπατρισµό. Τέλος, υπενθυµίζεται πως πριν από µερικές ηµέρες οι Ελληνες οµογενείς από το Χαλέπι µε επιστολή τους στο υπουργείο Εξωτερικών είχαν εκφράσει την επιθυµία τους να εγκαταλείψουν την περιοχή, αλλά τουλάχιστον µε τις µέχρι τώρα πληροφορίες δεν φαίνεται πως αυτό µπορεί να πραγµατοποιηθεί. Σύµφωνα µε διπλωµατικές πηγές, η Μονάδα ∆ιαχείρισης Κρίσεων του υπουργείου Εξωτερικών βρίσκεται σε ετοιµότητα αναµένοντας τις σχετικές πρωτοβουλίες από τον ΟΗΕ.