CINEMART 080220

ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ

Λίγο πριν τα Οσκαρ... Θυμόμαστε τα γεγονότα, τα πρόσωπα, ελληνικές και ξένες ταινίες τη δεκαετία που έφυγε και ρίχνουμε μια πρώτη ματιά στις ταινίες που θα έρθουν

Κολοκοτρώνη 8 ΤΚ 10561, Αθήνα ΤΗΛ.: 211 1045000 ΦΑΞ: 211 1045175 ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Νικόλας Βουλέλης ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Σωτήρης Μανιάτης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΝΘΕΤΟΥ - ΚΕΙΜΕΝΑ Λήδα Γαλανού l.galanou@efsyn.gr ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΙΑ Παρή Σπίνου p.spinou@efsyn.gr ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΥΛΗΣΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ Αγνή Κατσιούλα a.katsioula@efsyn.gr ΔΙΟΡΘΩΣΗ Σταυρούλα Ματζώρου Ιωάννα Μαργιώκη ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Λήδα Θωμάκου

Α

ν το σινεμά απεικονίζει τη ζωή (και το αντίστροφο, φυσικά), το σινεμά αυτής της δεκαετίας, που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2010 και τελείωσε

παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2020, απεικόνισε ό,τι εμείς βιώσαμε και κρατάμε στο μυαλό μας. Το πέρασμα από το φιλμ, ως μέσο κινηματογράφησης και προβολής στις αίθουσες, στη βασιλεία του DCP και στην καταλυτική δημοτικότητα της streaming πλατφόρμας. Το υπερηρωικό fun, τα τρομοκρατικά χτυπήματα, νέα πρόσωπα, δημιουργούς που είδαμε να ωριμάζουν υπέροχα, την Ελλάδα της κρίσης, το σινεμά της να δίνει μάχη στο εσωτερικό για μια

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΤΥΠΟΥ Γιώργος Αγγελής ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ Καίτη Βλάχου ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Αντιγόνη Σπανοπούλου

λειτουργική και ενιαία κινηματογραφική πολιτική – και να αναγνωρίζεται για τον δυναμισμό και την ποικιλομορφία του στο εξωτερικό. Ενα πέρασμα, χρόνο χρόνο, από το σινεμά της δεκαετίας είναι αυτό το τεύχος και, μαζί, ένα φυλλομέτρημα του άλμπουμ της ζωής μας τα τελευταία δέκα χρόνια. ΛΗΔΑ ΓΑΛΑΝΟΎ

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Α.Ε. * Χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα συνεντεύξεων των Ερσης Δάνου και Βένας Γεωργακοπούλου

4

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Το τέλος του ΚΑΝΕΙΣ δεν καταλαβαίνει τις ριζικές αλλαγές στην Ιστορία όταν τις ζει – κι όμως, η δεκαετία του 2010 θα είναι για πάντα σημείο αναφοράς για δύο από τις καθοριστικότερες αλλαγές στο κινηματογραφικό σύμπαν: το πέρασμα από το φιλμ στο ψηφιακό μέσο και τη μετακίνηση από τη θέαση στην αίθουσα στη streaming προβολή των ταινιών στο σπίτι. Κι οι δύο αυτές μεταβολές ξεκίνησαν ήδη από την πρώτη χρονιά της δεκαετίας και ακόμα προσπαθούμε να τις βολέψουμε. Ξεκινώντας από την Αμερική, της οποίας τις τεχνολογικές τάσεις ακολουθεί ο παγκόσμιος κινηματογράφος, η δεκαετία άρχισε με το 80% των ταινιών να γυρίζονται σε φιλμ. Το ότι εκείνα τα χρόνια συνέπεσαν με τη μεγάλη οικονομική κρίση στη χώρα άφησε το αποτύπωμά του στην κινηματογραφική βιομηχανία: η Technicolor έκλεισε τα λίγα εργαστήρια που διατηρούσε, η Fujiilm σταμάτησε να παράγει κινηματογραφικό φιλμ, η Kodak πτώχευσε, παρά τις προσπάθειες

8-9 Φεβρουαρίου 2020

σινεμά όπως το ξέραμε δημιουργών του σινεμά να ανατρέψουν την καθοδική πορεία της. Οι απόψεις για το μέσο που κάνει τις ταινίες να κρατούν αιώνια εξουδετέρωναν η μία την άλλη. Οι κόπιες σε φιλμ του «Τιτανικού» καταστράφηκαν από τις πολλές προβολές. Το ψηφιακό «Toy Story 2» κόντεψε να εξαφανιστεί για πάντα όταν κατά λάθος διαγράφηκαν τα περισσότερα αρχεία της ταινίας. Το 2013, το σ τού ν τιο τ ης Paramount έστειλε, στην Αμερική και στον υπόλοιπο κόσμο, την τελευταία ταινία του σε φιλμ, το «Anchorman 2». Οι κινηματογράφοι είχαν ήδη αρχίσει τις πολυέξοδες μετατροπές των μηχανών προβολής τους, στη δική μας πλευρά του κόσμου και με επιδότηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Την ίδια χρονιά, ο «Λύκος της Wall Street» του Μάρτιν Σκορσέζε ήταν η πρώτη μεγάλης εμβέλειας ταινία που διανεμήθηκε στην υφήλιο μόνο σε ψηφιακό φορμά – τι γλυκιά ειρωνεία, να ισχύσει αυτό για ταινία του σκηνοθέτη που, περισσότερο απ’

όλους, αγωνίζεται προσωπικά για τη συντήρηση κλασικών ταινιών σε φιλμ. Ο Σκορσέζε βρέθηκε στην πρώτη γραμμή και της «άλλης» καθοριστικής αλλαγής στην κινηματογραφική βιομηχανία. Ηδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, νέες εταιρείες διεκδικούσαν μερίδιο της αγοράς. Το τηλεοπτικό ΗΒΟ, προχωρώντας σε παραγωγή ταινιών που διαγωνίστηκαν για τα μεγάλα κινηματογραφικά βραβεία, η Amazon. Φυσικά το Netlix: αυτός που επρόκειτο να γίνει ο καινούργιος κολοσσός στην κινηματογραφική παραγωγή, ακόμα επένδυε –με ποσά που ξεπερνούσαν τα 5 δισ. δολάρια– στην αγορά δικαιωμάτων παλαιότερων ταινιών για συνδρομητική θέαση, video on demand. Φέτος, το 2020, το Netlix, παραγωγός του «Ιρλανδού» του Σκορσέζε και της «Ιστορίας γάμου» του Νόα Μπόμπακ, είναι το στούντιο με τις περισσότερες υποψηφιότητες για βραβεία Οσκαρ. Ο κινηματογραφικός κόσμος έχει αλλάξει.

2010 5

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2010 Columbia Tristar Marketing Group

6

«The Social Network» του Ντέιβιντ Φίντσερ Ή, πώς μια ταινία μπορεί ταυτόχρονα να πιάνει τον παλμό της εποχής και να είναι προφητική. Ενας φοιτητής του Χάρβαρντ, ονόματι Μαρκ Ζάκερμπεργκ, έχει μια καθοριστική έμπνευση. Δημιουργεί ένα εργαλείο, ένα site κοινωνικής δικτύωσης, το οποίο ονομάζει Facebook – είναι ο δικός του τρόπος να κοινωνικοποιηθεί. Η πορεία του ξεκινά με μηνύσεις – θα καταλήξει εκεί στην πραγματικότητα, όχι στο σινεμά, μία δεκαετία αργότερα. Με πρωταγωνιστή του τον Τζέσι Αϊζενμπεργκ –και ακόμα τον Αντριου Γκάρφιλντ, τον Τζάστιν Τίμπερλεϊκ, τον Αρμι Χάμερ και τη Ρούνι Μάρα, όλους στα πρώτα βήματά τους στο σινεμά–, ο Ντέιβιντ Φίντσερ κάνει ένα αριστουργηματικό κοινωνικό θρίλερ που, ταυτόχρονα, σημαίνει τόσο περισσότερα. Η δεκαετία ξεκινά μ’ έναν ζοφερό πρόλογο, ένα κυνικό, μοναχικό ταξίδι. Μια ταινία που, πια, έχει πάρει τη θέση της στην ακριβή απεικόνιση όσων ορίζουν σήμερα το προφίλ μιας κοινωνίας που επιλέγει το hide.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2010 7

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Inception» του Κρίστοφερ Νόλαν Τόσο αινιγματικό, που οι απορίες του διαρκούν ακόμα, που ο τίτλος του έχει περάσει στο λεξιλόγιο της ποπ κουλτούρας για ό,τι επαναλαμβανόμενο, ανεξήγητο, meta, για μια ζωή που ξετυλίγεται, σαν διαφάνεια, πάνω σε μια άλλη ζωή, χωρίς να ξέρεις ποια είναι η πραγματική. Ο σκελετός είναι απλός: ένας κλέφτης εταιρικών μυστικών αναλαμβάνει μια παράτολμη αποστολή: να φυτέψει μια ιδέα στο μυαλό του CEO μιας μεγάλης εταιρείας, ταξιδεύοντας στο όνειρό του. Ο Λεονάρντο ντι Κάπριο και

ο Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ πρωταγωνιστούν, η Μαριόν Κοτιγιάρ χάνει το γοβάκι της με ανεπανάληπτο τρόπο, το φινάλε προκαλεί, σήμερα, εξίσου πολλές ερμηνείες με τότε. Η ταινία είναι υποψήφια για οκτώ Οσκαρ, κερδίζει τα τέσσερα, ανάμεσά τους για την εμβληματική φωτογραφία του Γουόλι Φίστερ. Εκτός από όλες τις άλλες επιτυχίες της, η ταινία ευθύνεται για το come back της… σβούρας, την οποία πια κανείς δεν ταυτίζει με παιδικό παιχνίδι, αλλά με παιχνίδι του χρόνου και της συνείδησης.

«Ο θείος Μπούνμι θυμάται τις προηγούμενες ζωές του» του Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουν Ο εκλεκτικός δημιουργός από την Ταϊλάνδη, με το απολύτως ιδιοσυγκρασιακό σινεμά του, δείχνει πώς ο μαγικός ρεαλισμός μπορεί να γίνει ποπ, πώς το σινεμά του φανταστικού μπορεί να είναι αγνά καλλιτεχνικό. Ο θείος Μπούνμι περιπλανιέται στη ζούγκλα της ανθρώπινης ύπαρξης, διαγράφοντας τον κύκλο της ζωής ξανά και ξανά, συναντώντας την απώλεια, την ευτυχία, τον άνθρωπο που

αγάπησε περισσότερο κι έχασε, έστω και ως έναν τεράστιο πίθηκο με φωτεινά κόκκινα μάτια. Υπαρξιακό δοκίμιο και παιδικό παιχνίδι, αυτή η ταινία δεν μοιάζει με καμιά άλλη – εκτός από τις ταινίες του Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουν. Εξωτική και σοφή, παίρνει τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κανών, με τον πρόεδρο της τότε διοργάνωσης, Τιμ Μπέρτον, έναν άλλο, διαφορετικό παραμυθά.

8

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Στη Χώρα των Μαγικών Πλασμάτων» του Σπάικ Τζόουνς. Ενα αγόρι αποδρά από την οικογένειά του σ’ ένα μαγικό νησί, κατοικημένο από αλλόκοτες μα τόσο τρυφερές υπάρξεις.  «Τα παιδιά είναι εντάξει» της Λίσα Τσολοντένκο. Για πρώτη φορά στο mainstream αμερικανικό σινεμά αποτυπώνεται με ακρίβεια, ειλικρίνεια και ομορφιά η νέα μορφή οικογένειας, με πρότυπο αυτήν της Ανέτ Μπένινγκ και της Τζούλιαν Μουρ.  «Είμαι ο έρωτας» του Λούκα Γκουαντανίνο. Η Τίλντα Σουίντον ζει τον μεγάλο, απαγορευμένο έρωτα μέσα στα ομορφότερα κτίσματα του Μιλάνου και στη γεμάτη χυμούς φύση της Λομβαρδίας.  «Γνήσιο αντίγραφο» του Αμπάς Κιαροστάμι. Η δύναμη της σύμπτωσης, της μοίρας και των λέξεων, σ’ ένα λυρικό ρομάντζο του Ιρανού μετρ, με πρωταγωνίστρια τη Ζιλιέτ Μπινός.  «Μεταξύ θεών και ανθρώπων» του Ξαβιέ Μποβουά. Με την απειλή τρομοκρατών, μια χούφτα μοναχών εγκλωβίζεται σ’ ένα μοναστήρι στην Αλγερία και καλείται ν’ αποφασίσει αν θα μείνει ή θα φύγει, αν η επιθυμία για ζωή είναι πιο δυνατή από την πίστη.

Box Office Η αρχή της δεκαετίας βρίσκει τα νούμερα στο box oice μακριά από τις επιτυχίες του ενός εκατομμυρίου εισιτηρίων των προηγούμενων χρόνων. Πρώτη ταινία σε εισπράξεις στην Ελλάδα, το «Inception» του Κρίστοφερ Νόλαν, με 422.000 εισιτήρια. Ακολουθεί μια… αλλιώτικη εκδοχή του Περσέα στην «Τιτανομαχία», με 380.000 εισιτήρια. Στην τρίτη θέση του box oice της χρονιάς θρονιάζεται το «I Love Karditsa», με 354.000 εισιτήρια πανελλαδικά. Αν το box oice σημειώνει πτωτική τάση, το ίδιο κάνουν και οι χρηματοδοτήσεις για την παραγωγή ταινιών στα αμερικανικά στούντιο και στις μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες. Η (προσωρινή, αλλά ορμητική) απάντηση βρίσκεται σε μια διαδικτυακή εταιρεία που αφήνει γερά το αποτύπωμά της: λέγεται Kickstarter και μας διδάσκει τον όρο «crowdfunding» που μπαίνει στο κινηματογραφικό λεξιλόγιό μας.

 «Ο λόγος του βασιλιά» του Τομ Χούπερ. Ο Κόλιν Φερθ υποδύεται τον βασιλιά Γεώργιο Στ', ο Τζέφρι Ρας τον λογοθεραπευτή του, εμψυχωτή και φίλο του, σε μια έξυπνη και τρυφερή ταινία που κερδίζει τέσσερα Οσκαρ: Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σεναρίου και Α' Ανδρικού Ρόλου για την υπέροχα διστακτική ερμηνεία του Φερθ.  «Ενας άνδρας μόνος» του Τομ Φορντ. Ο Τζορτζ, κομψός, μελαγχολικός, διανοούμενος, προσπαθεί να αντιμετωπίσει την απώλεια του συντρόφου του. Κόλιν Φερθ #2 της σεζόν, αυτή τη φορά ως πρωταγωνιστής του κινηματογραφικού ντεμπούτου του εμπνευσμένου σχεδιαστή μόδας.  «Μια χρονιά ακόμα» του Μάικ Λι. Ο Τζιμ Μπρόντμπεντ και η Λέσλι Μάνβιλ υποδύονται ένα παντρεμένο ζευγάρι που με την πάροδο των τεσσάρων εποχών του χρόνου, με την πάροδο των χρόνων, προσπαθεί να διατηρήσει γύρω του τον κλοιό φίλων και αγαπημένων. Ενα σεναριακό, συναισθηματικό και ερμηνευτικό αριστούργημα για τη μικρή ζωή συνηθισμένων ανθρώπων.  «Ο απίθανος κύριος Φοξ» του Γουές Αντερσον. Ο αλεπούδος κύριος Φοξ, παράτολμος και ρισκαδόρος, προσπαθεί να διασώσει την κοινότητα των ζώων μιας φάρμας από την απειλή του γαιοκτήμονα. Το animation σε αξιαγάπητη αλλά και σοφιστικέ εκτέλεση, με τις φωνές του Τζορτζ Κλούνεϊ, της Μέριλ Στριπ και του Μπιλ Μάρεϊ.

 «Ο όρμος» του Λούι Ψυχογιός. Ενα ακτιβιστικό ντοκιμαντέρ καταγγέλλει την αλιεία δελφινιών στην Ιαπωνία. Η ταινία όχι μόνο κερδίζει το Οσκαρ, αλλά αποτελεί κι ένα από τα λίγα δείγματα σινεμά που καταφέρνουν να έχουν χειροπιαστό αντίκτυπο στον κόσμο, έστω για μερικά χρόνια – η αλιεία δελφινιών επιτράπηκε ξανά στην Ιαπωνία πέρσι.

10

Cinemart

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α «ΝήSOS»

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΧΡΟΝΙΑ, μία από τις τελευταίες, που το ελληνικό κοινό βλέπει μαζικά ελληνικές ταινίες – με πρώτη τη τάξει το «ΝήSOS», σε σκηνοθεσία Χρήστου Δήμα, που βγαίνει ακριβώς πάνω στην αλλαγή του έτους και σημειώνει μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες της δεκαετίας. Η τάση είναι προς την κωμωδία, άλλοτε περισσότερο κι άλλοτε λιγότερο καλόγουστη: το «I Love Karditsa» είναι το πρώτο κινηματογραφικό βήμα του Στράτου Μαρκίδη στη νέα χιλιετία, θα ακολουθήσουν κι άλλα ανάλογα. Το «Ζητείται ψεύτης» του Ιεροκλή Μιχαηλίδη, με πρωταγωνιστές τον ίδιο και τη Ζέτα Μακρυπούλια, σέρνει τον χορό των ριμέικ παλιών ελληνικών κωμωδιών. Οι «Επικίνδυνες μαγειρικές» δίνουν τόπο στη μεγάλη οθόνη για την Κάτια Ζυγούλη, ανάμεσα στον Γιώργο Χωραφά και τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη. Την ίδια στιγμή, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος σκηνοθετεί «Τα οπωροφόρα της Αθήνας», επικεντρώνοντας γι’ άλλη μια φορά την κάμερά του πάνω στο εκφραστικό πρόσωπο του Λευτέρη Βογιατζή και τις επίσης εκφραστικές γειτονιές της πόλης. Ο Νίκος Περάκης γυρίζει, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, το ολόφρεσκο «Artherapy», αποδεικνύοντας ότι η καρδιά του χτυπά νεανικά. Ο Ρένος Χαραλαμπίδης σπάει κόκαλα με το μαύρο χιούμορ του στα «4 μαύρα κοστούμια», παρέα με τους Αλκη Παναγιωτίδη, Γιάννη Ζουγανέλη και Τάκη Σπυριδάκη. Ο Γιάννης Οικονομίδης συνεχίζει να ανατέμνει βασανιστικά τη νεοελληνική κοινωνία στον «Μαχαιροβγάλτη». Ο Αγγελος Φραντζής γυρίζει το «Μέσα στο δάσος», μια σχεδόν πειραματική ερωτική ιστορία, χρησιμοποιώντας

«4 μαύρα κοστούμια»

«Ακαδημία Πλάτωνος»

«Στρέλλα»

2010 11 «Τα οπωροφόρα της Αθήνας»

«Κυνόδοντας»

«Επικίνδυνες μαγειρικές»

μόνο μία ψηφιακή φωτογραφική μηχανή: η συζήτηση για το DIY σινεμά παίρνει φωτιά. Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποκτά νέο διευθυντή, τον διεθνώς αναγνωρισμένο –αλλά και διευθυντή προγράμματος του οργανισμού– Δημήτρη Εϊπίδη. Ως αποτέλεσμα της δράσης Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη, ιδρύεται η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και διοργανώνει την πρώτη τελετή απονομής των βραβείων της: Καλύτερη Ταινία ο «Κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιμου, που κερδίζει και το Βραβείο Σκηνοθεσίας. Α' Ανδρικού Ρόλου στον Αντώνη Καφετζόπουλο για την «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου. Α' Γυναικείου Ρόλου στη Μίνα Ορφανού, τη διεμφυλική πρωταγωνίστρια της «Στρέλλας» του Πάνου Χ. Κούτρα. Ο Βαρδής Μαρινάκης κάνει το σκηνοθετικό ντεμπούτο του με το «Μαύρο λιβάδι», ένα σινεμά πνευματικό και φυσιολατρικό και, μαζί, συστήνει τους πρωτοεμφανιζόμενους στη μεγάλη οθόνη πρωταγωνιστές του, τη Σοφία Γεωργοβασίλη και τον Χρήστο Πασσαλή, της… οικογένειας του «Κυνόδοντα». Ο Σύλλας Τζουμέρκας σκηνοθετεί την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, «Χώρα Προέλευσης», και μ’ αυτήν συμμετέχει στο τμήμα Ορίζοντες του Φεστιβάλ Βενετίας – κατευθείαν διεθνής. Στη γέννηση της ελληνικής κρίσης, ο Γιώργος Ζώης καταγράφει και μαζί προαναγγέλλει την τραγωδία, με τη μικρού μήκους ταινία του «Casus Belli». Ενα γεμάτο καρότσι του σούπερ μάρκετ μπροστά στη Βουλή γίνεται μία από τις πιο αναγνωρίσιμες, ταυτισμένες με την κρίση, εικόνες.

12

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η γυναικεία δύναμη του «Attenberg»

Haos Film 2010

Η Αθηνά-Ραχήλ Τσαγγάρη έχει γυρίσει από την Αμερική. Εχει κάνει μια κάποια αίσθηση στο φεστιβαλικό κύκλωμα με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, «Η διαρκής αναχώρηση της Πέτρα Γκόινγκ», και είναι έτοιμη για περισσότερα. Το «Attenberg» γυρίζεται στα Ασπρα Σπίτια και είναι μια ιστορία βαθιά ελληνική, μια ταινία απόλυτα διεθνής. Ηρωίδα είναι η Μαρίνα που, μαζί με την κολλητή της, κάνει πρόβες για την ενηλικίωσή της – βλέποντας ντοκιμαντέρ για τη φύση, κάνοντας πειράματα με το σώμα της, με το σεξ, με τον θάνατο. Πρωταγωνίστρια είναι μια νέα, όμορφη Γαλλίδα ηθοποιός που ζει στην Αθήνα, η Αριάν Λαμπέντ - εκείνη κερδίζει το Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και η ταινία κάνει μια θαυμαστή πορεία στο εξωτερικό. Η Αθηνά Τσαγγάρη γίνεται η Ελληνίδα παραγωγός και σκηνοθέτρια με το εντονότερο στίγμα, καθοριστική σ’ αυτό που χαρακτηρίστηκε «Greek weird wave», που όλοι οι δημιουργοί του, στην πορεία, το αποκήρυξαν για να προχωρήσουν στις προσωπικές, θεαματικές τους διαδρομές.

Η κινηματογραφική γέννηση της Τζένιφερ Λόρενς

Είναι Φεβρουάριος και το Φεστιβάλ Βερολίνου μιλά μόνο για μία αποκάλυψη. Η Νεοϋορκέζα Ντέμπρα Γκράνικ παρουσιάζει τη δεύτερη ταινία της, το «Στην καρδιά του χειμώνα», στην οποία πρωταγωνιστεί μια 20χρονη, πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιός που λέγεται Τζένιφερ Λόρενς και μοιάζει ικανή για τα πάντα. Στα χρόνια που θα ακολουθήσουν θα δοκιμάσει, πράγματι, τα πάντα, θα γίνει διάσημη και η πιο ακριβοπληρωμένη ηθοποιός του κόσμου για δύο συνεχόμενα έτη, θα αποκτήσει fans και θα κερδίσει Οσκαρ. Το τέλος της δεκαετίας τη βρίσκει σε μια κάμψη – και τι πειράζει; Τώρα είναι μόλις 30.

8-9 Ιανουαρίου 2020

2010 13

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Ο Ρόμπερτ και η Κρίστεν Η αρχή της δεκαετίας θα τους βρει πρωταγωνιστές του εμβληματικού, πια, «Twilight Saga», εφηβικά ινδάλματα, ερωτεύσιμους σταρ, ερωτευμένους μεταξύ τους, μετά όχι. Η Αμερικανίδα Κρίστεν Στιούαρτ και ο Βρετανός Ρόμπερτ Πάτινσον θα διανύσουν τα χρόνια με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο. Θα πατήσουν γερά πάνω στην υπερμεγέθη επιτυχία τους και θα διεκδικήσουν κι οι δύο μια θέση στο καλλιτεχνικό σινεμά, με εμπνευσμένες, τολμηρές επιλογές. Το τέλος της δεκαετίας βρίσκει εκείνην και σκηνοθέτρια, έχοντας συμμετάσχει σε ταινίες των Γούντι Αλεν, Ολιβιέ Ασαγιάς, εκείνον να έχει πρωταγωνιστήσει για τον Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, τον Βέρνερ Χέρτσογκ, την Κλερ Ντενί. Το μέλλον τους δεν προβλέπει καμία έκλειψη.

Η μοναδικότητα της Κάθριν Μπίγκελοου Τον Μάρτιο, η Αμερικανίδα δημιουργός Κάθριν Μπίγκελοου γίνεται η πρώτη γυναίκα που κερδίζει το Οσκαρ Σκηνοθεσίας στην ιστορία του θεσμού για την ταινία της «The Hurt Locker». Μαζί κερδίζει το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας, ως παραγωγός του φιλμ, κι ακόμα τέσσερα Οσκαρ. Ο πρώην σύζυγός της και συναγωνιζόμενος εκείνη τη χρονιά, Τζέιμς Κάμερον, τη χειροκροτεί όρθιος. Παραμένει η μοναδική γυναίκα που έχει κερδίσει το Οσκαρ Σκηνοθεσίας.

AP Photo / Laurent Rebours

Πρωτοπορία ετών 80 Ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ ήταν πάντα μπροστά από την εποχή του και αυτό δεν αλλάζει. Με το «Film Socialisme» ανατρέπει ξανά, για όσους είναι πρόθυμοι να τον ακολουθήσουν, την κινηματογραφική φόρμα με μια ταινία-δοκίμιο που αγγίζει το transmedia. Οσο υπάρχει εκείνος, το σινεμά δεν γερνά.

14

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

AP Photo / Dimitri Messinis

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2011 15

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Αποκωδικοποιώντας την ελληνική κρίση ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΏΤΗ ΧΡΟΝΙΑ όπου έχουμε μπει πραγματικά στα βαθιά. Οσο ο ελληνικός λαός βιώνει την οικονομική και, κατά συνέπεια, κοινωνική κρίση, ο υπόλοιπος κόσμος, με τρόπο επιφανειακό ή βαθύτερο, προσπαθεί να συνειδητοποιήσει και να συνοψίσει τι αλλαγή συντελείται στην Ελλάδα. Είναι η εποχή που αρχίζει ν’ ακούγεται η ατάκα της θεσμικής ευθυνοφοβίας, το χαρακτηριστικό «όταν δεν υπάρχουν χρήματα υπάρχει μεγαλύτερη δημιουργικότητα». Παρ’ όλα αυτά, το ελληνικό σινεμά είναι περιζήτητο και θριαμβεύει στο εξωτερικό – και ποιος καλύτερος τρόπος να μιλήσεις για μια χώρα κι έναν πολιτισμό, από την (κινηματογραφική) τέχνη. Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι είναι η πρώτη μεγάλη διοργάνωση που επιλέγει να ρίξει τον προβολέα στη σύγχρονη Ελλάδα. Παρουσιάζει ένα, κεντρικό στο πρόγραμμά του, αφιέρωμα στο ελληνικό σινεμά της νεότερης γενιάς, μιλώντας για «μια υψηλού επιπέδου προσωπική προσέγγιση που διαμορφώνει ισχυρές δηλώσεις για την κοινωνία του παρελθόντος και του παρόντος» και για «δημιουργούς που ξεπερνούν τις προσδοκίες και δείχνουν ατρόμητοι στο να ταρακουνούν τις συμβάσεις». Από εκείνο το σημείο, τα διεθνή φεστιβάλ παίρνουν αμπάριζα και αξιοποιούν τις νέες ελληνικές ταινίες για να προκαλέσουν τη συζήτηση για την «ελληνική τραγωδία». Τα φιλμ που πρωταγωνιστούν στα αφιερώματα είναι εκείνα που είχαν και τη δύναμη να ταξιδέψουν: η «Στρέλλα» του Πάνου Χ. Κούτρα, ο «Κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιμου, η «Ιστορία 52» του Αλέξη Αλεξίου, το «Attenberg» της Αθηνάς Τσαγγάρη, η «Χώρα Προέλευσης» του Σύλλα Τζουμέρκα, η «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου, το «Wasted Youth» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, που είναι και η χρονιά του. Η Ευρώπη κι ο κόσμος «διαβάζουν» τις ταινίες για να επαναπροσδιορίσουν την Ελλάδα· στο εσωτερικό, μόνο ένας μικρός πυρήνας αναγνωρίζει την αξία τους.

16

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Το άλογο του Τορίνο» του Μπέλα Ταρ

2011 - Fox Searchlight

Αυτή είναι η τελευταία ταινία του Ούγγρου ποιητή της εικόνας – και τι τρόπος ν’ αποχαιρετήσεις το σινεμά! Σε μια απομονωμένη καλύβα που τη χτυπά ο άνεμος ζει ένας γέροντας αγρότης με την κόρη του. Η ζωή τους κυλά πιστή σε μια μονότονη ρουτίνα. Εκείνη τον ντύνει, πηγαίνει να φέρει νερό, τρώνε πατάτες, στη σιωπή. Καθώς το άλογό τους αρνείται να συνεχίσει να ζει, παίρνει μαζί και την τελευταία τους ελπίδα. Λυρικός, μινιμαλιστής, φιλόσοφος, ο Μπέλα Ταρ κάνει μια ταινία βιβλικού βάρους και φαινομενικής (μόνο) απλότητας, για το τέλος του ανθρώπου ή, πάντως, της ανθρωπιάς. Το «Αλογο του Τορίνο» βραβεύεται στο Φεστιβάλ Βερολίνου και ο σκηνοθέτης γίνεται δάσκαλος.

«Το δέντρο της ζωής» του Τέρενς Μάλικ Ξεκινώντας από το Τέξας του 1956, στο σπίτι μιας οικογένειας και στο δικό τους, μικρό, πολυδιάστατο σύμπαν, ο Τέρενς Μάλικ, ο πάπας του σύγχρονου λυρικού σινεμά, χτίζει μια αφοπλιστική ταινία για το θαύμα της γέννησης, του θανάτου και όλων αυτών που μεσολαβούν. Μια ταινία, δηλαδή, για το θαύμα της ζωής. Το καλό και το κακό, το ανθρώπινο και το θείο, η δράση και η συνείδηση, η γυναίκα και η φύση, ο άνδρας και ο Θεός, όλα συνυφαίνονται σ’ ένα μοτίβο επαναλαμβανόμενο και, κάθε φορά, εκπληκτικό, χαράσσοντας με ομορφιά, μεγαλείο και θλίψη την ανθρώπινη πορεία, με κάποιες από τις ομορφότερες εικόνες που πέρασαν από τη μεγάλη οθόνη τις τελευταίες δεκαετίες, αντάξιες του μεγάλου, επιβλητικού, μυστηριακού θέματος της ταινίας: του κύκλου της ανθρώπινης ζωής. Μέσα στη δεκαετία, ο ακριβοθώρητος σκηνοθέτης θα κάνει έξι ταινίες: ώς τότε, απ’ όταν ξεκίνησε, με το «Badlands», το 1976, είχε κάνει μόνο τέσσερις. Στο «Δέντρο της ζωής», ο Μάλικ δίνει νέο περιεχόμενο στις ερμηνείες του Μπραντ Πιτ, του Σον Πεν και συστήνει στον κόσμο την αιθέρια κοκκινομάλλα Τζέσικα Τσαστέιν. Το φιλμ κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κανών και βρίσκεται υποψήφιο για τρία Οσκαρ – Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Φωτογραφίας για τον σπουδαίο Εμανουέλ Λουμπέσκι.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2011 17 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Το δέρμα που κατοικώ» του Πέδρο Αλμοδόβαρ Ο αγαπημένος μας Ισπανός μετρ μεγαλώνει και το σινεμά του ωριμάζει με τον ομορφότερο τρόπο. Αυτή είναι η ιστορία του Ρομπέρ, ενός πλαστικού χειρουργού με μια εμμονική αποστολή, να δημιουργήσει ένα τεχνητό δέρμα, μια πανοπλία που θ’ αντιστέκεται σε κάθε επίθεση. Αλλά ποιο είναι το κίνητρό του και ποια είναι η κοπέλα που, σαν πειραματόζωο, την έχει κλεισμένη σ’ ένα χρυσό κλουβί; Φόρος τιμής στο κλασικό σινεμά του Χίτσκοκ και του Ζορζ Φρανζί και ο Αντόνιο Μπαντέρας σε μια βαθιά συγκινητική, σαρωτική ερμηνεία, από εκείνες που μόνο ο Αλμοδόβαρ μπορεί να του εκμαιεύσει.

18

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Κάποτε στην Ανατολία» του Νουρί Μπιλγκέ Τζεϊλάν. Μια ομάδα αντρών ξεκινά ένα κοπιώδες ταξίδι, σε αναζήτηση ενός πτώματος. Η απέραντη στέπα γίνεται το πεδίο του υπαρξιακού συλλογισμού του Τούρκου δημιουργού, που κερδίζει το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάνες.  «The Artist» του Μισέλ Χαζαναβίσιους. Ο Ζαν Ντιζαρντέν, η Μπερενίς Μπεζό και το μικρό τεριέ τους, ο Αγκι, αναβιώνουν τη βωβή ρομαντική κομεντί – η ταινία βραβεύεται με πέντε Οσκαρ, καθώς η παγκόσμια κοινότητα κοιτάζει με νοσταλγία πίσω, στη χρυσή εποχή του Χόλιγουντ.  «Drive» του Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν. Ενας κασκαντέρ δουλεύει και ως οδηγός για τη διαφυγή εγκληματιών, σ’ αυτό το νουάρ με τα ποτισμένα νύχτα χρώματα, που γίνεται αυτόματα ποπ αναφορά, όχημα για τον Ράιαν Γκόσλινγκ και η ταινία μ’ ένα από τα πιο πολυακουσμένα soundtracks.  «Melancholia» του Λαρς φον Τρίερ. Σήμα κατατεθέν το slow motion του Δανού δημιουργού σε μια οικογενειακή υποδοχή του τέλους του κόσμου. Η Κίρστεν Ντανστ βραβεύεται στις Κάνες για τη μελαγχολική ερμηνεία της.  «Φιλενάδες» του Πολ Φιγκ. Ασπονδες φίλες ετοιμάζουν τη μελλόνυμφη κολλητή τους και φέρνουν τη γενική καταστροφή. Η ταινία, που κάποιοι τη λάτρεψαν και κάποιοι απλώς δεν την άντεξαν, σήμανε την αρχή της νέας αμερικανικής κωμωδίας.

Box Office Οι «Avengers» δεν έχουν έρθει ακόμη, όμως την επιτυχία τους, την κυριαρχία της Marvel, την υπερηρωική κατάκτηση της μεγάλης οθόνης προοικονομεί ο ένας από την ομάδα, ο «Captain America», με τη μορφή του Κρις Εβανς. Η ταινία κάνει το άνοιγμά της στην Αμερική με το θεαματικό νούμερο των 65,8 εκατ. δολαρίων, οριακά ξεπερνώντας τον «Thor» που προσγειώθηκε την ίδια χρονιά και άνοιξε με 65,7 εκατ. δολάρια κι ας ήταν πρώτη φορά που είδαμε τον Κρις Χέμσγουερθ να κρατάει το σφυρί του. Αν οι «Avengers» έρχονται, ο Χάρι Πότερ φεύγει. Το «Ο Χάρι Πότερ και οι Κλήροι του Θανάτου, Μέρος Β'», που ορίζει το φινάλε του franchise, φέρνει στα ελληνικά ταμεία το συγκινητικό νούμερο των 348.000 εισιτηρίων. Το box oice του ξεπερνούν οι «Πειρατές της Καραϊβικής: σε άγνωστα νερά», με 396.000 εισιτήρια – και αυτοί συνεχίζουν.

 «Το παιδί με το ποδήλατο» των Ζαν-Πιερ και Λικ Νταρντέν. Μια καλόκαρδη, σέξι κομμώτρια αναλαμβάνει να φιλοξενεί, τα Σαββατοκύριακα, ένα εγκαταλειμμένο αγόρι. Οι Βέλγοι αδελφοί Νταρντέν χρησιμοποιούν για πρώτη φορά μια σταρ σε ταινία τους, την υπέροχη Σεσίλ ντε Φρανς, και κερδίζουν, εξ ημισείας με το «Κάποτε στην Ανατολία», το Μεγάλο Βραβείο στις Κάνες.

 «127 ώρες» του Ντάνι Μπόιλ. Το πιο αγωνιώδες, κλειστοφοβικό θρίλερ της χρονιάς – και όχι μόνο για τη σκηνή όπου ο εγκλωβισμένος στον βράχο Τζέιμς Φράνκο αναγκάζεται να κόψει ο ίδιος το χέρι του.  «Blue Valentine» του Ντέρεκ Σιανφράνς. Ο ενθουσιασμός, ο έρωτας και η απομάκρυνση ενός ζευγαριού (Ράιαν Γκόσλινγκ, Μισέλ Γουίλιαμς), η ταινία που λιγότεροι είδαν, αλλά πολλοί θα τη θαύμαζαν περισσότερο από την «Ιστορία γάμου».

2010 - Fox Searchlight Pictures

 «Ενας χωρισμός» του Ασγκάρ Φαραντί. Ενα παντρεμένο ζευγάρι αντιμετωπίζει ένα δίλημμα ζωής, μια ταινία αποδεικνύει ότι μπορεί να έχει συναισθηματική νοημοσύνη, ο Ιρανός σκηνοθέτης γίνεται (ακόμα πιο) διάσημος και κερδίζει το Οσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας, βρίσκοντας την ευκαιρία να μιλήσει στους Αμερικανούς για την πατρίδα του.

 «Μαύρος κύκνος» του Ντάρεν Αρονόφσκι. Η φιλοδοξία μιας πρίμα μπαλαρίνας τη φέρνει κοντά στην παράνοια. Σκοτεινό μελόδραμα, camp αισθητική, τρόμος με αναφορές στον Κιούμπρικ, η ταινία αναδεικνύει τη Νάταλι Πόρτμαν με μια ερμηνεία απαιτήσεων.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

EUROKINISSI

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2011 19

ΕΠΡΟΚΕΙΤΟ ΝΑ ΜΙΛΑΜΕ χρόνια γι’ αυτόν – μέχρι και σήμερα, δηλαδή: ο υπουργός Πολιτισμού, με τη βοήθεια και τις εισηγήσεις σεπτών ανθρώπων του κινηματογράφου, μέχρι και του Κώστα Γαβρά, καταθέτει τον νέο Νόμο για τον Κινηματογράφο, γνωστό «Wasted Youth»

«Το τανγκό των Χριστουγέννων»

από τότε ως «Νόμο Γερουλάνου». Ακόμα δεν έχει εφαρμοστεί στην ολότητά του, ενώ ήδη απαιτεί αλλαγές. Παράλληλα, ο Γρηγόρης Καραντινάκης γίνεται ο πρώτος γενικός διευθυντής του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, ενώ

η συζήτηση σχετικά με τα φορολογικά κίνητρα για τις ξένες παραγωγές και συμπαραγωγές συνεχίζεται. Οι ελληνικές ταινίες βραβεύονται στο εξωτερικό. Ο «Αδικος κόσμος» του Φίλιππου Τσίτου, με πρωταγωνιστή τον Αντώνη Καφετζόπουλο, κερδίζει δύο βραβεία στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν. Το «Wasted Youth» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, μαρτυρώντας για πάντα το περιστατικό βίας που καθόρισε την ελληνική ιστορία της δεκαετίας, είναι η ταινία της επίσημης έναρξης του Φεστιβάλ του Ρότερνταμ. Στο… εσωτερικό, ο Σωτήρης Γκορίτσας σκηνοθετεί το «Απ’ τα κόκαλα βγαλμένα», σχολιάζοντας τα πρώτα χρόνια του ΕΣΥ και σκεπάζοντας το χάος του Δημοσίου με περιποιημένο σεμεδάκι. Ο Νίκος Κουτελιδάκης διασκευάζει το «Τανγκό των Χριστουγέννων» του Γιάννη Ξανθούλη και χαρίζει στον Γιάννη Στάνκογλου και τον Αντίνοο Αλμπάνη τον ωραιότερο χορό της καριέρας τους. Δύο νέοι σκηνοθέτες, ο Ζαχαρίας Μαυροειδής με τον «Ξεναγό» και ο Γιώργος Γεωργόπουλος με το «Tungsten», αποδεικνύουν το «η ισχύς εν τη ενώσει» και, σ’ ένα ζοφερό εμπορικό τοπίο για το ελληνικό σινεμά, βγάζουν τις ταινίες τους μαζί, σαν double bill.

EUROKINISSI / ΚΑΤΩΜΕΡΗΣ ΚΩΣΤΑΣ

«Απ’ τα κόκαλα βγαλμένα»

■ Τα “αντίο” της χρονιάς είναι τρανταχτά. Φεύγουν ο Μιχάλης Κακογιάννης, ο Θανάσης Βέγγος, ο Ντίνος Κατσουρίδης, αλλά και, τόσο πρόωρα, η Λουκία Ρικάκη.

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

AP Photo / Matt Sayles

20

Πολύ πριν από τον «Αστακό» και τον «Θάνατο του ιερού ελαφιού» και το διεθνές καστ και τον θρίαμβο της «Ευνοούμενης»: αυτή είναι η χρονιά του Γιώργου Λάνθιμου. Ο Ελληνας σκηνοθέτης ξεκινά το 2011 στο Λος Αντζελες. Ο «Κυνόδοντας» είναι υποψήφιος για το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας – και αυτή είναι η πρώτη φορά που ελληνική ταινία διαγωνίζεται για το βραβείο, μετά το 1977 και την «Ιφιγένεια» του Μιχάλη Κακογιάννη. Ο Λάνθιμος τελειώνει τη χρονιά στη Βενετία. Μαζί με τον συνεργάτη του, σταθερό συν-σεναριογράφο του, Ευθύμη Φιλίππου, κερδίζουν το Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ Βενετίας για τις «Αλπεις». Και από εκεί, πορεία μόνο για την κορυφή.

Photo by Joel Ryan / Invision / AP

Η χρονιά του Γιώργου Λάνθιμου (μία από…) Ηταν η χρονιά που παρουσίασε στο Φεστιβάλ Κανών το «Melancholia». Στη συνέντευξη Τύπου, σε μια ερώτηση για τη γερμανική καταγωγή του, ο Δανός μετρ της καρδιάς μας απάντησε: «Επί χρόνια πίστευα ότι ήμουν Εβραίος. Και χαιρόμουν γι’ αυτό. Μετά πληροφορήθηκα ότι έχω γερμανικό αίμα. Αρα είμαι απόγονος των ναζί. Τέλεια! Πάντα είχα μια κάποια κατανόηση για τον Χίτλερ. Καταλαβαίνετε τι εννοώ, τον άνθρωπο. Τον σκέφτομαι καμιά φορά μέσα στο καταφύγιο τις τελευταίες μέρες του κι αντιλαμβάνομαι τι μπορεί να περνούσε από το μυαλό του». Ξεκάθαρα μέρος του σαρδόνιου, κυνικού χιούμορ του Τρίερ, αλλά πώς κάνει κανείς χιούμορ με τον Χίτλερ; Το Φεστιβάλ Κανών τον ανακηρύσσει persona non grata και ο ίδιος δημοσιεύει φωτογραφία του με φιμωμένο στόμα. Μέχρι το 2018 που, περασμένα ξεχασμένα, επιστρέφει στις Κάνες με «Το σπίτι που έχτισε ο Τζακ». Εκεί τον κατηγορούν, απλώς, για μια κακή ταινία.

Λαρς φον Τρίερ, ο απαγορευμένος

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Photo by Eric Charbonneau/Invision / AP

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2011 21

Στο ασανσέρ με τον Ράιαν Γκόσλινγκ

AP Photo / Katy Winn

Η σιωπή του Ζαν Ντιζαρντέν Στη Γαλλία είναι χρόνια γνωστός, κάνει ταινίες από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, κυρίως ταινίες είδους, κωμωδίες, περιπέτειες. Χρειάζεται όμως το θάρρος και την έμπνευση του Μισέλ Χαζαναβίσιους για να τον αναδείξουν παγκόσμιο σταρ και, επιπλέον, έναν 40χρονο Ευρωπαίο γόη. Ο Ζαν Ντιζαρντέν πρωταγωνιστεί στο «The Artist», χωρίς να μιλά, αλλά μ’ ένα πρόσωπο τόσο εκφραστικό όσο των εμβληματικών ηθοποιών του βωβού κινηματογράφου. Το πέρασμά του στην Αμερική είναι θεαματικό, οι φωτογραφίσεις και οι συνεντεύξεις του (χωρίς μουστάκι, με μια ελαφριά, γαλλική προφορά στα αγγλικά του) μοιάζουν εξωτικές και ο Ντιζαρντέν κερδίζει το Οσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου και μια νέα, διεθνή καριέρα.

AP Photo / Joel Ryan

Δεν είναι ότι δεν τον γνωρίζαμε. Οσοι δεν τον είχαν πετύχει, σε… προεφηβική ηλικία, στο «Mickey Mouse Club», είχαν κλάψει μαζί του στο «Ημερολόγιο» ή είχαν γοητευτεί από την αυτοκαταστροφική γλυκύτητά του στο «Half Nelson». Ομως το 2011, ο Καναδός Ράιαν Γκόσλινγκ έγινε σταρ και άρχισε να εμφανίζεται στις λίστες με τους πιο σέξι άντρες του πλανήτη, χάρη στον Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν, το «Drive», το ύφος του, μαζί κυνικό κι ευάλωτο, κι ένα σατέν μπουφάν μ’ έναν σκορπιό στην πλάτη. Βοήθησε και το ότι την ίδια χρονιά έζησε τον ακαταμάχητο, καταδικασμένο έρωτά του με τη Μισέλ Γουίλιαμς στο «Blue Valentine».

Ο τυφώνας που λεγόταν Τζέσικα Τσαστέιν Τη μια μέρα δεν τη γνωρίζαμε, την επόμενη τη θαυμάζαμε παντού. Η τρυφερή κοκκινομάλλα με την εσωτερική δύναμη ήταν η ντελικάτη μητέρα στο «Δέντρο της ζωής» του Τέρενς Μάλικ, η μελαγχολική σύζυγος στον «Κοριολανό» του Ρέιφ Φάινς, απειλούμενη στο «Καταφύγιο» του Τζεφ Νίκολς, αντίπαλος της Ελεν Μίρεν στο «Χρέος» του Τζον Μάντεν, ελαφρόμυαλη ξανθιά (και υποψήφια για Οσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου) στις «Υπηρέτριες» του Τέιτ Τέιλορ, ντετέκτιβ στο «Texas Killing Fields» της Εϊμι Μαν και Σαλώμη στη «Σαλώμη» του Αλ Πατσίνο. Και αυτά μόνο για το 2011.

22

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Το υπερηρωικό ΑΠΟ ΤΟ 2007, η Marvel είχε την έμπνευση να ξεκινήσει μια (απεριόριστη) σειρά ταινιών βασισμένων στα comics της, όπου όχι απλώς οι ήρωες να συνδέονται, να δρουν μαζί, αλλά και ο καθένας, προοδευτικά, να αποκτά τη δική του ταινία ή, ακόμα καλύτερα, franchise. Αυτή ήταν η γέννηση του MCU ή Marvel Cinematic Universe: η πρώτη της φάση, πιο δοκιμαστική, λιγότερο θεαματική, τελείωσε με την ταινία που καθόρισε σε εισπράξεις και σε ύφος τη δεκαετία. Ηταν τον Μάιο του 2012 που βγήκαν στις αίθουσες –από την Disney πλέον, που είχε αγοράσει τη Marvel– οι «Avengers» του Τζος Γουίντον, η πρώτη ταινία που ένωσε σε μια γροθιά τους υπερήρωες και με σύμβολο, ταυτόχρονα, τη στολή του Iron Man, το σφυρί του Thor, την ασπίδα του Captain America, τα κόκκινα μαλλιά της Μαύρης Χήρας, το οργισμένο πράσινο χρώμα του Hulk (διαλέγετε και παίρνετε) πυροδότησε μια εισπρακτική επιτυχία τόσο μεγάλη που αποτέλεσε κάτι σαν μονόδρομο για τα

2012 23 8-9 Φεβρουαρίου 2020

2012 στούντιο. Στην πορεία, η Warner ανταπάντησε στην Disney με το Spider-Verse, την αναβίωση του σύμπαντος του Spider-Man, και η 20th Century Fox με τους X-Men. Η πρόσφατη αγορά της Fox από την Disney αναμένεται να δώσει νέο αέρα στο trend, με τη συνύπαρξη διαφορετικών, ώς τώρα, κόσμων σε μια καινούργια σειρά περιπετειών φαντασίας. Αποτέλεσμα, το κινηματογραφικό «υπερηρωικό ή τίποτα» και η, κατά συνέπεια, δυσκολία χρηματοδότησης καλλιτεχνικών ταινιών ολκής στην Αμερική, σε βαθμό που στα τέλη της δεκαετίας, στις μέρες μας, παραγωγοί και σταρ (και θεατές, φυσικά) να τσακώνονται με σκηνοθέτες του βεληνεκούς του Μάρτιν Σκορσέζε για το αν οι ταινίες της Marvel είναι στ’ αλήθεια σινεμά. Ωστόσο, σινεμά είναι ό,τι, δημοκρατικά, περιλαμβάνει οθόνη και κοινό και ανοίγει όσο το δυνατόν περισσότερες επιλογές. Από εκεί και πέρα, ευθύνη του κάθε θεατή το γούστο του και το… τι στολή θα φορέσει!

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

24

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 8-9 Φεβρουαρίου 2020

2012 - The Weinstein Company

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«The Master» του Πολ Τόμας Αντερσον Ο Φρέντι (Χοακίν Φίνιξ) έχει μόλις γυρίσει από τον πόλεμο – κατεστραμμένος και σε αναζήτηση νοήματος. Θα το βρει σ’ ένα σκάφος, με καπετάνιο τον Λάνκαστερ Ντοντ (Φίλιπ Σίμορ Χόφμαν), χαρισματικό καθοδηγητή και ηγέτη μιας νέας επιστήμης ή σέκτας. Ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα σε μια σχέση απόλυτης εξάρτησης; Ενας από τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες της εποχής μας, δύο συγκλονιστικοί ερμηνευτές και μία ταινία που σε προκαλεί να σκεφτείς λίγο παραπάνω τι σημαίνει ευάλωτη ψυχή. Το «The Master» παραμένει μία από τις –αν όχι η– καλύτερες ταινίες της δεκαετίας, τιμήθηκε με το βραβείο σκηνοθεσίας και διπλής ανδρικής ερμηνείας στο Φεστιβάλ Βενετίας, αλλά έφυγε από τα Οσκαρ με άδεια χέρια, γεμίζοντας, έτσι κι αλλιώς, την ψυχή μας.

«Αγάπη» του Μίκαελ Χάνεκε Το «μέχρι ο θάνατος να μας χωρίσει» παίρνει ιδιαίτερο νόημα στη σχέση του Ζορζ και της Αν, ενός υπερήλικου ζευγαριού, δεκαετίες παντρεμένου και ακόμα ερωτευμένου. Με προσήλωση και ακρίβεια, ο Αυστριακός δημιουργός παρουσιάζει την εικόνα του χρόνου που φεύγει, παίρνοντας μαζί του τα πάντα εκτός από την αγάπη. Μια ταινία σκληρή και ευαίσθητη, με δώρο μια μοναδική συνάντηση με τον Ζαν-Λουί Τρεντινιάν και την Εμανουέλ Ριβά. Η «Αγάπη» κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες και, λίγο αργότερα, το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Κερδίζει και κάτι ακόμα: το προνόμιο, κάθε φορά που τη βλέπεις, καθώς ο χρόνος πράγματι φεύγει, να την καταλαβαίνεις και λίγο διαφορετικά.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2012 25

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Holy Motors» του Λεός Καράξ Δεκατρία χρόνια μετά το «Pola X», ο απολύτως ιδιοσυγκρασιακός Γάλλος σκηνοθέτης αφηγείται μια ιστορία πολύπλευρη σαν τον ίδιο. Εκείνην του κυρίου Οσκάρ και της οδηγού του, καθώς, μέσα σ’ ένα εικοσιτετράωρο, συναντά, επηρεάζει και αλλάζει τις ζωές των ανθρώπων με τους οποίους, ανεξήγητα, έχει ραντεβού. Σε αντίθεση με την πεποίθηση μερίδας του κοινού (τα social media έχουν πάρει τα πάνω τους και οι καυγάδες δίνουν και παίρνουν), ο Καράξ κάνει μια ταινία καθόλου δυσνόητη, πολύ ρομαντική και πολύ ρεαλιστική, με θέμα το σύμπαν του κινηματογράφου αλλά και τις διαφορετικές ταυτότητες που, σαν ηθοποιός, αναγκάζεται να υποδύεται ο άνθρωπος σήμερα. Και με κάποια από τα ομορφότερα πλάνα του Παρισιού στο σινεμά.

26

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Σώμα με σώμα» του Ζακ Οντιάρ. Η Μαριόν Κοτιγιάρ εύθραυστη και ταυτόχρονα δυνατή, ο Ματίας Σχούναρτς παντοδύναμος και ταυτόχρονα αφοπλισμένος – δύο άνθρωποι στο τελευταίο στάδιο της ανημποριάς, που αναγκάζονται να μάθουν τα βασικά βήματα της ζωής από την αρχή.  «Skyfall» του Σαμ Μέντες. Μπορεί να είχε λιγότερη δράση, αλλά αυτός είναι σαφώς ο καλύτερος Μποντ (σταθερός ο Ντάνιελ Κρεγκ) στην ιστορία της σειράς, καταφέρνοντας με τον πιο έξυπνο τρόπο να ενσωματώσει στην παράδοσή του την… ηλικία του, αλλά και το ακαταμάχητο στιλ του.  «Ο έρωτας του φεγγαριού» του Γουές Αντερσον. Οχι η καλύτερη ταινία του σκηνοθέτη, αλλά σίγουρα η πιο σύνθετη, ενήλικη και κυνική. Η δυσλειτουργική οικογένεια που δίνει το «παρών» σε όλες τις ταινίες του Αντερσον αποκαλύπτει σ’ αυτήν εδώ έναν απολαυστικό παιδικό έρωτα και μια σειρά ανεπανάληπτα όμορφων σκηνικών και εικόνων. Και ποτέ κανείς δεν είπε όχι σε λίγη Φρανσουάζ Αρντί.  «Ο Σκοτεινός Ιππότης: η επιστροφή» του Κρίστοφερ Νόλαν. Φέροντας στους ώμους το βάρος του «Σκοτεινού Ιππότη» του 2008 και της ανάμνησης του Χιθ Λέτζερ, αυτός ήταν ένας κινηματογραφικός διάδοχος πανέμορφος, ολοσκότεινος, γεμά-

τος υπαρξιακή αγωνία και με τον πιο ενδιαφέροντα «κακό» –στο καλυμμένο πρόσωπο του Μπέιν– Τομ Χάρντι.  «Το βαθύ μπλε του έρωτα» του Τέρενς Ντέιβις. Ρέιτσελ Βάις, Τομ Χίντλστον, ένας ακραίος έρωτας κινηματογραφημένος με τα πιο μελαγχολικά, ατμοσφαιρικά, σκοτεινά χρώματα του σινεμά και του πάθους, από τον Βρετανό σκηνοθέτη που επιμένει να διανύει τη δική του, εσωστρεφή πορεία.  «Η ζωή του Πι» του Ανγκ Λι. Η έκφραση «εικαστικό μεγαλείο» δεν πλησιάζει καν τις εικόνες της ταινίας. Μια κλασική αλληγορία, ένα παραμύθι για τον άνθρωπο που αναγκάζεται να τα βάλει με τον εαυτό του και με τους γύρω του για ν’ αντεπεξέλθει στη σκληρότητα της πραγματικότητας, η οποία κέρδισε τέσσερα Οσκαρ και, για να λέμε την αλήθεια, στην πορεία ξεχάστηκε εντελώς.  «Hugo» του Μάρτιν Σκορσέζε. Ο Αμερικανός δημιουργός εκφράζει με τον πιο παραμυθένιο, πιο παιδικό και μαζί σοφό τρόπο την αγάπη του για το σινεμά, μέσα από τη διασκευή του βιβλίου του Μπράιαν Σέλζνικ και 3D σινεμά. Τρισδιάστατο και το κλάμα που ρίξαμε.  «Το λιμάνι της Χάβρης» του Ακι Καουρισμάκι. Οταν ένα αγόρι από την Αφρική φτάνει,

Box Office Η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς είναι το «Skyfall», φτάνοντας λίγο κάτω από τα 600.000 εισιτήρια. Δύο ελληνικές ταινίες βρίσκονται στο Top-5, το «Αν…» του Χριστόφορου Παπακαλιάτη και το «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι» του Γιάννη Σμαραγδή, προσελκύοντας και θεατές που βγαίνουν από το σπίτι τους μια-δυο φορές τον χρόνο για να πάνε σινεμά. Από τις «καλλιτεχνικές» ελληνικές ταινίες, η πρωτιά πηγαίνει στον «Αδικο κόσμο», που έφτασε τα 10.000 εισιτήρια. Οι «Εκδικητές» δείχνουν τα δόντια τους με 243.000 εισιτήρια, ενώ το «Χόμπιτ: ένα αναπάντεχο ταξίδι», του Πίτερ Τζάκσον, βγαίνει πάνω στην αλλαγή της χρονιάς και μαζεύει… νούμερα για το 2013. Συνολικά, η κινηματογραφική αγορά κινείται αντίστοιχα με… την υπόλοιπη της εποχής: σημειώνει πτώση γύρω στο 11%, κόβονται, δηλαδή, περίπου 1 εκατομμύριο λιγότερα εισιτήρια απ’ ό,τι το 2011. αδήλωτο, στο λιμάνι της Χάβρης, ένας τσαγκάρης με καλή καρδιά θα το πάρει σπίτι του. Ο Φινλανδός δημιουργός χαϊδεύει με την τρυφερή ματιά του τους αξιαγάπητους losers ήρωές του.  «Το κορίτσι με το τατουάζ» του Ντέιβιντ Φίντσερ. Το μυθιστόρημα του Στιγκ Λάρσον μεταφέρεται και στο αγγλόφωνο σινεμά, σε μια αγωνιώδη, σκοτεινή, ατμοσφαιρική ταινία, που κερδίζει πόντους χάρη στο κατάμαυρο μυστήριό της και στην εκπληκτική Ρούνι Μάρα που γνωρίσαμε.

2011 Focus Features

 «Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι» του Τόμας Αλφρεντσον. «Εσύ το κατάλαβες;» η ατάκα που ακούστηκε περισσότερο στην έξοδο από αυτή την ταινία. Ομως, με ένα συναρπαστικό τρίο ηθοποιών –Γκάρι Ολντμαν, Κόλιν Φερθ, Τομ Χάρντι– και με έμπνευση το μυθιστόρημα του Τζον Λε Καρέ, αυτή ήταν η ταινία που έφερε στη χρονιά έναν αέρα παλιομοδίτικου αστυνομικού με τη στιβαρότητα του κλασικού σινεμά.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

EUROKINISSI / ΜΠΟΛΑΡΗ ΤΑΤΙΑΝΑ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2012 27

ΑΝ ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΣΙΝΕΜΑ» κυριολεκτούμε, αυτή ήταν μια τραγική χρονιά: στις 13 Φεβρουαρίου, εν μέσω διαδηλώσεων και αμφίπλευρης βίας στο κέντρο της Αθήνας, με αφορμή το δεύτερο Μνημόνιο, καίγονται δύο εμβληματικοί κι ολοζώντανοι, ώς τότε, κινηματογράφοι της πόλης, το «Αττικόν» και ο «Απόλλων». Οκτώ χρόνια αργότερα, βρίσκονται στην ίδια κατάσταση: φαντάσματα στην καρδιά της Σταδίου. Το «L», το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Μπάμπη Μακρίδη, γίνεται η πρώτη ελληνική ταινία που συμμετέχει στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ του Σάντανς. H «Κόρη» του Θάνου Αναστόπουλου κάνει ντεμπούτο στις Νύχτες Πρεμιέρας, βγαίνει στις αίθουσες και συνεχίζει την πορεία της στην Berlinale. Στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης διακρίνεται η «Πόλη των παιδιών» του Γιώργου Γκικαπέππα και η πρωταγωνίστριά του, Κίκα Γεωργίου, κερδίζει το Βραβείο Ερμηνείας της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Την καρδιά μας κερδίζουν τα «Ημερολόγια αμνησίας» της Στέλλας Θεοδωράκη. Ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης κάνει για πρώτη φορά σινεμά – και τα αποτελέσματα είναι… ιστορικά! Το «Αν…» ξεπερνά, στην πρώτη φάση προβολών του, τα 500.000 εισιτήρια. Με μια (ίσως και δύο) ερωτική ιστορία, έναν σκύλο που τον λένε «Μοναξιά» και πρωταγωνιστές τον ίδιο και τη Μαρίνα Καλογήρου, αποδεικνύει ότι το κοινό τον ακολουθεί πιστά κι ας αλλάζει το μέγεθος της οθόνης. Την ίδια χρονιά, ο Γιάννης Σμαραγδής ποντάρει στην εθνική υπερηφάνεια μ’ ένα άτεχνο πορτρέτο του Ιωάννη Βαρβάκη στο «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι», με πρωταγωνιστή τον Σεμπάστιαν Κοχ και μια εμφάνιση της Κατρίν Ντενέβ. Η ταινία φτάνει τις 300.000 εισιτήρια.

«L»

«Κόρη»

28

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Au revoir Theo Τρίτη, 24 Ιανουαρίου, στη Δραπετσώνα, στα γυρίσματα της ταινίας «Η άλλη θάλασσα» που έμελλε να μείνει ανολοκλήρωτη, σκοτώθηκε σε τροχαίο ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, στα 77 χρόνια του, κάνοντας εκείνο που έκανε καλύτερα: σινεμά. Οι ταινίες του και η προσωπικότητά του αποτελούν ένα πραγματικό μνημείο του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού.

Το εκτόπισμα του Ματίας Σχούναρτς

AP Photo / Joel Ryan

Ο Βέλγος, Φλαμανδός για την ακρίβεια, ηθοποιός ήταν, μέχρι λίγα χρόνια νωρίτερα, graiti artist. Για το φεστιβαλικό κύκλωμα, η ωμή ερμηνεία του και το σμιλεμένο κορμί του εντυπώθηκαν στο μυαλό από το «Bullhead» του 2011. Ομως αυτή τη χρονιά, δίπλα στη Μαριόν Κοτιγιάρ, στο «Σώμα με σώμα» του Ζακ Οντιάρ, ο Ματίας αποδεικνύει όχι μόνο την καθηλωτικά ευαίσθητη πλευρά του, αλλά και ότι έχει τη στόφα του σταρ. Κερδίζει το Βραβείο Σεζάρ Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού, αναγνωρίζεται και στην Αμερική, φωτογραφίζεται από τον Μάριο Τεστίνο στο κρεβάτι του, μόλις έχει ξυπνήσει, και γενικώς ξυπνά στο παγκόσμιο κοινό επιθυμία.

Εμανουέλ Ριβά, αγάπη μου Μισό αιώνα μετά το «Χιροσίμα, αγάπη μου» και με μια διακριτική αλλά σημαντική καριέρα στο μεταξύ, η Εμανουέλ Ριβά θυμίζει το εύθραυστο του προσώπου της και τη δύναμη της υποκριτικής της και βρίσκεται υποψήφια (και) για Οσκαρ, για τον ρόλο της στο «Αγάπη» του Μίκαελ Χάνεκε. Θα φύγει το 2017, έχοντας ζήσει όχι μία, αλλά δύο ζωές γεμάτες ρομαντισμό και περιπέτεια.

2012 29

AP Photo / Joel Ryan

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

AP Photo / Thibault Camus

Εχει χάρισμα. Είναι πολύ όμορφος, είναι και εξαιρετικός ηθοποιός, είναι ορμητικός κι επιβλητικός, αλλά διατηρώντας χαμηλούς τους τόνους της καριέρας του. Ο 40χρονος Γερμανο-Ιρλανδός από το Κιλάρνεϊ, που οι επιμελείς εντόπισαν, ως «Στέλιο», στους «300», έκανε ολόκληρο τον κινηματογραφικό κόσμο να του υποκλιθεί όταν τον είδε ως Μπόμπι Σαντς στο «Hunger» του Στιβ ΜακΚουίν, αλλά έζησε τον αληθινό καλλιτεχνικό θρίαμβό του το 2012, με το «Shame». Αυτή τη χρονιά έκανε τα πάντα, από εγκεφαλικές ταινίες ώς το blockbuster «X-Men» και τον «Προμηθέα» του Ρίντλεϊ Σκοτ, όπου έπαιξε διπλό ρόλο, διατηρώντας ένα συγκρατημένο προφίλ απέναντι στην εκτοξευόμενη στα ουράνια διασημότητά του και κρατώντας μια θέση στη γαλαρία των σύγχρονων σταρ. Βρίσκοντας ακόμα τον χρόνο να ταξιδεύει και να παίρνει μέρος σε αγώνες ταχύτητας, που είναι το αγαπημένο του χόμπι. Ο Μάικλ Φασμπέντερ είπε στην «Εφ.Συν.»: «Προφανώς θέλεις μια ταινία σου να πάει καλά, αλλά αν δω κάτι και μ’ αρέσει και στους κριτικούς δεν αρέσει, δεν αλλάζω τη γνώμη μου. Ομοίως, αν δω κάτι και θεωρήσω ότι δεν έκανα καλή δουλειά και οι κριτικοί το βρουν σπουδαίο, δεν επικροτώ τον εαυτό μου. Νομίζω ότι έχω αρκετή αυτογνωσία».

My name is Tonia Ολόκληρη η χώρα μαθαίνει το όνομα της Τώνιας Σωτηροπούλου, της 25χρονης ηθοποιού που γίνεται η πρώτη Ελληνίδα Bond Girl. Στο «Skyfall», δίπλα (κυριολεκτικά, στο κρεβάτι του) στον Ντάνιελ Κρεγκ, έστω χωρίς ατάκα, αλλά με εκπληκτική φωτογένεια.

EUROKINISSI / ΑΛΕΞΑΝ∆ΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑ∆ΗΣ

Το άστρο του Μάικλ Φασμπέντερ

30

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2013 31 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Woke culture Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ. Αυτή είναι η εποχή του «αραβικού χειμώνα» και του ισλαμιστικού εξτρεμισμού. Οπως πάντα, το σινεμά αποτυπώνει την πραγματικότητα, όπως αυτό ξέρει καλύτερα, φτιαγμένο από ανθρώπους που ζουν, βλέπουν, γνωρίζουν και καταγγέλλουν. Με τις ταινίες ή με τον τρόπο που αυτές γίνονται. Στο «Απαγορευμένο ποδήλατο», ένα κορίτσι, η 10χρονη Γουαντζία, ζει σ’ ένα προάστιο του Ριάντ και, παρά τις συντηρητικές απαγορεύσεις του κόσμου της, είναι αποφασισμένη να δει τη ζωή με κέφι, με πρώτη πρόκληση ν’ αποκτήσει ένα πράσινο ποδήλατο, παρότι στη χώρα της κάτι τέτοιο θεωρείται ανήθικο για τα κορίτσια, γιατί απειλεί τον παρθενικό υμένα και τους προσφέρει μέσο για να κυκλοφορούν αυτόνομα. Αυτή είναι η πρώτη ταινία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στη Σαουδική Αραβία, τη χώρα όπου έχει πάνω από 30 χρόνια να λειτουργήσει κινηματογράφος και όπου η θέση της γυναίκας είναι σκληρά υποβαθμισμένη. Εχει την υπογραφή γυναίκας – η σκηνοθέτρια Χάιφα Αλ Μανσούρ γύρισε το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας με γουόκι-τόκι, κρυμμένη μ’ ένα μόνιτορ σ’ ένα βαν, καθώς δεν θα επιτρεπόταν να συγχρωτίζεται με τους άντρες του συνεργείου. Η ταινία της καταφέρνει, εκτός από την πολιτική της αξία, να είναι ένα τρυφερό δείγμα σινεμά και να θυμίζει, με τον πιο πειστικό τρόπο και στον δυτικό κόσμο, ότι οι κοινωνίες τελικά χτίζονται στην παιδική χαρά. Σε ένα άλλο, μακρινό σημείο του κόσμου, η Αμερική έρχεται σε επαφή όχι μόνο με την ανθρωπιστική ενοχή της, αλλά και με την έννοια του diversity, της ισότητας στην πολυπολιτισμικότητα. Το «12 χρόνια σκλάβος» του (Βρετανού, ωστόσο) Στιβ ΜακΚουίν εμπνέεται από την πραγματική ιστορία του Σόλομον Νόρθαπ, ενός ελεύθερου Αφροαμερικανού βιολονίστα που, το 1841, πωλείται ως σκλάβος σε φυτεία και ζει σε καθεστώς δουλείας, με αλυσίδες στο σώμα και στην ψυχή, για 12 χρόνια. Για τον ΜακΚουίν, εκείνο που διαχωρίζει τον υπόδουλο από τον ελεύθερο άνθρωπο είναι όχι τα δεσμά, αλλά το ανοιχτό, δυνατό και θαρραλέο μυαλό, η πρόθεση για επιβίωση και για μια ουσιαστική ζωή. Κι αυτή η ιδέα είναι που ξεπηδά σε κάθε εναλλαγή της άγριας σωματικής βίας με την ψυχολογική ταπείνωση, που παρ’ όλα αυτά δεν καταφέρνουν να δαμάσουν τη βούληση του σπαρακτικά αδικημένου Σόλομον Νόρθαπ. Η ταινία βρίσκεται υποψήφια για 9 Οσκαρ και κερδίζει τα τρία, ανάμεσά τους αυτό της Καλύτερης Ταινίας.

32

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Η τέλεια ομορφιά» του Πάολο Σορεντίνο Ο Τζεπ είναι ένας 65χρονος άντρας, κομψά ντυμένος, φλεγματικός, γεμάτος γοητεία, ένας επιτυχημένος συγγραφέας του ενός βιβλίου, γνωστός δημοσιογράφος και κοσμικός. Ζει στη Ρώμη: εκεί βρίσκεται όχι μόνο το σπίτι του, αλλά η αναπνοή του. Είναι ένας bon viveur, ένας Ζάχος Χατζηφωτίου της Ρώμης, φίλος των τεχνών και των γραμμάτων και των ανθρώπων που τα δημιουργούν, τα σχολιάζουν ή τα εμπορεύονται. Ταυτόχρονα, είναι ένας άντρας στο τελευταίο κεφάλαιο της ζωής του, που νιώθει τον χρόνο να τον πιέζει να αξιολογήσει όσα πέρασε κι όσα κατάφερε ώς τώρα. Στα χείλη και την αφήγηση του Τζεπ

–o Τόνι Σερβίλο σε μια ερμηνεία ακριβείας και άνετης χάρης– ο Σορεντίνο βρίσκει ευκαιρία να σχολιάσει τα βασικά ερωτήματα της ζωής. Να ειρωνευτεί την προσποιητή απόλαυση της σύγχρονης τέχνης, τη δικτατορία της πολιτικά ορθής εξυπνάδας, την ανοησία της Καθολικής Εκκλησίας. Σαν ένα «Dolce Vita» που έπινε κοκτέιλ στα 80ς και στα 90ς, το «La Grande Bellezza» (Ξενόγλωσσο Οσκαρ) είναι μια ταινία που πονάει από ομορφιά, ένα σύνθετο, γεμάτο στολίδια φιλμ που δοξάζει την ομορφιά της απλότητας, μια συγκλονιστική ταινία που εκμυστηρεύεται το αβάσταχτο βάρος της ελαφρότητας.

«Ολα χάθηκαν» του Τζέι Σι Τσάντορ Ενας άντρας, προχωρημένης ηλικίας, χωρίς όνομα, χωρίς background, κάνει ένα μοναχικό ταξίδι ψυχαγωγίας με το ιστιοπλοϊκό του στ’ ανοιχτά της Σουμάτρα. Το σκάφος του θα συγκρουστεί με ένα κοντέινερ που πλέει στη θάλασσα: ο άντρας θα δώσει στοίχημα με τη φύση και τη μοίρα ποιος θα κερδίσει, εκείνες ή αυτός. Ο Τζέι Σι Τσάντορ φτιάχνει μια ταινία χωρίς καθόλου λόγο, εκτός από μια σύντομη εισαγωγή σε voice over κι ένα «fuck» απελπισίας. Επιβάλλει μια αίσθηση λιτότητας και οικονομίας που αυτόματα μεγεθύνει τα ουσιώδη. Ετσι, ένα φιλμ που θα μπορούσε να μοιάζει με άσκηση σκηνοθετικής δεξιοτεχνίας, γίνεται μια υπαρξιακή παραβολή με απύθμενο βάθος. Το μεγάλο όπλο της ταινίας είναι, φυσικά, η ερμηνεία του Ρόμπερτ Ρέντφορντ, ακόμα και η ίδια του η φυσική παρουσία. Μην μπορώντας να χρησιμοποιήσει το σπουδαίο εργαλείο της φωνής του και των διαλόγων, ο Ρέντφορντ εξελίσσει την υποκριτική του σε επίπεδα ανώτερα όλων των τελευταίων δεκαετιών, σε μια ερμηνεία που ίσως είναι και η καλύτερη της ζωής του.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2013 33

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Ο λύκος της Wall Street» του Μάρτιν Σκορσέζε Ο Τζόρνταν Μπέλφορτ είναι φτιαγμένος για να γίνει χρηματιστής: ένας νεαρός πωλητής με έμπνευση, το χάρισμα της πειθούς και υπέρμετρη φιλοδοξία. Η πρώτη του μέρα στη Γουόλ Στριτ σημαδεύεται από τη μοίρα, είναι η Μαύρη Δευτέρα του 1987. Ομως ο Τζόρνταν θα βρει τον τρόπο να τα καταφέρει από τη διπλανή οδό και να γίνει ταχύτατα ένας πολυεκατομμυριούχος, διψασμένος για το «περισσότερο» σε κάθε κατηγορία της ζωής. Ο Μάρτιν Σκορσέζε διασκευάζει την αυτοβιογραφία του πραγματικού Τζόρνταν Μπέλφορτ και κάνει, συνειδητά ίσως, μια αληθινά «σκορσεζική» ταινία, ένα φιλμ που αναπνέει μέσα σ’ ένα κλειστό κύκλωμα ανθρώπων, οι οποίοι δοκιμάζουν την πιο γλυκιά επιτυχία και την πιο απότομη πτώση, την απόλαυση και τις ενοχές τους, την ασυδοσία και την τιμωρία, ζώντας με τον δικό τους, εξωσυστημικό κώδικα ηθικής με τον οποίο καταλήγουν να ελέγχουν ολόκληρο τον κόσμο. Εχοντας πάρει επισήμως τη θέση ενός νεότερου Ρόμπερτ ΝτεΝίρο στα χέρια του σκηνοθέτη του, ο Λεονάρντο ΝτιΚάπριο υπερβαίνει ξανά τον εαυτό του με μια ιλιγγιώδη ερμηνεία που καταφέρνει κάτι τρομερά δύσκολο: να ερμηνεύσει έναν ήρωα από τη φύση του υπερβολικό και εκρηκτικό, με έλεγχο, αυτοσυγκράτηση, ακτινοβολία και δύναμη.

34

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Frances Ha» του Νόα Μπόμπακ. Η Γκρέτα Γκέργουιγκ ως, ακόμα, δροσερή και quirky πρωταγωνίστρια. Ασπρόμαυρη ανάσα δροσιάς, μια αμήχανη πιρουέτα με ακαταμάχητη ρομαντική διάθεση.  «Θλιμμένη Τζάσμιν» του Γούντι Αλεν. Το «Λεωφορείον ο Πόθος» των νεόπτωχων ή πώς η πιο πικρή ιστορία σε κάνει να χαμογελάς. Μαζί, η γυναικεία ερμηνεία της χρονιάς από την Κέιτ Μπλάνσετ.  «Η ζωή της Αντέλ» του Αμπντελατίφ Κεσίς. Η Αντέλ Εξαρχόπουλος και η Λεά Σεντού αντέχουν (ή υπομένουν; τα επόμενα χρόνια έχουν μπόλικα να πουν γι’ αυτό) την εγγύτητα της κάμερας σ’ ένα πανέμορφο κοριτσίστικο love story.

Box Office Στην Αμερική, το τρίτο μέρος του «Hangover» παίρνει την πρωτιά της χρονιάς, ακολουθούμενο από το «Gravity» και το «Iron Man 3». Στην Ελλάδα περνάμε τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που τα εισιτήρια της αγοράς πέφτουν: το 2012 κατά 11%, το 2013 κατά ένα επιπλέον 12%. Από την ελληνική παραγωγή, μόνο μία ταινία μπαίνει στο Top 10, η «Μικρά Αγγλία» του Παντελή Βούλγαρη, με 200.000 εισιτήρια, ενώ την πρώτη θέση του box oice, ξεπερνώντας τις 250.000 εισιτήρια (και προχωρώντας στο 2014), κρατά το «Χόμπιτ: Η Ερημιά του Νοσφιστή».

 «Πριν τα μεσάνυχτα» του Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ. Η Ζιλί Ντελπί και ο Ιθαν Χοκ στη Μεσσήνη. Ο Τζέσι κι η Σελίν είδαν ότι ο έρωτας επιβιώνει μετά τα 40, με τη βοήθεια του ελληνικού καλοκαιριού.

τητα, δημιούργησε νέα κινηματογραφικά σημεία αναφοράς. Η ταινία τιμήθηκε με τον… αστρονομικό αριθμό των επτά Οσκαρ.

 «Gravity» του Αλφόνσο Κουαρόν. Ο Τζορτζ Κλούνεϊ συντροφεύει, η Σάντρα Μπούλοκ πρωταγωνιστεί, σε μια μοναχική ενδοσκόπηση στο Διάστημα. Οχι μόνο η πιο έντονη ταινία δράσης της χρονιάς, αλλά και το φιλμ όπου ο Κουαρόν, κάνοντας το όραμά του πραγματικό-

 «Τα μυθικά πλάσματα του Νότου» του Μπεν Ζάιτλιν. Οπου όλος ο κόσμος μαθαίνει να προφέρει το όνομα της μικροσκοπικής πρωταγωνίστριας, Κουαβένζανεϊ Γουόλις. Ενα κοριτσάκι μεγαλώνει σε δύσκολες συνθήκες, αλλά ξέρει πώς να

μένει δυνατό. Η μικροσκοπική Χάσπαπι δίνει μαθήματα επιβίωσης, σ’ ένα φιλμ που συνδυάζει πρωτοφανώς την αίσθηση του ντοκιμαντέρ με τον μαγικό ρεαλισμό.  «Django, ο τιμωρός» του Κουέντιν Ταραντίνο. Ο αδίστακτος μετρ στέλνει τους Τζέιμι Φοξ, Κριστόφ Βαλτς, Λεονάρντο ΝτιΚάπριο στην Αγρια Δύση. Υπερβατικό γουέστερν γεμάτο εκρηκτικές κινηματογραφικές επιλογές, ιδεολογική και αισθητική τόλμη κι αγνή πρόθεση ψυχαγωγίας.  «Inside Llewyn Davis» των Ιθαν και Τζόελ Κοέν. Τα τρομερά αδέλφια του αμερικανικού κυνισμού αφήνουν για λίγο στο πλάι το μαύρο χιούμορ και γράφουν και σκηνοθετούν ένα πανέμορφο, τρυφερό χρονογράφημα της ζωής των μουσικών της φολκ, στο Βίλατζ του ’50.  «Dallas Buyers Club» του Ζαν-Μαρκ Βαλέ. Στην καρδιά της δεκαετίας του ’80 το AIDS σπέρνει τον τρόμο στον κόσμο που αγνοεί, αναζητά, κρίνει, καταδικάζει ή παρανοεί. Ο Ρον Γούντροφ, στρέιτ μικροαπατεώνας ηλεκτρολόγος και καουμπόι του ροντέο, μαθαίνει ότι πάσχει από τον ιό κι ότι του απομένουν 30 μέρες ζωής. Ο Τζάρεντ Λέτο εντυπωσιάζει, ο Μάθιου ΜακΚόναχεϊ συγκλονίζει, η ταινία αποφεύγει έντιμα τις παγίδες και βρίσκεται υποψήφια για 6 Οσκαρ.

 «Gloria» του Σεμπαστιάν Λέλιο. Μια 58χρονη χωρισμένη γυναίκα με μεγάλα παιδιά, η Γκλόρια της μαγικής Παουλίνα Γκαρσία, είναι αποφασισμένη να διεκδικήσει τουλάχιστον ακόμα μία ιστορία ευτυχίας, το χτυποκάρδι μιας νέας σχέσης, μια νέα δόση ενθουσιασμού. Πολυβραβευμένη στο Φεστιβάλ Βερολίνου, η ταινία από τη Χιλή συστήνει στο κινηματογραφικό κοινό μία από τις πιο αξιολάτρευτες, πηγαία αισιόδοξες, γεμάτες ενέργεια ηρωίδες.

36

Cinemart

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Miss Violence»

«Μικρά Αγγλία»

«Ο εχθρός μου»

ΜΙ Α Χ Ρ ΟΝΙ Α γε μ άτ η αν τιθέσεις. Το «Miss Violence», η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Αλέξανδρου Αβρανά, κερδίζει το Βραβείο Σκηνοθεσίας και Ανδρικού Ρόλου για τον Θέμη Πάνου στο Φεστιβάλ Βενετίας. Η ταινία συζητιέται όσο λίγες, ερμηνεύεται ως αποτύπωση της Ελλάδας της κρίσης, ή ως ένα προβοκατόρικο exploitation, πάντως ο Αβρανάς είναι ο hot σκηνοθέτης της χρονιάς. Από μια λίγο προγενέστερη γενιά, ο Παντελής Βούλγαρης παρουσιάζει τη «Μικρά Αγγλία», ένα στιβαρό δράμα εποχής γυρισμένο στην Ανδρο. Η ταινία, μεταφορά του μυθιστορήματος της Ιωάννας Καρυστιάνη, μας συστήνει τους Ελληνες πρωταγωνιστές του μέλλοντός μας, τον Ανδρέα Κωνσταντίνου, τη Σοφία Κόκκαλη και την Πηνελόπη Τσιλίκα. Ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος επιστρέφει, ύστερα από δεκάχρονη απουσία στο σινεμά, με τον Μανώλη Μαυρομματάκη και την ταινία «Ο εχθρός μου»: κρατά ακόμα την ικανότητα να κάνει καλλιτεχνικό, ουσιαστικό σινεμά με στόχο το κοινό. Η Πέννυ Παναγιωτοπούλου έχει ήδη αποδείξει, από την εποχή τού «Δύσκολοι αποχαιρετισμοί, ο μπαμπάς μου», ότι μπορεί με άνεση και συναισθηματική νοημοσύνη να στήσει ένα ψυχογράφημα ακριβείας. Με το «September», που έρχεται στην Ελλάδα μετά την πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι και με πρωταγωνίστρια την Κόρα Καρβούνη, μας πείθει ακόμα παραπάνω

2013 37 8-9 Φεβρουαρίου 2020

ότι οσμίζεται το κλίμα της εποχής και το αποδίδει με λεπτότητα και αυτοσυγκράτηση. Π ρ ω το ε μφ αν ιζό μ ε νο ς στο σινεμά, ο Εκτορας Λυγίζος γράφει και σκηνοθετεί το πιο ευαίσθητο πορτρέτο της ελληνικής κρίσης, αλλά και μια, έτσι κι αλλιώς, συναρπαστική, εμπνευσμένη ταινία. Το «Αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού» γεμίζει τη μεγάλη οθόνη με το αθώο, θρησκευτικό σχεδόν, βλέμμα του Γιάννη Παπαδόπουλου και κερδίζει το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Στο Φεστιβάλ Δράμας μια τεχνική δυσκολία μεταθέτει την ώρα προβολής της ταινίας «Red Hulk» της Ασημίνας Προέδρου (ο Χρυσός Διόνυσος εκείνης της χρονιάς), ενός μικρού μήκους φιλμ που παρακολουθεί έναν αντικοινωνικό νέο που γίνεται μέλος φασιστικής οργάνωσης για να νιώσει ότι… ανήκει κάπου. Προβάλλεται τελικά το βράδυ της 18ης Σεπτεμβρίου – εκείνη την ώρα ο Γιώργος Ρουπακιάς, μέλος της Χρυσής Αυγής, δολοφονεί τον Παύλο Φύσσα στο Κερατσίνι. Τα γυρίσματα του «Πριν τα μεσάνυχτα» του Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ στη Μεσσήνη, με πρωταγωνιστές τη Ζιλί Ντελπί και τον Ιθαν Χοκ και παραγωγό τον Χρήστο Β. Κωνσταντακόπουλο, έχουν γεμίσει για μήνες το κοινό με εθνικό καμάρι. Στις 11 Ιουνίου, την ώρα που γίνεται η πρεμιέρα της ταινίας στο Παλλάς, ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς ρίχνει μαύρο στην ΕΡΤ.

«September»

«Αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού»

«Πριν τα μεσάνυχτα»

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 8-9 Φεβρουαρίου 2020

(Photo by Evan Agostini / Invision / AP

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Τα χρώματα της Αντέλ Εξαρχόπουλος Η ελληνικής καταγωγής Γαλλίδα ηθοποιός στα 19 χρόνια της «ντεμπουτάρει» στο Φεστιβάλ Κανών, δίπλα στη Λεά Σεντού, μοιράζονται τα πάντα στη «Ζωή της Αντέλ» του Αμπντελατίφ Κεσίς, ακόμα και τον Φοίνικα Καλύτερης Ερμηνείας, και γίνεται το όνομα στα χείλη όλων – στην πορεία, εκτός από το θάρρος και την εκρηκτική σεξουαλικότητά της, συνεχίζει να αποδεικνύει ότι είναι θαυμάσια ηθοποιός.

Photo by Chris Pizzello / Invision / AP

38

Το όνειρο του Μάθιου ΜακΚόναχεϊ Ο Αμερικανός σούπερ σταρ και σύμβολο του σεξ ανέτρεψε για άλλη μια φορά την εικόνα του, αποστεώθηκε για το «Dallas Buyers Club», έχτισε έναν καθηλωτικό ήρωα και κέρδισε το Οσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Το 1990 έγραψα στο ημερολόγιό μου δέκα στόχους που δεν ξανακοίταξα μέχρι πριν από λίγα χρόνια, έχοντάς τους ξεχάσει πια. Ανακάλυψα ότι έχω πετύχει και τους δέκα. Αλλά και ένα όνειρο που είδα στον ύπνο μου με έστειλε στην Αφρική. Εκεί βρήκα το μέρος που ονειρεύτηκα και επέστρεψα σ' αυτό δύο φορές».

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2013 39 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Ποτέ θλιμμένη η Κέιτ Μπλάνσετ Η μαγνητική Αυστραλέζα ηθοποιός δίνει μία από τις σπουδαιότερες ερμηνείες της καριέρας της στη «Θλιμμένη Τζάσμιν» του Γούντι Αλεν και κερδίζει το Οσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Λέει στην «Εφ.Συν.»: «Πρέπει να σας πω ότι ποτέ δεν πίστευα πως μπορώ να παίξω σε ταινία. Για μένα κάθε προσφορά για δουλειά είναι πάντα μια έκπληξη. Πάντα η πρώτη μέρα στα γυρίσματα μοιάζει με την πρώτη μέρα στο σχολείο. Από την άλλη, νομίζω ότι αυτές οι στιγμές τρόμου της πρώτης ημέρας διατηρούν μια ειλικρίνεια. Ειδικά στη “Θλιμμένη Τζάσμιν” του Γούντι Αλεν νόμιζα ότι αυτό που έκανα ήταν απαίσιο και ότι δεν θα ξαναδούλευα ποτέ»!

Ο 40χρονος ηθοποιός, τα ομορφότερα μπλε μάτια του Χόλιγουντ για τη δική μας γενιά, ο πρωταγωνιστής της σειράς ταινιών «Fast & Furious», σκοτώνεται, τι ειρωνεία, σε αυτοκινητικό δυστύχημα.

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Παιδιά, η Ελσα To 2013 ήταν, σχεδόν επισήμως, η χρονιά του «Frozen»: το animation της Disney υπήρξε με διαφορά η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της χρονιάς. Αλλά η Ελσα (μαζί με την αδελφή της, την Ανα, και τους φίλους τους) ξύπνησε τη λατρεία αμέτρητων παιδιών σε όλο τον κόσμο κι έτσι το merchandise, από… παγουρίνο μέχρι λαμπάδα, δεν έλειψε και δεν λείπει από κανένα σπίτι!

AP Photo / Universal Pictures

Αντίο στον Πολ Γουόκερ

40

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Διχοτομήσεις ΑΥΤΗ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ, οι δύο πλευρές του Ατλαντικού ζουν σε άλλους κόσμους. Η Ευρώπη εκφράζει, με το σινεμά της, τον φόβο για το κύμα της Ακροδεξιάς που μοιάζει να κερδίζει ορμή και καταστροφική δύναμη. Στο Φεστιβάλ Κανών, στο τμήμα «Ενα Κάποιο Βλέμμα», προβάλλονται δύο ταινίες με διαμετρικά αντίθετη αισθητική, αλλά ακριβώς τον ίδιο πολιτικό λόγο. Ο «Λευκός Θεός» είναι η ιστορία της 13χρονης Λίλι και του αγαπημένου της σκύλου, του ημίαιμου Χάγκεν: όταν το κράτος επιβάλλει έξτρα φορολογία στους ιδιοκτήτες μη καθαρόαιμων σκυλιών, ο πατέρας της τον εγκαταλείπει στον δρόμο. Αφού οι άνθρωποι δεν αντιδρούν στις διακρίσεις, θα αντιδράσουν τα ζώα και η εκδίκηση θα είναι ανηλεής. Ο Ούγγρος Κορνέλ Μουντρούτσο παρουσιάζει ένα τολμηρά σκηνοθετημένο πολιτικό «κατηγορώ», υποστηρίζοντας όλους τους αδύναμους και καταπιεσμένους του κόσμου, με μια ξεκάθαρη αναφορά στη νεοναζιστική βία. Το «Xenia» του Πάνου Χ. Κούτρα είναι η ιστορία του Οδυσσέα και του Ντάνι, δύο έφηβων αδελφών που έχουν γεννηθεί και ζουν στην Ελλάδα, από Αλβανή μητέρα κι έναν Ελληνα πατέρα που εξαφανίστηκε από το τοπίο το συντομότερο δυνατόν. Αυτόν τον πατέρα αποφα-

σίζουν να αναζητήσουν οι δύο ήρωες, διασχίζοντας την Ελλάδα από την Αθήνα ώς τη Θεσσαλονίκη, σε μια διαδρομή που θα τους οδηγήσει από τοπία μιας χώρας που ψάχνει στο λεξικό τη σημασία της λέξης «φιλοξενία». Το «Xenia» δεν είναι μια ταινία για τον ρατσισμό ή για την αφιλόξενη σύγχρονη Ελλάδα ή για την αναζήτηση της ταυτότητας, της κοινότητας, της «οικογένειας». Είναι όλα αυτά μαζί. Την ίδια ώρα, η Αμερική έχει να αντιμετωπίσει ζητήματα που τα επόμενα χρόνια θα πάρουν μεγαλύτερες διαστάσεις. Η Ρόναν Φάροου, η θετή κόρη του Γούντι Αλεν, στέλνει επιστολή στους New York Times κατηγορώντας τον για σεξουαλική κακοποίηση. Η Μία Φάροου υποστηρίζει, στο Vanity Fair. Οι κατηγορίες δεν προχωρούν νομικά, αλλά ο Αλεν γίνεται, σταδιακά, persona non grata στην Αμερική. Ο σκηνοθέτης Μπράιαν Σίνγκερ κατηγορείται για τη σεξουαλική κακοποίηση του 17χρονου Μάικλ Ιγκαν. Ο Μπιλ Κόσμπι κατηγορείται για βιασμό από 15 γυναίκες. Τουλάχιστον, ο Τζορτζ Κλούνεϊ αποκαθιστά την Αμάλ Αλαμουντίν και ο Μπραντ Πιτ παντρεύεται με την Αντζελίνα Τζολί – εκείνη με νυφικό που έχουν ζωγραφίσει τα έξι παιδιά τους. Αρα, happy end;

2014 41 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

42

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Ξενοδοχείο Grand Budapest» του Γουές Αντερσον Με οδηγό τις αναμνήσεις ενός συγγραφέα ταξιδεύουμε στις αρχές της δεκαετίας του 1930 για να ζήσουμε στα δωμάτια, στο λόμπι και στις συναρπαστικές περιπέτειες που εκτυλίσσονται μέσα στο αριστοκρατικό Ξενοδοχείο Grand Budapest, στην ανατολική άκρη της Ευρώπης. Ο Γουές Αντερσον στη νέα ταινία του, που τιμήθηκε με 4 Οσκαρ, διατηρεί το υπέροχο, ονειρικό, παραμυθένιο και παράδοξα παιδικό εικαστικό του σύμπαν, αλλά ακολουθεί για πρώτη φορά ένα διαφορετικό κινηματογραφικό είδος, μια κλασική αστυνομική κωμωδία παλαιού τύπου, για να σχολιάσει την Ευρώπη που χάνεται, τον νέο κόσμο που γεννιέται μέσα από τον αγώνα της επιβίωσης, τη μελαγχολία της απώλειας και τη βεβαιότητα της αναγέννησης. Κι αυτά, μ’ ένα ξεκαρδιστικό σενάριο, μια συγκλονιστική επιμονή στη λεπτομέρεια που απλώς σε κάνει να θέλεις να δεις την ταινία ξανά και ξανά, και μ’ έναν χαριτωμένο αέρα χλιδής που ίπταται σαν πολύχρωμη φούσκα πάνω από τις βουνοκορφές της «γηραιάς ηπείρου».

«Ιντα» του Πάβελ Παβλικόφσκι Η Ιντα είναι μια 18χρονη κοπέλα που, στην Πολωνία του ’60, μεγαλώνει ως ορφανή σε μοναστήρι. Πριν δώσει τους όρκους της και αφοσιωθεί στον Θεό για πάντα, θα γνωρίσει για πρώτη φορά τη θεία της και, μαζί της, θ’ αναζητήσει την τύχη των γονιών της. Σε αυτήν την περιπλάνηση, η Ιντα θα συνειδητοποιήσει ότι υπάρχει κάτι που λέγεται ζωή στον έξω κόσμο και θα τολμήσει να το δοκιμάσει. Ο Πάβελ Παβλικόφσκι σκηνοθετεί την καλύτερη, μακράν, ταινία του, ένα υπέροχο, ιδιαίτερο κι εξαιρετικά γοητευτικό δείγμα σινεμά. Τα μέσα του είναι όσο γίνεται πιο λιτά και στοιχειώδη, ασπρόμαυρη εικόνα, το παλιομοδίτικο τετράγωνο academy κάδρο, γι’ αυτό και πολύ πιο απαιτητικά και δύσκολα για να στήσει μια ταινία που είναι, ταυτόχρονα, φιλοσοφική, πολιτική, ευαίσθητη, με μια ζηλευτή διακριτικότητα και φινέτσα. Η «Ιντα» βραβεύεται με το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2014 43

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Μεγαλώνοντας» του Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ Η ιστορία μιας οικογένειας στη διάρκεια 12 χρόνων: τόσο απλά και τόσο σύνθετα, χωρίς τεράστια δράματα ή εκπλήξεις, τόσο κανονικά και μοναδικά όσο υπαγορεύει η ζωή των ανθρώπων. Το «Boyhood» παρακολουθεί δύο γονείς χωρισμένους και τα δύο παιδιά τους, σε πραγματικό διακεκομμένο χρόνο, από το 2002 ώς το 2013. Οι γονείς είναι ο Ιθαν Χοκ και η Πατρίσια Αρκέτ, η κόρη είναι η Λόρελαϊ Λίνκλεϊτερ, ως Σαμάνθα, η πραγματική κόρη του σκηνοθέτη, και ο γιος, το αγόρι, είναι ο Ελαρ Κολτρέιν, ως Μέισον, τον οποίο βλέπουμε για πρώτη φορά όταν είναι επτά χρόνων και

μεγαλώνει μπροστά στα μάτια μας, στην οθόνη, μέχρι τα 19. Η νέα και ταυτόχρονα παλιά ταινία του Ρίτσαρντ Λίνκλεϊτερ ξεκίνησε ως κινηματογραφικό πείραμα αλλά αποδείχτηκε μια από καρδιάς περιγραφή ενός κομματιού της αμερικανικής, τεξανής για την ακρίβεια, ζωής, με την καλή πλευρά της αθωότητάς της. Η Πατρίσια Αρκέτ βραβεύτηκε με το Οσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου και παραλαμβάνοντάς το διατύπωσε ένα «κατηγορώ» για την ανισότητα στις πληρωμές των γυναικών στη βιομηχανία του θεάματος, με την αίθουσα να χειροκροτεί όρθια.

44

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Foxcatcher» του Μπένετ Μίλερ. Τρεις αριστουργηματικές ανδρικές ερμηνείες από τους Στιβ Καρέλ, Τσάνινγκ Τέιτουμ και Μαρκ Ράφαλο, στιβαρό, λεπτό, σοφό σινεμά στα υπέροχα πρότυπα των αμερικανικών (αντιηρωικών) ταινιών του 1970.  «Fury» του Ντέιβιντ Αγερ. Κλασικών αξιώσεων πολεμικό δράμα, δυνατό όσο και η πικρία του για την επανάληψη των ιστορικών λαθών. Ενα εξαιρετικό αντρικό καστ, με τον Μπραντ Πιτ στα καλύτερά του.  «’71» του Γιαν Ντεμάνζ. Το εντυπωσιακότερο σκηνοθετικό

ντεμπούτο της χρονιάς, ο αγγλοιρλανδικός πόλεμος σε μορφή θρίλερ ή ταινίας καταιγιστικής δράσης. Το φιλμ όπου καλωσορίσαμε τον Τζακ Ο’Κόνελ.  «Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί» του Τζιμ Τζάρμους. Για τη σαγήνη του Μαρόκου, τη γόνιμη παρακμή του Ντιτρόιτ, το αβίαστο cool του κάθε κάδρου, το στιλ της Τίλντα Σουίντον και του Τομ Χίντλστον και το αιώνιο ερωτηματικό στο πόσο διαρκεί ο έρωτας.  «Τα κορίτσια» της Σελίν Σιαμά. Από τις ωραιότερες ευρωπαϊκές ταινίες της χρονιάς, η ιστορία ενηλικίωσης ενός κοριτσιού στα παρισινά προάστια, μια

Box Office Μετά την πτώση των εισιτηρίων το 2012 και το 2013, ο αριθμός τους μένει σταθερός το 2014 – μόνο που οι εισπράξεις μειώνονται λόγω των εκπτωτικών προσφορών που κάνουν οι κινηματογράφοι, προσπαθώντας να προσελκύσουν το ταλαιπωρημένο κοινό. Η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς είναι το «300: η άνοδος της Αυτοκρατορίας» που ξεπερνά τα 400.000 εισιτήρια. Η έκπληξη της χρονιάς, από την άλλη, είναι το «Θεέ μου, τι σου κάναμε», που βγαίνει καλοκαίρι, φτάνει τα 130.000 εισιτήρια και εγκαινιάζει την «παράδοση» της θερινής εξόδου αφόρητων γαλλικών κωμωδιών. Ως προς τις ελληνικές

2014 45 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

 «Interstellar» του Κρίστοφερ Νόλαν. Είναι πολύ εύκολο να τη χαρακτηρίσεις «την πιο δυσνόητη ταινία της χρονιάς» ή να την κατακρίνεις για τις όποιες επιστημονικές ανακρίβειες (που δεν έχουν την παραμικρή σημασία). Είναι πιο δύσκολο και πιο σωστό να αναγνωρίσεις ότι ο Νόλαν είναι από τους λίγους σημερινούς σκηνοθέτες που απολαμβάνει την τέχνη του και κινηματογραφεί με όραμα.

 «Κάτω από το δέρμα» του Τζόναθαν Γκλέιζερ. Ο υπερβατικός, μοναδικά εμπνευσμένος σκηνοθέτης του «Sexy Beast» και του «Birth» μεταμορφώνει τη Σκάρλετ Τζοχάνσον σε μοιραία ανθρωποφάγο, κάνοντας ένα υπαρξιακό φιλμ φαντασίας, στο σταυροδρόμι συνάντησης του Ντέιβιντ Λιντς με τον Ζαν-Λικ Γκοντάρ. Ενα έντονα εικαστικό φιλμ, κατά στιγμές αληθινά πειραματικό, όπου η επεξεργασία της εικόνας, το ηχητικό τοπίο και η μουσική είναι αυτόνομοι ήρωες με δική τους δράση και σχολιάζουν την απομόνωση του σημερινού ανθρώπου με τρόπο αισθησιακό, μοιραίο, παγωμένο κι ανελέητο.

ταινίες, την πρωτιά έχει το «Πέμπτη και 12» του Θανάση Τσαλταμπάση, με 120.000 εισιτήρια, ενώ τη δεύτερη θέση κρατά η «Μικρά Αγγλία» του Παντελή Βούλγαρη που έρχεται με φόρα από το 2013, κάνοντας μέσα στο 2014 110.000 εισιτήρια. Μιλώντας για το «επιχειρηματικό» κομμάτι του σινεμά, το 2014 θα μείνει στην ιστορία και για το μνημειώδες χακάρισμα της Sony από τους Βορειοκορεάτες (ως αντίδραση για την έξοδο της σάτιρας «The Interview»), που οδηγεί τον Μπαράκ Ομπάμα σε δηλώσεις για αντίποινα και βγάζει στη φόρα τα άπλυτα της εταιρείας-κολοσσού.

γεμάτη ποπ ενέργεια και τη μελαγχολία της ωριμότητας. Από τη Γαλλίδα σκηνοθέτρια του «Αγοροκόριτσου» (και, φέτος, του «Πορτρέτου της γυναίκας που φλέγεται»), το φιλμ που μας έκανε να δούμε διαφορετικά το «Shine Bright Like a Diamond» της Rihanna.  «Σε λάθος χρόνο» του Στίβεν Νάιτ. Σκηνοθετική άσκηση, αλλά μαζί δοκίμιο υπαρξιακής αγωνίας. Ετσι κι αλλιώς, ποτέ ο χρόνος δεν είναι λάθος για μια ταινία που κοιτάζει συνέχεια το πρόσωπο του Χάρντι!  «Nymph()maniac (Μέρος Α' & B')» του Λαρς φον Τρίερ. Σ’ ένα εικαστικά αριστουργηματικό grand

opus, ο Δανός δημιουργός, με hardcore σκηνές σεξ ή χωρίς, σε δύο μέρη ή ένα 4ωρο, κατατρώγεται από τις εμμονές του: τις μοιραίες ενοχές που δημιουργεί η Καθολική διαπαιδαγώγηση, μια παρωχημένη μορφή της ψυχαναλυτικής θεωρίας, έναν σκεβρωμένο φεμινισμό που θέλει τη γυναίκα υποχείριο της ανδρικής εξουσίας για πάντα. Κανείς, ποτέ, δεν μπορεί να πει ότι ο Τρίερ δεν κάνει τον θεατή να σκεφτεί.  «Δικός της» του Σπάικ Τζόουνς. Η ερμηνεία του Χοακίν Φίνιξ και… της φωνής της Σκάρλετ Τζοχάνσον. Μια μεταμοντέρνα ρομαντική ματιά στη μοναχικότητα του έρωτα στο κοντινό μέλλον. Το σενάριο του Σπάικ Τζόουνς τιμήθηκε με Οσκαρ.

46

Cinemart

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Μικρό ψάρι»

ΤΟ 2014 βρίσκει τους Ελληνες δημιουργούς να σημειώνουν απανωτές επιτυχίες στο εξωτερικό. Το «Xenia» του Πάνου Χ. Κούτρα επιλέγεται για το τμήμα «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Κανών. Το «Μικρό ψάρι» του Γιάννη Οικονομίδη κάνει πρεμιέρα στο Διαγωνιστικό Τμήμα της Berlinale. Στο Forum της Berlinale προκαλούν αίσθηση η «Αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά» της Ελίνας Ψύκου και το «Στο σπίτι» του Αθανάσιου Καρανικόλα. Η «Εκρηξη» του Σύλλα Τζουμέρκα κάνει την επίσημη πρώτη της στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο. Ο Γιάννης Σακαρίδης παρουσιάζει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, το «Wild Duck». Και ο Νίκος Τριανταφυλλίδης, το ωραιότερο φιλμ του, τους «Αισθηματίες», ένα στιλάτο και τρυφερό νουάρ στο κέντρο της Αθήνας. Τον ίδιο καιρό, υπουργός Πολιτισμού αναλαμβάνει ο Κωνσταντίνος Τασούλας, με υφυπουργό υπεύθυνη για τον κινηματογράφο την Αντζελα Γκερέκου, ενώ το δεύτερο εξάμηνο του χρόνου υποδέχεται την ανταλλαγή πρωτοφανώς πολυάριθμων επιστολών διαμαρτυρίας –μαλλιοτράβηγμα θα έλεγε κανείς– μεταξύ υπουργείου, Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου (με επικεφαλής, τώρα, τον Χάρη Παπαδόπουλο), δημιουργών και σωματείων.

«Αιώνια επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά»

«Εκρηξη»

«Wild Duck»

«Αισθηματίες»

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Photo by Evan Agostini / Invision / AP

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2014 47

Η οικογένεια του Γουές Αντερσον

■ Και αν η χρονιά έχει τη μελαγχολική πλευρά της, καθώς το 2014 το σινεμά χάνει, πρόωρα, τον Ρόμπιν Γουίλιαμς και τον Φίλιπ Σίμορ Χόφμαν.

Ο ιδιοσυγκρασιακός Αμερικανός ηθοποιός συνεχίζει να χτίζει το σύμπαν του, παρέα με ανθρώπους που γίνονται, σταδιακά, «οικογένειά» του, αλλά και δική μας. Ο Αντερσον μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη… φευγαλέα ιδιότητα του Μπιλ Μάρεϊ: «Αισθάνομαι ότι ξέρω πώς να πλησιάσω τον Μπιλ, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα τον πλησιάσω οπωσδήποτε. Μάλλον το ξέρει ότι πάντα θα τον αναζητώ, αλλά πάλι αυτό δεν σημαίνει ότι θα τον “βρω” ποτέ. Για καλή μου τύχη, πάντοτε δέχεται να συμμετέχει στις ταινίες μου. Η στήριξή του απέναντι σε μένα και τη δουλειά μου με ενθαρρύνει πάντα».

48

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η αισιοδοξία του Κρίστοφερ Νόλαν Ο Βρετανός μετρ κάνει, με το «Interstellar», μία από τις πιο συναρπαστικές και πιο δυσνόητες ταινίες της δεκαετίας. Αλλά δεν τον νοιάζει. Λέει, σχετικά, στην «Εφ.Συν.»: «Υπάρχει ένα είδος ταινιών επιστημονικής φαντασίας που χαρακτηρίζεται από την αισιοδοξία τους, την πίστη στο ανθρώπινο γένος, την επιβίωση μέσα από τις σχέσεις και τη δύναμη της ελπίδας. Αυτό ήταν για μένα το σημείο αφετηρίας. Νομίζω πως αν σκοπεύεις να πραγματευτείς μια ιστορία για το τέλος του κόσμου, είναι σημαντικό να δώσεις το μήνυμα ότι μπορούμε να υπερβούμε το πρόβλημα, ότι θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε και μετά το τέλος του κόσμου, ότι θα βρούμε ένα μέρος να ζήσουμε στο μεγάλο σύμπαν».

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Ο πατριωτισμός του Κλιντ Ιστγουντ Μπορεί το «American Sniper» να δίχασε όσο λίγες ταινίες, όμως, εκτός του ότι βρέθηκε υποψήφιο για 6 Οσκαρ, υπήρξε η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της χρονιάς. Ο ίδιος όρισε στην «Εφ.Συν.» τι σημαίνει γι’ αυτόν πατριωτισμός: «Ημουν 11 χρόνων όταν άρχισε ο Β' Παγκόσμιος και από τότε έχω δει πολλούς τύπους πατριωτισμού. Εκείνη την εποχή όλοι ήμασταν πατριώτες. Τα επίκαιρα πριν από τις ταινίες (Movietone News) μας ενημέρωναν γι’ αυτά που συνέβαιναν. Τέσσερα χρόνια μετά τον πόλεμο, το 1951, επιστρατεύτηκα για την Κορέα. Ολοι αναρωτιόμασταν τι στο καλό κάναμε εκεί κάτω, όπως και στον πόλεμο του Βιετνάμ – το ίδιο ερώτημα: γιατί συνεχίζουμε και πότε θα ’ρθει το τέλος; Αμφισβητούσαμε την ικανότητα της ανθρωπότητας να υπάρξει ειρηνικά. Φαίνεται ότι η Ιστορία δεν είναι με το μέρος της ειρήνης. Είναι κρίμα που έτσι γίνεται, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα».

Εναν Τομ Χάρντι, σκέτο Ο ατίθασος Βρετανός ηθοποιός ανεβαίνει, χρονιά με τη χρονιά, τα σκαλοπάτια του stardom. Το 2014, έχουμε την ικανοποίηση να τον απολαύσουμε σε μια απαιτητική και σαρωτική ερμηνεία, στο «Locke» («Σε λάθος χρόνο») του Στίβεν Νάιτ, ολομόναχο για 85 λεπτά.

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2014 49

Αυτή τη δεκαετία βρίσκει την Τίλντα Σουίντον παραγωγικότατη. Μόνο το 2014 παίζει σε τρεις πολύκροτες ταινίες, το «Ξενοδοχείο Grand Budapest» του Γουές Αντερσον, το «Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί» του Τζιμ Τζάρμους και το «Snowpiercer» του Μπονγκ Τζουν-χο. Εξηγεί την πολυπραγμοσύνη της στην «Εφ.Συν.»: «Πάντα μας σκέφτομαι όχι ως καλλιτέχνες, αλλά σαν αγρότες. Συνέχεια σπέρνουμε, κάποια πράγματα φυτρώνουν, άλλα γρήγορα κι άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο κι άλλα δεν φυτρώνουν ποτέ. Απλώς σπέρνεις και περιμένεις να δεις τι θα βγει. Αλλά σπέρνεις σε πολλά χωράφια ταυτόχρονα».

Photo by Andy Kropa / Invision / AP

photos by Jon Furniss / Invision / AP

Η Τίλντα Σουίντον, αγρότισσα εμπειριών

50

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

AP Photo / Laurent Cipriani

Οι δύο μέρες που άλλαξαν την Ιστορία #JESUISCHARLIE Η χρονιά ανοίγει και κλείνει με δύο στιγμές φρίκης που ρίχνουν τη σκιά τους και στο σήμερα και στο αύριο. Στις 7 Ιανουαρίου τρεις ένοπλοι Γάλλοι τζιχαντιστές επιτέθηκαν με καλάσνικοφ στα γραφεία τού «Charlie Hebdo» στο Παρίσι και εκτέλεσαν εν ψυχρώ 9 δημοσιογράφους / κομίστες και 3 αστυνομικούς. Ο,τι θεωρούμε δεδομένο για τη δημοκρατία και την ελευθερία της έκφρασης καταλύεται με τη βία. Στις 13 Νοεμβρίου, με αφετηρία το στάδιο Μπατακλάν, μια σειρά από τρομοκρατικές επιθέσεις αφήνουν πίσω τους 120 θύματα και σαρωτικό τρόμο. Το Παρίσι δεν κοιμάται, η αφύπνιση του αισθήματος του δικαίου και του ανθρωπισμού είναι ακαριαία, το μέλλον μοιάζει μόνο ζοφερό. Την επομένη μέρα, στην τελετή λήξης του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τηρείται ενός λεπτού σιγή – η δυσπιστία διαρκεί πολύ περισσότερο.

2015 51 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

52

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Ο γιος του Σαούλ» του Λάζλο Νέμες Είναι Οκτώβριος του 1944 και στο στρατόπεδο του Αουσβιτς-Μπίρκεναου ο Σαούλ είναι ένα Ζόντερκομάντο: ένας Εβραίος αιχμάλωτος με «τίτλο» ένα κόκκινο Χ στην πλάτη. Η δουλειά του, μαζί με τους ομοίους του, είναι να παραλαμβάνουν τους άρτι αφιχθέντες αιχμαλώτους, να τους παροτρύνουν να βγάλουν τα ρούχα τους, να τους καθησυχάζουν ότι όλα θα πάνε καλά, να τους σπρώχνουν με χωροταξική στρατηγική στους θαλάμους αερίων και να κλείνουν την πόρτα. Και, στη συνέχεια, να μαζεύουν τα πτώματα και να τα οδηγούν προς καύση, να ταξινομούν τα ρούχα και να καθαρίζουν τον θάλαμο, έτοιμο για να δεχτεί την επόμενη σοδειά. Μια τακτική και ταχεία γραμμή παραγωγής θανάτου. Ενας πρωτοεμφανιζόμενος 28χρονος Ούγγρος σκηνοθέτης, βραβευμένος πια στις Κάνες και στα Οσκαρ, μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη μια ιστορία από το στρατόπεδο του Αουσβιτς και την αφηγείται μ’ ένα φιλμ σεναριακά, ιδεολογικά, τεχνικά και συναισθηματικά συναρπαστικό, μ’ έναν τρόπο που όσο το βλέπεις κρατάς την ανάσα σου κι όταν τελειώσει είσαι ένας άνθρωπος λίγο διαφορετικός.

«Mad Max: ο δρόμος της οργής» του Τζορτζ Μίλερ Είκοσι πέντε χρόνια αφότου γνωρίσαμε τον κινηματογραφικό θρύλο Mad Max, τον ξανασυναντάμε στο ίδιο μεταποκαλυπτικό τοπίο, με νέα μορφή (δύσκολο να αποφασίσεις αν ο Τομ Χάρντι είναι λιγότερο ή περισσότερο σέξι από τον νέο Μελ Γκίμπσον), εκπληκτική δράση, έναν σίφουνα δημιουργικής φαντασίας στα ντεκόρ και τα ρούχα, μια φουτουριστική περιπέτεια που, παρά τα ξεστρατίσματά της σ’ έναν σαχλό ρομαντισμό κατά στιγμές, απογειώνει την κινηματογραφική εμπειρία με ρυθμό τυμπάνων πολέμου κι έναν διάχυτο heavy metal ερωτισμό. Φτιαγμένο κατά βάση «χειροποίητα», χωρίς να κάθεται αναπαυτικά στη χρήση των ειδικών εφέ, είναι μια αποθέωση της αισθητικής, αλλά και της γυναίκας, σε μια φεμινιστική σεναριακή επιλογή που κάνει τη Φουριόζα της εκπληκτικής Σαρλίζ Θερόν την ξεκάθαρη ηρωίδα της ιστορίας.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2015 53

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Carol» του Τοντ Χέινς Στη Νέα Υόρκη του ’50, μια ώριμη, μεγαλοαστή, όμορφη, παντρεμένη μητέρα, η Κάρολ (Κέιτ Μπλάνσετ), ερωτεύεται ένα κορίτσι, την Τερέζ (Ρούνι Μάρα), πωλήτρια σε πολυκατάστημα και πρόθυμη να νιώσει τα πάντα. Η σχέση τους, όσο πιέζεται από την κοινωνική υποκρισία και τις νόρμες της εποχής –λίγες μόλις δεκαετίες πριν, άλλωστε, ο ομοφυλικός έρωτας δεν ήταν μόνο περιθωριοποιημένος, αλλά παράνομος– τόσο ανακαλύπτει την απλή δική της αλήθεια, δύο γυναικών που θέλουν να περάσουν τη ζωή τους μαζί. Κάτω από τη ρομαντική, αέρινη μουσική του Κάρτερ Μπεργουέλ, ο διευθυντής φωτογραφίας Εντουαρντ Λάκμαν διαλέγει φιλμ 16mm και τα κίτρινα και καφέ χρώματα της ανάμνησης. Το «Carol» είναι μια ταινία τόσο βαθιά δουλεμένη που σε ξεγελά να νομίζεις ότι είναι απλή. Μια γεμάτη συναίσθημα, mainstream λεσβιακή ερωτική ιστορία, που τολμά ακόμα περισσότερο: να αποβάλλει την τραγικότητα και να επιβάλλει την αισιοδοξία. Μια πολιτική δήλωση για όσα ακόμα μένουν κρυφά και καταπιεσμένα με τρόπο παράλογο.

54

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Star Wars: H δύναμη ξυπνάει» του Τζέι Τζέι Εϊμπραμς. Η ιστορία της κλασικότερης ποπ saga επιστημονικής φαντασίας συνεχίζει από την «Επιστροφή του Τζεντάι», με τον πιο υπέροχο τρόπο: συναρπαστική, συγκινητική, διασκεδαστική για τους fans αλλά και τους νέους θεατές.  «Spectre» του Σαμ Μέντες. Ντάνιελ Κρεγκ, Λεά Σεντού, Κριστόφ Βαλτς, Μόνικα Μπελούτσι. Η 24η κινηματογραφική περιπέτεια του πράκτορα 007 είναι εδώ, θεαματική, καλογυαλισμένη και στιλάτη, όπως παλιά. Λιγότερο εγκεφαλική από το «Skyfall», αλλά πιο διασκεδαστική και σέξι.  «Ανωτέρα βία» του Ρούμπεν Εστλουντ. Από τις πιο απρόσμενες απολαύσεις της χρονιάς, μια μαύρη κωμωδία που ισοπεδώνει την ιδέα του ευτυχούς γάμου με μια… χιονοστιβάδα!  «Η φυλή» του Μιροσλάβ Σλαμποσπίτσκι. Μια ουκρανική ταινία με ήχο, χωρίς διαλόγους, ολόκληρη στη νοηματική, μια ιστορία εφήβων αφόρητα σκληρή και συναρπαστική όσο η σιωπή της.  «Birdman (ή Η απρόσμενη αρετή της αφέλειας)» του Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιάριτου. Ο Μάικλ Κίτον στον απαιτητικότερο ρόλο της καριέρας του, ο Εντουαρντ Νόρτον σε εξαιρετική φόρμα, μια υπερφίαλη αλλά συναρπαστική υπαρξιακή μαύρη κωμωδία. Εννέα υποψηφιότητες για Οσκαρ, ο Ινιάριτου βραβεύεται, ακολουθώντας

Box Office Στις εισπρακτικές επιτυχίες του 2015 δεν θα βρούμε το νέο «Star Wars», μια και η ταινία βγήκε στο τέλος της χρονιάς κι έκανε τη μεγάλη επιτυχία της στις αρχές του 2016 – έστω κι έτσι μέσα στο πρώτο τετραήμερο προβολών της έφερε 140.000 εισιτήρια στα ταμεία. Ωστόσο αυτή τη χρονιά προβλήθηκαν κάποιες από τις πιο επιτυχημένες ταινίες της δεκαετίας. Πρώτο και καλύτερο το «Ενας άλλος κόσμος» του Χριστόφορου Παπακαλιάτη με 670.000 εισιτήρια κι ακολουθύν το «Spectre» με 488.000, το δεύτερο «Χόμπιτ» με 426.000, το «Fast & Furious 7» με 370.000 και με άλλες τόσες, φυσικά, οι «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι». Ως προς τις υπόλοιπες ελληνικές ταινίες, προσπερνώντας τις 65.000 εισιτήρια του «Αστακού» του Γιώργου Λάνθιμου, που δεν ήταν ελληνική παραγωγή, από εμπορικές ταινίες τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη ακολουθούν οι «Γαμπροί της Ευτυχίας» και το «Ουζερί Τσιτσάνης», ενώ στο καλλιτεχνικό τερέν την πρωτιά κρατά η «Τετάρτη 04:45» με 10.000 εισιτήρια.

τον Κουαρόν στη ρέντα των Μεξικανών σκηνοθετών.  «Ο αστακός» του Γιώργου Λάνθιμου. Κόλιν Φάρελ, Ρέιτσελ Βάις, Λεά Σεντού. Βραβείο της Επιτροπής στις Κάνες για τη νέα ταινία του Ελληνα σκηνοθέτη, αγγλόφωνη, διεθνή συμπαραγωγή. Ενα ιδιοσυγκρασιακό love story, με χιούμορ και κυνισμό, για την πιο συναισθηματική, ζεστή αλλά και πνευματώδη ταινία του ώς τώρα. Ψυχραιμία και δύναμη. Και εναλλακτικός ρομαντισμός.  «Babadook: οι σελίδες του τρόμου» της Τζένιφερ Κεντ. Μια μητέρα μεγαλώνει μόνη τον 6χρονο γιο της και μαζί του αντιμετωπίζει τα (αληθινά;) τέρατα κάτω απ’ το κρεβάτι. Ενήλικο παραμύθι τρόμου που θα ζήλευαν και ο Ρόμαν Πολάνσκι και ο Γκιγιέρμο ντελ Τόρο.  «Λεβιάθαν» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ. Απίθανης αισθητικής πολιτικό «κατηγορώ» του σαθρού κρατικού και εκκλησιαστικού μηχανισμού της Ρωσίας. Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ Κανών, Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας και υποψήφια για Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.  «Dheepan: ο άνθρωπος χωρίς πατρίδα» του Ζακ Οντιάρ. Χρυσός Φοίνικας των Κανών, η ιστορία επιβίωσης τριών προσφύγων στα παρισινά προάστια, η διαμόρφωση της «νέας οικογένειας», ένα φιλμ επώδυνα επίκαιρο αλλά και συναρπαστικά λυρικό.  «Νιότη» του Πάολο Σορεντίνο. Η φευγαλέα της ομορφιά και η πληρότητα –πολύ αργά– της ηλικίας, όπως στεγάστηκαν σ’ ένα πανέμορφο ξενοδοχείο στις Αλπεις, για τον Μάικλ Κέιν και τον Χάρβεϊ Καϊτέλ (ναι, και την Τζέιν Φόντα!). Τέλεια ομορφιά, χιούμορ και τρυφερότητα στο, πάντα πληθωρικό, ανθρώπινο πορτρέτο του Ιταλού δημιουργού.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α 8-9 Φεβρουαρίου 2020

ΑΛΛΑΓΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ. Ο Νίκος Ξυδάκης αναλαμβάνει αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού και διορίζει νέο Δ.Σ. στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου φέρνοντας μια αρχική αισιοδοξία. Σύντομα ωστόσο καταργείται ο ειδικός φόρος επί των κινηματογραφικών εισιτηρίων, χρήματα που προορίζονται για την παραγωγή των ελληνικών ταινιών. Τα capital controls και οι συζητήσεις για το Grexit έχουν τον κόσμο κολλημένο στην τηλεόραση – τον Ιούνιο, ακριβώς τρία χρόνια μετά το «μαύρο», επαναλειτουργεί η ΕΡΤ. Η «Τετάρτη 04:45», το υπέροχα στιλιζαρισμένο νουάρ του Αλέξη Αλεξίου, συμμετέχει στο Διαγωνιστικό της Τραϊμπέκα. Στο Sundance διακρίνεται η «Βόλτα» της Στέλλας Κυριακοπούλου. Το «Xenia» του Πάνου Χ. Κούτρα κερδίζει όλα τα μεγάλα βραβεία της ΕΑΚ, αλλά ο σκηνοθέτης αρνείται να τα παραλάβει αν δεν περάσει ο νόμος για την ιθαγένεια – ψηφίζεται πριν από το τέλος της χρονιάς. Φεύγει ο Μηνάς Χατζησάββας. Στην πολιτική κηδεία του ο σύντροφός του αναφέρεται στο σύμφωνο συμβίωσης – ψηφίζεται λίγες βδομάδες αργότερα. Βλέπουμε την «Κόρη του Ρέμπραντ», χωρίς να ξέρουμε ότι είναι η τελευταία ταινία του Νίκου Παναγιωτόπουλου. Το «Interruption», πρώτη μεγάλου μήκους του Γιώργου Ζώη, κάνει πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας. Το «Σύμπτωμα» του Αγγελου Φραντζή επιλέγεται από το Φεστιβάλ του Τορίνο, ενώ το all-star-ανδρικό-cast «Chevalier» της Αθηνάς Τσαγγάρη διαγωνίζεται στο Λοκάρνο. Ο Γιάννης Βεσλεμές αποδεικνύει ότι η εναλλακτική διανομή μπορεί να ευδοκιμήσει, με τη «Νορβηγία», την πιο ρομαντική ελληνική ταινία με βρικόλακες! Η Μαργαρίτα Μαντά διατρέχει την Αθήνα με όχημα το τρένο και τον σιωπηλό έρωτα στο «Για πάντα». Ο Ανδρέας Κωνσταντίνου πρωταγωνιστεί σε δύο πολύ διαφορετικές ταινίες, στο κοινωνικό δράμα «Οχθες» του Πάνου Καρκανεβάτου και στο «Ουζερί Τσιτσάνης» του Μανούσου Μανουσάκη, που προορίζεται για εισπρακτικό θρίαμβο. Αυτόν όμως τον κάνει ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης, που με το «Ενας άλλος κόσμος» υπογράφει τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία των τελευταίων δέκα χρόνων.

«Τετάρτη 04:45»

«Βόλτα»

«Interruption»

«Νορβηγία»

2015 55 Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

56

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Ο απών Τζαφάρ Παναχί

«Ταξί»

Ο Ιρανός σκηνοθέτης κερδίζει τη Χρυσή Αρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου για την ταινία του «Ταξί». Μόνο που δεν βρίσκεται εκεί για να την παραλάβει. Η κινηματογραφική κοινότητα δηλώνει έμπρακτα την ευαισθητοποίησή της και τη συμπαράστασή της σ’ έναν ξεχωριστό δημιουργό που συνεχίζει να κάνει τις ταινίες του σε μια χώρα που του στερεί την ελευθερία.

Μαθητής του Μπέλα Ταρ, πουρίστας του σινεμά (του φιλμ, της αίθουσας), ο Ούγγρος σκηνοθέτης του «Γιου του Σαούλ» μίλησε στην «Εφ.Συν., μοιάζοντας απολύτως βέβαιος για τις επιλογές του: «Ξεκινώντας την ταινία, γνωρίζαμε ακριβώς πώς θα την κάναμε. Ξέραμε ότι θα είναι πολύ πολύ περιορισμένη η οπτική της. Γιατί ξέραμε ότι αν δείχναμε αυτόν τον τρόμο κατά πρόσωπο, θα καταλήγαμε με λιγότερα, θα μειώναμε τη δύναμη του τρόμου. Ενώ αν χρησιμοποιούσαμε τον θεατή ως μέσο, αν βασιζόμασταν στη δική του φαντασία, θα καταλήγαμε με κάτι πιο δυνατό: τα κομμάτια που συνθέτει το μυαλό δημιουργούν κάτι πιο αόριστο, ενώ η εικόνα το κάνει συγκεκριμένο. Για να αφηγηθείς μια τέτοια ιστορία, οφείλεις να ακολουθήσεις κάποια ριζοσπαστική αισθητική. Είναι σημαντικό το πότε και πόση πληροφορία δίνεις στον θεατή, είναι ένα τρομερά δυνατό εργαλείο».

EPA / BEA KALLOS HUNGARY OUT

Η αυτοπεποίθηση του Λάζλο Νέμες

2015 57

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Αυτοκράτειρα Φουριόζα

Photo by Joel Ryan / Invision / AP

Photo by Richard Shotwell / Invision / AP

Η Σαρλίζ Θερόν έχει την ικανότητα να εκπλήσσει ακατάπαυστα. Με το ξυρισμένο κεφάλι της ηγήθηκε του νέου «Mad Max» και μίλησε στην «Εφ.Συν.» για το πώς βλέπει τον εαυτό της: «Νομίζω ότι απλώς βιώνω τον εαυτό μου χωρίς να τον αναλύω. Ισως θα έπρεπε (γέλια). Οταν ήμουν πολύ νέα, εξαιτίας κάποιων τραγικών γεγονότων, έμαθα ότι η ζωή είναι πολύ μικρή. Στο τέλος, όταν θα έρθει να με βρει ο θάνατος, θα είμαι η μόνη υπόλογος για τη ζωή που έζησα. Πάντα, όμως, ξυπνάω το πρωί με μια αίσθηση ότι σήμερα μπορεί να είναι η τελευταία μέρα. Αυτή εδώ είναι η ζωή μου, δεν υπάρχει άλλη, και κοιτάζω να την αξιοποιήσω όσο γίνεται. Ολα τα παραπάνω συν το ότι θεωρώ πως είμαι... super-sexy!».

Η νέα σελίδα της Αντζελίνα Ο Βρετανός Μπένεντικτ Κάμπερμπατς είναι ο πιο αλλόκοτα σέξι σταρ της εποχής. Μαζί, είναι κι ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του. Το 2015, δουλεύοντας ακατάπαυστα, βρίσκεται υποψήφιος για Οσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου για το «Παιχνίδι της μίμησης», απέναντι σ’ έναν συμπατριώτη του, τον Εντι Ρέντμεϊν της «Θεωρίας των Πάντων». Ο δεύτερος κερδίζει το βραβείο. Ο πρώτος κερδίζει διεθνές φανκλαμπ με το όνομα Cumber-bitches!

Photo by Jonathan Short/Invision/AP

The Cumber-bitches

Ως σκηνοθέτις κάνει την τρίτη της ταινία, το «Δίπλα στη θάλασσα», την πρώτη με συμπρωταγωνιστή της τον Μπραντ Πιτ. Λίγο αφού η ταινία βγει στις αίθουσες, το πιο hot ζευγάρι του Χόλιγουντ χωρίζει. Η Αντζελίνα Τζολί λέει στην «Εφ.Συν.»: «Νομίζω ότι τώρα θα πρέπει να ανακαλύψω πάλι τον παλιό μου εαυτό. Χάνουμε λίγο τον δρόμο μας όταν μας παρασύρει το άγχος κι έχουμε πολλές έγνοιες. Εχουν συμβεί πολλά πράγματα στη ζωή μου και νιώθω ότι ήταν μια καλή περίοδος για διαλογισμό. Αλλά μπορεί το γεγονός ότι τα παιδιά μου μεγαλώνουν να φέρει χαρά και στη μαμά τους. Ισως δηλαδή είναι καιρός να επιστρέψω στα παλιά».

58

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

A Thousand Lives: Be Human ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ αποτυπώνει τη ζωή – και τον θάνατο. Πολλές φορές, το σινεμά κινητοποιεί την εξέλιξη της ζωής – ή τη διαμαρτυρία ή το πένθος. Οσο η Ευρώπη φλέγεται από το προσφυγικό, οι άνθρωποι του σινεμά και οι ταινίες τους μιλούν ηχηρά. Η Βανέσα Ρέντγκρεϊβ επισκέπτεται τον Ελαιώνα. Η Αντζελίνα Τζολί τη Λέσβο – κι οι δύο τραβούν την προσοχή των μέσων στους καταυλισμούς προσφύγων. Μια επιτροπή ανθρώπων του σινεμά, από τη Χάνα Σιγκούλα και τον Μπέλα Ταρ ώς τον Μισέλ Χαζαναβίσιους και τη Βαλέρια Μπρούνι-Τεντέσκι, κάνουν παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διαβάζουν το κείμενο που συνυπογράφουν με τον τίτλο, «Χίλιες ζωές: Ας είστε ανθρωποι». Οι χαμένες ζωές (σε αναζήτηση καλύτερης ζωής…) στη Μεσόγειο βρίσκονται στην καρδιά του κινηματογράφου. Τον Φεβρουάριο, στη διάρκεια του Φεστιβάλ Βερολίνου, ο Αϊ Γουέι Γουέι «εκθέτει» 14.000 πορτοκαλί σωσίβια στο Konzerthaus της πόλης. Την ίδια ώρα, στην Berlinale, παίζεται το ντοκιμαντέρ του Τζιανφράνκο Ρόζι, «Φωτιά στη θάλασσα» («Fuocoammare»). Η ταινία είναι μια απεικόνιση της κατάστασης στο φορτωμένο συμβολισμούς νησί της Λαμπεντούζα, σκληρή και πανέμορφη. Με μια ευέλικτη, ευαίσθητη ψηφιακή κάμερα που, όμως, αποτυπώνει τοπία κι ανθρώπους σαν πληθωρικό φιλμ, ο Ρόζι παρακολουθεί τους κατοίκους

του μικρού νησιού, επιφάνειας μόλις 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με τρυφερότητα και χιούμορ. Τον μικρό Σαμουέλε που παλεύει να φτιάξει την τέλεια σφεντόνα, την κυρία Ανα που μαγειρεύει τέλειο κοκκινιστό καλαμάρι, την κυρία Μαρία που αφιερώνει τραγούδια στον άντρα της στον τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό. Η ταινία προχωρά ζεστά, αργά, παρατηρητικά. Ερχεται η πρώτη αναφορά: «Το “Fucoammare”, παιδί μου Σαμουέλε, είναι ένα παλιό τραγούδι που λέγαμε για τους ναυτικούς στον πόλεμο, όταν η θάλασσα ήταν γεμάτη κινδύνους, όταν η θάλασσα καιγόταν και οι ψαράδες φοβούνταν να την πλησιάσουν». Ερχεται η δεύτερη αναφορά, η εξομολόγηση του γιατρού: «Τα τελευταία χρόνια κάνω το αντίθετο από τη δουλειά μου. Αντί να βοηθάω ζωντανά κορμιά, κάνω μόνο νεκροψίες». Μια μικρή κοινότητα που ζει τόσο κανονικά, παρότι κάθε βράδυ το Λιμενικό δέχεται εκκλήσεις: στείλτε βοήθεια, πνιγόμαστε, καιγόμαστε, είμαστε 250, 130, δεν έχουμε νερό. Δεν είναι απλώς ότι ο Τζιανφράνκο Ρόζι κάνει ένα ντοκιμαντέρ απίθανης ακρίβειας και καθηλωτικού ρυθμού, είναι ότι αξιοποιεί το καυτό, σαν τη θάλασσα, θέμα του για να κάνει πανέμορφο σινεμά: τόσο επιμελημένο, ισορροπημένο κι αριστοτεχνικά φωτογραφημένο που στιγμές αναρωτιέσαι αν αυτό που βλέπεις είναι πραγματικό. Μόνο που είναι.

2016 59 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

60

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Η υπηρέτρια» του Παρκ Τσαν-γουκ Ικανός πάντα να εκπλήσσει, ο σκηνοθέτης του «Oldboy» εγκαταλείπει τον αντρικό κόσμο της βίας κι αφοσιώνεται σ’ έναν ερεθιστικό ύμνο στον κοριτσίστικο ερωτισμό και μαζί στη γυναικεία χειραφέτηση. Λεσβιακό ρομάντζο και θρίλερ εποχής, η ταινία διασκευάζει το μυθιστόρημα της Σάρα Γουότερς, «Fingersmith», μεταφέροντας τη δράση από τη βικτοριανή Αγγλία στην υπό ιαπωνική κατοχή Κορέα του ’30. Εκεί μια υπερπροστατευμένη κληρονόμος, η υπηρέτριά της κι ένας γοητευτικός απατεώνας στήνουν αλλεπάλληλα σχέδια για να καρπωθούν μια κληρονομιά. Δεν έχει σημασία που η ταινία εκτυλίσσεται ως επί το πλείστον μέσα στους τοίχους μιας απομονωμένης έπαυλης: ο Κορεάτης δημιουργός φροντίζει το ντεκόρ και τη φωτογραφία του με τη γνωστή ευλάβεια στη φόρμα και με λεπτομέρειες που συμβάλλουν σ’ αυτό το εγκλωβισμένο, αλλά απελευθερωτικό σύμπαν. Κι αν η εικόνα του δεν έχει ούτε ένα ψεγάδι, άλλο τόσο το χιούμορ του έχει έμπνευση, η ταξική κριτική του θάρρος και το μυστήριο που στήνει αγωνία κι ανατροπές.

«Τόνι Ερντμαν» της Μάρεν Αντε Είναι η ταινία που έκανε το Φεστιβάλ Κανών να υποκλιθεί βαθιά στο -σεναριακό κυρίωςταλέντο της Γερμανίδας Μάρεν Αντε, παρ' ότι, προς γενική οργή, η ταινία δεν πήρε κανένα βραβείο στο φεστιβάλ κι ας είναι από τα φιλμ εκείνα που κάνουν το ευρωπαϊκό σινεμά να μοιάζει αληθινά ελκυστικό και φρέσκο. Η ταινία παρακολουθεί τη δυσλειτουργική σχέση της Ινές με τον μπαμπά της, τον Γουίνφρεντ. Αυτή η σπάνια γερμανική κωμωδία είναι μια διακριτική, σοφά ζυγισμένη ψυχογραφία. Μέσα της βρίσκεται η απεικόνιση της μετέωρης θέσης της δυτικοευρωπαίας γυναίκας στον επιχειρηματι-

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2016 61 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«La La Land» του Ντέιμιαν Σαζέλ κό κόσμο, η υπεροψία των «δυνατών» κρατών απέναντι στα Βαλκάνια, αλλά κυρίως η αμήχανη αναζήτηση μιας κόρης κι ενός μπαμπά για έναν κοινό τόπο κατανόησης και γενναιόδωρης αγάπης. Με έξτρα όπλο τις ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών, της μεγαλειώδους Σάντρα Χίλερ και του σαρωτικού Αυστριακού Πέτερ Σιμόνισεκ, το «Τόνι Ερντμαν» είναι η ταινία που κάνει τον κάθε θεατή να γελάσει δυνατά, να κλάψει σιωπηλά, να τραγουδήσει στην αίθουσα το «The Greatest Love of All» της Γουίτνι Χιούστον και να βγει με βουρκωμένα μάτια και μια επιθυμία ν’ αγκαλιάσει κάθε περαστικό.

Εκανε την πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ Βενετίας (και σχεδόν κέρδισε το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας!) κι είναι ένα καθαρόαιμο μιούζικαλ που παρακολουθεί τη Μία (Εμα Στόουν), η οποία θέλει να γίνει ηθοποιός, και τον Σεμπάστιαν (Ράιαν Γκόσλινγκ), που είναι ένα ασυμβίβαστος τζαζ πιανίστας. Οι δυο τους γνωρίζονται, ερωτεύονται και προσπαθούν να δουν πώς η σχέση τους και τα όνειρά τους μπορούν να συμβαδίσουν. Η ταινία είναι μιούζικαλ «όπως παλιά», ο Σαζέλ δεν υπονομεύει, δεν εκσυγχρονίζει, δεν «ερμηνεύει» το είδος. Αντίθετα, φτιάχνει το δικό του κλασικό μιούζικαλ, όπως τα έκανε το Χόλιγουντ το ’50 ή, ακόμα περισσότερο, ο Ζακ Ντεμί το ’60. Είναι κι αυτό γεμάτο ρομαντισμό και χιούμορ, ένα love story με μεγάλη ψυχή, που ευτυχώς δίνει τη σημασία που χρειάζεται στο σενάριό του και επιβεβαιώνει την αξία του με τη γλυκιά μελαγχολία του φινάλε του, παραδοχή των κανόνων όχι του σινεμά αυτή τη φορά, αλλά της ζωής.

62

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Arrival – Η Αφιξη» του Ντενί Βιλνέβ. Μια γλωσσολόγος κι ένας φυσικός προσπαθούν ν’ ανοίξουν δίοδο επικοινωνίας με ένα από τα δώδεκα διαστημόπλοια που έχουν προσγειωθεί σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη. Η Εϊμι Ανταμς κι ο Τζέρεμι Ρένερ σε μια ταινία επιστημονικής φαντασίας βαθιά λυρική και υπαρξιακή, ένα από τα ωραιότερα φιλμ της χρονιάς.  «Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ» του Κεν Λόουτς. Ενας 59χρονος εργάτης και μια νεαρή ανύπαντρη μητέρα εγκλωβίζονται στο δυσπρόσιτο Σύστημα, αναζητώντας κρατική πρόνοια. Ο πιο εμβληματικός σύγχρονος σκηνοθέτης της αριστερής ιδεολογίας επιστρέφει στο σινεμά με ένα ανθρωποκεντρικό μελόδραμα και κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες.  «Paterson» του Τζιμ Τζάρμους. Μια μικρή, υπέροχη, γοητευτικά προσωπική ταινία, για έναν ανέκδοτο ποιητή και οδηγό λεωφορείου. Οταν έχει την υπογραφή του Τζιμ Τζάρμους και τη γοητεία του Ανταμ Ντράιβερ, ναι, μπορείς να πιστέψεις ότι η σοφία βρίσκεται στην απλότητα.  «Gimme Danger» του Τζιμ Τζάρμους. Με δεύτερη ταινία σε μια χρονιά. Εξαιρετικό ντοκιμαντέρ για τους Stooges, τον Ιγκι Ποπ και την μπάντα του, τη θέση τους

Box Office Το «Star Wars: Η Δύναμη Ξυπνάει», που ήρθε από ένα γαλαξία πολύ, πολύ μακριά στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς, ολοκληρώνει την πορεία του το 2016, φτάνοντας στα θεαματικά 447.000 εισιτήρια. Από την άλλη πλευρά, αυτή είναι η χρονιά της «Ρόζας της Σμύρνης» που σαρώνει με 357.000 εισιτήρια και του πρώτου «Bachelor» που προσπέρασε γοργά τις 100.000 εισιτήρια, στρώνοντας τον δρόμο για τα σίκουελ. στην εξέλιξη της ροκ και την υπόστασή τους στην ιστορία της μουσικής και της σύγχρονης κουλτούρας. Φτιαγμένο με σεβασμό, χιούμορ και μεταδοτική ενέργεια.  «Εκείνη» του Πολ Βερχόφεν. Η Ιζαμπέλ Ιπέρ στην ωραιότερη (και… οσκαρική!) ερμηνεία της εδώ και χρόνια, η σοφότερη και πιο απελευθερωμένη ταινία του Βερχόφεν, ένα θρίλερ μαζί με μαύρη κωμωδία, μια σάτιρα της μπουρζουαζίας μαζί με διερεύνηση της φύσης των σκοτεινών φαντασιώσεων. Διασκέδαση και κατάρριψη των ορίων.  «Café Society» του Γούντι Αλεν. Το Χόλιγουντ του Μεσοπολέμου, η μελαγχολία μιας εποχής που αλλάζει, στη

νέα ταινία του Γούντι Αλεν, με πρωταγωνιστές τους Τζέσι Αϊζενμπεργκ, Μπλέικ Λάιβλι, Κρίστεν Στιούαρτ και Στιβ Καρέλ, που άνοιξε το Φεστιβάλ Κανών, ένα έργο αγάπης για το όνειρο και για το σινεμά (ταυτόσημα αυτά τα δύο, άλλωστε), μια γλυκόπικρη κομεντί με μαγευτικές στιγμές.  «Ορκισμένη Παρθένα» της Λάουρα Μπισπούρι. Η ιστορία της Χάνα που μεγάλωσε ως Μαρκ, σύμφωνα με την παράδοση του τάγματος του Ορκισμένων Παρθένων που επιβιώνει ακόμα στα αλβανικά βουνά. Συναρπαστική ανατομία της γυναικείας φύσης με μια αξεπέραστη ερμηνεία από την Αλμπα Ρορβάκερ.  «Αφερίμ!» του Ράντου Ζούντε. Ο,τι πιο κοντινό σε «φουστανέλα γουέστερν», μια αστυνομική ιστορία στη Βλαχία του 1835, μια οξυδερκής, ευαίσθητη παραβολή-καταπέλτης για τη σημερινή σύγχυση στα Βαλκάνια (της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης).  «Το κορίτσι από τη Δανία» Τομ Χούπερ. Από τον σκηνοθέτη των «Ο λόγος του βασιλιά» και «Les Misérables», η πραγματική ιστορία της ζωγράφου Λίλι Ελμπε που γεννήθηκε άντρας κι έκανε την πρώτη γνωστή εγχείρηση αλλαγής φύλου τη δεκαετία του ’20. Οσκαρικό δράμα με αριστοτεχνικά σκηνικά και κοστούμια, χάρισε το Οσκαρ στον Εντι Ρέντμεϊν κι ανέδειξε την Αλίσια Βικάντερ.

 «Σε ρηχά νερά» του Γιάουμε Κολέτ-Σέρα. Ο,τι θα περιμέναμε από μια ταινία τρόμου όπου μια πανέμορφη και ζουμερή ξανθιά κοπέλα με μπικίνι (ιδανική η Μπλέικ Λάιβλι), αναμετριέται μόνη της για μιάμιση ώρα μ’ ένα μεγάλο λευκό καρχαρία που θέλει να την καταπιεί. Κι επιπλέον στιλ, ένταση, σεβασμός στην παράδοση των b-movies, μια εθιστική πρωταγωνίστρια κι ένας σκηνοθέτης που γνωρίζει τέλεια πώς να πυροδοτεί την αγωνία.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α «Suntan»

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΧΡΟΝΙΑ που φεύγει ο Νίκος Τριανταφυλλίδης, ένας υπέροχος «αισθηματίας», ένας αυθεντικός σκηνοθέτης κι άνθρωπος που αγάπησε πολύ. Στα φεστιβάλ και στις αίθουσες θριαμβεύει το καταστροφικά καυτό καλοκαίρι του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου στο «Suntan» που αποκαλύπτει, δίπλα στον εκπληκτικό Μάκη Παπαδημητρίου, τη λάμψη της Ελλης Τρίγγου. Η «Τελευταία παραλία» του Θάνου Αναστόπουλου και του Ντάβιντε Ντελ Ντέγκαν, το γλυκόπικρο, κωμικό, μελαγχολικό και… ακτιβιστικό ντοκιμαντέρ συμμετέχει στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Κανών. Εκεί βραβεύεται και το «The Stopover» των Ντελφίν και Μιριέλ Κουλέν, με πρωταγωνίστρια την Αριάν Λαμπέντ, γαλλοελληνική παραγωγή, γυρισμένη στη Ρόδο. Η Ομόνοια ως στρογγυλή πλατεία – και το ΠΑΣΟΚ του ’81 – ξαναζούν στον «Νοτιά» του Τάσου Μπουλμέτη. Ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης πιάνει και πάλι τον σφυγμό της νέας γενιάς στο «Ξύπνημα της άνοιξης», η Ελισάβετ Χρονοπούλου τολμά και εντυπωσιάζει με τη «Μικρή Αρκτο», ο Θοδωρής Αθερίδης κάνει την τρίτη και καλύτερη ταινία του, «Τέλειοι ξένοι». Αυτή είναι η πρώτη χρονιά όπου διοργανώνεται η «Χαμένη Λεωφόρος του Ελληνικού Σινεμά», με διοργανωτή την ΕΣΠΕΚ, η τότε και τώρα πιο εμπνευσμένη και πετυχημένη κίνηση ανάδειξης του υποτιμημένου σινεμά της χώρας μας. Ο «Jason Bourn» - Ματ Ντέιμον βολτάρει στο Σύνταγμα, στις διαμαρτυρίες μπροστά στη Βουλή, στο αθηναϊκό μετρό – μόνο που το γύρισμα δεν γίνεται πραγματικά στην Αθήνα, αλλά στη… Σάντα Κρουζ της Τενερίφης, λιγότερο γραφειοκρατική και πιο συμφέρουσα λύση για την παραγωγή. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης αποκτά νέα διεύθυνση, την Ελίζ Ζαλαντό, ενώ οι Νύχτες Πρεμιέρας έχουν, τώρα, επί κεφαλής τον Λουκά Κατσίκα. Υπουργός Πολιτισμoύ είναι ο Αριστείδης Μπαλτάς μέχρι να καθαιρεθεί εν μιά νυκτί και ν’ αναλάβει η Λυδία Κονιόρδου. Τα ελληνικά ταμεία κάνουν γιορτή με τη «Ρόζα της Σμύρνης» του Γιώργου Κορδέλλα και το πρώτο «Bachelor» του Αντώνη Σωτηρόπουλου.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2016 63 Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Τελευταία παραλία»

«Νοτιάς»

«Ξύπνημα της άνοιξης»

64

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Νίκος Παναγιωτόπουλος: με πάθος ερασιτέχνη και ματιά δημιουργού

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Φεύγει ο σπουδαίος σκηνοθέτης και απολαυστικός ομιλητής. Γράφει η Βένα Γεωργακοπούλου σ την «Εφ.Συν.»: «Ενα μόνο δεν ήθελε να κάνει ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, δεν ταίριαζε στον αναρχικό χαρακτήρα του εστέτ, που δεν πίστευε ούτε σε θεούς ούτε σε κόμματα. Να κάνει κήρυγμα, ιδεολογική, στρατευμένη τέχνη. “Δεν με ενδιαφέρουν τα έργα που θέλουν να πουν κάτι”, μας είχε πει. “Δεν θέλω να καταγγείλω τίποτα”»

Η υπέροχη παραφωνία της Μέριλ Στριπ Αυτή τη χρονιά, η απίστευτη ηθοποιός βρίσκεται υποψήφια για Οσκαρ για 22η φορά – την επόμενη χρονιά θα τις κάνει 23! Ο ρόλος της είναι αυτό της πρόθυμης, πάμπλουτης αλλά καθόλου καλλίφωνης αοιδού «Φλόρενς Φόστερ Τζένκινς». Λέει στην «Εφ.Συν.» για τους ρόλους που έχει ερμηνεύσει στην καριέρα της: «Αν υπάρχει κάτι κοινό ανάμεσα στους ρόλους που έχω ερμηνεύσει είναι ότι συνήθως έχουν να κάνουν με χαρακτήρες που βρίσκονται αντιμέτωποι με δύσκολα διλήμματα. Το δικό μου είναι μόνο η περιέργειά μου που νομίζω πως έχω κληρονομήσει από τη μητέρα μου. Μου αρέσει να χώνω τη μύτη μου παντού, για να το πω αλλιώς. […] Πάντα νιώθω φόβο πριν από το γύρισμα, κάτι που θεωρώ πια δεδομένο. Το ένα μέρος του φόβου μου έχει να κάνει με τις δικές μου προσδοκίες και το άλλο με το γεγονός ότι οι χαρακτήρες μου είναι πολλές φορές βασισμένοι σε πραγματικά πρόσωπα. Αισθάνομαι κάθε φορά πως θέλω να κερδίσω το δικαίωμα να τους ερμηνεύσω και θέλω ο κάθε ρόλος να είναι ισάξιος ή ακόμα και πιο άξιος από τον προηγούμενο».

Ανταμ Ντράιβερ,

Photo by Matt Sayles / Invision / AP

Η «επιστροφή» του Λεονάρντο ΝτιΚάπριο Για την «Επιστροφή» του Αλεχάντρο Ινιάριτου, ο sui generis σταρ κερδίζει, επιτέλους, το πρώτο του Οσκαρ. Λέει στην «Εφ.Συν.»: «Δεν έχω δουλέψει σε άλλη ταινία σαν αυτή. Νομίζω ότι αυτό που ο Αλεχάντρο και ο διευθυντής φωτογραφίας Εμάνουελ Λουμπέσκι προσπάθησαν να κάνουν, και κατά τη γνώμη μου πέτυχαν, ήταν η επική διάσταση σε σταθερά πλάνα, όπου αποκαλύπτονται λεπτομέρειες του χαρακτήρα -η αναπνοή, τα συναισθήματα και ο ιδρώτας-, ταλαντευόμενοι ανάμεσα σε μεγαλειώδη πλάνα στιλ Ντέιβιντ Λιν και τον ψυχισμό των χαρακτήρων. Δεν έχω ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο. Για μένα ήταν σαν να προσπαθούσαν να φτιάξουν μια εναλλακτική πραγματικότητα.»

Είναι ο πιο ενδιαφέρων (από επιδόσεις κι από επιλογές) ηθοποιός της εποχής. Κι αυτό γιατί ο πανύψηλος Καλιφορνέζος συνδυάζει μια ιδιαίτερη όψη, ένα υπόγειο σεξ απίλ, εξαιρετική υποκριτική ικανότητα κι έξυπνες κινήσεις καριέρας, σαρώνοντας με την ιδιομορφία και το ταλέντο του, μήνα μήνα, την οθόνη. Ενας διαφορετικός ζεν πρεμιέ που ανακάλυψε, για να μην ξεχνάμε, η Λίνα Ντάναμ στο «Girls», για να περάσει από το «Inside Llewyn Davis» των αδελφών Κοέν και το «Frances Ha» του Νόα

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2016 65

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Μπόμπακ στην αληθινά εμπορική υπερπαραγωγή, στο «Star Wars: The Force Awakens» του Τζέι Τζέι Εϊμπραμς, στο «Paterson» του Τζιμ Τζάρμους, στη «Σιωπή» του Μάρτιν Σκορσέζε, στο «Annette» του Λεός Καράξ που περιμένουμε – μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα, θα βρεθεί να πρωταγωνιστεί στο νέο «Star Wars» και να είναι υποψήφιος για Οσκαρ για την «Ιστορία Γάμου». Στα ’10s κάθε χρονιά είναι η χρονιά του Ανταμ Ντράιβερ και κάτι μας λέει ότι αυτό θα συνεχιστεί και στα ’20s.

Photo by Vianney Le Caer / Invision / AP

ο ηθοποιός της δεκαετίας

Η 28χρονη ηθοποιός μάζεψε κάθε κινηματογραφικό βραβείο με τον ρόλο της στο «La La Land», που θα της χάριζε και το πρώτο της Οσκαρ. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Πήγα στο Λος Αντζελες όταν ήμουν 15 χρόνων, με συνόδευε η μητέρα μου από την Αριζόνα. Το πρακτορείο μου με έστελνε σε ακρόαση για κάθε ρόλο ξαν θ ι άς κό ρ η ς που υπήρχε, αλλά ήμουν λίγο παράξενη και δεν μου έδιναν τους ρόλους. Το χειρότερο ήταν όταν σταμάτησαν να με καλούν ακόμα και σε ακροάσεις και είχα να αντιμετωπίσω την απόλυτη ησυχία. Ζούσα με τη μητέρα μου σε ένα διαμέρισμα κάνοντας μαθήματα στο σπίτι. Η απόρριψη μπορεί να είναι σκληρή και είναι αλήθεια ότι μπορεί να σου ρίξουν μια ματιά και να αποφασίσουν ότι δεν κάνεις για τον ρόλο πριν ξεστομίσεις μια λέξη. Αλλά τουλάχιστον σου δίνεται μια ευκαιρία. Οταν δεν έχεις ούτε αυτή την ευκαιρία, νιώθεις να σου τσακίζουν την ψυχή».

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Photo by Joel Ryan / Invision / AP

Η πιρουέτα της Εμα Στόουν

66

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ 8-9 Φεβρουαρίου 2020

lo Photo by Chris Pizzel

/ Invision / AP

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Τα μεγάλα μας τα λάθη ΗΤΑΝ Η ΠΙΟ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΗ στιγμή της χρονιάς και θα μείνει στην ιστορία. Κυρίως γιατί είναι εξαιρετικά καθησυχαστικό να πείθεσαι ότι ακόμα και οι μεγαλύτεροι οργανισμοί, με τα γιγαντιαία μπάτζετ, τους δεκάδες ελέγχους, τις τεράστιες ομάδες παραγωγής και τα εκατομμύρια μάτια στραμμένα πάνω τους, μπορούν να κάνουν ένα ανόητο λάθος. Στη λήξη μιας ιδιαίτερα ανιαρής τελετής απονομής των Βραβείων Οσκαρ, ανέβηκαν στη σκηνή δύο ιερά τέρατα του σινεμά, η Φέι Ντάναγουεϊ και ο Γουόρεν Μπίτι, για ν’ απονείμουν το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Ανοιξαν τον φάκελο, ο Μπίτι φάνηκε στιγμιαία να διστάζει, η Ντάναγουεϊ, πάντα αδίστακτη, διάβασε τον νικητή: «La La Land». Η ομάδα του μιούζικαλ

του Ντέιμιεν Σαζέλ ανέβηκε πανηγυρικά στη σκηνή, παρέλαβε το αγαλματάκι και τον φάκελο και διαπίστωσε ότι… το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας κέρδισε το «Moonlight» του Μπάρι Τζένκινς. Και, ξαφνικά, η τελετή δεν ήταν ανιαρή, αλλά μνημειώδης. Ολοι μιλούσαν για την άνευ προηγουμένου γκάφα, τα memes έδωσαν ρεσιτάλ, το επόμενο πρωί το Vanity Fair έκανε μια υπέροχη κοινή συνέντευξη των Σαζέλ και Τζένκινς. Από εκεί και πέρα υπάρχει μια θαυμάσια δικαιολογία για κάθε λάθος: «Εδώ το 2017 μπέρδεψαν το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας!» Ωστόσο, αν θυμόμαστε την κινηματογραφική χρονιά γι’ αυτό, ας τη θυμόμαστε κι επειδή τελικά το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας πήρε, για πρώτη φορά, μια ακραιφνώς queer ταινία.

2017 67 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Photo by Matt Sayles / Invision / AP

8-9 Φεβρουαρίου 2020

68

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Moonlight» του Μπάρι Τζένκινς σκοτεινή είναι η ιστορία του «Moonlight», άλλο τόσο ζεστή, όμορφη, μ’ έναν αισθησιασμό της θέρμης, του καλοκαιριού και της επιθυμίας, είναι η ταινία. Απόλυτα συγκροτημένη, εστέτ και υπολογισμένη, η ταινία αφήνει ελεύθερο έναν γοητευτικό λυρισμό, έναν γενναιόδωρο ρομαντισμό που μοιάζει, αλλά δεν είναι, αταίριαστος στο ντεκόρ της. Και μέσα από το πανέμορφο περιτύλιγμά της, αφήνεται να μιλήσει, συνεσταλμένα κι ευαίσθητα, όχι για τη διαφορετικότητα, όχι για τον ελεύθερο προσδιορισμό της ταυτότητας, αλλά για την υπέρβασή του, για την ανθρώπινη φύση που είναι, ακόμα κι όταν περιορίζεται σε στερεότυπα και ετικέτες, ρευστή και μεταλλασσόμενη.

David Bornfriend / A24 via AP

Ενα μαύρο αγόρι προσπαθεί να μεγαλώσει και να καταλάβει τη δική του ταυτότητα στο σκληρό περιβάλλον του γκέτο του Μαϊάμι στις αρχές του ’90, όταν μεσουρανούσε το κρακ κι η ζωή άξιζε λιγότερο από ένα φιξ. Μια ιστορία που από άλλο σκηνοθέτη θα ήταν εύκολα ένα μίζερο μελόδραμα, στα χέρια του Τζένκινς γίνεται αληθινή και, μάλιστα, ανυψωτική, ποίηση. Η ταινία κυλά σε τρεις ενότητες, με άξονα τον Σαϊρόν: στα παιδικά χρόνια της εγκατάλειψης, στην εφηβεία της διαφορετικότητας και στην ενηλικίωση, όταν ο Σαϊρόν, ο «Black», είναι έτοιμος να κάνει ένα άλμα πίστης, ρομαντισμού και απρόσμενα βαθιάς αισιοδοξίας για τον άνθρωπο (και το σινεμά μαζί). Οσο

«Δουνκέρκη» του Κρίστοφερ Νόλαν Ο Κρίστοφερ Νόλαν αφήνει για λίγο τη φαντασία και στέκεται στη Γη, στην Ιστορία, κάνοντας μια ξεκάθαρα (αντι)πολεμική ταινία, με τη φιλοδοξία του κλασικού σινεμά και την επίτευξη ενός πρωτότυπου, καθηλωτικού, ρεαλιστικού, ευαίσθητου έπους του απλού ανθρώπου. Η ταινία παρακολουθεί τη μάχη της Δουνκέρκης: την άνοιξη του ’40, οι συμμαχικές δυνάμεις, 400.000 Βρετανοί, Γάλλοι, Βέλγοι και Καναδοί, εγκλωβίστηκαν από την επέλαση των Γερμανών στη Γαλλία, στην παραλία της παραμεθορίου Δουνκέρκης, μόλις 40 χιλιόμετρα θάλασσας από τη βρετανική ακτή του Ντόβερ, χωρίς τρόπο να περάσουν απέναντι στην (προσωρινή, έστω), σωτηρία. Η αφήγηση κινείται, όχι γραμμικά, σε τρεις χρόνους που μπερδεύονται μεταξύ τους, μεταφέροντας τον τρόμο και το χάος της στιγμής. Η ταινία του Νόλαν είναι μια αδιανόητα ακριβής και άμεση απόδοση των ημερών κι από την άλλη μια υπερβατική ματιά σε κάθε εχθρική απειλή: ούτε για μια στιγμή δεν αναφέρονται οι λέξεις Γερμανία, ναζί, ούτε ένα έμβλημα δεν εμφανίζεται στη διάρκειά της και η μόνη ταυτότητα που αληθινά τιμάται, είναι η βρετανική, τότε και τώρα, από τον Αγγλο Νόλαν, δυο στιγμές μετά το Brexit.

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2017 69 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Σιωπή» του Μάρτιν Σκορσέζε Σ’ ένα πρότζεκτ που με προσωπική συμβολή επιδιώκει τα τελευταία 25 χρόνια, ο Σκορσέζε διασκευάζει το μυθιστόρημα που έγραψε ο Ιάπωνας Σουσάκου Εντο το 1966. Η ιστορία παρακολουθεί δύο καθολικούς ιερείς (Ανταμ Ντράιβερ, Αντριου Γκάρφιλντ), που τον 17ο αιώνα κάνουν το επικίνδυνο ταξίδι στην αποικιοκρατούμενη Ιαπωνία για να αναζητήσουν τον δάσκαλό τους, τον ιησουίτη μοναχό Φερέιρα (Λίαμ Νίσον), που έχει εξαφανιστεί και φημολογείται ότι αποστάτησε. Εκεί θα συναντήσουν τους πιο βίαιους χριστιανικούς διωγμούς, αλλά και πάμφτωχους αγρότες, έτοιμους να τους αγιοποιήσουν. Σε μια φυσική πορεία που συνδέει την προβληματική του «Silence» με τον «Τελευταίο Πειρασμό» και το «Kundun», με το κλασικό σκορσεζικό μοτίβο της ανόδου και της πτώσης ενός εμβληματικού ήρωα, η ταινία μοιάζει βγαλμένη από χρόνια στοχασμού: καμία πρόθεση εντυπωσιασμού, μεγάλη αυτοσυγκράτηση και εσωτερικότητα, μεγάλη μελαγχολία και σεμνότητα. Μια ταινία φτιαγμένη με θρησκευτική προσήλωση, για τη θρησκευτική αμφισβήτηση. Ενα φιλμ απολύτως… σκορσεζικό, που μοιάζει να εμπεριέχει και να εξαίρει τις ιδέες, την πνευματικότητα και την αισθητική που χτίζει εδώ και πέντε, σχεδόν, δεκαετίες στο σινεμά.

70

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Η άλλη όψη της ελπίδας» του Ακι Καουρισμάκι. Το νουάρ, ροκ εν ρολ σύμπαν του σπουδαίου Φινλανδού δημιουργού φιλοξενεί με τον δικό του τρόπο τη συζήτηση για το προσφυγικό, κάνοντας τον ανθρωπισμό να μοιάζει αυτονόητος. Βραβευμένη στο Φεστιβάλ Βερολίνου, μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς.  «Florida Project» του Σον Μπέικερ. Σ’ ένα φτηνό μοτέλ δίπλα στο θεματικό πάρκο της Disney στο Ορλάντο μεγαλώνει η 6χρονη Μούνι, έτοιμη για κάθε περιπέτεια και κάθε αγάπη, φωτίζοντας με ποπ χρώματα τον σκοτεινό κόσμο γύρω της. Ευρωπαϊκή πρεμιέρα στο Δεκαπενθήμερο του Φεστιβάλ Κανών και φαβορί για τα μεγάλα φετινά βραβεία, έφερε τον Γουίλεμ Νταφόε υποψήφιο για Οσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου.  «Η ψυχή και το σώμα» της Ιλντικο Ενιέντι. Πόσος ρομαντισμός χωράει σ’ ένα σφαγείο ζώων; Τόσος, όσος χωράει στη ζωή, την αληθινή, αυτή που ξετυλίγεται ανάμεσα στο πραγματικό και το επιθυμητό, στη συνειδητή ζωή και στα όνειρα. Η σκηνοθέτρια από την Ουγγαρία κερδίζει τη Χρυσή Αρκτο της Berlinale (και την υποψηφιότητα Ξενόγλωσσου Οσκαρ), με μια ταινία απροσδόκητα τρυφερή και σοφή, από τις καλύτερες της χρονιάς.  «120 χτύποι το λεπτό» του Ρομπέν Καμπιγιό. Μια αναδρομή στη δράση της ACT UP στο Παρίσι του ’90 γίνεται πρόσκληση για ακτιβισμό απέναντι στα δεινά τού σήμερα κι ένα βαθιά συγκινητικό ταξίδι στις ερωτικές σχέσεις στην αιχμή ζωής και θανάτου.  «Wonder woman» της Πάτι Τζένκινς. Η αμαζόνα Νταϊάνα (στον ρόλο η εκπάγλου καλλονής Ισραηλινή Γκαλ Γκαντότ) αποφασίζει να βοηθήσει έναν Αμερικανό κατάσκοπο στον Α' Παγκόσμιο, με σκοπό να καταπνίξει, μια για πάντα, τον πόλεμο στην ανθρωπότητα. Ρομάντζο, χιούμορ, φεμινιστικό θάρρος και μια εκρηκτική πρωταγωνίστρια, σε μια κομικσική περιπέτεια σκέτη απόλαυση, που παίρνει

τον τίτλο της πιο εμπορικής ταινίας από γυναίκα σκηνοθέτρια στην ιστορία του σινεμά.  «Το τετράγωνο» του Ρούμπεν Εστλουντ. Τρία χρόνια μετά το «Force Majeure», ο Σουηδός σκηνοθέτης που μας φέρνει αντιμέτωπους με τη συλλογική ενοχή μας, κατακρίνει με τρόπο πνευματώδη την υποκρισία του κόσμου της τέχνης και της απανταχού μπουρζουαζίας και τιμάται με τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κανών και μία υποψηφιότητα για το Ξενόγλωσσο Οσκαρ.  «Μια φανταστική γυναίκα» του Σεμπαστιάν Λέλιο. Η Μαρίνα, μια μπριόζα τρανσέξουαλ που υποδύεται συναρπαστικά η τρανσέξουαλ ηθοποιός Ντανιέλα Βέγα, χάνει τον από χρόνια σύντροφό της: τόσο η οικογένειά του, όσο και οι Αρχές, δεν της αναγνωρίζουν το δικαίωμα να πενθήσει. Τρυφερή, εξυψωτική, queer, σαρωτική ταινία, από τον Χιλιανό δημιουργό τού «Gloria», τιμάται με το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.  «Πάση θυσία» του Ντέιβιντ Μακένζι. Η ιστορία δύο σημερινών ληστών και των εκπροσώπων του νόμου που τους καταδιώκουν. Ενας Σκοτσέζος δημιουργός σφυγμομετρά τη σημερινή «Αγρια Δύση», την Αμερική της δεκαετίας του 2010, της οικονομικής κρίσης και του τσαλαπατημένου αμερικανικού ονείρου, με αξέχαστες ερμηνείες από τους Μπεν Φόστερ, Κρις Πάιν, Τζεφ Μπρίτζες, Γκιλ Μπέρμιγχαμ.  «Okja» του Μπονγκ Τζουν-χο. Ενα κοριτσάκι είναι αποφασισμένο να κάνει τα πάντα προκειμένου να αποτρέψει μια πολυεθνική εταιρεία από το να απαγάγει την αγαπημένη της φίλη, ένα υβρίδιο γουρουνιού, με το όνομα Οκτζα. Δύο χρόνια πριν από τον θρίαμβο των «Παράσιτων», ο Νοτιοκορεάτης δημιουργός παρουσιάζει, με το δικό του, πάντα, πληθωρικό ύφος, μια ταινία οικολογικής αφύπνισης και… ξυπνά τα πάθη! Αυτή είναι η πρώτη ταινία παραγωγής του Netlix που κάνει πρεμιέρα στο Δι-

Box Office Από το 2015 και μετά, το ελληνικό box oice σημειώνει μια «διακριτική» άνοδο. Το 2017 η αγορά κάνει 1 εκατομμύριο εισιτήρια, μόνο που αυτά μοιράζονται στις πρωτοφανώς πολλές ταινίες που βγαίνουν στις αίθουσες: πάνω από 380! Την πρωτιά στα ταμεία έχει το «Εγκλημα στο Οριάν Εξπρές» του Κένεθ Μπράνα, ενώ τις περισσότερες εισπράξεις από ελληνικές ταινίες έχει ο «Καζαντζάκης» του Γιάννη Σμαραγδή, κόβοντας 222.000 εισιτήρια καθώς τελειώνει το έτος (αρκετά χαμηλότερα από τα 355.000 της «Ρόζας της Σμύρνης» την προηγούμενη χρονιά), ακολουθούμενος από κοντά από το «Τελευταίο σημείωμα» του Παντελή Βούλγαρη. Σημαντικό νέο στην κινηματογραφική βιομηχανία, η Disney αγοράζει τη Fox, σ’ ένα γιγάντιο deal που ακόμα βρίσκεται στη διεκπεραίωση. αγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ Κανών: από την επόμενη χρονιά, η συμμετοχή τους στο διαγωνιστικό απαγορεύεται. Η ταινία δεν βγαίνει ποτέ στις ελληνικές αίθουσες, αλλά χιλιάδες θεατές τη βλέπουν στο Netlix που, από τον Δεκέμβριο 2017, «μιλά» και ελληνικά.

 «Lucky» του Τζον Κάρολ Λιντς. Σε μια μικρή πόλη του Τέξας, ένας 90χρονος υποψιάζεται ότι πλησιάζει η στιγμή που η ζωή του τελειώνει. Συγκινητική, διασκεδαστική, καθηλωτική κι αξιολάτρευτη, η τελευταία ταινία του Χάρι Ντιν Στάντον που φεύγει την ίδια χρονιά και μία από τις ελάχιστες όπου βρέθηκε πρωταγωνιστής.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Ο ΓΙΏΡΓΟΣ ΛΑΝΘΙΜΟΣ ξεκινά τη χρονιά, μαζί με τον Ευθύμη Φιλίππου, με μία υποψηφιότητα για Οσκαρ Σεναρίου για τον «Θάνατο του ιερού ελαφιού», ελληνική συμπαραγωγή του Χρήστου Β. Κωνσταντακόπουλου. Τον Μάιο κάνει πρεμιέρα στις Κάνες με την πρώτη του εξ ολοκλήρου ξένη παραγωγή, τον «Θάνατο του ιερού ελαφιού», με πρωταγωνιστές τον Κόλιν Φάρελ και τη Νικόλ Κίντμαν και κερδίζει ξανά το Βραβείο Σεναρίου με τον Φιλίππου. Από εδώ και πέρα (ή, ποιος ξέρει, μέχρι κάποτε) ο Λάνθιμος είναι μόνο διεθνής. «Ο γιος της Σοφίας», δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της Ελίνας Ψύκου, κάνει μια σημαντική πρωτιά κερδίζοντας το Μεγάλο Βραβείο του Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα – και στη συνέχεια του Σαράγεβο. Ο Γιάννης Σακαρίδης με το «Amerika Square», μια ιστορία… «συνοικιακού ρατσισμού», βραβεύεται στην Αμερική και την Ελλάδα. Ο The Boy (Αλέξανδρος Βούλγαρης) μπαίνει στην ψυχή και τη φιγούρα της Σοφίας Κόκκαλη για το συγκινητικό «Νήμα». Τρία ντεμπούτο ξεχωρίζουν στη χρονιά, το «Park» της Σοφίας Εξάρχου, το «Αφτερλωβ» του Στέργιου Πάσχου και το «Οντως φιλιούνται;» του Γιάννη Κορρέ. Και τα τρία κάνουν πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης που λίγες φορές έμοιαζε τόσο ελπιδοφόρο. Η Δώρα Μασκλαβάνου σκηνοθετεί την Κάτια Γκουλιώνη και μαζί φτιάχνουν τη σαρωτική «Πολυξένη». Στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου από τη μια διορίζονται, επιτέλους, αξιόλογοι άνθρωποι σε κομβικές θέσεις, από την άλλη ο οργανισμός καταρρέει μέσα στη χρονιά από εσωτερικούς διαξιφισμούς και σπασμωδικές κινήσεις από το υπουργείο Πολιτισμού. Μακριά από αυτό το κλίμα, η Δάφνη Ματζιαράκη βρίσκεται υποψήφια για Οσκαρ Ντοκιμαντέρ Μικρού Μήκους για το «4.1 μίλια». Η Μαργαρίτα Μαντά ακολουθεί, με τρυφερότητα και σεβασμό, την Αλκη Ζέη στον «Μεγάλο περίπατο της Αλκης», ο Νίκος Περάκης γνωρίζει μέτρια επιτυχία με το «Success Story». Αντίθετα, ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσιάζει τον ανεκδιήγητο «Καζαντζάκη» του, που συγκεντρώνει ωραιότατα 250.000 εισιτήρια – νούμερο που μοιάζει μικρό στον δημιουργό, ο οποίος ρίχνει με απειλές την ευθύνη στην ελληνική κριτική κινηματογράφου. Ο Παντελής Βούλγαρης καταγράφει την εκτέλεση στο Γουδί με πρωταγωνιστή τον Ανδρέα Κωνσταντίνου και ξεπερνά τις 200.000 εισιτήρια – εκείνος δεν χρειάζεται να τα βάλει με κανέναν. Αυτή είναι η χρονιά που φεύγουν, εκτός από τον Νίκο Κούνδουρο, και η Ζωή Λάσκαρη, ο Στάθης Ψάλτης, η Καίτη Παπανίκα, η Μαίρη Τσώνη.

2017 71 Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Ο θάνατος του ιερού ελαφιού»

«Ο γιος της Σοφίας»

«Amerika Square»

«Νήμα»

72

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Η σιωπή του Μάρτιν Σκορσέζε Με τη «Σιωπή» ο Νεοϋορκέζος σκηνοθέτης κάνει μια διαφορετική ταινία και, ταυτόχρονα, τόσο συνεπή στη φιλοσοφία του όσο καμία. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Στη ζωή μου πέρασα προσωπικές δοκιμασίες - φίλοι, γεράματα, θάνατοι, ασθένειες, παιδιά… Δεν είμαι άνθρωπος της οικογένειας, αλλά, απ’ την άλλη, αυτή είναι η πραγματικότητα. Και έπρεπε πάντα να βρίσκω μια ισορροπία της πραγματικότητας με τη δουλειά μου, να προσπαθώ μέσα από τη δουλειά μου να αποκτώ καλύτερη σχέση με την πραγματικότητα. Μπορείς να εκφράσεις στις ταινίες κάτι που σε απασχολεί; Μπορείς να βρεις την καλοσύνη, την υπομονή και την ανιδιοτέλεια, παρ’ όλο που είσαι σκηνοθέτης (γέλια); Και τι είναι η ανιδιοτέλεια, πώς μπορούμε να την κάνουμε πράξη; Οταν κατάλαβα την ουσία αυτής της προσπάθειάς μου, τότε μπόρεσα να κάνω τη “Σιωπή”. Ηταν για μένα σαν ένα προσκύνημα».

ΑΠΕ ΜΠΕ / ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΪΤΑΣ

Ο γίγαντας Ακι Καουρισμάκι «Ντρέπομαι τόσο για την Ευρώπη», λέει ο Φινλανδός σκηνοθέτης στην «Εφ.Συν.», με αφορμή το αριστουργηματικό «Η άλλη όψη της ελπίδας», μια ταινία για το προσφυγικό, φιλτραρισμένη μέσα από το δικό του τρυφερό χιούμορ. «Το χρήμα κατακτά τα πάντα. Το χρήμα δεν έχει ηθική, είναι ξεκάθαρο ότι χάνουμε. Νικητής θα είναι η τεχνολογία και ο παγκόσμιος καπιταλισμός. Η Ευρώπη βρίσκεται σε πνευματική κρίση. Κι αυτό συμβαίνει επειδή σήμερα οι μόνοι που θέλουν κι αποκτούν την εξουσία, είναι ηλίθιοι. Ποιος θέλει την εξουσία σήμερα; Κανείς, και γι’ αυτό την παίρνουν οι ηλίθιοι. Μετρήστε. Το 80% των πρωθυπουργών ή προέδρων χωρών είναι αγράμματοι ηλίθιοι. Το 10% και κάτι είναι δικτάτορες. Τι άλλο να προσθέσω; Καλή σας μέρα».

«Το ελληνικό σινεμά έχασε τον άρχοντά του» γράφει η Βένα Γεωργακοπούλου στις 23 Φεβρουαρίου για την απώλεια του καθοριστικού Ελληνα δημιουργού. Και συνεχίζει: «Ο Νίκος Κούνδουρος πέθανε χθες στα 91 του χρόνια. Κι αν ακόμα τον ξεχνάγαμε τελευταία, που είχε βαρύνει και αποσυρθεί από τη δημόσια ζωή, αυτός που κάποτε δεν άφηνε ευκαιρία να βγει, να φωνάξει, να καταγγείλει ή να ανακοινώσει μία ακόμα ταινία, πεισματάρης και απαιτητικός, ήταν μια παρηγοριά να ξέρουμε ότι κάπου εκεί, στα δρομάκια του Μετς, ζούσε ένας άνθρωπος όμορφος σαν άγγελος. Που είχε περάσει σαν οδοστρωτήρας από τη ζωή της χώρας, από τη ζωή μας».

Britta Pedersen / Pool Photo via AP

Χωρίς τον Νίκο Κούνδουρο

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Νικόλ Κίντμαν, ετών 50 Το 2017 πρωταγωνιστεί στον «Θάνατο του ιερού ελαφιού» του Γιώργου Λάνθιμου και κάνει τον θαυμασμό της για τον σκηνοθέτη αισθητό. Παίζει στο «Beguiled» της Σοφία Κόπολα και, παράλληλα, στη σειρά της Τζέιν Κάμπιον «Το μυστικό της λίμνης». Η Νικόλ Κίντμαν κλείνει τα 50 χρόνια της και δηλώνει πιο δημιουργική και πιο διαυγής από ποτέ. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Πάντα λαχταρώ ρόλους όπου μπορώ να αλλάξω την όψη μου, να μεταμορφωθώ σε κάτι άλλο. Καθώς προχωρώ στον δρόμο της δημιουργίας συνεχίζω να αναζητώ καινούργια μονοπάτια όπου μου δίνεται η δυνατότητα να μάθω και να δω τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου. Αυτή είναι η δουλειά μου, ένα απίστευτο δώρο».

Dan

ny M

olos

hok

/ Inv

ision

for t

he T

elev

ision

Aca

dem

y/A

P

Photo by Rich Fury / Invision / AP

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2017 73

Οι γυναίκες που έσπασαν τη σιωπή τους Για το περιοδικό Τime είναι, ενωμένες, το πρόσωπο της χρονιάς. Από τη Ρόουζ ΜακΓκάουαν και την Ασλεϊ Τζαντ μέχρι την Αλίσα Μιλάνο και την Τέιλορ Σουίφτ, είναι οι επώνυμες, διάσημες ή μη, γυναίκες που κατέδειξαν, με βάση την προσωπική τους εμπειρία, τη σεξουαλική παρενόχληση ή κακοποίηση από ανθρώπους σε θέση ισχύος, σ’ έναν κόσμο όπου η εξουσία μοιάζει να έχει άφεση αμαρτιών. Αυτή είναι η εποχή τού #metoo που ξεκινά όχι μόνο να ευαισθητοποιεί, αλλά να φέρνει και αποτελέσματα.

74

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

#metoo Η μεγάλη ενοχή ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 2017, στις 15 Οκτωβρίου, η Αμερικανίδα ηθοποιός Αλίσα Μιλάνο πόσταρε στον λογαριασμό της στο twitter: «Αν όλες οι γυναίκες που έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση ή κακοποίηση έγραφαν “me too (κι εγώ)” ως στάτους, τότε θα δίναμε στον κόσμο μια αίσθηση του μεγέθους του προβλήματος». Ανταποκρίθηκαν, αμέσως ή λίγο πιο αργά, δεκάδες διάσημες ηθοποιοί, από την Ούμα Θέρμαν ώς την Γκουίνεθ Πάλτροου και την Τζένιφερ Λόρενς. Η συζήτηση για την παρενόχληση ως σύμπτωμα της εξουσίας στο Χόλιγουντ πήρε φωτιά κι οδήγησε, σε πρώτη φάση, σε απολύσεις υψηλόβαθμων στελεχών, σιωπηλά ή… ηχηρά. Ακριβώς την ίδια περίοδο, οι New York Times δημοσιοποίησαν σε άρθρο τους ότι πάνω από 12 γυναίκες κατηγορούσαν τον Χάρβεϊ Γουάινστιν, τον πιο επιδραστικό Αμερικανό παραγωγό της γενιάς μας, έναν πανίσχυρο άνδρα με εκπληκτική ικανότητα εντοπισμού και προώθησης ταινιών και μια, κατά γενική ομολογία, κτηνώδη προσωπικότητα, για σεξουαλική παρενόχληση, κακοποίηση ή βιασμό. Σαν χιονοστιβάδα, αυξανόμενος αριθμός γυναικών της κινηματογραφικής βιομηχανίας συντάχθηκε και μοιράστηκε, δημόσια, τις εμπειρίες του. Ο Γουάινστιν απολύθηκε από τη δική του εταιρεία παραγωγής, αποβλήθηκε από τη Βρετανική Ακαδημία Κινηματογράφου, στη συνέχεια και από την Αμερικανική, παραιτήθηκε από το Σωματείο Αμερικανών Παραγωγών, αποκηρύχθηκε από συνεργάτες, αλλά και από πολιτικούς τους οποίους είχε στηρίξει οικονομικά, ενώ η σύζυγός του, η διακεκριμένη σχεδιάστρια μόδας και ιδιοκτήτρια του οίκου Marchesa, Τζορτζίνα Τσάπμαν, τον εγκατέλειψε. Ο βασιλιάς της κινηματογραφικής βιομηχανίας εκθρονίστηκε ταχύτατα και ανελέητα. Οποιαδήποτε αναφορά στο όνομά του έμοιαζε να καίει τα χείλη. Οι κατηγορίες προκάλεσαν μια αλυσιδωτή αντίδραση, εκθέτοντας δεκάδες ακόμα φερόμενους ως «αρπακτικά», με μεγαλύτερη ή μικρότερη βαρύτητα, από τον Κέβιν Σπέισι και τον Μπράιαν Σίνγκερ ώς τον Λούις Σι Κέι και τον Ντάστιν Χόφμαν. Με την ορμητικότητα και την τάση ισοπέδωσης που έχει κάθε νέο, δυναμικό κίνημα, το #metoo, ωστόσο, εξέθεσε, αναμφισβήτητα, την ενοχή όχι μόνο ανθρώπων, αλλά και θεσμών, ακόμα και συνειδήσεων, που για χρόνια «αθωώνονταν» από την αποδοχή τους ως δεδομένων. Και πρακτικά, τον Μάιο του 2018, η αστυνομία της Νέας Υόρκης κατηγόρησε επίσημα και στοιχειοθετημένα τον Χάρβεϊ Γουάινστιν για τον βιασμό δύο γυναικών και προχώρησε στη σύλληψή του.

2018 75 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

AP Photo / Jae C. Hong

8-9 Φεβρουαρίου 2020

76

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Η ευνοούμενη» του Γιώργου Λάνθιμου Μπορεί κανείς να πει ότι είναι η καλύτερη ταινία του Λάνθιμου ώς τώρα, με τη λογική πως με κάθε του νέα δουλειά αποδεικνύει ότι είναι ένας σκηνοθέτης που εξελίσσεται, που τολμά το διαφορετικό, που ξεφεύγει από εκείνο που το κοινό περιμένει από αυτόν, κρατώντας ξεκάθαρη την ταυτότητά του, ως ένας, πια, σπουδαίος και αυτόφωτος δημιουργός. Γκροτέσκ κωμωδία εποχής (χωρίς ίχνος κακογουστιάς, με εξαιρετική οξυδέρκεια στους διαλόγους), η «Ευνοούμενη» ξετυλίγεται στην Αγγλία του 18ου αιώνα, στην αυλή της βασίλισσας Αννας (Ολίβια Κόλμαν) και στη σύγκρουση δύο γυναικών, της προϋπάρχουσας λαίδης Σάρα (Ρέιτσελ Βάις) και της νιόφερτης και αδίστακτης Αμπιγκεϊλ (Εμα Στόουν), που διεκδικούν το πόστο της ευνοούμενης της ηγεμόνα. Παρότι, ξανά, αυτοί είναι οι ήρωες του Λάνθιμου που ζουν χωρίς αγάπη (ίσως με λεπτή εξαίρεση την ίδια τη βασίλισσα), μόνο με ανταγωνισμό και μια ηδυπαθή εκδικητικότητα, η ταινία είναι μαζί εκπληκτικά διασκεδαστική –σκηνοθετικά και σκηνογραφικά είναι μεγαλειώδης– και έντονα πολιτική, τόσο ως προς την κακοφορμισμένη εξουσία της άρχουσας τάξης, τότε και τώρα, όσο και ως προς τις γυναικείες σχέσεις, επίσης διαχρονικά. Αποδομεί τις σχέσεις εξουσίας, απογυμνώνει την πολυπρισματική γυναικεία δύναμη και φτάνει σε μια σκληρή εσωτερική αλήθεια, απολαυστικά επώδυνη, όπως ό,τι αγγίζει κινηματογραφικά ο Γιώργος Λάνθιμος. Την επόμενη χρονιά, η «Ευνοούμενη» θα βρεθεί υποψήφια για 10 Οσκαρ, μεταξύ αυτών και για το μοντάζ του Γιώργου Μαυροψαρίδη, που τιμάται ως Καλύτερος Μοντέρ από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου.

«Αόρατη κλωστή» του Πολ Τόμας Αντερσον Με όχημα τον Ρέινολντς Γούντκοκ, έναν ιδιοφυή, αλαζονικό καλλιτέχνη μόδιστρο, και την αδυναμία του ν’ αγκαλιάσει την ανθρώπινη ύπαρξη παρά μόνο με τα φορέματα που σχεδιάζει, ο Πολ Τόμας Αντερσον αποτυπώνει το βαθύ σκοτάδι της ερωτικής εξουσίας, με την ήρεμη δύναμη, την πρωτοτυπία και τη φινέτσα μιας haute couture ταινίας. Ενα φιλμ τέλειο εξωτερικά –στο πανέμορφο, ανάλαφρο, γεμάτο χάρη, ακόμα και κωμικότητα περίβλημά του– όσο και εσωτερικά, εκεί όπου παρουσιάζει όλο το σκοτάδι της ερωτικής σχέσης, της εξουσίας και της αλληλεξάρτησης, για να το αποδεχτεί ολοκληρωτικά και νομοτελειακά. Και ήσυχα. Ενα φιλμ προφανώς ψυχαναλυτικό (η σχέση του Ρέινολντς με τη μητέρα του διέπει ολόκληρη την πλοκή),

2018 77 Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Ρόμα» του Αλφόνσο Κουαρόν Ενα μικρό αγόρι μεγαλώνει στην Πόλη του Μεξικού, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, σε μια χαρακτηριστικά μεσοαστική οικογένεια, με τη φροντίδα της υπηρέτριας Κλέο, παιδί κι αυτή. Με μια πιστότητα στην εποχή εκπληκτική, όχι μουσειακή, αλλά ολοζώντανη, ο Κουαρόν γεμίζει την ταινία του σιωπηλές συγκρούσεις, άηχες εντάσεις κι ένα υπέροχο, κυνικό χιούμορ που συνοδεύει την κάθε σεκάνς του. Το «Ρόμα», παρότι ομολογημένα αυτοβιογραφικό του σκηνοθέτη (στην ταινία ο Κουαρόν υπογράφει σκηνοθεσία, σενάριο, παραγωγή, φωτογραφία και μοντάζ), δεν είναι μια ταινία ενηλικίωσης, γιατί κανείς δεν μεγαλώνει, ούτε αλλάζει. Είναι μια ταινία στασιμότητας, ταξικής, συγκεκριμένα της μεσοαστικής τάξης, εκείνης που πάντα, όπως περιγράφει με μια τρυφερότητα και μια μελαγχολική αποδοχή ο Κουαρόν, γύριζε την πλάτη στην πραγματικότητα, στην επικαιρότητα, φροντίζοντας όλα στον δικό της, μικρό κόσμο να είναι τακτοποιημένα και ήρεμα. Μια ταινία για το μεγαλείο της γυναίκας, την αντοχή, τη στωικότητα και τη δύναμή της. Ασπρόμαυρη, με ένα δικό του σινεμασκόπ ψηφιακό και μοντέρνο, μιλά για το πώς μπορείς να θεωρήσεις έναν κοντινό σου άνθρωπο δεδομένο και να μην τον γνωρίσεις ποτέ. Για το πώς ο χρόνος είναι παντοδύναμος, επουλώνει τα τραύματα, δεν σταματά όσο και να θέλεις να ξεκουραστείς, ξεθωριάζει τα ασήμαντα και κρατά μόνο τα σημαντικά. Παραγωγή του Netlix, είναι η πρώτη ταινία που βγήκε στις αίθουσες μία μέρα πριν από την πρεμιέρα της σε streaming, βραβευμένη ήδη με το Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία και, λίγο αργότερα, περήφανη κάτοχος τριών βραβείων Οσκαρ.

που, όμως, αρκείται σε δυο-τρεις ιλιγγιώδεις διαδρομές με μια μοβ Bristol για να περιγράψει την ερωτική αδρεναλίνη. Ταξικό, καθώς όσο ο Ρέινολντς νιώθει ελλιπής μπροστά στην έλευση του «new look», του «chic» που αδυνατεί να καταλάβει, είναι μια νεαρή μετανάστρια σερβιτόρα που θα τον βυθίσει σε όσα προσπαθεί να μην κοιτάζει. Και, ταυτόχρονα, είναι μια ταινία που ισοπεδώνει τα στερεότυπα: διατηρώντας μια αριστουργηματική αισθητική κομψότητα, μιλά για το πώς η δύναμη της γυναίκας και ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται δεν έχει όρια, για το πώς σε μια ερωτική σχέση δεν υπάρχει υποτέλεια, ούτε διάκριση φύλων, παρά μόνο ένα παιχνίδι εξουσίας με δύο πρόθυμους παίκτες.

78

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Κλέφτες καταστημάτων» του Χιροκάζου Κόρε-έντα. Μια φτωχή οικογένεια που ζει στο περιθώριο της μεγαλούπολης του Τόκιο, επιβιώνει κλέβοντας, αλλά σύμφωνα με κανόνες ηθικής. Με τον ίδιο τρόπο, «κλέβει» το μικρό κοριτσάκι που κλαίει εγκαταλελειμμένο στο απέναντι μπαλκόνι. Χρυσός Φοίνικας των Κανών για τον σπουδαίο Ιάπωνα σκηνοθέτη, μια ταινία φαινομενικής απλότητας αλλά βαθιάς τεχνικής, μια ιστορία πληθωρικής ανθρωπιάς, που ντύνει το δάκρυ με χαμόγελο. Από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς.  «Ψυχρός Πόλεμος» του Πάβελ Παβλικόφσκι. Μια πενταετία μετά την «Ida», ο Πολωνός δημιουργός κάνει τη δική του «Καζαμπλάνκα», το ομορφότερο love story σε μια εποχή όπου η Ιστορία κατακερμάτιζε τις ανθρώπινες ζωές – και τιμάται με το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κανών.  «Οι τρεις πινακίδες έξω από το Εμπινγκ, στο Μιζούρι» του Μάρτιν ΜακΝτόνα. Μια μητέρα διεκδικεί με κάθε τρόπο την προσοχή της αστυνομίας για τη διαλεύκανση του φόνου της κόρης της. Ο σκηνοθέτης του «In Bruges», βία και τρυφερότητα, δράμα και κωμωδία και η ΜακΝτόρμαντ σε μια εκπληκτική ερμηνεία που της χαρίζει το Οσκαρ – στην ευχαριστήρια ομιλία της, προτρέπει τους παραγωγούς και συναδέλφους της να βάζουν στα συμβόλαιά τους ρήτρα ίσης εκπροσώπησης της πολυπολιτισμικότητας και των φύλων.

 «Η μορφή του νερού» του Γκιγέρμο ντελ Τόρο. Μια μουγκή καθαρίστρια σ’ ένα επιστημονικό εργαστήριο στην ψυχροπολεμική Αμερική του 1962 νιώθει να συνδέεται με το παράξενο αμφίβιο πλάσμα που εξετάζουν οι ερευνητές και προσπαθεί να το διασώσει. Tο νέο, πανέμορφο, γεμάτο αγάπη, σκοτεινό παραμύθι του Μεξικανού δημιουργού, Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία και τέσσερα Οσκαρ, συνεχίζοντας την ορμητική πορεία των Μεξικανών δημιουργών.  «Να με φωνάζεις με τ’ όνομά μου» του Λούκα Γκουαντανίνο. Ο σκηνοθέτης των «Είμαι ο Ερωτας» και «A Bigger Splash» μεταφέρει το μυθιστόρημα του Αντρέ Ασιμάν, σε σενάριο του Τζέιμς Αϊβορι, σε μια οθόνη γεμάτη καλοκαίρι, ομορφιά και την ανάμνηση ευτυχίας, μελαγχολίας και επιτακτικής επιθυμίας του πρώτου έρωτα. Οσκαρ Σεναρίου για τον 90χρονο Αϊβορι, ενώ λίγα ζευγάρια έβγαλαν τέτοιο αισθησιασμό στην οθόνη, όσο οι Αρμι Χάμερ και Τίμοθι Σαλαμέ.  «Κορίτσι» του Λουκάς Ντοντ. Με τους Βίκτορ Πόλστερ, Αριε Φόρτχαλτερ. Η έφηβη Λαρά είναι ένα κορίτσι εγκλωβισμένο σ’ ένα αγορίστικο σώμα. Με την υποστήριξη του τρυφερού πατέρα της, θέλει όχι απλώς να κάνει εγχείρηση επαναπροσδιορισμού φύλου, αλλά και να γίνει μπαλαρίνα. Ενα συναρπαστικό, συγκινητικό φιλμ για την ενηλικίωση, για τον πανικό της εφηβείας, για μια νέα ψυχή που αδημονεί να γίνει, επιτέλους,

αυτό που δείχνουν τα όνειρά της.  «Καλπάζοντας με το όνειρο» της Κλόι Ζάο. Επειτα από ένα δυστύχημα, ο καουμπόι και σταρ του ροντέο, Μπρέιντι, πρέπει να ανακαλύψει από την αρχή την ταυτότητά του. Μια πανέμορφη ταινία, ταυτόχρονα ποιητική και σωματική, που μιλά για την απώλεια της αμερικανικής και πανανθρώπινης ταυτότητας.  «Lady Bird» της Γκρέτα Γκέργουιγκ. Η 17χρονη Κριστίν «Lady Bird» ΜακΦέρσον προσπαθεί να ενηλικιωθεί στο Σακραμέντο, στη διασταύρωση της λατρείας, του μίσους και της αμηχανίας. Η μία από τις σημαντικότερες ταινίες της σεζόν, υποψήφια για 5 Οσκαρ. Μια ταινία με κοριτσίστικο πνεύμα, που, όμως, απευθύνεται σε όποιον (κι όχι μόνο όποια) υπήρξε ποτέ έφηβος.

«BlacKkKlansman» του Σπάικ Λι. Ενας Αφροαμερικανικός αστυνομικός στο Κολοράντο Σπρινγκς της φλεγόμενης δεκαετίας του ’70 αποφασίζει να παρεισφρήσει στην τοπική ρατσιστική οργάνωση της λευκής υπεροχής, Κου Κλουξ Κλαν, με τη βοήθεια του λευκού, Εβραίου συναδέλφου του. Μαζί ταινία κατακραυγής και κωμωδία, το «BlacKkKlansman» αποδεικνύει ότι ο Σπάικ Λι μπορεί όσο κανείς να μεταφράσει τον πολιτικό ακτιβισμό σ’ ένα διαβολεμένα σέξι δίωρο και να καταγγείλει τον ρατσισμό, με coolness και στιλ. Υποψήφια για έξι Οσκαρ, κερδίζει το ένα, του Σεναρίου, το πρώτο στην καριέρα του Σπάικ Λι.

 «Πρόσωπα και ιστορίες» των Ανιές Βαρντά και JR. Το πιο χαρούμενο και δημιουργικό αταίριαστο δίδυμο που έχουμε δει εδώ και χρόνια, η μικροσκοπική, 89χρονη τότε, πρωτοπόρος της nouvelle vague και ο αεικίνητος, ψηλόλιγνος φωτογράφος διασχίζουν επαρχιακές πόλεις της Γαλλίας, φωτογραφίζουν ανθρώπους και κοσμούν με γιγαντιαίες εκτυπώσεις, άδειους τοίχους κτισμάτων. Ενα εξαιρετικά απλό και, μαζί, αριστουργηματικά σοφό, ντοκιμαντέρ, με τον άνθρωπο και τη μνήμη στο επίκεντρο και αμέτρητη τρυφερότητα, χιούμορ και σοφία στο φόντο.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Box Oice Πτώση στο ελληνικό box oice κατά 15% από την προηγούμενη χρονιά. Μία είναι η ταινία που ξεπερνά τα 300.000 εισιτήρια και ακούει στο όνομα «Εκδικητές: ο πόλεμος της αιωνιότητας». Στις 20 πιο επιτυχημένες ταινίες της χρονιάς, άλλωστε, οι πέντε είναι υπερηρωικές. Την πρωτιά των ελληνικών ταινιών έχει το «Αιγαίο SOS» του Πιέρρου Ανδρακάκου που, χωρίς ανάγκη βοήθειας, ξεπερνά τις 210.000 εισιτήρια ώς το τέλος του χρόνου και γίνεται μία από τις εμπορικότερες ελληνικές ταινίες της δεκαετίας. Ακολουθεί το «1968» του Τάσου Μπουλμέτη, που κάνει τριπλάσια εισιτήρια από το τρίτο «Bachelor» - το λες επιτυχία.

«Γυναίκες που περάσατε από ’δώ»

Ο «ΟΙΚΤΟΣ», δεύτερη μεγάλου μήκους του Μπάμπη Μακρίδη, κάνει πρεμιέρα στο Σάντανς και στη συνέχεια διανύει τα φεστιβάλ του κόσμου ώσπου να φτάσει στο Βραβείο Καλύτερης Ταινίας της ΕΑΚ. Δεκαοχτώ χρόνια μετά την τελευταία μας συνάντηση στην οθόνη, ο Σταύρος Τσιώλης παρουσιάζει τη γλυκόπικρη, όπως είναι πάντα το σινεμά του, κωμωδία «Γυναίκες που περάσατε από ’δώ». Ο Γιώργος Πανουσόπουλος μεταφέρεται στην ανεμελιά ενός αυτόνομου νησιού και περιγράφει καλοκαιρινά κι ανέμελα την Ελλάδα της αντι-κρίσης στο «Σ’ αυτή τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει». Ο Λευτέρης Χαρίτος πετυχαίνει και την αναγνώριση και την επιτυχία με το «Dolphin Man», την… υπαρξιακή βιογραφία του δύτη Ζακ Μαγιόλ, με τη συνδρομή του ΖανΜαρκ Μπαρ. Μετά από χρόνια επαναλαμβανόμενων υποσχέσεων όλων των κυβερνήσεων, ιδρύεται ο ΕΚΟΜΕ που εγκαινιάζει στην πράξη το πρώτο πρόγραμμα φορολογικών κινήτρων για ελληνικές και ξένες συμπαραγωγές. Ο Χρίστος Γεωργίου με το «Happy Birthday» περιγράφει τη συγκρουσιακή σχέση ενός πατέρα και μιας κόρης στη γεμάτη συγκρούσεις Αθήνα. Η Ελένη Αλεξανδράκη τιμά τον… πιο γλυκό μισάνθρωπο στο ντοκιμαντέρ της για τον Κωστή Παπαγιώργη. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης διοργανώνει το πιο πρωτότυπο, θαρραλέο αφιέρωμα στον ελληνικό queer κινηματογράφο κι αφήνει εποχή. Οι ενεργοί κινηματογραφιστές ζητούν με μια σειρά δράσεων «Λίγη αγάπη για τον ελληνικό κινηματογράφο», δηλαδή μια εθνική πολιτική για το ελληνικό σινεμά, αλλά η υπουργός Πολιτισμού, Μυρσίνη Ζορμπά, δεν ανταποκρίνεται.

Margarita Nikitaki

«Οίκτος»

«Σ’ αυτή τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει»

«Dolphin Man»

2018 79 Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

80

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Ο αποχαιρετισμός του Ντάνιελ Ντέι Λούις

EPA / SIMELA PANTZARTZI

Εγκαταλείπει το σινεμά, με μια συγκλονιστική ερμηνεία στην «Αόρατη κλωστή». Ο Βρετανός ηθοποιός έρχεται στην Αθήνα για την πρεμιέρα της ταινίας και (δεν) εξηγεί γιατί: «Δεν μπορώ να απαντήσω, μακάρι να ήξερα ακριβώς την απάντηση. Δεν θέλω να μιλάω γι’ αυτό, μην επιμείνετε, αλλά είμαι σίγουρος και αποφασισμένος. Αγάπησα πολύ τη δουλειά μου, ήταν το ιερό μου καταφύγιο, μου έσωσε τη ζωή. Είμαι γεμάτος ευγνωμοσύνη. Αλλά θέλω να εξερευνήσω τον κόσμο με έναν καινούργιο τρόπο».

Ράμι Μάλεκ, somebody to love?

Photo by Jordan Strauss / Invision/AP

Ενσαρκώνει τον Φρέντι Μέρκιουρι των Queen στο τόσο χλιαρό «Bohemian Rhapsody», αλλά κερδίζει, επάξια, το Οσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου γι’ αυτό. Λέει στην «Εφ.Συν.»: «Είναι παρήγορο ότι για μένα η εξέλιξη της καριέρας μου ήταν αργή. Ακόμα αισθάνομαι ευγνωμοσύνη για όλα όσα κατάφερα, μου φαίνεται ακόμα απίστευτη η διαφορά από την αρχή της καριέρας μου ώς τώρα και πιστεύω πως το παρελθόν θα μείνει μαζί μου για την υπόλοιπη ζωή μου. Εκτιμώ πάρα πολύ το γεγονός ότι αμείβομαι για κάτι που αγαπώ, πράγμα που δεν μου επιτρέπει να σπαταλώ τα δώρα που μου δίνονται ή να παρασύρομαι από τα φώτα της δημοσιότητας. Εχω ακόμα πολλή δουλειά να κάνω...».

Ο Μπράντλεϊ Κούπερ δεν είναι μόνο σέξι Με το «Ενα αστέρι γεννιέται», την πρώτη του σκηνοθετική δουλειά (και πολλοστή ερμηνευτική, αυτή τη φορά στο πλευρό της Lady Gaga), ο Αμερικανός σταρ αποδεικνύει ότι μπορεί να χτίσει ένα στιβαρό, συγκινητικό και θεαματικό μελόδραμα. Είπε για τη συμπρωταγωνίστριά του στην «Εφ.Συν.»: «Είναι ένας απίστευτος άνθρωπος, ανοιχτόκαρδη, υψηλής νοημοσύνης, με μια θεϊκή φωνή. Κάθε μέρα που τραγουδούσε στο γύρισμα, όλο το συνεργείο αισθανόταν δέος. Είναι πολύ καλύτερη τραγουδίστρια απ’ ό,τι είχα φανταστεί, πραγματικά πιστεύω ότι πρόκειται για μία από τις σπουδαίες φωνές της γενιάς μας. Αλλά είναι και πολύ συμπαθητική και αξιαγάπητη. Εχουμε κοινή ιταλική καταγωγή. Τη φωνάζω με το όνομά της -Στέφανι. Η χημεία μεταξύ μας ήταν απίστευτη, ίσως η καλύτερη που έχω ώς τώρα αισθανθεί με συμπρωταγωνίστριά μου».

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

AP Photo / Rebecca Blackwell

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2018 81

Οι πολιτισμικές ρίζες του Αλφόνσο Κουαρόν Με το «Ρόμα» επέστρεψε στην πατρίδα του, το Μεξικό, και μοιράστηκε όχι μόνο τη δημιουργική ιδιοφυΐα του, αλλά κι ένα κομμάτι από την ψυχή του. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Πήρα την απόφαση εξαρχής να τιμήσω τον χώρο και τον χρόνο της μνήμης μου. Και όταν λέω “χώρο”, δεν εννοώ τον χώρο της φωτογράφισης, αλλά τον διαλογισμό πάνω στον χώρο εκείνο. Το μόνο που υπάρχει είναι ο χώρος και ο χρόνος• και αυτό που μπορούμε να κάνουμε, είναι να υπάρχουμε στο εδώ και στο τώρα. Και υπάρχουμε μόνοι».

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Η πρωτιά της Γκρέτα Γκέργουιγκ Με το τρυφερό, εξομολογητικό, όσο πρέπει κυνικό «Lady Bird», η ώς τώρα ηθοποιός έγινε άξια σκηνοθέτις και βρέθηκε υποψήφια για Οσκαρ –μόλις η έκτη γυναίκα σκηνοθέτις που έχει ποτέ φτάσει στην πεντάδα της κατηγορίας. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Η ταινία που με έκανε να λατρέψω το σινεμά ήταν το “Beau Travail” της Κλερ Ντενί, την οποία είδα όταν ήμουν 19 χρόνων, στο πανεπιστήμιο. Δεν είχα ποτέ δει κάτι παρόμοιο, ανατρίχιασα από συγκίνηση. Δεν ήξερα ότι την είχε σκηνοθετήσει γυναίκα, μέχρι που την είδα να ανεβαίνει στη σκηνή στο τέλος της προβολής. Μπορεί να μην το σκέφτηκα εκείνη τη στιγμή, αλλά σίγουρα η ιδέα να σκηνοθετήσω γεννήθηκε μετά την εμπειρία αυτή. Αγαπώ όλες τις ταινίες της και ταυτόχρονα αναγνωρίζω ότι είμαι εντελώς διαφορετική από την Ντενί ως σκηνοθέτις. Αυτή είναι όμως και η μαγεία του σινεμά -γεφυρώνει χάσματα, ενώνοντας όλο τον κόσμο».

82

Cinemart

ΤΟ ΘΕΜΑ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2019 83

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Το πέρασμα του χρόνου Η ΔΕΚΑΕΤΙΑ του ’10 τελειώνει, ο χρόνος που περνά αφήνει το αποτύπωμά του στην εποχή και τον σχολιάζουν οι σημαντικότερες ταινίες της χρονιάς. Γι’ αυτό μιλάει ο Μάρτιν Σκορσέζε στον «Ιρλανδό», γι’ αυτό και ο Κουέντιν Ταραντίνο στο «Κάποτε στο… Χόλιγουντ» κι ο Πέδρο Αλμοδόβαρ στο «Πόνος και δόξα» κι άλλες ακόμα. Ξεκινήσαμε τη δεκαετία διερευνώντας τη σημασία του Netlix, κάνοντας υποθέσεις για την αλλαγή που θα φέρει στον κινηματογράφο. Σήμερα η διανομή ταινιών σε streaming πλατφόρμες (Netlix, Amazon, Apple) είναι δεδομένη, η μείωση των εισιτηρίων των κινηματογράφων είναι αλληλένδετη, το σινεμά αναζητά το επόμενο βήμα του και το Netflix είναι το στούντιο με τις περισσότερες υποψηφιότητες στα Βραβεία Οσκαρ του 2020. Ανθρωποι έφυγαν, παίρνοντας μαζί τους τη χάρη τους, όπως η Ανιές Βαρντά κι ο Σταύρος Τσιώλης. Ανθρωποι ήρθαν, όπως τα… δίδυμα του Τζορτζ Κλούνεϊ και της Αμάλ Αλαμουντίν. Ο Γιώργος Λάνθιμος ξεκίνησε τη δεκαετία με τον «Κυνόδοντα», ελληνική παραγωγή, υποψήφιο για Οσκαρ Καλύτερης Ξε-

νόγλωσσης Ταινίας – την ολοκλήρωσε με την «Ευνοούμενη», παραγωγή της Ιρλανδίας, του Ην. Βασιλείου και των ΗΠΑ, να σαρώνει τις οσκαρικές υποψηφιότητες και τα ευρωπαϊκά βραβεία. Η δεκαετία μπήκε με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, συνέχισε με Νέα Δημοκρατία και συγκυβερνήσεις, υποδέχτηκε τον ΣΥΡΙΖΑ, επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία. Ο νέος εθνικός διχασμός, που κορυφώθηκε το 2015, άφησε και το 2019 το αποτύπωμά του, με αφορμή τον Κώστα Γαβρά και το «Ενήλικοι στην αίθουσα». Συνδετικός κρίκος όλων, η συνεχιζόμενη έλλειψη εθνικής πολιτικής για τον ελληνικό κινηματογράφο: τουλάχιστον τώρα έχουμε ΕΚΟΜΕ και φορολογικά κίνητρα. Βιώσαμε (και γλιτώσαμε) το #grexit, τελειώσαμε με #brexit. Κι αν το υπερηρωικό σινεμά χαρακτήρισε ολόκληρη τη δεκαετία, υπερηρωικό ήταν κι ότι ο Βασίλης Κεκάτος κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες. Κι ότι οι Ελληνες δημιουργοί εξακολουθούν να κάνουν σινεμά παρά τις τόσες δυσκολίες. Ο χρόνος περνάει, κινηματογραφικά και μη – το μόνο σίγουρο είναι ότι θα έχουμε πολλά να λέμε και να θυμόμαστε το 2029.

84

Cinemart

OΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

«Κάποτε στο… Χόλιγουντ» του Κουέντιν Ταραντίνο και της τηλεόρασης Ρικ Ντάλτον που υποδύεται ο Λεονάρντο ΝτιΚάπριο και του κατασταλαγμένου, cool κασκαντέρ του, Κλιφ Μπουθ, που υποδύεται ο Μπραντ Πιτ. Ο Ρικ και ο Κλιφ είναι οι δυο αντανακλάσεις του ίδιου ανθρώπου, ο θρύλος της «οθόνης» κι ο βράχος της αλήθειας. Γιατί, εδώ, ο Ταραντίνο κάνει μια conceptual διατριβή στην ουσία του θεάματος, στο πώς, ακόμα, η επιφάνεια παραμένει λαμπερή, όταν από κάτω πλημμυρίζει το σκοτάδι και στο πώς, τελικά, η μυθοπλασία καμιά φορά κάνει την πραγματικότητα καλύτερη.

2018 CTMG, Inc. All Rights Reserved

Αυτή είναι η πανέμορφη, πανέξυπνη, σινεφιλική κι εγκεφαλική απόδειξη ότι ο Ταραντίνο όχι απλώς έχει ωριμάσει (αν κάτι τέτοιο ήταν αναγκαίο), αλλά κι ότι ενσαρκώνει την κινηματογραφική ιδιοφυΐα της εποχής μας. Μια ιστορία που εκτυλίσσεται στο Χόλιγουντ του 1969, ιστορικά του πολέμου του Βιετνάμ, της αποκαθήλωσης των χίπηδων, της δολοφονίας της Σάρον Τέιτ από τους ακολούθους του Τσαρλς Μάνσον, διατυπώνεται μέσω της σχέσης και των περιπετειών δυο φίλων: του ανασφαλούς σταρ του σινεμά

«Πόνος και δόξα» του Πέδρο Αλμοδόβαρ Ξεκάθαρα αυτοβιογραφική, παρότι εμπλουτισμένη και με στοιχεία μυθοπλασίας, η νέα ταινία του Αλμοδόβαρ, με πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κανών, είναι η ταινία της ζωής του: όχι η καλύτερη, όχι η ακριβέστερη, αλλά εκείνη που χρησιμοποιεί για να μιλήσει, με το σινεμά του, για όλες εκείνες τις σχέσεις για τις οποίες έψαχνε τρόπο να εκφραστεί, που έφεραν πόνο πριν φτάσουν στη δόξα, με τη μητέρα του, με τη χώρα του, με τους συνεργάτες του, με τους θεατές. Είναι ένα γράμμα αγάπης στην αγάπη – και, μαζί, η πιο κομψή ταινία της ώριμης αυτοσυγκράτησής του. Η ιστορία παρακολουθεί έναν διάσημο σκηνοθέτη –τον ενσαρκώνει μοναδικά ο Αντόνιο Μπαντέρας, που σαρώνει τα βραβεία ερμηνείας– ο οποίος βρίσκεται σε υπαρξιακή αγωνία: θα μπορέσει το 69χρονο, καταπονημένο σώμα του να αντέξει το γύρισμα μίας ακόμα ή περισσότερων ταινιών; «Ενδοσκοπικό» για τον Αλμοδόβαρ φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν δίνει τη μέγιστη σημασία στην αισθητική. Απλώς εδώ τα χρώματά του είναι ζεστά φωτισμένα, στον ήλιο της παιδικής του ηλικίας, στα κόκκινα του συναισθηματικού παρόντος του. Κι αν το θέμα του είναι το σινεμά, ο δημιουργός, ο πόθος, άλλο τόσο είναι ο χρόνος, που στο πέρασμά του αφήνει μόνο αναμνήσεις και αδυναμίες. Που σε αναγκάζει να μετρήσεις την αποτυχία ή την ανικανότητά σου και πάνω της να επιβιώσεις: με στιλ, με πληθωρικότητα, με χιούμορ και με μια καινούργια σεμνότητα.

2019 85

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

«Ο Ιρλανδός» του Μάρτιν Σκορσέζε Καταλαβαίνεις ότι μεγαλώνεις (και) όταν οι αγαπημένοι σου σκηνοθέτες αρχίζουν να κάνουν τον απολογισμό τους. Αυτό ακριβώς κάνει ο Μάρτιν Σκορσέζε στον «Ιρλανδό» του, βασισμένο στο βιβλίο τεκμηρίωσης του Τσαρλς Μπραντ, «I Heard You Paint Houses», διασκευασμένο αριστοτεχνικά και με καμουφλαρισμένη τόλμη από τον Στίβεν Ζέιλιαν. Απολογισμό για το πώς, εδώ και κοντά πέντε δεκαετίες, αποτυπώνει στην οθόνη τον υπόκοσμο του αμερικανικού οργανωμένου εγκλήματος, με τέτοια οικειότητα και πάθος ώστε να τους θεωρούμε όλους συγγενείς μας. Αφηγητής είναι ο Φρανκ Σίραν, ο Ρόμπερτ ντε Νίρο, που μιλά σε κάποιον, σε κανέναν, ή στην κάμερα κι εξιστορεί τη ζωή του, ως «καθαριστής» της μαφίας, διχασμένος ανάμεσα στην πίστη του σε δύο άντρες, τον μέντορά του, τον Ράσελ Μπαφαλίνο του Τζο Πέσι, και τον αρχισυνδικαλιστή Τζίμι Χόφα του Αλ Πατσίνο. Ο Φράνκι έζησε πολύ – όπως φαίνεται, πιο πολύ απ’ όσο χρειαζόταν. Ο «Ιρλανδός» είναι ένα πάρτι – και ο απόηχός του. Είναι ένα γλέντι της ιταλοαμερικανικής μαφίας και το άδειο σπίτι που αφήνει αργότερα, με τα ριγμένα αντικείμενα στο πάτωμα. Είναι σέξι και εθιστική, ώσπου να γίνει δυσκίνητη και, μαζί, ευσυγκίνητη. Είναι μεγάλη και αργή, αλλά με αιτία και νόημα. Μια συνάντηση με κάποιον που αγαπάς, που λαχταράς να δεις και σου φαίνεται λίγο γερασμένος, λίγο κουρασμένος – και μαζί του ξεκινάς ένα ταξίδι για να ξαναθυμηθείς τη γοητεία του και τη σοφία του κι όσα έκανε για σένα. Και, ναι, θα θυμόμαστε για πάντα το 2019 ως τη χρονιά όπου ο Ρόμπερτ ντε Νίρο δεν βρέθηκε υποψήφιος για Οσκαρ.

86

Cinemart

ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Παράσιτα» του Μπονγκ Τζουν-χο. Μια οικογένεια μικροαπατεώνων στη σκοτεινή πλευρά της Σεούλ έρχεται σε επαφή με το αντίθετό της, μια εύπορη οικογένεια που ζει σ’ ένα πολυτελές σπίτι. Η συνάντηση των δύο κόσμων θ’ αποδειχτεί εκρηκτική. Μια κωμωδία τρόμου, μια κοινωνική ταινία δράσης, από τον Νοτιοκορεάτη δημιουργό του «Snowpiercer» και του «Okja» που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα των Κανών και είναι υποψήφια για 6 Οσκαρ.  «Ενας ελέφαντας στέκεται ακίνητος» του Χου Μπο. Τέσσερις άνθρωποι σε μια βιομηχανική πόλη της σημερινής Κίνας περνούν μια μέρα γεμάτη μελαγχολία και απαξίωση: το μόνο πράγμα που φωτίζει τη σκέψη τους είναι η ιδέα ενός ελέφαντα, σ’ έναν μακρινό ζωολογικό κήπο, που μόνο κάθεται ακίνητος, αδιαφορώντας για όσα συμβαίνουν γύρω του. Μπορεί ένα τετράωρο, θλιμμένο κινεζικό φιλμ από έναν αυτόχειρα σκηνοθέτη να μην ανοίγει αυτόματα την όρεξη για σινεμά, όμως ο «Ελέφαντας» είναι ένα από τα πιο αφοπλιστικά κινηματογραφικά αριστουργήματα της δεκαετίας.  «Ιστορία γάμου» του Νόα Μπόμπακ. Ο Τσάρλι και η Νικόλ παίρνουν διαζύγιο – μαζί και χώρια προσπαθούν ν’ αποτιμήσουν τη σχέση τους, να φροντίσουν τον γιο τους, να κάνουν μια νέα αρχή. Τρυφερό, έξυπνο, με δύο φυσικές και δυνατές ερμηνείες από τους Ανταμ Ντράιβερ και Σκάρλετ Τζοχάνσον, η παραγωγή του Netlix ξεκίνησε από το Φεστιβάλ Βενετίας κι έφτασε στις 6 υποψηφιότητες για Οσκαρ.

 «Ντιέγκο Μαραντόνα» του Ασίφ Καπάντια. Ο οσκαρικός ντοκιμαντερίστας («Senna», «Amy») αντλεί από 500 ώρες υλικού από τα παιχνίδια και την ταραγμένη ζωή του Μαραντόνα, από τη μεταγραφή στη Νάπολη ώς το Μουντιάλ του 1990, σ’ ένα ντοκιμαντέρ με ισχυρές κοινωνικές προεκτάσεις, εξαιρετικά συγκινητικό, όχι μόνο για τους φαν του σταρ του ποδοσφαίρου, αλλά και για κάθε ευαίσθητη άμπαλη ύπαρξη.

 «Joker» του Τοντ Φίλιπς. Ενας δυσλειτουργικός νέος θέλει μόνο να κάνει τον κόσμο ευτυχισμένο ως stand up κωμικός. Αντίθετα, υφίσταται καθημερινά εκφοβισμό – στην εσωτερική οργή του αντιδρά με νευρικό γέλιο. Ώσπου θ’ αποφασίσει ν’ απαντήσει στη βία μ’ ένα… μόνιμο χαμόγελο, πιο τρομακτικό από μια γροθιά στο στομάχι. Ο «Joker» της Marvel, με την υπογραφή του σκηνοθέτη των «Hangover», υποψήφιος για 11 Βραβεία Οσκαρ, με τον πρωταγωνιστή Χοακίν Φίνιξ φαβορί.  «Το πορτρέτο μιας γυναίκας που φλέγεται» της Σελίν Σιαμά. Στη Βρετάνη του 1770, μια ανεξάρτητη κοπέλα, επαγγελματίας ζωγράφος, αναλαμβάνει να κάνει το πορτρέτο μιας νεαρής μελλόνυμφης. Οι δυο τους θα νιώσουν τον απόλυτα απαγορευμένο έρωτα να ξυπνά από τις δυο πλευρές του πορτρέτου. Η Σελίν Σιαμά («Water Lilies», «Tomboy», «Girlhood») εξερευνά με τρόπο μαζί αιχμηρό και αγνό την απελευθέρωση από τις επιταγές του φύλου και κερδίζει το Βραβείο Σεναρίου στο Φεστιβάλ Κανών.  «Rocketman» του Ντέξτερ Φλέτσερ. Η άνοδος και η πτώση, η ανάφλεξη και η προσγείωση, του σπουδαίου μουσικού της glam ποπ, Ελτον Τζον, σ’ ένα πληθωρικό μιούζικαλ, αυτοσαρκαστικό, θεαματικό και συγκινητικό, αντίστοιχο της δικής του περσόνας. Πρεμιέρα στο πρόσφατο Φεστιβάλ Κανών, ιδανικός πρωταγωνιστής ο Τάρον Ετζερτον.  «Πολύ αργά για να πεθάνουν νέοι» της Ντομίνγκα Σοτομαγιόρ. Στη Χιλή του 1990, ακριβώς μετά την πτώση του Πινοσέτ, η 16χρονη Σοφία κυνηγά την ενηλικίωση, σ’ ένα κοινόβιο καλλιτεχνών και λογοτεχνών. Μια τόσο δυνατή και τόσο χαμηλόφωνη ταινία, για τον δισταγμό τού να γίνεις από μικρός μεγάλος, είτε πρόκειται για μια χώρα είτε για ένα κορίτσι με κοντοκουρεμένα μαλλιά.  «Οι αδελφοί Σίστερς» του Ζακ Οντιάρ. Στην πρώτη του αγγλόφωνη ταινία ο σπουδαίος Γάλλος σκηνοθέτης («Ο Προφήτης», «Dheepan») κάνει ένα καθαρόαιμο γουέστερν: με αφορμή ένα κουαρτέτο ανδρών που αναζητούν χρυσό στην Αγρια Δύση φτιάχνει ένα τρυφερό, κωμικό, γλυκόπικρο και, όπως πάντα, ανθρωπιστικό πορτρέτο των καταβολών του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Βενετίας.  «Η Ανιές με τα λόγια της Βαρντά» της Ανιές Βαρντά. Λίγους μήνες μετά τον θάνατο της σπουδαίας σκηνοθέτιδος και της σπάνιας γυναίκας με την ακούραστη joie de vivre, έρχεται ένα «masterclass» που η ίδια έστησε και σκηνοθέτησε. Μπροστά σε κοινό, χρησιμοποιώντας φωτογραφίες κι αποσπάσματα από ταινίες της, η Βαρντά ανατρέχει στην τέχνη της και στην τέχνη της ζωής της, με τρόπο, φυσικά, αντισυμβατικό. Ιδανικός αποχαιρετισμός.

ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α 8-9 Φεβρουαρίου 2020

Box Oice Ο θρίαμβος του 2019 ήταν το «Joker»: όχι επειδή προκάλεσε την οργή με την παρέμβαση της αστυνομίας σε αίθουσες προς άγραν ανηλίκων, αλλά γιατί κατάφερε να συγκινήσει το κοινό αίσθημα τόσο ώστε να ξεπεράσει τις 900.000 εισιτήρια. Ακόμα και το «Εκδικητές: Τελευταία Πράξη» έμεινε στη δεύτερη θέση και με απόσταση, με 530.000 εισιτήρια. Οι «οσκαρικές» καλλιτεχνικές ταινίες διέπρεψαν, για τα δεδομένα της εποχής, με το «Κάποτε στο… Χόλιγουντ» και την «Ευνοούμενη» να φτάνουν τις 230.000 εισιτήρια. Πολύ μακριά από την αισιόδοξη επιτυχία της σεζόν, την «Ευτυχία» του Αγγελου Φραντζή, που αποχαιρέτησε το 2019 με 205.000 εισιτήρια και έχει ήδη ξεπεράσει τις 500.000, «απειλώντας» ακόμα και να πάρει από το «Ενας άλλος κόσμος» του Χριστόφορου Παπακαλιάτη την πρωτιά ελληνικής ταινίας της δεκαετίας. ΦΕΥΓΕΙ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΣΙΩΛΗΣ παίρνοντας μαζί του όλη τη γνώση και την τσαχπινιά μιας καριέρας και μιας ζωής που ξεκίνησε στον Φίνο και ολοκληρώθηκε ακριβώς με τον τρόπο που ήθελε εκείνος, κάνοντας το δικό του σινεμά. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης κλείνει τα 60, φέρνει στην Ελλάδα τον ανεπανάληπτο Τζον Γουότερς, δίνει έμφαση στους νέους σκηνοθέτες με το πρόγραμμα «Meet the Future». Οι Νύχτες Πρεμιέρας κλείνουν τα 25 και κηρύττουν την έναρξή τους, σε μια εξαιρετικά εύστοχη και συγκινητική επιλογή, μέσα από το Αττικόν και τον Απόλλωνα, τα παλιότερα «σπίτια» τους που παραμένουν φαντάσματα στο κέντρο της πόλης. Στο Φεστιβάλ Κανών η ελληνική παρουσία αφήνει τη σφραγίδα της. Ο Γιώργος Λάνθιμος είναι μέλος της κριτικής επιτροπής του Διαγωνιστικού Τμήματος. Ο Πάνος Χ. Κούτρας μέλος της κριτικής επιτροπής του Διαγωνιστικού Μικρού Μήκους. Ακόμα πιο εντυπωσιακά, ο Βασίλης Κεκάτος κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα Ταινίας Μικρού Μήκους με το «Η απόσταση ανάμεσα στον ουρανό κι εμάς». Ο Αγγελος Φραντζής έχει την καλύτερη χρονιά του. Στις αίθουσες βγαίνουν όχι μία, αλλά δύο ταινίες του: το ατμοσφαιρικό, υπαρξιακό θρίλερ «Ακίνητο ποτάμι», γυρισμένο στα χιόνια της

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

Λετονίας και της Σιβηρίας και η «Ευτυχία», βασισμένη στη ζωή της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, που γνωρίζει θεαματική εισπρακτική επιτυχία, τελειώνει τη χρονιά με 330.000 εισιτήρια και μέσα στον Ιανουάριο 2020 ξεπερνά τις 500.000. Το «Θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών» του Σύλλα Τζουμέρκα κάνει πρεμιέρα στο Πανόραμα του Φεστιβάλ Βερολίνου. Στην Berlinale συμμετέχει επίσημα και το ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου, «Οταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες». Ο Στιβ Κρικρής κάνει την πρώτη ταινία του, το «The Waiter», που όχι μόνο αποκαλύπτει τη μαγεία της λίμνης Δόξα, αλλά έχει ως πρωταγωνιστές τον Αρη Σερβετάλη και τον Γιάννη Στάνκογλου, που κερδίζουν τα βραβεία Α' και Β' Ανδρικού Ρόλου της ΕΑΚ. Ντεμπούτο και «Η δουλειά της», του Νίκου Labôt, με μια εκπληκτικά ευαίσθητη ερμηνεία από τη Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου – το φιλμ κερδίζει τρία βραβεία στην ΕΑΚ, Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη και Α’ και Β’ Γυναικείου Ρόλου (Μαρία Φιλίνη). Το «Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ», γυρισμένο στην Πράσινη Γραμμή στην Κύπρο, κερδίζει το Βραβείο Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας στο Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα. Η Στέλλα Θεοδωράκη μάς θυμίζει την ακτινοβόλο δύναμη της Θεοδώρας Τζήμου με το «Ελεύθερο θέμα» κι ο Βαρδής Μαρινάκης κάνει τη δεύτερη γοητευτική ταινία του, το «Ζίζοτεκ» με τον αινιγματικό τίτλο. Στην Ελλάδα έρχεται, στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, ο σπουδαίος φωτογράφος, ντοκιμαντερίστας και περιβαλλοντικός ακτιβιστής Λούι Ψυχογιός: όσοι τον συναντούν είναι αμφίβολο αν θα ξαναφάνε κρέας στη ζωή τους. Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου περνά τη χρονιά σε limbo, αλλά αποκτά νέο πρόεδρο, τον δημοσιογράφο Πάνο Λουκάκο, και διοικητικό συμβούλιο και, για λίγο, ξανά την Ηλέκτρα Βενάκη ως γενική διευθύντρια μετά την καθαίρεση, την επαναφορά και την αποχώρησή της. Ο Κώστας Γαβράς παρουσιάζει (πρώτα στο Φεστιβάλ Βενετίας, μετά στις Νύχτες Πρεμιέρας στην Αθήνα και μετά στις αίθουσες) την πρώτη ελληνική ταινία του μετά το «Ζ», «Ενήλικοι στην Αίθουσα», βασισμένη σε βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη και με θέμα τις διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους το 2015. Το φιλμ προκαλεί… εθνικό διχασμό, ειδικά στα social media, πριν οι εκφραζόμενοι κι από τις δύο πλευρές δουν καν την ταινία. Και, δυστυχώς, δεν τη βλέπουν, μένουν με την άποψη.

«Ακίνητο ποτάμι»

«Η απόσταση ανάμεσα στον ουρανό κι εμάς»

2019 87

«Ευτυχία»

88

Cinemart

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

Τα δύο πρόσωπα του Χοακίν Φίνιξ

Photo by Christopher Smith / Invision / AP

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Ως Αρθουρ και ως Τζόκερ προκάλεσε πάθος κι αναγνωρίστηκε ξανά ως ένας ηθοποιός με τόλμη και πάθος – που θα του χαρίσει πιθανότατα το Οσκαρ για τον «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς. Είπε στην «Εφ.Συν.»: «Μου αρέσει να προετοιμάζομαι πολύ, κάνω πολλές ερωτήσεις στις πρόβες και δουλεύω διάφορες εκδοχές για την κάθε σκηνή. Οταν δοκιμάζω όλες τις εκδοχές τη μια μετά την άλλη, συνήθως δεν μου αρέσει καμία και σταματάω. Τότε αφήνω τη διαίσθησή μου να με καθοδηγήσει».

Ποιος το περίμενε ότι με τα «Παράσιτα», μια ταινία είδους, έστω και ταξικής κριτικής, ο Νοτιοκορεάτης δημιουργός θα κέρδιζε και τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες και έξι οσκαρικές υποψηφιότητες. Πώς κατάφερε μια κατάμαυρη, βίαιη ασιατική κωμωδία να μιλήσει σε τόσο κόσμο; Ο Μπονγκ Τζουν-χο είπε στην «Εφ. Συν.»: «Δεν νομίζω πως είμαι πεσιμιστής για όλα. Αλλά ήθελα να είμαι ειλικρινής απέναντι στην πραγματικότητα που στέκεται μπροστά μας. Η ανθρωπότητα κατάφερε τόση εξέλιξη, αλλά αν αναλογιστούμε τα περασμένα είκοσι-τριάντα χρόνια, λιγόστεψε το κενό μεταξύ πλούσιων και φτωχών; Οχι στ’ αλήθεια».

EPA / AARON POOLE

Το cross-over του Μπονγκ Τζουν-χο

Η βασιλεία της Ολίβια Κόλμαν Είχε καριέρα δύο δεκαετιών, κυρίως στη βρετανική τηλεόραση (το «Broadchurch» επιβάλλεται, το «The Crown» ήρθε μετά), αλλά, μ’ ένα πέρασμα από τον «Αστακό», ο Γιώργος Λάνθιμος την κάθισε στον θρόνο της «Ευνοούμενης» κι όλοι υποκλίθηκαν στο ταλέντο της. Και το χιούμορ της. Με υπέροχο παρεάκι σε όλη τη σεζόν των βραβείων τούς Λάνθιμο, Εμα Στόουν, Ρέιτσελ Βάις και Γιώργο Μαυροψαρίδη, κέρδισε το Οσκαρ, κέρδισε και το Ευρωπαϊκό Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας (κι άλλα εφτά η ταινία) κι έδωσε έναν οσκαρικό νικητήριο λόγο που θα μείνει στην Ιστορία: «Αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ξεκαρδιστικό. Και δεν θα ξανασυμβεί!». Το μέλλον θα δείξει.

Η ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

EPA / CHRISTIAN MONTERROSA

8-9 Φεβρουαρίου 2020

2019 89

Ο ασυμβίβαστος Κουέντιν Ταραντίνο

Photo by Joel C Ryan / Invision / AP

Photo by Jordan Strauss / Invision / AP

Κάνει σινεμά με τους δικούς του όρους – κι αυτοί μάς αρέσουν. Το «Κάποτε στο… Χόλιγουντ» είναι, μάλλον, η ταινία της ωριμότητάς του. Ο σκηνοθέτης είπε στην «Εφ.Συν.«: «Η ταινία αποτελεί κάτι σαν σύνοψη της σταδιοδρομίας μου ώς τώρα, όχι γιατί το επιδίωξα, αλλά επειδή γίνονται διασταυρώσεις με τις προηγούμενες ταινίες μου. […] Αισθάνομαι ότι έχω εκτελέσει αυτό για το οποίο ήμουν προορισμένος και σε λίγο θα είναι ώρα να μαζέψουμε τα άλογα...».

Ο Μπραντ Πιτ ωριμάζει υπέροχα Ο πόνος και η δόξα του Πέδρο Αλμοδόβαρ Είναι υπέροχο να βλέπεις τους αγαπημένους σου δημιουργούς να ωριμάζουν τόσο δημιουργικά. Μετά το αισθητικό, εγκεφαλικό και συναισθηματικό, πάντως αυτοβιογραφικό, έργο του, ο Αλμοδόβαρ είπε στην «Εφ.Συν.»: «Ας πούμε ότι έχω δανειστεί πολλά πράγματα από τη ζωή μου αλλά και από τις μνήμες των αδελφών και κοντινών φίλων μου. Οταν γράφεις, έρχεται γρήγορα η στιγμή που η πραγματικότητα γίνεται μυθοπλασία και παύεις να σκέφτεσαι τον εαυτό σου. Ναι, η ταινία με εκπροσωπεί σίγουρα. Ταυτόχρονα, όμως, πώς να σας το πω... Δεν έζησα ποτέ σε σπίτι-σπηλιά αλλά... θα μπορούσα. Ηξερα τι θα πει για κάποιον από ταπεινό σπίτι να αποκτά παγκόσμια φήμη. Ηξερα τι θα πει για ένα μικρό αγόρι να ζει στην επισφάλεια. Δεν ερωτεύτηκα ποτέ έναν εργάτη αλλά... θα μπορούσα».

Το ντουέτο του με τον Λεονάρντο ΝτιΚάπριο στο «Κάποτε στο… Χόλιγουντ» είναι από τα πιο ακαταμάχητα (και… φωτογενή) της χρονιάς και τους έφερε και τους δύο υποψήφιους για Οσκαρ (κι άλλα 8 για την ταινία). Ο 55χρονος Μπραντ Πιτ είπε για τον φίλο του στην «Εφ.Συν.»: «Εχουμε και οι δύο λίγο-πολύ μεγαλώσει στο ίδιο κινηματογραφικό οικοσύστημα. Και οι δύο είχαμε να διαχειριστούμε την επιβίωσή μας. Μιλάω για “επιβίωση” γιατί η βιομηχανία αυτή μπορεί να σε μασήσει και να σε φτύσει πολύ γρήγορα. Χάρη σ’ αυτά τα βιώματά μας έχουμε κοινές αναφορές. Πάνω απ’ όλα είμαστε και οι δύο σε θέση να καταλάβουμε πώς μια φιλία μπορεί να ανθήσει μέσα σε μια βιομηχανία και έναν τόπο που πότε αγαπάμε, πότε μισούμε, μα που τελικά λατρεύουμε. Από την πρώτη μέρα αισθανθήκαμε απόλυτα άνετα ο ένας με τον άλλο και νομίζω ότι μπορείτε να το δείτε αυτό και στην οθόνη. Δεν είναι ψέμα».

ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ 8-9 Φεβρουαρίου 2020

30 ταινίες για να δούμε

 «Tenet» του Κρίστοφερ Νόλαν. Το δίκτυο διεθνούς κατασκοπίας «ενισχύεται» από την ικανότητα ταξιδιών στον χωροχρόνο, στην επόμενη ταινία του σπουδαίου Βρετανού δημιουργού, για την οποία κανείς δεν περιμένει ότι θα είναι ευνόητη. Πάντως, από τα λίγα στοιχεία που είναι γνωστά, ο Νόλαν μοιάζει να επιστρέφει στη λογική του «Memento», πράγμα υπέροχο. Πρωταγωνιστούν ο Ντέιβιντ Γουόσινγκτον (μετά το «BlacKkKlansman»), ο Ρόμπερτ Πάτινσον και η Ελίζαμπεθ Ντεμπίκι.  «Μικρές κυρίες» της Γκρέτα Γκέργουιγκ. Στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της ως σκηνοθέτις, μετά το «Lady Bird», η Γκέργουιγκ διασκευάζει το πολυαγαπημένο μυθιστόρημα της Λουίζα Μέι Αλκοτ, βάζοντάς του τη δική της σφραγίδα, κοριτσίστικης ενέργειας και νεοφεμινιστικής δύναμης. Γύρω από τη μαμά Λόρα Ντερν, δίπλα στον Λόρι του Τίμοθι Σαλαμέ, τις

 «A hidden life» του Τέρενς Μάλικ. Ο ακριβοθώρητος Αμερικανός auteur βασίζεται στην πραγματική ιστορία του Αυστριακού αγρότη Φραντς Γιέγκερστετερ, που δήλωσε αντιρρησίας συνείδησης στον ναζιστικό στρατό κι εκτελέστηκε γι’ αυτό, για να αναγορευτεί μετά θάνατον μάρτυρας από τη Χριστιανική Εκκλησία. Mια λυρική αλλά και ρεαλιστική αντιφασιστική ταινία για την επιστροφή στις βασικές αρχές του ανθρωπισμού.

αδελφές Μαρτς υποδύονται οι Σέρσα Ρόναν, Εμα Γουάτσον, Φλόρενς Πιου και Ελάιζα Σκάνλεν, σ’ ένα φιλμ που ήδη φιγουράρει στις οσκαρικές υποψηφιότητες.  «Ο απόστρατος» του Ζαχαρία Μαυροειδή. Ο Μιχάλης Σαράντος υποδύεται τον Αρη, ένα 30χρονο χαριτωμένο λαμόγιο:

2020 91

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ και όχι, εμπορικές και καλλιτεχνικές, αυτές είναι οι ταινίες που θα μας απασχολήσουν φέτος – εκτός από τις εκπλήξεις που είναι βέβαιο ότι θα έρθουν

στην προσπάθεια να στήσει τη δική του επιχείρηση, εγκαθίσταται εκεί όπου έμενε ο απόστρατος παππούς του, στου Παπάγου φυσικά. Εκεί θα συναντήσει τον Βάσο (Θανάσης Παπαγεωργίου), τον κομμουνιστή αδελφικό φίλο του παππού, κι η σχέση του νέου με τον γηραιότερο θα φέρει στην επιφάνεια όχι μόνο συγκινητικά μυστικά, αλλά κι ολόκληρη την ελληνική αιχμή του Εμφυλίου και το τριπαρισμένο αδιέξοδο της σημερινής νέας γενιάς που δεν ξέρει, ακριβώς, πού να πατήσει. Ο σκηνοθέτης του «Ξεναγού» φέρνει την οξυδερκή κι ευαίσθητη πρόταση για το ευρύ κοινό.

«Dune» του Ντενί Βιλνέβ. Οχι ακριβώς ριμέικ της ταινίας του Ντέιβιντ Λιντ του 1984, αλλά περισσότερο νέα διασκευή των βιβλίων φαντασίας του Φρανκ Χέρμπερτ, το έπος του Καναδού δημιουργού, με πολύκροτο καστ των Τίμοθι Σαλαμέ, Οσκαρ Αϊζακ, Ρεμπέκα Φέργκιουσον, Στέλαν Σκάρσγκαρντ, Σαρλότ Ράμπλινγκ, Χαβιέρ Μπαρδέμ.

92

Cinemart

ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

8-9 Φεβρουαρίου 2020

βλέπεται να είναι μία από τις τρομακτικότερες ταινίες της χρονιάς.  «Ο φάρος» του Ρόμπερτ Εγκερς. Σ’ ένα έντονα στιλιζαρισμένο ασπρόμαυρο φιλμ, ο δημιουργός του «The Witch» απομονώνει τον Γουίλεμ Νταφόε και τον Ρόμπερτ Πάτινσον σ’ ένα ερημικό νησί του 19ου αιώνα ως φαροφύλακες και τους αναδεικνύει σ’ ένα συναρπαστικό υπαρξιακό θρίλερ με πληθωρικούς συμβολισμούς, λογοτεχνικές αναφορές και διαβολεμένο χιούμορ.  «Pari» του Σιαμάκ Ετεμάντι. Πρώτη μεγάλου μήκους του βραβευμένου σκηνοθέτη του «Cavo d' Oro», παρακολουθεί την Ιρανή Παρί που αναζητά τον εξαφανισμένο μετανάστη γιο της σε μια ξένη πόλη, την Αθήνα. Επίσημη πρεμιέρα στο Πανόραμα του Φεστιβάλ Βερολίνου.

 «The woman in the window» του Τζο Ράιτ. Μια αγοραφοβική ψυχαναλύτρια (Εϊμι Ανταμς) γίνεται φίλη με τη γειτόνισσά της (Τζούλιαν Μουρ), ώσπου να αρχίσει να υποπτεύεται ότι κάτι πολύ κακό συμβαίνει στους απέναντι. Ψυχολογικό θρίλερ από τον σκηνοθέτη της «Εξιλέωσης» και της «Πιο σκοτεινής ώρας», βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Α. Τζ. Φιν, προ-

 «Benedetta» του Πολ Βερχόφεν. Μετά τον θρίαμβο του «Εκείνη» με την Ιζαμπέλ Ιπέρ, ο Βερχόφεν στρέφεται στην Ιταλία του 17ου αιώνα και σ’ ένα μοναστήρι, όπου μια καλόγρια (η Γαλλίδα σταρ Βιρζινί Εφιρά), που υποφέρει από σεξουαλικά και θρησκευτικά οράματα, βρίσκει το βάλσαμο σε μια πιο νεαρή αδελφή της, που ενσαρκώνει η θεαματικής εξέλιξης Δάφνη Πατακιά.

 «Winona» του Αλέξανδρου Βούλγαρη. Τέσσερα κορίτσια, όμορφα και δροσερά, κι ένας αγαπησιάρης σκύλος περνούν μια μέρα στην παραλία. Μια ταινία που βλέπεται με χαμόγελο, με γοερό κλάμα, με γυαλιά και αυτοκόλλητες καρδούλες κολλημένες στα χείλη, με απίθανες πρωταγωνίστριες τις Ανθή Ευστρατιάδου, Σοφία Κόκκαλη, Ηρώ Μπέζου και Δάφνη Πατακιά.  «A beautiful day in the neighbourhood» της Μάριελ Χέλερ. Βασισμένη στο χρονικό μιας πραγματικής συνάντησης, η σκηνοθέτις τού «Θα μπορούσες ποτέ να με συγχωρέσεις;» αφηγείται τη σχέση του κυνικού δημοσιογράφου Τομ Τζούνο με τον «Παραμυθά» της αμερικανικής τηλεόρασης Φρεντ Ρότζερς κι οδηγεί τον Τομ Χανκς στην πρώτη του οσκαρική υποψηφιότητα (Β’ Ανδρικού Ρόλου), μετά τον «Ναυαγό» του 2000.

 «West Side Story» του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα, οι Jets και οι Sharks, το εμβληματικό μιούζικαλ του 1961, ξαναζωντανεύουν με μια υπογραφή που μοιάζει να εγγυάται τουλάχιστον σεβασμό και θέαμα. Ο Ανσελ Ελγκορτ αναλαμβάνει τον ρόλο του Τόνι, ενώ ως Μαρία θα γνωρίσουμε, για πρώτη φορά στην οθόνη, τη Ρέιτσελ Ζέγκλερ.  «Ενα ήσυχο μέρος 2» του Τζον Κραζίνσκι. Ο σκηνοθέτης και η Εμιλι Μπλαντ συνεχίζουν, σιωπηλά, την ιστορία της οικο-

2020 93 8-9 Φεβρουαρίου 2020

ταινία και περιμένουμε την επόμενη… χωρίς λόγια!  «Mank» του Ντέιβιντ Φίντσερ. Ο Γκάρι Ολντμαν αναλαμβάνει να ενσαρκώσει τον Χέρμαν Μάνκιεβιτς, τον σεναριογράφο του «Πολίτη Κέιν», πάντα στη σκιά του Ορσον Γουέλς. Και όχι, δεν περιμένουμε μια συμβατική βιογραφία από τον Φίντσερ.  «Digger» του Τζώρτζη Γρηγοράκη. Βαγγέλης Μουρίκης και Αργύρης Πανταζάρας, πατέρας και γιος που, σε απόσταση για 20 χρόνια, συγκρούονται στην καρδιά ενός απειλούμενου δάσους. Σκηνοθετικό ντεμπούτο, επίσημη συμμετοχή στο Πανόραμα του Φεστιβάλ Βερολίνου.

∆ΕΣΠΟΙΝΑ ΣΠΥΡΟΥ

 «On the rocks» της Σοφία Κόπολα. Ο Μπιλ Μάρεϊ και η Ρασίντα Τζόουνς πρωταγωνιστούν ως πατέρας και κόρη, playboy και νεαρή μητέρα, που ξανασυναντιούνται μετά από χρόνια, στο «νοηματικό» σίκουελ του «Χαμένοι στη μετάφραση».

 «Monday» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου. Ο Μίκι (ο, πλέον, σταρ Σεμπάστιαν Σταν) και η Κλόι, δύο Αμερικανοί τουρίστες στην καλοκαιρινή Αθήνα, αποφασίζουν να τεστάρουν αν το φλερτ των διακοπών μπορεί να κρατήσει και μετά τον καύσωνα. Η διεθνής νέα ταινία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου υπόσχεται, όπως πάντα, ηλιόλουστο ερωτισμό με μπόλικο σκοτάδι από κάτω.

γένειας Αμποτ που, τώρα, τολμά να εξορμήσει έξω από το σπίτι, για να ανακαλύψει πως τα πλάσματα που κυνηγούν με την ακοή δεν αποτελούν τη μοναδική απειλή της ζωής τους. Μας άρεσε πολύ η πρώτη

 «Δεν θέλω να γίνω δυσάρεστος, αλλά πρέπει να μιλήσουμε για κάτι πολύ σοβαρό» του Γιώργου Γεωργόπουλου. Ο Αρης πάσχει από ένα σπάνιο αφροδίσιο νόσημα, μοιραίο για τις γυναίκες: αποτελεί τη μοναδική ελπίδα της επιστήμης για να φτιάξει το εμβόλιο, εάν εκείνος βρει ποια γυναίκα, πρώτη, του το μετέδωσε. Κι έτσι πρέπει να τις προσεγγίσει όλες, από την αρχή, χωρίς να γίνει δυσάρεστος… Οχτώ χρόνια μετά το «Tungsten», ο Γεωργόπουλος χτίζει μια κοινωνική σάτιρα με τη μορφή του μεταποκαλυπτικού... θρίλερ, με πρωταγωνιστή τον Ομηρο Πουλάκη – μια εξαιρετικά ευχάριστη κινηματογραφική επίσκεψη.  «Η μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς» του Γιάννη Οικονομίδη. Σε μια μικρή πόλη της Ελλάδας, όταν το ερωτικό πάθος διασταυρώνεται με την απληστία για το χρήμα, τα πτώματα αρχίζουν να στοιβάζονται το ένα μετά το άλλο και η «Ώραία Κοιμωμένη» Ολγα δεν θα μάθει ποτέ από τι πραγματικά έχει γλι-

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

τώσει. Νέα κατάδυση στο σύμπαν του Οικονομίδη, με πρωταγωνιστές τους Βασίλη Μπισμπίκη, Βίκυ Παπαδοπούλου, Γιάννη Τσορτέκη, Στάθη Σταμουλακάτο, Βαγγέλη Μουρίκη, Γιώργο Γιαννόπουλο και Λένα Κιτσοπούλου.  «The french dispatch» του Γουές Αντερσον. Ενα γαϊτανάκι από ιστορίες, όπως δημοσιεύονται στο (φανταστικό) περιοδικό «Ανταπόκριση από τη Γαλλία», από δύο Αμερικανούς δημοσιογράφους που ζουν στο Παρίσι του 20ού αιώνα. Γάλλοι σταρ σαν τη Λεά Σεντού και τη Σεσίλ ντε Φρανς προστίθενται στο «μόνιμο» καστ του Αντερσον που συμπεριλαμβάνει τους Μπιλ Μάρεϊ, Οουεν Γουίλσον, Τίλντα Σουίντον, Γουίλεμ Νταφόε, Εϊντριαν Μπρόντι, Τζέισον Σουόρτσμαν.

 «Μαύρη χήρα» της Κέιτ Σόρτλαντ. Η τέταρτη φάση του MCU θα ξεκινήσει με την αυτόνομη ταινία της Black Widow – Σκάρλετ Τζοχάνσον, με την ενδιαφέρουσα και γυναικεία υπογραφή της σκηνοθέτριας του «Sommersault», αλλά και του «Berlin Syndrome». Για να μάθουμε περισσότερα πριν από την έξοδο της ταινίας την Πρωτομαγιά, θα χρειαστούμε τουλάχιστον μια υπερηρωική Ρωσίδα κατάσκοπο.

94

Cinemart

ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

2020

8-9 Φεβρουαρίου 2020

 «Onward» του Νταν Σκάνλον. Δύο αδέλφια, ξωτικά, έχουν το μαγικό ραβδί που, με το σωστό ξόρκι, μπορεί να ξαναφέρει στη ζωή, για μια μέρα, τον μπαμπά τους που έχει φύγει. Αλλά, φυσικά, κάτι θα πάει στραβά στη νέα ταινία κινουμένων σχεδίων της Pixar, που περιμένουμε για το απαραίτητο δείγμα συγκίνησης, σοφίας και γέλιου.

 «No time to die» του Κάρι Φουκουνάγκα. Η 25η κινηματογραφική περιπέτεια του Τζέιμς Μποντ, τελευταία για τον Ντάνιελ Κρεγκ, θέλει τον Πράκτορα 007 να βγαίνει από τη… σύνταξη για να καταδιώξει έναν μυστηριώδη κακοποιό. Bond girls η Λεά Σεντού αλλά και η Ανα ντε Αρμας του «Στα μαχαίρια», νέος κακό ο Ράμι Μάλεκ.  «Wonder woman 1984» της Πάτι Τζένκινς. Φυσικά με πρωταγωνίστρια την Γκαλ Γκαντότ, φυσικά σίκουελ της υπερ-επιτυχημένης υπερ-ηρωικής περιπέτειας. Αυτή τη φορά, η Νταϊάνα μεταφέρεται στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου και στα στιλιστικά αμφιλεγόμενα '80s.  «Rebecca» του Μπεν Γουίτλι. Το όνειρο ζωής του δημιουργού του «High-Rise» γίνεται πραγματικότητα σ’ αυτή τη νέα και κατασκότεινη διασκευή του κλασικού μυθιστορήματος της Δάφνης ντι Μοριέ. Πρωταγωνιστές οι Αρμι Χάμερ, Λίλι Τζέιμς και Κριστίν Σκοτ Τόμας κι αν ο Γουίτλι δεν φοβάται την αναμέτρηση με τον Αλφρεντ Χίτσκοκ, γιατί να φοβηθούμε εμείς;  «Wendy» του Μπεν Ζάιτλιν. Χαμένη σ’ ένα μυστηριώδες νησί όπου ο χρόνος έχει χάσει τη σταθερή πορεία του, η μικρή Γουέντι πρέπει να πολεμήσει για να σώσει την οικογένειά της, την ελευθερία της και το χαρούμενο πνεύμα της νιότης, από τον θανατηφόρο κίνδυνο της ηλικίας. Περιμέναμε οχτώ χρόνια για

 «Top Gun: Maverick» του Τζόζεφ Κοζίνσκι Εχουν περάσει τριάντα τρία χρόνια απ’ όταν ο Τομ Κρουζ φόρεσε τα Rayban του – σειρά έχουν, τώρα, οι περιπέτειες μιας νέας γενιάς αεροπόρων, μεταξύ τους και του γιου του Γκους, αλλά με παρόντες τον Κρουζ, τον Βαλ Κίλμερ και τη δική μας αίσθηση νοσταλγίας.

μια επόμενη ταινία από τον δημιουργό τού«Τα μυθικά πλάσματα του Νότου», κάτι μας λέει ότι η αναμονή αξίζει.  «Σελήνη, 66 ερωτήσεις» της Ζακλίν Λέντζου. «Μπορεί να πεθάνει κανείς από έρωτα χωρίς ανταπόκριση;» Με πρωταγωνίστρια τη Σοφία Κόκκαλη χτίζει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της η Ζακλίν Λέντζου («Αλεπού», «Hiwa», «Εκτορας Μαλό: η τελευταία μέρα της χρονιάς»), πολυβραβευμένη και ταξιδεμένη στα μεγαλύτερα διεθνή φεστιβάλ.  «Annette» του Λεός Καράξ. Ενας κωμικός ηθοποιός και η γυναίκα του, τραγουδίστρια της όπερας, έχουν μια 2χρονη κόρη μ’ ένα σπάνιο χάρισμα. Πρωταγωνιστούν οι Μαριόν Κοτιγιάρ και Ανταμ Σάντλερ και δεν χρειαζόμαστε να ξέρουμε τίποτε περισσότερο για το νέο κινηματογραφικό ποίημα του σκηνοθέτη του «Holy motors» και των «Εραστών της γέφυρας».

 «Ammonite» του Φράνσις Λι. Η Κέιτ Γουίνσλετ κι η Σέρσα Ρόναν υποδύονται την παλαιοντολόγο Μέρι Ανινγκ και μια νεαρή, εύθραυστη γκουβερνάντα, δύο γυναίκες που ζουν τον απαγορευμένο έρωτα στην Αγγλία του 19ου αιώνα, με την υπογραφή του δημιουργού τού «God’s Own Country».