Koos Marsman over het nieuwe Stadslied: ‘Uuutereg, ‘t stadsjie van de Dom’
bijdrageDoneerjijeenvoordezegratiskrant?
Hoge schooldruk treft jongeren hard; Ilir en Veronique bieden steun
P. 13
Kiki en Charlotte vieren Vaderdag zonder vader met eigen event
Een nieuw verhaal over een verdwenen politiebureau
P. 14
11:00 tot 17:00
Persoonlijk advies Speciale kortingen
COMPACT, KRACHTIG, OVERAL MEE NAARTOE
Met een vouwbare e-bike van ADO ben je overal mobiel. Ideaal voor in de camper, boot, auto of het OV, een ADO neem je altijd mee! Geen gedoe met fietsendragers, fietskaar tjes of parkeren inklappen en gaan.
ADO Air 20 Ultra
ADO Air 20 Ultra
Geintregeerd
lichtsysteem
ADO E-BIKE TESTDAGEN! ONTDEK & TEST DE NIEUWSTE ADO E-BIKES!
KAPELWEG 2, De Bilt
Direct gratis proefrijden Nieuwste modellen Hapj p e & drankje
MIK achterdrager
NFC ontgrendeling 3 versnellingen En meer!
ADO Air Carbon Pro
ADO Air Carbon Pro
Volledig carbon frame
Ingebouwde GPS
Gewicht: 16,2kg
2 versnellingen En meer!
INHOUD
Nieuws
4. DUIC in Beeld
Utrecht Pride
6. Generatie Druk
Academische prestatiedruk
9. Column
Gedichie
9. DUIC in de rechtbank
Verdachte eist andere rechter
Cultuur / Uit
11. Uittips
Elke week de leukste tips
Stad en leven
13. Zonder-Vaderdag
Kiki en Charlotte organiseren event
14. Verdwenen politieposten
Politiebureau aan de Gerard Doustraat
Sport
15. Puzzel
Zoek de verschillen
Zaterdag 6 juni kleurde Utrecht weer alle tinten van de regenboog. Tijdens de Utrecht Pride voeren vijftig boten door de binnenstad onder het thema United by U (p.4). Verder besteden we aandacht aan een probleem dat veel Utrechtse jongeren bezighoudt. De prestatiedruk op school neemt toe en steeds meer scholieren kampen met stress, lichamelijke klachten of vallen zelfs uit. In onze serie Generatie Druk gaan we in op de vraag hoe ver die druk inmiddels is opgelopen (p.6). Ook gingen we deze week naar de rechtbank, naar een lasterzaak met onverwachte wending. De verdachte verdedigde zichzelf, botste meermaals met de rechter
DE VERANDERENDE STAD IN BEELD
KLEINESINGEL
Utrecht is constant in beweging. Er wordt gebouwd en gesloopt. Hierdoor ziet de stad er op sommige plekken heel anders uit dan vroeger, terwijl andere straten en pleinen juist al decennia hetzelfde blijven. In deze rubriek laten we dat zien.
en besloot uiteindelijk de rechter te wraken (p.9). Daarnaast aandacht voor een bijzonder initiatief rond Vaderdag. Voor veel mensen is het een dag van samen zijn, maar niet iedereen heeft nog een vader om mee te vieren. Twee Utrechtse vrouwen geven daarom een eigen invulling aan de dag en organiseren een bijeenkomst voor iedereen die een vader moet missen (p.12). En natuurlijk duikt Arjan den Boer weer in de Utrechtse geschiedenis. Dit keer neemt hij ons mee naar het voormalige politiebureau aan de Gerard Doustraat (p.14).
De DUIC-redactie
Colofon
AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE
Anuray
van Wijhe.
ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl en redactie DUIC
UITGEVERS
Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers
CONTACT REDACTIE redactie@duic.nl 030 7600 226
VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Lysanne Scheer via distributie@duic.nl, 030 7600 146
ADVERTEREN
Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Dave Vorstenbosch dave@duic.nl 030 7600 146
U bent altijd welkom voor een open gesprek.
Bel 0800 - 023 05 50 of ga naar monuta.nl/utrecht
Ook als u niet of elders verzekerd bent.
Soedamah, Bas van Setten, Else Marie Vonk, Jasper Witte, Josje Janssen, Luuk Beckers, Max Weijtens, Sofie Jansen en Zoey
Utrecht
Bianca Versteeg
DUIC IN BEELD
Utrecht viert Pride
De vijftig boten van de Utrechtse Pride voeren vanmiddag weer door de Binnenstad. Het kleurrijkste protest van het jaar liet zich niet kisten door het grijze weer. De Singel en de Oudegracht stonden tjokvol toeschouwers die er, aangemoedigd door de opvarenden, een feestje van maken. De organisatie koos dit jaar voor het thema United by U. “Een thema dat draait om verbinding, zicht-
baarheid en de kracht van ieder persoon. De ‘U’ staat voor jou én voor onze mooie stad Utrecht. Want samen maken we de Domstad inclusief, divers en trots.” Op iedere boot was een andere organisatie vertegenwoordigd die de LHBTIQA+-gemeenschap een warm hart toedraagt. Denk aan de GGD regio Utrecht, studentenvereniging UHSV Anteros, de Gemeente Utrecht, de Dolle Mina’s en Café Kalff. a
Jasper Witte
GENERATIE DRUK
Utrechtse jongeren bezwijken ‘Ze worden echt ziek’
De druk die scholieren in het voortgezet onderwijs ervaren, is de afgelopen twintig jaar hard gestegen. Waar in 2001 ‘slechts’ 16 procent van de jongeren aangaf prestatiedruk op school te voelen, is dat in 2023 opgelopen tot maar liefst 45 procent, zo stelt het Trimbos-Instituut. De Gezondheidsmonitor 2024 van de gemeente Utrecht laat zien dat dit probleem in Utrecht nog groter is: bijna twee derde van de jongvolwassenen geeft aan regelmatig of vaak prestatiedruk te ervaren. Het gevolg: jongeren kampen met zowel mentale als fysieke klachten en vallen soms zelfs langdurig uit van school. Zo ook de Utrechtse Tessa (16): “Ik ken echt niemand die hier geen last van heeft.”
Tekst: Sofie Jansen / Fotografie: Bas van Setten
De VO-raad en het LAKS (Landelijk Aktie Komitee Scholieren) trokken afgelopen jaren meermaals aan de bel in Den Haag. “Je hebt elk jaar een uitvraag naar het mentale welzijn van jongeren en leerlingen”, legt Freya Sixma, woordvoerder van de VOraad, uit. “Eigenlijk kwam daar rapport na rapport hetzelfde uit: het gaat niet goed, daar moet wat aan gedaan worden.” De druk die leerlingen ervaren, neemt toe met leeftijd en schoolniveau. Vooral havo- en vwo-leerlingen springen eruit. Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) ziet de toegenomen toets- en prestatiedruk zelfs als een van de hoofdoorzaken van de afgenomen mentale gezondheid van jongeren. Sinds dit jaar zette het LAKS daarom, naast de jaarlijkse klachtenlijn voor de eindexamens, een zogenoemde ‘stresslijn’ op. Wanneer scholieren tegen hoge toetsdruk aanliepen, konden ze via die lijn terecht bij samenwerkingspartner ‘In je bol’ voor ondersteuning.
Ziek van de stress
Ook bij PPI Utrecht, onderdeel van Stichting Jongerenwerk Utrecht, melden steeds meer jongeren zich die onder de hoge schooldruk bezwijken. “Leerlingen worden echt ziek", vertelt Ilir Shehu, onderwijshulpverlener bij PPI. Bij PPI kunnen Utrechtse jongeren te-
recht voor hulp op het gebied van zowel studievaardigheden als psychosociale vaardigheden. Jaarlijks begeleiden zij zo’n tachtig Utrechtse scholieren. “We zien jongeren met buikpijn, misselijkheid, hoofdpijn, ze slapen slecht en verliezen het plezier in school.” Collega Veronique Groen, ook onderwijshulpverlener bij PPI, voegt toe: "Ik ervaar tegenwoordig veel meer dan vroeger dat jongeren zelf merken van, jeetje, ik moet zoveel. Die toetsen én die cijfers én mijn ouders verwachten wat.” Groen ziet vaak hoe jongeren door de druk in zichzelf gekeerd raken. In sommige gevallen loopt de prestatiedruk zo hoog op, dat jongeren voor langere tijd thuis komen te zitten. Groen: “Ik ben zelf acht jaar geleden begonnen bij PPI. Ik merkte toen ook al dat de jongeren uitvielen van school. Toen zijn we een groep op gaan richten voor thuiszittende jongeren.”
De prestatiedruk uit zich volgens Shehu bij meisjes beduidend anders dan bij jongens. “Vooral bij meisjes zie je vaak dat het zich wat meer uit in de vorm van paniekaanvallen.” Jongens blijken zich meer terug te trekken. “Die trekken dan bijvoorbeeld naar het gamen, of over het algemeen in hun telefoon.”
Die vermijding van alles wat bijdraagt aan die druk, ziet Shehu veel bij jongeren. “Ze denken dan: als ik niet leer voor mijn toetsen, dan is
het ook niet per se een verrassing dat ik hem niet haal, dus dan is de klap ook zachter.”
Ook Romy Mondeel, beleidsmedewerker bij het LAKS, ziet het ontwijkende gedrag als een veelvoorkomend verschijnsel bij jongeren die hoge druk ervaren. “Dan gaan ze zich bijvoorbeeld ziek melden voor toetsmomenten. Vervolgens stapelen de inhaalmomenten op, wat alleen maar meer stress bezorgt. Je ziet zelfs dat ouders zo’n ziekmelding dan goedkeuren.”
‘Ik wilde gewoon bewijzen dat ik het kon’ Ook de Utrechtse Tessa (16) viel in de tweede klas van de middelbare school uit door de hoge druk die zij ervoer. “Dat kwam vooral vanuit mijzelf”, legt Tessa uit. “Ik heb dyslexie en daardoor vond ik dingen moeilijker qua lezen en schrijven. Dus ik wilde dat een beetje compenseren door goed in rekenen te worden. En ik wilde gewoon laten zien dat ik het wel kon.” Al op de basisschool begon bij Tessa prestatiedruk op te spelen. Voor een havo-schooladvies moest ze hoog weten te scoren op de Cito-toets. "Je moet het dan allemaal laten zien.”
Voordat Tessa in de tweede klas uitviel, brak de stress haar al langere tijd stukje bij beetje op. “Altijd voor een toets had ik hoofdpijn. Ik heb een periode gehad dat ik gewoon elke dag op school hoofdpijn had. Op een gegeven moment kreeg ik ook buikpijn erbij.” Tessa begon zich ook mentaal steeds slechter te voelen. Voor sociale activiteiten had ze geen energie meer. “Na school was ik helemaal op.” Op de vraag of dit ook bij veel leeftijdsgenoten speelt, reageert Tessa resoluut: “Ik ken echt niemand die hier geen last van heeft.”
Prestatiemachines
Mondeel: “We vragen natuurlijk eigenlijk al vanaf groep drie aan leerlingen om zich te bewijzen.” Dat gebeurt in allerlei vormen. “Dat kan met cijfers zijn, maar ook bijvoorbeeld met een CITO-toets of een doorstroomtoets.” Kinderen worden langzamerhand omgebouwd tot ware ‘prestatiemachines’, legt Mondeel uit. Wanneer zij met docenten in gesprek gaat, bespeurt ze vaak een bepaalde hypocrisie: “Dan zeggen ze ja, we toetsen maar voor een cijfer. Want als het niet voor een cijfer is, dan doen ze niet hun best. En dan denk ik, ja, omdat wij die leerlingen nou
precies zo hebben gemaakt. Dat is waarom ze zo werken.”
Ouders spelen een cruciale rol in het opbouwen van de druk op hun kinderen. Via Magister of andere onderwijsplatforms kunnen ouders alles van hun kinderen bijhouden: van cijfers tot aanwezigheid. “Ik merk dat ouders gewoon heel graag goede resultaten willen zien. En ze hebben natuurlijk continu zicht op de data van hun kind”, vertelt Mondeel vanuit haar ervaring als docent.
Ook de VO-raad ziet een opdracht voor ouders in samenwerking met scholen. Sixma: "We leven in een 'maakmaatschappij' waarin, als je maar goed genoeg je best doet, je ‘alles kan worden’. Maar als je dat de hele dag hoort en het lukt toch niet, dan doet dat wat met de leerling. Als school en als ouder is het goed om je hier bewust van te zijn."
Ilir Shehu ziet bij PPI Utrecht ook een duidelijke trend als het gaat om de betrokkenheid van ouders: “Ouders zitten er wat dat betreft meer bovenop dan ooit.” Volgens Shehu werkt dat averechts. Meer loslaten en juist ondersteunen waar nodig, zou jongeren meer baten. “En soms is het ook goed om ze gewoon onderuit te laten gaan, zodat ze ervan leren.”
Leren leren
De hoge druk die leerlingen ervaren wanneer ze op de middelbare school terechtkomen, is volgens onderwijshulpverlener Groen een logisch gevolg van de grote overgang en het gebrek aan voorbereiding vanaf de basisschool. “De hersenen zijn daar gewoon nog niet klaar voor, om te kunnen plannen, om het overzicht te hebben”, legt ze uit. “De basisschool is zo'n warm nest. Op de middelbare school wordt er gewoon veel meer van je verwacht.”
Bij PPI Utrecht krijgen jongeren daarom extra training op het gebied van executieve vaardigheden. Dat zijn vaardigheden die hard nodig zijn om de middelbare school door te komen, zoals het oefenen met werkgeheugen, planning en prioriteiten stellen. In de vorm van spelletjes, waarbij leerlingen woordenreeksen moeten onthouden, werken de hulpverleners dan samen met de jongeren aan het ‘leren leren’. Shehu voegt toe: “Thuis komen ze in een soort fixatie over hoe het gaat, dus er is continu strijd. Op school krijg je iedere keer op je kop. En wij proberen
bezwijken onder druk van school:
het wat luchtig te houden door spelletjes te doen.”
Bij PPI Utrecht kunnen jongeren ook in hun eigen tijd terecht. Vaste persoonlijke begeleiders gaan met de jongeren in gesprek. Sommige jongeren praten gemakkelijk over de druk die ze ervaren, legt Shehu uit. “Je hebt soms leerlingen die het prima zelf snappen wat er gebeurt, die zelf heel duidelijk kunnen voelen wat stress is. Maar we komen ook jongeren tegen die eigenlijk niet eens de signalen van stress voor zichzelf kunnen benoemen.”
Ook Tessa ging met een persoonlijk begeleider in gesprek bij PPI. “Ik leerde om het overzicht weer te krijgen, en om te plannen. Maar we hadden het ook veel over mijn zelfbeeld.” Bij een persoonlijk begeleider kon Tessa iedere week haar ei kwijt. “Dat was heel fijn, dat je even al je dingen eruit kon gooien.”
‘Ik heb mijn mentor misschien twee keer gesproken’
Op school, daarentegen, ontbreekt zo’n luisterend oor nog vaak. Sterker nog, volgens Mondeel van het LAKS wordt de prestatiedruk die jongeren ervaren niet altijd heel serieus genomen. “Wat we nu met de stresslijn heel veel binnenkrijgen, zijn reacties van mensen van 40, 50, 60, 70 jaar die zeggen van ja, vroeger was het ook druk en ze moeten zich niet zo aanstellen.” Als samenleving lijkt het nog moeilijk te accepteren, zegt Mondeel, dat leerlingen daadwerkelijk bezwijken onder druk.
Ook de 16-jarige Tessa kreeg vanuit school minder steun dan gehoopt, toen ze uitviel omdat ze overspannen raakte. “Als je dan aan het begin van school komt, het eerste jaar, dan zeggen ze: ‘We gaan je echt helpen’.” Dat viel uiteindelijk ‘vies tegen’, zegt de Utrechtse. “Ik heb bijvoorbeeld gewoon nooit meer iets gehoord van mijn mentor. Ook dit jaar heb ik mijn mentor misschien twee keer gesproken.”
Juist als het gaat om dat persoonlijke contact en een luisterend oor, valt er veel winst te behalen bij scholen. Een leerlingenraad, bijvoorbeeld, is volgens Mondeel van het LAKS nu juist zo belangrijk. “Het geldt voor bijna elke school dat er eigenlijk niet goed wordt geluisterd naar de leerlingenraad. Of
dat die niet goed is georganiseerd.” Door in gesprek te gaan met leerlingen en dat heel serieus te nemen, kan dat al voor een groot deel worden ondervangen, denkt Mondeel. Dat persoonlijke contact is ook wat de onderwijshulpverleners van PPI Utrecht als een belangrijke verantwoordelijkheid voor scholen zien. Groen: “Het werkt als een mentor bijvoorbeeld ziet: oh, deze jongen is wat vaker ziek, ik bel hem even op.” Ook kleinere klassen, waarbij meer contact met een mentor is, zouden drukverlagend werken. “Dan denk ik dat een kind ook minder snel onderuitgaat, want hij weet je te vinden”, legt Groen uit.
Op sommige Utrechtse scholen heeft de mogelijkheid tot meer persoonlijk contact de afgelopen jaren wel al meer vorm gekregen, ziet Shehu. “Steeds vaker hebben ze wel een soort pedagogische medewerker op school rondlopen.” Bovendien hebben veel scholen in de gemeente Utrecht nu ook iets wat doorgaans een ‘trajectklas’ wordt genoemd, legt Shehu uit. “Dat is een soort ontprikkelingsklas waar extra ondersteuning bij aanwezig is. Dat zijn dingen waar ik wel echt hele positieve ervaringen over hoor.”
gegaan op scholen in de regio Utrecht, met onderwijsprofessionals, leerlingen en adviseurs van de GGD. Op basis van die gesprekken is de wegwijzer samengesteld. Ook hierin werd bevestigd: persoonlijk contact tussen leerlingen, ouders en docenten is een belangrijk goed. “Je moet niet pas contact gaan leggen als er al problemen zijn, maar eigenlijk daarvoor al een goede band aangaan. Dan kun je makkelijker schakelen als problemen zich voordoen.” Om dat voor elkaar te krijgen, moeten de aanpassingen in het dagelijks handelen van de docenten worden verwerkt, legt Peeters uit. “Dus alleen een workshop hier of een leerreeks daar, dat is eigenlijk meer pleisters plakken.”
'Als leerlingen depressief worden, dan is er een grens voorbij'
Er is veel interesse in de wegwijzer, maar voor veel Utrechtse scholen blijkt de tijd die het implementeren ervan inneemt een beperkende factor. “Je ziet gewoon in het Nederlandse systeem dat we een gebrek hebben aan goed geschoolde mensen en geld om het mogelijk te maken scholen hierin te helpen.” Daar ligt een taak voor de overheid.
Cijfersysteem op de schop?
Mentaal kapitaal Om scholen handvatten te bieden in het voorkomen van uitval door stress en prestatiedruk bij leerlingen, ontwikkelde de Regionale Kenniswerkplaats Jeugd en Gezin Centraal een wegwijzer: Mentaal Kapitaal. Margot Peeters is hoofddocent en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en leidde als kerngroeplid van de kenniswerkplaats dit project. “Er kwamen heel veel geluiden van scholen dat ze de weg kwijt waren. Ze willen het welzijn van kinderen wel bevorderen, maar weten eigenlijk niet waar te beginnen."
Peeters is samen met collega’s in gesprek
Een groot discussiepunt dat maatschappijbreed is ontstaan rondom de hoge prestatiedruk onder scholieren, gaat over de houdbaarheid van het traditionele schoolsysteem. Is het inmiddels tijd voor een radicale omslag van het stelsel?
“Toetsen hoeft echt niet altijd met een cijfer, zodat het allemaal wat minder datagedreven is”, stelt Mondeel van het LAKS. Ook de VO-raad ziet mogelijkheden in het idee dat scholen afstand van het traditionele cijfersysteem doen. Sixma: “Toetsen zijn er omdat ze een functie hebben. En stress en druk is soms heel gezond. Maar tot een bepaalde hoogte. Als leerlingen depressief worden, dan is er een grens voorbij.”
Alternatieven zijn er genoeg, en die worden op verschillende scholen al geïmplementeerd, vertelt Sixma. “Je ziet dat sommige scholen bijvoorbeeld een cijferloze onderbouw hebben, of proberen om formatief te handelen. En daar komen ook positieve resultaten uit vandaan.” Voorbeelden van scholen in Utrecht die het over een andere boeg gooien, zijn het Limus College in Vleuten en het X11 aan de Vondellaan. Op die scholen wordt veel lestheorie omgezet naar praktijkgerichte projecten.
Moeten we dan helemaal van de cijfers af? Nee, zegt Sixma, want het kan soms juist prima werken. Ook Shehu bij PPI ziet dat scholen met ‘de traditionele structuur’ soms juist precies bieden wat een leerling nodig heeft. “Je ziet dat scholen die meer aandacht hebben voor de executieve functies het wat beter doen. Dan kom je vaak toch uit bij de vormen van onderwijs waarbij meer uit boeken geleerd wordt, minder digitaal.”
Rol van Den Haag
De belangrijkste winst in het verminderen van prestatiedruk onder scholieren valt volgens alle partijen toch echt te behalen bij het verbeteren van persoonlijke begeleiding en contact. Volgens de VO-raad en het LAKS zijn er vanuit de overheid veranderingen in wetgeving nodig. Mondeel van het LAKS: “We vragen Den Haag om erop te hameren dat docenten en scholen meer gaan kijken naar evaluatie en begeleiding van de leerling.” Volgens Sixma van de VO-raad is meer samenwerking tussen zorg en onderwijs nodig: “Dat kan nu niet doordat wetgeving en regels ervoor zorgen dat geld uit de zorg niet bij het onderwijs kan worden ingezet en vice versa.” Inmiddels ontstaat er beweging in Den Haag: eind mei bracht de Onderzoeksraad op verzoek van de Tweede Kamer het rapport ‘Kijk anders naar toetsing’ uit. Hierin adviseert de raad de overheid en scholen om toetsen minder vaak te laten meetellen voor selectie, toelating of een rapportcijfer. Toetsing zou volgens hen vooral moeten dienen als feedback voor het onderwijsleerproces, in plaats van een 'stok achter de deur' die onnodige stress veroorzaakt. a
Bio, sappig en vol smaak
Zó lekker, dat wil je toch elke dag?
Broccoli
Spanje per 500 g Actieprijs per kg: 5.98
ABrikozen
299
Spanje per 500 g Actieprijs per kg: 7.98
Al onze producten zijn van biologische afkomst. Deze acties zijn geldig van 10 t/m 16 juni 2026 bij alle Ekoplaza’s in Utrecht.
Nachtegaalstraat
399
Witlof van Leonard van Reedijk uit ‘s-Gravendeel per 500 g
359
Actieprijs per kg: 7.18
Nu vier Ekoplaza’s in Utrecht
Amsterdamsestraatweg • Twijnstraat • De Gaard
Vanaf 12 juni Forse hinder
Utrecht-Veenendaal
Van 12 tot 29 juni wordt er hard gewerkt aan de A12 richting Veenendaal, tussen knooppunt Lunetten en Veenendaal-West. Houd er rekening mee dat doordeweeks minder rijstroken beschikbaar zijn en dat in het weekend de weg afgesloten is. Dit zorgt voor flinke verkeershinder en veel vertraging. Kies voor een slim reisalternatief. Werk thuis, pak de fiets of reis met de trein.
Door mee te doen met de Slim Reizen Challenge vermijd je de files én ontvang je mooie beloningen. Kies je voor de trein als reisalternatief? Dan maak je bovendien kans op een gratis NS-Voordeelabonnement.
Vind slimme reisalternatieven op
Scan en doe mee
DUIC IN DE RECHTBANK
Verdachte van laster wil andere rechter: ‘Ik laat me niet afslachten’
Op het rooster van de rechtbank in Utrecht staat op 8 juni een lasterzaak tegen een 57-jarige man gepland. Hij wordt ervan verdacht een medewerker van een in Utrecht gevestigde organisatie zwart te maken door een YouTube-video te publiceren met onder meer beschuldigingen van betrokkenheid bij “allerlei gekke affaires”.
De verdachte verschijnt zonder advocaat en verdedigt vandaag dus zichzelf. Bij binnenkomst in de rechtszaal zit een familielid naast hem. Wanneer de rechter het familielid verzoekt plaats te nemen op de publieke tribune, stuiten die woorden op verzet. “Ik heb geen advocaat, ik verdedig mezelf”, zegt de verdachte. Na enige discussie neemt het familielid alsnog plaats in de zaal. “Dan kunt u nu lekker uw gang gaan, gefeliciteerd”, voegt de verdachte toe. Al vroeg in de zitting vraagt de verdachte opnieuw om aanhouding van de zaak. Volgens hem kan de zaak vandaag niet inhoudelijk behandeld worden, omdat hij meer tijd nodig heeft voor zijn pleidooi en hij eist dat het vermeende slachtoffer opnieuw wordt gehoord. Ook tijdens een eerdere zitting in maart deed hij dat verzoek, dat toen werd toegewezen.
‘Pingpongspel’ “Ik ken het hele pingpongspel van het Openbaar Ministerie, die wijzen alles af”, zegt hij. Volgens de verdachte berust de aangifte op onwaarheden en is daardoor ook de tenlastelegging onjuist. “Zo bent u als rechter verkeerd geïnformeerd. Dat wil ik u niet aandoen.”
De officier van justitie is het daar niet mee eens en stelt dat van een valse aangifte geen sprake is. “Men wil mij veroordelen. Ik ben weer aan de beurt”, reageert de verdachte daarop.
De man zegt nieuw bewijsmateriaal aan te willen leveren, maar volgens de officier heeft hij daar voldoende gelegenheid voor gehad sinds de vorige zitting, inmiddels
drie maanden geleden. Terwijl de officier spreekt, haalt de verdachte een envelop met daarin een USB-stick uit zijn tas en houdt die omhoog.
‘Ik haal het OM onderuit’
De rechter ziet geen aanleiding om de behandeling uit te stellen. Daarop staat de verdachte op en vraagt om een schorsing.
“Ik heb een beamer, een beeldscherm en zeker vier uur nodig voor mijn pleidooi”, zegt hij. “Met mijn beeldmateriaal haal ik het Openbaar Ministerie onderuit.”
Wanneer hij opnieuw om een schorsing vraagt, roept zijn familielid vanaf de publieke tribune dat hij niet hoeft uit te leggen waarom. Uiteindelijk gunt de rechter hem vijf minuten onderbreking, maar maakt daarbij duidelijk dat hij daarna met de inhoudelijke behandeling zal beginnen. De zaal als plaats delict
Na de schorsing vraagt de rechter of de verdachte inderdaad de betreffende YouTube-video heeft geplaatst. “Er kan geen inhoudelijke behandeling plaatsvinden”, antwoordt hij. Volgens hem bestaat er überhaupt geen strafzaak, omdat de aangifte vals zou zijn. “Ik zie deze zaal als een plaats delict”, vervolgt hij. “Ik ben genoodzaakt aangifte te doen. Ik laat me hier niet afslachten en verleiden om mij te veroordelen. Ik voel me niet serieus genomen en zwaar onder druk gezet.”
Opnieuw verzoekt hij om aanhouding van de zaak. Ook dit verzoek wordt afgewezen. Vervolgens onderbreekt hij de officier van justitie en laat een geluidsopna-
COLUMN Gedichie
Uuutereg-Uuuutereg ’t stadsjie van de Dom is me plekkie an de Vech, Uuutereg – Uuutereg ’t stadsjie waor me huišjie staot ‘k ga hier nooit meer weg, nooit weg! – nooit weg! – nooit weg! (en herhaol voargaonde ’n paor keer). Ja, mense, hier is dan ’n nieuw mooi stadsliedšjie, de kortste ook denk’ maor as je ‘m maor genoeg herhaolt kennie nog lekker lâng duren. Me maotsjie van ’t genoatschap Spreek Meer Utregs, Fedor van Rossem, heb Stadšjie an de Vech bedach (inclusief de muziek). Vorige week tijdes de Stadsdag van Uterech hebbe we ’t gepresenteerd in TivoliVredenburg en sinsdien is ‘t ’n regelrechte hit op feesboek en JoeToeb. D’r zijn al mense die zegge dazze ’t lied wel zouwe wille hore as de speulers van FC Uterech ’t veld van de Gallegewaord opkomme. Lijk me ‘n goe plan en an de direksie van de FC lao‘k graog wete daw’ in te hure zijn. Zellef ben’k nie zo van ’t dichte en rijme ‘k hou d’r wel van om ‘t te leze, maor om ’n mooi gedichie of rijmpie te maoke moeje toch van heul goeije huize zijn. Daor komp bes wel wa bij kijke en serieus dichte in de vollekstaol is ech ’n ekstra drempeltšjie om de goeije snaor te raoke. Daorom ben’k jaloers op de mense die ’t wel kenne zo as Fedor dus die ogeschijnlijk zo’n korte vers van Stadšjie an de Vech uit ze mouw schud. En d’r is Damir Boeren ’n heul aordig jochie da’k ’n tijdsjie geleje heb lere kenne en van wie ‘k weet da die die graog gedichte schrijf en hij is ook dol op ’t Uteregs. Hij heb da nou knap saome gebrach en ‘k bied hier graog ruimte voor de eerste publikaosie van eén van ze gedichte in ’t Uteregs. a
Vreeburreg
Vlugge pas, of zwaore bene, maor soms ook slenterend, over de gekleurde sténe.
Ellek steêntšjie op di plein, is beloape, bespuug en bereje.
Onder de boom, an de rand van ’t plein. Da’s waor ‘k me opstel. Da voel fijn.
Je hoef maor effe stil te zitte en je wor al aangekeke. In ’t hartšjie van ‘t stadšjie.
Hoog Sjacherijne an de rand. Vreeburreg op de hoek. Hier he’k al wa‘k zoek.
me horen. De rechter grijpt in en vraagt hem of hij nog iets wil zeggen over de beschuldigingen die tegen hem zijn gericht.
“Ik wil dat u de zaak aanhoudt en dat het slachtoffer wordt gehoord”, herhaalt de verdachte. “U zult steil achteroverslaan van mijn bewijs. Ik moet vechten voor wat ik waard ben.”
Rechter gewraakt
Daarna krijgen vertegenwoordigers van het vermeende slachtoffer het woord. Zij schetsen de gevolgen die de publicaties volgens hen hebben gehad. “Tot op de dag van vandaag worden er nieuwe YouTube-filmpjes geplaatst. Elke keer als de deurbel gaat, kijkt hij drie keer of hij de persoon wel echt kent.”
Wanneer de rechter vervolgens de officier van justitie het woord wil geven, onderbreekt de verdachte opnieuw de zitting. “Ik wraak u als rechter”, zegt hij, waarmee hij vraagt de rechter van de zaak te halen, omdat hij vreest dat diegene niet onpartijdig is. Vervolgens beoordeelt een wrakingskamer het verzoek; tot die beslissing ligt de behandeling van de zaak stil. Op de vraag van de rechter wat de reden voor het wrakingsverzoek is, antwoordt de verdachte dat hij dit nog dezelfde avond schriftelijk zal toelichten. “Ik geef u de USB-stick”, zegt hij vervolgens. “U kunt mij niks overhandigen, want ik ben gewraakt”, reageert de rechter. In december staat een nieuwe zitting gepland, maar de vraag is of de inhoud van de zaak dan wel aan bod kan komen. a
Tekst: Josje Janssen/Foto: Bas van Setten
Koos Marsman is ambesedeur vollekstaol en commetator. Hij schrijf tweewekelijks voor DUIC, natuurlijk in de Uterechse vollekstaol
Met de U-pas kan Anna
naar het theater.
Maak er ook gebruik van !
De U-pas is een gratis voordeelpas. Er staat geld op waarmee je allerlei dingen kunt doen. Ook krijg je korting met de U-pas. Bijvoorbeeld voor sporten of een dagje uit.
Kijk nu of je recht hebt op de U-pas Ga naar u-pas.nl/aanvragen-of-verlengen en bekijk de voorwaarden.
Hulp nodig bij jouw aanvraag? Ga naar:
• De U-pasbalie beneden in het Stadskantoor. Open op maandag en vrijdag tussen 09.00 en 13.00 uur. Het adres is Stadsplateau 1.
• Bibliotheek op Kanaleneiland. Open op woensdag even weken tussen 09.00 en 13.00 uur.
• Bibliotheek Overvecht. Open op woensdag oneven weken tussen 13.00 en 17.00 uur.
• Geld & Recht Utrecht. Kijk op geldenrechtutrecht.nl voor de inloopspreekuren. Of bel/ whatsapp via 030 - 236 17 66
• Jouw buurtteam. Jouw buurtteam vind je via buurtteamsutrecht.nl
Heel veel Utrechters kunnen hulp en geld krijgen van de gemeente. Lang niet iedereen maakt er gebruik van. Jammer toch? Weet jij waar je recht op hebt? Kijk op utrecht.nl/rondkomen Utrecht.nl/rondkomen
Utrecht.nl/ rondkomen
Brullen en smullen voor extréém lage prijzen!
Dag van de Architectuur
Waar: Diverse locaties in de stad
Wanneer: Zaterdag 13 juni
Prijs: Gratis
Architectuurcentrum AORTA organiseert het evenement om inwoners kennis te laten maken met de nieuwste gebouwen, plekken en gebiedsontwikkelingen in de stad. Bezoekers kunnen daarbij ook luisteren naar de verhalen van de ontwerpers zelf. In het programma is speciale aandacht voor plekken die ons als samenleving verbinden. Van publieke ruimtes en culturele locaties tot groene ontmoetingsplekken en buurtinitiatieven. Aanmelden en het volledige programma met tijden zijn te vinden op www.aorta.nu/dag-van-dearchitectuur-2026.
Waar: Park Transwijk
Wanneer: Vrijdag 12 juni t/m zondag 14 juni
Prijs: Vrijdag 39,85 euro & zaterdag 64,35 euro (rest is uitverkocht)
De drie festivaldagen hebben elk een eigen thema. Vrijdag staat in het teken van de Hollandse Zomeravond, met optredens van onder anderen Yves Berendse en Tino Martin. Op zaterdag staan de Nederlandse popen rock centraal. Op de Main Stage treden onder meer Davina Michelle en BLØF op. Deze twee festivaldagen zijn alleen voor bezoekers van 18 jaar en ouder. Op zondag is het festival open voor alle leeftijden. Dan staan onder anderen de Bankzitters en Roxy Dekker op het programma.
Waar: Stadhuisplein
Wanneer: Zondag 14 juni, 11.00 tot 17.30 uur
Prijs: Gratis
Op deze dag verandert het Stadhuisplein in een bruisend podium voor blaasmuziek. ZIMIHC heeft orkesten uitgenodigd om hier te komen optreden. Onder meer Harmonieorkest Vleuten, De Bazuin, Tutti Saxi met Orkest De Tegenwind en Orkest de Noordooster komen optreden.
WK: Nederland - Japan
Waar: Diverse locaties door de stad
Wanneer: Zondag 14 juni, 22.00 uur
Prijs: Verschilt per locatie
Ustad in gesprek: Is de stad van ons
Waar: Bibliotheek Neude
Wanneer: Donderdag 11 juni, 19.00 tot 21.00 uur
Prijs: Gratis, wel reserveren
Samen met journalistiekstudenten van de Hogeschool Utrecht organiseert Ustad een debatavond. Praat mee en luister naar verhalen uit de wijk: is de stad nog van ons allemaal? De stad verandert namelijk voortdurend en groeit door. Het wordt een avond over wonen, geld en de vraag wie nog plek heeft in Utrecht.
Het WK voetbal gaat deze week van start en Nederland mag de campagne beginnen met een wedstrijd tegen Japan. Deze wedstrijd wordt op meerdere plekken in de stad uitgezonden. Wie geen entree wil betalen en alleen consumpties wil afrekenen, kan onder meer terecht bij Hofman, Bar Pakhuis, Camping Ganspoort en Café De Kneus. Supporters die verzekerd willen zijn van een plek kunnen een kaartje kopen bij TivoliVredenburg of De Ping Pong Club. Beide locaties vragen vijf euro entree.
Pieces of Tomorrow - Mahler 2
Waar: TivoliVredenburg, Grote Zaal
Wanneer: Donderdag 11 juni, 20.00 uur deuren open
Prijs: Regulier 27 euro <30 jaar 17 euro
Pop en klassiek komen samen met Mahlers Tweede symfonie. Licht en visuals spelen ook een grote rol in de ervaring; deze moeten de muziek versterken en de sound van het symfonieorkest en koor duidelijk maken. Host DJ St. Paul gaat in gesprek met dirigent en musici en onthult de verhalen achter de noten.
Waar: Berlijnplein
Wanneer: Meerdere data tussen donderdag 11 juni en zondag 28 juni
Prijs: Vanaf 33,25 euro
In dit theaterstuk wordt gekeken naar dans en mannelijkheid door twee theatermakers. De een is bang voor mannen die zeggen dat hij niet masculien genoeg is en de ander is bang om te dansen. Ze ontmoeten elkaar op de dansvloer. Samen met vier bouwvakkers, mannen die hun lichaam dag in dag uit functioneel gebruiken, gaan ze het experiment aan: kun je via dans loskomen van vastgeroeste ideeën over ‘de man’
Het NUT: Dans, Man, Dans
Central Park Festival
Utrecht Blaast Buiten!
om je vingers bij af te likken
Snackpan XL € 39,99
± 10 pers. 90 hapjes
30 balletjes, 30 mini-saté, 10 pittige kluifjes, 10 zoete kluifjes, 10 naturel kluifjes.
Anti Kluifpan
deluxe € 49,99
± 8 pers. ± 80 hapjes
20 mini-saté, 20 balletjes, 20 Kippie pops, ± 750 gram kippeling.
Satépan € 44,99
± 12 pers. 35 stokken
Keuze uit de smaken: pittig, ketjap- of pindasaus.
Kippieplank € 34,99
Feestpan € 44,99
± 10 pers. ± 100 hapjes
20 balletjes ketjapsaus, 20 balletjes pindasaus, 20 mini-saté indian mystery marinade, 20 mini-saté ketjapsaus, ± 300 gram kippeling, 12 kluifjes naturel.
Familiepan € 44,99
± 10 pers. ± 120 hapjes
20 balletjes ketjapsaus, 20 balletjes pindasaus, 20 mini-saté indian mystery marinade, 20 mini-saté ketjapsaus, 20 plakjes grillworst naturel, 20 plakjes grillworst kaas.
Maaltijdpan € 39,99
± 6-8 pers. ± 2400 gram
Keuze uit: bami, nasi, mihoen, Chinese nasi of Chinese bami met 6 balletjes, 6 mini-saté.
Alle pannen zijn ook in XXL variant verkrijgbaar. Inhoud x 3. Prijs x 3. Borg elektrische Kippiepan € 15,00. Borg elektrische Kippiepan XXL € 50,00.
Dippiebar € 4,99
± 10 pers. ± 1000 gram. ± 100 hapjes.
Inclusief kartonnen plank. Direct klaar voor gebruik.
Inhoud: gevulde olijven, kaasblokjes met dille, gevulde peppers met roomkaas, mini-saté, grillworst naturel, grillworst kaas, kipgehaktballetjes, salami blokjes, kipfilet roomkaas rolletjes, salami roomkaas rolletjes, serrano roomkaas rolletjes.
3 x 100 ml speciaalsaus, knoflooksaus, piripirisaus.
KIKI EN CHARLOTTE VIEREN VADERDAG ZONDER VADER
Utrechtse vriendinnen geven met event eigen invulling aan Vaderdag
Charlotte
Al jaren zijn Kiki Mossink en Charlotte Leemans ‘huisgenoten’: eerst op kamers aan de Oudegracht en nu delen ze een kantoorruimte.
Maar de Utrechters hebben nog één groot ding gemeen: ze missen allebei hun vader. Daarom organiseren zij op Vaderdag een middag in VOGELFREI voor iedereen die juist géén vader heeft. “Als je iemand ontmoet die ook een vader mist, heb je direct een bepaalde verbondenheid.”
Tekst: Elsie Marie Vonk / Fotografie: Bas van Setten
Kiki en Charlotte kennen elkaar al veertien jaar. Ze wonen jarenlang samen en houden ook na hun periode als huisgenoten contact. Beiden zijn ze in hun dagelijkse leven druk met een eigen bedrijf. Kiki runt een marketingbureau voor de horeca. Charlotte werkt al jaren als communicatieadviseur en copywriter, organiseert evenementen en geeft ook reiki en energetische massages. Tijdens de vele koffie-afspraken, voor de gezelligheid én als ondernemers onder elkaar, ontstaat het idee om samen een kantoorruimte te huren. Inmiddels werken ze al sinds 2021 onder één dak.
In april 2025 verandert er veel voor Kiki. Haar vader overlijdt onverwacht. “Hij had een mechanische hartklep waarop een bacterie terechtkwam. Herseninfarcten en een hersenbloeding zijn hem uiteindelijk fataal geworden.” Na het verlies voelt Kiki de sterke behoefte om haar rouw bespreekbaar te maken.
Kiki legt Charlotte daarom het idee voor om een evenement te organiseren voor mensen die zonder hun vader leven. “Mijn vader was ook ondernemer en organiseerde heel veel dingen, dus ik wilde dat ook een beetje voortzetten.” “En ik zei eigenlijk meteen: ‘Let’s go!’”, reageert Charlotte. “Mijn vader overleed in 1992, ik mis hem al 34 jaar, dus waarom niet?.
Clichés Kiki voelt in haar dagelijkse leven niet altijd ruimte om over rouw te praten. “De maatschappij verwacht dat je doorgaat, maar je leven is niet meer hetzelfde als daarvoor. Vroeger dacht ik niet elke dag aan mijn vader, nu wel. Als mensen vragen hoe het gaat, denk ik vaak: wil je het echte antwoord, of wil je ‘goed’, ‘prima’ of ‘druk’ horen? Ik voel bijvoorbeeld behoefte om te praten over hoe rouw
in het dagelijks leven voelt en hoe je er vorm aan geeft. En omdat Charlotte en ik hetzelfde hebben meegemaakt, maakt dat het praten makkelijker.” Volgens Kiki is rouw voor veel mensen een moeilijk onderwerp. “Je hoort alle clichés voorbij komen, zoals: ‘Ik hoop dat je het een plek kunt geven’. Dat is lief bedoeld, maar daar heb je op dat moment weinig aan.”
Wat helpt dan wel? Kiki: “Ik waardeer het als mensen eerlijk zeggen dat ze niet weten wat ze moeten zeggen. Bijvoorbeeld: ‘Ik weet niet hoe jij je voelt, maar ik ben er voor je.’ En durf ook gewoon te vragen hoe het echt gaat.”
Voor Charlotte draait het om de echtheid van een gesprek. “Dat is ook precies wat we met dit evenement willen bereiken. Dat je echt nieuwsgierig bent naar elkaar en de tijd neemt om te luisteren. Zulke gesprekken zijn vaak makkelijker met mensen die begrijpen hoe het is om een ouder te missen, ongeacht de relatie die je met je vader had of hoe lang geleden het ook is.”
Rouw stopt niet
Charlotte is zelf acht jaar oud als haar vader zelfmoord pleegt. “De manier waarop voegde natuurlijk nog wel wat complexiteit toe aan mijn vader verliezen en daarmee dealen. En ik heb rouw dus ook als kind meegemaakt. Door de gesprekken met Kiki besefte ik ook weer dat rouw niet stopt. Ik ben mijn vader al lange tijd kwijt, maar rouw krijgt steeds weer een andere kleur. Toen ik bijvoorbeeld een huis kocht, realiseerde ik me extra dat hij er niet bij was. En laatst kwam ik erachter dat ik me zijn ogen niet kan herinneren. De foto’s die ik heb, komen uit de jaren ‘80 en hebben een slechte kwaliteit. Dat vond ik zo erg. Na 34 jaar wordt zijn overlijden dan ineens weer heel actueel. Rouw kun je niet voorspellen.”
Daarom vindt ze dit event belangrijk: “Als je iemand ontmoet die ook geen vader meer
'De maatschappij verwacht dat je doorgaat, maar je leven is niet hetzelfde als daarvoor'
heeft, heb je direct een bepaalde verbondenheid.”
Kiki en Charlotte willen de Zonder-Vaderdag vooral laagdrempelig houden. Er staan verschillende activiteiten op de planning. “We gaan onder andere aan de slag met ‘authentic relating’”, legt Charlotte uit. “Dat is een communicatiemethode waarbij deelnemers een open vraag krijgen, bijvoorbeeld: ‘Als ik aan mijn vader denk, dan…’. Vervolgens krijg je de ruimte om alles te delen wat er in je opkomt. Jouw verhaal staat centraal, terwijl de anderen luisteren. Dit willen we in kleine groepjes doen.”
Naast gesprekken is er ruimte voor creativiteit. Charlotte: “Het is lekker om ook iets met je handen te doen. Vroeger maakten we op school voor Vaderdag asbakken van klei. Zoiets willen we weer doen. Mensen mogen een asbak maken, maar natuurlijk ook iets heel anders. Daarnaast richten we een altaartje in waar bezoekers een foto van hun vader kunnen neerzetten.”
De vrouwen benadrukken dat alle emoties welkom zijn. “Je hoeft niet sociaal wenselijk te zijn of rekening te houden met hoe anderen zich voelen. Het gaat even om jouw verhaal en jouw ervaring. Tegelijkertijd willen we ook dat het niet te zwaar wordt. We sluiten de middag af met een borrel en een proost op papa. Ook die lichtheid hoort erbij. Dit is nu eenmaal onderdeel van het leven, dus laten we er samen over praten.”
Vaderdag
Vaderdag is voor Kiki en Charlotte een logisch haakje om het event aan te hangen, maar wat hen betreft hoeft het daar niet bij te blijven. Kiki: “Je mist je vader niet alleen op Vaderdag. Daarom willen we kijken of we dit vaker kunnen organiseren als het aanslaat. En iedereen mist wel iemand, op welke manier dan ook.
Daarom hebben we het op Instagram bewust de ‘Zonderdag’ en geen Zonder-Vaderdag genoemd, zodat we het misschien nog in een andere vorm kunnen organiseren.” Zelf ervaren ze Vaderdag ieder op hun eigen manier. “Ik heb Vaderdag pas één keer zonder mijn vader meegemaakt,” vertelt Kiki. “Vorig jaar ben ik met mijn zoontje naar mijn moeder gegaan, omdat we normaal ook iets samen zouden doen.”
Charlotte: “Als kind vond ik Vaderdag echt moeilijk. Op school ging je knutselen voor je vader, terwijl ik iets voor mijn moeder moest maken. Dat vond ik heel pittig. Sindsdien ben ik Vaderdag weleens vergeten, maar er zijn ook jaren geweest dat ik het zwaar had met alle confrontaties rond de dag. Het is wel minder heftig dan Moederdag; dat wordt in de commercie nog veel meer gepromoot.” Charlotte en Kiki hopen vooral dat mensen na afloop met een warm gevoel weggaan. Charlotte: “Ik hoop dat ze zich lichter voelen en beseffen dat hun rouw gewoon onderdeel is van het leven.” Kiki sluit af: “We hebben een vette ruimte, een goed gevulde bar én er komen leuke mensen. Daarmee kunnen we er samen iets heel moois van maken!” a
Het evenement Zonder-Vaderdag is op zondag 21 juni van 15.00 tot 18.00 uur bij VOGELFREI aan de Nijverheidsweg 6. Tickets kosten 27 euro, zijn verkrijgbaar via www.vogelfrei.nl/agenda/ zonder-vaderdag en zijn inclusief koffie en thee, knutselspullen, snacks en twee drankjes. Op 14 juni praten Charlotte en Kiki over hun event bij het programma Parels voor de Zwijnen om 20.30 uur op NPO 3.
Kiki en
bij het Rudolf Magnus-gebouw aan de Vondellaan, waar ze hun kantoorruimte hebben.
VERDWENEN POLITIE- EN BRANDWEERPOSTEN IN UTRECHT
Politiebureau aan de Gerard Doustraat
Een van de verdwenen politiebureaus in Utrecht waarvan het gebouw nog wel bestaat, is te vinden in de Schildersbuurt (Utrecht Oost). Dit hulpbureau ging open in 1911 en sloot in 1963. Bijzonder is de sierlijke architectuur met een rondboog en een tegeltableau, maar ook het aangebouwde brandspuithuis. Verder is de plek opmerkelijk: toen het bureau werd geopend, was de Schildersbuurt nog niet gebouwd. Er stonden alleen nog nieuwe woningen aan de Gerard Doustraat en oude, vervallen huizen aan de Vossegatschedijk. Waarom kwam er dan toch een politiepost?
In 1910 legde wethouder Jo Fockema Andreae de gemeenteraad uit waarom dit tiende hulpbureau er volgens hem moest komen: ‘Als noodzakelijk moet worden geacht, dat dit bureau gereed zij, wanneer de in aanbouw zijnde [Kromhout] kazerne aan de Prins Hendriklaan in gebruik zal worden genomen, te meer omdat dan in de omgeving zeker reeds tal van woningen zullen zijn verrezen en het tegenwoordige politietoezicht in dat stadsgedeelte, met het Wilhelminapark en omgeving, is nu reeds onvoldoende.’ Niet de hele gemeenteraad was het
hier mee eens, al stemde de meerderheid voor. Het eigenzinnige raadslid Adriaan Hermanus Laseur (1849-1922) vond een politiepost overbodig in de ‘meest vreedzame buurt der stad’. Het argument dat de bouw van de Kromhoutkazerne politie in de buurt noodzakelijk maakte, vond hij onzinnig: ‘Een kazerne maakt ‘t niet rumoeriger, integendeel in een kazerne heerscht orde. Bovendien loopt daar een schildwacht voor of er naast of er achter (gelach).’ En over de omwonenden die kennelijk om politie hadden gevraagd, sprak Laseur: ‘Wat is er nu
gebeurd? Er is daar verleden jaar door een hek eens een roos gestolen (gelach). En daarom hebben de bewoners een boel lawaai gemaakt.’ De toevoegingen ‘(gelach)’ zijn van de verslaggever die de reactie van andere raadsleden noteerde.
Klein paleisje Het politiebureau aan de Gerard Doustraat was een ontwerp van directeur gemeentewerken Ferdinand Jacob Nieuwenhuis. Hij tekende ook een variant met bovenwoning, maar B&W kozen voor de versie zonder verdieping (wel een
zolder). De bakstenen muren werden voorzien van accenten in natuursteen en geglazuurde steen. De grote boogvormige entree leidde via een sierlijk gesmeed hekwerk naar een halfopen vestibule en kon ‘s nachts afgesloten worden met grote houten deuren. Boven de boog werd een tegeltableau aangebracht met de tekst ‘Politie’, gemaakt door de tegelfabriek ‘Holland’ in Hoograven. De afgeschuinde rechterhoek van het gebouwtje kreeg een raampartij. Het politiebureau bood plaats aan acht agenten en een hoofdagent. Het gebouw omvatte een agentenkamer, een kamer voor de hoofdagent, een ‘verbandkamer’ en drie cellen. Daarnaast werd er aan de rechterkant een brandspuithuis aangebouwd, wat voor een kostenbesparing zorgde ten opzichte van een aparte brandweerpost in de buurt.
Het kritische gemeenteraadslid Laseur had uiteraard ook opmerkingen over het ontwerp van Nieuwenhuis: ‘Het plan is veel te groot opgezet. Het wordt een paleis in ‘t klein, en de inrichting is zoo, dat de, agenten niet kunnen zien wat er buiten gebeurt. Dat zou noodig kunnen zijn, als de agenten daar kwamen om te rusten. Maar daarvoor wordt dit bureau niet gebouwd; een rusthuis is het niet.’
Prikpost en woonhuis
Of de agenten het druk hadden, valt te bezien. Net als bij andere politieposten vermelden krantenberichten alleen kleine incidenten zoals dronkenschappen, kattenkwaad en gewonden die geholpen werden in de ‘verbandkamer’. Zoals in 1915 een 10-jarige jongen die zich bij het maaien van gras in de rechterhand had gesneden. In 1924 werden twee knapen op het bureau gebracht die in de vijver van het Wilhelminapark
hadden gevist, wat niet mocht. Ook na de Tweede Wereldoorlog speelden dit soort kleine zaken met jeugd uit de buurt. Jan Lijftogt, oud-bewoner van de Frans Halsstraat en later huisarts in Nieuw-Zeeland, herinnerde zich hoe hij met een vriendje elektriciteitsbuizen had gepikt om als blaaspijp te gebruiken. Ze moesten voor straf in het politiebureau in de hoek staan en vriendje Jaap kreeg een draai om z’n oren. ‘Ik kreeg gelukkig slechts een kleine tik op mijn broek en toen werden we weer losgelaten.’ Dit is opgetekend in het door bewoners gemaakte boek ‘Gerard Doustraat 100 jaar 1907-2007’. In 1963 werd de politiepost opgeheven. Als nieuwe gebruiker meldde zich de GG&GD (Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst), onder meer als prikpost voor vaccinaties. ‘Douchen in een oude politiecel, dat kan in het nieuwe wijkgebouw van de GG en GD aan de Gerard Doustraat’, schreef het Utrechtsch Nieuwsblad. ‘Waar nu de spuitjes worden gegeven, werkte men vroeger aan procesverbalen. De oude politiepost is keurig opgeknapt door de gemeentelijke dienst van openbare werken.’ De sierlijke entree in de boog is toen vervangen door moderne kozijnen met glas. Binnen kregen de ruimtes als bestemming wachtkamer, zusterkamer en dokterskamer, plus een ruimte voor de logopediste en schooltandarts. Na de eeuwwisseling volgden enkele jaren van leegstand, waarna het voormalige hulppolitiebureau annex brandspuithuis een nieuwe bestemming kreeg als woonhuis. De bewoners hebben het smeedijzer in de boog deels teruggebracht. Het tegeltableau herinnert nog aan de politie. Opmerkelijk is wel dat het fraaie gebouwtje uit 1911 geen monumentenstatus heeft. a
Tekst: Arjan den Boer / Beeld: Het Utrechts Archief
Politiebureau (links) in 1913, foto Eduard Sanders.
Politiebureau en brandspuithuis kort voor de Tweede Wereldoorlog.
ZOEKPLAAT
Zoek de zeven verschillen
OPLOSSING VORIGE WEEK. LOCATIE: BRILJANTLAAN
Word vrijwilliger bij het Museum van Zuilen als gastvrouw, gastheer of museumgids
Nieuwsgierig geworden? museumvanzuilen.nl/vrijwilligers
Bestel via duicshop.nl en ontvang een gratis setje ansichtkaarten
+1 GRATIS Acties zijn geldig van woensdag 10 t/m dinsdag 16 juni 3 WEKEN GELDIG woensdag 10 t/m dinsdag 30 juni 2026 1 +1 GRATIS
PLUS van Ostadelaan / Adriaen van Ostadelaan 40 // Utrecht / 030-6086160 PLUS Utrecht Croeselaan / Croeselaan 297-299 // Utrecht / 030-2967645 PLUS Meeuwsen / Plantage 15 // Utrecht / 030-2441848 PLUS Smaragdplein / Smaragdplein 216-218 // Utrecht / 030-2674533
