De krant die verder kijkt in de stad
24 DECEMBER 2021 | 7E JAARGANG NR. 153 | KIJK VOOR HET LAATSTE NIEUWS OP
Hoe kijkt de
Een gouden
GGD terug op
Paralympisch
het tweede
jaar voor Anouk
‘coronajaar’?
Taggenbrock
P. 5
P. 8
2021 in beeld en woord
P.11
Oproer liet zich niet kisten door brand en herrees uit de as
DUIC.NL
Elk ew eek een nieu DUI we C
2021 in Utrechtse foto’s
P.17
Advertenties
Utrecht in woord en beeld
OPEN DAG Zaterdag 8 januari
21
Intake talen van 13.00 - 16.00 uur Cursusmarkt van 14.00 - 16.00 uur Met QR-code ben je van harte welkom!
Prijs
Scan de QR-code om het boek te bestellen
*
€24,95 nden
*gratis verzo
De ruimste keuze in 2e hands fietsen van Utrecht e.o. Tevens diverse merken en eigen merk stadsfietsen nieuw, incl. alle garannes.
www.laagcatharijne.nl
www.VolksuniversiteitUtrecht.nl Waar je samen het beste leert!
Volksuniversiteit, Nieuwegracht 41
Advertentie
Midwinternachtsmoord een online rechtszaak met publieksjury
Werken in de zorg doet er toe. Het is waarom je voor dit werk kiest. Omdat jij het verschil maakt. Bij Careyn in Utrecht bieden wij leertrajecten en doorgroeimogelijkheden. Zo kun jij je persoonlijk en professioneel ontwikkelen. Vind jij werken dichtbij jouw woonplaats met verantwoordelijkheid en doorgroeimogelijkheden belangrijk? Kies dan voor Careyn.
Kom werken bij Careyn als:
Schuld of Onschuld ma 27 dec | online
Verpleegkundige
Verzorgende IG
Samenwerken vind je belangrijk. Je levert .. en coordineert complexe zorg. Je kijkt en .. luistert goed naar de client, handelt en lost problemen op.
Je werkt samen in de wijk of verpleeghuis. .. Je helpt, begeleidt en zorgt graag voor clienten. Dit doe je door ze te stimuleren om te doen wat kan. Zo kunnen zij mee blijven doen.
Ga naar werkenbijcareyn.nl en ontdek jouw baan.
“IK HUILDE VAN GELUK TOEN IK PLASMAGENEESMIDDELEN KREEG”
SANQUINS POWERBANK Plasmadonors redden jaarlijks het leven van meer dan 250.000 Nederlanders zoals Marlies. Bij de Powerbank, een nieuwe en unieke locatie van Sanquin, die sinds 1,5 jaar in Winkelcentrum Nova in Utrecht zit, kunnen plasmadonors zes dagen per week terecht. Ook een leven redden bij de Powerbank? Ga naar wordplasmadonor.nl en meld je aan, of ga naar sanquin.nl voor een van de andere locaties.
Marlies Gross (38)
Haar zoon maakte regelmatig mee hoe zijn moeder per ambulance naar het ziekenhuis werd geracet, als ze weer een levensgevaarlijke zwelling in haar luchtpijp had. Marlies Gross (38) heeft angio-oedeem, met daar bovenop een afweerstoornis. Drie keer per week dient ze zichzelf geneesmiddelen uit donorplasma toe. Jarenlang wist Marlies niet wat er met haar aan de hand was. Ja, ze was als kind veel ziek en afhankelijk van antibiotica. En toen ze gevaccineerd werd tegen de bekende kinderziektes, werd ze juist ontzettend ziek
en kreeg ze de bof. Dat was raar. Op haar 18de kreeg ze reuma-achtige klachten. En op haar 24ste, een paar maanden nadat ze was bevallen van haar zoon, kreeg Marlies opeens een aanval van zwellingen in haar keel. “Mijn luchtpijp werd dichtgedrukt, ik kon nauwelijks ademen. Ik heb weken in het ziekenhuis gelegen, maar ze konden geen oorzaak vinden. Ze dachten dat het misschien door de reumamedicijnen kwam, of een allergie was.”
BRIEFJES
In de jaren daarna kreeg Marlies steeds vaker aanvallen. Iedere keer moest een ambulance haar met spoed naar het ziekenhuis brengen, waar ze een buisje in haar keel kreeg om te kunnen ademen. “Ik zorgde in die tijd alleen
voor mijn kind. Ik had overal in huis briefjes opgehangen voor het ambulancepersoneel, met daarop geschreven ‘let op, boven ligt nog een kind te slapen, bel dit nummer’. Regelmatig zag mijn zoon mij weggevoerd worden in de ambulance, niet wetend of ik nog terug zou komen. Dat is behoorlijk beangstigend voor hem geweest.”
GENEESMIDDEL VAN DONORPLASMA
Minstens twintig keer heeft ze op de IC gelegen, denkt Marlies. Ze werd uiteindelijk naar een immunoloog in het Erasmus MC doorverwezen, die constateerde dat ze angio-oedeem had. Bij deze aandoening kun je spontaan zwellingen over je hele lichaam krijgen, waaronder levensgevaarlijke zwellingen
in je luchtpijp. Ze kreeg een geneesmiddel voorgeschreven dat van donorplasma wordt gemaakt en de zwellingen kan tegengaan. Marlies: “Ik huilde van geluk toen ik daarmee kon beginnen. De aanvallen kwamen minder vaak en werden ook minder heftig.” Marlies leerde om zichzelf via een infuus het geneesmiddel toe te dienen, twee keer per week. “Sinds 2017 heb ik niet meer op de IC gelegen, zo fijn! Ook al moet ik het heel vaak doen, ik denk iedere keer weer aan alle donors die dit voor mij hebben gegeven. Zonder hen was ik er waarschijnlijk niet meer geweest. Ik zou ze het liefst allemaal persoonlijk een bedankkaartje sturen.”
3
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
INHOUD Nieuws
5 Het jaar van Tessa Rijntalder Manager coronabedrijf GGD
7 Het jaar van afgelastingen
Hoe verging het de clubs, podia en theaters?
Dit was het jaar dat de scholen niet meer zouden sluiten, het jaar waarin we de hele zomer naar festivals konden, het jaar waarin horecaondernemers weer volop gasten zouden ontvangen. Althans, dat was het idee dat we hadden begin 2021. We moesten nog even door de stevige lockdown heen – inclusief een avondklok – maar vanaf het voorjaar zou het dak eraf gaan. We kwamen van een koude kermis thuis. Dansen met Janssen bleek een farce, en zo werden er nog tal van inschattingsfouten gemaakt. Maar ja, het is makkelijk praten vanaf de zijlijn. Ondertussen lijkt het perspectief weg. De stip op de horizon ligt even achter de horizon. We moeten leren leven met het virus, wordt er dan gezegd. We kunnen er nog lang bij
stilstaan, maar we blikken in deze krant vooral nog even terug op afgelopen jaar met onderwerpen en personen die ertoe deden of die midden in het nieuws stonden. Natuurlijk mag het fotografisch jaaroverzicht ook niet ontbreken. Overigens past er een hoop in onze krant, maar lang niet alles. Daarom zijn we nu ook weer hard bezig met het boek DUIC in 2021 waarin veel meer te bekijken is over afgelopen jaar. Natuurlijk alvast te krijgen via duicshop.nl. Voor nu willen we al onze lezers alvast bedankt voor afgelopen jaar. Namens de DUIC-redactie wensen we iedereen prettige feestdagen en een gezond nieuwjaar. Robert Oosterbroek
8 Het jaar van Anouk Taggenbrock Een gouden jaar voor de sport
9 Het jaar van Waku Waku
DE VERANDERENDE STAD IN BEELD
Symbool van het coronaprotest
10 Het jaar van bouwprojecten Wat werd er gebouwd dit jaar?
POORTSTRAAT
11 Het jaar van Oproer
Uitgebrande horecazaak herrijst uit de as
13 Het jaar van Jasper Coenen Bijna geen enkel festival ging door
17 Fotografisch Jaaroverzicht 2021 in beeld
Utrecht is constant in beweging. Er wordt gebouwd en gesloopt. Hierdoor ziet de stad er op sommige plekken heel
Stad / Leven 27 Verdwenen horeca Broodje Ploff
1930
anders uit dan vroeger, terwijl andere straten en pleinen juist al decennia hetzelfde blijven. In deze
2021
rubriek laten we dat zien.
28 Puzzel
Ga naar DUIC.nl voor
Zoek de verschillen
meer oude en nieuwe
29 Quiz
foto’s van de stad.
13 nieuwsvragen van 2021
Sport 31 Pep en Frans over FC Utrecht Moedeloos
Colofon REDACTIE Robert Oosterbroek CONTACT REDACTIE 030 - 633 18 90 redactie@duic.nl VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Pierre Schoonhoven via pierre@duic.nl, 06 - 14 41 56 56
Social Media AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Arjan den Boer, Bas van Setten, Bo Steehouwer, Charlie van Dijk en Ilana Noot
ADVERTEREN Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Thomas Hak thomas@duic.nl 06 86 80 32 22
ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl en redactie DUIC UITGEVERS Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers
Website DUIC.nl
Facebook DUICNL
Twitter @duicnl
Instagram duic.nl
Utrecht heeft een eigen ondernemersprogramma! Utrecht bruist van de energie mede dankzij het lef, de creativiteit en de vindingrijkheid van ruim 42.000 ondernemers en nog een veelvoud aan ondernemende Utrechters. Ondernemers Gert-Jan Jansen, Julian de Keijzer en Martijn Rademakers vonden het hoog tijd om al deze ondernemende Utrechters een platform te geven waar ze hun plannen, successen, vragen en worstelingen kunnen delen met de rest van de stad. Elke vrijdag verschijnt er een nieuwe aflevering van DUIC in Zaken, hèt ondernemersprogramma van Utrecht! Alle afleveringen zijn terug te vinden via DUIC.nl/ondernemen met o.a. gesprekken met, Burgemeester Sharon Dijksma, Fairphone, de Clique, uCrowds, Bakker Verhuur, VechtclubXL, Ondernemersfonds Utrecht, Rabobank Utrecht en nog veel meer! GERT-JAN JANSEN PRESENTEERT WEKELIJKS EEN NIEUWE AFLEVERING OP DUIC.NL/ONDERNEMEN
Voel je je aangesproken en wil je ook een keer onze gast zijn? Mail ons! diz@duic.nl
Advertentie
5
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
HET JAAR VAN TESSA RIJNTALDER Tekst en fotografie: Robert Oosterbroek
Hoe verliep de strijd tegen het coronavirus bij de GGD?
W
e gaan eerst nog even verder terug in de tijd. Rijntalder is gepokt en gemazeld als het op crisissen aankomt. Ze werkt al meer dan een decennia voor de GGD. In rustige tijden leidt ze het team dat toezicht houdt op onder meer kinderopvangen, maar ze had ook altijd de extra functie dat ze aan het roer komt te staan bij grote gebeurtenissen. Zo werkte ze als crisismanager tijdens de tramaanslag in Utrecht en begeleidde ze voor de GGD ook de zaak Anne Faber. Gebeurtenissen die dus meestal een heel nare aanleiding hebben, maar Rijntalder houdt van het werk. Als Rijntalder over de werkvloer van de GGD regio Utrecht loopt, maakt ze praatjes met callcenter-medewerkers. De GGD heeft een paar verdiepingen gehuurd in het gebouw van ASR op kantorenpark Rijnsweerd. Hier komen alle telefoontjes binnen van mensen die getest willen worden of een vaccinatieafspraak willen maken. Ook voor het bron- en contactonderzoek wordt veel gebeld. Het gebouw is het tweede thuis geworden van Rijntalder. “2021 begon met een gevoel van euforie. De coronacrisis was al maanden aan de gang en we hebben heel erg gewacht op het vaccin. Toen het vaccin er was en we konden beginnen met de campagne, waren we erg blij. Het was echt een feestelijk moment. We dachten ook echt dat het dé oplossing was. Wij weten namelijk dat vaccineren heel goed helpt.” Allereersten De eerste vaccinatie door de GGD in de regio werd op 8 januari gezet, in Houten. Twee dagen daarvoor was overigens de Utrechtse verpleegkundige Joy-Ann Duursma als allereerste in Utrecht gevaccineerd, maar dat gebeurde door zorgpersoneel onderling in het
UMC en stond los van de gigantische vaccinatiecampagne die de GGD aan het optuigen was. Op 2 februari was er weer een allereerste, toen kreeg een 89-jarige Utrechtse de eerste prik in de Jaarbeurs. Daarna volgden vele duizenden mensen. Ondertussen is 84 procent van alle volwassenen in de gemeente volledig gevaccineerd. Het is een mega-operatie geweest, maar we moeten ook niet vergeten dat de vaccinatiecampagne in Nederland ook begon met kritiek op de trage start. Rijntalder blikt daar ook op terug: “Het tempo van de campagne kwam traag op gang. Er waren gewoonweg niet voldoende vaccins. En heel de wereld probeerde ze te bemachtigen. Daar liepen wij in Nederland ook tegenaan. Als er geen vaccin is, kunnen wij wel heel veel locaties en personeel hebben maar kunnen we alsnog geen vaccinaties zetten. Maar toen we eenmaal bezig waren hebben we ook een flinke inhaalslag gemaakt.” Rijntalder is overigens mild in haar kritiek op de trage vaccinatiecampagne in Nederland. “Dat is niet echt aan iemand te wijten. Er moest een nieuw vaccin geproduceerd worden, er waren grote opgaves wereldwijd, het was een immense operatie.” Nadat de grootste groep gevaccineerd was werd er begonnen met het aanspreken van selecte groepen waarbinnen de vaccinatiegraad achterbleef. “We gingen het gesprek aan met de twijfelaars. We richtten informatiepunten op dichtbij de bewoners, in de buurthuizen waar omwonenden al koffie kwamen drinken en in de moskee waar mensen al kwamen bidden. Tot op de dag van vandaag komen er nog steeds mensen voor hun eerste prik. Dat is elke keer weer winst.” Dat klinkt allemaal mooi, maar er gingen toch ook regelmatig dingen mis? We ken-
N A V R A A J T E H Een ‘historisch en bijzonder moment’ werd het genoemd, de allereerste coronavaccinatie in de regio Utrecht. Tessa Rijntalder was erbij op die koude vrijdag 8 januari aan het begin van dit jaar. Het leven van Rijntalder staat sinds de uitbraak van het coronavirus volledig in het teken van haar werk voor GGD regio Utrecht. Zij en haar collega’s startten dit jaar met een gevoel van euforie; de eerste vaccins waren goedgekeurd en het massaal prikken ging van start. We blikken met Rijntalder terug op 2021.
nen de beelden nog van mensen die een uur in de rij moesten staan voor een prik. Rijntalder: “Dat is zeker voorgekomen. Maar het was zo bijzonder dat, als zo iets gebeurde, het direct de media haalde. Eigenlijk ging het bijna altijd soepel en gesmeerd, maar soms was het inderdaad te druk. Dat vinden we natuurlijk vervelend.” Rijntalder legt verder uit: “De GGD regio Utrecht heeft 1,3 miljoen inwoners. Natuurlijk is het jammer om kritiek te ervaren op onze organisatie. Als je hier rondloopt weet je dat er dag en nacht keihard gewerkt wordt om de onmogelijke taak uit te voeren die we constant toebedeeld krijgen, en waar we elke keer weer een invulling aan geven. Maar de kritiek zorgt er ook voor dat we elke dag weer de motivatie hebben om het nog beter te doen en de organisatie steeds te blijven verbeteren.” Het afgelopen jaar is het overigens niet alleen bij kritiek gebleven. De polarisatie lijkt soms alleen maar toe te nemen in de maatschappij. Medewerkers van de GGD hebben regelmatig te maken met verbaal geweld. Rijntalder: “Ik kan gelukkig vertellen dat ik persoonlijk nooit te maken heb gehad met heel vervelende berichten gericht aan mij als persoon. Maar er zijn mensen die er wel mee te maken krijgen, dat is verschrikkelijk. Medewerkers worden aan de telefoon uitgescholden en op de test- en vaccinatielocaties krijgen ze zelfs te maken met fysieke bedreigingen en geweld. Dat zijn vreselijke situaties. Wij zijn er juist voor om iedereen te helpen. Laat iedereen dan ook in zijn waarde.” Op- en afschalen Weer even terug naar het verloop van het jaar. De ene keer moeten er duizenden testen per dag worden afgenomen, dan is er weer bijna
geen inwoner die klachten heeft. Hoe lastig is het om als organisatie daarmee om te gaan? Rijntalder legt kort uit: “Het is hier niet elke dag crisis, maar we zijn wel een crisisbedrijf. We moeten dus heel snel kunnen schakelen en op- en af- kunnen schalen. We hebben verschillende groepen personeel, die we kunnen inzetten als het nodig is. Dat is natuurlijk een uitdaging, maar het gaat ons best goed af. Natuurlijk is het nu met de boostercampagne die opgestart wordt wel alle zeilen bijzetten.” Want als de politiek iets besluit, zoals de versnelde boostercampagne, dan moet de GGD dat uitvoeren. Zijn ze daarmee slechts een speelbal van de politiek? Zo wil Rijntalder het niet noemen: “We zijn een uitvoerend orgaan, dat zeker. Maar we hebben ook begrip voor alle keuzes die er gemaakt moeten worden. Corona was een nieuw virus dat op ons afkwam. En we hebben dus meerdere keren te maken gehad met nieuwe varianten. Als we dan terugblikken, dan kan het zo zijn dat niet elke beslissing achteraf de juiste is geweest. Maar het is makkelijk om daar achteraf over te oordelen, op het moment dat keuzes worden gemaakt zijn het weloverwogen besluiten geweest.” Het jaar begon met euforie, maar wat is nu eigenlijk die stip op de horizon? Rijntalder legt uit dat dit inderdaad nu lastiger ligt. “We hebben geen glazen bol waarmee we de toekomst kunnen voorspellen. We gaan nu keihard inzetten op het boosteren, zo veel mogelijk mensen zo snel mogelijk gevaccineerd krijgen. We willen iedereen in onze regio zo goed mogelijk helpen.” a
Advertentie maandag
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag
maandag
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
20 21 22 23 24 27 28 29 30 31
Wij luiden het jaar uit met onze
De laatste weken van dit jaar zijn niet alleen de gezelligste, maar ook de voordeligste weken van dit jaar. Samen met onze leveranciers hebben wij diverse acties opgezet, zodat u uw nieuwe keuken nog voordeliger aanschaft. Kijk op dbkeukengroep.nl/actieweken en profiteer van extra voordeel!
Brandschoon het nieuwe jaar in!
8519,-
maandag
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag
maandag
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
dec.
20 21 22 23 24 27 28 29 30 31
-50%*
EINDEJA ARS BRAADSLEDE
WIJ LUIDEN DE BEL
GRATIS*
VOOR KLINKEND VOORDE EL EN MOOIE CADEAU S!
8519,-
T.W.V. 209,-
9,7 Ruim 2160 beoordelingen Qasa.nl | december 2021
dbkeukengroep.nl
ATAG OVEN MET PYROLYSE NU
Bekijk snel onze online folder!
995,-
PELGRIM VAATWASSER 1299,- NU
649,-*
GRATIS TEGELPLINTEN
TEPPANYAKI
Bij aankoop van een stenen werkblad ontvangt u de tegelplinten gratis tot 10 cm hoog!
GRATIS* T.W.V. 175,-
NEFF INDUCTIEKOOKPLAAT 1926,- NU
963,-*
Cadeau voor elke klant!
* Er zijn voorwaarden van toepassing. Zie dbkeukengroep.nl/actieweken voor alle voorwaarden.
Heerlijke oliebollen bij de koffie
TIC
9,7 Ruim 2160 beoordelingen Qasa.nl | december 2021
Artic is onderdeel van
Texasdreef 2, Utrecht | artickeukens.nl
7
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
HET JAAR VAN OPTREDENS EN AFGELASTINGEN TivoliVredenburg, directeur Jeroen Bartelse “De coronacrisis is net een bokswedstrijd. Soms lijkt het virus onder controle, maar dan krijg je toch weer een linkse directe. Je krabbelt weer op en gaat vol goede moed de volgende ronde in. Van september tot november hebben we geproefd aan de vrijheid, weer kunnen deinen op muziek en meezingen bij optredens van je favoriete artiest. TivoliVredenburg leek in die periode een magneet: uit alle hoeken en gaten kwamen weer mensen af op live concerten en debatten. Dan realiseer je je hoe belangrijk muziek, cultuur en samen uitgaan voor mensen zijn. Het was echt een jaar van op en af. Soms stonden we vol aan. Dan weer werd je door dat virus tegen het canvas geslagen, moesten we onze deuren sluiten en konden we alleen online programma brengen. Een absoluut hoogtepunt vond ik festival Le Guess Who? Midden in het festivalweekend mocht dansen en staan ‘s avonds niet meer. Op dat moment waren er al honderden buitenlandse bezoekers en artiesten in de stad. Met man en macht is er toen voor gezorgd dat het festival van de avond naar de middag ging. Die veerkracht vond ik tekenend voor afgelopen jaar.”
Ook de Utrechtse poppodia, theaters, nachtclubs en concertzalen hebben een turbulent jaar achter de rug. Het varieerde van lege theaters tot volgepakte concertzalen. Het jaar van geplaceerd en op afstand genieten van optredens en voorstellingen, maar ook van deuren die lange tijd gesloten moesten blijven. Het jaar waarin artiesten via livestreams bij de mensen virtueel in de woonkamer stonden en waarin je met een QR-code eindelijk weer eens écht een avondje uit kon. DUIC sprak een aantal van deze Utrechtse locaties en blikte met hen terug op 2021?
ACU, vrijwilliger Arie van der Ploeg “Het was een jaar met pieken en dalen. Er waren avonden dat de hele tent vol stond, maar de afgelopen weken zat er drie man in de bar. Het was een jaar van uitersten; een schommel van maatregelen. Wat mij als vrijwilliger is bijgebleven, is het eerste feestje waarbij ik – na een jaar dicht te zijn geweest – aan het eind van de avond naar de omzet keek. Dat was heel erg bijzonder, want dat was een gewone avondomzet. Ook stond de hele tent vol bij het afscheidsoptreden van de Utrechtse punkrockband Sidewalk. Er was een leuk voorprogramma, veel oude bekenden van ACU en van de band. Aan de andere kant ook wel triest, omdat ze ermee stopten. Voor komend jaar ben ik deels angstig, deels optimistisch. Mensen hebben leren leven met het feit dat dit niet permanent zal zijn en accepteren de maatregelen meer. Zodra het kan, gaan mensen weer los. Afgelopen jaar gingen mensen tekeer als beesten, op een goede manier.”
“Het was een heel onrustig jaar met alle aanpassingen die we de hele tijd hebben moeten doen. Voor ons als theater, maar ook voor het publiek en de bespelers. En nu weer, zonder een structureel perspectief vanuit de overheid. We hebben veel energie moeten stoppen in het flexibel kunnen zijn. Ik vond onder meer het SPRING Festival en het What You See Festival heel tof. Vanaf eind september tot en met november waren we zeven avonden in de week open om zoveel mogelijk in te halen. Daar hebben we veel mensen en jonge makers blij mee kunnen maken. Daar werden af en toe wel wat traantjes weggepinkt. Je weet pas wat je mist als je het even niet meer hebt. Die ontlading als je die voldoening weer voelde en dat applaus was magisch af en toe. We waren ons heel bewust van die impact die we hadden. Dat was mooi om te voelen.”
dB’s, programmeur Jeroen Boekhorst
ZIMIHC, directeur Appie Alferink “Het was een jaar van schakelen en aanpassen. Wij zijn er steeds vanuit gegaan: ‘Wat kunnen wij doen om er toch nog wat van te maken?’ Dat is gelukt, maar dat wil niet zeggen dat het makkelijk was. Er is altijd behoefte aan kunst. Kleinschaligheid was het toverwoord. Zo zijn we al snel begonnen met de Eén-op-één sessies. Dat waren optredens van verschillende artiesten waar het publiek in onze gebouwen langsliep. Het was bijna een museale opstelling. In de theaterzaal, maar ook in de keuken. Die anderhalve meter werd daardoor juist heel intiem. Het zorgde voor ontroerende taferelen. Je kan je verzetten, maar dat heeft geen zin. We bereiden ons voor op een programma dat meeveert op de coronagolven. We geven de trial en error van afgelopen jaar meer gestalte. Zo komen er meer activiteiten overdag en meer buitenactiviteiten in de zomer. Kunst en muziek zijn een middel van troost, dat moeten we benutten.”
Theater Kikker en Podium Hoge Woerd, directeur Hanno Tomassen
HET JAAR VAN Club BASIS, eigenaar Joost Holthuizen “Ik kijk uiteindelijk niet met een goed gevoel terug op afgelopen jaar. Bij elkaar zijn we vijf weken open geweest, waarvan drie weken tot 0.00 uur. Dat is niet waarvoor je bestaat als nachtclub. Ik ben gigantisch trots op ons hele team. Eind juni hoorden we twee weken van tevoren dat we weer open mochten. Toen hebben we heel de club weer opgetuigd en een nieuw personeelsbestand aangenomen. Als ik zie hoe goed die nachten zijn gegaan, ben ik daar heel trots op. Het publiek heeft het daar nog steeds over. Dat maakt het extra bijzonder. Het lijkt erop dat het de komende tijd een seizoenseffect gaat worden en dat effect moet je mee hebben. Dat zullen dan de enige maanden zijn waarin je iets kan doen. Daar moet de overheid een oplossing voor zien te vinden. Iedereen denkt en weet dat corona nog lang niet weg is, maar het kan niet zo zijn dat alle clubs en poppodia maar twee maanden per jaar open kunnen zijn.”
“We zijn het hele jaar actief geweest, met uitzondering van de eerste weken van het jaar. Toen zaten we met brandschade. Vanaf half februari begonnen we met livestreams van dj’s en kleine shows. Uiteindelijk mochten dat shows zijn voor dertig man, op afstand en geplaceerd. Tijdens de zomer konden we met het hele circus naar buiten. De optredens van Spinvis en De Kift waren wel hoogtepunten: ze speelden gratis en voor niks op het terras. Dat gaf op een bepaalde manier een ‘corona Liberation Day-gevoel’. Er waren ruim 500 mensen van alle leeftijden bij die zittend en op afstand van de livemuziek konden genieten. We blijven optimistisch. We hebben bewezen dat we ook met hele strenge restricties een aanbod kunnen brengen. Maar mentaal wordt het steeds moeilijker om terug te schakelen naar livestreams zonder publiek. Dat vergt lenigheid van geest.”
EKKO, directeur Marlies Timmermans
Kargadoor, directeur Maarten Stockschen “Het was een spannend en vermoeiend jaar. Je bedenkt constant iets nieuws en voordat je het goed en wel op orde hebt, komt er een nieuwe maatregel. Dat is niet wat je wil: we willen volle zalen. Nu mochten er 28 mensen naar binnen in plaats van honderd man. Dat zorgde letterlijk, maar ook figuurlijk voor te veel afstand. Tussen ons als podium, de bezoekers en de maker op het podium. Wat ik wel heel gaaf vond is dat we bijvoorbeeld de Werfkeldersessies zijn begonnen. De artiesten zaten thuis en het publiek ook. We betaalden artiesten om in onze werfkelder te spelen, filmden dat en zetten het op YouTube. Zo kon het publiek thuis genieten en gebeurde er ook iets op ons podium. Qua programma zijn dit interessante tijden. Niet alleen op cultureel gebied, maar vooral ook maatschappelijk. Vooruit programmeren blijft spannend. We kunnen niet meer wachten. Normaal gesproken bruist het hier. Het is nu te rustig.”
“Onze 35e verjaardag hebben we met heel weinig gasten gevierd. Dat was lastig, maar het heeft ons ook uitgedaagd om bezig te blijven en een andere vorm te vinden voor onze content. Zo hadden we ons residentieproject, de dj-course en jubileumcampagne waar we activiteiten aan koppelden. We maakten veel meer online content, zoals podcasts en (360 graden-)video’s. Onze Distance Disco is niet helemaal gelukt, maar dat mag. Dan weet je ook dat iets niet werkt. Het openingsweekend in het najaar was wel een succes. En we zijn heel blij dat we bij konden dragen aan Le Guess Who?, ook al moest dat uiteindelijk toch in aangepaste vorm. We hebben de luxe dat we steun krijgen van de overheid. Dat vind ik bijzonder, want dat is niet overal zo. Bijvoorbeeld onder de makers. Zolang er steun is, is de grootste zorg om de verbinding vast te houden tussen je team en je publiek. Dat is hard werken voor iedereen.”
8
NR. 153 | 24 DECEMBER 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
HET JAAR VAN ANOUK TAGGENBROCK
Alle wedstrijden winnen HET JAAR VAN Voor Anouk Taggenbrock was 2021 een jaar om niet snel te vergeten. Als rolstoelbasketbalster mocht ze voor de eerste keer mee naar de Paralympische Spelen in Tokio. En daar kwam haar droom uit: ze pakte een gouden medaille.
‘A
lle wedstrijden winnen’’, was het antwoord van Taggenbrock (27) toen haar aan het begin van de Paralympische Spelen werd gevraagd wat het doel van het damesrolstoelbasketbalteam in Tokio was. Een paar weken daarvoor had ze te horen gekregen dat ze mee mocht naar Japan, en dat zorgde voor grote ontlading. ‘’Ik was zo blij dat ik moest huilen. Ik had ook nog nooit een EK of WK gespeeld, terwijl je normaalgesproken wel aan zo’n groot eindtoernooi meedoet voordat je meegaat naar de Paralympics. Dus voor mij was het allemaal echt nieuw.’’ Antilope(n) Toen ze dertien was, kreeg Taggenbrock uit het niets een ruggenmergontsteking. ‘’Ze zeggen dat het een fout in m’n immuunsysteem was. Van de ene op de andere dag was ik verlamd tot m’n navel’’, vertelt ze daarover. In haar zoektocht naar een sport die ze van-
uit haar rolstoel kon beoefenen, kwam ze terecht bij het basketbal. ‘’Op een gegeven moment ben ik een keer gaan kijken bij een rolstoelbasketbalclub in Utrecht: SC Antilope. Aanvankelijk was het een beetje voor de lol, maar in 2017 werd ik geselecteerd voor het damesteam.’’ Duim En het ging snel, want vier jaar later maakte ze dus onderdeel uit van de selectie voor de Paralympische Spelen. Een droom die uitkwam, al viel die bijna in duigen. ‘’Twee weken voordat we weggingen, kwam ik tijdens de training met m’n duim tussen de band en het spatbord van m’n rolstoel klem te zitten. Daardoor brak het topje van m’n duim. Toen stortte m’n wereld wel even in. Ik dacht gelijk: daar gaat m’n droom…’’ Gelukkig voor Taggenbrock was er sprake van een ‘mooie breuk’. ‘’De dokters deden er alles aan om ervoor te zorgen dat ik toch mee kon naar
Tokio. Uiteindelijk zeiden ze dat ik er mee mocht spelen, maar dat het wel pijn zou doen. Voor elke training en wedstrijd werd ik gewoon ingetaped, en uiteindelijk ging het allemaal heel goed.’’ Bijzonder In Tokio ging het de rolstoelbasketbalsters voor de wind. Ze werden tweede in de poule en schakelden vervolgens Japan (kwartfinale) en Duitsland (halve finale) uit. In de finale kruisten ze de degens opnieuw met China, waar in de poule nog de enige wedstrijd van was verloren. Maar deze keer trokken Taggenbrock en haar teamgenoten wel aan het langste eind, waardoor de Nederlandse rolstoelbasketbalsters voor het eerst in de geschiedenis goud pakten op de Paralympische Spelen. ‘’Iedereen was heel blij en emotioneel’’, herinnert Taggenbrock zich nog. ‘’Je werkt er met elkaar zó lang naartoe… Dan is het echt bij-
Advertentie
zonder om dit mee te maken.’’ Door de coronamaatregelen kon de gouden medaille echter niet groots gevierd worden. ‘’Dat was jammer. We zijn wel gehuldigd door de koning, toen we weer terug waren in Nederland. Toen stond ik er wel even bij stil hoe bijzonder het was dat we dit hebben meegemaakt.’’ Ook in Utrecht werd stilgestaan bij de bijzondere prestatie van Taggenbrock. ‘’Ik werd uitgenodigd door de burgemeester. Daar kreeg ik een lintje en de Utrechtse Sportpenning. Dat was echt een eer.’’ WK 2022 Voor Taggenbrock was 2021 dus een jaar om niet snel meer te vergeten. ‘’Ik wil niet zeggen dat ik blij ben dat ik in een rolstoel zit, maar ik had dit niet willen missen.’’ Toch kijkt ze ook alweer vooruit naar volgend jaar. ‘’In november hebben we het WK in Dubai. Ik hoop dat ik mee mag. Wat ons doel daar wordt? Alle wedstrijden winnen’’, lacht ze. a
9
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
HET JAAR VAN WAKU WAKU
HET JAAR
Tekst: Ilana Noot / Fotografie: Robert Oosterbroek
VAN
Symbool van het protest tegen de coronapas
Eigenaar Floris Beukers kijkt toe hoe demonstranten worden gearresteerd
Vredenburg in de ban van demonstraties 2021 was opnieuw een jaar waarin de horeca hard geraakt werd door de coronacrisis. Het demissionaire kabinet besloot in september de coronapas te verplichten in de horeca en de cultuursector, in de hoop dat restaurants, cafés, theaters en concertzalen zo veilig gasten konden ontvangen. De maatregel zorgde voor verdeeldheid bij ondernemers, want niet iedereen zag het zitten om mensen te weigeren die geen geldige QR-code konden laten zien. Waku Waku aan het Vredenburg was een van de restaurants die weigerde om QR-codes te controleren. Het restaurant werd in september het symbool van het protest tegen de coronapas.
B
urgemeester Sharon Dijksma sloot het restaurant in september omdat Waku Waku geen coronapassen controleerde, maar de eigenaren besloten zich niet gewonnen te geven en hielden hun zaak open. Terwijl binnen mensen zaten te dineren, verzamelden tientallen sympathisanten zich op maandag 27 september voor de deur van het restaurant om de politie tegen te houden. De aanwezigen kwamen naar Waku Waku na verschillende oproepen op sociale media. De meesten wilden met hun aanwezigheid laten zien dat ze tegen de coronapas en ook tegen andere coronamaatregelen zijn. De politie liet het in eerste instantie begaan, maar eiste later op de avond dat de eigenaar om 23.00 uur de sleutels van het restaurant zou inleveren. De sympathisanten daarentegen, wilden dat het restaurant tot 23.00 uur open mocht blijven en dat de eigenaar de sleutels van zijn zaak mocht houden. Na meerdere overleggen werd besloten dat toe te staan, wat op luid gejuich van de actievoerders kon rekenen. De burgemeester besloot om het incident niet te laten escaleren. Dinsdag De sympathisanten lieten op de eerste avond al weten dat ze in de dagen daarna weer naar het restaurant zouden komen als sluiting of ontruiming wederom zou dreigen en dat gebeurde dan ook. Toen de gemeente de volgende ochtend ingreep door het slot van de deur van Waku Waku te vervangen, verzamelden zich al snel weer mensen voor de deur. De eigenaren van Waku Waku reageerden op Instagram op het vervangen van de sloten. “We moeten dicht. Omdat wij weigeren te discrimineren. Op welke grond dan ook”, stelden de eigenaren. “Onze zaak, waar we zo hard voor hebben gewerkt en zo veel liefde in hebben gestopt, glipt uit onze handen. […] We zijn onthutst.” Aan het eind van de middag was de groep sympathisanten flink gegroeid. Honderden actievoerders barstten in juichen uit toen een van de twee voordeuren van Waku Waku weer openging en de eigenaar begon met de verkoop van blikjes drinken. De gemeente ging die dinsdag ook in gesprek met de ei-
genaren, maar de uitkomst bleef hetzelfde: het restaurant moest dicht en er mochten geen gasten worden bediend. De eigenaar van Waku Waku besloot vervolgens om wel het terras te openen om ‘aandacht te vragen voor zijn standpunt en financiële situatie’. De actievoerders zagen de opening van het terras als een overwinning. De eigenaar riep iedereen op om het vredelievend te houden en geen overlast te veroorzaken. Die oproep kon echter niet voorkomen dat het naastgelegen restaurant Kloek die avond besloot om dicht te blijven vanwege de commotie. “Dit is een erg verdrietig besluit maar door al deze commotie voor onze deur voelen wij ons hiertoe gedwongen”, schreef het restaurant op Facebook. “Geen enkele ondernemer zit te wachten op het spelen van politie-agent aan de deur. De keuze die Waku Waku maakt vinden we dapper, maar door de situatie voor onze deur twijfelen we of we de veiligheid van onze gasten en het personeel vanavond kunnen waarborgen.” Omdat de groep demonstranten zo gegroeid was, moesten dinsdag ook fietsers worden omgeleid en werd het busverkeer over Vredenburg een tijd stilgelegd. Woensdag De gemeente Utrecht besloot woensdag dat actievoerders zich niet langer meer mochten ophouden voor de deur van Waku Waku en verplaatste de demonstratie naar het Jaarbeursplein. “De ervaringen van de afgelopen dagen maken dat een demonstratieve actie voor deur van de horecagelegenheid niet langer wordt toegestaan”, liet de gemeente weten. De belangrijkste redenen voor de verplaatsing waren volgens de gemeente ‘de impact op de omgeving zoals voor nabijgelegen bedrijven’, ‘de beperkte ruimte waardoor een gevaarlijke situatie voor de (verkeers-)veiligheid ontstaat’ en ‘het risico op wanordelijkheden dat met het verloop van de tijd toeneemt’. De gemeente meldde woensdag ook dat bij zowel ondernemers, als de gemeente en burgemeester naar aanleiding van het sluiten van Waku Waku berichten binnenkwamen ‘met een zeer kwetsende en soms ook
bedreigende inhoud’. Dijksma zei daarover: “Hier trek ik een grens. Iedereen kan laten weten wat hij of zij van beslissingen vindt. Maar bedreigingen en beledigingen mogen we nooit normaliseren. Als mensen beledigende of bedreigende berichten hebben ontvangen, roep ik hen op hiervan aangifte bij de politie te doen.” De gemeente benadrukte dat demonstreren een grondrecht is, waar de gemeente volop ruimte aan geeft. “In Utrecht kunnen we van mening verschillen. We geven alle ruimte aan het – op een respectvolle manier – uiten hiervan. Het aanwijzen van een plek (Jaarbeursplein) waar mensen kunnen demonstreren is hier een voorbeeld van, terwijl we anderzijds ook rekening houden met de belangen van ondernemers en verkeersgebruikers op de drukke verkeersader die het Vredenburg is”, legde burgemeester Sharon Dijksma uit. Ondanks het demonstratieverbod bij Waku Waku zelf, verzamelden zich woensdagavond opnieuw tientallen mensen bij het restaurant. De Mobiele Eenheid (ME) rukte rond 18.00 uur uit om demonstranten uit de omgeving te weren. 101 actievoerders die weigerden te vertrekken werden opgepakt en met stadsbussen afgevoerd naar het arrestantencomplex. “Er is ruim de tijd gegeven om naar de aangewezen demoplek (Jaarbeursplein, red.) te gaan”, zei de politie over de aanhoudingen. Donderdag Drie dagen na de sluiting stonden de eigenaren van Waku Waku en de gemeente Utrecht tegenover elkaar in de rechtbank. Het restaurant ging bij de gemeente in bezwaar tegen de sluiting en wilde bij de rechter afdwingen dat het besluit van de burgemeester tot de behandeling daarvan geschorst zou worden, zodat het restaurant weer open zou kunnen. De emoties liepen tijdens de rechtszaak hoog op. De eigenaren van Waku Waku gaven aan dat het coronatoegangsbewijs volgens hen discriminerend werkt, omdat er onderscheid gemaakt moet worden tussen mensen die het bewijs wel en mensen die het bewijs niet kunnen laten zien. Volgens de ge-
meente is van discriminatie geen sprake, omdat het coronatoegangsbewijs juist voor elke Nederlander gelijk is. Ook zou de coronapas volgens de gemeente van belang zijn voor de bestrijding van de coronapandemie, die ‘nog steeds een feit’ is. De rechter oordeelde dat de sluiting van het restaurant terecht was. Hij zei dat het coronatoegangsbewijs inderdaad leidt tot onderscheid tussen restaurants, bedrijven en andere instellingen, maar oordeelde dat dat gerechtvaardigd is voor de bestrijding van de coronapandemie. “Deze voorlopige uitspraak bekrachtigt dat we als gemeente Utrecht terecht hebben gehandhaafd volgens de landelijke regelgeving. Ik ben mij ervan bewust dat de maatregelen om het coronavirus te bestrijden ingrijpend zijn. Ze zijn er in het belang van ons allemaal en we moeten ons eraan houden”, reageerde Dijksma op de uitspraak. Vrijdag De rechter moest zich die week twee keer buigen over de situatie bij Waku Waku. Op donderdag draaide de rechtszaak nog om de rechtmatigheid van de coronapas en de sluiting van het restaurant, terwijl het op vrijdag ging over de locatie van demonstreren. Een van de sympathisanten van Waku Waku spande namelijk een zaak aan omdat hij vond dat de groep actievoerders toch voor het restaurant moest kunnen demonstreren. De rechter ging daar niet in mee en oordeelde dat de gemeente een goede afweging had gemaakt. Het ging volgens de rechter om een combinatie van factoren, waarbij de plaats van de demonstratie van belang is. “De burgemeester mag dus de verkeersveiligheid betrekken bij de locatie. Verzoeker wil een week lang dagelijks demonstreren met 500 mensen en dat levert een te groot risico op.” De locatie zou ingrijpen voor de politie ook bemoeilijken. “Overzicht houden is door de locatie, in combinatie met tegendemonstranten en uitgaanspubliek lastig”, vond de rechter. a
10
NR. 153 | 24 DECEMBER 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
HET JAAR VAN BOUWPROJECTEN
Deze projecten werd in 2021 afgerond
N A V R A HET JA
Natuurlijk zijn er in de stad nog genoeg bouwprojecten in volle gang, maar er worden ook regelmatig projecten afgerond; van woningbouw tot herinrichtingen van straten. Zo aan het eind van het jaar is het tijd om eens terug te blikken. Welke Utrechtse bouwprojecten werden dit jaar afgerond?
House Modernes
Central Park
Sinds begin oktober heeft de skyline van Utrecht er een nieuwe, 90 meter hoge blikvanger bij. Kantoorgebouw Central Park is onderdeel van de herinrichting van het Utrechtse stationsgebied en ligt in het nieuwe ‘Central Business District’. Central Park wordt gepresenteerd als een duurzaam kantoor. Het pand bestaat uit 22 verdiepingen en er zit 28.500 vierkante meter kantoorruimte en 500 vierkante meter horeca. Op de elfde verdieping van het gebouw ligt een stadspark op 45 meter hoogte. Het park bestaat uit zo’n veertig bomen, 1.500 planten en een beekje. ESA-astronaut André Kuipers opende het gebouw in oktober. “Onze mooie planeet is kwetsbaar. Daarom moeten we er zuinig op zijn en actief blijven inzetten op duurzame gebouwen, zoals Central Park”, zei hij destijds. Wethouder Eelco Eerenberg zei blij te zijn met de komst van het nieuwe kantoor: “Door de jaren heen is het centrum van Utrecht de meest gewilde en meest stabiele werklocatie van ons land. Central Park past als grote kantorenlocatie met ruimte voor ontmoeting goed op deze plek.”
70 miljoen was ervoor nodig om De Planeet aan de Lange Viestraat een complete facelift te geven, maar begin oktober kon burgemeester Sharon Dijksma het nieuwe House Modernes openen. Het warenhuis werd vanbinnen en vanbuiten compleet gerenoveerd. De historische structureren werden waar mogelijk hersteld in die van de Galeries Modernes, het warenhuis dat er tot 1981 gevestigd zat. In House Modernes zitten onder meer flexwerkplekken van het bedrijf Spaces en verschillende winkels, waaronder een kassaloze Aldi. De gemengde functie was ook de aanleiding voor het veranderen van de naam ‘Galeries’ in ‘House’; in het pand zitten namelijk niet alleen meer winkels. Het idee is dat mensen in het gebouw heel de dag kunnen doorbrengen: werken, eten en drinken, boodschappen doen, jeu de boulen in de kelder of de laatste zonnestralen meepikken op het dakterras. Ook de naam ‘Modernes’ is volgens burgemeester Sharon Dijksma op zijn plek. “Het warenhuis is altijd een plek geweest waar mensen vroeger naar nieuwe producten kwamen kijken en de roltrappen of de lift kwamen uitproberen.”
DeBuurt (NPD-strook)
Plantsoen van Boedapest
Afgelopen jaar kreeg Leidsche Rijn er een stadstuin bij. Het Plantsoen van Boedapest, vlakbij het Berlijnplein, is niet alleen een groene plek waar bewoners kunnen wandelen, maar ook een overbrugging van het hoogteverschil in Leidsche Rijn Centrum. De bovenste laag is een stadspark, met twee rijen lindebomen en veel planten en bloemen.Het Berlijnplein is boven de snelweg A2 gebouwd. Het gebied ligt daarom hoger dan de aangrenzende contreien. Het verschil is volgens de gemeente ongeveer 7 meter en de nieuwe stadstuin vormt een verbinding tussen beide stukken grond. In de ruimte die onder het Plantsoen van Boedapest is ontstaan, zijn een soort werfkelders aangelegd. Daar zitten nu de Werfkelderstudio’s in, waar onder meer creatieve ondernemers een plekje hebben gevonden. Het grootste deel van de stadstuin is dus klaar, maar in 2023 wordt er nog verder gebouwd aan de kant van de Vaduzdijk, waar nu nog een tijdelijke jongeren- en skateplek is. Ook dat wordt een park met planten, bloemen en lindebomen. Een loopbrug over de Vaduzdijk gaat de twee delen van de stadstuin met elkaar verbinden en de gemeente onderzoekt nog of onder het tweede deel van de tuin een fietsenstalling kan worden aangelegd.
Ondanks de coronacrisis werd er in 2020 en 2021 hard doorgewerkt aan de bouw van drie woongebouwen en een woontoren op de NPD-strook. In het centrum van Overvecht, op de oude locatie van de Nederlandse Pakketdienst (NPD), komen een hoop mensen te wonen. De gemeente kocht de loodsen van de NPD en het voormalige Spectrumgebouw ruim twintig jaar geleden. Er waren al verschillende plannen voor het gebied, maar die gingen onder meer vanwege de economische crisis niet door. In 2017 werden de huidige plannen goedgekeurd. In de drie gebouwen van DeBuurt zijn 343 appartementen en in de woontoren zitten 630 studentenwoningen. De gebouwen in DeBuurt hebben elk een groene binnentuin en in de ‘Superplint’, in het middelste gebouw, is plek voor allerlei verschillende activiteiten. Er zijn werkplekken voor mensen uit de buurt, maar er zitten ook zorginstellingen zoals een tandartsenpraktijk, een sportschool voor vrouwen, senioren en kinderen met een beperking, een koffiecorner en een centrale hal voor uiteenlopende activiteiten. DeBuurt werd in december opgeleverd en moet een smeltkroes worden van bewoners en ondernemers van alle leeftijden en allerlei verschillende culturen. De drie gebouwen heten dan ook Bario, Papiaments voor buurt, Birim, Turks voor eenheid en Blend, dat staat voor het ‘mengen’ van de mensen die samen DeBuurt vormen.
11
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
Busbaan Dichterswijk
Na een jaar van werkzaamheden aan de weg, kon begin oktober de nieuwe busbaan Dichterswijk officieel geopend worden. De bussen kunnen sinds de opening van de busbaan over het hele traject tussen het stadscentrum en Leidsche Rijn in één keer doorrijden, zonder last te hebben van files en rode verkeerslichten. Zowel bussen als auto’s rijden met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. De busbaan Dichterswijk is een belangrijke schakel in het ov-netwerk tussen Utrecht Centraal en station Vleuten. De route verbindt, naast de twee stations, ook een kantorenpark en drie grote winkelcentra met elkaar. Behalve de nieuwe busbaan zijn ook fiets- en voetpaden aangelegd, liggen er nieuwe kruisingen op de route en is er een nieuwe berm met 120 bomen aangeplant. Onder de Nelson Mandelabrug is ook een nieuw fietspad gekomen. a
Malieblad
Ook aan het verbeteren van het Malieblad is hard gewerkt. Het definitieve plan voor de kruising tussen de zuidpunt van de Maliebaan en de Maliesingel werd in april 2020 gepresteerd. Sindsdien heeft zo’n 2.000 vierkante meter asfalt plaatsgemaakt voor groen dat in de vorm van een druppel is gelegd. Het ontwerp is gebaseerd op de oorspronkelijke ontwerpen van Jan David Zocher, waarmee het Malieblad moet aansluiten op het naastgelegen Park Lepelenburg. Het Malieblad is verder een belangrijke schakel in de fietsroute over de singel en de Herenroute, de fietsroute tussen de binnenstad en de Maliebaan. Er is na de werkzaamheden dan ook meer ruimte ontstaan voor fietsers en voetgangers.
HET JAAR VAN OPROER
Afgebrande horecazaak herrijst uit de as in Overvecht
N A V R A HET JA
Tekst en fotografie: Bas van Setten
Mark Strooker van de Utrechtse brouwerij Oproer werd in de avond van 11 januari gebeld door een vriendin. Er zou iets aan de hand zijn bij het monumentale CAB-gebouw, de plek waar hij samen met Bart-Jan Hoeijmakers een biercafé runt. “Ik ben er direct naartoe gegaan, zag dat er een enorme brandweermacht was uitgerukt en dat het gebouw in brand stond.” Het leek er even op dat de schade voor Oproer zou meevallen omdat het vuur voornamelijk aan de andere kant van het pand woedde, maar die hoop vervloog al snel. Laura, Mark en Bart-Jan
S
trooker heeft in 2012 Brouwerij Rooie Dop opgericht en Hoeijmakers startte een jaar later RUIG Brouwerij. Ze kenden elkaar uit het ‘Utrechtse wereldje’ en beiden waren toentertijd, op een moment dat vrijwel niemand er nog van gehoord had, bezig om India Pale Ale (IPA) te maken. “Op een gegeven moment werd IPA heel populair en het ging daarom goed met de brouwerijen”, zegt Strooker. “Daarnaast droomden we er allebei van om een eigen café te openen die midden in de samenleving zou staan. Het moest niet alleen een zaak worden waar mensen ons bier konden ervaren, maar ook een plek waar eten werd geserveerd en waar we iets konden betekenen voor de wijk. Het idee was een beetje gebaseerd op de brewpubs die je met name aan de westkant van de Verenigde Staten vindt.” In januari 2016 ging de droom van Strooker en Hoeijmakers in vervulling. Ze openden hun eigen biercafé in het monumentale CAB-gebouw en gingen door onder de naam ‘Oproer’. Er werd naast bier uit eigen huis ook veganistisch eten geserveerd en dat sloeg aan. “Het werd niet alleen steeds drukker in het café, maar er was op een gegeven moment ook zoveel vraag naar ons bier dat we moesten opschalen. In 2017 hebben we daarom een nieuwe installatie gekocht, waardoor we onze capaciteit hebben vertwaalfvoudigd. Die installatie staat nog steeds aan de Westkanaaldijk”, vertelt Strooker.
Het ging beide brouwers voor de wind, totdat in 2020 Nederland in de ban raakte van corona en alle beperkende maatregelen. Veel sectoren, waaronder de horeca, werden hard geraakt. Daarnaast kwam daar tot overmaat van ramp begin 2021 ook nog de brand bij. “Ik weet nog precies hoe die avond verliep”, zegt Strooker. “Nadat ik het telefoontje had ontvangen en naar het CAB-gebouw ben gegaan, heb ik uren buiten in de regen en kou moeten wachten. Ondertussen was het hele terrein volgelopen met een enorme brandweermacht, er waren tenten opgezet en de politie had de omliggende wegen afgesloten. Voor zover ik toen kon inschatten leek het erop dat de brand vooral aan de kant van dB’s woedde, waardoor ik nog een beetje hoop had.” Die hoop vervloog echter snel toen Strooker van de brandweer hoorde dat ze het vuur gecontroleerd wilden laten uitbranden. Daarnaast zag hij ook dat er uit de afvoerkanalen van de keuken van Oproer dikke rookwolken kwamen. “Toen dacht ik al dat het niet goed was.” Dat gevoel werd bevestigd toen even later de roldeur aan de zijde van Oproer werd geopend. “Er kwam toen zo’n enorme rookwolk naar buiten, waardoor ik wist dat het einde verhaal was. En dat bleek uiteindelijk ook zo te zijn.” Op 13 januari, twee dagen na de brand, mochten Strooker en Hoeijmakers het pand betreden. “Alles was bedekt met een hele
dikke zwarte laag as. De brand was weliswaar aan de kant van dB’s, maar omdat de wind onze richting op stond, is de rook via het plafond bij het café uitgekomen. Het heeft helemaal volgestaan en alles zat onder. Zelfs de koelkasten die dicht waren, waren vanbinnen helemaal zwart. Daarnaast hing er een hele smerige geur die vanwege de giftige rook ook nog eens prikte in de keel en neus. Voordat ik naar binnen ging hoopte ik nog een aantal spullen mee te kunnen nemen, maar alles bleek nagenoeg verwoest. De spullen die nog wel enigszins bruikbaar waren hebben we weggegeven.” Daarna begon het verzekeringswerk, maar dit liep allesbehalve soepel. Strooker en Hoeijmakers houden naar eigen zeggen niet graag hun handje op en besloten een oproep te plaatsen. “We vroegen mensen een bestelling te plaatsen in onze webshop of een klein bedrag te doneren. Direct daarna ging de server plat. We hebben destijds in korte tijd zo’n 20.000 euro aan donaties opgehaald. Dit waren allemaal kleine bedragen, wat betekent dat heel veel mensen iets hebben gegeven. Eén daarvan was een klasgenootje van mijn zoontje die vijf euro had gedoneerd”, aldus Strooker. Oproer was voor de brand al op zoek naar een nieuwe plek voor het biercafé. Rondom het CAB-gebouw worden namelijk woningen gebouwd en de ondernemers wisten dan ook dat er op een gegeven moment een einde aan
zou komen. Toevallig hadden Strooker en Hoeijmakers in november 2020, twee maanden voor de brand, al een kijkje genomen op de begane grond van studentenflat The Fizz in Overvecht. En dit is dan ook de plek waar zij een nieuw biercafé gaan openen. “Gezien het succes van de eerdere oproep leek een crowdfunding ons de beste manier om het geld hiervoor op te halen. Daarnaast betrek je anderen dan ook bij je plan, waardoor je die kennis kan gebruiken over bijvoorbeeld de invulling van het café of evenementen die er eventueel georganiseerd kunnen worden.” Zoals werd verwacht was de crowdfunding een succes. In minder dan twee maanden werd 375.000 euro opgehaald en alle voorbereidingen zijn dan ook in volle gang. Ook heeft Laura Kuperus zich toegevoegd aan het team. Zij gaat straks als bedrijfsleider op de nieuwe plek aan het werk. “Er moet nog heel veel gebeuren voordat we onze nieuwe locatie kunnen openen”, zegt Strooker. “We troffen het pand casco aan en alles, van het water tot de elektriciteit, moet nog worden aangelegd. Daarnaast zijn er nu veel leveringsproblemen en ook zitten we weer in een lockdown. Het voelt een beetje als zwemmen tegen de stroom in, maar ik ga er vanuit dat we in maart 2022 kunnen openen.” a
In samenwerking met Thirty030
UTRECHT VERBINDT JONG & OUD
Nynke (28) in gesprek met Roland (63) over zijn verbinding met de binnenstad van Utrecht
Wat verbindt de oudste en de jongste bewoners van onze mooie stad? Nou, precies dat: die mooie stad! In deze reeks gaan een jongere en een oudere inwoner van steeds een andere Utrechtse wijk met elkaar in gesprek over het leven. Over vroeger, over nu en over later. Al wandelend of op een bankje in de zon praten ze over het leven, over Utrecht, over de wijk waar ze wonen en nog veel meer. Want de liefde voor Utrecht kent geen leeftijd: Utrecht verbindt jong en oud! Vandaag: Nynke (28) in gesprek met Roland (63) die opgroeide op het Vredenburg en begon als ijsmaker in hartje Utrecht: de Neude.
Roland, hoe lang heb je in de binnenstad gewoond? ‘Ik ben geboren in de binnenstad, aan de Oudegracht. Dat is het pand waar momenteel de kledingwinkel Coef Men gevestigd is. Mijn ouders hadden daar een Chinees restaurant. Daarna woonden we op het Vredenburg en later ben ik weer teruggekomen naar de stad en heb ik op verschillende plekken in Utrecht gewoond, waaronder op de Neude en op de Adriaen van Ostadelaan in Utrecht Oost.’ Heb je nog mooie herinneringen als kind in de binnenstad? ‘Het was altijd leuk, want mijn ouders hadden een restaurant en dan had je dus altijd lekker te eten. Vriendjes wilden ook graag bij je spelen, want die konden dan ook een hapje mee eten. Een ander vriendje had ouders met een groentezaak, daar kregen we dan altijd wat gezonds, zoals een peer of banaan. Onderweg naar de lagere school op het Domplein mocht ik met mijn broers en zussen 1 keer per week een ijsje halen in de binnenstad: destijds bij Tremonti op de Steenweg of bij Venezia op de Voorstraat.’ En na je jeugd in de binnenstad nog in de buurt van Utrecht blijven wonen? ‘Zeker. Vanaf mijn 7e verhuisden we naar Leusden, maar ik ben ook weer teruggekomen naar Utrecht. In de schoolvakanties hielp ik met ijsjes maken bij familie - die hadden IJssalon Venezia. Ik vond het te leuk en besloot op cursus te gaan in Amsterdam en na een paar jaar een eigen ijszaak in Amersfoort te openen. ik was toen nog geen 20! En paar jaar later ben ik in 1985 op de Neude begonnen met een ijssalon en daar heb ik boven de zaak gewoond, midden op de Neude.’ Wat vind jij nu het meest veranderd aan de binnenstad als je het vergelijkt met toen jij
hier woonde? ‘De stad is nu veel levendiger. Er zijn nu veel meer jongere mensen die uitgaan in de avond. Meer cafeetjes en diverse restaurants zijn er gekomen. Als je alleen al naar de Neude kijkt hoeveel fietsen daar geparkeerd staan, ongelooflijk! Er wonen nog meer mensen dan toen en al helemaal meer studenten dan vroeger.’ Wat is naast die levendigheid typisch de binnenstad volgens jou? ‘Je hoeft de auto niet te gebruiken. Alles is op loop- of fietsafstand. Utrecht hoef je gewoon niet uit, de stad heeft genoeg te bieden. De Oude tot Nieuwe gracht, het is zo mooi. Pak de fiets of ga een eindje lopen en laat je verrassen door de diversiteit die de stad te bieden heeft. De vele culturen brengen ook diversiteit in de restaurants, net zoals vroeger toen mijn ouders een Chinees restaurant hadden.’ Je woont nu buiten de stad, zou je nog terug willen naar de binnenstad? ‘Klopt. Waar ik nu woon is een stuk rustiger. Dat is wel fijn, want de drukte zoek ik nog elke dag op in Utrecht Oost, op de Adriaen van Ostadelaan, waar ik IJssalon Italia al meer dan 25 jaar heb en iedereen me ouchie noemt (typisch Utrechts begrip voor oud). Opnieuw wonen in de binnenstad.. misschien later weer als ik achter de geraniums zit, zodat ik nog naar de levendigheid op straat kan kijken, haha.’ Heel mooi! En kijkend naar de toekomst van Utrecht, mis je dan nog wat aan de binnenstad? ‘Dat is een hele goede vraag, daar moet ik even over denken. Ik zou het wel mooi vinden als de kleine ondernemers weer terugkomen. Dus bijvoorbeeld een groenteboer, een bakker, een echte slager, een mooie deli-
catessenwinkel. Veel grote bedrijven hebben de oude ambacht al opgeslokt.. daar moeten we wel een beetje voor oppassen.’ En welke meerwaarde geven zij dan aan de binnenstad volgens jou? ‘Het contact dat je met de kleine ondernemers hebt. Een groenteman die je vertelt: “probeer deze groente eens” of een delicatessenzaak die je meer over de kazen en noten vertelt. De echte aandacht en kennis. Tuurlijk zijn deze zaken vaak ook wat duurder, maar het product is 9 van de 10 keer ook een stuk beter. Hoe ziet de binnenstad er over 10 jaar uit volgens jou Roland? ‘Er wonen in de binnenstad nu veel meer mensen dan vroeger en dat zal alleen maar toenemen denk ik. Er is veel meer gezelligheid gekomen en dat zal hopelijk zo blijven. Er is niks mooiers dan de binnenstad, al helemaal wanneer deze nog klimaatvriendelijker is. Over 10 jaar denk ik wel dat de meeste voertuigen elektrisch of op waterstof zullen gaan rijden.
Haha niet?! Wat zou jij jongere inwoners van de binnenstad willen meegegeven? ‘Geniet van deze mooie stad, kijk om je heen. Zorg met elkaar voor een schone stad, dus laat geen rotzooi achter je. Deze periode tijdens de pandemie is zwaar, ook voor de jongeren. Ik hoop dat dit snel minder gevolgen zal hebben en ze weer goed van hartje Utrecht mogen genieten. Je hebt de stad ook zien veranderen, wat vind je de mooiste ontwikkeling? ‘De Neude is een mooie ontwikkeling op zichzelf. Vroeger stonden hier de auto’s geparkeerd, nu is het geheel autovrij. Voorheen kon je hier een kogel afschieten en dan raakte je nog niemand, haha! Maar kijk nu om je heen, hoeveel mensen hier genieten. Destijds alleen Cafe De Luifel en ‘t Neutje, maar nu heb je al die cafés bij elkaar met ruime en verwarmde terrassen.. jong en oud door elkaar, hoe mooi is dat?!’
Nu zie je ook al veel elektrische stepjes en van die hoverboarden toch? ‘Ja, maar daar zie ik mijzelf nog niet op staan hoor, ook al ben ik 38+.’ Utrecht verbindt jong & oud De interviewreeks ‘Utrecht verbindt jong & oud’ is een initiatief van Thirty030, de stadsambassadeurs van Utrecht. In deze reeks gaan steeds een jongere stadsambassadeur en een oudere inwoner van een wijk met elkaar in gesprek. Tom (van Thirty030) en Roosmary spraken elkaar met dank aan Oog voor Zuilen. Oog voor Zuilen bevindt zich in het Sweserengh-complex, en is onderdeel van van de stichting Oog voor Utrecht. Deze stichting zet zich in om eenzaamheid bij ouderen te voorkomen en te verlichten, door het organiseren van ontmoetingen.
13
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
HET JAAR VAN JASPER COENEN
HET JAAR
VAN
Tekst: Robert Oosterbroek
Jasper Coenen is oprichter en eigenaar van Elevation Events
Het jaar waarin bijna geen enkel festival doorging Duizenden blije gezichten, dansende menigtes, de beste artiesten; aan het begin van dit jaar waren veel mensen hoopvol voor de festivalzomer. Nadat het festivalseizoen in 2020 volledig afgelast was, dacht men dat het nieuwe jaar anders zou worden; The Summer of Love 2021. Het liep echter weer helemaal anders. Even konden bezoekers genieten van het ‘oude normaal’, maar de keuzes en versoepelingen van het kabinet aan het begin van de zomer bleken uiteindelijk te hoopvol. Jasper Coenen is eigenaar van het in Utrecht gevestigde Elevation Events en had vijftien festivals op de agenda staan. Er kwamen geen duizenden blije gezichten.
B
ekend van de concepten Soenda, Smeerboel, Ohm, Duikboot, Daisy, Paradijs van het Zuiden, De Leuke, 18hrs Festival, In het Zand, Soia Koningsdag & Fluff Disco Festival is Elevation Events een serieuze organisatie van festivals. Jasper vertelt: “Aan het begin van dit jaar dachten we dat het anders dan 2020 zou worden. We werkten toe naar die stip op de horizon die ons voorgeschoteld werd. De Fieldlab-experimenten hadden aangetoond dat we de evenementensector weer verantwoordelijk konden opstarten, samen met de vaccinatiecampagne die op gang kwam.” Laten we even teruggaan naar begin dit jaar. Nederland zat in een strenge lockdown. Er gold een avondklok en een hele hoop zaken waren verplicht dicht. Maar, zo was de gedachte, als er eenmaal genoeg mensen gevaccineerd zouden zijn, zou de samenleving weer open kunnen. Dat gebeurde ook. In juni gingen de versoepelingen in en vanaf eind juni konden grote festivals ook weer doorgang vinden. ‘Dansen met Janssen’ was het credo en vele jongeren namen het ervan. Jasper: “Er werden ineens rare keuzes gemaakt. Het dansen met Janssen bleek een verkeerde aanpak en de tijd tussen het testen en het bezoeken van een festival werd te ruim ge-
nomen. Het beleid van de overheid was de reden dat het festivalseizoen weer faalde.” Elevations Events had juist een mooi programma klaargezet. “We hadden onze festivals naar later in de zomer verplaatst. De Utrechtse festivals Soenda op 28 augustus en Smeerboel op 11 september. We hebben keihard gewerkt zodat we in totaal vijftien evenementen in tweeënhalve maand konden houden. In België en Duitsland gingen mensen de hele zomer naar festivals. Maar toen bleek het in Nederland niet meer te gaan vanwege de keuzes van het kabinet aan het begin van de zomer. Er werd weer een streep gezet door het seizoen.” Voor Jasper is het een hard gelag, maar zijn grootste zorgen lagen gedurende het jaar bij zijn team. “We hebben ons een slag in de rondte gewerkt, met veel enthousiasme en goede moed waren we bezig. En dan, een dag voordat we met de opbouw van een festival zouden beginnen, werd bekendgemaakt dat het toch niet door kon gaan. Voor het team is dat super demotiverend. We balanceerden de hele tijd tussen hoop en slecht nieuws, en we kregen steeds weer de deksel op onze neus.” Uiteindelijk kon één festival van Elevation Events doorgaan. Jasper: “We heb keihard gewerkt, met heel veel passie. We krijgen normaal altijd
nog meer energie terug als we al die blije mensen op onze festivals zien, dan kunnen we blijven doorgaan.” Unmute Us Toch waren er twee grote gebeurtenissen afgelopen jaar waar wel vele duizenden mensen bij aanwezig waren. Jasper Coenen was een van de drijvende krachten achter Unmute Us. Deze grootschalige protestmarsen in verschillende steden in Nederland vroegen aandacht voor de zwaar getroffen festivalbranche en dienden als uitlaatklep voor tienduizenden festivalliefhebbers. Er kwamen twee optochten in Utrecht, die veel bezoekers naar de stad trokken. Jasper: “De reden van Unmute Us – het beleid van de overheid - was plat gezegd zwaar klote, maar het gaf zoveel energie en het was echt vet dat zoveel mensen van zich lieten horen. Eindelijk konden we weer iets organiseren dat doorging. Zoveel mensen lieten van zich horen. Festivalbezoekers zijn normaal als belangengroep niet verenigd, maar tijdens Unmute Us konden ze laten zien hoe belangrijk het voor hun is.” Toch mochten de demonstraties niet baten. Het signaal was afgegeven, maar er kwamen geen festivals meer. Het bedrijf van Jasper is gelukkig nog ge-
zond, voordat de coronacrisis toesloeg heeft Elevation Events wat vlees op de botten gekweekt. En er zijn natuurlijk nog de steunmaatregelen van de overheid. Jasper: “Maar we hebben natuurlijk ook heel veel tijd en geld verloren. Dit kan niet eeuwig zo doorgaan. Daarbij probeer ik ook altijd oog te houden voor onze leveranciers en zelfstandigen waarmee we samenwerken. De afgelopen anderhalf jaar is er ook kennis vetrokken uit de sector, of zagen leveranciers zich genoodzaakt om in andere bedrijfstakken te gaan werken. Dat krijg je niet zomaar meer terug. Ondertussen zijn ze bij Elevation Events alweer aan het werk voor volgend jaar. Jasper: “Die stip die we op de horizon hadden is nu even verdwenen, het perspectief lijkt nu verder weg dan begin dit jaar. Maar we blijven positief. We hopen vooral dat de overheid ook wat meer vertrouwen in de sector steekt, en goed kijkt naar de resultaten van de Fieldlab-evenementen. Wij willen vooral zo snel mogelijk weer bezoekers kunnen ontvangen, al die blije gezichten zien.” a
Advertentie
UTRECHT DEMENTIEVRIENDELIJKE GEMEENTE DORIEN RAYMAKERS – VOORZITTER ALZHEIMER NEDERLAND GEMEENTE UTRECHT (ANGU)
ALZHEIMERCAFÉS UTRECHT OOST Odensehuis Andante Oudwijkerdwarsstraat 148 dinsdag 11 januari > inloop vanaf 19.15 uur ONDERWERP veranderende relaties GASTSPREKER Harry Veenhoven
EEN STUKJE DEMENTIEVRIENDELIJKER December, een maand waarin we even tijd voor bezinning kunnen maken. Terugkijkend hebben we in Utrecht stapjes gezet om dichterbij een dementievriendelijke samenleving te komen. Het is fantastisch dat al onze vrijwilligers zich ook dit tweede Coronajaar weer enorm hebben ingezet. We hebben nieuwe Alzheimercafés geopend en regelmatig bezoekers kunnen ontvangen in de Cafés. Het is klaarblijkelijk waardevol om voor mensen met dementie en hun mantelzorgers iets te mogen betekenen. Samen met studenten van de Hogeschool Utrecht ontwikkelden we de mozaïekbank in het Griftpark en het dementielied. Beide ontsproten uit aandacht voor mensen met dementie. Hoe fijn is het om met jonge mensen samen te werken! We startten in november samenwerking met Resto vanHarte de Kookstudio, voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. De eerste kookavond was zéér succesvol. We hopen er in het nieuwe jaar maandelijks een mooie avond van te gaan maken.
Ook in 2022 hopen we vooruitgang te boeken door wijk voor wijk bewustwording van dementie te creëren onder de bewoners en onze directe omgeving. Een dementievriendelijke samenleving gaat lukken als we het gezamenlijk oppakken en uitvoeren! Misschien dat we er in deze kersttijd eens over kunnen nadenken wat voor ons het begrip ‘dementievriendelijk’ inhoudt. We wensen u hele fijne kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar
Gezocht
Kunst en creatieve uitingen door mensen met dementie
Kunst maken kan een positieve bijdrage leveren aan het leven van mensen met dementie. Met een rondreizende tentoonstelling in 2022 willen we aandacht besteden aan de prachtige dingen die gecreëerd worden, maar ook vertellen wat het maken van kunst voor mensen met deze ziekte betekent. Het mag van alles zijn: schilderijen, aquarellen, tekeningen, foto’s, beelden, borduurwerk, bijzonder knutselwerk enz. Bent of kent u iemand die interesse heeft aan deze reizende tentoonstelling mee te werken? Neem dan contact op met Marianne Gloudi van Alzheimer Nederland Gemeente Utrecht: 06 25043088 of een e-mail sturen naar: m.gloudi@alzheimervrijwilligers.nl of info@inloophuisandante.nl
ZUILEN Stichting Zorgtrecht Prinses Irenelaan 14 maandag 31 januari > inloop vanaf 19.15 uur ONDERWERP thuisactiviteiten voor mensen met dementie GASTSPREKER Jacqueline Sturkenboom LEIDSCHE RIJN De ingelanden Louis Armstronglaan 800 donderdag 10 februari INFO Tijd, onderwerp en gastspreker kunt u binnenkort vinden op website en facebook van Alzheimer Nederland Gemeente Utrecht BINNENSTAD UTRECHT Bartholomeus Gasthuis Lange Smeestraat 40 woensdag 16 februari > inloop vanaf 19.15 uur ONDERWERP omgaan met dementie. GASTSPREKER Vincent Eijbergen, casemanager JUNGHEIMER CAFÉ King Arthurgroep Utrecht Jan van Galen straat 6 Speciaal voor mensen met Jongdementie (onder de 65 jaar) vrijdag 21 januari > inloop vanaf 19.15 uur Eerste officiële café. Graag vooraf aanmelden wegens grote belangstelling. INFO Door de doelgroep zelf aangedragen onderwerpen. Met gastsprekers die gespecialiseerd zijn op het betreffende onderwerp. Meer info binnenkort op de website van ANGU en op de facebookpagina van Jungheimer Café Utrecht Actuele informatie over de Alzheimer Cafés: alzheimer-nederland.nl/ regios/gemeente-utrecht #alzheimer-cafes
facebook.com/Alzheimer Nederland.GemeenteUtrecht
Advertentie
EEN TERUGBLIK
21 september vierde ANGU Wereld Alzheimer Dag en werd ook het startschot gegeven voor het meerjarenproject Utrecht Dementievriendelijke Gemeente. Om 14.00 uur druppelden zo’n 85 genodigden en belangstellenden de speeltuin van het Griftpark binnen, voor de onthulling van een heel speciaal bankje. Drankjes en hapjes stonden klaar voor de feestelijke middag en de zon scheen volop. Een kleine bezoeker van de speeltuin probeerde alvast stiekem onder het gele doek te kijken…Er was een vergeet-mij-niet-pad voor deze dag aangelegd door Gerjanne van Gink. Het geheel zag er feestelijk uit met de banner, de slingers en ballonnen.
DE ONVERGETELIJKE KOOKCLUB In november startte de eerste Onvergetelijke Kookclub in Utrecht. Hier kunnen mensen met dementie én hun naaste zelf aan de slag om onder begeleiding van een kok een heerlijk driegangendiner te bereiden en vervolgens samen te eten. Plezier, een gezellig avondje uit en het ontmoeten van lotgenoten staan centraal. Louise was de allereerste bezoekster bij de kookclub in Utrecht. Toen ze bij haar dochter in de auto naar huis zat zei ze “Wat een geweldige avond, hier waren allemaal mensen die begrijpen wat het is om de Ziekte van Alzheimer te hebben”.
AANMELDEN? Mensen met dementie en hun mantelzorger nodigen we uit zich aan te melden voor een onvergetelijke avond voor €7,50 per persoon per avond. Dit is inclusief welkomstdrankje, driegangendiner en koffie of thee na afloop. Stuur een email om je aan te melden naar kookclub.Utrecht@alzheimervrijwilligers.nl.
Samen met andere vrijwilligers en met studenten van de Hogeschool Utrecht worden mooie plannen bedacht en uitgevoerd. Soms groots, maar vaak ook klein. Je kunt zelf aangeven wat je zou willen doen en hoeveel tijd je erin wilt steken. Alle beetjes helpen.
naar HULP & ADVIES
Help je mee? Meld je aan bij: gemeente-utrecht@alzheimervrijwilligers.nl
NIET-PLUIS-GEVOEL?
NAAR DE HUISARTS
DIAGNOSE of doorverwijzing naar Specialist Ouderengeneeskunde/geriater voor diagnose
DIAGNOSE DEMENTIE?
casemanager
wijkverpleegkundige
buurtteam
advies
vinden v/d weg
persoonlijke
in zorg & welzijn
verzorging
regelen & coördine-
medicijnen uitgeven
van zorg en
ren van zorg
en toedienen
ondersteuning
indiceren
uit Wmo
begeleiding, ook aan mantelzorger
Later in het najaar reed de gezellige buurtcaravan door Noordoost om belangstellenden te vertellen over het project Utrecht Dementievriendelijke Gemeente en verspreidde ANGU onder mensen met dementie een Utrechts geheugenspel dat speciaal voor hen is gemaakt. We kijken met plezier terug op een najaar met geslaagde activiteiten en zo zijn we weer een stap dichterbij een dementievriendelijke gemeente!
ANGU wil dat mensen met dementie zo lang en zo goed mogelijk mee kunnen blijven doen in onze gemeente. Meedoen met leuke activiteiten, clubs en verenigingen, maar ook met de gewone dagelijkse dingen zoals boodschappen doen.
IN GROTE STAPPEN
bieden van
Ontroerend was het speciaal voor deze gelegenheid geschreven lied met de tekst Vergeet mij niet, waarvan u de tekst op de website van ANGU kunt lezen. Het werd met verve gezongen door de tekstschrijfsters, Justine Meijer en Monique Bleeck.
Vrijwilligers gevraagd
Iedere 4e woensdag van de maand Resto VanHarte Buurtcentrum Bij de Buren Eerste Oosterparklaan 76 3544 AK Utrecht
emotionele
Wethouder Maarten van Ooijen onthulde samen met twee bezoekers van het Odensehuis Andante het bankje. In zijn toespraak benadrukte hij het belang van elkaar echt ontmoeten in de stad, samen praten over wat je bezighoudt, aandacht geven aan elkaar. Hij sprak dan ook de hoop uit dat het bankje tot vele mooie ontmoetingen zou uitnodigen.
Advertentie
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
Fotografisch jaaroverzicht
17 Tekst & fotografie: Robert Oosterbroek & Bas van Setten
2021
DUIC maakt graag vele en uitgebreide fotoseries. Via de website, Instagram en de krant laten we zo ook veel zien. Dat kunnen grote nieuwsgebeurtenissen zijn, maar ook gewoon mooie beelden van Utrecht. Hier een kleine greep uit het jaar 2021.
11 januari Het was een flink drama voor alle ondernemers en gebruikers van het CAB-gebouw. Een zeer grote brand legde een groot gedeelte van het gemeentelijk monument in de as.
11 februari Vanwege een aantal extreem koude dagen kon er in Utrecht op meerdere plekken geschaatst worden. Onder meer in het Máximapark, op de Oude- en Nieuwegracht, bij de Munt en het Wilhelminapark gingen mensen het ijs op.
6 januari De eerste prikken tegen het coronavirus werden in januari gezet en verpleegkundige Joy-Ann Duursma was de allereerste in onze stad. Onder het toeziend oog van de verzamelde pers kreeg zij in het UMC Utrecht de vaccinaties toegediend.
23 januari Om de verspreiding van het coronavirus te bestrijden besloot het kabinet in januari een avondklok in te voeren. Om een boete te ontlopen moesten sommige Utrechters zich in die periode haasten om op tijd thuis te zijn.
16 maart Tram 22, beter bekend als de Uithoflijn, ontspoorde nadat het voertuig in botsing kwam met een bestelbus van supermarktketen Jumbo. Na onderzoek bleek dat de 23-jarige bezorger door rood reed. Er vielen geen gewonden.
Advertentie
VERKOOP IS GESTART De Sluismeester vormt hét sluitstuk van Sluiseiland. Hier woon je op een unieke locatie in een parkachtig herenhuis met een geheel eigen architectuur. Omringd door water, bomen en bloeiende grasvelden. Én met uitzicht op de sluis en het historische centrum van Vianen. De herenhuizen van fase 4 worden ontwikkeld aan beide zijden van de voormalige sluiswachterswoning. De Sluismeester dankt zijn naam dan ook
Optimaal genieten van het eilandgevoel
aan deze mooie locatie. Kijk voor meer informatie op www.sluiseiland-vianen.nl en schrijf voor 10 januari 12.00 uur in op de woning van je voorkeur.
Tel. 0347-371324 info@vanderwerfmakelaars.nl
sluiseiland-vianen.nl
Tel. 030-3079020 nieuwbouw@dekoningwonen.nl
De Ko n i n g m a ke l a a r s Woondromen waarmaken
Vlot, veilig en voordelig: Online Event 2
ari 202 t/m 15 janu
Online +
Topkwaliteit keuken incl. 7 wereldtop-apparaten van . Boordevol noviteiten met kook- en bakfaciliteiten van een echte profkok. Kookplaat met geïntegreerde afzuiger, rkblad e combi-oven, stoomoven en w c Qualite .750,21 ten en n ra é ! a é p kokendwaterkraan. Extreem rs g p e a st: eld Incl. 7 je win er dan Tel uit rdelig o o grote koelkast. v el 60%
Met beeldbellen brengen wij uw thuis. Maak een afspraak (zie ond
Hippe Retro-gezinsbadkamer
keuken
Wijziging in maten en samenstelling apparatuur is mogelijk. U mag reserveren voor latere levering. Geen aanbetaling.
+
+
A+AA
+
+
A
+
A
+
Met 20 jaar garantie op scharnierwerk.
+
A+
p a r a t e n! keuken is I NCLUSI EF al het comfor t en de luxe van deze 7 ap
Koeltoren adv.prijs 1430,-
Vaatwasser A+AA Boiler en 3-in-1 kraan Met Airdry droogkokend, koud en warm water. systeem. Adv.prijs 780,- Veilig en snel. Adv.prijs 1030,-
line
Draadloos telefoon Inductiekookplaat met geïntegreerde afzuiger 80 cm, laadstation adv.prijs 150,adv.prijs 3799,-
TREND
Inductie met afzuiging
PAUL ROESCHER
Combi-oven / magnetron Hetelucht stoomoven Volledig tiptoets, Volledig tiptoets, adv.prijs 1500,adv.prijs 1470,-
ACTIE
TAFEL-ACTIE
Tafel 180x90cm incl. 4 designstoelen
A++
Toppunt in kookbeleving. Inclusief: • slider-bediening • extra krachtige zones • naar keuze uit Elders 2749,-! ijs! rsPr udejaa te breiden met ende O Vlamm afvoer of recirculatieset.
1295,-
l 1890,-! Normaa rsPrijs! udejaa ende O
Vlamm
Richmond 900 inductie Inclusief gietijzeren pan. Naar keuze ook leverbaar in gasuitvoering.
Elders
2999,-
1749,nde
e Vlamm Zijdewit keuken Colorado Incl. gaskookplaat, A+-klasse koeler en designschouw.
rijs!
arsP Oudeja
A/A
,- nu Van 3650 dejaarsPrijs! u ende O
Vlamm
2275,-
Incl. fornuis pluspakket t.w.v. €159,-
999,-
Kookworkshop t.w.v. 70,- van onze huiskok, voor de door u uitgezochte apparaten.
Complete badkamer zoals afgebeeld: • vrijstaand bad naar keuze in 3 modellen • kranen naar keuze in 6 kleuren • randloos wandcloset met softclosing incl. reservoir • badmeubel in 10 kleuren
Flamestone vloertegel Deze prachtige topkwaliteit straalt pure luxe uit. De serie Flamestone kenmerkt zich door de prachtige aders en enorme diversiteit binnen het assortiment. De Flamestone 60x120 tegel is erg in trek en heeft een zeer scherpe prijs. In de kleuren Graphito, Cement en Light grey.
Woonvloer Toilet Starck Me Randloos DEMO Keramisch parket Compleet, incl. auto cleaningsysteem. 25x100cm. Luxe Italiaans fabrikaat l 1053,- Prijs! Normaa rs met voelbare Oudejaa mende ,! am 51 Vl ijs n Pr structuur. Va rs udejaa
695,-
ende O
Vlamm
25,-
p/m2
25x100 cm
Deze
+
9250,-
Vla
p/m2
Duravit toilet
Van 56,- dejaarsPrijs! u ende O Vlamm
29,50
p/m2 60x120 cm
Tot w
klanten vertellen 80% van de klanten beveelt Paul Roescher aan!
Advertentie
Utrecht in woord en beeld 21 DUIC brengt eind januari een bijzonder koffietafelboek uit; DUIC in 2021. Het boek is een spectaculair overzicht van het jaar 2021 in Utrecht. Als lokaal nieuwsmedium is DUIC 365 dagen per jaar bezig met alles wat er speelt in en om de stad. Volgens de redactie tijd om deze content te bundelen in een jaaroverzicht. Het boek is op dit moment in de maak en zal eind januari beschikbaar zijn. Het staat vol met de meest bijzondere verhalen, spectaculaire nieuwsberichten en prachtige fotoreportages. Een must-have voor alle inwoners van Utrecht!
Boek reserveren Het boek DUIC in 2021 is vanaf eind januari te koop voor €24,95 bij duicshop.nl en diverse boekhandels. Vast een exemplaar reserveren?
Prijs
*
€24,95 den
*gratis verzon
verkoop! + +
Scan de QR-code om het boek te bestellen via duicshop.nl
Paul Roescher Lager in prijs dan waar ook!
Al onze adviseurs zijn uitgerust met tablets om u via beeldbellen rond te leiden door onze showroom!
nieuwe keuken of badkamer virtueel bij u der) en u wordt gebeld: vanuit uw huis heeft u dan contact met onze top-adviseur. PVC Visgraat vloer
vloer
sPrijs!
udejaar
de O ammen
3995,-
Op onze parkeerplaats in Rijssen staat een veilige drivethrough showroom.
,! Geen 80 arsPrijs Oudeja e d n e Vlamm
Tot 160 cm breed.
schuifdeur
Wegens de overheidsmaatregelen kunt u niet naar onze megastores. Bij Paul Roescher zijn we Slijtvast, voor zeer p/m2 uitstekend uitgerust voor online intensief gebruik! betrouwbaar en veilig kopen. Uitermate geschikt voor vloerMet beeldbellen tonen wij uw verwarming. nieuwe keuken of badkamer virtueel bij u thuis. Zo kunt u door met uw ver)bouwplannen!
49,95
In samenwerking met leveranciers hebben we weer superscherpe oudejaarsacties voor u. Profiteer t/m 15 januari!
Hoe werkt het? 1. Plan zelf uw afspraak via onze afsprakenplanner op onze website: www.paulroescher.nl/ afsprakenplanner of scan de QR-code of bel 0548-540340. 2. U krijgt een tijdblok Onze specialist maakt contact met u en samen kunt u virtueel door de winkel.
•
B A D
•
V L O E R
• H A A R D
= 16.240,Alles bijelkaar
Grootschalig Online Event
Keuken incl. 7 apparaten js!
jaarsPri
e Oude
1497,-
end Vlamm
v.a.
5,al 749
Norma
K E U K E N
Schuifdeursysteem
Incl. egaliseren + leggen + materiaal
badkamer
PAUL ROESCHER
Badkamer 4438,- -/- 10% 30 m2 PVC 1577,- -/- 5% Schuifdeursysteem 1665,- -/- 10%
9250,-
3995,1498,1497,-
Wij danken u voor uw klandizie en het in ons gestelde vertrouwen in het achterliggende, bewogen jaar. Directie en personeel wensen u goede Kerstdagen en een voorspoedig en gezond 2022.
In Rijssen en Apeldoorn vindt u het Roescher TotaalConcept: 17.500 m2 woonplezier!
ling! anbeta e! Geen a garanti e-prijs Laagst
PAUL ROESCHER K E U K E N
•
B A D
Zon/feest dagen gesloten. COMBI-VOORDEEL
•
V L O E R
•
H A A R D
IS NIET VAN TOEPASSING OP TRENDLINE-ASSORTIMENT
Met Megastores in: Rijssen: (7463 PH) Plaagslagen 2, (0548) 540 340 Apeldoorn: (7317 AN) Vlijtseweg 196, (055) 360 1747
Advertentie
20
NR. 153 | 24 DECEMBER 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
18 maart Na de Tweede Kamerverkiezingen werden alle Utrechtse stembiljetten naar de Jaarbeurs gebracht, waar honderden vrijwilligers uren bezig waren om de stemmen te tellen.
14 april In vijf Utrechtse cafés was vier dagen lang alles weer even het oude. De horecazaken mochten na maanden weer open in het kader van een Fieldlabexperiment. Tienduizenden mensen probeerden een plek te reserveren in De Beurs, Hofman, Ubica, VinVin en ’t Oude Pierement.
14 mei Vanwege oplopende spanningen tussen Israël en Palestina werd een pro-Palestinademonstratie georganiseerd op het Jaarbeursplein. Al snel werd het te druk en op een gegeven moment greep de ME in. De demonstranten trokken naar het Moskeeplein, waar zij uiteindelijk werden ingesloten
23 mei Het was een indrukwekkend gezicht: honderden fans verzamelden zich op een zondagochtend met vuurwerk, fakkels en rookpotten bij Stadion Galgenwaard om de spelers van FC Utrecht uit te zwaaien. De ploeg speelde die dag de finale van de play offs voor Europees voetbal tegen Feyenoord. 12 juni Op het Utrecht Science Park werd tijdens de internationale Pride Month een 570 meter lange regenboog aangelegd. Het regenboogfietspad tussen tramhalte Padualaan en de kruising met de Bolognalaan was een initiatief van de 22-jarige student Elias van Mourik.
21
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
Fotografisch jaaroverzicht
2021
13 augustus Al jaren was het een heet hangijzer in de buurt, de tweehonderd hennen en hanen in het Julianapark. Sommige bewoners vonden het wel gezellig, maar de hanen waren met zo veel dat het de nachtrust van anderen nogal kon verstoren. Daarom werd besloten om veel van de gevleugelde dieren te vangen.
11 september Ruim tienduizend mensen liepen mee met de tweede editie van de Unmute Us-protestmars. Met de rijdende demonstratie lieten festivalorganisatoren, leveranciers, artiesten, evenementenlocaties, sympathisanten en vele anderen hun gevoelens van onbegrip zien over het kabinetsbesluit rondom de evenementensector.
27 september Restaurant Waku Waku aan het Vredenburg werd het symbool van protest tegen de coronapas. Het restaurant weigerde QR-codes van gasten te controleren en daardoor besloot burgemeester Sharon Dijksma om het restaurant te sluiten. De eigenaren weigerden echter mee te werken, waarna grote groepen sympathisanten hun steun betuigden.
15 november Ook dit jaar verschenen er weer een aantal fraaie muurschilderingen in Utrecht, waaronder deze nabij de Strosteeg. Op de creatie van De Strakke Hand siert natuurkundige Caroline Bleeker.
28 november Vanwege nog onbekende oorzaak raakte een stadsbus van de weg en reed het voertuig het talud op nabij de Gele Brug in Utrecht. Vier mensen raakten hierbij gewond. a
Advertenties
Advertenties
Advertenties
In Utrecht hoeft niemand op straat te slapen. Help jij mee als groepsbegeleider?
Scan de QR-code en bekijk al onze betaalde banen in de maatschappelijke opvang.
Inzameling kerstbomen Utrecht 2022 Van 3 tot en met 30 januari 2022 kunt u de kerstboom zelf naar een kerstboom inzamelpunt in de wijk brengen. U kunt de kerstboom op inzameldagen ook aan huis laten ophalen. We verwerken de ingezamelde kerstbomen tot compost!
Utrecht verbindt jong & oud OVER TWEE WEKEN IN DUIC GISELLE IN GESPREK MET WIL & ALY
Zelf wegbrengen naar een kerstboom inzamelpunt We halen de bomen vanaf 3 tot en met 30 januari 6 keer in de week van deze punten op. U hoeft de boom niet voor een bepaald tijdstip neer te zetten. U herkent de punten aan opvallende spandoeken met de tekst ‘Kerstboom inzamelpunt’. Wilt u weten waar bij u in de wijk een kerstboom inzamelpunt komt? Kijk op www.utrecht.nl/kerstboom. Kerstboom aan de straat zetten op speciale inzameldagen Van 10 tot en met 21 januari 2022 halen wij uw kerstboom ook op inzameldagen op. Op deze dagen halen wij de kerstbomen apart van het andere afval op. Zet uw kerstboom op de inzameldag vóór 8.00 uur 's ochtends buiten. Dit kan op de normale aanbiedplek van uw afval. U vindt uw kerstboom inzameldagen via www.mijnafvalwijzer.nl of via de gratis Afvalwijzer-app. Ander ophaalrooster groente-, fruit-, en tuinafval in Utrecht We halen in januari in sommige buurten eenmalig geen groente-, fruit-, en tuinafval op. Dit is nodig, omdat we in deze weken de kerstbomen huis-aan-huis ophalen. Wanneer halen we geen groente-, fruit-, en tuinafval in sommige buurten op? – 10 tot en met 14 januari – 17 tot en met 21 januari Op www.mijnafvalwijzer.nl of via de Afvalwijzer-app ziet u wanneer we bij u groente-, fruit-, en tuinafval ophalen. U kunt ook bellen naar de gemeente via telefoonnummer 14 030.
25
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
Straatnamen Waar komt de naam Neude vandaan?
“H
et Utrechtse plein Neude dankt zijn nationale roem waarschijnlijk vooral aan het Monopoly-spel”, schreef taalpublicist Riemer Reinsma in 1999 in het tijdschrift Onze Taal. Maar menig Utrechter zal daar wel anders over denken. Terrassen, markten en festivals; de Neude in het Utrechtse centrum is een plek waar het bruist en leeft. In de loop der jaren heeft het plein tal van functies gehad. Maar de naam ‘Neude’, die is altijd in gebruik gebleven. Hoe komt de Neude eigenlijk aan die naam? En waarom zeggen sommige mensen ‘de Neude’ en andere mensen ‘het Neude’? Gaan we terug in de tijd, dan zie je dat de spelling van de naam steeds verandert. In de zestiende eeuw werd er vaak gesproken over de Nue, Nuede of gewoon Neude. Eerder, rond de vijftiende eeuw, had men het over de Noey. Een nog oudere spelling zou Noide zijn. De oudste spelling van ‘Neude’ komt waarschijnlijk uit 855 en niet uit Utrecht, maar uit de omgeving van Rhenen. Daar wordt gesproken over ‘Hnodi’, wat volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal ‘moeras’ betekent. Op de plaats waar nu de Neude is gelegen, vond je lang geleden waarschijnlijk een drassig,
moerasachtig land. Dit drassige stuk land bleek gunstig te liggen op de handelsroute tussen het oosten en westen van Nederland en dicht bij de waterwegen van de Oudegracht. Het zou daarom uitgroeien tot een plein met verharde straten, waar markten en belangrijke gebeurtenissen plaatsvonden. Door de tijd heen heeft het plein dan ook vele functies gehad. Zo werden in de middeleeuwen executies voor de ogen van het publiek uitgevoerd. Men verzamelde de lichamen van slachtoffers van veldslagen op het plein en er werden belangrijke politieke toespraken gehouden. Vandaag de dag horen we veelal dezelfde discussie. Is het nou het of de Neude? Laura van Eerten, gitariste in de Utrechtse band The Mrs én taalkundige bij het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, zocht het speciaal voor DUIC eerder al voor eens en voor altijd uit. “Het klinkt logischer om ‘het’ te gebruiken, maar het is ‘de’, want Neude is een vrouwelijk woord, ‘het’ is onzijdig. Doordat men niet meer weet wat het woord Neude betekent, wordt het lidwoord op gevoel gebruikt. Wellicht wordt er gedacht aan het plein, wordt dat het Neudeplein en dus het Neude.”
In deze rubriek vertellen we het verhaal achter de straatnamen in de stad. Sommige namen zijn voor iedereen bekend, andere juist helemaal niet. Voor alle namen geldt dat ze niet zomaar gekozen zijn. Maar wat is eigenlijk de herkomst van de namen? Dat zoeken we uit.
#
De stad in cijfers
In de rubriek Utrecht in Cijfers gaan we in op data over de stad. De gemeente Utrecht houdt van honderden onderwerpen bij hoe het er in de stad voorstaat, van het aantal Utrechters dat een fiets heeft tot hoeveel procent van de Utrechters last heeft van lawaai door verkeer of bedrijven in de stad. Elke week lichten we een van de onderwerpen uit.
H
et aantal inwoners van Utrecht groeit al jaren, al gaat de stijging de laatste jaren wel minder hard. In 2017 was de groei nog 8,5 procent, terwijl dat in 2021 6 procent was. Toch is duidelijk dat de stad rap op weg is naar 400.000 inwoners. Rond 2027 wordt dat inwoneraantal bereikt. Zo aan het eind van het jaar is het daarom tijd om eens vooruit te blikken naar de komende jaren. In de grafiek is te zien met hoeveel procent de bevolking van de stad dit jaar gegroeid is en hoeveel procent dat in 2031 en 2040 naar schatting zal zijn. De cijfers komen uit de Bevolkingsprognose van de gemeente, waarin op basis van het woningbouwprogramma en demografische factoren zoals geboorte, sterfte en migratie gekeken wordt hoe de Utrechtse bevolking zich
In other news VRT bericht over nieuw Utrechts middel in strijd tegen corona: verf
E
en verfsoort die virussen kan af breken, die was afgelopen twee jaar wellicht goed van pas gekomen. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht werken aan zo’n verfsoort, die niet alleen zorgt voor een kleurtje op de muur, maar ook virusdeeltjes af breekt. De Belgische nieuwszender VRT schreef er vorige week over. ‘Nieuw middel in strijd tegen coronavirus?’, kopt de nieuwssite. Uit het artikel blijkt dat de eerste testresultaten in ieder geval wel veelbelovend zijn, maar het zal nog even duren voordat de nieuwe verf
daadwerkelijk in de winkel ligt. “Verf biedt nu vaak enkel een beschermlaag aan de muren of het hout in iemands huis. Wij willen ervoor zorgen dat het product daarnaast nog iets anders doet”, vertelde Bert Weckhuysen, professor Katalyse aan de Universiteit van Utrecht, op Radio 1. Het idee van deze verf is om er materiaal in te verwerken dat virus- of bacteriedeeltjes af breekt. De onderzoekers gingen daar mee aan de slag en volgens Weckhuysen begint het te lukken. De verf is getest door de toegevoegde bestanddelen van de verf te laten
reageren met de virusdeeltjes. Verschillende ziekenhuizen in Utrecht steunden het onderzoek door de onderzoekers te laten experimenteren met coronavirusdeeltjes. “In dat proces speelt licht een cruciale rol”, citeert VRT de professor. “Mensen moeten ervoor zorgen dat ze hun ruimtes voorzien met lampen die op de verf schijnen, want als het donker is, werkt het niet. Je hebt dus geen zonlicht nodig, maar wel zichtbaar licht dat kleur geeft.”
a
waarschijnlijk ontwikkelt. Waar sommige leeftijdsgroepen in de grafiek ongeveer gelijk blijven, is goed te zien dat het aantal 65-plussers de komende twintig jaar flink gaat groeien. In 2040 zijn er naar schatting bijna 61.000 65-plussers in de stad, een toename van 63 procent ten opzichte van 2020. De groei is te zien in alle wijken van de stad, maar Zuidwest en Leidsche Rijn krijgen er naar verwachting tot 2040 respectievelijk 22.500 en 20.000 inwoners bij. In de laatste cijfers van de gemeente zijn de gevolgen van de coronapandemie nog niet volledig verwerkt. Wel is duidelijk dat Utrecht vorig jaar minder harde groeide dan verwacht. Deels door oversterfte en deels doordat minder mensen naar het buitenland verhuisden. a
Advertentie
27
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
VERDWENEN HORECA
Broodje Ploff aan de Ganzenmarkt Tekst: Arjan den Boer / Fotografie:Ton van den Berg
Utrecht telt anno 2021 zo'n 1.000 horecazaken, een groei van 40% in de laatste 10 jaar. De coronacrisis heeft dat aantal (nog) niet substantieel verlaagd. Ondanks de groei zijn er in het afgelopen decennium natuurlijk veel zaken gestopt, van vertrouwde café's tot ambitieuze restaurants. De meeste indruk maakte echter de sluiting van Broodje Ploff in 2017, een snackbar die iedereen kende. Wanneer was die zaak eigenlijk begonnen en wie was de naamgever?
D
e naamsbekendheid van Broodje Ploff was zo groot, dat alle lokale media in april 2017 over de sluiting berichtten. 'Social media ontploffte', volgens het AD. 'Toen ik het hoorde ging er een siddering door mijn lijf. Want Utrecht zal niet meer hetzelfde zijn', zei Gerard Ekdom in zijn ochtendshow op Radio 2. Joris Linssen schreef in de NCRV-gids: 'Als ik daar langs het raam liep, gooide de Chinese uitbaatster, oftewel frietkoter, er alvast een portie in.' Oscar van der Horst memoreerde liefdevol 'de plakkerige sigarettenautomaat', de 'mayonaise op je knokkels', de eeuwige 'knakworst op sterk water' en de gehaktballen die 'als vuilniszakken in een krap steegje' opgestapeld lagen. Eerder hadden Ingmar Heytze en Ronald Giphart — toch geen culinaire onbenul — al over Broodje Ploff geschreven. Afgezien van de ruime openingstijden waren het de dikke huisgemaakte frites en de klassieke broodjes die Ploff geliefd maakten. 'De broodjes hier steken met kop en schouders uit boven al die gekke luxe broodjes van tegenwoordig', vond Hans Woortman
van de drogisterij op de Neude. Hij was een van de middenstanders die hier al zo'n 30 jaar lang bijna dagelijks kwamen lunchen. Naamgever In 1986 — denkt hij — nam Leen van Ginkel de lunchroom aan de Ganzenmarkt 20 over van Nebbeling. Overigens had hier tot 1980 Toko Nijhoff gezeten. Bij zijn inschrijving bij de Kamer van Koophandel gaf Van Ginkel een naam op die al bestond, dus moest hij ter plekke een nieuwe bedenken. Het werd de bijnaam die hij had gekregen toen hij als slachter werkte: 'Ik was een grote jongen met een plofkop'. Zodoende werd het Broodje Ploff. Leen van Ginkel had na de slachterij eerst nog bij Snack Duck van Henk Kruys gewerkt in de 'patatstraat' van Hoog Catharijne. Broodje Ploff was aanvankelijk alleen een broodjeszaak met als beleg bijvoorbeeld pekelvlees en lever (halfom), ei of paling. 'Maar iedereen vroeg friet', aldus Van Ginkel. Hij maakte die vers en bestelde daarvoor een aardappelsnijder van 12 millimeter in plaats van de gangbare 8 millimeter. Met
deze dikke 'Vlaamse' frites wist Ploff zich te onderscheiden, net als met de openingstijden: 7 dagen per week van 10 uur 's ochtends tot 5 uur 's nachts (alleen op zondag eerder dicht). Broodje Ploff werd dé plek om na het uitgaan al dan niet dronken een vette bek te halen. 'Soms moest je er iemand uitgooien, maar ze luisterden toen wel want ze slikten nog geen pilletjes', volgens Leen. Overdag was het publiek gemengd, 'van bankdirecteur tot putjesschepper'. Klanten kwamen uit het hele land, 'mensen uit Amsterdam en hele groepen padvinders uit het oosten', herinnert Van Ginkel zich. Eind 1991 al is hij gestopt. 'Ik was het zat, die lange dagen en nachten, en ik kreeg kinderen.' Sindsdien is hij nooit meer binnen geweest: 'Als ik ergens klaar mee ben, is het ook klaar'. Hij heeft nog bij de lunchroom van Vocking gewerkt aan de Steenweg en later bij een bloemenveiling. Laatste decennia Na Van Ginkel kreeg Broodje Ploff verschillende eigenaren. Zo was het in 2006 uitbater Hoes die de
zaak beschikbaar stelde als coordinatiecentrum voor de hulpdiensten bij het fatale trapongeluk. Begin 2007 nam Melissa Ma de snackbar over. Zij was als tiener begonnen in de Chinese restaurants van haar ouders (niet in Utrecht) en had de middelbare hotelschool gevolgd. In de volgende tien jaar maakte Ma zich geliefd bij vaste klanten. De naam André Hazes bleef in rood-wit-blauw hoog boven het buffet gangen, maar er klonk minder volksmuziek dan vroeger. De ambachtelijke bereidingswijze van de frites bleef, al waren er wel eens klachten over het 'gruis' of al te veel saus. Ook de nachtelijke openingstijden werden
gehandhaafd. In 2017 besloot Melissa Ma op 43-jarige leeftijd om te stoppen wegens vermoeidheid en gezondheidsklachten door de lange dagen. Zoals velen vreesden kwam er iets 'hips' voor in de plaats. Het naastgelegen Ubica nam het pand over. Na enige tijd werd de winkelpui (oorspronkelijk uit 1911) fraai gerenoveerd en is er in 2020 eetcafé Twintig geopend. Niets herinnert meer aan de simpele snackbar van weleer. a
Vervolg en boek Verdwenen horeca
Dit was de laatste aflevering in de serie 'Verdwenen horeca in Utrecht' van Arjan den Boer. In 2022 schrijft hij op deze plek over verdwenen winkels. Het thema verdwenen horeca wordt voorgezet door Ton van den Berg op Nieuws030, in januari te beginnen met Café De Wittevrouwenpoort. Samen maken Arjan den Boer en Ton van den Berg een bundeling in boekvorm. Hun boek Verdwenen horeca in Utrecht moet najaar 2022 verschijnen.
28
NR. 153 | 24 DECEMBER 2021 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
DUIC PUZZEL
ZOEKPLAAT Zoek de zeven verschillen
OPLOSSING ZOEK DE VERSCHILLEN WESTERKADE
29
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
UTRECHT JAARQUIZ Beantwoord de vragen en bekijk welk nieuwsonderwerp dit jaar verdween maar ook weer verscheen - van boven naar beneden te lezen.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
1. Met een bijzondere knop bij de Weerdsluis konden mensen er dit jaar voor zorgen dat de sluis even openging. Waar moesten mensen op drukken om de sluis te openen? 2. De resten van welke poort werden dit jaar door een archeoloog aangetroffen bij het Ledig Erf? 3. Hoe heet het houten podium dat dit jaar tijdelijk in de Catharijnesingel is neergelegd? 4. Welk geluid was er op 11 augustus in de stad te horen door een menselijke fout? 5. Welke supermarkt kondigde aan te gaan openen in House Modernes? 6. Tegen welke club speelde FC Utrecht dit jaar de finale van de play offs voor Europees voetbal? 7. Honderden demonstranten vroegen in november aandacht voor de huizencrisis. Welke naam kreeg de demonstratie?
8. Rondom welk complex werden dit jaar hekken geplaatst om overlast in de avonduren te voorkomen? 9. In welk park veroorzaakte een grote treurwilg een hoop schade toen hij omviel? 10. Op welk festival in Utrecht liepen meer dan 1000 bezoekers corona op? 11. Het voormalige pand van welke organisatie bleek uiteindelijk toch niet geschikt voor de opvang van vluchtelingen? 12. Welke historische locatie waar vroeger vooral boeven zaten is dit jaar verkocht? 13. In welke straat in de binnenstad vond dit jaar bij een juwelier een hevige plofkraak plaats?
Advertentie
alz... wat
2022
je niet meer weet wat je net gelezen hebt? 1 op de 3 vrouwen krijgt dementie. Geef nu voor meer onderzoek, zodat dementie niet jouw toekomst wordt. stopdementie.nu
Scan de code en doneer gemakkelijk online!
Wat is jouw idee voor een leuk feest?
Denk mee! Vier mee!
Utrecht 900 jaar. Dat vieren we samen. Met een half jaar lang feesten. Help jij het programma samenstellen? Doe mee!
utrecht900.nl
Advertentie
31
24 DECEMBER 2021 | NR. 153 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl
PEP EN FRANS OVER FC UTRECHT
Pep en Frans beginnen moedeloos te worden Pep en Frans, twee broers die al sinds jaar en dag iedere wedstrijd van FC Utrecht in het stadion volgen, maken een column voor DUIC. Zij doen dit geheel op hun eigen manier en durven alles te zeggen. In de column wordt de week van FC Utrecht doorgenomen. Wat vinden de mannen van het vertoonde spel? Wie waren de uitblinkers? En wat vinden de mannen van bestuurlijke keuzes die gemaakt worden? Martijn Kramer schrijft het verhaal vervolgens op.
Het begint een repeterend verhaal te worden, want wederom kon FC Utrecht niet winnen van een kleinere ploeg. De boosheid die Pep en Frans vorige week nog hadden na de bekeruitschakeling is inmiddels omgeslagen in moedeloosheid. De mannen kijken uit naar de winterstop en hopen dat René Hake na de kerstdagen nog wat langer bij zijn familie mag blijven.
'Het zou helpen als de keeper zijn hand uitsteekt als hij naar een bal toe duikt'
Tekst: Martijn Kramer / Fotografie: Bas van Setten
"H
et begint langzamerhand wekelijks hetzelfde verhaal te worden. Weer weten we niet te winnen van een degradatiekandidaat”, zo begint Pep. “Al moeten we wel eerlijk zeggen dat het qua beleving al iets beter was dan vorige week, maar uiteindelijk is het resultaat weer droevig.” Frans vervolgt: “Het was wel fijn om eens een ploeg te zien die nog minder geïnspireerd kan voetballen dan FC Utrecht. Wij zeiken vaak over het spel, maar de supporters van Fortuna hebben het pas echt zwaar. Wat je FC Utrecht deze wedstrijd erg kan aanrekenen is dat er te weinig goals worden gemaakt, want de kansen zijn er echt wel geweest en Fortuna was verdedigend echt heel erg zwak.” Pep reageert op zijn broer. “Dat is precies iets wat je juist de trainer kwalijk kan nemen. Hake heeft dit seizoen hooguit twee keer met dezelfde opstelling gespeeld. Hij wisselt sommige spelers zelfs van week tot week. Dan is het niet heel erg gek dat de spelers geen vertrouwen en wedstrijdritme hebben. Het gevolg van dit beleid zag je vervolgens zaterdag terug bij Dalmau, Mahi, Douvikas en Van de Streek, want spelers zonder vertrouwen gaan grote kansen missen. Er mist automatisme en er zit geen vastigheid in het team. Tuurlijk hebben wij ook gepleit voor veranderingen na de vele mindere resultaten, maar je kan wel concluderen dat Hake de verkeerde spelers de kans heeft gegeven en sommige jongens te weinig de kans heeft gegeven.” Frans reageert weer. “Iedereen snapt ook wel dat Hake de kansen er niet in kan schieten, maar Mahi gaat zijn kansen er met een andere realistische trainer wel degelijk inschieten. Een realistische trainer geeft zijn spelers langer de
kans waar zij vervolgens weer vertrouwen uit kunnen putten.” De plannen van Hake Pep vervolgt het verhaal en wil nog verder inzoomen op de plannen die Hake momenteel heeft. “Als je terugkijkt naar de oefencampagne van het begin van het seizoen dan kan je al snel concluderen dat toen elke wedstrijd met dezelfde basis elf werd gespeeld. Die lijn werd doorgetrokken aan het begin van het seizoen en toen pakte je ook mooie resultaten. Uiteindelijk zijn er een paar jongens door de mand gevallen en moest Hake ingrijpen, maar daarin is hij doorgeslagen. Van Overeem is vier keer gewisseld van reservespeler naar basisspeler, Ramselaar heeft eerst vanaf de vleugel gespeeld en daarna vanachter de spits. Van de Streek is uit de opstelling verdwenen en moet nu als reddende engel optreden, Timber heeft erin gestaan en is er ook uitgehaald. Het zijn slechts een paar voorbeelden, want over de wijzigende vleugelbezetting hebben we het nog niet eens gehad. Afgelopen zaterdag zag je waar Hake weer naartoe wil. Hij ziet ook dat het aan het begin van het seizoen wel draaide en hij probeert nu terug te pakken naar de opstelling van het begin van het seizoen.” Frans vult zijn broer verder aan. “Misschien dacht Hake dat sommige jongens verder waren dan dat ze blijkbaar zijn. Een Balk of Boussaid heeft nog maar zelden het verschil kunnen maken. Het is dan wel te makkelijk om te zeggen dat ze de trainer in de steek hebben gelaten. Hake heeft er gewoon niet voor kunnen zorgen dat ze verder zijn gegroeid onder hem. Kijk bijvoorbeeld naar Boussaid die jongen is nog steeds maar 1.60
meter groot.” Angst en twijfel “Wat daarbij nog altijd schrikbarend is, is het feit dat we zo makkelijk doelpunten tegen krijgen”, zo vervolgt Pep. “De eerste tegengoal is gewoon houdbaar voor een keeper die in de Eredivisie speelt. Het zou bijvoorbeeld al helpen als deze keeper zijn hand uitsteekt als hij naar een bal toe duikt. Paes is het voorbeeld van de angst en onzekerheid die in het team heerst. De makkelijkste ballen vliegen het net in. De winterstop gaat echt op tijd komen voor FC Utrecht. Je ziet al weken dat dit team niet weet wat het moet doen als het een doelpunt tegen krijgt. Die onwetendheid en onzekerheid verdwijnen alleen als je wedstrijden gaat winnen en een duidelijk tactisch plan hebt waar iedereen zich in kan vinden.” Jordy Zuidam Naast de kritiek die de mannen op René Hake hebben, worden ook uitspraken van technisch directeur Jordy Zuidam nu in twijfel getrokken. Afgelopen week zagen de mannen Zuidam bij het programma Een Berg Sport van RTV Utrecht zitten. Pep heeft zich verbaasd over uitspraken die hij daar deed. “Zuidam vertelde dat als er werd gewonnen van Fortuna en FC Twente dat FC Utrecht dan wel de beste eerste helft van seizoen ooit zou hebben. Feitelijk gezien zal het allemaal wel kloppen, maar dit soort uitspraken moet je op dit moment niet doen. We hebben de afgelopen maanden echt naar niks zitten kijken, maar veel jongere FC Utrecht-supporters kijken voornamelijk naar de cijfers. Voor een seizoenskaart betaal je honderden euro’s per
seizoen, dan mag je toch ook wel genieten van mooi voetbal? Het klinkt gek, maar we kennen niemand die blij was toen FC Utrecht vierde stond. Het voetbal was namelijk niet om aan te gluren en er zat totaal geen Utrechts dna in het voetbal. Frans reageert weer. Sommigen beweren dat deze selectie geen vechtvoetbal kan spelen en dat we dat ook niet moeten willen. Dat is complete onzin. Er zit een verschil tussen een team vol vechters en bijvoorbeeld een moordmachine die ballen verovert op het middenveld. Wij hebben allemaal ideale schoonzonen en allemaal zijn ze bang om een ladder in hun panty te krijgen. Deze selectie heeft te veel dezelfde types en er mist gif.” Bus opwachten Afgelopen week was er geen overwinning te vieren, wel was het de week waarin trainer René Hake jarig was. Pep wil de trainer graag nog feliciteren. “Natuurlijk roepen we al langer dat Hake niet de juiste trainer voor dit FC Utrecht is, maar het is niet zo dat we een hekel aan die man hebben.” Frans reageert weer. “Het is alleen wel een angsthaas en dat is precies niet het uithangbord dat FC Utrecht nodig heeft. Na de verloren bekerwedstrijd tegen NAC is de bus door twintig man opgewacht. Hake is in gesprek gegaan met de supporters en reageerde erg timide.” Pep besluit tot slot nog een keer te reageren. “Maar bij dezen willen we Hake nog van harte feliciteren. We hopen ook dat hij, net zoals alle lezers, een fijne kerst heeft. Het zou wel fijn zijn als hij daarna nog lekker lang thuis bij zijn familie kan blijven. In 2022 zal er voor hem vast een mooie nieuwe baan te vinden zijn.” a
Advertentie