DUIC_krant_374_27_augustus

AUGUSTUS 2026 | 11E JAARGANG NR. 374 | KIJK VOOR HET LAATSTE NIEUWS OP

DUIC.NL

Koos Marsman over het boek ‘Plofkroaker’

p. 9

Do bijd neer j ij ee rag gra e voor n tis k d ran eze t?

IJssalon Oranjebrug stap dichterbij: ‘Ik hoop dat het lukt’

Waar gaan de opbrengsten van bouwgrond naartoe?

p. 6

p. 9

De Troef: het eerste Utrechtse spelletjescafé

Advertenties

VRIJE INLOOP

ONTDEK WISSELKWARTIER UTRECHT Nieuw wonen aan de 2e Daalsedijk

Meer informatie

KOM NAAR HET EVENT

Dinsdag 8 september 17:00-19:00 | vrije inloop 2e Daalsedijk 8D, 3351 EJ Utrecht

@wisselkwartierutrecht

wisselkwartierutrecht.nl

De grootste woonbeleving van Utrecht is vernieuwd!

Ontdek 2 4.000m wooninspiratie WOONBOULEVARD UTRECHT | HOLLANTLAAN 12S OOK GEVESTIGD IN AMERSFOORT, AMSTERDAM, ROTTERDAM, PURMEREND & WAALWIJK

10% extra

openingsvoordeel

3

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

INHOUD

N

a een korte zomerstop zijn we terug. We duiken direct weer in onze bouwgrond-reeks. Gerard Wagevoort moest in 1999 zijn geliefde stukje grond in Leidsche Rijn aan de gemeente verkopen. Wat is er vervolgens van die, toch wel behoorlijke duit geld, terechtgekomen? Waar gaan de kostbare bouwgrondcenten naartoe?

We spraken Maarten en Mindel, die van hun hobby hun werk wisten te maken door een eigen spelletjescafé te openen.

Mede door de hulp van onder andere de Ping Pong Club en Marktplaats kun je bij De Troef inmiddels meer dan tweedui-

Nieuws 4. DUIC in Beeld Zonsverduistering

zend spelletjes uitproberen.

Koos Marsman las deze zomer de openbaring van plofkraker Steven Kilian en in het brugwachtershuisje aan de Oranjebrug lijkt nu eindelijk iets te gebeuren. Misschien kun je er volgende zomer zelfs al een ijsje halen.

Tot slot vertelt Arjan den Boer over politiebureau Paardenveld, dat tegenwoordig nauwelijks meer lijkt op hoe het in 1931 door Jan Planjer ontworpen werd.

De DUIC-Redactie

6. Wie strijkt het geld op?

Serie ‘bouwgrond: ongekend waardevol’

9. Column Koos Marsman Plofkraoker

9. Eerste Utrechtse spelletjescafé

DE VERANDERENDE STAD IN BEELD

Mindel (19) en Maarten (18) openen De Troef

Cultuur

THE WALL

11. Uittips

Elke week de leukste tips Utrecht is constant in

Stad en leven

beweging. Er wordt gebouwd en gesloopt.

13. IJssalon bij de Oranjebrug

Hierdoor ziet de stad er

Is het brugwachtershuisje nu bijna klaar?

op sommige plekken heel

2008

anders uit dan vroeger,

14. Verdwenen politieposten

Hoofdbureau Paardenveld aan de Catharijnekade

2026

terwijl andere straten en pleinen juist al decennia hetzelfde blijven. In deze

Sport

rubriek laten we dat zien.

15. Puzzel

Zoek de verschillen

Social Media

Colofon AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Bas van Setten, Bo Steehouwer, Else Marie Vonk, Luuk Beckers, Max Weijtens, Robert Oosterbroek, Sofie Jansen en Zoey van Wijhe.

ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl en redactie DUIC

CONTACT REDACTIE redactie@duic.nl 030 7600 226

ADVERTEREN Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Dave Vorstenbosch dave@duic.nl 030 7600 146

VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Lysanne Scheer via distributie@duic.nl, 030 7600 146

Website DUIC.nl

UITGEVERS Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers

Advertentie

een vertrouwd gezicht voor al uw vragen Bianca Versteeg

U bent altijd welkom voor een open gesprek.

Bel 0800 - 023 05 50 of ga naar monuta.nl/utrecht.

Ook als u niet of elders verzekerd bent.

Utrecht

Facebook DUICNL

X @duicnl

Instagram duic.nl

4

NR.NR. 374374 | 27| AUGUSTUS 2026 Kijk Kijk voor voor hethet laatste laatste Utrechtse Utrechtse nieuws nieuws opop DUIC.nl DUIC.

DUIC IN BEELD

Robert Oosterbroek

Zonsverduistering

T

ijdens de bij vlagen bloedhete zomer in Utrecht werd een hoogtepunt bereikt toen de zon juist even verdween. Op 12 augustus schoven niet de wolken, maar de maan voor de zon.

De zonsverduistering bracht de stad voor even tot stilstand. Op tal van plekken kwamen Utrechters samen om het natuurverschijnsel te bewonderen. Ook in Park Lepelenburg gingen de blikken

omhoog. Vanaf het gras was er goed zicht op de langzaam verdwijnende zon, met de Domtoren als vertrouwd decor. Enkele tientallen mensen tuurden door eclipsbrillen naar boven, terwijl anderen probeerden het zeldzame schouwspel met hun telefoon of camera vast te leggen.

Daarna trok de maan verder, kwam de zon weer tevoorschijn en ging de zomerdag verder alsof er niets was gebeurd.

NR. 374 | AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

5

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Marco Wubben bij een nieuwbouwproject bij Oudenoord Tekst/Foto’s: Luuk Beckers

Bouwgrond: ongekend waardevol

Wie strijkt het geld op?

Wonen is duur, maar niet alleen doordat huizen duur zijn. Ook de grond wordt jaar na jaar duurder. Hoe komt dit? Welke rol speelt de gemeente?

En hoe wordt de grond verdeeld? In deze DUIC-reeks ‘Bouwgrond: ongekend waardevol’ gaan we op zoek naar de antwoorden. In dit artikel kijken we waar het geld van de koper van de grond heen vloeit.

Dit artikel is onderdeel van een serie over bouwgrond in Utrecht. De serie is mogelijk gemaakt door een bijdrage van Mediafonds Provincie Utrecht.

meterprijs in Rijnenburg, waar woningbouw is gepland, staat op het moment van schrijven een kavel te koop voor €115 per vierkante meter.

Gerard Wagevoort woont aan de Groenedijk, een pittoresk weggetje dwars door de wijk Leidsche Rijn. “Ik woon hier al 75 jaar”, zegt hij. “Ik had hier een kleine kwekerij en kweekte planten in de open grond en cyclamen in een kas.”

“Ik werd gedwongen m’n grond te verkopen. Even verderop waren ze al aan het bouwen.” In 1998 of 1999, het precieze jaartal weet hij niet meer, maakte Gerard een deal met de gemeente. Hij hield er een flinke duit aan over en kreeg een vergunning voor een aanbouw aan zijn huis. Iets wat volgens Gerard niet mogelijk was geweest als de gemeente zijn grond niet nodig had gehad.

Toch is Gerard niet blij met de verkoop: “Ik vind het verschrikkelijk, al die mensen om me heen. “Mensen even verderop richting Vleuten hebben geweigerd, maar werden onteigend en kregen uiteindelijk minder voor de grond.”

Wat destijds speelde voor Gerard, speelt nu in de polder Rijnenburg, net ten zuiden van De Meern. De grondwaarden zijn er al fors gestegen. Volgens emiritus hoogleraar Friso de Zeeuw kost agrarische grond rond Utrecht op dit moment zo’n €10 per vierkante meter. Maar de vierkante

Speculatie De akker zal vroeg of laat waarschijnlijk worden gekocht door een ontwikkelaar, speculant of de gemeente. De Zeeuw legt uit dat er grote verschillen zijn tussen een ontwikkelaar en een grondspeculant: de ontwikkelaar koopt grond om er woningen of een ander project op te realiseren, de speculant koopt grond om door te verkopen en er zo financieel beter van te worden.

Grondspeculatie ontstaat wanneer wordt verwacht dat grond in de toekomst meer waard wordt, bijvoorbeeld doordat de functie (voorheen bestemming) verandert van landbouw naar bouwgrond of doordat er in de toekomst hoger gebouwd mag worden. Als die verwachting uitkomt, kunnen de winsten aanzienlijk zijn. Zo is er in de Merwedekanaalzone in Utrecht tientallen miljoenen

verdiend met speculatie.

De ontwikkelaar In tegenstelling tot de speculant verdient de ontwikkelaar zijn geld niet met de handel in grond. De ontwikkelaar bedenkt, financiert en coördineert bouwprojecten van idee tot oplevering, en brengt daarbij grond, vergunningen, ontwerp en uitvoering bij elkaar. Daarmee verdient hij zijn geld.

Ook kopen ontwikkelaars vaak grond aan.

“Maar het uitgangspunt hierbij is dat er geen winst of verlies wordt gemaakt”, stelt De Zeeuw.

Dit hangt mede samen met de relatie tussen de ontwikkelaar en de gemeente, die liever niet ziet dat er woekerwinsten worden gemaakt met grondhandel. De ontwikkelaar en de gemeente zijn van elkaar afhankelijk. Zonder toestemming van de gemeente kan een ontwikkelaar niet bouwen, en zonder ontwikkelaar komen de door de gemeente gewenste woningen er ook niet. Volgens De Zeeuw zit juist daarin de kern van gebiedsontwikkeling: beide

Agrarische grond kost in Utrecht €10, in Rijnenburg €115

partijen hebben elkaar nodig, al zijn hun belangen niet altijd gelijk.

Een grote ontwikkelaar in Utrecht is BPD. Marco Wubben is er senior ontwikkelingsmanager Groot Utrecht en is vele jaren actief in de vastgoedontwikkeling in Utrecht. Hij vertelt dat ontwikkelaars grond aankopen met het oog op de bedrijfscontinuïteit.

We vragen Wubben of BPD echt geen geld verdient aan grond, want grondposities kunnen wel degelijk lucratief zijn. Zo heeft BPD al vele jaren grond in Rijnenburg, grond die steeds meer waard is geworden. Wubben legt uit dat BPD de gronden in Rijnenburg al twintig jaar in de boeken heeft staan. En dat BPD dus ook al twintig jaar rente betaalt over de lening waarmee de grond is aangekocht. Ook heeft BPD al die jaren risico gelopen op waardedalingen van de grond, aldus Wubben. Het heeft er heel lang op geleken dat Rijnenburg er niet zou komen.

Volgens Wubben wordt vaak gedacht dat ontwikkelaars enorme marges maken, terwijl dat volgens hem allerminst het geval is. BPD verdient zijn geld uiteindelijk met de verkoop van vastgoed.

“Die winsten zijn beperkt”, legt Wubben uit. Sterker nog: “soms maken ontwikkelaars verlies op projecten”. 75 procent van de woningen die in Utrecht worden gebouwd, zijn sociale huurwoningen of woningen in de middenhuur of -koop. “De

7

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

prijzen hiervan staan vast.” Bovendien ontwikkelt BPD deze woningen met open boeken, legt Wubben uit.

Dat betekent dat de gemeente inzicht heeft in de kosten en opbrengsten en dus ook akkoord gaat met de winstmarge die BPD maakt.

Naast de 75 procent huurwoningen met gereguleerde prijzen is de prijsvorming bij de overige 25 procent van de nieuwbouwwoningen vrij. “Maar ook deze prijzen kun je niet onbeperkt opstuwen.” Het is de markt die deze prijzen bepaalt. Bovendien wordt het overgrote deel van de opbrengsten gebruikt om kosten te dekken.

Ontwikkelkosten van de grond Er zijn twee routes om grond te ontwikkelen: de grond kan in handen zijn van de gemeente, die grond uitgeeft aan ontwikkelaars, of ontwikkelaars hebben zelf grond in handen die ze ontwikkelen.

Bij beide manieren moet veel gebeuren voor er daadwerkelijk kan worden gewoond. De eerste stap is het bouwrijp maken van de grond: denk aan bodemsanering, sloop en bouwwegen. In een later stadium wordt de nieuwe wijk woonrijp gemaakt: er wordt riolering aangelegd, groen geplant en gezorgd voor voldoende waterberging. Voorafgaand en tijdens dit proces vinden allerlei onderzoeken plaats. Ambtenaren en adviseurs maken plannen en houden regie op de uitvoering. Dit alles brengt flink wat kosten met zich mee.

Daarnaast moet elke nieuwbouwwoning bijdragen aan de zogeheten bovenwijkse voorzieningen, want met een toenemend aantal woningen moeten stedelijke voorzieningen, zoals openbaar vervoer, stadsparken en P+R-locaties, worden uitgebreid.

In 2026 moet hiervoor in Utrecht gemiddeld € 4.194 per woning worden afgedragen.

Al deze kosten betaalt de eigenaar van de grond, dus de gemeente of

ontwikkelaar, uit het verschil tussen de verwervingskosten van de grond en de verkoop van de bouwgrond.

Een particulier, woningcorporatie of investeerder die nieuwbouw koopt, betaalt dus niet alleen voor de bouwkosten, maar via het verwerven van de grond, ook voor alles eromheen dat erbij komt kijken. In die zin kun je stellen dat niet alleen de boer, de speculant en mogelijk de gemeente en ontwikkelaar verdienen aan

‘Die winsten zijn beperkt’

grond, maar ook sloopbedrijven, rioleringsbedrijven, onderzoeksbureaus en weg- en waterbouwbedrijven worden er indirect van betaald.

Politieke keuzes Zoals uitgelegd in het voorgaande artikel in deze reeks wordt de prijs van bouwgrond afgeleid van de woningprijzen en de bouwkosten. De gemeente kan bouwgrond dus niet zomaar duurder maken. Dit betekent ook dat de ontwikkelkosten van de grond, zoals plankosten en het bouw- en woonrijp maken, niet te hoog mogen worden. Deze worden immers betaalt met de opbrengsten van de bouwgrond.

Voor die grondontwikkelkosten geldt dat hoe groter de ambities op terreinen als duurzaamheid, leefbaarheid, waterberging en bereikbaarheid, hoe meer de kosten zich opstapelen en

De Bouw van Leische Rijn in 2000

hoe moeilijker het project financieel uit kan. Dit speelt ook aan de opbrengstenkant: hoe meer betaalbare woningen, hoe minder de verkoop van de bouwgrond opbrengt. Ook de locatie heeft veel invloed op het kostenplaatje. Zo is het volgens de gemeente in het algemeen duurder om in de bestaande stad te bouwen dan op boerengrond. Dat komt omdat in de stad vaker bedrijfsverplaatsingen en saneringen nodig zijn van verouderde bedrijventerreinen en meer afstemming nodig is met bewoners of andere partijen die al in de buurt gevestigd zijn.

Voor een ontwikkeling geldt dat die alleen doorgaat als de verwachte kosten niet hoger zijn dan de verwachte opbrengsten. Volgens Wubben lukte dit In de crisisjaren na 2008 in Leidsche Rijn maar moeizaam waardoor de bouw stagneerde.

De gemeente Ook de gemeente kan geld verdienen aan bouwgrond, namelijk als de verkoop van grond meer opbrengt dan de kosten van de vastgoedontwikkeling. Aan de andere kant kan de gemeente ook fors verlies maken op een project. Dat is volgens De Zeeuw ook ruimschoots gebeurd tussen 2009 en 2014 als gevolg van de financiële crisis.

De gemeente verrekent projecten die winst genereren met projecten die verliesgevend zijn. Of de gemeente in totaliteit winst of verlies maakt op grond is moeilijk te zeggen. Soms zijn er lange periodes waarin de gemeente relatief vaak winst maakt bij bouwprojecten en soms maakt de gemeente juist jaren op rij verlies.

Dat is afhankelijk van marktontwikkelingen en of een gemeente relatief eenvoudige en dus ‘goedkope’ projecten ontwikkelt en complexe ‘dure’, legt De Zeeuw uit. Zo is er een periode geweest waarin de ontwikkeling van Leidsche Rijn meer kostte dan

Omgeving wordt woonrijp gemaakt in Rijnvliet dat er inkomsten waren, maar inmiddels is de oorspronkelijke grondexploitatie voor Leidsche Rijn in de plus afgesloten, zo laat de gemeente weten.

Als de gemeente veel winst maakt op grond, boekt zij die winst over naar de algemene middelen en kan zij het geld naar eigen inzicht besteden. Als er te veel verlies is, moet de reserve worden aangevuld en gaat het juist ten koste van andere opgaven. Of en hoeveel geld er de afgelopen jaren vanuit de grondexploitaties naar de algemene middelen is gevloeid,

kan de gemeente ondanks tijdige navraag niet zeggen.

Uiteindelijk gebruiken de gemeente en betrokken ondernemingen de grondopbrengsten dus om kosten te dekken, personeel te betalen en indien mogelijk winst te maken. Degene die echt geld opstrijken zijn de speculanten en grondeigenaren, zoals Gerard. Waarbij de laatsten hun grond vaak tegen wil en dank afstaan. Zij bezitten de grond immers om een bedrijf te runnen, te wonen of de natuur te beschermen en niet om snel geld te verdienen. a

Van tegeltuin naar bijenbuffet

Tuincoach Merel laat zien hoe groen de buurt verbindt

Nog geen jaar geleden bestond de tuin van Merel uit bijna niets anders dan tegels.

Inmiddels heeft ze haar voor- en achtertuin bij haar huis in Leidsche Rijn veranderd in een groene oase vol bomen, bloemen én insecten. Als tuincoach helpt ze nu ook andere Utrechters om hun tuin stap voor stap te vergroenen. “Je kunt zelf zóveel doen om je buurtje mooier en groener te maken.”

“Mijn tuin is een groot bijenbuffet”

Als je de tuin van Merel bekijkt zie je kleurrijke borders, jonge bomen en volop bloeiende planten.

Het is moeilijk voor te stellen dat zowel de voor- als achtertuin vorig jaar nog grotendeels betegeld waren.

“Mijn tuin is een groot bijenbuffet”, vertelt ze. Die liefde voor groen ontstond niet van de ene op de andere dag. “Toen ik een hond kreeg, ging ik veel vaker naar buiten. Ik vroeg me af: wat hoor en zie ik eigenlijk allemaal? Zo ben ik me steeds meer gaan verdiepen in de natuur en uiteindelijk ook in het imkeren.” Dat veranderde haar kijk op de stad. “Veel mensen denken dat biodiversiteit vooral op het platteland te vinden is, maar juist in de stad kunnen tuinen een enorme bijdrage leveren. Al die kleine groene plekken samen maken echt verschil.”

Van tegels naar verkoeling

Bij de inrichting van haar tuin koos Merel bewust voor meer groen én slimme oplossingen voor regenwater.

Zo bleef de oprit behouden, maar werden grastegels (tegels met open vakken waarin gras kan groeien) aangelegd zodat regenwater beter de bodem in kan zakken. Ook wil ze meerdere regentonnen plaatsen om regenwater op te vangen. “Eigenlijk zijn we heel goed geworden in het zo snel mogelijk afvoeren van water. Dat is zonde. Regenwater kun je juist heel goed gebruiken in je tuin.” Meer groen zorgt bovendien voor verkoeling tijdens warme dagen, trekt vogels, vlinders en bijen aan én maakt de leefomgeving aantrekkelijker.

Tuincoach voor de buurt

Sinds vorig jaar is Merel vrijwillig tuincoach. Via Buurtnatuur030 kunnen inwoners gratis advies krijgen van een tuincoach uit de eigen buurt. “Ik zie mezelf niet als dé expert”, zegt ze. “Mensen willen vaak wel vergroenen, maar weten niet goed waar ze moeten beginnen. Dan helpt het enorm als iemand even met je meedenkt. Soms is één praktisch advies al genoeg om mensen op weg te helpen.”

Groen brengt mensen bij elkaar

De grootste verrassing? Niet alleen de tuin veranderde, maar ook de buurt. “De mensen in de buurt vinden het leuk dat we met z’n allen steeds meer vergroenen.

Het verbindt enorm. We lopen regelmatig even bij elkaar langs, wisselen tips uit en soms krijg ik zelfs plantjes van buurtgenoten. Zo leer je elkaar veel sneller kennen.” Volgens Merel hoeft vergroenen helemaal niet ingewikkeld of duur te zijn. Iedere tegel die plaatsmaakt voor planten helpt mee.

Ook aan de slag?

Wil jij ook een groene en koele tuin in de zomer, maar weet je niet waar je moet beginnen? De gemeente Utrecht helpt je hierbij. Zo kun je terecht bij Merel of andere tuincoaches voor advies kosteloos tegels laten ophalen door de tegeltaxi of gratis een geveltuin aanleggen of voortuin vergroenen.

Meer weten? Kijk dan op:

utrecht.nl/klimaatklaar

Montèl Mondo Hoekbank. In stof vanaf € 2999.NU MET 10% KORTING

2699.-

Montèl Bloom 3-zitsbank. In stof vanaf € 2099.NU MET 10% KORTING

1889.-

BINNEN 2 WEKEN IN HUIS

Een mooi cadeau **

bij aankoop

Montèl Furious Hoekbank. In stof vanaf € 1899.NU MET 10% KORTING

1699.-

MONTÈL UTRECHT

Hollantlaan 8, 3526 AM Utrecht, montel.nl

korting op alles*

Montèl Traffic Hoekbank. Zoals getoond € 2699.NU MET 10% KORTING

2429.-

*Vraag naar de voorwaarden

Montèl compleet vernieuwd

WE ZITTEN WEER LEKKER IN UTRECHT

9

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.

INTERVIEW

COLUMN

Mindel en Maarten openen café met ruim 2000 spellen

Plofkraoker Misdaod loant nie! Da zeg Steven Kilian. Hebbie ze boek ‘Plofkraoker’ al geleze? Me eerste gedachte was da die ’t toch maor mooi voor mekaor heb da ze boek wor uitgegeve en zo verdien die dan toch an ze misdaode. Zellef he’k ‘t geleend bij de bieb waor ‘k d’r nog lang op mos wachte wan d’r zijn d’r meer die wille leze over deze ‘bijzond’re’ Uterechter. An ’t eind van da boek laot ie zien da die d’r helemaol klaor mee is mè de misdaode en da die nu ech nie meer taolt naor ’n Rolex of ’n Lamborgini en jongere in achterstandswijke wil behoede ’t vekeerde pad op te gaon. Nou, da wor nog ’n zwaore taok wan veul jongere die mè ’n zellefde achtergrond as Steven nu opgroeie wille juis ook wa hij voor mekaor kreeg. Ze kijke op teuge kerels zo as hij.

Hoe gaot hij die jochies, die nu as kind’re op vet dure fatbikes rijje, uitlegge da ze nie in de criminaoliteit motte gaon? Steven zeg in ze boek hoe vezellefsprekend da gaot: hij wer vewend mè dure spullen (reed op ’n eige motor toen die nog tiener was) en hij wilde graog iets terug doen naor ze femilie en toen ie zag hoe and’re, waoronder ze neeffie Spekkie, geld as waoter vediende mè plofkraoke kon ie nie achterblijve. Ach ja, de femilie Kilian. Steven is ope en eerlijk in ze boek en daor hoor bij dazze vaoder en oom in hun tijd dazze jochie waore ook krenge waore die heul negatief bekend stonde in Ondiep en de res van de stad.

En Steven beschrijf hoe ze geliefde opa as schilder de boel oplichtte. Dan is ‘t, zou je zegge, nie vewonderlijk da ook hij zwich voar de veleidinge van ’t makkelijk te vediene geld. Jammer is ’t wel wan Steven wilde ‘n leuke knaop worde en meschien wor die da nog nu ie zo’n openbaore boetedoening heef gedaon. Wa wel haoks staot op ze prima gevoel voor kommersie wan je ken nu T-shirts bij ‘m kope mè de teks: ‘Utreg, de stad van de plofkrakers’, ze zijn exclusief en koste slechs 49,95 euro.

Koos Marsman

Dat Mindel (19) en Maarten (18) elkaar voor de zomer nog niet eens kenden, is bijna niet voor te stellen als je de twee in hun kleurrijke spelletjescafé ziet rondlopen.

Wekenlang hebben ze keihard gewerkt om de lege ruimtes naast de Ping Pong Club om te bouwen tot De Troef. Sinds 22 augustus kan ook de rest van Utrecht terecht in de knusse ‘huiskamers’ vol spellen.

A

mper vier maanden geleden raken Mindel Werkman en Maarten Hochstenbach met elkaar in gesprek tijdens hun bijbaan bij De Hondekop aan de Wisselstraat. Mindel werkt daar in het restaurant en Maarten bij bakkerij De Bakkert. Ze ontdekken vrij snel dat ze een hobby delen: spelletjes. Ook dromen ze allebei van een eigen café. Eén week na hun ontmoeting loopt het gesprek al uit op het idee om samen een spelletjescafé te beginnen. Maarten: “Dit is er nog niet in Utrecht. Er zijn wel spelletjeswinkels met tafels waar fanatieke spelers komen of een café waar je een spel kunt pakken, maar het draait daar niet om de spelletjes.”

Alsof het zo moet zijn, zit de eigenaar van De Hondekop bij het gesprek en biedt een locatie aan. “Hij is ook eigenaar van de Ping Pong Club (verderop langs het spoor, red.) en vertelde dat hij daar nog wat lege ruimtes had. Er moest volgens hem wel heel veel aan gebeuren, maar we zijn er in de pauze gelijk naartoe gefietst.”

De twee zijn meteen enthousiast, maar Maarten zit op dat moment midden in zijn eindexamens. Het plan ligt daarom een paar weken stil, maar daarna komen ze direct in actie. Maarten: “We zijn alles gaan uitdenken, zoals hoe we de ruimtes in de Ping Pong Club wilden inrichten. Daarna was het gewoon beginnen.” De naam ‘De Troef’ hebben ze al snel bedacht. “We wilden iets kort en krachtigs met een spelelement.”

Hulptroepen Om de leegstaande ruimtes om te bouwen tot een knus spelletjescafé moet er

veel gebeuren. Maar ze staan er niet alleen voor: veel vrienden en familie schieten te hulp. In verschillende opstellingen is er sindsdien elke dag een groepje bezig met de grote verbouwklus. Ervaring is er weinig, maar net zoals bij het hele project is de gedachte: gewoon doen. Daarvoor krijgen ze veel tips van een werkplaats in de buurt. Verder moeten ze het hebben van de aanwezige expertises. Zo beheert een vriendin hun sociale media en heeft een vriend een ‘soundsystem’ gemaakt. Ook zijn er door Maartens tante, die kunstenaar is, en een leerling van haar verschillende muurschilderingen gemaakt. De klusdagen worden vaak afgerond met wat spelletjes.

Verzamelen, verzamelen, verzamelen Dat is meteen ook het belangrijkste onderdeel, want een spelletjescafé is natuurlijk niets zonder spellen. Maar hoe kom je zo snel aan honderden exemplaren? “Verzamelen, verzamelen, verzamelen”, zegt Maarten. Mindel: “Twee weken nadat we het plan hebben bedacht, hebben we via Marktplaats 300 spellen opgehaald bij iemand thuis. Verder hebben we gezocht in kringloopwinkels en nog meer op Marktplaats.” Maarten voegt toe: “Ook werken we samen met spelfabrikanten. Die hebben we benaderd met de boodschap: we gaan de volgende generatie ook verslaafd maken aan spellen.”

Inmiddels hebben ze ruim 2000 spellen.

Ze hebben naar eigen zeggen al een paar ‘rare parels’ op de kop getikt, zoals het Boer zoekt Vrouw-spel. Bekende spellen zoals Carcassonne en Colonisten van Ca-

tan zijn ze van plan om te verzamelen in een speciale ‘parelkast’. “Het idee is dat bezoekers overal om zich heen spellen zien.

We willen het allemaal lekker laagdrempelig houden. Zonder borg en entree. We willen vooral mensen samenbrengen in plaats van dat ze op hun telefoon of voor de tv zitten”, vertelt Mindel. Maarten voegt toe: “Er komt een bar en we serveren wat kleine hapjes. Een grotere maaltijd kunnen mensen halen bij de Ping Pong Club. Mensen kunnen heen en weer lopen met hun drankje.”

Leerschool Voor het geld doen ze het niet. Ze zien het vooral als een leerschool. Mindel begint in februari aan de hotelschool en Maarten start in september met Bestuurs- en Organisatiewetenschappen. Allebei hebben ze de ambitie om iets in deze richting te doen. “We kunnen nu met weinig risico oefenen hoe het is om een eigen onderneming te hebben.” Ook zijn er plannen genoeg: van activiteiten voor ouderen en ruimteverhuur tot een speciale UNOavond. Voorlopig hebben ze nog een jaar om dit uit te voeren. 1 september 2027 moet de Ping Pong Club, en dus ook De Troef, vooralsnog sluiten vanwege de geplande fietsroute van Dom tot Dam. Maar zo ver is het nog niet én er is kans op verlenging. “We hebben er heel veel zin in. En dat we dit met allemaal 17- tot 19-jarigen hebben neergezet, is gewoon heel vet!” a Spelletjescafé De Troef aan de Concordiastraat 80 is van donderdag t/m zondag open van 15.00 tot 23.00 uur.

Koos Marsman is ambesedeur vollekstaol en commetator.

Hij schrijf tweewekelijks voor DUIC, natuurlijk in de Uterechse vollekstaol

SFEERVOL VERGADEREN OP DE CAMPING

00,AF € 1 N A V L A GDEEL PER DA

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming

Ontwerpvergunning Universitair Medisch Centrum Utrecht Universitair Medisch Centrum Utrecht (hierna: UMC Utrecht) heeft een wijziging van haar vergunning op grond van de Kernenergiewet aangevraagd. Tot en met 16 september 2026 kan iedereen de ontwerpvergunning bekijken. U kunt hierop via een zienswijze (inspraakreactie) reageren.

Rol van de ANVS De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) let erop dat de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming in Nederland voldoen aan de hoogste eisen. We stellen daarvoor regels op, verlenen vergunningen, voeren controles uit en grijpen in als dat nodig is. Meer weten over de ANVS? Bezoek anvs.nl.

Doel van de vergunning UMC Utrecht houdt zich bezig met ziekenhuiszorg. UMC Utrecht heeft een wijziging van haar vergunning aangevraagd om meer handelingen uit te mogen voeren met radioactieve stoffen en toestellen voor medische diagnostiek en therapie. Dit gaat gebeuren op de Heidelberglaan 100 in Utrecht.

Meer informatie hierover vindt u in de ontwerpvergunning en documenten die erbij horen.

• • • • • • • •

4 vergaderruimtes, van 2 tot 60 personen Op een unieke locatie in Utrechts nieuwste hotspot Rotsoord Altijd goed bereikbaar met trein, bus, boot, fiets of auto Flexibele catering, van drankjes tot diners Volledig gefaciliteerd met o.a. led-scherm, supersnelle WiFi en whiteboard Standaard gratis zwarte koffie, thee en water Mooi uitzicht op de Vaartsche Rijn 365 dagen per jaar, ook in de avond

DIRECT RESERVEREN? Dat kan eenvoudig online met het contactformulier op onze website of mail je wensen naar vergaderen@ganspoort.nl. Liever bellen? We zijn te bereiken via 06-14415656. Kijk voor een indruk van alle zalen en mogelijkheden op

WWW.CAMPINGGANSPOORT.NL

Bekijk of reageer op de vergunning tot en met 16 september 2026 U kunt de ontwerpvergunning, de aanvraag en andere belangrijke documenten zelf bekijken tot en met 16 september 2026: - Online via de website van de ANVS (anvs.nl).

- Bij de gemeente Utrecht, Stadsplateau 1. Maak hiervoor een afspraak via https://www.utrecht.nl/contact/ afspraak-maken of Gemeente@utrecht.nl of tel:014030.

- Bij de ANVS in Den Haag, op de Koningskade 4. Maak hiervoor een afspraak via het Informatiepunt Kernenergiewetvergunningen, bereikbaar via (088) 489 05 00 op werkdagen tussen 08.30 uur en 17.00 uur.

U kunt reageren door een zienswijze in te dienen: - Schriftelijk: stuur een brief naar ANVS, Postbus 16001, 2500 BA Den Haag. Vermeld ‘Zienswijze ontwerpvergunning UMC Utrecht’ op de envelop.

- Per e-mail: via postbus.aanvragenenmelden@anvs.nl. Zet ‘Zienswijze ontwerpvergunning UMC Utrecht’ in de onderwerpregel van uw bericht.

- Telefonisch: via het Informatiepunt Kernenergiewetvergunningen, bereikbaar op (088) 489 05 00 op werkdagen tussen 08.30 uur en 17.00 uur.

Vervolg Na 16 september 2026 is de reactieperiode voorbij. Wij lezen dan de zienswijzen en beoordelen of we de vergunning aan moeten passen. Daarna verlenen we een definitieve vergunning. Die maken we dan bekend op het Publicatieplatform UitvoeringsContent: puc.overheid.nl/anvs. Daar vindt u ook onze reactie op de zienswijzen die we hebben gehad.

Vragen?

Heeft u vragen over de ontwerpvergunning en de stukken die erbij horen. Bel dan met het Informatiepunt Kernenergiewetvergunningen. Van maandag tot en met vrijdag zijn zij bereikbaar tussen 08.30 uur en 17.00 uur via (088) 489 05 00.U kunt uw vragen ook per e-mail stellen. Stuur dan een bericht naar postbus.aanvragenenmelden@anvs.nl. Zet ‘Vraag over ontwerpvergunning UMC Utrecht’ dan in de onderwerpregel van uw mail.

Vanaf 14 augustus Forse hinder Utrecht-Veenendaal Van 14 augustus tot 7 september is de A12 richting Veenendaal in totaal vier weekenden dicht tussen knooppunt Lunetten en Veenendaal-West, omdat er aan de weg wordt gewerkt. Houd rekening met veel vertraging en kies deze periode voor een slim reisalternatief. Pak de fiets, voor korte ritjes. Of ga met de trein en vervolg je reis met een deelfiets.

Doe ook mee met de Slim Reizen Challenge. Dan vermijd je niet alleen de files, maar ontvang je ook nog mooie beloningen.

Bovendien kom je in aanmerking voor een gratis NS Flex Weekend Vrij-abonnement.

Daarmee reis je in het weekend gratis met de trein.

Vind slimme reisalternatieven op Scan en doe mee

11

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Utrechts Mosselfestival Waar: Horeca Lucas Bolwerk Wanneer: Zondag 30 augustus, 14.00 tot 20.00 uur Prijs: Gratis toegang

Halve finale NK Poetry Slam Waar: De Nijverheid, Nijverheidskade 15 Wanneer: Woensdag 2 september, 19.30 tot 22.30 uur Prijs: 7,5 euro / 6 euro voor CJP, U-pas, studenten

Het Utrechts Mosselfestival draait om verse Zeeuwse mosselen, geserveerd met Utrechtse gezelligheid. Het festival combineert goed eten en drinken met livemuziek van de Grachten Kwallen en staat bekend om de laagdrempelige, betaalbare en vooral oergezellige sfeer.

Het festival is een samenwerking tussen Café de Potdeksel, Café de Stad, Restobar Rosie en Eetcafé Tilt!

De 14 winnaars van de regionale voorrondes nemen het tegen elkaar op in een verbale bokswedstrijd. Dit jaar vindt de halve finale plaats in de Loods en het Café van De Nijverheid. Op elke locatie gaan 7 dichters de strijd aan.

Het publiek en de jury kiezen samen welke 8 dichters door mogen naar de finale van het NK Poetry Slam.

Festival STRAND Waar: Haarrijnse Plas Wanneer: Vrijdag 28 augustus en zaterdag 29 augustus Prijs: Vanaf 45 euro

Festival Oude Muziek Waar: Verschillende locaties door de stad Wanneer: Vrijdag 28 augustus t/m zondag 6 september Prijs: Variërend, afhankelijk van voorstelling

Festival STRAND keert op 28 en 29 augustus 2026 terug naar de Haarrijnse Plas en staat volledig in het teken van het zomergevoel: muziek, strand en lekker eten aan het water. Vrijdag is er een 90’s-feest met onder anderen Paul Elstak en T-Spoon, terwijl zaterdag in het teken staat van pop en rock met Kensington, Flemming, Douwe Bob en Bente.

Het Festival Oude Muziek Utrecht 2026 draait om de menselijke stem, met ‘Giving Voice’ als thema. Je kunt een kleurrijk programma verwachten dat reikt van oude Griekse muziek tot de late romantiek, met alles van troubadoursliederen en polyfonie tot cantates en opera, uitgevoerd door internationale topensembles. Daarnaast zijn er projecten, late-night salons, gratis concerten op verschillende plekken in Utrecht en bijzondere installaties in de stad. Beeld: Foppe Schut

Fiesta Macumba (18+) Waar: TivoliVredenburg Wanneer: Vrijdag 28 augustus, 23.55 tot 04.30 uur Prijs: Vanaf 16,50 euro Niet weggeweest deze zomer? Fiesta Macumba brengt het tropische gevoel gewoon naar Utrecht. De Fiesta Macumba Soundsystem & friends bombarderen de dansvloer met een molotovcocktail van exotische geluiden: Reggaeton, Salsa, Bachata, Merengue, Cumbia, Trap Latino, Baile Funk. Alles wordt in de blender gegooid met een dampende dansvloer als resultaat!

Vuelta a Utrecht EVERYTHING IS FILM FESTIVAL Waar: Verschillende locaties in de stad Wanneer: Donderdag 27 augustus t/m zaterdag 29 augustus Prijs: Gratis Deze eerste editie van EIFF laat zien hoe breed hedendaagse beeldcultuur is, van korte films en documentaires tot TikTok-video’s, muziekvideo’s en live performances. Bezoekers kunnen drie dagen lang een mix van film, talks en workshops verwachten, verspreid over bijzondere Utrechtse locaties. Het festival biedt bovendien volop ruimte aan jonge makers.

Waar: Brusselplein 4 Wanneer: Zondag 30 augustus, 08.00 tot 17.00 uur Prijs: 25 (70 km), 27,50 (110 km) of 30 euro (150 km) Maak je klaar voor prachtige routes van 70, 110 of 150 kilometer, Spaanse catering en heel veel gezelligheid. In 2022 startte de Ronde van Spanje in Utrecht. Om ieder jaar even terug te gaan naar dit fantastische moment, wordt de Vuelta a Utrecht georganiseerd. Voor de jeugd is er een gratis Rabo Dikke Banden Race. Beeld: Par-pa

GRATIS

EXTRA

10% KORTING

Maak een afspraak

*

Alleen nog dit weekend: exclusief in Utrecht!

Zeelantlaan 55, 3526 AK Utrecht

STEINHAUS SAALE

STEINHAUS EDRAL

€11.125

€ 10.250,-

€11.250

€ 10.250,-

STEINHAUS HIEVE

STEINHAUS SAALE

€14.250

€ 11.750,-

€5.390

€ 4.950,De nummer

TROTSE SPONSOR van Nederland

*Vraag naar de voorwaarden.

MONTAGE*

13

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.

NIEUWE STAPPEN GEZET VOOR HET BRUGWACHTERSHUISJE

IJssalon bij Oranjebrug mogelijk in lente open ‘Het is een uit de hand gelopen hobby’

Veel Utrechters wachten al een tijdje met spanning af: wanneer gaat de ijssalon in het brugwachtershuisje aan de Oranjebrug open? Op die plek, op de grens van Hoograven en Rivierenwijk, is de afgelopen jaren gewerkt aan het plan om het huisje nieuw leven in te blazen. Deze zomer hebben de gemeente en de ondernemer nieuwe stappen gezet en is er dus goed nieuws te melden.

Tekst: Bo Steehouwer Fotografie: Bo Steehouwer, Fotodienst GAU

Erik op de plek van zijn toekomstige ijssalon

N

a jaren van plannen, wachten en vergunningen lijkt er nu eindelijk zicht op de start van de ijs- en koffiebar N’ice Cream. Eigenaar Erik Mouwens kan niet wachten. “Ik hoop dat het voorjaar 2027 lukt. Dat zou heel leuk zijn.”

Erik had altijd al de droom om in een brugwachtershuisje aan de slag te gaan. Die fascinatie gaat al jaren terug. Zo volgde hij Stichting Brugwachtershuisjes al langere tijd. Die stichting probeert oude leegstaande huisjes door heel het land een nieuwe invulling te geven.

Toen hij in zijn zoektocht hoorde over de verkiezing voor dit Utrechtse huisje, besloot hij zijn kans te wagen. Eind 2024 won het idee van Erik die verkiezing. Honderden bewoners stemden toen op hun favoriete plan.

‘Belangrijke stappen gezet’ Sinds de uitslag van de verkiezing leek er weinig te gebeuren, maar er is vooruitgang geboekt. “We zijn blij te kunnen melden dat er de afgelopen weken belangrijke stappen zijn gezet in de voorbereiding van de ijssalon”, laat de gemeente we-

In 1989 zat het oude brugwachtershuisje er nog bovenop

ten. “De ambitie is dat je hier vanaf het voorjaar van 2027 ambachtelijk ijs kunt kopen.”

“Eerder deze zomer werd de toegang tot het huisje al hersteld, door een nieuwe deur te plaatsen”, zegt de gemeente. “Inmiddels is op de achtergrond nog meer vooruitgang geboekt.” Zo is in juni een belangrijke vergunning verleend: de bestemming van het pand is aangepast, waardoor er een ijssalon mag komen.

“Ondanks de problemen rondom het volle stroomnet, hebben we daarnaast een overeenkomst met

Stedin kunnen sluiten voor de benodigde stroomaansluiting. Daarvoor worden de komende maanden op locatie voorbereidingen getroffen, zoals het repareren van het dak van het huisje en het plaatsen van een meterkast. Na de zomervakantie starten we met het realiseren van aansluitingen voor water en riolering.”

Drijvende boerderij Het avontuur begon voor Erik niet als een onderneming. “IJs maken is een uit de hand gelopen hobby”, vertelt hij. Voor zijn werk houdt hij zich bezig met milieu en veiligheid.

Dat doet hij vooral zittend van achter een bureau. Hij vindt het daarom leuk om daarnaast als ijsbereider te ondernemen. Tijdens de coronaperiode raakte hij betrokken bij de Rotterdamse Floating Farm: de eerste drijvende boerderij ter wereld. Daar is hij na een opleiding in zijn vrije tijd meteen begonnen met ijs maken.

Hij kocht een ijsmachine en ging aan de slag. Nu verkoopt hij met zijn achttienjarige dochter ijs vanuit een Piaggio-wagentje op evenementen. Ook mag hij sinds dit jaar bij Het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen staan.

Hij heeft ontzettend veel zin om de stap van die driewieler naar het Utrechtse brugwachtershuisje te zetten.

De samenwerking tussen de gemeente en Erik is onderdeel van een proef. De gemeente startte die pilot in 2023. Die hield in dat iedereen een plan in kon dienen om zelf een activiteit te starten in het huisje. In de jaren daarvoor, inmiddels ongeveer twaalf jaar geleden, was Rivierenwijker en ondernemer Edo Plantinga al bezig met het plan voor een ijssalon op deze plek.

Hij zocht steun bij buurtbewoners en de gemeente. Inmiddels is Edo

al een paar jaar niet meer betrokken, maar het is niet gek dat Erik in zijn zoektocht naar een brugwachtershuisje bij hem terechtkwam. Zo hoorde hij over de verkiezing. “Ik hoop vooral dat Erik snel open kan”, reageert Edo nu. “Het blijft echt een topplek natuurlijk.”

Exposities en kapper Doordat steeds meer bruggen op afstand worden bediend, staan de voormalige brugwachtershuisjes in ons land steeds vaker leeg. Ook in Utrecht is dat zo. Gelukkig is het leegstaande brugwachtershuisje aan de Oranjebrug niet de enige die tot nu toe een andere functie heeft gekregen.

Zo is er bijvoorbeeld het brugwachtershuisje Muntplein, vlak bij de Abel Tasmanbrug. Een groep bewoners beheert het huisje en af en toe zijn er exposities. In het huisje op de Vaartscherijnbrug bij Ledig Erf zit inmiddels al een aantal jaar de barbershop Monsieur Moustache.

Oude huisje terug Erik vindt het fijn om te merken dat veel Utrechters zo benieuwd zijn naar de stand van zaken. Zo krijgt hij op de Facebookpagina ‘Oranjebrug IJs’ veel vragen. Hij is dan ook blij dat er nu positief nieuws is.

Als alles volgens de huidige planning verloopt, kan Erik eind januari beginnen met verbouwen. Aan de waterkant komt een glazen pui. “Ik heb ook de wens om het oude huisje bovenop terug te bouwen”, zegt hij. “Dat zou heel gaaf zijn, maar dat is iets voor een tweede fase.” Hij droomt er ook van om meer lege brugwachtershuisjes op te knappen, bijvoorbeeld die bij de Vondelbrug. “Hoe gaaf zou het zijn om daar een koffiezaakje te openen?”

Maar voorlopig richt hij zich op één ding: eindelijk beginnen.a

14

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

VERDWENEN POLITIE- EN BRANDWEERPOSTEN IN UTRECHT

Hoofdbureau Paardenveld aan de Catharijnekade

Na jarenlang behelpen in een rommelig hoofdbureau aan de Ganzenmarkt, kreeg de Utrechtse politie in 1931 een nieuw hoofdkwartier op Paardenveld (hoek Waterstraat-Catharijnekade).

Enkele jaren eerder was al het nieuwe bureau Tolsteeg verrezen (nu Louis Hartlooper Complex). De nieuwbouw was onderdeel van een reorganisatie waarbij veel kleine hulpbureaus werden opgeheven. Het korps werd verdeeld in een noordelijke en een zuidelijke afdeling, elk met een nieuw politiebureau. Het ‘noordelijke’ Paardenveld diende tevens als hoofdbureau voor de stad.

Tekst: Arjan den Boer / Beeld: Het Utrechts Archief

Bureau Paardenveld kort na de opening in 1931.

Het nieuwe politiebureau werd ontworpen door gemeentelijk architect Jan Planjer (1891-1966). Hij ontwierp eerder bijvoorbeeld de Rietendakschool, de groenteveiling aan de Croeselaan en het genoemde politiebureau aan de Tolsteegbrug. Ook het latere Stedelijk Gymnasium aan de Homeruslaan is van zijn hand. Planjers bouwstijl bewoog zich tussen de Amsterdamse School, de Nieuwe Zakelijkheid en de architectuur van Willem Dudok.

Het meest opmerkelijk aan het bureau Paardenveld was de lichtgebogen vorm, die enigszins de bocht

Na de singeldemping en kort voor de sloop, 1976.

van de singel volgde. Het langgerekte bakstenen gebouw had een natuurstenen voet en afgeronde hoeken. De wat verscholen entree lag op de overgang tussen een lager en een hoger bouwdeel (met twee cq. drie verdiepingen). Het achterterrein was bereikbaar via een toegangspoort vanuit de Waterstraat (dit deel heet nu Paardenveld). Haaks op het politiebureau, daarvan gescheiden door de poort, stond de Openbare Lagere School aan de Waterstraat 52. Dit schoolgebouw was door Planjer tegelijk met het hoofdbureau ontworpen.

Paleis van de Hermandad De opening was op 25 april 1931.

Behalve burgemeester Fockema Andreae waren ook de minister van justitie en de commissaris der koningin aanwezig. Een verslaggever schreef: ‘De politie-muziekvereeniging ontbrak natuurlijk niet. De muzikale dienaren van Hermandad bliezen er lustig op los, en zorgden voor een welkome afleiding tijdens de vele redevoeringen.’ Enkele maanden later was er opnieuw een kleine plechtigheid met de burgemeester: de onthulling van een speciaal gedenkmeubel. De eiken-

hout houten bank met gemeentewapen was ontworpen door… Ben Planjer (1892-1979), de broer van de architect.

Het blad Utrecht in Woord en Beeld publiceerde een rondgang door het ‘zeer modern ingerichte gebouw’ onder de titel ‘In het paleis van de Hermandad’. Behalve kantoren voor de recherche en wachtlokalen voor de agenten beschikte het bureau over een autowerkplaats voor de verkeerspolitie, een geavanceerd fotografisch atelier en een volledig uitgerust laboratorium. ‘Men ziet hier enkele scheikundigen aan het werk, gebogen over hun microscoop’, stond in een bijschrift.

Oorlog en bevrijding De Tweede Wereldoorlog had veel gevolgen voor de Utrechtse politie. Die moest zich voegen naar de bezetter en sommige politiemannen gingen daarin erg ver, zoals de beruchte ‘jodenjager’ Jan Smorenburg. Anderen waren juist actief in het verzet, onder wie Johannes Kolf en Bernardus van der Wal die dit met de dood moesten bekopen. In 1942 werd de NSB’er Gerard Kerlen de hoofdcommissaris; een jaar later werd hij doodgeschoten door verzetsvrouw Truus van Lier.

Het hoofdbureau zelf maakte ook veel mee. In 1943 bouwden de Duitsers zware bunkers op de hoeken en een versterkte muur om het achterterrein. Het toch al massieve gebouw kreeg het aanzien van een fort. Ook werd de aangrenzende school gevorderd en bij het bureau gevoegd. Er kwamen twaalf cellen en een dagverblijf voor ‘politiek onbetrouwbare’ arrestanten.

Andere lokalen werden in gebruik genomen door de economische recherche en door de Luchtbeschermingsdienst.

In 1944 werd er afweergeschut op het dak van het hoofdbureau ge-

plaatst. Toen de geallieerden op 13 oktober 1944 het Utrechtse stationscomplex bombardeerden, vielen er ook bommen op het op het hoofdbureau om het afweergeschut uit te schakelen. Verschillende ruimtes en funderingsbalken raakten beschadigd. De politiediensten ging tijdelijk naar gebouwen aan de Zuilenstraat, waaronder de Agatha Snellenschool, en de de Hervormde school aan de Waterstraat 27 (nu Volksbuurtmuseum). Na provisorisch herstel nam de Wehrmacht het hoofdbureau in gebruik.

Na de bevrijding werden de bunkers gesloopt — nog geen gemakkelijke klus — en het hoofdbureau opgeknapt. In 1949 kwam er aan de achterzijde een gestapeld cellencomplex bij. Het aangrenzende schoolgebouw werd in 1951 verbouwd en permanent bij het politiebureau getrokken. Wegens aanhouden ruimtegebrek werd in 1955 een bijpassende vleugel toegevoegd aan de Bergstraat (deze bestaat nog). Binnen maakte de kunstenaar Perdok vijf (macro-) mozaïeken over verkeersveiligheid (twee daarvan zijn nog aanwezig).

Ook na deze uitbreidingen kon het hoofdbureau geen plaats bieden aan alle centrale politietaken.

De beheersdienst moest uitwijken naar de Otterstraat en de parkeerafdeling kwam in de Neudeflat terecht. Andere afdelingen werden ondergebracht in het bureau Tolsteeg. In 1971 viel het besluit een nieuw hoofdbureau te bouwen op dezelfde locatie; de ingang kwam echter aan de Kroonstraat. Pas tien jaar later kon het worden geopend door burgemeester Vos-van Gortel. Sindsdien herinnert alleen de Bergstraat-vleugel nog aan Planjers politiebureau, en binnen in het nieuwe bureau de houten gedenkbank van Planjers broer. a

15

NR. 374 | 27 AUGUSTUS 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC PUZZEL

ZOEKPLAAT Zoek de zeven verschillen

OPLOSSING VORIGE PUZZEL. LOCATIE: TWIJNSTRAAT

S E I T C A E T S E DE B !

D N A L R E D E N N VA e prijzen Bovenop onze extréém lag TOT

52%

2 FLESSEN

KORTING 3.15 - 4.19

DIEPVRIES

Ola Waterijs Alle soorten pakken 4-12 stuks

500 GRAM Douwe Egberts Snelfiltermaling of Koffiebonen Pak 500 gram

1t

9.49 - 10.55

2 STUKS

6j

1t

Max. 10 pakken per klant

5.18 - 7.38

Lipton Ice Tea Alle soorten flessen 1,5 liter

1 + 1 GRATIS

2.96 - 3.30

Melkunie Breaker Alle soorten 200 gram

Kijk in onze folder voor nog veel meer topaanbiedingen of ga naar vomar.nl/folders Acties zijn geldig t/m zaterdag 29 augustus 2026

3a 3.78

Optimel Drinkyoghurt Alle soorten pakken 1 liter.

Per stuk van 1.87 tot 2.39

Prijsvoorbeeld: Mango Passie

1r

50 JAAR LA DOLCE VITA EEN MIJLPAAL OM TE VIEREN

UNA PRODUZIONE DELLA FAMIGLIA

STARRING:

VATHORST FILM AMERSFOORT

WEERT, 15 AUGUSTUS 1976

• MANON • MEES • CATO • JUUL • SEBASTIAAN