De krant die verder kijkt in de stad
18 MAART 2022 | 8E JAARGANG NR. 164 | KIJK VOOR HET LAATSTE NIEUWS OP
DUIC.NL
Wat stemden deze Utrechters? P. 8
Elk ew eek een nieu DUI we C
De stembussen zijn gesloten… Wat gaat er nu gebeuren?
Club Basis staat op voor Oekraïne met 13 uur durende rave
P.11
Sipr zoekt:
Utrecht in woord en beeld
Een digitaal wonder Digital Marketeer (40u)
21
Prijs
Scan de QR-code om het boek te bestellen
P.13
Hoe richt je een nieuw museum in?
*
€24,95
Solliciteren kan via Sipr.online/vacatures
nden
*gratis verzo
VERGADERZALEN BIJ CAMPING GANSPOORT MET CATERING MOGELIJK!
UTRECHT IEDERE ZONDAG GEOPEND
COMFORT DEAL WEKEN UITGESLAPEN WAKKER WORDEN VOOR EEN DROOMPRIJS
Hilversum Vaartweg 4 • 035 - 6247194 Utrecht Oudkerkhof 11 • 030 - 2314984 Bilthoven Julianalaan 43 • 030 - 2287451
MORPHEUS.NL
Voor meer info: WhatsApp 06 - 14 41 56 56 of zie campingganspoort.nl
Advertenties
MET DEELVERVOER BETAAL JE ALLEEN BIJ GEBRUIK
‘Je hoeft iets niet te bezitten om het te gebruiken’ Menno en Nina wonen allebei in Utrecht. Ze vinden het in de stad niet handig om zelf een scooter of auto te bezitten. Dat is alleen maar duur. Ze fietsen en nemen soms een keer een deelscooter of deelauto. “Iedereen wil wel geld overhouden voor andere leuke dingen.”
Z
e aarzelen niet om een deelauto te boeken als ze die nodig hebben.
om naar het bos te rijden en een stuk te wandelen. “Het is chill dat ik dan een auto kan pakken. Of als ik naar familie ga. Je hoeft niet per se een auto te bezitten, maar wilt hem wel kunnen gebruiken.” Het verschil is dat ze niet betaalt voor dingen als wegenbelasting en onder-
houd. Menno herkent dit. “Zelfs bij een scooter lopen de kosten toch snel op. Terwijl je voor een paar euro een ritje kunt maken als het moet.” En door hun deelvervoer samen te delen, wordt het nóg goedkoper. Meer lezen over de voordelen van deelvervoer? Kijk op utrecht.nl/blijdatikdeel
Tot 10.000 kilometer is autodelen goedkoper Het bezit van een auto of scooter is best prijzig. Qua kosten kan deelvervoer daarom een slimme keuze zijn. Als je minder dan 10.000 kilometer per jaar rijdt, is autodelen goedkoper. Dat komt goed uit: Nederlanders rijden gemiddeld 9.000 kilometer per jaar met hun auto. Bronnen: ANWB, Nibud, CROW
12 ansichtkaarten Utrecht Met beelden uit
Bestel ze nu! €7,95
Twaalf unieke Utrechtse ansichtkaarten om te versturen of verzamelen.
Scan de QR-code om de ansichtkaarten te bestellen via duicshop.nl >>
3
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
INHOUD Nieuws 4 DUIC in Beeld Stembureau
T
oen deze krant van de persen rolde werd er ergens in Utrecht waarschijnlijk de champagne opengetrokken. Niet vanwege onze krant, maar omdat een van de politieke partijen in de stad de grootste is geworden. Helaas kwam de uitslag te laat voor de krant, maar op DUIC.nl is er alles over te lezen. De laatste periodes wisselden GroenLinks en D66 elkaar af als de partij met de meeste stemmen, en ook in de recente peilingen was dit het geval. Maar wie echt de grootste is, kan ik hier niet vertellen. De twee partijen hebben verschillende overeenkomsten, en uitdrukkelijke verschillen.
Het belangrijkste twistpunt lijkt vooral het bouwen van woningen in polder Rijnenburg te zijn. Tijdens de eventuele onderhandelingen – want ook daar is uiteraard nog niks over Utrecht heeft gestemd. Wil je wel vast verder lezen over wat er gaat gebeuren, nu de stembussen zijn gesloten? Dat kan op pagina 7. Robert Oosterbroek
6 Column Koos Marsman Stemme
7 De stembussen zijn gesloten Wat gaat er nu gebeuren?
8 Utrechters bij het stembureau Wat hebben deze inwoners gestemd?
DE VERANDERENDE STAD IN BEELD
Cultuur / Uit 10 Utrecht volgens
MUNTBRUG
Russische celliste Maya Fridman
11 Uittips
Elke week de leukste uitjes
Stad / Leven
Utrecht is constant in
13 Achter de schermen...
gebouwd en gesloopt.
bij het Universiteitsmuseum Utrecht
15 Verdwenen winkels
Vinke Mode aan het Vredenburg
17 Herkomst straatnamen Loeff Berchmakerstraat
18 Ondernemer uitgelicht Brthrs Agency
beweging. Er wordt Hierdoor ziet de stad er op sommige plekken heel
1950
anders uit dan vroeger, terwijl andere straten en pleinen juist al decennia hetzelfde blijven. In deze
2022
rubriek laten we dat zien. Ga naar DUIC.nl voor meer oude en nieuwe
18 Puzzel
foto’s van de stad.
Zoek de verschillen
Sport 19 Pep en Frans over FC Utrecht Na negentig minuten nog met lege handen
Colofon REDACTIE Robert Oosterbroek CONTACT REDACTIE 030 - 633 18 90 redactie@duic.nl VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Pierre Schoonhoven via pierre@duic.nl, 06 - 14 41 56 56
Social Media AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Arjan den Boer, Bas van Setten, Bo Steehouwer, Charlie van Dijk, Ilana Noot en Jasper Witte.
ADVERTEREN Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Fabiënne Heijne fabienne@duic.nl 06 86 80 32 22
ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl en redactie DUIC UITGEVERS Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers
Website DUIC.nl
Facebook DUICNL
Twitter @duicnl
Instagram duic.nl
Utrecht heeft een eigen ondernemersprogramma! Utrecht bruist van de energie mede dankzij het lef, de creativiteit en de vindingrijkheid van ruim 42.000 ondernemers en nog een veelvoud aan ondernemende Utrechters. Ondernemers Gert-Jan Jansen, Julian de Keijzer en Martijn Rademakers vonden het hoog tijd om al deze ondernemende Utrechters een platform te geven waar ze hun plannen, successen, vragen en worstelingen kunnen delen met de rest van de stad. Elke vrijdag verschijnt er een nieuwe aflevering van DUIC in Zaken, hèt ondernemersprogramma van Utrecht! Alle afleveringen zijn terug te vinden via DUIC.nl/ondernemen met o.a. gesprekken met, Burgemeester Sharon Dijksma, Fairphone, de Clique, uCrowds, Bakker Verhuur, VechtclubXL, Ondernemersfonds Utrecht, Rabobank Utrecht en nog veel meer! GERT-JAN JANSEN PRESENTEERT WEKELIJKS EEN NIEUWE AFLEVERING OP DUIC.NL/ONDERNEMEN
Voel je je aangesproken en wil je ook een keer onze gast zijn? Mail ons! diz@duic.nl
4
NR. 164 | 18 MAART 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
5
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
DUIC IN BEELD
S
Fotografie: Bas van Setten
temmen kan op heel veel plekken zonder sfeer; in lokale zaaltjes in wijken en buurten. Maar in Utrecht kon ook op tal van bijzondere locaties met het rode potlood gekleurd worden. De trouwzaal in het Stadhuis was favoriet, net als het Spoorwegmuseum, het voormalige Antoniusklooster en de Geertekerk in de
binnenstad, waar deze foto is gemaakt. Om 11.00 uur waren daar 192 stemmen uitgebracht, liet een medeweker van het stembureau weten. En, vertelde zij er nadrukkelijk bij, ook waren er al ‘vier honden’ langs geweest en kwamen er meerdere kinderen een kijkje nemen. Al met al was het een dolle boel.
6
NR. 164 | 18 MAART 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
COLUMN
Koos Marsman is ambesedeur vollekstaol en commetator. Hij schrijf tweewekelijks voor DUIC, natuurlijk in de Uterechse vollekstaol
Stemme We kenne d'r weer vier jaore tegenan mè 'n nieuwe geminteraod. Veul jong vollek zag 'k de afgelope week mè folders en partijvlagge door 't stadsie gaon. Da's mooi, wan da ze voor da baontsjie nog altijd enthousiaste mense wete te vinde, vin'k knap. Zellef zouw 'k d'r nie zo gauw an beginne. D'r zit veul werrek an en de dank is nie groat en aj' erreges 't nie goed doe, leg ie d'r ook weer zo uit. Polletiek ken hard zijn. Laot mij 't maor houwe bij 't stemme mè 't roaije potload. Hoewel da nie zo heul goe ging wan 't puntsie brak af toen 'k 't hokkie road wilde maoke. Waorschijnlek drukte 'k 'n bietsjie te hard. Nou ha'k zoiets nooi nie eerder meegemaok bij 't stemme. Mos 'k nou trug naor de stembushokvoorzitter om 'n nieuw potload gaon vraoge? Da ha'k nie zo zin in. Die vent keek me al 'n bietsjie argwaonend an asof 'k de heleboel kwam belaozere. "Sukses mè 't stemme, Koos", zei die nog. Dan ken 'k me toch nie laote kenne door om 'n nieuw potload te komme vraoge?! Ondertusse ston 'k daor. Da roaije stompie lag op 't stempapier en dreigde naor beneje te rolle. Gelukkig kon 'k nog net tegenhouwe mè me vinger, maor da ging ten koste van 't maoke van 'n rooie vlek vlak naos 'n vakkie van 'n mevrouw van 'n partij waor 'k helemaol niks mee heb. Da's nie bes, dach 'k. Wa mo'k nou? Om 'n nieuw stempapier vraoge was d'r helemaol nie bij, wis 'k. Toen hè'k me zaddoek gepak en daorop gespuug en op die roaije vlek gewreve. Ja, 't lukte, da roaije vlekkie verdween 'n bietsjie. Genoeg om gin probleem meer te zijn. Daorna he'k mè da stompie me favoriete hokkie road gemaok, da lukte gelukkig. Intusse was 'k zo'n vijf minute in da hokkie gewees. Komp 'k trug mè me da stempapier en gooi die in de stembus. Zeg die stembushokvoorzitter: "Nou jochie, da was nog bes 'n bevalling zeker. As beloaning maggie 't potload houwe. Die hej' wel verdiend!"
Advertenties
7
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
VERKIEZINGEN
De stembussen zijn gesloten… Wat gaat er nu gebeuren?
De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en de tussentijdse uitslag voor Utrecht is bekend. Toen deze krant naar de drukker ging was die uitslag helaas nog niet bekend. Wat gebeurt er eigenlijk vanaf het moment dat de deuren van de stembureaus gesloten zijn? DUIC zette op een rijtje wat er de komende weken allemaal op stapel staat.
Tekst: Ilana Noot / Fotografie: Bas van Setten
D
rie dagen lang konden alle kiesgerechtigden in Utrecht hun stem uitbrengen op een van de 450 kandidaten van twintig partijen. Op 195 plekken in de stad waren daarvoor in totaal 226 stembureaus ingericht. Iedereen die drukte wilde vermijden kon op een aantal locaties ook al maandag of dinsdag terecht om te stemmen, maar veruit de meeste stemmen werden op woensdag uitgebracht. Woensdag om 21.00 uur sloten de stembureaus en kon de eerste stap in het vervolgproces genomen worden: het tellen van de stemmen. Stemmen tellen Zodra de stembureaus gesloten zijn, kan het tellen van de stemmen beginnen. De stembussen die tijdens het vroegstemmen - op maandag en dinsdag - gebruikt zijn, blijven tot woensdag gesloten en worden pas in de Jaarbeurs geteld. De stemmen die op woensdag zijn uitgebracht worden geteld door de leden van de betreffende stembureaus. De leden beginnen na het sluiten van de stembureaus met het tellen van de stempassen en volmachten die zijn binnengekomen. Zo weten ze namelijk precies hoeveel stemmen er in het stembureau zijn uitgebracht. Vervolgens worden de stembussen geopend en geleegd. De stembureauleden vouwen de stembiljetten open en sorteren de biljetten per lijst. Vervolgens wordt geteld hoeveel stemmen er per lijst zijn uitgebracht en hoeveel blanco stemmen en ongeldige stemmen er in de stembussen zitten. Iedereen die dat wil mag bij het tellen aanwezig zijn. De voorzitter van elk stembureau rekent na het tellen uit hoeveel stembiljetten er op die locatie in totaal in de bussen zaten. Dat
aantal moet gelijk zijn aan het aantal stempassen en volmachten dat bij het stembureau is ingeleverd. Als die aantallen niet gelijk zijn, moet er opnieuw geteld worden. Als het stembureau de telling dan nog niet kloppend krijgt, moet de voorzitter dat laten weten in het proces-verbaal. In dat proces-verbaal staan ook alle aantallen en eventuele bezwaren van kiezers die bij het tellen aanwezig waren. De processen-verbaal van alle stembureaus worden naar Hal 5 van de Jaarbeurs gebracht. Die hal is helemaal ingericht om de zogenoemde ‘centrale stemopneming’ goed te laten verlopen. In de Jaarbeurs worden op woensdag op lijstniveau de stemmen geteld die op maandag en dinsdag zijn uitgebracht. De stemmen die woensdag zijn uitgebracht, zijn al op lijstniveau geteld door de stembureauleden. Op donderdag worden vervolgens in de Jaarbeurs alle in Utrecht uitgebrachte stemmen op kandidaatsniveau geteld. De gemeente publiceert de processen-verbaal met de aantallen per stembureau zo snel mogelijk na het optellen van de stemmen op haar website. Woensdag in de loop van de avond volgde al een tussentijdse uitslag die een goed beeld geeft van hoe de nieuwe verdeling in de gemeenteraad wordt. Toch kan de verdeling altijd nog een beetje veranderen, totdat de destelt het gemeentelijk centraal stembureau vast. Dat gebeurt tijdens een openbare zitting.
Op woensdag 30 maart is de volgende stap in het proces. Die dag treden namelijk de zittende gemeenteraadsleden af en vervolgens worden de nieuwe leden van de gemeenteraad geïnstalleerd. De leden van één partij in de gemeenteraad vormen samen een fractie. Een belangrijke taak van de 45 leden tellende gemeenteraad is het controleren van het college van burgemeester en wethouders (B&W). De gemeenteraad is na 30 maart dus geïnstalleerd, maar dan is er nog geen college van B&W. Het college van B&W vormt het bestuur van de gemeente. Na de verkiezingen gaan verschillende raadsfracties met elkaar om tafel om te onderhandelen over het vormen van een college. Als de partijen die er samen uitkomen een meerderheid in de raad hebben, is sprake van een meerderheidscollege. Ook een minderheidscollege is mogelijk; dat is het geval als één of meerdere partijen in de raad geen meerderheid hebben maar toch een college vormen. Dat komt alleen voor als er geen meerderheidscollege gevormd kon worden. De partijen die gaan samenwerken in het college maken afspraken over hoe ze de stad de komende vier jaar gaan besturen. Die afspraken worden vastgelegd in een collegeprogramma. Als de collegepartijen er met elkaar uit zijn gekomen, moeten er ook nog wethouders worden aangesteld. Wethouders worden gekozen door de gemeenteraad. Soms komen wethouders uit de gemeenteraad zelf, dan
geven ze na het aanvaarden van hun functie het raadslidmaatschap op. Maar er kunnen ook wethouders van buiten de raad benoemd worden - zelfs als ze in een andere gemeente wonen. De raad kan een nieuwe wethouder toestemming geven om buiten de gemeente te blijven wonen. Het aantal wethouders dat in een gemeente mag worden aangesteld is afhankelijk van het aantal raadsleden, dat dan weer afhankelijk is van het aantal inwoners van de stad. In Utrecht kunnen maximaal negen wethouders worden aangesteld. Dat aantal is niet verplicht, zolang er maar minimaal twee wethouders zijn. Elke wethouder heeft een eigen portefeuille, waarin een aantal onderwerpen die spelen in de stad zijn opgenomen. Afgelopen vier jaar waren er in Utrecht bijvoorbeeld wethouders met onderwerpen als ‘mobiliteit’, ‘circulaire economie’, ‘Merwedekanaalzone’, ‘erfgoed’, ‘diversiteit’, ‘jeugd en jeugdzorg’ en ‘asiel en integratie’ in hun portefeuille. Ook alle Utrechtse wijken waren de afgelopen vier jaar verdeeld onder de wethouders. De burgemeester is voorzitter van zowel het college van B en W als de gemeenteraad, maar aan haar functie verandert na de gemeenteraadsverkiezingen niks. De burgemeester wordt namelijk niet gekozen, maar op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties benoemd door de Kroon (de koning plus ministers). De benoeming van een burgemeester geldt voor een periode van zes jaar en kan vervolgens steeds met zes jaar worden verlengd.
8
NR. 164 | 18 MAART 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
WAT STEMMEN UTRECHTERS?
Utrecht, van jong tot oud, gaat naar Veel enthousiaste gezichten woensdag in Utrecht: inwoners mochten namelijk naar de stembus om duidelijk te maken wie hen de komende vier jaar in de gemeenteraad mag vertegenwoordigen. Wat vinden Utrechters belangrijk bij het bepalen wie hun stem krijgt? Waarop baseren ze hun keuze? En op welke partij brengen zij uiteindelijk hun stem uit? DUIC ging de straat op en vroeg mensen bij stembureaus naar hun overwegingen.
Naam: Erik Leeftijd: 52 jaar Stemt: PvdA “Ik wist het echt niet, ik heb vanochtend nog allerlei stemwijzers gedaan. Uiteindelijk viel mijn
“Ik vind dieren belangrijk. Ik ga ook vaak naar dierentuinen. Dieren hebben het moeilijk deze tijd door de overbevolking van de mensen. Natuur en milieu is een belangrijk thema voor mij. Maar ook wonen en de woningnood vind ik belangrijk. Door de krant van DUIC heb ik mij verdiept in de gemeenteraadsverkiezingen. Daar stond afgelopen week een aantal pagina’s in met wat de partijen over bepaalde onderwerpen vinden.”
woon, en ik vond het een bevlogen verhaaltje. Het kwam het dichtstbij. En er zijn zoveel kleine partijen, dus ik denk dat er een grote coalitie komt. Dus ik dacht: ik stem een beetje tactisch op de PvdA, in de hoop dat die partij dan wat groter wordt. Maar misschien zit ik ernaast en blijkt dat ik geen reet verstand heb van politiek. Er zijn wel een paar thema's die ik belangrijk vind: gezondheidszorg, wonen en milieu. Dat is wel mijn top drie. Maar er waren ook dingen waar ik echt helemaal niks van wist, zoals polder Rijnenburg en of er meer windmolens moeten komen. Ik heb maar wat zitten googelen, maar ik kwam er echt niet uit. Om een beetje wegwijs te worden heb ik de stemwijzer dus ingevuld – talloze keren – maar ik heb ook een beetje zitten lezen. Wat me tegenstaat is dat het allemaal heel landelijk lijkt te zijn, terwijl het hier gaat om lokale dingen. Het is net alsof het landelijke beleid het gemeentelijke beleid moet gaan bepalen.”
Naam: Gerrit Jan Leeftijd: 28 jaar Stemt: ChristenUnie
Naam: Karin Leeftijd: 75 jaar Stemt: GroenLinks
Naam: Jaap Leeftijd: 68 jaar Stemt: Partij voor de Dieren
de stad groter kunnen maken en naar hoeveel huizen er gebouwd moeten worden. Zij zijn voor verdere uitbreiding zowel in de stad als buiten de stad, maar kijken daarbij wel naar de leef baarheid. Wonen vind ik dus een belangrijk thema, maar groen in de stad ook. Ik ben voor gemeenteraadsverkiezingen door de stemwijzer in te vullen en het nieuws te volgen. Maar ik ben ook wel een trouwe ChristenUnie-stemmer.”
“Ik vind milieu belangrijk. Een ander thema dat ik belangrijk vind is veiligheid, met name verkeersveiligheid. Ik voel me niet belaagd in mijn buurt, dus verder voel ik me veilig. Dit jaar heb ik me minder geïnformeerd over de gemeenteraadsverkiezingen, want ik kreeg weinig in de brievenbus en kan niet goed op een scherm lezen. En ik ben niet zo van de sociale media. Om toch tot een stem te komen heb ik twee keer de stemwijzer ingevuld en daar kwam twee keer overwegend GroenLinks uit. Ik stem eigenlijk altijd GroenLinks als het gaat om de stad.”
9
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
de stembus: waar kiezen zij voor?
Naam: Rachel Leeftijd: 21 jaar Stemt: Partij voor de Dieren
Naam: Tim Leeftijd: 21 jaar Stemt: Niet
Naam: Leeftijd: Stemt:
Naam: Jos Leeftijd: 81 jaar Stemt:
10
NR. 164 | 18 MAART 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
UTRECHT VOLGENS DE RUSSISCHE CELLISTE MAYA FRIDMAN
‘Als we samen op het podium staan, vechten we voor hetzelfde doel’ Op initiatief van de Russische celliste Maya Fridman hebben verschillende Russische en Oekraïense musici de handen ineengeslagen voor benefietconcerten in verschillende steden, waaronder in Utrecht. Op woensdag 16 maart organiseerde TivoliVredenburg samen met Gaudeamus een benefietavond voor slachtoffers van de oorlog in Oekraïne. Het publiek kon zelf een ticketprijs kiezen en alle opbrengsten gingen naar Giro555. Inmiddels woont Maya zo’n elf jaar in Nederland, bracht ze meerdere albums uit, won ze onder meer de Dutch Classical Talent Award en was ze Artist in Residence bij TivoliVredenburg. Door met de Oekraïense pianiste Anna Fedorova op te treden wil ze onder andere oproepen tot vrede. We vroegen Maya hoe zij de afgelopen weken beleefde en wat het beste optreden was dat ze ooit in Utrecht zag. Tekst: Bo Steehouwer / Fotografie: Brendon Heinst Hoe ben je op het idee gekomen om de bene“In de week van de invasie, was ik mijn nieuwe album aan het opnemen. De opnames waren heel lastig, omdat ik alleen maar aan de oorlog kon denken. Terwijl ik aan het spelen was, dacht ik er de hele tijd aan en zag ik allerlei beelden voorbijkomen. ’s Avonds sprak ik met de componist van wie ik het stuk aan het opnemen was. Ik voelde me ontzettend machteloos, maar tijdens dat gesprek realiseerde ik me dat ik wel iets kan doen. De volgende ochtend begon ik met mensen bellen. Anna was een van de eersten die ik sprak. Zij had hetzelfde idee als ik. We verzamelden allerlei fantastische mensen die ook graag wat wilden doen.” “Ik vond dat het een actie moest zijn die langer duurde dan slechts één concert. Dat lost namelijk niet zoveel op. De aandacht van mensen moet op het probleem gericht blijven worden. Mensen zijn geneigd om te snel gewend te raken aan slechte dingen die gebeuren in de wereld. Het is belangrijk om te blijven benadrukken.”
“Het enige positieve van deze situatie is dat je voelt hoe betrokken mensen zijn. Het is mooi om te zien dat mensen bereid zijn om te helpen zonder er iets voor terug te krijgen, zoals de musici en de artistieke programmeurs. Daar ben ik heel dankbaar voor: iedereen neemt verantwoordelijkheid en zet zich in. Dat geeft ook wat troost, ook al breekt alles wat er gebeurt alsnog je hart. Als we samen op het podium staan, met musici uit Oekraïne en Rusland, vechten we voor hetzelfde doel.” “Aan het begin voelde ik me enorm machteloos. Ik voel me verantwoordelijk om te helpen. Hiervoor voelde ik me nooit echt een Russin hier, ik dacht er in ieder geval nooit bewust over na. Ik probeer te begrijpen wat er allemaal gebeurt en waarom. En om zoveel mogelijk Russische mensen te motiveren om te protesteren en ze aan te moedigen om in actie te komen. Hopelijk ook in Rusland zelf. Ze lopen dan het risico om gearresteerd te worden, maar dat risico weegt niet op tegen wat de mensen in Oekraïne nu meemaken. De Russen die ik in Nederland ken zijn aan het protesteren en doen alles wat ze kunnen om te helpen.”
“Het contact maken met mensen. Muziek betekent veel voor mij, maar ik wil ook zorgen dat het voor anderen betekenisvol is. Muziek zorgt voor een intense aanwezigheid; je bent echt in het moment. Bij veel muziek gaat het om het vinden van de stilte achter de noten. Dat maakt muziek heel speciaal. Dat geldt zowel voor luisteren naar muziek als het maken ervan. Het is ook een manier om mooie, maar ook verschrikkelijke dingen te uiten. Het creeert ruimte voor troost en voor rouw. Beter dan woorden dat kunnen.” “Ik vind MØS Coffee Bar op de Kievitstraat een leuke plek. Ik kom er regelmatig met mijn partner. Ook Coffeemania in Overvecht vind toor voor mij: ik kan me er goed focussen.” “Als ik tijd, heb maak ik na een lange dag repeteren graag wandelingen met mijn partner vanaf ons huis in Overvecht naar de stad. Dan lopen we langs de grachten en drinken we of The Village.”
“In september bezocht ik de première van het stuk van Jan-Peter de Graaff in TivoliVredenburg met het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor. Het stuk is geschreven ter ere van het 75-jarig bestaan van het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor. Dat vond ik erg speciaal. Het stuk was zo mooi en er stonden ongeveer 180 mensen op het podium. Iedereen was heel enthousiast, het was prachtig. Jan-Peter is bij te zijn.” “Misschien ergens dichter in de buurt van een park of bij de singel. Vlak bij Tivoli Oudegracht of de synagoge MerkAz in de Magdalenastraat, het centrum voor joodse cultuur in Utrecht. Ik hou van die synagoge: het was een van de eerste plekken waar ik heb opgetreden in Utrecht. Ze zijn erg open-minded. Ik heb er zelfs een album opgenomen.” “...waar ik me het meest thuis voel.”
11
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
Hoe ik talent voor het leven kreeg Pene Corrida
Waar: Stadsschouwburg Utrecht Wanneer: vrijdag 18 maart Prijs: 10 tot 26,50 euro
Waar: dB's Wanneer: vrijdag 18 maart Prijs: 12 euro
In deze indringende, kleurrijke, humoristische productie komen theater, muziek en dans samen. De voorstelling - naar het boek van Rodaan Al Galidi - wordt gespeeld door een cast van acteurs, musici en zo’n vijftig nieuwe Nederlanders die in hun leven op de vlucht zijn geweest. Het azc wordt in de voorstelling neergezet als een dorp met eigen wetten en regels. Semmier, de hoofdpersoon, neemt het publiek mee in de soms bizarre levens van de mensen die in het azc wonen of werken. De mensen om Semmier heen proberen voor zichzelf en voor anderen het goede te doen, maar ze raken soms hopeloos verstrikt in het systeem.
Dit olijke zestal is dé feestband voor iedereen die van gitaargeweld houdt. Popliedjes worden bij Pene Corrida omgetoverd tot metal songs en zo kan het zomaar zijn dat de nummers van Adele, Bruno Mars, Miley Cyrus en ABBA voorbij komen als feestelijke headbangers. De band vergaarde vooral bekendheid met hun covers van Hello van Adele en Salsa Tequila van Anders Nilsen. Tijd voor een feestje!
The Best of IDFA On Tour 2022
Club BASIS staat op voor Oekraïne (13 hour rave) Waar: Club BASIS Wanneer: zaterdag 19 maart Prijs: 10 tot 17 euro Dertien uur dansen voor Oekraïne, dat kan zaterdag in Club BASIS. De club heeft namelijk besloten om een deel van de opbrengst van de avond te doneren aan The Ukraine Humanitarian Fund (UHF), dat humanitaire organisaties helpt met het helpen van de meest kwetsbaren, bijvoorbeeld door hen te voorzien van eten, water en andere basisbehoeften. Club BASIS hoopt zoveel mogelijk geld in te zamelen en opent daarom voor dertien uur de deuren: van 22.00 uur tot 11.00 uur. De line-up bestaat uit Daria Kolosova, Ma Cka, Van Anh, Illiya Korniyenko, Volunt Barbati en ALPHA. Tickets kosten 10 euro als je voor 23.00 uur binnen bent en 17 euro voor iedereen die later is.
Waar: Louis Hartlooper Complex Wanneer: zaterdag 19 en 26 maart Prijs: 27,50 euro voor vier films Het Louis Hartlooper Complex en IDFA organiseren op zaterdag 19 en zaterdag 26 maart een uniek dagprogramma met films die je kijk op de wereld zullen veranderen. Tijdens The Best of IDFA on Tour zie je vier prijswinnende films die door de jury van IDFA 2021 zijn bekroond om hun uitmuntendheid, omdat ze urgente verhalen vertellen of omdat ze je op een bijzondere manier raken. Te zien zijn de films: O, Collecting Eggs Despite the Times, Handbook, Where Are You Headed en Children of the Mist. Tussen de eerste twee en de laatste twee films zit een pauze van een uur. Bezoekers die in die pauze willen lunchen, kunnen tot vier dagen van tevoren voor 10 euro een lunchvoucher aanschaffen.
LE:EN Play: Subterranean Street Society en Graeme James Waar: LE:EN Wanneer: zondag 20 maart Prijs: gratis Eén middag, twee bands en dat ook nog helemaal gratis. Bij LE:EN kun je zondag om 15.30 uur gaan genieten van Subterranean Street Society; een DeensNederlandse band die een mix van folk, alternative en grunge maakt. De nummers zijn gebaseerd op een leven van reizen tussen zalen, festivals en het spelen op de straten van Europa. Om 16.45 uur verschijnt Graeme James op het podium; een in Nieuw-Zeeland geboren artiest die tegenwoordig in Nederland woont. Hij speelt als eenmansband alle instrumenten zelf en laat zich inspireren door de rijke verhalen en muzikale tradities van folk.
Joe Buck Waar: TivoliVredenburg Wanneer: maandag 21 maart Prijs: 16,55 euro De muziek van de 25-jarige singer-songwriter Joe Buck zit vol eerlijkheid en emotie. Hij schrijft en zingt liedjes die puur zijn en dichtbij het hart. Buck reisde meermaals af naar Nashville waar hij werkte aan zijn debuut en in 2018 ging hij op tour met country superster Kacey Musgraves. Niet lang daarna scoorde hij zijn eerste hit: ‘The Way You Take Time’. Met zijn nieuwe releases ‘Grounded’ en ‘Wat als’ laat Joe Buck zien hoe veelzijdig hij is, maar dat zijn liedjes altijd om de emotie gaan. .
Lezing: Hoe houdt je brein de tijd bij? Waar: Academiegebouw Universiteit Utrecht Wanneer: woensdag 23 maart Prijs: gratis Eén minuut onder een koude douche voelt langer dan diezelfde minuut onder een warme douche. Er zit dus verschil in hoe de tijd verloopt en hoe we tijd beleven. Onder meer onze lichaamstemperatuur, stresslevels en gemoedstoestand hebben hier grote invloed op. Hoe schatten onze hersenen tijd in? Cognitief neurowetenschapper dr. Wouter Kruijne (RUG & UU) vertelt tijdens deze lezing hoe psychologische experimenten ons wijzer maken over tijdsbeleving. De lezing is te volgen in de aula van het Academiegebouw (vol = vol) en via een livestream op YouTube.
Advertenties
Samen klaren wij de klus als verkoopteam! Kom dan werken als
verkoopmedewerker bij
Toolstation Utrecht Solliciteer dan via www.toolstationjobs.nl
13
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
ACHTER DE SCHERMEN BIJ HET UNIVERSITEITSMUSEUM UTRECHT
Samen leren, onderzoeken en vragen stellen; Universiteitsmuseum Utrecht ontwikkelt nieuwe tentoonstellingen
Het Universiteitsmuseum Utrecht is tijdelijk dicht, allemaal voor een flinke opknapbeurt. Na de grootschalige verbouwing is het tijd voor de herinrichting. Vijf nieuwe tentoonstellingen zijn in de maak, allemaal met veel interactieve onderdelen. Wat komt er allemaal kijken bij het ontwikkelen van zo’n tentoonstelling? Het museum lichtte een tipje van de sluier op.
Tekst: Charlie van Dijk / Fotografie: Bas van Setten
E
en anatomische verzameling is er op dit moment niet te vinden in het Universiteitsmuseum Utrecht. De collecties van skeletten en grote glazen potten met sterk water hebben plaatsgemaakt voor ladders en bouwlampen. Het museum en de bijbehorende Oude Hortus in het centrum van de stad worden volledig verbouwd en heringericht. Het was hoog tijd voor een grote opknapbeurt volgens het Universiteitsmuseum, want het aantal bezoekers van het museum rijst de afgelopen jaren de pan uit. Eigenlijk zou de instelling al in 2018 gaan verbouwen. Door kritiek op het ontwerp van de gevel zijn de werkzaamheden toen uitgesteld. Na de aanpassing van het ontwerp kon de verbouwing dan toch van start gaan. Inmiddels dalen de stofwolken alweer neer in het gebouw aan de Lange Nieuwstraat. De verbouwing is zo goed als achter de rug. Maar daar houdt het niet op. Het is nu tijd voor de volgende monsterklus: het herinrichten van het volledige museum. Achter de schermen is een heel team van medewerkers bezig met het uitdokteren van de nieuwe tentoonstellingen. Vandaag test het museum of de onderdelen van die tentoonstelling aanslaan bij het publiek. Een aantal gezinnen komt de nieuwe opdrachten daarom uittesten. Dat gebeurt bij Sonnenborgh, in een ronde zaal met een hoog dak van glas. Hier staan enkele opdrachten voor de nieuwe tentoonstelling opgesteld – althans, een prototype daarvan. Op de eerste tafel liggen vier ronde trommels met zand erin, iedere trommel met
zand komt uit een andere stad. Midden in de bakken zit een gaas gespannen. Lang hoef je er niet over na te denken: het werkt als een zeef. En inderdaad, nadat je de trommel een paar keer heen en weer beweegt, zie je dat er meer dan alleen zand in zit. Een stukje bot, een schelpje. Maar de buit is niet overal hetzelfde. Hoe zit dat dan? Daarvoor moet je verder op onderzoek uit. ‘Hands on’ Het ontwerpen van een tentoonstelling omvat meer dan het ophangen en uitstallen van de collectie, legt Charlotte Gentenaar uit. Als educatiespecialist werkt zij in het Universiteitsmuseum aan het ontwerpen en ontwikkelen van de nieuwe tentoonstellingen. In die tentoonstellingen moeten veel ‘interacties’ zitten. “Interacties zijn onderdelen waarbij je wordt uitgenodigd om deel te nemen, om je handen uit je mouwen te steken. Een motto dat wij hebben, is ‘hands on, minds on’. Je staat dan dus niet alleen maar te kijken naar een tentoonstelling.” De opdrachten die straks in het museum komen, moeten de bezoekers prikkelen om over de tentoonstelling na te denken.
werkplaats gestuurd, waar hij ze verder onderzocht. Bezoekers van alle leeftijden kunnen bij het Universiteitsmuseum als het ware met Harting meedoen. “De hele familie kan meewerken aan het onderzoek”, vertelt Gentenaar. “We vinden het heel belangrijk om de hele familie gezamenlijk te betrekken bij de interactieve onderdelen. Het idee is dat ze samen gaan onderzoeken, samen vragen gaan stellen.” Zoals: wat doen die kleine schelpjes eigenlijk in de bodem bij Amersfoort? Bij de tweede tafel vind je een plattegrond van Nederland. Ook hier liggen bodemmonsters van verschillende plaatsen in Nederland te wachten op onderzoek. Daar zijn ze weer, die schelpjes. Maar je vindt ze op plekken die niet bepaald kustplaatsen zijn. Toch klopt het, vertelt Charlotte Gentenaar lachend: “Ken je de uitspraak ‘Amersfoort aan Zee’ misschien? Het water kwam vroeger echt zo ver. Dat kan je je nu niet meer voorstellen.” Zo’n 120.000 jaar geleden was het een stuk warmer op aarde – er heerste toen een interglaciale periode. Het ijs smolt en de zeespiegel steeg. De zee kwam destijds een heel stuk verder Nederland in en nam zo sediment en schelpjes mee naar bijvoorbeeld Amersfoort.
Bodemmonsters De opdracht die je net deed, met zand uit vier steden, is geïnspireerd op het werk van de bioloog Pieter Harting. Hij leefde midden in de 19de eeuw en deed onderzoek naar de samenstelling van de bodem. Bodemmonsters vanuit het hele land werden naar zijn
Bleuland De herinrichting van het Universiteitsmuseum Utrecht betekent overigens niet dat bijvoorbeeld het Bleulandkabinet, de eerdergenoemde anatomische verzameling, uit het museum verdwijnt. Juist in Utrecht – de stad met een faculteit Geneeskunde en de enige
faculteit Diergeneeskunde van Nederland – horen de skeletten en glazen potten echt in de tentoonstelling, vindt Aniek Bax. Zij is projectleider presentatie bij het Universiteitsmuseum. Dat betekent dat ook de enigszins spannende collectie van hoogleraar Jan Bleuland in een nieuwe jas wordt gestoken. Bax wijst een touchscreen aan. “Teken maar een hart, zoals jij denkt dat het eruitziet. Eentje met kamers, hartkleppen en boezems. Dat is moeilijker dan je denkt.” De tekeningen van eerdere bezoekers verschijnen in beeld, en die verschillen behoorlijk van elkaar. Een voorbeeldhart zou handig zijn. “Daar heeft Diergeneeskunde ons bij geholpen”, zegt Bax, terwijl ze een kanjer van een hart erbij pakt. “Dit is een geplastineerd runderhart. Om een hart te tekenen, moet je er eerst goed naar leren kijken. Leren onderzoeken, dat we hiermee aanwakkeren.” Met nadruk: “De opdrachten moeten stimuleren om verder te gaan met onderzoeken. Er komt geen rood scherm met ‘fout’ in beeld als je tekening nog niet helemaal klopt.” Samen leren, samen onderzoeken en samen vragen stellen, dat staat de bezoekers van het vernieuwde Universiteitsmuseum Utrecht straks te wachten. Het museum verwacht de deuren in de zomer van volgend jaar weer te kunnen openen voor publiek. Voordat het zover is, worden de tentoonstellingen nog volop uitgetest en bijgeschaafd, zodat ze klaar zijn voor een geslaagd bezoek.
Advertentie
DUBBE LT E N TOONST E LL I NG
KOE I N DE K UNST
&
OP DE KOEIEMART
Beeld: Maus Bullhorst
Stadsmuseum Woerden toont hét Nederlandse icoon vereeuwigd door de 17de -eeuwse meester Paulus Potter, Haagse School-schilders als Maris en Mauve en de modernist Gestel. Het werk van hedendaagse kunstenaars als Dick Bruna, Pieter Pander en Marleen Felius maakt de hulde aan de koe compleet. t/m 15-05-2022
Gratis pop-up museum Verlengd winkel-pand Rijnstraat 35-37 Het verhaal van de ‘oer-Woerdense’ Koeiemart in woord en beeld.
Hét Utrechts jaaroverzicht 20 & 2021
Bekijk de grappige koeiencollecties van particuliere verzamelaars en het splinternieuwe kunstwerk ‘Koppig’, een eigentijdse verbeelding van een eeuwenoude traditie door Maus Bullhorst en t/m06-02-2022 27-03-2022 Susan Hijink. t/m
De complete Utrechtse jaaroverzichten van 2020 en 2021. De boeken worden gratis verzonden. Combipakket €49,90
Voor openingstijden en andere praktische informatie: stadsmuseumwoerden.nl
€34,95
Nu met 12 gratis ansichtkaarten t.w.v 7,95 cadeau!
Scan de QR-code om de boeken te bestellen via duicshop.nl >>
SFEERVOL VERGADEREN OP DE CAMPING
€ 100, F A N AL VA AGDEEL PER D
• • • •
4 vergaderruimtes, van 2 tot 60 personen Op een unieke locatie in Utrechts nieuwstehotspot Rotsoord Altijd goed bereikbaar met trein, bus, boot, fiets of auto Flexibele catering, van drankjes tot diners
• • • •
Volledig gefaciliteerd met o.a. led-scherm, supersnelle WiFi en whiteboard Standaard gratis zwarte koffie, thee en water Mooi uitzicht op de Vaartsche Rijn 365 dagen per jaar, ook in de avond
DIRECT RESERVEREN? Dat kan eenvoudig online met het contactformulier op onze website of mail je wensen naar vergaderen@ganspoort.nl. Liever bellen? We zijn te bereiken via 06-14415656. Kijk voor een indruk van alle zalen en mogelijkheden op
WWW.CAMPINGGANSPOORT.NL
15
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
VERDWENEN WINKELS IN UTRECHT
Vinke Mode aan het Vredenburg
Velen kennen het als de Staffhorstwinkel, sommigen nog als het Vinkepand. Tot 1975 zat in het markante gebouw op de hoek van het Vredenburg en de Catharijnekade het modemagazijn Vinke. Decennialang kochten dames en meisjes hier hun jurken, japonnen en jassen. Een broedertwist splitste de winkelketen in tweeën. Na een groeispurt onder leiding van de neef van de oprichter, ging het bedrijf in de jaren zeventig roemloos ten onder.
Tekst: Arjan den Boer / Fotografie: Het Utrechts Archief
I
n 1911 begonnen de gebroeders Vinke een damesconfectiewinkel in Dordrecht. Theodorus Vinke (1880-1957) en Henricus Vinke (1882-1957) waren afkomstig uit een katholieke familie uit het Groningse Appingedam. Begin 1913 plaatsten zij een advertentie in het Utrechtsch Nieuwsblad: 'Voor onze nieuw te openen Zaak te Utrecht vragen wij BEKWAME JUFFROUWEN voor afdeelingen Mantels, Blouses, Rokken en Kinderconfectie.' Terwijl Henricus de zaak in Dordrecht voortzette, verhuisde Theodorus naar Utrecht. Hij bleef ongehuwd en woonde samen met zijn zus Susanna, die meekwam naar Utrecht. Later kreeg zij een functie als procuratiehoudster in de zaak. Mantel-magazijn De ruimbemeten Utrechtse winkel van Vinke kwam aan het Vredenburg 40, de kopse kant van het grote woongebouw dat in 1857 was verrezen aan de Catharijnekade. Inmiddels waren er ook bedrijven in gevestigd en waar Vinke kwam, had kort daarvoor nog Restaurant
De Kroon gezeten. Theodorus Vinke liet op de begane grond grote etalageruiten aanbrengen. 'Wat is de wens van vele Dames bij het koopen van nieuwe kledingstukken?', vroeg Vinke zich retorisch af in een advertentie. 'Groote keuze. Elegante modellen. Voordelige prijzen.' Minder elegant klonken de 'Gummi en Waterproof mantels in solide kwaliteiten'. Er was zelfs een uitgebreid assortiment 'voor corpulente Dames'. kelijk als 'Mantel-magazijn' (dat stond zelfs op het dak), later werden aan het assortiment ook bont, handschoenen en dameshoeden toegevoegd. Eerst importeerde Vinke alle kledingstukken, later fabriceerde men ze ook zelf. Het is niet helemaal duidelijk waar dit gebeurde; misschien op de verdiepingen boven de winkel. Rond 1925 liet Vinke een diepe inloopetalage maken aan de Vredenburg-kant en de hele gevel bekleden met vierkante groene tegels. Het pand leek nu meer op een modern warenhuis, maar dat ging wel ten koste van de originele
details. Boven de ingang stonden met bronzen letters de naam Vinke en de andere vestigingsplaatsen: Dordrecht en Den Bosch. In die laatste stad waren de broers begonnen. Misschien kregen ze ruzie, want in 1935 trad Henricus Utrecht en Dordrecht werden gescheiden voortgezet, maar bleven Den Bosch viel onder de Utrechtse eigenaar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat Vinke in Utrecht tijdelijk aan de Oudegracht 127, om na de bevrijding terug te keren naar de oude stek. Theodorus zelf verhuisde met zijn zus van de Catharijnesingel — schuin tegenover de zaak — naar de chique Emmalaan. In 1952 nam Theodorus Vinke zijn 25-jarige neef Theodorus Feldbrugge (1927-?) op als medeVinke. Toen Vinke vijf jaar later overleed, was Feldbrugge de enige erfgenaam van zijn oom — zowel van de zaak als van het huis aan de Emmalaan.
Groei en einde Opvolger Theodorus Feldbrugge had groeiambities: hij maakte van Modemagazijnen Vinke een NV met een aandelenkapitaal van 500.000 gulden, waarvan 200.000 werd geplaatst. Hijzelf beschik(maar geen meerderheid) en zijn tante Susanna kreeg er één. Met lialen bekostigen, zoals in 1958 in Arnhem en in 1962 in Rijswijk. Bij de opening van de negende Vinke-vestiging in Rotterdam schonk Feldbrugge drie orang-oetans aan Blijdorp, die door de burgemeester letterlijk in de armen werden gesloten. In 1966 trad Theodorus Feldbrugge om onbekende redenen terug als bestuurder. Ondertussen was ook de andere tak van Vinke Modemagazijnen gegroeid — die van broer Henricus Vinke uit Dordrecht, overigens ook in 1957 overleden — en werd er gewerkt aan een fusie. De Utrechtse zaak werd uiteindelijk onderdeel van de Verenigde Modemagazijnen Vinke BV met 14 vestigingen. De scheuring
tussen de twee broers was ongedaan gemaakt, maar familieleden waren er niet meer bij betrokken. een hoogtepunt had bereikt, ging het bergafwaarts. Ondanks hip bedoelde advertenties ('opwindende najaarsprimeurs' met bijvoorbeeld een broekrok: 'Praktisch, vrouwelijk en hyp, hyp, hypermodern') lukte het niet om aansluiting te vinden bij de jeugdcultuur van die jaren. Vinke had inmiddels een bloedeloos imago. In 1974 nam De Utrechtse winkel werd een jaar later gesloten. De opening van Hoog Catharijne kort daarvoor zal hebben meegespeeld, evenals de nieuwe 'autobaan' langszij en de bouwput voor het Muziekcentrum. Nieuwe gebruiker van Vredenburg 40 werd De Kleine Beurs Meubelen en vanaf 1989 Staffhorst Muziek. Na de recente restauratie kun je er nu terecht bij Stadsbrasserie De Utrechter.
Advertentie
In 4 minuten een maaltijd op tafel
Ruime keuze uit gezonde gerechten
Chefs met passie voor lekker eten
Gratis gekoeld aan huis bezorgd
Maaltijden waar je blij van wordt Wist je dat vitamine B1 je energieniveau ondersteunt en magnesium gunstig is voor een goede geestelijke balans?
Onze voorjaarsspecials
Deze én andere vitamines en mineralen vind je in onze gezonde maaltijden. Waaronder in onze vier voorjaarsspecials. Gemaakt zónder toevoeging van geur-, kleur- en smaakstoffen. Boordevol seizoensgroenten waar je letterlijk en figuurlijk blij van wordt.
Maak ook kennis met Uitgekookt
bestel een proefpakket
40% voorjaarskorting
Uitgekookt.nl
085-0190066
10.000+ klantreviews
17
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
Straatnamen Loeff Berchmakerstraat
I
n het centrum van Utrecht, tussen de Voorstraat en de Breedstraat, vind je de Loeff Berchmakerstraat. Deze 200 meter in de oude binnenstad zijn vernoemd naar een toch wel markant lid van de Raad van de stad Utrecht. In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen 2022 een mooi moment om terug te blikken op de vroegere volksvertegenwoordiger van de stad. Loeff Berchmaker werd in 1455 lid van de Raad der stad Utrecht. Een jaar later brak de Utrechtse Oorlog uit. Een roerige tijd, die werd veroorzaakt door onenigheid over wie de bisschopszetel van Utrecht zou gaan bekleden. In het Biographisch woordenboek der Nederlanden schrijft Van der Aa dat Berchmaker niet bepaald de-escalerend te werk ging. Hij nam volgens de auteur ‘een groot deel aan de woelingen die destijds Utrecht beroerden’. Berchmaker zou een aanhanger zijn geweest van de bisschopskandidaat David van Bourgondië, een van de achttien buitenechtelijke kinderen van de Bourgondische hertog Filips de Goede. De hertog was zelf in opmars in het toenmalige Holland. Zijn zoon David voordragen als bisschop van Utrecht, dat moet een strategische keuze zijn geweest. Berchmakers voorkeur voor de Bourgondiërs viel hoogstwaarschijnlijk niet in goede aarde bij veel Utrechters. Die wilden juist de lokale provoost Gijsbrecht van Brederode in de bisschopszetel zien. Loeff Berchmaker zou om
In deze rubriek vertellen we het verhaal achter de straatnamen in de stad. Sommige namen zijn voor iedereen bekend, andere juist helemaal niet. Voor alle namen geldt dat ze niet zomaar gekozen zijn. Maar wat is eigenlijk de herkomst van de namen? Dat zoeken we uit.
die reden uit Utrecht worden verbannen. Een ongeoorloofd bezoek aan de stad kon voor hem de doodstraf betekenen. Hoewel Gijsbrecht van Brederode de bisschopsverkiezing met ontzagwekkende cijfers won – hij zou 68 van de 70 stemmen hebben gekregen – werd uiteindelijk David van Bourgondië de bisschop van Utrecht. Van Brederode liet zich afkopen door Filips de Goede. Berchmaker mocht daarop weer in Utrecht komen en kreeg enkele jaren later naar verluidt zelfs zijn stemrecht in het gilde terug. De verbanning uit de stad moet weinig indruk op Loeff Berchmaker hebben gemaakt; hij betrad in 1479 opnieuw de Raad van de stad Utrecht. Twee jaar later trad hij nog een laatste keer toe tot de Raad. In 1482 nam hij, voor zover bekend, voorgoed afscheid van zijn taken als functionaris. De naam Loeff wordt in oudere bronnen gespeld met één f. De voornaam Loef komt maar heel zelden voor, in Het Utrechts Archief zijn enkele anderen met deze naam te vinden. Loeff komt als voornaam praktisch niet voor. Berchmaker is in sommige bronnen ook Bergmaker. Een vijftiende-eeuws jaarboek uit Utrecht spreekt ook van Boichmaker, maar geen andere Utrechtse bron gebruikt diezelfde spelling. Volgens andere bronnen kan de naam naar het vak als boogmaker verwijzen.
#
De stad in cijfers
In de rubriek De stad in Cijfers gaan we in op data over de stad. De gemeente Utrecht houdt van honderden onderwerpen bij hoe het er in de stad voorstaat, van aantal Utrechters dat een fiets heeft tot hoeveel procent van de Utrechters last heeft van lawaai door verkeer of bedrijven in de stad. Elke week lichten we een van de onderwerpen uit.
D
e gasprijzen stijgen al maanden, maar sinds Rusland Oekraïne is binnengevallen rijzen de prijzen echt de pan uit. Het roept discussies op over afhankelijkheid van Russisch gas, over het sluiten van de gaskraan in Groningen en over versneld ‘van het gas af’ gaan. Hoeveel Utrechtse huizen hebben eigenlijk een gasaansluiting? Utrecht is al jaren bezig met het verduurzamen van huizen in de gemeente. In nieuwbouwwijken worden alleen nog maar huizen zonder gasaansluiting gebouwd, maar het merendeel van de bestaande huizen in Utrecht is voor zowel verwarming als koken nog afhankelijk van een gasaansluiting. In 2018 hadden 105.860 woningen in
In other news Inwoners van Nicosia (Cyprus) denken net als Utrechters mee over toekomst van hun stad
M
eedenken over de toekomst van de stad is voor Utrechters niks nieuws, maar in de Cypriotische stad Nicosia is dat een beetje anders. De gemeente heeft inwoners gevraagd om mee te denken over de toekomst van de oude stad. Dat maakt onderdeel uit van een project waar ook Utrecht aan meedoet, schrijft nieuwswebsite Cyprus Mail. De gemeente Nicosia heeft vorige week een online enquête verspreid onder bewoners van de stad. De enquête is een idee van de gemeente, het Cyprus Energy Agency en het HUB-IN-project; een project dat tot doel heeft om innovatie en ondernemerschap in steden te bevorderen en de unieke identiteit
van historische plekken te behouden. En daar komt de link met Utrecht om de hoek kijken. Ook Utrecht doet namelijk mee aan het HUB-IN-project. In totaal werken acht Europese steden vier jaar lang samen, met behulp van subsidie van de Europese Commissie. De andere steden zijn - naast Utrecht en Nicosia - Angoulême, Genua, Lissabon, Belfast, Brasov en Slovenska Bistrica. De antwoorden uit de enquête worden door de gemeente Nicosia gebruikt voor het maken van plannen om het historische centrum van de stad nieuw leven in te blazen als centrum van ondernemerschap en innovatie, aldus Cyprus Mail.
Utrecht een gasaansluiting voor zowel verwarming als koken. 13.068 huizen gebruikten alleen gas om te koken en 28.136 woningen hadden helemaal geen gasaansluiting. 12.761 van die woningen staat in de nieuwbouwwijk Leidsche Rijn. In 2050 moet heel Utrecht van het gas af zijn, maar in 2030 wordt de gaskraan op veel plekken al dichtgedraaid. In 24 Utrechtse buurten moeten in 2030 al 40.000 woningen van het gas af zijn. De meeste huizen zullen voor koken overgaan op elektrisch koken. Voor de verwarming is het alternatief iets complexer: omdat de CV-ketel in veel huizen draait op gas, moet die eerst vervangen worden.
18
NR. 164 | 18 MAART 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
DUIC PUZZEL
ZOEKPLAAT Zoek de zeven verschillen
OPLOSSING ZOEK DE VERSCHILLEN LOCATIE MOLEN DE STER
ONDERNEMER UITGELICHT
‘Toegankelijkheid van internet moet meer prioriteit krijgen’
In deze rubriek staat een Utrechtse ondernemer of onderneming centraal. Deze week: Brthrs Agency met project Digitaal Toegankelijk
De Utrechtse ondernemers Sebastiaan Kooijman en Robert Keus hebben een organisatie opgezet die helpt bij het vergroten van het bewustzijn rondom het thema digitale toegankelijkheid. Het initiatief Digitaal Toegankelijk moet zorgen voor meer bewustwording op het gebied van mensen met een functiebeperking op het internet. Digitaal Toegankelijk is onderdeel van internetbureau Brthrs Agency.
Tekst: Charlie van Dijk
D
igitale toegankelijkheid gaat over de hobbels die 4 miljoen Nederlanders met een functiebeperking ervaren wanneer ze navigeren op het internet. Misschien is je zicht of gehoor verslechterd, heb je een taal- of spraakbeperking, of heb je moeite met het vasthouden van een muis door een fysieke beperking – of door RSI. Dit zijn dingen die het voor internetgebruikers lastiger kunnen maken om zelfstandig te surfen. Hoe ga je dan opzoeken wanneer het vuilnis wordt opgehaald of waarom je bestelling nog niet is bezorgd? “Digitale toegankelijkheid is een heel relevant onderwerp”, vertelt Keus. “Want hoewel er al veel aandacht aan wordt besteed, zijn veel websites nog steeds moeilijk toegankelijk. De toegankelijkheid van het internet moet meer prioriteit krijgen.” Computermuis Maar hoe is het dan om met een functiebeperking je weg te vinden op het wereldwijde web? Als persoon zonder beperkingen is het
lastig om je dat voor te stellen. “Bij het maken van digitale producten worden mensen met een beperking meestal niet betrokken”, zegt Robert Keus. “Bij een testsessie met gebruikers met een beperking ontdek je ineens snel: hier houden we niet genoeg rekening mee.” Probeer maar eens te surfen zonder je muis te gebruiken. “Als mensen die opdracht krijgen, vragen ze meestal meteen: ‘Wat moet ik nu doen?’” Ook burgemeester Sharon Dijksma moest afgelopen week even denken toen ze door de website van de gemeente probeerde te navigeren zonder muis. Zij was op bezoek bij Digitaal Toegankelijk. “Toen kwam ze erachter hoe relevant dit onderwerp is. Want hoe irritant is het als iets niet toegankelijk is?”
bruiker. Er kunnen zich zomaar problemen voordoen, waar je als persoon zonder beperkingen niet op rekent. Robert Keus vertelt over een app die door een panel van laaggeletterde mensen werd getest. “In het panel zat een vrouw die eerder nooit onderwijs had gevolgd. Ze had een groep 3-niveau van lezen en schrijven. Woorden als ‘dashboard’ en ‘prestatie’ begreep ze niet, of ze las ze verkeerd.” Ook illustraties bieden dan niet altijd de oplossing. “We gebruikten een beeld van een man in pak, die voor een whiteboard stond. Wij dachten: hij ziet er vriendelijk uit, als een meester. Maar een aantal mensen zag daar heel andere dingen in. Zij zagen iemand den. Als bedrijf sta je dan al 2-0 achter.”
doelgroep.” Digitaal Toegankelijk is daarom begonnen met het geven van trainingen en advies aan bedrijven die meer aan digitale toegankelijkheid willen doen. “Vaak krijgen we een vraagstuk van de organisatie, met wat achtergrondinformatie. Digitale toegankelijkheid is een breed onderwerp; je kan het hebben over de toegankelijkheid van een pdf-bestand, maar je kan ook een halve dag praten over de digitale toegankelijkheid van een hele organisatie.” Digitaal Toegankelijk geeft daarom een ‘introductie digitale toegankelijkheid’ die is toegespitst op het bedrijf en hun behoefte. De bedrijven maken daarin kennis met de richtlijnen, maar leren ook om digitale toegankelijkheid vanuit de doelgroep te bena-
Wetgeving Volgens Keus wordt de digitale toegankelijkheid nu grotendeels gestuurd vanuit de wetgeving. Maar de wirwar van richtlijnen heeft niet altijd het gewenste effect voor de ge-
Bewustwording Keus: “We kwamen erachter dat de wetgeving vanuit de overheid heel complex is. Dat moet anders, dachten we toen. We moeten starten bij de bewustwording en dus bij de
draagvlak zijn daarvoor essentieel, volgens Digitale Toegankelijkheid. “Bewustwording is de sleutel om aan de richtlijnen te voldoen en te zorgen voor een digitale wereld die voor iedereen toegankelijk is.”
19
18 MAART 2022 | NR. 164 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
PEP EN FRANS OVER FC UTRECHT
‘Voor een wedstrijd tegen PSV kunnen de spelers zich zonder moeite opladen’
Pep en Frans, twee broers die al sinds jaar en dag iedere wedstrijd van FC Utrecht in het stadion volgen, maken een column voor DUIC. Zij doen dit geheel op hun eigen manier en durven alles te zeggen. In de column wordt de week van FC Utrecht doorgenomen. Wat vinden de mannen van het vertoonde spel? Wie waren de uitblinkers? En wat vinden de mannen van bestuurlijke keuzes die gemaakt worden? Martijn Kramer schrijft het verhaal vervolgens op.
De zon scheen, het was zondagmiddag 14.30 uur en er stond een topwedstrijd op het programma. De middag voldeed aan de eisen die de mannen al weken hebben. Echter was het resultaat niet waar Pep en Frans op hadden gehoopt. Na negentig minuten stond FC Utrecht met lege handen en kan de club zich hoogstwaarschijnlijk gaan opmaken voor de play-offs.
'Er werd gevochten voor elke bal en door de fanatieke supporters in het stadion deden de spelers automatisch een stapje extra'
Tekst: Martijn Kramer / Fotografie: Bas van Setten
“D
e omstandigheden waren fantastisch”, zo begint Pep. “Het was heerlijk weer en voor een wedstrijd tegen PSV kunnen de supporters en de spelers zich zonder moeite opladen. Eindelijk hebben we de jongens weer eens zien strijden. Er werd gevochten voor elke bal en door de fanatieke supporters in het stadion gingen de spelers automatisch een stapje extra doen.” Frans is het eens met zijn broer en vult hem aan. “Het spel was zeker beter dan in de afgelopen maanden, maar toch verlies je wel. We moeten ook wel realistisch blijven. FC Utrecht had zes coronagevallen rondlopen en Van der Maarel was geschorst. Daardoor moest Van der Kust opeens rechtsback spelen en werd van St. Jago verwacht dat hij na een lange blessure meteen negentig minuten de defensie zou leiden.” Pep vult zijn broer aan. “Van der Kust speelde ook aan de rechterkant veelbelovend en volwassen. Een smetje op zijn spel was echter dat hij bij de tegengoal niet helemaal vrijuit ging. Het was een klein inschattingsfoutje. St. Jago stond aan de basis van de tegengoal door de bal van achteruit in te leveren. Het waren slechts details, maar tegen PSV worden dit soort kleine
foutjes gewoon afgestraft. Dat maakt dit verlies erg frustrerend. Grote delen van de wedstrijd had PSV weinig in te brengen en had FC Utrecht de controle, maar tegen de grote tegenstanders gaat het om de volle negentig minuten. Uiteindelijk is dat het verschil tussen PSV en FC Utrecht, al zag je wel dat PSV de wedstrijd op 75 tot 80 procent van hun kunnen heeft gespeeld. We moeten het die jonge gasten achteraf ook niet aanrekenen. Dit kan gebeuren en hoort bij hun looppad als voetballer.” Frans reageert weer. Het heeft ook met de kwaliteit van PSV te maken, die pakken hun kans als het echt moet en weten wanneer ze dodelijk moeten zijn. Ondanks een verlies kan je toch genieten van de inzet van de jonge jochies. Van der Kust heeft drie keer in de basis gestaan en heeft ons drie keer positief verrast, dat is ook iets waar je van moet genieten als supporter. Alleen moet Van der Kust wel vrezen voor zijn plek. Hake wisselt meestal zijn beste spelers dus die jongen zal volgende week wel weer wissel staan.” Jordy Zuidam Nadat Frans de naam van de trainer laat vallen wil Pep verder ingaan op de rol van René Hake. “Heel Utrecht heeft ongeveer
zes maanden geroepen dat Hake zijn spullen had moeten pakken. Heel het stadion heeft de teksten: ‘Hake rot op gezongen’ en er zijn zelfs nog supporters midden in de nacht naar het stadion gegaan om de directie duidelijk te maken dat het echt afgelopen moest zijn. Van een ontslag is het nooit gekomen en we vrezen dat iedereen nu maar moet accepteren dat het er dit seizoen ook niet meer gaat komen. Hake blijft hier tot het einde van het seizoen zitten.” Frans valt zijn broer in de rede. “We moeten ook kritisch zijn naar de directie. Jordy Zuidam heeft in de afgelopen jaren te veel trainers gebruikt en dus de verkeerde mensen aangesteld. Je merkt in Utrecht dat men ook langzaamaan aan hem begint te twijfelen. Na de zomer moet er een trainer komen die maximaal presteert, want nog een tegenvaller kan Zuidam niet meer gebruiken.” Geen chips meer De mannen zijn tevreden over de strijd die is vertoond en kunnen met het verlies leven. Desondanks wil Pep nog wel inzoomen op een cateringsprobleem in het stadion. “De catering is tegenwoordig in beheer van FC Utrecht. Dan verwacht je dat alle pro-
ducten op voorraad zijn om zoveel mogelijk winst te maken. Desondanks was er in de rust al geen zakje chips meer te krijgen voor onze kinderen.” Frans reageert. “Je had er wel even bij moeten zeggen dat jij twee uur voor de wedstrijd al vier familiedozen had gekocht, Pep. Je hebt zo’n grote voorraad gekocht dat we voor geen enkele thuiswedstrijd meer chips hoeven te kopen. Volgende week in de thuiswedstrijd tegen FC Groningen kunnen de supporters beter bij ons langskomen om wat zakjes af te kopen.” Tot slot wil Pep nog even stilstaan bij de wedstrijd van volgende week. “We hebben weer genoten van het spel en een verlies tegen PSV kunnen we allemaal accepteren. Toch wordt het nu wel echt weer eens tijd dat we worden getrakteerd op een lekkere overwinning. Volgende week zitten wij met chips op de tribune en moeten de jongens op het veld de rug rechten. We willen nu alleen nog de spelers vragen om René Hake aan te steken met corona. Dan kan die de rest van de week in quarantaine, kan Ricky Kruys het overnemen, winnen wij zondag en zijn wij zo goed als zeker veilig om de play-offs te halen.”
Dirk–de–goedkoopste in–Utrecht! Advertentie
1 de Beste varkenshaas
Alle varianten. 4-pack. Fles 1.5 liter.
Heerlijk mals varkensvlees uit eigen slagerij. Met kruidenboter. Pak 1 of 2 stuks.
Maaslander gesneden kaas Alle varianten. Pak 140 of 200 gram.
STUNTPRIJS 99
400 GRAM 29
4-PACK 89 van 7.49 van 7.49
van 5.34 van 5.34
5.
van 2.74 2.74 - -3.09 van 3.09
4.
Wicky
Pampers Baby dry pants of Premium protection luiers of pants
Alle varianten. Pakje 200 ml.
1.
Heineken pilsener Krat 24 flessen.
Baby dry pants valuepack maat 4, 5 of 6. Premium protection pants maat 5 of 6. Premium protection luiers maat 2 t/m 6.
>> LET_OP < <
WEEKAANB
IEDINGEN
voortaan verkrijgba a
r vanaf
WOENSDA
G
STUNTPRIJS 99
15-PACK 99 van 3.29 van 3.29
van 14.99 van 14.99
Openingstijden
ef re sd omaandag f tm ee Pa dr ira h T
no sd re ef
Gl or ian
td
re ef
Ka ap
K
f ee dr os
f ee
Zu
f ee ldr
8.
dr xo Na
De Kwakel
oo id p
Ho or nd re ef
1.
7.00 - 21.00 uur
van 16.99 van 16.99
12.
74
Voor de 3e keer verkozen tot Beste Supermarkt!
Le m
dinsdag
7.00 - 21.00 uur
25% KORTING
n ela Ro
donderdag
7.00 - 21.00 uur
vrijdag
7.00 - 21.00 uur
zaterdag
7.00 - 20.00 uur
f
on
m an te dr De Ch ar
ef re ed
ee f
Sa nd er ijn dr ee
Do rb ee nd re ef
EI NS TE IN D
w
Rh
EF RE ED LL AI BR
7.00 - 21.00 uur
ef re td
RE EF
ef
UTRECHT
Jo nk vr ou
woensdag
zondag
10.00 - 19.00 uur
Altijd als eerste op de hoogte zijn van onze aanbiedingen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief op Dirk.nl
Op Dirk kun je rekenen!
ACTIES GELDIG VAN WOENSDAG 16 MAART T/M DINSDAG 22 MAART 2022.
Coca-Cola