EKE 220319

ΕΚΕ Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη & ΝΕΡΟ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

ΤΟ ΝΕΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

Κοινωνική προσφορά και βιωσιμότητα

22-24 | 3 | 2019

ΚΕΙΜΕΝΑ -ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αλεξάκης

ΤΟ ΚΛΙΜΑ, ΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

2

50

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Ο γνώµονας του νέου επιχειρείν ολλαπλές διαστάσεις παίρνει στην εποχή της 4ης Βιοµηχανικής Επανάστασης, της πλήρους παγκοσµιοποίησης αλλά και της αµφισβήτησης θεµελιωδών δικαιωµάτων του ανθρώπου, η έννοια του υπεύθυνου «επιχειρείν». Από τον σεβασµό του κόσµου της εργασίας, µέχρι τη διασφάλιση όρων βιωσιµότητας για το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, κάθε επιχειρηµατική οντότητα, µικρή ή µεγάλη, πλέον κρίνεται για το πώς δρα µέσα σε έναν δεδοµένο κοινωνικό χώρο. Πλέον, οι 17 Στόχοι Βιώσιµης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (SDGs), είναι γνώµονας µέτρησης για τον καθένα, αλλά και µια βασική πλατφόρµα δράσης, που λειτουργεί ως πυξίδα για όλους, είτε έχουν εταιρική είτε, έτι περαιτέρω, κυβερνητική ευθύνη. Αλλωστε, πέρα από αυτή καθαυτή την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, που βασίζεται σε µια δέσµη καλών πρακτικών, εν πολλοίς εθελοντικών, υπάρχει και η δηµόσια πολιτική, που χαράσσεται και ασκείται από πολιτικούς φορείς και τκρατικούς θεσµούς, µέσα από… φευ, δηµοκρατικές διαδικασίες. Κι εκεί οι στόχοι του βιώσιµης ανάπτυξης του ΟΗΕ, π.χ. για µείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, αποκατάσταση της περιβαλλοντικής βιωσιµότητας του πλανήτη, οικονοµική ευηµερία δεν µπορεί παρά να είναι συστατικό στοιχείο, σε οριζόντια, µάλιστα, κλίµακα κάθε µέτρου, κάθε πρωτοβουλίας, κάθε νοµοθέτησης, ειδικά κυβερνήσεων και φορέων που οµνύουν στην πρόοδο και τον ανθρωπισµό.

Π

Κριτήριο πολιτικής επιλογής η βιωσιµότητα Με άλλα λόγια, κανείς δηµοκρατικός πολίτης δεν µπορεί παρά να µετρά και να αξιολογεί κατά πόσον συγκεκριµένες ενέργειες, είτε οικονοµικά δρώντων είτε πολιτικά, δίνουν απαντήσεις στα κρίσιµα παγκόσµια ζητήµατα, όπως για παράδειγµα της καταπολέµησης της φτώχειας, της άµβλυνσης των ανισοτήτων, της κλιµατικής αλλαγής, της ανεπάρκειας των φυσικών πόρων, της ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριµµάτων, της απώλειας βιοποικιλότητας ή της αδυναµίας πρόσβασης µεγάλου µέρους του παγκόσµιου πληθυσµού σε τροφή, ενέργεια, υπηρεσίες υγείας, υγιεινής και µόρφωσης. Ειδικά για την Ελλάδα που προσπαθεί να µεταβεί σε ένα νέο αναπτυξιακό υπόδειγµα µε έµφαση στην παραγωγή, την εξωστρέφεια και την καινοτοµία, οι κανόνες αυτοί πρέπει να αποτελούν θεµέλιο χάραξης πολιτικών και καθορισµού επιχειρηµατικών πρακτικών. Κερδίζουν οι κοινωνικά υπεύθυνοι Αλλωστε δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η κοινωνία, αλλά και εσχάτως και οι επενδυτές αξιολογούν θετικά τις επιχειρήσεις που οι δράσεις τους έχουν κοινωνικό αντίκτυπο, µε µακροπρόθεσµο όφελος στην κερδοφορία τους. Είναι ενδεικτικό ότι, π.χ., σύµφωνα µε µετρήσεις που έχουν γίνει, οι Ελληνες καταναλωτές είναι περισσότερο διατεθειµένοι να πληρώσουν επιπλέον χρήµατα για ένα προϊόν ή µια υπηρεσία που προέρχεται από µια επιχείρηση, η οποία

δηλώνει ότι στοχεύει στο να έχει ένα θετικό κοινωνικό ή περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Επίσης, οι επενδυτές συνεκτιµούν το κατά πόσο εφαρµόζονται πολιτικές βιώσιµης ανάπτυξης, όπως τόνισε πέρυσι τον Ιανουάριο παρουσιάζοντας τα αποτελέσµατα µελέτης της Ε.Υ. και του ΣΕΒ για τη Βιώσιµη Ανάπτυξη ο Γιάννης Πανιάρας, πρόεδρος του Συµβούλιου ΣΕΒ για τη Βιώσιµη Ανάπτυξη, σηµειώνοντας ότι αυτή η τάση θα κορυφωθεί σε βάθος χρόνου. «Η χώρα µας βρίσκεται σε αναζήτηση ενός νέου αναπτυξιακού µοντέλου και η βιώσιµη ανάπτυξη αποτελεί µονόδροµο προς αυτή την κατεύθυνση. Η επίτευξη των Στόχων Βιώσιµης Ανάπτυξης απαντά στις σύγχρονες παγκόσµιες προκλήσεις µε τρόπο που δηµιουργεί αξία για την κοινωνία, το περιβάλλον και τις επιχειρήσεις» τόνισε ο κ. Πανιάρας και συµπλήρωσε: «Βρισκόµαστε, εδώ και δύο χρόνια, σε µια νέα εποχή µε ορίζοντα το 2030. Είναι ώρα για ανάληψη δράσης και διαµόρφωσης συνεργατικών σχηµάτων ικανών ώστε να επιτύχουν την υιοθέτηση των SDGs σε επίπεδο Εθνικού Σχεδίου, επιχειρηµατικών πλάνων, αλλά και ατοµικών επιλογών».

Ο ρόλος του χρηµατοπιστωτικού τοµέα Για την επίτευξη πιο βιώσιµης ανάπτυξης, όµως, κοµβικός είναι και ο ρόλος του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος. Αυτό το αναδεικνύει επίµονα η Ε.Ε. Ειδικά ο αναπροσανατολισµός των ιδιωτικών κεφαλαίων σε πιο βιώσιµες επενδύσεις απαιτεί συνολική επανεξέταση του τρόπου µε τον οποίο λειτουργεί το χρηµατοπιστωτικό µας σύστηµα. Αυτό, όπως αναφέρεται στα επίσηµα κείµενα της Ε.Ε., είναι αναγκαία προϋπόθεση για να προχωρήσει η Ευρώπη σε µια πιο βιώσιµη οικονοµική ανάπτυξη· να εξασφαλίσει τη σταθερότητα του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος και να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη µακρόπνοη προοπτική στην οικονοµία. Αυτό το σκεπτικό βρίσκεται επίσης στον πυρήνα του σχεδίου για την Ενωση Κεφαλαιαγορών (CMU) της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οι νέοι κρίνουν τις επιχειρήσεις Η κοινωνική υπευθυνότητα και ο εταιρικός εθελοντισµός είναι βασικά στοιχεία στον τρόπο που οι νέοι επιλέγουν που θα εργαστούν αλλά και πόσο αφοσιωµένοι θα είναι στα καθήκοντά τους σε αυτήν. Ενα συµπέρασµα που καταγράφεται σε πολλές έρευνες που έχουν γίνει σχετικά µε τη νεανική απασχόληση. Αν και αφορούν κατά κύριο λόγο τις ΗΠΑ αλλά και άλλες δυτικές χώρες, είναι προφανές ότι και στη µεταµνηµονιακή Ελλάδα αποτυπώνουν σε µεγάλο βαθµό όψεις της πραγµατικότητας. Ενδεικτικά καταγράφεται ότι: ■ Πάνω από τους µισούς τελειόφοιτους Πανεπιστηµίων ψάχνουν εταιρείες µε κοινωνική ευθύνη που συνάπτει µε τη δική τους.

■ To 62% των millennials (δηλαδή οι γεννηµένοι µεταξύ 1981 και 1996 που πλέον είναι και το πιο δυναµικό κοινό) θέλει να δουλέψει σε εταιρεία που έχει θετική επίδραση στην κοινωνία.

■ Oι απόφοιτοι των τελευταίων ετών θα θυσίαζαν το 14% του µισθού τους για να δουλέψουν σε µία εταιρεία µε ΕΚΕ.

■ Το 79% των millennials που είχαν συµµετάσχει σε εθελοντικές δράσεις µέσω της εταιρείας τους ένιωσε ότι έφεραν θετικό αντίκτυπο µέσω της συµµετοχής τους. Είναι ξεκάθαρο ότι εκείνος που γνωρίζει ότι το όποιο κέρδος προέρχεται από την κοινωνία και άρα σε αυτήν πρέπει να επιστρέφει, µόνο οφέλη δρέπει. Ουσιαστικά έτσι περιγράφεται η διαλεκτική σχέση επιχειρήσεων κα κοινωνίας. Επιλογή για την Ε.Ε. και τους επενδυτές η υπεύθυνη επιχειρηµατικότητα Η πιο βιώσιµη διαδικασία ανάπτυξης αλλά η στήριξης της προσπάθειας για την καταπολέµηση της κλιµατικής αλλαγής έχει µπει πλέον και ως κεντρικός στόχος της Ε.Ε. Μάλιστα, αναδεικνύεται και στις καµπάνιες της Επιτροπής, εν όψει των ευρωεκλογών, ως πειστήριο νοµιµοποίησης του ενωσιακού πειράµατος, στα µάτια των ζαλισµένων από τον ακροδεξιό λαϊκισµό πολιτών της Ε.Ε. Η Ε.Ε., µάλιστα, θέλησε να εµφατικά να το δείξει αυτό µε αφορµή της µαθητικές κινητοποιήσεις της 15ης Μαρτίου, ότι, δηλαδή, παραµένει σταθερή στην ανάγκη για µια πιο βιώσιµη οικονοµία και κοινωνία. Ετσι τονίζεται ότι τα κράτη-µέλη ενέκριναν τη Συµφωνία των Παρισίων για την κλιµατική αλλαγή και την Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Μάλιστα η Ε.Ε., παρά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συµφωνία, αναφέρει σε επίσηµες τοποθετήσεις της ότι συµβάλλει ήδη στη βελτίωση, χάρη στο πλαίσιο της Ε.Ε. για την ενέργεια και το κλίµα µε ορίζοντα το 2030. Ωστόσο είναι κοινά αποδεκτό, και αποτυπώνεται στα κείµενα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι τα σηµερινά επίπεδα επενδύσεων δεν επαρκούν για να στηρίξουν ένα περιβαλλοντικά βιώσιµο οικονοµικό σύστηµα, το οποίο να καταπολεµά την κλιµατική αλλαγή και την εξάντληση των πόρων. Περισσότερες ροές ιδιωτικών κεφαλαίων πρέπει να κατευθυνθούν προς αειφόρες επενδύσεις, ώστε να καλυφθεί το έλλειµµα των 180 δισ. ευρώ σε πρόσθετες επενδύσεις που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της Ε.Ε. για το 2030, οι οποίοι εγκρίθηκαν µέσω της Συµφωνίας των Παρισίων.

4

52

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

Στήριξη από κυβερνήσεις

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΡΟΤΑΣ

Οι «Παρασκευές» σηκώνουν τη νέα γενιά από τον καναπέ

«Ο

πλανήτης που καταστρέφετε είναι ο κόσμος που κληρονομούμε». Αυτό ήταν το κεντρικό σύνθημα χιλιάδων μαθητών, φοιτητών και γονιών σε κάθε γωνιά της Ευρώπης, που διαδήλωσαν την προηγούμενη Παρασκευή για την κλιματική αλλαγή και υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος, στο πλαίσιο της παγκόσμιας πρωτοβουλίας #fridaysforfuture. Με συνθήματα «Μία Γη, μία ευκαιρία» και «Σώστε τον πλανήτη» οι μαθητές και οι φοιτητές πραγματοποίησαν πορεία σε κεντρικούς δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων στέλνοντας το μήνυμα ότι η νέα γενιά, χρησιμοποιώντας αυτή τη φορά τα social media ως μοχλό ακτιβισμού, μπορεί να σηκωθεί από τον καναπέ. Αξιοσημείωτο είναι ότι σε περιοχές όπου η κουλτούρα των μαθητικών κινητοποιήσεων δεν είναι ισχυρή, χιλιάδες μαθητές βρέθηκαν στον δρόμο. Οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε αρκετές πόλεις, όπως το Βερολίνο, η Κολονία, η Δρέσδη και η Στουτγάρδη. Μια ήσυχη πόλη βγαίνει στον δρόμο Η «Εφημερίδα των Συντακτών» βρέθηκε σε μία από τις ευρωπαϊκές πόλεις όπου οι κινητοποιήσεις και το κλείσιμο των δρόμων δεν είναι καθημερινή πρακτική. Ο λόγος για την πόλη του Λουξεμβούργου, μια από τις πιο πλούσιες σε όλη την Ε.Ε. με μέσο εισόδημα πολλαπλάσιο από αυτό της Ελλάδας. Ανάμεσα στους διαδηλωτές και πολλά Ελληνόπουλα, μέλη μιας ισχυρής πλέον παροικίας

που αριθμεί σήμερα πάνω από 4.000 άτομα. Αλλωστε, η μικρή χώρα της Δυτικής Ευρώπης, λόγω των ευρωπαϊκών θεσμών, των μεγάλων τραπεζών αλλά και της σημαντικής ανοικοδόμησης έχει συγκεντρώσει πολλούς Ελληνες αλλά και άλλους Νοτιοευρωπαίους που αναζήτησαν μια καλύτερη τύχη από αυτήν στις χειμαζόμενες από τη λιτότητα χώρες τους. «Θελήσαμε να στείλουμε ένα μήνυμα με την παρουσία μας εδώ για έναν κόσμο που σε λίγα χρόνια, αν δεν αλλάξει η ρότα, θα μας κληροδοτηθεί ως αφιλόξενος» αναφέρει στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ο Κριστιάν, 15 χρόνων, μαθητής σε δημόσιο σχολείο της πόλης του Λουξεμβούργου. Στο ίδιο μήκος κύματος ο 15χρονος Χρήστος, που ζει με την οικογένειά του εδώ και 10 χρόνια στο Μεγάλο Δουκάτο, τονίζει ότι θα πρέπει και «εμείς για τα μεγάλα ζητήματα του πλανήτη να αρθρώσουμε μια δυνατή φωνή». Μαζί με τους συμμαθητές τους ο Κριστιάν και ο Χρήστος την περασμένη Παρασκευή δεν πήραν απουσία λόγω αυτής «της κοπάνας ακτιβισμού» καθώς, όπως μεταφέρεται στην «Εφ. Συν.», οι περισσότερες διευθύνσεις των σχολείων αποφάσισαν να δώσουν το ελεύθερο αν όχι να ενθαρρύνουν τα παιδιά να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις. Μαζί και το Ευρωπαϊκό Σχολείο, που με παραίνεση του προέδρου της Επιτροπής Ζ.-Κλ. Γιούνκερ ξεπέρασε μια αρχική αδράνεια και ώθησε τα παιδιά να στείλουν το μήνυμα για ένα καλύτερο αύριο στους μεγάλους που σήμερα κυβερνούν.

Με συνθήματα «Μία Γη, μία ευκαιρία» και «Σώστε τον πλανήτη» οι μαθητές και οι φοιτητές πραγματοποίησαν πορεία σε κεντρικούς δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων στέλνοντας το μήνυμα ότι η νέα γενιά, χρησιμοποιώντας αυτή τη φορά τα social media ως μοχλό ακτιβισμού, μπορεί να σηκωθεί από τον καναπέ

ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΊΑ το μαθητικό κίνημα χαιρέτισαν την περασμένη εβδομάδα τόσο ο ομοσπονδιακός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ όσο και η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ. Και στην Αθήνα, πόλη με τις μαθητικές κινητοποιήσεις να είναι στο DNA της, τα πανό σηκώθηκαν. Κι εδώ η κυβέρνηση στήριξε την κινητοποίηση. Με δήλωσή του ο αν. υπουργός Περιβάλλοντος Σωκράτης Φάμελλος τόνισε ότι «η πρωτοβουλία SCHOOLSTRIKE4CLIMATE ακολουθεί τα βήματα της 15χρονης Γκρέτα από τη Σουηδία και μας δείχνει τον δρόμο για τις μεγάλες αλλαγές που το περιβάλλον και η ζωή απαιτούν από όλους μας. Η παγκόσμια πλέον πρωτοβουλία των νέων για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον μάς δίνει ελπίδα για το αύριο, αλλά δημιουργεί και πολλές υποχρεώσεις. »Τα παιδιά ανησυχούν ειλικρινά, γιατί τα λόγια και οι δηλώσεις δεν αρκούν για τη σωτηρία του πλανήτη. Οφείλουμε να τα ακούσουμε. Κάθε μέρα που περνάει χάνουμε χρόνο, φυσικούς πόρους, περιβάλλον, οικονομία και εργασία. Το σύνθημα There is no Planet B απεικονίζει πλήρως την πραγματικότητα. »Η κλιματική αλλαγή μάς αφορά όλους. Η κλιματική αλλαγή μάς υποχρεώνει σε αλλαγή παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου, αλλά και σε κοινωνική συμμετοχή. Αλλάζουμε την τύχη της ανθρωπότητας, σημαίνει αλλάζουμε συνήθειες παραγωγής, ζωής και κατανάλωσης. Σημαίνει αλλάζουμε πολιτικές προτεραιότητες, αλλάζουμε στάση ζωής και διεκδικούμε το βιώσιμο αύριο του πλανήτη». Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω μαθητικό κίνημα ξεκίνησε από τη 15χρονη Σουηδέζα Γκρέτα Τούνμπεργκ. Ηδη έχει γίνει viral και κερδίζει σταδιακά όλο και μεγαλύτερη υποστήριξη. Μάλιστα στη Γερμανία, σύμφωνα τουλάχιστον με την έρευνα του «Πολιτικού Βαρομέτρου» που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Δεύτερου Καναλιού της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης, το 67% των ερωτηθέντων θεώρησαν θετική την κινητοποίηση των μαθητών, ακόμη και αν απουσίασαν από το σχολείο. Αρνητικά αξιολόγησε τη μαθητική δράση το 32% των ερωτηθέντων και κυρίως οι υποστηρικτές του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), οι οποίοι σε ποσοστό 67% την απέρριψαν. Πολλά σχολεία της Γερμανίας, βέβαια, επέτρεψαν στους μαθητές να απουσιάσουν προκειμένου να λάβουν μέρος στις διαδηλώσεις, ενώ σε πολλές περιπτώσεις διαδηλώνουν μαζί τους και οι δάσκαλοί τους.

6

54

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

Κλιματική αλλαγή, αγροτικό δυναμικό και περιβάλλον ασφάλεια και οι τρόποι προστασίας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, αλλά και οι βασικές κατευθύνσεις που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ενωση στο θέμα της κλιματικής αλλαγής είναι στο επίκεντρο της συζήτησης για τη βιώσιμη γεωργία και την ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων. Εν όψει της διαμόρφωσης της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μάλιστα τα θέματα της φυσικής και οικονομικής βιωσιμότητας της ελληνικής γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, η επιχειρηματικότητα και η ανταγωνιστικότητα στον αγροτικό τομέα, οι συλλογικές προσπάθειες οργάνωσης μπαίνουν επιτακτικά. Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, η γεωργία αποτελεί έναν από τους πλέον ευάλωτους κλάδους καθώς εξαρτάται άμεσα από κλιματικούς παράγοντες όπως είναι η θερμοκρασία, η ηλιοφάνεια και η βροχόπτωση για τη βιωσιμότητά της. Ειδικότερα, όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΑΣΟΕΕ), στη Νότια Ευρώπη οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα των καλλιεργειών αναμένεται να υπερβούν σημαντικά τα πιθανά οφέλη.

Η

Οι προκλήσεις βιωσιμότητας Σύμφωνα με τον ΣΑΣΟΕΕ οι αρνητικές επιπτώσεις στη γεωργία περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων: -Μείωση στην απόδοση των καλλιεργειών λόγω των ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών.

-Αύξηση της ζήτησης νερού για άρδευση και μείωση στη διαθεσιμότητα του νερού λόγω παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας.

-Καταστροφές καλλιεργειών λόγω αύξησης στη συχνότητα και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων.

-Μείωση της γονιμότητας των εδαφών και της ποικιλότητας των καλλιεργειών.

-Αύξηση του κινδύνου διάβρωσης των εδαφών λόγω των συχνών εναλλαγών περιόδων ξηρασίας και έντονων βροχοπτώσεων.

-Αύξηση του ρυθμού πολλαπλασιασμού των ασθενειών, παρασίτων και ζιζανίων λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας και της υγρασίας. Πώς επηρεάζει ο καιρός τον πρωτογενή τομέα «Κλιματική Αλλαγή και Αγροτική Ανάπτυξη» μάλιστα ήταν βασικό θέμα στο 2ο Συνέδριο που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδας. Μιλώντας στο περιθώριο του συνεδρίου ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ΣΑΣΟΕΕ, γενικός διευθυντής του ΣΕΚΕ και πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αλέξανδρος Κοντός, τόνισε ότι πλέον καταγράφονται έντονες οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον πρωτογενή

τομέα. «Αρκεί να σας πω ότι το 2018 είχαμε 42% μειωμένη παραγωγή ελαιολάδου στην Ελλάδα, πτώση 30-40% της παραγωγής στα ροδάκινα ανάλογα με την περιοχή, κάμψη 30% στα καπνά και υποχώρηση 40% στα ακτινίδια, ενώ δεν έλειψε και η υποβάθμιση της ποιότητας» είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «η κλιματική αλλαγή είναι εδώ, τα χρονικά περιθώρια στένεψαν και πρέπει να δούμε πώς θα την αντιμετωπίσουμε». «Θέση του ΣΑΣΟΕΕ αποτελεί ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένα δίχτυ ασφαλείας στο εισόδημα των αγροτών, που θα είναι και από τον ΕΛΓΑ, ο οποίος διαχειρίζεται χρήματα αγροτών, αλλά και από την ΚΑΠ την περίοδο 2021 και μετά. Θα πρέπει ένα μέρος των κονδυλίων από τον δεύτερο πυλώνα της νέας ΚΑΠ να πάνε στην ασφάλιση της αγροτικής παραγωγής και στη στήριξη των παραγωγών» είπε ο κ. Κοντός και τόνισε: «Στο σημείο αυτό θα μπορούσαμε να συζητήσουμε και ένα σχήμα στο οποίο να συνυπάρχουν οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες στο νέο ταμείο που μπορεί να δημιουργηθεί» σημείωσε και πρόσθεσε: «Το δίχτυ ασφαλείας θα πρέπει να περιλαμβάνει και εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών, έτσι ώστε να προβλέπονται στο μέτρο του εφικτού οι καταστροφές και οι δυσμενείς επιπτώσεις από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, την ευφυή γεωργία και ό,τι άλλο μπορεί να γίνει, προκειμένου να μπορούμε να προλαμβάνουμε και να προγραμματίζουμε την κάλυψη των αγροτών από την κλιματική αλλαγή». Ο αντιπρόεδρος του ΣΑΣΟΕΕ, Νικήτας Πρί-

Η γεωργία αποτελεί έναν από τους πλέον ευάλωτους κλάδους καθώς εξαρτάται άμεσα από κλιματικούς παράγοντες όπως είναι η θερμοκρασία, η ηλιοφάνεια και η βροχόπτωση για τη βιωσιμότητά της

ντζος, αναφέρθηκε στα μεγάλα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν σήμερα οι αγρότες και κτηνοτρόφοι της χώρας, και ζήτησε την άμεση μείωση του κόστους για τις εκμεταλλεύσεις (π.χ. το νερό), τη μείωση των φόρων, αυστηρότερους ελέγχους στην κτηνοτροφία και την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων και στροφή στην ευφυή γεωργία. Αναφορικά με την κλιματική αλλαγή, ο κ. Πρίντζος αναφέρθηκε στις μεγάλες καταστροφές που χτύπησαν όλα τα αγροτικά προϊόντα ζητώντας αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, αλλά και προσαρμογή των Ελλήνων στα αυστηρότερα περιβαλλοντικά δεδομένα που θέτει η νέα ΚΑΠ. Τέλος, στο θέμα των επιχορηγήσεων ευχήθηκε να μην ξαναζήσει παλαιότερες εποχές στις οποίες τα κοινοτικά χρήματα πήγαιναν σε αγρότες που δεν έκαναν τίποτα και «καθόντουσαν κάτω από τον πλάτανο» και να κατευθυνθούν στους πραγματικούς παραγωγούς. Τι γίνεται στην Ευρώπη; Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας της Copa-Cogeca, Πέκα Πεσόνεν, μιας οργάνωσης που εκπροσωπεί 22.000 ευρωπαϊκούς συνεταιρισμούς, 6 εκατομμύρια αγρότες και τζίρο της τάξης των 350 δισ. ευρώ, υπογράμμισε ότι το μισό από το εισόδημα των Ελλήνων αγροτών προέρχεται από τις επιδοτήσεις και το υπόλοιπο από την αγορά, όταν στις περσσότερες ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό των επιδοτήσεων είναι μικρότερο. Μάλιστα ακόμη και με τις επιδοτήσεις οι αγρότες έχουν μόλις το μισό εισόδημα από το μέσο εισόδημα στη χώρα.

ΝΕΡΟ

Πόρος ζωής στον πλανήτη και καθοριστικός παράγοντας για την ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής

ΑΡ∆ΕΥΣΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ

Συλλογή βρόχινου νερού

Αρδευση µε σταγόνες

Ανακύκλωση υγρών αποβλήτων

Υπόγεια Αρδευση

Μειωµένες ανάγκες σε νερό ΒΕΛΤΙΩΣΗ Ε∆ΑΦΟΥΣ

Ανθεκτικές στην ξηρασία

Εµπλουτισµός υγρασίας εδάφους

Πρώιµη σπορά για µεγαλύτερο διάστηµα βροχοπτώσεων

Υλικά συγκράτησης νερού

Ανθεκτικές σε χαµηλές θερµοκρασίες κατά τη σπορά ο ζήτηµα της διαθεσιµότητας του νερού τίθεται σήµερα όσο ποτέ άλλοτε επί τάπητος. Και η αρδευόµενη γεωργία οφείλει να προσαρµοστεί στις αλλαγές. Για τη διαφύλαξη του ισοζυγίου και της ποιότητας του νερού είτε λόγω της υπεράντλησης είτε λόγω ποιοτικής υποβάθµισης και την εξασφάλιση της διαθεσιµότητάς του για όλες τις χρήσεις, απαιτείται η εφαρµογή ορθολογικών λύσεων κατά την άρδευση, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται καιπεριορισµού του κόστους παραγωγής,. Το υψηλό κόστος παραγωγής αποτελεί το νούµερο ένα στον αγροτικό τοµέα. Σηµαντική συµβολή έχει η ενέργεια είτε αφορά το ρεύµα είτε το πετρέλαιο. ∆εδοµένου ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι γεωτρήσεις έχουν µεγάλο βάθος και τα αρδευτικά συστήµατα θέλουν ισχυρές πιέσεις για να λειτουργήσουν, απαιτεί µεγάλες ιπποδυνάµεις στα µοτέρ άντλησης και κατά συνέπεια υψηλές καταναλώσεις ρεύµατος.

Aραγε θα µπορούσε να µειωθεί το κόστος και να αυξηθεί το εισόδηµα του παραγωγού; Η πλειοψηφία των αντλητικών συγκροτηµάτων στη χώρα είναι παλαιάς τεχνολογίας. Αντιλαµβάνεται κανείς ότι η εξοικονόµηση ενέργειας στον τοµέα αυτό είναι πολλά υποσχόµενη. Η προσαρµογή στα σύγχρονα δεδοµένα για την προστασία του περιβάλλοντος θα εξασφαλίσει την τροφική επάρκεια και τη διατήρηση της υψηλής ποιότητας της αγροτικής παραγωγής. Σε κάθε περίπτωση θα διασφαλίσει την επάρκεια νερού στο µέλλον. Η Τράπεζα Πειραιώς αναγνωρίζει ότι η διαχείριση των υδάτων στον αγροτικό

Τ

Αύξηση οργανικής ουσίας

Ο αγροτικός κόσµος δίνει τη µάχη για οικονοµία στο νερό τοµέα είναι ένα σηµαντικό και ταυτόχρονα πολυσύνθετο θέµα. Για το σκοπό αυτό, έχει αναλάβει από το 2017 την πρωτοβουλία: «Νερό και Γεωργία: Εξοικονοµώ Εξυπνα», προκειµένου να ευαισθητοποιηθούν οι εµπλεκόµενοι στον αγροτικό τοµέα. Στο πλαίσιο αυτό, αναγνωρίζοντας τις ανάγκες των παραγωγών για βελτίωση των καλλιεργητικών τεχνικών και τη µείωση του κόστους παραγωγής, προσφέρει εξειδικευµένα τραπεζικά προϊόντα για την υλοποίηση επενδύσεων σε πάγιο µηχανολογικό εξοπλισµό και σε σύγχρονες εγκαταστάσεις αρδευτικών συστηµάτων που θα εξοικονοµούν νερό, αλλά και για τις αναγκαίες -µικρότερου ύψους- επενδύσεις, οι οποίες θα τους βοηθήσουν να πραγµατοποιήσουν τις αναγκαίες παρεµβάσεις που θα προσφέρουν πολλαπλά οφέλη. Για το σκοπό αυτό, επίσης, έχει υποστηρίξει την έκδοση και προώθηση εξειδικευµένου οδηγού αρδεύσεων του Ινστιτούτου Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ- ∆ΗΜΗΤΡΑ,«Χρήση του αρδευτικού νερού. Κλιµατική αλλαγή». Σκοπός του

οδηγού είναι η ενηµέρωση των συµβούλων γεωπόνων και όσων ασχολούνται µε την εφαρµογή των αρδεύσεων στην Ελλάδα, οι οποίοι µε τη σειρά τους συµβουλεύουν τους παραγωγούς. Τεχνικές καλύτερης διαχείρισης Είναι κρίσιµο να γίνει αντιληπτό από όλους τους εµπλεκοµένους στον αγροτικό τοµέα ότι η ορθή διαχείριση και η διατήρηση των υδατικών πόρων εξασφαλίζει τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη. Υπάρχουν τρόποι καλύτερης διαχείρισης των υδάτων και µείωσης του κόστους άρδευσης; Σύµφωνα µε τον κ. Αλέκο Παργινό, στέλεχος της ∆ιεύθυνσης Αγροτικού Τοµέα της Τράπεζας Πειραιώς, οι τεχνικές καλύτερης διαχείρισης των υδάτινων πόρων και µείωσης του κόστους άρδευσης, καθώς και του κόστους ενέργειας που χρησιµοποιείται για αρδευτικούς σκοπούς, µπορούν να συνοψιστούν στις εξής: 1. Σωστός προγραµµατισµός. Βασίζεται σε ηµερήσια παρακολούθηση των κλιµατολογικών δεδοµένων της περιοχής, της

εδαφικής υγρασίας, του σταδίου ανάπτυξης του φυτού και τις ανάγκες του σε νερό για κάθε στάδιο.

2. Αποδοτικότερα συστήµατα άρδευσης, όπως άρδευση µε σταγόνες ή υπόγεια. Για παράδειγµα σε γραµµικές καλλιέργειες και σε δενδρώδεις, αν η άρδευση γίνεται µε σταγόνες, η εξοικονόµηση νερού µπορεί να φθάσει και το 65%. Παράλληλα επιτυγχάνεται εξοικονόµηση ενέργειας, µείωση ανάπτυξης ζιζανίων µεταξύ των γραµµών και συνεπώς µείωση κόστους ζιζανιοκτονίας.

3. Συλλογή και αποθήκευση βρόχινου νερού. ∆εν είναι λίγες οι περιοχές όπου έχουν διατηρηθεί οι πέτρινες δεξαµενές (στέρνες) για τη συλλογή βρόχινου νερού είτε από παρακείµενα κτήρια ή µε τη κατασκευή περιµετρικού συλλεκτήρα.

4. Χρήση ποικιλιών ανθεκτικών στην ξηρασία ή µε µικρότερες ανάγκες σε νερό. Σήµερα σε αρκετές καλλιέργειες έχουν δηµιουργηθεί ποικιλίες µε υψηλή απόδοση και ανθεκτικότητα στη ξηρασία.

5. Χρήση οργανικής λίπανσης. Η οργανική ουσία στο έδαφος βελτιώνει τη δοµή του εδάφους και αυξάνει την υδατοϊκανότητά του.

6. Xρήση πρόσθετων εξαρτηµάτων στους ηλεκτροκινητήρες των αντλητικών συγκροτηµάτων. Με την προσθήκη εξαρτηµάτων ελέγχου των στροφών του ηλεκτροκινητήρα του αντλητικού συγκροτήµατος επιτυγχάνεται σηµαντική µείωση της αναλισκόµενης ηλεκτρικής ενέργειας, αφού οι στροφές λειτουργίας του προσαρµόζονται ανάλογα µε τις απαιτήσεις του αρδευτικού συστήµατος σε παροχή νερού και πίεση.

8

56

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

ΟΙ ∆ΥΟ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΟΗΕ

Βιώσιμη ανάπτυξη με αιχμή το νερό διαχείριση των υδάτινων πόρων αλλά και η διασφάλιση της ζωής στη θάλασσα είναι δύο από τους 17 στόχους για τη βιώσιμη ανάπτυξη που έχει θέσει ο ΟΗΕ. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία που δίνει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών στο νερό και την οικονομία του, που τη θεωρεί κλειδί για τη βιωσιμότητα κοινωνιών και ανθρώπων. Συγκεκριμένα, ο Στόχος 6 αφορά τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της βιώσιμης διαχείρισης του νερού και των εγκαταστάσεων υγιεινής για όλους. «To καθαρό και προσβάσιμο νερό για όλους είναι ένα απαραίτητο κομμάτι του κόσμου στον οποίο θέλουμε να ζούμε. Στον πλανήτη υπάρχει επαρκές γλυκό νερό για να το πετύχουμε αυτό. Εξαιτίας όμως των κακών οικονομικών συνθηκών και των ελλιπών υποδομών, κάθε χρόνο εκατομμύρια άνθρωποι, και ιδίως παιδιά, πεθαίνουν από ασθένειες που συνδέονται με την ανεπαρκή παροχή νερού, την αποχέτευση και την υγιεινή» αναφέρει ο ΟΗΕ και τονίζει ότι «η λειψυδρία, η κακή ποιότητα του νερού καθώς και οι ανεπαρκείς εγκαταστάσεις υγιεινής έχουν επιπτώσεις στην επισιτιστική ασφάλεια, στις επιλογές των νοικοκυριών και στις ευκαιρίες εκπαίδευσης για τις φτωχές οικογένειες στον κόσμο. Η ξηρασία πλήττει μερικές από τις φτωχότερες χώρες του πλανήτη, επιδεινώνοντας έτσι την πείνα και την κακή διατροφή». Μέχρι το 2050, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τουλάχιστον ένας στους τέσσερις ανθρώπους είναι πιθανό να ζει σε μια χώρα που θα βιώνει χρόνια ή επαναλαμβανόμενη έλλειψη γλυκού νερού.

Η

Το νερό με στοιχεία και αριθμούς ●

πρόσβαση σε βελτιωμένες πηγές πόσιμου νερού από το 1990, ωστόσο 663 εκατ. παραμένουν χωρίς νερό. ●

●

Στοιχεία και αριθμοί για τις θάλασσες · Οι ωκεανοί καλύπτουν τα ¾ της επιφάνειας της Γης, περιλαμβάνουν το 97% του νερού του πλανήτη ενώ αντιπροσωπεύουν το 99% του χώρου σε όγκο όπου ζουν έμβια όντα. · Περισσότερο από 3 δισ. άνθρωποι εξαρτώνται από τη θαλάσσια και την παράκτια βιοποικιλότητα για τον βιοπορισμό τους. · Σε παγκόσμιο επίπεδο η αγοραία αξία των θαλάσσιων και των παράκτιων πόρων και βιομηχανιών υπολογίζεται ότι ανέρχεται στα 3 τρισ. ετη-

Τουλάχιστον 1,8 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως χρησιμοποιούν πηγές πόσιμου νερού οι οποίες είναι μολυσμένες με περιττώματα. Κατά το διάστημα 1990-2015, το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού που χρησιμοποιούσε βελτιωμένες πηγές πόσιμου νερού αυξήθηκε από 76% σε

91%. ●

●

Πηγή ζωής η θάλασσα Αντίστοιχα, ο Στόχος 14 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη επιδιώκει έως το 2025 πρόληψη και σημαντική μείωση όλων των μορφών θαλάσσιας ρύπανσης, ιδίως της ρύπανσης από χερσαίες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων απορριμμάτων και της ρύπανσης από θρεπτικές ουσίες. Επιπλέον, έως το 2020, βιώσιμη διαχείριση και προστασία των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων προκειμένου να αποφευχθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις, μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητάς τους, καθώς και ανάληψη δράσης για την αποκατάστασή τους, έτσι ώστε να επιτευχθούν υγιείς και παραγωγικοί ωκεανοί. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως επισημαίνει ο ΟΗΕ, η προσεκτική διαχείριση αυτού του σπουδαίου παγκόσμιου πόρου είναι το κλειδί για ένα βιώσιμο μέλλον.

2,6 δισ. άνθρωποι απέκτησαν

●

●

σίως, με άλλα λόγια το 5% του παγκόσμιου ΑΕΠ. · Οι ωκεανοί περιέχουν περίπου 200.000 αναγνωρισμένα είδη ζώων, ο πραγματικός αριθμός, ωστόσο, ίσως ανέρχεται σε εκατομμύρια. · Οι ωκεανοί απορροφούν το 30% του διοξειδίου του άνθρακα που παράγεται από τους ανθρώπους, μειώνοντας έτσι τον αντίκτυπο της παγκόσμιας θέρμανσης. · Οι ωκεανοί αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή πρωτεΐνης του κόσμου, με περισσότερο από 3 δισ. ανθρώπους να εξαρτώνται από τους ωκεανούς. · Η θαλάσσια αλιεία απασχολεί, είτε έμμεσα είτε άμεσα, περισσότερο από 200 εκατ. ανθρώπους. · Οι επιχορηγήσεις για την αλιεία συντελούν στην ταχεία μείωση πολλών ειδών ψαριών ενώ αποτρέπουν τις προσπάθειες για τη διάσωση και την αποκατάσταση της παγκόσμιας αλιείας και των συναφών θέσεων εργασίας, με αποτέλεσμα ο κλάδος αυτός να αποκομίζει 50 εκατ. δολάρια ετησίως λιγότερα από ό,τι θα μπορούσε. · Περίπου το 40% των ωκεανών του κόσμου επηρεάζεται από ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η μόλυνση, η υπεραλίευση και η απώλεια των παράκτιων οικοσυστημάτων.

Κάθε χρόνο εκατομμύρια άνθρωποι, και ιδίως παιδιά, πεθαίνουν από ασθένειες που συνδέονται με την ανεπαρκή παροχή νερού, την αποχέτευση και την υγιεινή

●

Η λειψυδρία, ωστόσο, επηρεάζει περισσότερο από το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού, ποσοστό που προβλέπεται να αυξηθεί. Πάνω από 1,7 δισ. άνθρωποι ζουν αυτή τη στιγμή σε λεκάνες απορροής όπου η κατανάλωση του νερού ξεπερνά την προσφορά.

2,4 δισ.

άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής όπως τουαλέτες ή αποχωρητήρια.

Περισσότερο από το 80% των λυμάτων που οφείλονται στις ανθρώπινες δραστηριότητες καταλήγει σε ποτάμια ή στη θάλασσα χωρίς καμία επεξεργασία. Καθημερινά, περίπου 1.000 παιδιά πεθαίνουν από αποτρέψιμες ασθένειες που προκαλούν διάρροια και οι οποίες σχετίζονται με το νερό και την υγιεινή.

H υδροηλεκτρική ενέργεια αποτελεί την πιο σημαντική και την πιο διαδεδομένη μορφή ανανεώσιμης ενέργειας ενώ από το 2011 έως σήμερα αντιπροσωπεύει το 16% της συνολικής πα-

ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως. ● Περίπου το 70% του συνόλου του νερού που προέρχεται από τα ποτάμια, τις λίμνες και τον υδροφόρο ορίζοντα χρησιμοποιείται για την άρδευση. ●

Οι πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές που σχετίζονται με το νερό αντιπροσωπεύουν το 70% των θανάτων που οφείλονται σε φυσικές καταστροφές.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ HΜΕΡΑ ΝΕΡΟΥ 2019

Νερό για όλους, χωρίς διακρίσεις λειψη νερού για τουλάχιστον ένα μήνα τον χρόνο. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την σημαντική προσπάθεια που πρέπει να πραγματοποιηθεί από όλους μας ώστε να βεβαιώσουμε ότι όλοι οι άνθρωποι, χωρίς διακρίσεις οποιασδήποτε φύσεως θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό. Γι’ αυτό τον λόγο η ατζέντα της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού για το 2019 είναι εστιασμένη στην άμεση κι εύκολη πρόσβαση

ΛΙΜΝΗ ΥΛΙΚΗ

στο νερό για όλους, βασιζόμενο και στον Στόχο Αειφόρου Ανάπτυξης 6 ο οποίος αποβλέπει στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της αειφόρου διαχείρισης του νερού για όλους μέχρι το 2030. Αποστολή της ΕΥΔΑΠ είναι να προσφέρει άριστης ποιότητας και οικονομικό νερό σε όλους. Η ΕΥΔΑΠ έχει θέσει εδώ και χρόνια ως πρωταρχικό στόχο της την πρόσβαση σε καθαρό και ποιοτικό νερό για όλους ανεξαρτήτως κριτηρί-

ων. Για το λόγο αυτό, η Εταιρεία έχει εφαρμόσει από την 1η Φεβρουαρίου του 2016 το κοινωνικό τιμολόγιο το οποίο απευθύνεται σε οικονομικά ασθενέστερες ομάδες, διασφαλίζοντας ότι κανένας στην περιοχή αρμοδιότητας της για ύδρευση δεν θα στερηθεί το νερό για οικονομικούς λόγους. Επίσης, έχει εισαγάγει το φιλανθρωπικό τιμολόγιο σε φορείς και ιδρύματα που πραγματοποιούν φιλανθρωπικό έργο όπως και ειδικό τιμολόγιο για

ΠΗΓΗ: ΕΥ∆ΑΠ

Ο

ποιος και αν είσαι, όπου και αν βρίσκεσαι, το ασφαλές πόσιμο νερό είναι αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμά σου! Η Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό καθιερώθηκε επισήμως στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο Ντε Τζανέιρο στις 22 Δεκεμβρίου 1992. Ως Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό ορίστηκε η 22α Μαρτίου. Το 2019, η Ημέρα είναι εστιασμένη στην πρόσβαση σε καθαρό νερό για όλους χωρίς διακρίσεις (Leaving No one Behind). Το νερό αποτελεί βασικό αγαθό επιβίωσης για τον άνθρωπο, όμως παρά τη σπουδαιότητά του, θεωρούμε την άμεση πρόσβαση σε καθαρό νερό κάτι αυτονόητο για όλους, γεγονός που απέχει μακράν από την πραγματικότητα. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, σχεδόν 2,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο στερούνται πρόσβασης σε ασφαλές νερό στην κατοικία τους. Επιπρόσθετα, περίπου τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού αντιμετωπίζουν σημαντική έλ-

τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες (υπερήλικες κ.λπ.). Για να εξασφαλίσει την πρόσβαση σε άριστη ποιότητα πόσιμου νερού, η ΕΥΔΑΠ πραγματοποιεί ελέγχους 365 ημέρες τον χρόνο μέσω της λήψης δειγμάτων από τις λεκάνες απορροής, τα φράγματα, τους ταμιευτήρες και τα υδραγωγεία, μέχρι και το πιο απομακρυσμένο σημείο του δικτύου. Τα δείγματα μεταφέρονται με ειδικά δοχεία στα πιστοποιημένα εργαστήρια της ΕΥΔΑΠ στα οποία πραγματοποιούνται διεξοδικοί έλεγχοι, στοχεύοντας στην εξασφάλιση άριστης ποιότητας του νερού που φτάνει στις βρύσες μας. Το νερό είναι ζωή. Το νερό έχει προτεραιότητα. Πάνω απ’ όλα, δεν πρέπει να μείνει κανένας χωρίς πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό. Η ΕΥΔΑΠ, μια ολόκληρη κοινωνία εργαζομένων, προσφέρει την εμπειρία, τις γνώσεις και τις υπηρεσίες της, 24 ώρες το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα, 365 μέρες τον χρόνο, για να έχουν όλοι αδιάλειπτη πρόσβαση σε ποιοτικά άριστο και οικονομικά προσιτό νερό.

ΠΗΓΗ: ΕΥ∆ΑΠ

ΛΙΜΝΗ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

10

58

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

ΑΠΑΙΤΗΣΗ Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Νερό υπάρχει μέχρι να γίνει σπάνιο ον τελευταίο καιρό γίνονται πολλές συζητήσεις σχετικά με την κοστολόγηση και την τιμολόγηση του νερού, ενώ το νέο νομοθετικό πλαίσιο κοστολόγησης και τιμολόγησης των υπηρεσιών ύδατος (ΚΥΑ 135275/22-05-2017) έχει αναλυθεί αρκετά, κυρίως για τον νέο τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει το θέμα της διαχείρισης ύδατος από τους παρόχους. Συνοπτικά, προβλέπει όχι μόνο την ανάγκη ανάκτησης του χρηματοοικονομικού κόστους του νερού, αλλά και την ανάγκη να εισπράττονται –όπου απαιτείται- το περιβαλλοντικό του κόστος καθώς και το κόστος πόρου των υδατικών σωμάτων που δεν βρίσκονται σε «καλή» οικολογική και ποσοτική κατάσταση. Στις 30/6/2019, για πρώτη φορά, οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος θα κληθούν να αποδώσουν τα τέλη του περιβαλλοντικού και του κόστος πόρου στη Διεύθυνση Υδάτων της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Το τίμημα έχει ήδη προσδιοριστεί από τα αντίστοιχα Του Παναγιώτη Σχέδια Διαχείρισης των 14 Υδατικών ΔιαμεΚαψάλη, ρισμάτων της χώρας. Τα δύο αυτά τέλη (περιοικονομολόγου, βαλλοντικό και κόστος πόρου) ενσωματώνουν ειδικού μελετητή σε θέματα την κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση υδάτινων πόρων του θεσμικού πλαισίου και αναφέρονται κατευθείαν στην ουσία του θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση των υδάτων. Σε συνέχεια των συζητήσεων, κρίνω χρήσιμο να περιγράψω από την πλευρά μου την ουσία πίσω από τις νέες διατάξεις, αλλά και τη χρήσιμη οπτική των πραγμάτων για την καλύτερη διαχείριση του πιο σημαντικού μας πόρου: του νερού.

Τ

Η βέλτιστη διαχείριση του νερού Το ζητούμενο ανέκαθεν ήταν η διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου στη διαχείριση των υδάτων. Είναι ένα σύνθετο ζήτημα που αφορά όλους, παρόχους, καταναλωτές, την κοινωνία στο σύνολό της. Απαιτεί προσεκτική ανάγνωση και ουσιαστική μελέτη, ενώ οι λύσεις που υπάρχουν είναι συνήθως πολύπλευρες και η εφαρμογή τους, για να είναι ρεαλιστική και αποτελεσματική, πρέπει να προσεγγίζεται χωρίς ευκολίες ή απλουστεύσεις. Μερικές φορές, το νερό θεωρείται δημόσιο αγαθό, ένα δώρο από τη φύση, σύμφωνα με το οποίο η κατανάλωση από ένα άτομο δεν θα μειώσει τη δυνατότητα ενός άλλου ατόμου να το καταναλώσει (μη ανταγωνισμός στην κατανάλωση) και όπου η πρόσβαση δεν μπορεί να περιοριστεί (μη αποκλειστικότητα). Στην πραγματικότητα, όταν το νερό παρέχεται από μια υποδομή, η πρόσβαση χαρακτηρίζεται από ανταγωνισμό στην κατανάλωση (κατανάλωση από ένα άτομο μειώνει τη διαθεσιμότητα για άλλους) και αποκλεισμό (η πρόσβαση στον πόρο μπορεί να περιοριστεί εάν δεν καταβληθεί αντίστοιχο τίμημα). Στην περίπτωση αυτή, το νερό είναι παρόμοιο με ένα ιδιωτικό αγαθό και ως εκ τούτου το κόστος για την παροχή υπηρεσίας στους τελικούς καταναλωτές θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην

τιμολόγησή του, προκειμένου να προωθηθούν αποτελεσματικά επίπεδα κατανάλωσης και επενδύσεων σε υποδομές. Σύμφωνα και με τους WAREG (wareg.org), η εξασφάλιση του δικαιώματος στο νερό δεν σημαίνει εγγύηση απεριόριστης κατανάλωσης, ιδίως όταν επικρατούν οικολογικοί ή οικονομικοί περιορισμοί. Κάπου ανάμεσα στους ορισμούς του δημόσιου αγαθού και του ιδιωτικού αγαθού, η έννοια του νερού είναι ένα κοινό αγαθό, που χαρακτηρίζεται από μη αποκλεισμό και μη αντιπαροχή των υδάτινων πόρων, μέχρις ότου αποδειχθούν σπάνιοι, οπότε τα οφέλη που προσφέρονται σε μία κοινότητα αρχίζουν να μειώνονται. Στο πλαίσιο αυτό, το νερό πρέπει να διέπεται από ένα πλαίσιο κοινής ευθύνης.

Τι είναι η οικονομική προσιτότητα για το νερό; Οικονομική προσιτότητα σημαίνει τη δυνατότητα της κοινωνίας να πληρώνει για τις υπηρεσίες ύδατος που της παρέχονται. Ετσι, ερμηνεύεται ως ένα σύνολο κανόνων που επιβάλλουν περιορισμούς στην αγορά στο σύνολό της, συνήθως στις αυξήσεις των τιμών (ορισμός σε μακροοικονομικό επίπεδο) ή ως η καθιέρωση του δικαιώματος να λαμβάνεται κάποιο είδος επιδότησης για ένα συγκεκριμένο τμήμα του πληθυσμού (μικροοικονομικό επίπεδο), συνήθως για τους πολύ αδύναμους. Τελικά, ως προς την αρχή της πλήρους ανάκτησης του κόστους, οι χρεώσεις θα πρέπει να αποσκοπούν στην ανάκτηση δαπανών και τελών, λαμβάνοντας όμως υπόψη την παράμετρο της οικονομικής προσιτότητας. Ως προς τους περιορισμούς της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και της αρχής της πλήρους ανάκτησης του κόστους, όσον αφορά τα τέλη και τις επιβαρύνσεις που επιβάλλονται στους χρήστες, σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα και τη λειτουργικότητα των υπηρεσιών και των έργων, όμως θα πρέπει να εκλαμβάνονται, κατά γενικό κανόνα, ως προσωρινοί περιορισμοί και να διατηρούνται μόνον εφόσον εξασφαλίζεται η οικονομική προσιτότητα για τους χρήστες. Γενικά, είναι αποδεκτό ότι όλοι έχουν δικαίωμα στην παροχή νερού και η πολιτική ηγεσία έχει την τελική ευθύνη να εξασφαλίσει ότι κάθε πολίτης λαμβάνει τη βασική ποσότητα και ποιότητα του νερού για να ικανοποιήσει τις ανθρώπινες ανάγκες. Η διασφάλιση του δικαιώματος στη χρήση του νερού είναι ένα σύνθετο ζήτημα. Η επιτυχία των απαιτούμενων πολιτικών (μεταξύ των οποίων και αυτές της κοστολόγησης και τιμολόγησης του νερού) απαιτεί την ερμηνεία των σχετικών κανονιστικών διατάξεων, όχι μόνο με το γράμμα αλλά και με το πνεύμα του νόμου. Επιπλέον απαιτεί τη δέσμευση όλων των εμπλεκόμενων μερών (φορέων ύδρευσης και αποχέτευσης, παρόχων αρδευτικού νερού κ.λπ.) στην τήρηση των υποχρεώσεών τους, ως προς το θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση ύδατος. Επί της ουσίας, για την αξία του νερού δεν αμφιβάλλει κανείς. Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι να διαπιστώσουμε πόση αξία του δίνουμε, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

Τι προβλέπει η Οδηγία της Ε.Ε. για τους υδάτινους πόρους ΣΗΜΑΝΤΙΚΌ ΒΗΜΑ προς την ορθολογική διαχείριση του νερού στον ευρωπαϊκό χώρο αποτέλεσε η Όδηγία 2000/60 της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Όδηγία), όπως ενσωματώθηκε στο εθνικό Δίκαιο με τον Ν. 3199/2003. Στη χώρα μας το θεσμικό πλαίσιο για τους υδατικούς πόρους αναλύθηκε και εξειδικεύτηκε από τα Σχέδια Διαχείρισης (Σ.Δ.) Υδάτων της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων (wfdver.ypeka.gr). Με αυτό τον τρόπο, έστω και καθυστερημένα, οι έννοιες «στρατηγικός σχεδιασμός» και «ολοκληρωμένη διαχείριση» για τις υπηρεσίες ύδατος εφαρμόζονται και στην Ελλάδα όλο και πιο εντατικά τα τελευταία χρόνια, γεγονός ιδιαίτερα ενθαρρυντικό. Κύριος στόχος της Όδηγίας και των Σ.Δ. είναι η επίτευξη καλής κατάστασης των υδάτων, η περιβαλλοντικά βέλτιστη κατάσταση για όλα τα ύδατα (επιφανειακά και υπόγεια) με ταυτόχρονη διαφύλαξη της ποσοτικής τους επάρκειας. Όμως έχει διαπιστωθεί ότι αυτό δεν επιτυγχάνεται μόνο με περιβαλλοντικές πολιτικές. Η καινοτομία της Όδηγίας και των Σ.Δ. είναι ότι εμβαθύνουν σε όλες τις πλευρές του ζητήματος της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των υδάτων, πέρα από την περιβαλλοντική του διάσταση. Απαιτούν από τα κράτη–μέλη να προχωρήσουν ένα βήμα παρακάτω και να εξασφαλίσουν ότι πέρα από τις πολιτικές περιβάλλοντος και οι πολιτικές τιμολόγησης του νερού παρέχουν κατάλληλα κίνητρα στους χρήστες να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά και με σύνεση τους υδατικούς πόρους. Παράλληλα, εμβαθύνοντας στην κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση του ζητήματος, διαπιστώνουμε πως η Όδηγία ορίζει ότι η αρχή της ανάκτησης του χρηματοοικονομικού κόστους είναι στενά συνδεδεμένη με τρεις ακόμη σημαντικές έννοιες (αρχές): (α) Της «οικονομικής προσιτότητας» (afordability) των υπηρεσιών ύδατος, (β) της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» («polluter pays principle») και (γ) της διάθεσης για πληρωμή («willingness–to–pay»). Όι αρχές αυτές δεν είναι ισάξιες, όμως σε κάθε περίπτωση είναι στενά συνδεδεμένες, αλληλοσυμπληρώνονται και θέτουν τα δικά τους όρια στην έννοια της χρηματοοικονομικής ανάκτησης.

12

60

διαλογή στην πηγή και η ανακύκλωση είναι έννοιες οι οποίες εδώ και αρκετά χρόνια έχουν συνδεθεί με την ορθολογική διαχείριση των απορριμμάτων παγκοσμίως. Τόσο στην Ευρώπη όσο και στον υπόλοιπο κόσμο τίθενται συνεχώς στόχοι, ώστε αφενός να προωθηθούν ανάλογες δράσεις και αφετέρου να υποχρεωθούν οι χώρες να εφαρμόσουν τέτοιες πολιτικές. Η Ευρωπαϊκή Ενωση, για παράδειγμα, έχει θέσει τον φιλόδοξο στόχο έως το 2025 στα κράτη-μέλη της το 55% των παραγόμενων αστικών αποβλήτων να ανακυκλώνεται, με απώτερο σκοπό να μειωθούν οι επιπτώσεις στο περιβάλλον. Δυστυχώς τα αποτελέσματα από τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια κατατάσσουν την Ελλάδα στους Του Ηλία ουραγούς, με μόλις 17% (για το Λυγερού, ηλεκτρολόγου 2016) των αστικών αποβλήτων μηχανικού ΕΜΠ να έχει οδηγηθεί προς ανακύκλωση – επαναχρησιμοποίηση. Οσον αφορά την πρόληψη στην παραγωγή αποβλήτων, που είναι η νούμερο 1 σε ιεραρχία στρατηγική της Ε.Ε., η επίδοση της Ελλάδας δεν είναι καθόλου ικανοποιητική, καθώς τα τελευταία 20 χρόνια (1995-2016) παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση (64%), αντί για μείωση. Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται προς όλους είναι σε ποιες κατευθύνσεις πρέπει να στραφεί η Αυτοδιοίκηση και τι εφόδια πρέπει να δώσει το κεντρικό κράτος, ώστε να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες του παρελθόντος. Ο νέος Εθνικός Σχεδιασμός Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) του 2015 έχει χαρακτήρα οραματικό, με στόχους οι οποίοι ναι μεν είναι στη σωστή κατεύθυνση, αλλά βλέποντας το σημείο που είμαστε σήμερα, μάλλον φαντάζουν ρομαντικοί.

Η

Τα Πράσινα Σημεία Με βάση τον ΕΣΔΑ, κάθε δήμος κατήρτισε δικό του Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, όπου περιγράφονται αναλυτικά όλες οι δράσεις που πρέπει να υλοποιηθούν για την επίτευξη των στόχων. Εννοιες όπως Πράσινα Σημεία (μικρά

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΣΤΗ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Υπάρχει βούληση; και μεγάλα, κινητά), Γωνιές Ανακύκλωσης και Κέντρο Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης Διαλογής στην Πηγή (ΚΑΕΔΙΣΠ) εισήχθησαν και με επόμενο νόμο (4447/2016) δόθηκε το στίγμα για την εγκατάστασή τους. Τα Πράσινα Σημεία μόλις εφαρμοστούν θα συμβάλουν κατά πολύ στην αύξηση της αξιοποίησης και ανακύκλωσης των αποβλήτων, καθώς θα είναι κατάλληλα επιλεγμένοι χώροι, οι οποίοι θα διαθέτουν υποδομή και εξοπλισμό, ώστε οι πολίτες να αποθέτουν χωριστά συλλεγέντα ανακυκλώσιμα αστικά απόβλητα ή χρησιμοποιημένα αντικείμενα, προκειμένου αυτά να προωθηθούν για ανακύκλωση ή για επαναχρησιμοποίηση. Από το 2016, που καταρτίστηκαν οι Περιφερειακοί Σχεδιασμοί Διαχείρισης Αποβλήτων για τις 13 περιφέρειες, υπάρχει καταγεγραμμένος ένας προγραμματισμός σχετικά με την κατασκευή των διαφόρων τύπων Πράσινων Σημείων, όπου προβλέπεται η δημιουργία άνω των 450 τέτοιων εγκαταστάσεων. Η εκτίμηση κόστους που έχει γίνει, η οποία πρέπει να σημειωθεί διαφέρει αισθητά από δήμο σε δήμο (ανά Πράσινο Σημείο), ανέρχεται στο ποσό των 220.000.000 €, στο οποίο εμπεριέχονται και οι δαπάνες για την ανέγερση των ΚΑΕΔΙΣΠ.

Οι δεσμεύσεις κεφαλαίων για τη διαχείριση των απορριμμάτων Συγκριτικά πρέπει να αναφερθεί ότι τα κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί από τους άξονες του ΕΣΠΑ για έργα διαχείρισης απορριμμάτων είναι ύψους 1,2 δισ., ενώ το μεγαλύτερο μέρος αφορά έργα κεντρικής διαχείρισης (κυρίως σύμμεικτων) και δεν είναι σίγουρο ότι καλύπτουν όλες τις υπάρχουσες ανάγκες. Δυστυχώς, οι ανάγκες αυτές έχουν βάλει σε δεύτερη μοίρα την πρόληψη, όπως είναι τα έργα

Οι δήμοι, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την ανάπτυξη των υποδομών, πρέπει να αλλάξουν τη φιλοσοφία που υπάρχει και να δρομολο­ γήσουν άμεσα έργα, όπως της χωριστής συλλογής και επεξεργασίας των βιοαποδο­ μήσιμων αποβλήτων

υποδομής για τη δημιουργία μεγάλων – μικρών Πράσινων Σημείων και Γωνιών Ανακύκλωσης, κάτι το οποίο πρέπει άμεσα να αλλάξει. Οι δήμοι, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την ανάπτυξη αυτού του είδους των υποδομών, πρέπει να αλλάξουν τη φιλοσοφία που υπάρχει και να δρομολογήσουν άμεσα τέτοιου είδους έργα, όπως και τα αντίστοιχα της χωριστής συλλογής και επεξεργασίας των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων (τρόφιμα, πράσινα απόβλητα κήπων κ.λπ.).

Κίνητρα για ανακύκλωση Ηδη το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί τη θεσμοθέτηση κινήτρων (και αντικινήτρων) για τους δήμους, τα οποία θα αφορούν την ανακύκλωση, τη διαλογή στην πηγή και την κυκλική οικονομία. Επίσης πριν από περίπου 8 μήνες η Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (ΜΟΔ) εξέδωσε ένα «Εγχειρίδιο για τη Μεθοδολογία Ανάπτυξης Πράσινων Σημείων» με στόχο να βοηθήσει τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό Πράσινων Σημείων, παρέχοντάς τους στοιχεία για την αδειοδότηση, τον τεχνικό σχεδιασμό και τα αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα, ενώ ήδη έχουν ανοίξει και αναμένονται προσκλήσεις των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, που θα αφορούν και την ανάπτυξη Πράσινων Σημείων. Οι νέες δημοτικές αρχές που θα προκύψουν από τις επικείμενες εκλογές, πρέπει στο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων να έχουν τη βούληση να βασιστούν σε διαφορετικές περιβαλλοντικές αξίες και να αλλάξουν στάση. Το όραμα για το περιβάλλον πρέπει να είναι κοινό, με απώτερο στόχο την ορθή διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση των πόρων.

ΕΚΕ

|

61

22-24 Μαρτίου 2019

Του Γιώργου Αλεξάκη

∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

επόμενη βιομηχανική επανάσταση θα είναι απαραίτητα συνδεμένη με τη βιώσιμη ανάπτυξη και ειδικότερα με τις πρακτικές εκείνες στις οποίες θα επενδύσουν οι μεγάλες εταιρείες και βιομηχανίες, προκειμένου να περιορίσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και να αξιοποιήσουν ορθά τους φυσικούς πόρους. Το μέλλον, άλλωστε, αν δεν είναι «πράσινο», δεν θα μπορέσει να υπάρξει και αυτό τείνουν να το αντιλαμβάνονται εταιρείες και επενδυτές. Η πρόοδος στη βιώσιμη ανάπτυξη, ειδικά στο εξωτερικό, είναι πλέον αλματώδης. Ειδικά σε θέματα διαχείρισης νερού, οι βιομηχανίες σήμερα επενδύουν πολλά. Δεν είναι μόνο θέμα οικονομίας νερού, αλλά και μείωσης του κόστους λειτουργίας τους. Αλλωστε, το νερό είναι ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία των μεγάλων σύγχρονων βιομηχανιών, αφού χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων, στην ψύξη ή τη θέρμανση για την παραγωγή ενέργειας, ως διαλύτης πολλών ουσιών ή απλώς ως βοήθημα για ποικίλες εργασίες. Το στοίχημα είναι σαφώς η σωστή χρήση του και όσο το δυνατόν ελάχιστη επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Καθώς το νερό συχνά επιστρέφει στη φύση και στον υδρολογικό κύκλο, οι επενδύσεις που γίνονται εστιάζουν σε αυτό ακριβώς το σημείο. Το νερό να επιστραφεί στην ίδια κατάσταση! Γίνεται όμως; Ναι, όταν χρησιμοποιούνται τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον, αλλά και όταν γίνονται προσπάθειες για μείωση των αποβλήτων. Το κλειδί και σε αυτήν την περίπτωση είναι αναμφισβήτητα, η ορθή χρησιμοποίηση των πρώτων υλών και της ενέργειας και πάνω από όλα η στρατηγική επένδυση σε τεχνολογίες φιλικότερες προς το περιβάλλον που είναι πλέον και η βάση για βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη. Στην Ελλάδα, οι τάσεις είναι ενθαρρυντικές, λαμβάνοντας ως παράδειγμα τη MYTILINEOS, η οποία σταθερά εδώ και χρόνια επενδύει στη βιώσιμη ανάπτυξη. Είναι αξιοσημείωτο ότι κάθε χρόνο πραγματοποιεί στρατηγικές επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον, ενώ εφαρμόζει παράλληλα ειδικές πρακτικές στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, όπως προγράμματα. Προγράμματα ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης νερού στις παραγωγικές διαδικασίες ή σε δευτερεύουσες χρήσεις, προγράμματα μείωσης κατανάλωσης νερού και πρακτικές συλλογής και αξιοποίησης όμβριων υδάτων συνιστούν ένα σύνολο ενεργειών με στόχο τον περιορισμό της ποσότητας άντλησης νερού. Η συνολική κατανάλωση νερού στις δραστηριότητες της εταιρείας το 2017 ανήλθε σε 5,8 εκατ. m3, ποσότητα μειωμένη κατά 6,4% από το 2016 και η οποία προέρχεται κατά 80% από ανανεώσιμες πηγές και συγκεκριμένα από ελεγχόμενο δίκτυο γεωτρήσεων μικρού βάθους που επιτρέπει στο νερό να ανανεώνεται μετά την άντλησή του με φυσικό τρόπο. Η μείωση οφείλεται κυρίως στα ειδικά projects παρακολούθησης και αποτελεσματικής διαχείρισης της χρήσης του νερού που εφαρμόστηκαν στις διαδικασίες παραγωγής αλουμίνας & αλουμινίου. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι κατά το έτος αυτό, η ποσότητα νερού που αντλήθηκε τόσο από τις δημόσιες υπηρεσίες

MYTILINEOS: Με ευθύνη και δέσμευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη

Η

όσο και από το δίκτυο των γεωτρήσεων ήταν η μικρότερη της τελευταίας 5ετίας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα εργαλεία αξιολόγησης, καμία πηγή νερού δεν επηρεάστηκε από τη δραστηριότητα της MYTILINEOS το 2017. Τον ίδιο χρόνο, η MYTILINEOS συμπεριλήφθηκε, σε αναγνώριση της διαχρονικής δέσμευσής της στην υπεύθυνη διαχείριση των υδάτινων πόρων, στο επίπεδο Leadership (A-) της παγκόσμιας πρωτοβουλίας Βιώσιμης Ανάπτυξης CDP (WATER), μόλις στον δεύτερο χρόνο συμμετοχής της. Η συγκεκριμένη ενότητα της πρωτοβουλίας CDP και οι ποσοτικοί και ποιοτικοί δείκτες που τη συνοδεύουν, έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν τους επενδυτές να ενσωματώνουν στοιχεία

που χετίζονται με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων στις επενδυτικές τους αποφάσεις. Στο επίπεδο Leadership συμπεριλαμβάνονται οι εταιρείες που αναγνωρίζουν τους κινδύνους που προκύπτουν από τη χρήση του νερού και εφαρμόζουν βέλτιστες πρακτικές για την ορθή διαχείριση του, εντός και εκτός των ορίων της δραστηριότητάς τους. Η βελτίωση της MYTILINEOS στον τομέα αυτό ήταν, σύμφωνα με την έκθεση αποτελεσμάτων του οργανισμού CDP, και ο βασικός λόγος της εξέλιξης της επίδοσής της από το επίπεδο Management (επίδοση 2016 Level B) στο επίπεδο Leadership το 2017. Η συμμετοχή της MYTILINEOS στην παγκόσμια πρωτοβουλία CDP – WATER γίνεται οικειο-

13

θελώς και πραγματοποιείται με την κατάθεση εκτενών στοιχείων για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων από τους Τομείς Μεταλλουργίας και Ηλεκτρικής Ενέργειας. Αξίζει να αναφερθεί ότι η MYTILINEOS κινήθηκε ανοδικά σε αντίθεση με την πτώση που καταγράφηκε στον Μ.Ο. της επίδοσης των εταιρειών παγκοσμίως τόσο του ενεργειακού και όσο και του ευρύτερου βιομηχανικού τομέα. Χαρακτηριστικό της έμφασης που δίνει η MYTILINEOS στα θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και διαχείρισης του νερού είναι και η τελευταία επενδυτική επιλογή της, μία πρωτοπόρα start up, η Zeologic, η οποία ειδικεύεται στην επεξεργασία αποβλήτων. Μεταξύ άλλων, η Zeologic μπορεί να προσφέρει οριστικές λύσεις ακόμη και σε δύσκολα έως άλυτα περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως ο καθαρισμός επιβαρυμένου νερού οποιασδήποτε πηγής προελεύσεως (γεωτρήσεις, ποτάμια κτλ) και ο μετασχηματισμός του σε νερό ποιότητας ποσίμου, δίνοντας διεξόδους σε επιβαρυμένες βιομηχανικές μονάδες. Εξάλλου, όπως αναφέρεται στην Οδηγία για το νερό της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το ζωτικό αυτό στοιχείο για όλους μας είναι ένας πόρος που όχι μόνο καλύπτει βασικές ανάγκες για τον ανθρώπινο πληθυσμό, αλλά αποτελεί το κλειδί για την ανάπτυξη. Η ποιότητα και η διαχείριση των υδάτων της Ευρώπης οφείλει να γίνει κανόνας και για το επιχειρείν, καθώς είναι αναμφισβήτητα το όχημα για την πρόοδο, αλλά και για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

14

62

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

12 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΏ ΑΠΌ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΤΌΥ ΕΌΧ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΔΥΝΑΜΏΣΗ ΤΗΣ ΚΌΙΝΏΝΙΑΣ ΤΏΝ ΠΌΛΙΤΏΝ

Ξεκινά στην Ελλάδα το πρόγραμμα «Active Citizens Fund» εκίνησε τα τέλη Φεβρουαρίου στην Ελλάδα το πρόγραμμα «Active Citizens Fund», ένα πρόγραμμα, ύψους 12 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία και είναι μέρος του χρηματοδοτικού μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) περιόδου 2014-2021. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενδυνάμωση και την ενίσχυση της βιωσιμότητας της κοινωνίας των πολιτών και στην ανάδειξη του ρόλου της στην προαγωγή των δημοκρατικών διαδικασιών, στην ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τη διαχείριση της επιχορήγησης του προγράμματος «Active Citizens Fund» στην Ελλάδα έχουν αναλάβει από κοινού το Ιδρυμα Μποδοσάκη και το SolidarityNow. «Η υποστήριξη των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών αποτελεί μια σημαντική και πολύτιμη πλευρά των διμερών σχέσεων Ελλάδας - Νορβηγίας», τόνισε με αφορμή την επίσημη εναρκτήρια εκδήλωση του «Active Citizens Fund» o Νορβηγός πρέσβης στην Ελλάδα, Jørn Gjelstad. «Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι που το προηγούμενο αντίστοιχο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, είχε άκρως θετικά αποτελέσματα ωφελώντας περισσότερους από 75 οργανισμούς και πάνω από 205.000 πολίτες. Η Νορβηγία πιστεύει ότι οι Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών πρέπει να αντιμετωπίζονται ως στρατηγικοί εταίροι της εκάστοτε κυβέρνησης. Γνωρίζοντας αρκετές από τις οργανώσεις που χρηματοδοτήθηκαν μέσω των ΕΕΑ Grants κατά τη διάρκεια του προηγούμενου προγράμματος, διαπίστωσα ότι επιτελούν αξιέπαινο έργο. Συμβάλλουν στη μείωση των διακρίσεων και των ανισοτήτων στην κοινωνία, ενώ έχουν και βαθιά γνώση των προκλήσεων της εποχής αλλά και των λύσεων που θα πρέπει να υιοθετούν για την αντιμετώπισή τους. Οφείλουμε να υποστηρίξουμε και να ενισχύσουμε αυτές τις οργανώσεις που συμβάλλουν στην ανάκτηση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και θεσμών. Ελπίζουμε το “Active Citizens Fund” να κάνει τη διαφορά» τόνισε ο o Νορβηγός πρέσβης στην Ελλάδα. Ο Δημήτρης Βλαστός, πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Μποδοσάκη, που έχει την ευθύη διαχείρισης στο πρόγραμμα, επισήμανε ότι «η κοινωνία των πολιτών είναι ο χώρος που όσο μεγαλώνει και ισχυροποιείται τόσο πολλαπλασιάζεται η κοινωνική ωφέλεια και τόσο ανθεί η Δημοκρατία. Η ανάληψη της ευθύνης διαχείρισης και υλοποίησης του προγράμματος “Active Citizens Fund” αποτελεί μεγάλη τιμή και πρόκληση

Ξ

για το Ιδρυμα Μποδοσάκη, καθώς έρχεται να συνεχίσει το έργο που ξεκινήσαμε με το πρόγραμμα για την κοινωνία των πολιτών του ΕΟΧ της προηγούμενης περιόδου». Από την πλευρά της, η Μαριέττα Προβοπούλου, υποδιευθύντρια του SolidarityNow, υπογράμμισε ότι: «Για το SolidarityNow είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά να συμμετέχουμε στη διαχείριση και υλοποίηση του προγράμματος “Active Citizens Fund” ως εταίρος του Ιδρύματος Μποδοσάκη. Το SolidarityNow τα τελευταία χρόνια παρεμβαίνει δυναμικά στα ζητήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία μέσα από τα Κέντρα Αλληλεγγύης και τα προγράμματα για τους πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, σε συνεργασία με την ενεργή κοινωνία των πολιτών και διεθνείς χρηματοδότες».

Σε ποιους απευθύνεται το πρόγραμμα ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Active Citizens Fund» απευθύνεται σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΜΚΟ, ΑΜΚΕ, Συλλόγους, Σωματεία, Ιδρύματα). Στο σύνολό του, περιλαμβάνει έξι ανοιχτές προσκλήσεις ενδιαφέροντος (open calls), ως εξής: 1. Ενδυνάμωση ευπαθών ομάδων: ανακοινώθηκε στις 21 Φεβρουαρίου, με προθεσμία υποβολής προτάσεων την 21η Ιουνίου 2019 και διαθέσιμη χρηματοδότηση 2.904.000 ευρώ.

2. Ενίσχυση της συνηγορίας και του επο-

πτικού ρόλου της κοινωνίας των πολιτών: ανακοινώνεται στις 21 Φεβρουαρίου, με προθεσμία υποβολής προτάσεων την 21η Ιουνίου 2019 και διαθέσιμη χρηματοδότηση 1.970.000 ευρώ.

3. Ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά: θα ανακοινωθεί το φθινόπωρο του 2019.

4. Προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: θα ανακοινωθεί το φθινόπωρο του 2019.

5. Προαγωγή της ισότητας των φύλων και καταπολέμηση της έμφυλης βίας: θα

ανακοινωθεί εντός του 2020.

6. Ανάπτυξη των δικτύων συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών: θα ανακοινωθεί εντός του 2020. Ολες οι οργανώσεις που θα λάβουν χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Active Citizens Fund» πρόκειται να συμμετέχουν σε δραστηριότητες ενδυνάμωσης και ανάπτυξης ικανοτήτων (Capacity Building), οι οποίες διοργανώνονται από τον διαχειριστή επιχορήγησης καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος.

Διμερής συνεργασία ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Active Citizens Fund» ενθαρρύνει την ανάπτυξη διμερών σχέσεων μεταξύ ελληνικών οργανισμών και ΜΚΌ που προέρχονται από τις δωρήτριες χώρες, με στόχο την επίτευξη γόνιμων συνεργασιών και κοινών δράσεων, την ανταλλαγή γνώσης και βέλτιστων πρακτικών για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών και την ενίσχυση της βιωσιμότητας των οργανώσεων και του τομέα, συνολικά. Η σχετική πρόσκληση ανακοινώθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2019, με διαθέσιμη χρηματοδότηση 92.000 ευρώ.

EEA Grants ΤΑ EEA GRANTS υποστηρίζουν προγράμματα για την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών, συνολικού ύψους 158 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση αφορά την προώθηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, την εμπέδωση των δημοκρατικών διαδικασιών μέσω της ισχυροποίησης του τομέα της κοινωνίας των πολιτών και της συμμετοχής του πολίτη στα κοινά, καθώς και τη βιωσιμότητα του τομέα. Εμφαση δίνεται στον σεβασμό και την ενδυνάμωση ευάλωτων ομάδων, όπως οι Ρομά.

16

64

ια επιχειρηματική ιδέα κι ένα τεκμηριωμένο μοντέλο ανάπτυξης που βασίζεται σε σύγχρονα εργαλεία μπορεί να διασφαλίσει απασχόληση αλλά να στηρίξει προσπάθειες επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, ειδικά σε περιόδους όπου η ανεργία αποτελεί το βασικό κοινωνικό ζήτημα. Είναι συχνό το φαινόμενο, πολλοί νέοι και φερέλπιδες επιχειρηματίες, με ένα επιτυχημένο μοντέλο ανάπτυξης της βασικής του ιδέας, να αναζητούν συνέργειες και εταίρους, ώστε να μπορέσουν να αποκτήσουν μεγαλύτερα μεγέθη, που δεδομένων των συνθηκών είναι πλέον απαραίτητα. Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και σε αυτήν τη μικρή κλίμακα μπορεί κανείς να δει και μοντέλα όπου η καινοτομία στην παροχή υπηρεσίας ή στη διάθεση προϊόντων αλλά και ο σεβασμός στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι κεντρικά σημεία στρατηγικής, πέρα από τη στήριξη της απασχόλησης και τη διαμόρφωση ισχυρών συνεργασιών. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι και η εταιρεία Details Car Care Specialists, που ειδικεύεται στην εμπορία προϊόντων και την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών προστασίας καθαρισμού και περιποίησης αυτοκινήτων του Νεκτάριου Πλουμίδη και του Μιχάλη Τσαντάκη. Με αφετηρία το 2016 και το Ηράκλειο της Κρήτης, η εταιρεία εξαπλώθηκε και έπειτα από σκληρή προσπάθεια κατάφερε να επεκταθεί σε πρώτη φάση με πωλήσεις σε όλη την Κρήτη. Σταδιακά, όπως αναφέρουν στην «Εφημερίδα των Συντακτών» «άνοιξαν φτερά» και εκτός της Μεγαλονήσου. «Πατάμε σε έναν οδικό χάρτη με αιχμή τις νέες τεχνολογίες και την αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων. Είναι ο μόνος δρόμος για ΜμΕ να αναπτυχθούν και να στηρίξουν την παρουσίας τους σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον» τονίζει ο κ. Τσαντάκης. Επιπλέον, λόγω του ότι αναφέρονται σε έναν κλάδο με χρήση προϊόντων της χημικής βιομηχανίας, αλλά και σε τομείς επαγγελματιών που χρησιμοποιούν τον φυσικό πόρο του νερού έχουν επιλέξει ειδικά καινοτόμα προϊόντα με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, που δεν απαιτούν μεγάλη χρήση υδάτινων πόρων. Κι αυτό όπως φαίνεται αποτελεί ένα ισχυρό όπλο για την επέκτασή τους.

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

Μ

Πλάνο ανάπτυξης «Η μεγάλη αποδοχή των προϊόντων μας και υπηρεσιών μας οδήγησε στην απόφαση για άνοιγμα σημείων και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Εντάσσεται η πρωτοβουλία αυτή σε ένα στρατηγικό πλάνο που έχουμε καταστρώσει από την πρώτη στιγμή και βασίζεται στην προώθηση καινοτόμων προϊόντων, στην ανάδειξη της ελληνικής παραγωγής στην παροχή ειδικής τεχνογνωσίας στον επαγγελματία αλλά και τον ιδιώτη» τονίζει ο Νεκτάριος Πλουμίδης. Τώρα, πλέον, αναπτύσσουν το δίκτυό τους στην ηπειρωτική χώρα έχοντας μια επιτυχημένη πορεία με αύξηση πωλήσεων και εμπλουτισμό της γκάμας της εταιρείας που ξεκίνησαν το 2016. Ετσι, λίγο πριν από την εκπνοή του 2018, η εταιρεία Details Car Care Specialists εγκαινίασε την παρουσία της στα Ιωάννινα στην περιοχή Ανατολή (οδός Παπαναστασίου 78), μέσω του συστήματος δικαιόχρησης (franchise). Στην πρωτεύουσα της Ηπείρου η επέκταση της Details Car Care Specialists γίνεται με τη συνεργασία του κ. Δημήτρη Δόση. Ο ίδιος, όπως αναφέρεται από την Details Car Care Specialists, με πολύχρονη εμπειρία και βαθιά γνώση του κλάδου αναμένε-

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

Πώς μια μικρή επιχείρηση δίνει «διαπιστευτήρια» ται να αποτελέσει, σε συνδυασμό με τις έξυπνες λύσεις που προσφέρει η εταιρεία, πυλώνα ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή.

Νέος σταθμός στην ανάπτυξη η Λάρισα Με την αυγή του 2019 η Details Car Care Specialists ξεκινά μια νέα συνεργασία στη Λάρισα με το σύστημα της δικαιόχρησης. «Η εξειδικευμένη γνώση, η τεχνογνωσία, η ασφάλεια που προσδίδει η ομάδα της εταιρείας, η συνεχής έρευνα και η εφαρμογή καινοτόμων λύσεων σε όλα τα επίπεδα, η οργάνωση, η τεχνική υποστήριξη, η διαφημιστική προβολή και η στοχευόμενη διείσδυση στον ιδιώτη και τον επαγγελματία με οδήγησε στην απόφασή μου να εμπιστευτώ το δίκτυο franchise της εταιρείας Details Car Care Specialist», τονίζει μιλώντας στο ειδικό αφιέρωμα της «Εφημερίδας των Συντακτών» για το σύστημα δικαιόχρησης ο κ. Νίκος Ιγγλης, υπεύθυνος του νέου καταστήματος στη Λάρισα που ανοίγει 26/3 σε έναν εξαιρετικά προσεγμένο χώρο στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου 91-93, φιλοδοξώντας να αποτελέσει σημείο αναφοράς του κλάδου για την ευρύτερη περιοχή. Στα νέα σημεία του δικτύου προσφέρονται όλα τα προϊόντα της Details Car Care Specialists, είδη καθαρισμού και προϊόντα περιποίησης, προστατευτικά για κάθε μέρος του αυτοκινήτου (χρώμα, τζάμι, δέρμα ύφασμα, πλαστικό), αλλά και παρέχονται υπηρεσίες ειδικών καθαρισμών και ανάλογων υπηρεσιών. Παράλληλα, παρέχεται όλη η γκάμα υποστήριξης των επαγγελματιών

Λίγο πριν από την εκπνοή του 2018, η εταιρεία Details Car Care Specialists εγκαινίασε την παρουσία της στα Ιωάννινα στην περιοχή Ανατολή, μέσω του συστήματος δικαιόχρησης και επενδύει και στη δημιουργία μιας γκάμας προϊόντων που φέρουν τη σφραγίδα της

των καταστημάτων περιποίησης και πλυντηρίων αυτοκινήτων. Ταυτόχρονα δίνεται έμφαση στον ιδιώτη, τον χομπίστα, τον λάτρη του αυτοκινήτου του, με εργαλεία, προϊόντα, καθοδήγηση και λύσεις σε κάθε πρόβλημα εμφάνισης του οχήματός του. Η εταιρεία παράλληλα είναι σε διαδικασία πύκνωσης του δικτύου της αλλά και εμπλουτισμού της γκάμας κωδικών της.

Επώνυμα προϊόντα Πέρα από την ανάπτυξη, όμως, του δικτύου φυσικών σημείων μέσα από το franchise η Details Car Care Specialists επενδύει και στη δημιουργία μιας γκάμας προϊόντων που φέρουν τη σφραγίδα της. «Το τελευταίο διάστημα έχουμε προχωρήσει στη δημιουργία της σειράς προϊόντων Details Car Care Specialists» αναφέρει στο ειδικό αφιέρωμα της «Εφημερίδας των Συντακτών» ο Νεκτάριος Πλουμίδης και προσθέτει: «Θέλουμε να προσφέρουμε καινοτόμα προϊόντα και έξυπνες λύσεις στο πελατολόγιό μας αλλά και σε όποιον θελήσει να το δοκιμάσει. Αλλωστε η επωνυμία είναι εχέγγυο ασφάλειας και ποιότητας για τον καταναλωτή, αλλά και διαβατήριο περαιτέρω ανάπτυξης». Μάλιστα, οι συγκεκριμένοι κωδικοί που εμπλουτίζονται συνεχώς διανέμονται και διαδικτυακά αλλά από το δίκτυο συνεργατών. Για τις περιοχές, δε, όπου υπάρχει συνεργάτης franchisee, αυτά διατίθενται κατ’ αποκλειστικότητα.

ΕΚΕ

|

65

22-24 Μαρτίου 2019

17

ΚΛΕΙ∆Ι Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Τρεις προκλήσεις για την ανάπτυξη της φαρµακοβιοµηχανίας εγάλες υπεραξίες µπορεί να αποκοµίσουν η χώρα και η επιχειρηµατικότητα εάν προχωρήσουν τοµές σε σχέση µε διαρθρωτικά ζητήµατα του κλάδου υγείας που αφορούν άµεσα και τις επιχειρήσεις φαρµάκων. Συγκεκριµένα η προώθηση της αξιολόγησης της ιατρικής τεχνολογίας, η αξιοποίηση των δεδοµένων για κλινικές έρευνες από το σύστηµα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και η προώθηση πολιτικών που δίνουν επαρκείς απαντήσεις στις υγειονοµικές προκλήσεις είναι τρία σηµεία που βρίσκονται στην καρδιά ενός προβληµατισµού που αναπτύσσεται. Ιδιαίτερα η µέτρηση των υγειονοµικών αποτελεσµάτων µπορεί να δώσει και ρευστό στο σύστηµα, αφού τα big data των ηλεκτρονικών καταγραφών της Η∆ΙΚΑ µε σχετικές επεξεργασίες και διορθωτικές παρεµβάσεις µπορεί να αποτελέσουν «χρυσό» καθώς οι µεγάλες εταιρείες ακριβοπληρώνουν για τις έρευνές τους τα σχετικά στατιστικά. Π.χ. σε άλλες χώρες της Ε.Ε. η αναζήτηση δεδοµένων από τα ηλεκτρονικά συστήµατα, πάντα µε αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας των προσωπικών δεδοµένων, κοστίζει για µεµονωµένες δράσεις ακόµη και 300.000 ευρώ. Ιδιαίτερα για την Ελλάδα, που η Η∆ΙΚΑ αυτή τη στιγµή διαθέτει µοναδικό πλούτο δεδοµένων, αυτό καθίσταται πιο επιτακτικό παρά ποτέ. Επιπλέον, η υιοθέτηση της καινοτοµίας σε όλα τα επίπεδα -στη φροντίδα, στη διοίκηση, στην ενηµέρωση του κοινού, στην υλοποίηση υγειονοµικών παρεµβάσεων κ.ά.- µπορεί να πυροδοτήσει την ανάπτυξη µιας δευτερογενούς επιχειρηµατικότητας δίπλα στις φαρµακευτικές. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, δηµιουργεί πλαίσιο ευκαιριών η εισαγωγή µηχανισµών χρηµατοδοτικής βιωσιµότητας, όπως η διαδικασία διαπραγµάτευσης των τιµών των φαρµάκων, η αξιολόγηση τεχνολογιών Υγείας (HTA), οι συµβάσεις τιµής-όγκου, διαχείρισης κινδύνου κ.ά., η µετατόπιση πόρων σε τοµείς όπου πραγµατικά υπάρχει ανάγκη, καθώς και η µέριµνα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων κατάλοιπων των µνηµονιακών επιβαρύνσεων, όπως ο µηχανισµός του clawback στην επόµενη τετραετία, που έχει αποβεί µοιραίος για την προσέλκυση επενδύσεων και απειλεί τη βιωσιµότητα του κλάδου.

Μ

Καινοτοµία και η αξία της Επιπλέον η φαρµακευτική καινοτοµία µπορεί να συνεισφέρει σηµαντικά στην αντιµετώπιση υγειονοµικών αναγκών της χώρας, καθώς προσφέρει λύσεις σχεδόν στο σύνολο των σηµαντικότερων υγειονοµικών προβληµάτων και συµβάλλει στην εξοικονόµηση πόρων στο σύστηµα υγείας. Τα παραδείγµατα

είναι πολλά. Ενδεικτικά, πλέον χάρη στη φαρµακευτική καινοτοµία: ● Ο κίνδυνος θανάτου για ορισµένες κατηγορίες ασθενών µε καρκίνο του πνεύµονα µπορεί να µειωθεί έως και 50%. ● Η ηπατίτιδα πλέον θεραπεύεται. ● Η Αυστραλία αναµένεται να είναι η χώρα που θα εξαλείψει τους καρκίνους που σχετίζονται µε τον HPV έως το 2023. ● Η καρδιαγγειακή θνησιµότητα έχει µειωθεί 37% την περίοδο 2000-2012 στις 5 µεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες και 60% από το 1980 στις ΗΠΑ κ.α.

Αξιοποίηση της φαρµακευτικής καινοτοµίας στην Ελλάδα Είναι ενδεικτικό ότι στην Ελλάδα η φαρµακευτική καινοτοµία πρόσθεσε περίπου 11 µήνες ζωής σε κάθε Ελληνα µεταξύ των ετών 1990 και 2005 και συνέβαλε στην ετήσια µείωση των ηµερών νοσηλείας κατά 2,4%. Παγκοσµίως ένα νέο κύµα φαρµακευτικής καινοτοµίας βρίσκεται προ των πυλών και η Ελλάδα θα πρέπει να βρει τον τρόπο να αξιοποιήσει την καινοτοµία αυτή προς όφελος της οικονοµίας αλλά και φυσικά της προστασίας της δηµόσιας υγείας.

Συρρίκνωση της υγειονοµικής δαπάνης την περίοδο της κρίσης Ειδικά στην περίοδο της κρίσης η πραγµατική υγειονοµική δαπάνη στην Ελλάδα έχει µειωθεί δραστικά και αυτό επιτεύχθηκε, κυρίως, µε τη µείωση της δηµόσιας δαπάνης υγείας, ενώ η ιδιωτική δαπάνη κλήθηκε συχνά να

Η φαρµακευτική καινοτοµία µπορεί να συνεισφέρει σηµαντικά στην αντιµετώπιση υγειονοµικών αναγκών της χώρας, καθώς προσφέρει λύσεις σχεδόν στο σύνολο των σηµαντικότερων υγειονοµικών προβληµάτων

υποκαταστήσει την έλλειψη δηµόσιας χρηµατοδότησης. Με συνέπεια: ■ Η συνολική δαπάνη υγείας να είναι πλέον χαµηλότερη από τον µέσο όρο των χωρών της Ε.Ε.

■ Η κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας να είναι πλέον στο 75% του µέσου όρου των χωρών-µελών της Ε.Ε. Σύµφωνα µε τις διεθνείς καλές πρακτικές, όπως αναφέρουν γνώστες του χώρου, µια «στρατηγική αναστροφής» θα περιλαµβάνει µεταρρυθµίσεις µε έµφαση στην προστιθέµενη αξία και βελτίωσης του συσχετισµού κόστους αποτελεσµατικότητας: ● Εξαίρεση των εµβολίων και της πρόληψης από τη φαρµακευτική δαπάνη. ● Ορθολογική αξιοποίηση των γενόσηµων και βιοοµοειδών. ● Ενθάρρυνση της φαρµακευτικής καινοτοµίας µέσω της επιτάχυνσης των διαδικασιών αξιολόγησης τεχνολογιών Υγείας και σύναψη συµφωνιών έπειτα από διαπραγµάτευση σε καθοριστικές για το σύστηµα θεραπευτικές περιοχές. ● Ανάπτυξη µητρώων ασθενών, θεραπευτικών πρωτοκόλλων και πολιτικών βασισµένων σε πραγµατικά δεδοµένα (Real World Evidence RWE). ● Προστασία των τιµών αναφοράς στο εξωτερικό. ● Καθορισµός υγειονοµικών προτεραιοτήτων. ● Εµφαση στη δηµόσια υγεία ιδιαίτερα στις παραγωγικές ηλικίες. ● Ολιστική αντιµετώπιση των χρονίων νοσηµάτων. ● Εστίαση στο υγειονοµικό αποτέλεσµα. ● Ενηµέρωση γιατρών και ασθενών για την ορθή κλινική πρακτική. ● Συγκριτική αξιολόγηση της επένδυσης στην υγεία σε σχέση µε άλλους τοµείς κυβερνητικής δραστηριότητας.

18

66

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΤΕΝΤΑ

Τα αλκοολούχα ποτά στην υπηρεσία της δημόσιας υγείας ια νέα καινοτόμα πληροφοριακή εφαρμογή προσφέρει στις διωκτικές υπηρεσίες και τη φορολογική διοίκηση ο κλάδος των αλκοολούχων ποτών. Ο λόγος για την ηλεκτρονική πλατφόρμα LOTify, που αφορά την ιχνηλασιμότητα των αλκοολούχων ποτών. Η πλατφόρμα παρουσιάστηκε πριν από λίγες μέρες στην αίθουσα «Τony Vagelatos» του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελ. Βενιζέλος», σε μια εκδήλωση με συνδιοργανωτές την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), την Ενωση Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ), τον Σύνδεσμο Ελλήνων Παραγωγών Αποσταγμάτων και Αλκοολούχων Ποτών (ΣΕΑΟΠ) και την Ενωση Αποσταγματοποιών Αμπελοοινικών Προϊόντων Ελλάδας (ΕΝΑΠΑΠΕ). Οπως αναφέρθηκε, η πιλοτική πλατφόρμα ιχνηλασιμότητας LOTify αξιοποιεί την πληροφορία των κωδικών παρτίδας LOT, οι οποίοι αναγράφονται υποχρεωτικά σε κάθε συσκευασία κατά την παραγωγή και συμβάλλουν στην ταυτοποίηση της παρτίδας του προϊόντος μέσω της ιχνηλασιμότητας, δηλαδή της διαδικασίας παρακολούθησης της διακίνησης του προϊόντος. Ετσι, το LOTify κατά την πιλοτική λειτουργία του θα μπορεί να ταυτοποιεί τον αριθμό LOT στον μεγαλύτερο όγκο εισαγόμενων και εξαγόμενων αλκοολούχων ποτών. Τεχνικός πάροχος για την ανάπτυξη της πλατφόρμας είναι η ελληνική πιστοποιημένη εταιρεία Online Data.

Μ

Η ανάγκη οδηγεί στην καινοτομία Αξίζει να σημειωθεί ότι η τεχνική αυτή εφαρμογή, που είναι ιδιαίτερα απλή στη χρήση, μπορεί να δεχτεί εύκολα προσαρμογές και επεκτάσεις ώστε να καλύψει ανάγκες που θα προκύψουν από την καθημερινή της χρήση. Επίσης, το πληροφοριακό σύστημα αυτό παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες, στο αρμόδιο ευρωπαϊκό όργανο του κλάδου, το Spirits of Europe, καθώς αποτελεί μια ελληνική πατέντα που μπορεί να έχει διεθνή απήχηση. Αλλωστε η χώρα λόγω γεωγραφικής θέσης, διαφορών στον ΕΦΚ αλκοολούχων με τις γειτονικές χώρες και κυρίως λόγω υπερφορολόγησης αντιμετωπίζει σοβαρά θέματα λαθρεμπορίου, που όπως φαίνεται «αναγκάζουν» τους παράγοντες του κλάδου να επινοήσουν καινοτόμες λύσεις για να συνδράμουν τις Αρχές. Σημειώνεται ότι ο ΕΦΚ στα αλκοολούχα στην Ελλάδα είναι 41,6% πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. και 350% πάνω από αυτόν στη γειτονική Βουλγαρία, ενώ καταγράφονται ακραίες στρεβλώσεις σε επιμέρους κατηγορίες, με κυριότερη το καθεστώς του προϊόντος απόσταξης διήμερων παραγωγών (χύμα τσίπουρο). Μάλιστα στην αγορά αυτήν την ώρα καταγράφεται μια στρέβλωση που κατά το ΙΟΒΕ κοστίζει στο δημόσιο ταμείο κοντά στα 300 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση από διαφυγόντες φόρους από όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Αναλυτικά, σύμφωνα με στοιχεία

του ΣΕΑΟΠ και του ΙΟΒΕ, κάθε χρόνο διακινούνται λαθραία 8,2 εκατ. φιάλες, με τα διαφυγόντα έσοδα από ΕΦΚ και ΦΠΑ να φτάνουν τα 130 εκατ. ευρώ. Επίσης, κατ' εκτίμηση διοχετεύονται στην αγορά 24 εκατ. λίτρα χύμα «τσίπουρο διημέρων», με τις απώλειες φορολογικών εσόδων να υπολογίζονται σε 300 εκατ. ετησίως και τις δηλωμένες ποσότητες να ανέρχονται περίπου στα 7 εκατ. λίτρα. Μάλιστα, όπως τόνισε στην εκδήλωση ο πρόεδρος της ΕΝΕΑΠ Ισίδωρος Ρεβάχ «τα αλκοολούχα ποτά έχουν υποστεί πολλαπλές και δυσανάλογες αυξήσεις στη φορολογία, με αποτέλεσμα από το 2009 να καταγράφεται άνοδος 125% στον ειδικό φόρο κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών, ενώ το λαθρεμπόριο καταλαμβάνει περίπου το 10%-20% της συνολικής αγοράς».

Κύριος ανταγωνιστής η παραβατικότητα «Είμαι πεπεισμένος ότι η χρήση της από τις διωκτικές υπηρεσίες θα αποτελέσει ένα συμπληρωματικό μέσο ελεγκτικών επαληθεύσεων και με το πέρασμα του χρόνου και την ταυτόχρονη εξέλιξή της θα καλύψει το θέμα της ιχνηλασιμότητας στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας αλκοολούχων ποτών. Ισως να ακούγεται οξύμωρο να παραχωρείται αφιλοκερδώς μια εφαρμογή σε υπηρεσίες δίωξης και ελέγχου» τόνισε κατά τον χαιρετισμό του στην εκδήλωση ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γεώργιος Πιτσιλής, και έκανε λόγο για μια ευκαιρία όλες οι ελεγκτικές αρχές να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε μια κοινή προσπάθεια απέναντι στα οργανωμένα κυκλώματα και να δημιουργήσουν μεγαλύτερο χώρο για την ανάπτυξη της ελλη-

Εφαρμογή, ιδιαίτερα απλή στη χρήση, παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες, έχει διεθνή απήχηση αφού θα βοηθήσει στον έλεγχο της διακίνησης των ποτών

νικής επιχειρηματικότητας, ιδιαίτερα σε έναν κλάδο που προσφέρει χιλιάδες θέσεις εργασίας. Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της και η υφυπουργός Οικονομικών, Αικατερίνη Παπανάτσιου, η οποία αναγνωρίζοντας τη σημασία του εγχειρήματος τόνισε: «Πρόκειται για ένα ακόμα σημαντικό βήμα συνεργασίας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς συστρατεύονται μαζί μας στον αγώνα ενάντια στη νοθεία και τη λαθρεμπορία του αλκοόλ, που απειλεί όχι μόνο την οικονομία αλλά και τη δημόσια υγεία των πολιτών. Οποιαδήποτε προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή θα συναντά πάντοτε την πλήρη αποδοχή και την αμέριστη στήριξή μας». Ο πρόεδρος της Ενωσης Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών, Ισίδωρος Ρεβάχ, επισήμανε: «Επί σειρά ετών ο κλάδος συνεργάζεται στενά με την Πολιτεία και τις αρμόδιες διωκτικές αρχές στο έργο της αντιμετώπισης του λαθρεμπορίου. Το LOTify συνιστά το επόμενο βήμα. Πρόκειται για ένα εκσυγχρονισμένο σύστημα άμεσα λειτουργικό και εξελίξιμο που αξιοποιεί την ήδη υφιστάμενη βάση δεδομένων χωρίς πρόσθετο κόστος για το κράτος». Τέλος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Παραγωγών Αποσταγμάτων & Αλκοολούχων Ποτών, Νικόλαος Καλογιάννης, αφού τόνισε ότι η μάχη κατά του λαθρεμπορίου είναι μια μάχη για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, των δημόσιων εσόδων αλλά και θωράκισης του τουρισμού, επισήμανε ότι «η πρωτοβουλία της δημιουργίας του LOTify στηρίχτηκε στη βούληση του κλάδου να ενισχύσει και να συμβάλει στο έργο των διωκτικών αρχών στην καταπολέμηση του λαθρεμπορίου».

ΕΚΕ

|

67

22-24 Μαρτίου 2019

το επίκεντρο των δράσεων κοινωνικής ευθύνης του μεταλλευτικού κλάδου είναι οι ολοκληρωμένες αποκαταστάσεις αλλά και η αξιοποίηση αδρανών πλέον χώρων εξορύξεων, για την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων. Μάλιστα οι περισσότερες από αυτές τις νέες δραστηριότητες έχουν να κάνουν με τον τουρισμό και τον πολιτισμό, δείγμα του ότι συχνά η συνύπαρξη εξορύξεων με άλλες δράσεις μπορεί να είναι εφικτή. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, όπως καταγράφεται στην Εκθεση Δραστηριοτήτων για το 2017, για πολλές περιοχές στον κόσμο οι γεωλογικές δομές αποτελούν κοινή πηγή τόσο μοναδικών ορυκτών πόρων -ευκαιρία για ανάπτυξη εξορυκτικής δραστηριότητας-, όσο και μοναδικών γεωμορφολογικών στοιχείων -ευκαιρία για τουριστική ανάπτυξη (π.χ. Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου, περιπατητικά μονοπάτια Miloterranean στη Μήλο, Θειωρυχεία Μήλου, λατομεία μαρμάρου στην Καράρα Ιταλίας, Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου). Οπως τονίζεται από τον ΣΜΕ, η συνύπαρξη αυτών των δύο δραστηριοτήτων, με κανόνες και αμοιβαίο σεβασμό, αποτελεί σημαντική ευκαιρία ισόρροπης ανάπτυξης αυτών των τόπων με ελαχιστοποίηση της έκθεσης των οικονομιών τους σε κυκλικά φαινόμενα, καθώς η εξόρυξη αποτελεί δραστηριότητα με συνεχή λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Επιπλέον η εξορυκτική δραστηριότητα αποτελεί μία διαχρονική οικονομική λειτουργία του ανθρώπου και έχει δημιουργήσει θέσεις-μνημεία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, τα οποία αποτελούν ή μπορούν να αποτελέσουν πόλους έλξης θεματικού τουρισμού. Ενδεικτικά παραδείγματα, τα αρχαία μεταλλεία Λαυρίου, τα αλατωρυχεία στην Αυστρία και στην Πολωνία, το Συνεδριακό Κέντρο στη Μήλο σε παλιό εργοστάσιο κατεργασίας καολίνη. Επομένως η προσέγγιση τουριστικής και εξορυκτικής βιομηχανίας μπορεί να επιφέρει συνέργειες και διαφοροποιημένο τουριστικό προϊόν που στα πεδία του θεματικού και βιωματικού τουρισμού θα δημιουργήσει συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα.

Σ

Χαρακτηριστικά παραδείγματα στην Ελλάδα αποτελούν τα παρακάτω: ● Το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας, το οποίο

βρίσκεται στο 51ο χλμ. της Ε.Ο. Λαμίας-Αμφισσας, αποτελεί ένα μοναδικό θεματικό πάρκο στον ελληνικό χώρο. Εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2003, με την ολοκλήρωση των εργασιών ανακατασκευής της ανενεργού για 25 χρόνια Στοάς 850, μετατρέποντάς την σε έναν επισκέψιμο, τουριστικό και εκπαιδευτικό προορισμό, μέσα από τον οποίο αναδεικνύεται η ιστορία της εξόρυξης βωξίτη. Η γνωριμία με την ιστορία του βωξίτη ξεκινά από το παλιό υπόγειο μεταλλείο, τη Στοά 850, όπου τα βαγόνια μεταφοράς μεταλλωρύχων έχουν μετατραπεί σε μεταφορικό μέσο των επισκεπτών εντός της στοάς. Η ξενάγηση συνεχίζεται με την περιήγηση στο Vagonetto, που περιλαμβάνεται στους προτεινόμενους από το υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων προορισμούς των εκπαιδευτικών μαθητικών επισκέψεων. ● Το Συνεδριακό Κέντρο στη Μήλο. Ενα παλιό εργοστάσιο κατεργασίας καολίνη έδωσε τη θέση του σε ένα υπερμοντέρνο συνεδριακό κέντρο, πόλο έλξης επιστημόνων, καλλιτεχνών και ευρύτερου κοινού, συμβάλλοντας σημαντικά στην αύξηση της τουριστικής κίνησης του νησιού και

19

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΡΥΧΕΙΩΝ

Δράση ευθύνης και εφαλτήρια ανάπτυξης

στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου εκτός της καλοκαιρινής αιχμής. Εγκαινιάστηκε την 1η Ιουλίου 2000. Μέχρι σήμερα προσέλκυσε μεγάλο αριθμό εκδηλώσεων, όπως ποικίλα συνέδρια και συναντήσεις, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις συλλόγων κ.λπ. Το Συνεδριακό Κέντρο της Μήλου υποδέχεται ετησίως πλέον των 5.500 συνέδρων και θεατών. ● Τα ιστορικά και διατηρητέα κτίρια της πρώτης Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (ΓΕΜΛ). Εκεί Ιδρύθηκε το 1995 από το ΕΜΠ, με πρωτοβουλία του τότε αντιπρύτανη καθηγητή Παναγόπουλου, το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Η λειτουργία του στοχεύει στη δημιουργία ενός πόλου ανάπτυξης επιχειρηματικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων και εν γένει πολιτισμού. Βασικό σκοπό του αποτελεί η διάσωση της σημαντικής βιομηχανικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του Λαυρίου (κτίρια, μηχανήματα, έγγραφα, ιστορικές – τεχνικές πληροφορίες, ζωντανές ιστορικές μνήμες εργαζομένων στη ΓΕΜΛ κ.λπ.). Μέσα στον χώρο αυτό, εκτός των προαναφερόμενων δραστηριοτήτων, πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις σχετικές με την προβολή της ιστορίας και του πολιτισμού της ευρύτερης περιοχής της Λαυρεωτικής και την ανάδειξη των ιστορικών μεταλλευτικών-μεταλλουργικών δραστηριοτήτων της. Εντός του χώρου λειτουργεί το Βιοτεχνικό-Βιομηχανικό Εκπαιδευτικό Μουσείο (ΒΒΕΜ) με χαρακτήρα εκπαιδευτικό και πολιτιστικό. ● Η πρωτοβουλία Miloterranean Geo Experience δημιουργήθηκε το 2014 από το Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου και την Imerys Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάς Α.Ε. Οι 7 επιλεγμένες

Η συνύπαρξη εξορύξεων με κανόνες και σεβασμό στο περιβάλλον αποτελεί μονόδρομο

διαδρομές, λεπτομερώς χαρτογραφημένες και με επιμελημένα κείμενα ξενάγησης, προσκαλούν τους περιηγητές να ανακαλύψουν τη μοναδική γεωλογία, το πλούσιο μεταλλευτικό παρελθόν και μέλλον, καθώς και το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον της Μήλου και της Κιμώλου (που ανήκει στο ίδιο «νησιωτικό» σύμπλεγμα). Μαθητές όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων από τη Μήλο και από άλλες περιοχές της χώρας περπατάνε κάθε χρόνο στα σηματοδοτημένα μονοπάτια, αντικρίζοντας τα θαύματα της φύσης που δημιούργησαν μοναδικούς γεωμορφολογικούς σχηματισμούς, όπως το Σαρακήνικο, ο Παπάφραγκας, οι στηλοειδείς εμφανίσεις στα Γλαρονήσια. Τα μονοπάτια επισκέπτονται κάθε χρόνο και πολλοί ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο που αγαπάνε τη φύση και τη δράση. Μέσα από τα τοπία και τα γεωλογικά φαινόμενα της κάθε διαδρομής, γνωρίζουν το νησί, τη γένεσή του και τη βιομηχανική ιστορία του. ● Θειωρυχεία Μήλου. Η γεωλογία του νησιού έδωσε έναν ξεχωριστό ορυκτό πλούτο, η εκμετάλλευση του οποίου καθόρισε την ιστορία, την εξέλιξη και τον πολιτισμό του από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα. Κλασικό δείγμα αυτής της ιστορίας αποτελούν τα θειωρυχεία, με εγκαταστάσεις ενός τυπικού ορυχείου του Μεσοπολέμου, κατά τη δεκαετία του 1930. Το χρώμα του θειαφιού και της σκουριάς στα βράχια και την παραλία όπου βρίσκονται οι εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις, τα μέτωπα εξόρυξης, τα παλιά γραφεία, τα παλιά εργαλεία, βαγόνια σκουριασμένα πάνω στις ράγες τους προξενούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στον επισκέπτη. Τα θειωρυχεία σήμερα έχουν γίνει από ξηρά και από θάλασσα κλασικός σταθμός στην περιήγηση του νησιού για χιλιάδες επισκέπτες.

20

68

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

Ι∆ΡΥΜΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ

Αναβίωση της Βαμβακούς πορεί ένα ορεινό χωριό μόλις εννέα κατοίκων να ξαναζωντανέψει; Να γεμίσει με επισκέπτες, μόνιμους κατοίκους και πρότυπες επιχειρήσεις, χωρίς να αλλοιωθεί ο παραδοσιακός χαρακτήρας του; Το στοίχημα αυτό προσπαθεί να κερδίσει μία ομάδα πέντε νέων ανθρώπων, αναβιώνοντας το χωριό της Βαμβακούς, που βρίσκεται σε υψόμετρο 903, στις πλαγιές του Πάρνωνα, στη Λακωνία. Στο πλαίσιο της υλοποίησης αυτού του φιλόδοξου εγχειρήματος, οι πέντε φίλοι, Χάρης Βασιλάκος, Ανάργυρος Βερδήλος, Ελένη Μάμη, Τάσος Μάρκος και Παναγιώτης Σουλιμιώτης, σύστησαν την Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «Vamvakou Revival» («Η Αναβίωση της Βαμβακούς») και αποφάσισαν να κάνουν το πρώτο βήμα και να μετακομίσουν μόνιμα στον τόπο καταγωγής τους. Η ομάδα έχει στο πλευρό της το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), που στηρίζει ηθικά και οικονομικά την προσπάθεια, καθώς το χωριό, ως τόπος καταγωγής του ιδρυτή του ΙΣΝ, Σταύρου Νιάρχου, έχει ιδιαίτερη συμβολική και συναισθηματική αξία για τον οργανισμό. Η ομάδα της «Αναβίωσης της Βαμβακούς» εργάζεται συστηματικά για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πενταετούς πλάνου, με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη του χωριού και την επιστροφή μόνιμων κατοίκων. Βασικό όχημα θα αποτελέσει η δημιουργία θέσεων εργασίας και η εξασφάλιση σύγχρονων συνθηκών διαβίωσης, ενώ ο απώτερος στόχος είναι σε μερικά χρόνια στη Βαμβακού

Μ

να ζουν νέοι, οικογένειες και παιδιά, ώστε να ανοίξει και πάλι το σχολείο του χωριού, το οποίο σταμάτησε τη λειτουργία του το 2008. Ηδη, τα πρώτα βήματα για την αναβίωση της Βαμβακούς βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης, αξιοποιώντας τον φυσικό πλούτο του Πάρνωνα. Το καλοκαίρι που μας έρχεται, η ομάδα ετοιμάζεται να υποδεχτεί τους πρώτους επισκέπτες, νέους ή μυημένους, στο χωριό, οργανώνοντας υπαίθριες δραστηριότητες, όπως πεζοπορία σε μονοπάτια, ποδηλασία, ξεναγήσεις και δωρεάν δράσεις δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά, προσφέροντάς τους μια ολοκληρωμένη εμπειρία άθλησης και αναψυχής. Παράλληλα, πραγματοποιούνται ήδη οι απαραίτητες μελέτες για τη λειτουργία εστιατορίου–καφέ και παραδοσιακού ξενώνα, που θα πλαισιώσουν την ανάδειξη του χωριού ως ενός νέου προορισμού. Η ομάδα της «Αναβίωσης της Βαμβακούς» είναι αποφασισμένη να κάνει το νέο ξεκίνημα, για τους ίδιους αλλά και για την επόμενη γενιά: «Η ζωή στο χωριό είναι από μόνη της μια πρόκληση. Κοινωνικό πείραμα θα το χαρακτηρίζαμε. Σίγουρα θέλει δύναμη για να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες, αλλά έχουμε το όραμά μας για να προχωράμε και να πιστεύουμε σε μια νέα Ελλάδα με αναβαθμισμένη ύπαιθρο. Οταν ακουστούν παιδικές φωνές... όταν ακουστεί το πρώτο κουδούνι στο σχολείο του χωριού, τότε θα μπορούμε να μιλάμε πια για μία νέα Βαμβακού και για ένα πλάνο αναβίωσης με μετρήσιμο αποτέλεσμα. Το χωριό δοκιμάστηκε από την Ιστορία, χτυπήθηκε από τη μετανάστευση

Η ομάδα της «Αναβίωσης της Βαμβακούς» εργάζεται συστηματικά για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πενταετούς πλάνου, με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη του χωριού και την επιστροφή μόνιμων κατοίκων.

και την οικονομική κρίση, ζητάει τώρα τη δική μας συμμετοχή για να γράψει μία νέα σελίδα. Το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος μάς δίνει το χαρτί και την πένα». Η ιδέα της αναβίωσης της Βαμβακούς είχε την απόλυτη στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και του προέδρου του, Ανδρέα Δρακόπουλου, από την πρώτη στιγμή, πριν ακόμη ωριμάσει και πάρει τη μορφή ενός οργανωμένου πλάνου: «Η αναβίωση της Βαμβακούς αποτελεί ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο έργο που εκφράζει, θεωρούμε, μία συλλογική ανάγκη, σήμερα ίσως περισσότερο από ποτέ, για επιστροφή στις ρίζες μας με σεβασμό αλλά και με ελπίδα. Οι δικές μας ρίζες τυχαίνει να βρίσκονται στη Βαμβακού, καθώς πρόκειται για το χωριό από όπου κατάγεται ο θείος μου και ιδρυτής μας, Σταύρος Νιάρχος. Σεβόμενοι την παράδοση και την Ιστορία της, ευελπιστούμε σταδιακά η Βαμβακού να ξαναγεμίσει ζωή, να εξελιχθεί σε χωριό-πρότυπο, χαράζοντας έναν νέο δρόμο, με την προσδοκία να ακολουθήσουν και άλλοι παρόμοιοι τόποι στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς» ανέφερε σχετικά ο κ. Δρακόπουλος. Η Βαμβακού χτίστηκε στα μέσα του 15ου αιώνα. Απέχει 36 χλμ. από τη Σπάρτη και 210 χλμ. από την Αθήνα. Γνωστά χωριά της περιοχής είναι οι Καρυές και η Βαρβίτσα. Η Βαμβακού είναι ένα χωριό με ιδιαίτερη φυσική ομορφιά και μακρά Ιστορία. Πριν από την Επανάσταση, η Βαμβακού είχε 200 πολυμελείς οικογένειες. Δημογραφικά χτυπήθηκε από την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τη μετανάστευση και την αστυφιλία. Κυριότεροι προορισμοί των Βαμβακιτών ήταν οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Αφρική.

ΕΚΕ

|

69

22-24 Μαρτίου 2019

εκίνησε η υποβολή υποψηφιοτήτων για το Βραβείο «Στέλιος Χατζηιωάννου», Επιχειρηματικό Ξεκίνημα Χρονιάς 2019, που διοργανώνει για 12η συνεχόμενη χρονιά ο sir Στέλιος Χατζηιωάννου, ιδρυτής της easyJet, του ομίλου easyGroup και του Stelios Philanthropic Foundation. Φέτος ο ετήσιος θεσμός για τη νεανική επιχειρηματικότητα επιστρέφει ανανεωμένος, αυξάνοντας το ποσό σε 120.000 € (από 100.000 € τις προηγούμενες χρονιές) και συγκεκριμένα: 30.000 € στον πρώτο νικητή και 10.000 € έκαστος σε ακόμα εννέα νικητές. Συνολικά θα βραβευτούν δέκα επιχειρήσεις (από οκτώ τις προηγούμενες χρονιές). Από το 2008, ο σημαντικός για την ελληνική επιχειρηματικότητα θεσμός ενισχύει ουσιαστικά την εθνική οικονομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, μέχρι και φέτος το Βραβείο θα έχει ενισχύσει νέες επιχειρήσεις με το συνολικό ποσό των 920.000 €. Το Βραβείο απευθύνεται αποκλειστικά σε νέες και νέους Ελληνες επιχειρηματίες μέχρι 40 ετών (γεννηθέντες το 1979 ή μετέπειτα) που έχουν ιδρύσει την εταιρεία τους στην Ελλάδα και έχουν ξεκινήσει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα τα τελευταία 5 χρόνια, συγκεντρώνοντας συνολικό τζίρο τουλάχιστον 10.000 € τον χρόνο. Η επιχείρησή τους πρέπει να απασχολεί τουλάχιστον δύο άτομα και ο επιχειρηματίας πρέπει να κατέχει τουλάχιστον το 50% αυτής. Και αυτή τη χρονιά, η διαδικασία για την υποβολή των αιτήσεων θα γίνει αποκλειστικά online και συγκεκριμένα μέσω της σελίδας του Ιδρύματος στο Facebook. Ολοι οι υποψήφιοι, έχοντας κάνει like στην επίσημη σελίδα Stelios Philanthropic Foundation και «join» στο ανοιχτό γκρουπ Stelios Awards for Young Entrepreneurs in Greece 2019, θα μπορούν να «κατεβάσουν» σε μορφή pdf τη σχετική φόρμα για την υποβολή αίτησης στα φετινά βραβεία. Η φόρμα αυτή θα πρέπει να συμπληρωθεί και να σταλεί στο Inbox της σελίδας στο Facebook. Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων είναι η Παρασκευή 17 Μαΐου 2019. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, νικητές και υποψήφιοι προηγούμενων ετών είναι ευπρόσδεκτοι στη διαδικασία και μπορούν να υποβάλουν εκ νέου συμμετοχή, ακολουθώντας την παραπάνω διαδικασία και εφόσον πληρούν όλα τα κριτήρια. Οι νικητές θα ανακοινωθούν από τον ίδιο τον κ. Χατζηιωάννου στη 12η Τελετή Απονομής των Βραβείων που θα πραγματοποιηθεί στα μέσα Ιουνίου 2019 στην Αθήνα.

Ξ

Ο απολογισμός Στο πλαίσιο του θεσμού, μέχρι σήμερα έχουν βραβευτεί συνολικά 32 επιχειρήσεις, με 8 από αυτές να ανακηρύσσονται νικήτριες το 2018. Την περασμένη χρονιά, ανάμεσα σε 64 εταιρείες που έθεσαν υποψηφιότητα μεγάλος νικητής αναδείχτηκε το Ferryhopper. com, μια πρωτοποριακή πλατφόρμα αναζήτησης και κράτησης ακτοπλοϊκών εισιτηρίων που μέσα από διαφορετικές λειτουργίες μετατρέπει τη διαδικασία online κράτησης ακτοπλοϊκού εισιτηρίου σε μια απλή και ευχάριστη εμπειρία. Η εταιρεία έλαβε το

21

ΒΡΑΒΕΊΟ «ΣΤΕΛΊΟΣ ΧΑΤΖΗΊΩΑΝΝΟΥ»

Στήριξη στο Επιχειρηματικό Ξεκίνημα Χρονιάς 2019

μεγάλο έπαθλο των 30.000 €, ενώ ακόμη επτά εταιρείες βραβεύτηκαν με το ποσό των 10.000 € η καθεμία. Πρόκειται για τις: Duck Private Cheing, DigitalWise, Greeking.me, Hempoilshop, Lamda ΜΑΕΒΕ, Park Around BV και Wine Art Α.Ε. Για πρώτη χρονιά πέρυσι, ο μεγάλος νικητής του Βραβείου, το Ferryhopper.com, επιλέχθηκε από τον sir Στέλιο Χατζηιωάννου και εντάχθηκε στο δυναμικό της easyGroup.

H νέα πλατφόρμα www.easyferry.com έρχεται να συνδυάσει το πασίγνωστο εμπορικό σήμα της easyGroup με την καινοτομία και τις έξυπνες υπηρεσίες που παρέχει το Ferryhopper. Τις προηγούμενες χρονιές νικήτριες ανακηρύχθηκαν οι εταιρείες: Melira GreekHoney (2017), Sun of a Beach (2016), Sede (2015), AncientGreek Sandals (2014), Nanobionic (2013), People for Business (2012), Fereikos Helix (2011), Fasmetrics (2010), Zoo.gr (2009) και Simply Burgers (2008).

Το βραβείο απευθύνεται σε νέες και νέους Ελληνες επιχειρηματίες μέχρι 40 ετών που έχουν ιδρύσει την εταιρεία τους στην Ελλάδα και έχουν ξεκινήσει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα τα τελευταία 5 χρόνια, συγκεντρώνοντας συνολικό τζίρο τουλάχιστον 10.000 € τον χρόνο

Το Stelios Philanthropic Foundation Στόχος του μη κερδοσκοπικού, μη κυβερνητικού ιδρύματος Stelios Philanthropic Foundation είναι η υποστήριξη μιας σειράς από φιλανθρωπικές δραστηριότητες, κυρίως σε χώρες όπου έχει ζήσει και δραστηριοποιηθεί ο ιδρυτής του, sir Στέλιος Χατζηιωάννου: το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Κύπρο και το Μονακό.

22

70

22-24 Μαρτίου 2019

|

ΕΚΕ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Χρηματοδότηση για ελληνικές επιχειρή ρηματοδοτήσεις που ξεκινούν από 200.000 ευρώ και φτάνουν ποσά μέχρι και 1.500.000 ευρώ ανά επιχείρηση μπορεί να διεκδικήσουν όσοι έχουν καινοτόμες ιδέες στους τομείς της πράσινης βιομηχανίας, της θαλάσσιας οικονομίας, της ναυτιλίας και των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Πρόκειται για ένα νέο πρόγραμμα που υλοποιείται από το Innovation Norway, έναν κρατικό οργανισμό της Νορβηγίας, και αποτελεί μέρος των επιχορηγήσεων ΕΟΧ και Νορβηγίας (ΕΑΑ & Norway Grants 2014-2021). Εχει, δε, στόχο να ενισχύσει τον ιδιωτικό επιχειρηματικό τομέα της Ελλάδας. Μάλιστα, το «Business Innovation Greece», όπως λέγεται η δράση, έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για ελληνικές επιχειρήσεις και διαθέτει συνολικό ποσό χρηματοδότησης 21,5 εκατ. ευρώ.

Χ

Στήριξη στα χρόνια της κρίσης από τη Νορβηγία «Μέχρι το 2004 οι επιχορηγήσεις έχουν εισφέρει συνολικά στην Ελλάδα σχεδόν 100 εκατ. ευρώ. Κατά τη νέα χρηματοδοτική περίοδο, θα δοθούν άλλα 116,7 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η ενίσχυση συγκεκριμένων προτεραιοτήτων και η αντιμετώπιση των προκλήσεων της εποχής, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ειδικά αυτή την περίοδο που η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση αναδιάρθρωσης της οικονομίας της και πολλές εταιρείες χρειάζονται τόνωση και αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους. »Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις επιχορηγήσεις με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, για να καλύψουμε τα κενά και να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που εντοπίζουμε. Το κάνουμε αυτό με αίσθημα αλληλεγγύης προς την Ελλάδα και στόχος μας είναι να προσφέρουμε τόσο τους πόρους όσο και την τεχνογνωσία για να πετύχουμε νέους στόχους τόσο ελληνικούς όσο κι ευρωπαϊκούς» τόνισε ο πρέσβης Νορβηγίας Γιορν Γκέλσταντ με αφορμή τη χτεσινή παρουσίαση του προγράμματος στην πρεσβεία της Νορβηγίας στην Αθήνα από την Ανι Λιζ Ρογκνλιντάλεν, εκπρόσωπο του οργανισμού Innovation Norway και επικεφαλής του προγράμματος.

Το πρόγραμμα Το «Business Innovation Greece» θα επικεντρωθεί στην καινοτομία, που αποτελεί βασικό συστατικό για την αύξηση της αποδοτικότητας αλλά και της ανταγωνιστικότητας μιας επιχείρησης. Η οικονομική στήριξη που θα λάβει κάθε επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επέκταση των δραστηριοτήτων της, καθώς και για την ανάπτυξη και υλοποίηση καινοτόμων αναπτυξιακών σχεδίων και εμπορικών δραστηριοτήτων. Το πρόγραμμα μπορεί να χρηματοδοτήσει μια ευρεία γκάμα επιχειρηματικών πρακτικών, οι οποίες θα βελτιώσουν τις οικονομικές επιδόσεις των ελληνικών επιχειρήσεων και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, ενώ θα έχουν και θετικό

Η έξο

ΕΚΕ

|

71

22-24 Μαρτίου 2019

σεις με νορβηγική σφραγίδα

κοινωνικό αντίκτυπο, αφού θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Το ύψος της χρηματοδότησης για μια ελληνική επιχείρηση μπορεί να ξεκινά από 200.000 ευρώ και να φτάνει μέχρι το 1.500.000 ευρώ ανά έργο. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να αιτηθούν και μικρότερα ποσά – από 50.000 ευρώ έως 200.000 ευρώ ανά έργο.

Τι προσφέρει το πρόγραμμα; ■ Χρηματοδότηση για τη στήριξη του ιδιωτικού επιχειρηματικού τομέα στην Ελλάδα.

■ Πρόσβαση σε εγγυήσεις για τη διασφάλιση της συγχρηματοδότησης του έργου.

■ Ευκαιρίες συνεργασίας - πρόσβαση σε νέα τεχνογνωσία και σύγχρονη τεχνολογία.

■ Δικτύωση και σεμινάρια ανάπτυξης υποδομών. Η διαδικασία αίτησης είναι απλή και η επιλογή γίνεται μέσω ανοικτής πρόσκλησης και διαγωνισμού. Διαχειριστής του προγράμματος είναι ο οργανισμός Innovation Norway, ο οποίος λειτουργεί χωρίς κανέναν ελληνικό ενδιάμεσο φορέα. Οι επιχορηγήσεις παρέχονται από τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν) μέσω του Innovation Norway ακολουθώντας μια μη γραφειοκρατική διαδικασία υποβολής αιτήσεων. Οι ελληνικές εταιρείες που έχουν εταίρο από τις χώρες του ΕΟΧ θα προκριθούν κατά την αξιολόγηση των έργων. Ενας από τους στόχους του προγράμματος είναι η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και βέλτιστων επιχειρηματικών πρακτικών μεταξύ ελληνικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων από τις δωρήτριες χώρες, μέσω συνεταιρικών έργων. Το πρόγραμμα και η ανοικτή διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προτάσεων θα ξεκινήσουν στις 27 Μαρτίου. Το Innovation Norway οργανώνει την πρώτη εκδήλωση για την παρουσίαση

Πρόκειται για το πρόγραμμα που υλοποιείται από το Innovation Norway, με στόχο να ενισχύσει τον ιδιωτικό επιχειρηματικό τομέα της Ελλάδας

του προγράμματος στον Πειραιά. Στη συνέχεια, θα ταξιδέψει στην Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο Κρήτης για να ενημερώσει για τις ευκαιρίες που προσφέρουν αυτές οι χρηματοδοτήσεις στις ελληνικές επιχειρήσεις. Η επίσημη έναρξη του προγράμματος «Business Innovation Greece» θα γίνει σε εκδήλωση στις 27 Μαρτίου στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά και η είσοδος θα είναι ελεύθερη. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εγγραφούν μέσω της ιστοσελίδας του Innovation Norway [https://bit.ly/2tX1eBm], ενώ σημειώνεται ότι θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει τόσο αναλυτική παρουσίαση του προγράμματος όσο και λεπτομερή επεξήγηση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων. Θα ακολουθήσουν αντίστοιχες ενημερωτικές ημερίδες ανά την Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη (02/04), στο Ηράκλειο (9/04) και στην Πάτρα (11/04). Οι χώροι διεξαγωγής των ημερίδων θα αναρτηθούν στην επίσημη ιστοσελίδα του Innovation Norway, από όπου και οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να κάνουν την αντίστοιχη εγγραφή. Διαχειριστής και αποκλειστικός αρμόδιος για την αξιολόγηση, επιλογή και εποπτεία των έργων, καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος καθώς και για την εκταμίευση της χρηματοδότησης, είναι ο οργανισμός Innovation Norway, μια κρατική επιχείρηση της Νορβηγίας η οποία υπάγεται στο υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας και ενεργεί χωρίς κανέναν ενδιάμεσο ελληνικό φορέα. Παράλληλα, η χρηματοδότηση, μέσω του προγράμματος «Business Innovation Greece», μπορεί να συνδυαστεί με εγγυήσεις μέσω του Ελληνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ETEAN), το οποίο είναι συνεργάτης του Innovation Norway στην Ελλάδα.

23

Τι είδους έργα μπορούν να χρηματοδοτηθούν 1. Καινοτομία στην πράσινη βιομηχανία - Μείωση και επαναχρησιμοποίηση Η καινοτομία στην πράσινη βιομηχανία αφορά διάφορους τομείς και μια ευρεία γκάμα επιχειρήσεων, όπως η ανάπτυξη και η εμπορία βελτιωμένων οικολογικών πρακτικών καθώς και μια πιο φιλική προς το περιβάλλον διαδικασία παραγωγής. Το πρόγραμμα ενθαρρύνει την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που σχετίζονται με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ηλιακή, αιολική και βιομάζα) και με τεχνολογίες για την ενεργειακή αποδοτικότητα, την αποθήκευση ενέργειας αλλά και τη διαχείριση του νερού στα νησιά. Επιπλέον, χρηματοδοτεί και καινοτόμες οικολογικές λύσεις στη βιομηχανία των τροφίμων, των κατασκευών αλλά και της διαχείρισης αποβλήτων. Στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων μέσω της μείωσης κατανάλωσης ενέργειας, νερού και πετρελαίου αλλά και μέσω της χρηστής διαχείρισης των πρώτων υλών.

2. Γαλάζια ανάπτυξη - Διαφοροποίηση των επιχειρήσεων Το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων λύσεων για τον ναυτικό και ναυτιλιακό τομέα. Ειδικότερα θα ενθαρρύνει τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών σκαφών και των φεριμπότ, την ανάπτυξη του παραθαλάσσιου και θαλάσσιου τουρισμού, την ανάπτυξη επιχειρήσεων βιοοικονομίας. Επικεντρώνεται στην προώθηση καινοτόμων τεχνολογιών και λύσεων για την προμήθεια νερού στα νησιά, συμπεριλαμβανομένης και της αφαλάτωσης, για τη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων –ειδικά των πλαστικών αποβλήτων στους ωκεανούς– αλλά και για τη βέλτιστη χρήση των απορριμμάτων που παράγονται από την αλιεία. Να σημειωθεί ότι στην περίπτωση των υδατοκαλλιεργειών και της παράκτιας αλιείας το πρόγραμμα υποστηρίζει την καινοτομία αλλά όχι τις επενδύσεις.

3. Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ/ICT) Οι τεχνολογικές λύσεις Πληροφορικής και Επικοινωνίας δημιουργούν ευκαιρίες με δυνητικά υψηλή καινοτομία και πράσινο οικολογικό αποτύπωμα. Το Πρόγραμμα στοχεύει στην διεύρυνση των λύσεων για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων στον τομέα του ICT μέσω καινοτόμων προϊόντων.