Duic_Krant_366

MEI 2026 | 11E JAARGANG NR. 366 | KIJK VOOR HET LAATSTE NIEUWS OP

DUIC.NL

Koos Marsman over de Gallegewoard

Do bijd neer j ij ee rag gra e voor n tis k d ran eze t?

p. 7

Utrechtse jeugd steeds vaker gevangen in algoritmeval

p. 11

Utrechtse studenten geven juridisch advies

VERGADERZALEN BIJ CAMPING GANSPOORT

Machtige online marketingcampagnes runnen?

MET CATERING MOGELIJK!

Sipr weet precies wat jouw fans willen horen. En dat is te zien.

0,42%

Gemiddeld

1,78%

Sipr Doorklikpercentage LinkedIn

Kan jij wel een sterke campagne gebruiken?

030 - 2006 028 | sipr.online

REQUIEM R EQU IEM UIEM

Voor meer info: bel/app Pierre via 06-14415656

Za Zaterdag dag 6 juni Zatter erdag Tiv oli Vredenburg V g Tivoli ivoli Vrredenbur edenburg Aanvang A anvang 14:00 14:00

of zie campingganspoort.nl

Koop nu het boek Catharijne op een kantelpunt Bestel via duicshop.nl en ontvang een gratis setje ansichtkaarten

W EU

272 pagina’s

VERDI V E R D VE ER RDI RD DII

NI

€39,95

de nu ruik 0’ Geb ‘TKU1 nt e e cod 0 proc r1 ! voo orting k

Vakantiebaan op de leukste Camping van Utrecht?

Mail naar: vakantiebaan@ganspoort.nl

Change Marketing

p. 14

Politiebureau Roodebrug aan de Hogelanden WZ

Kennisgeving Netversterking Utrecht Noord(west)

Aanvulling op eerdere kennisgevingen over de netversterking in Utrecht Noord(west). Deze kennisgeving gaat over de aanpassingen in het voornemen om een projectbesluit in procedure te brengen voor de realisatie van de hoogspanningsstations en ondergrondse verbindingen.

Deze kennisgeving bouwt voort op eerdere berichten over het voornemen, participatie en de zoeklocaties voor de hoogspanningsstations van TenneT en Stedin.

Door de toename van de vraag naar elektriciteit en de toegenomen opwek van duurzame energie, staat het elektriciteitsnetwerk enorm onder druk. Vanaf 1 juli 2026 komen in een groot deel van de provincie Utrecht, naast bedrijven, ook huishoudens op een wachtlijst wanneer zij een nieuwe of een zwaardere elektriciteitsaansluiting aanvragen.

Om weer ruimte op het elektriciteitsnet te creëren zijn o.a. nieuwe hoogspanningsstations en verbindingen noodzakelijk en worden bestaande stations en verbindingen uitgebreid. De provincie Utrecht werkt samen met netbeheerders TenneT en Stedin aan versterking van deze infrastructuur. Deze kennisgeving gaat over twee nieuwe hoogspanningsstations ten noorden van de stad Utrecht met bijbehorende ondergrondse kabelverbindingen.

Op 19 maart 2024 hebben Gedeputeerde Staten (GS) van Utrecht besloten de eerste stap te zetten voor de afweging van zoekgebieden voor de bouw van de hoogspanningsstations en de kabeltracés in Utrecht Noord. Op 9 oktober 2024 is een kennisgeving gedaan over het voornemen voor het nemen van een projectbesluit en participatie voor de realisatie van het TenneT-station en het Stedin-station (Provinciaal blad 2024, 15285 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen). Na de participatie voor het TenneT-station in de omgeving van het aanvankelijke zoekgebied, te weten locaties ten noorden van Maarssenbroek, hebben GS met de kennisgeving van 18 juni 2025 u geïnformeerd dat voor het TenneT station aanvullend wordt geparticipeerd in het gebied Haarrijn in gemeente Stichtse Vecht, ten westen van het originele zoekgebied van TenneT achter het Shellstation.

In een andere kennisgeving werd op dat moment tegelijkertijd door GS kenbaar gemaakt dat voor het Stedin-station ook een participatieproces werd doorlopen. Omdat er geen geschikte locaties bleken te zijn binnen het aanvankelijke zoekgebied van Stedin, ten noorden van de stad Utrecht, heeft een herijking plaatsgevonden. Stedin is opnieuw gaan zoeken in een nieuw

zoekgebied. Dit nieuwe zoekgebied Maarssen/Utrecht-Noordwest kwam overeen met een gedeelte van het zoekgebied van TenneT voor het station Utrecht Noord.

Inmiddels is duidelijk geworden dat beide stations gecombineerd kunnen worden ontwikkeld op dezelfde locatie in het gebied Haarrijn. Op 19 mei 2026 hebben GS ingestemd met het verzoek van de netbeheerders om hun voorkeurslocatie voor de bouw van de gecombineerde hoogspanningsstations in Utrecht Noord(west) verder te onderzoeken. De locatie ligt direct achter het tankstation aan de snelweg A2.

De twee gecombineerde stations, één van TenneT en één van Stedin worden vanaf nu Hoogspanningsstation Haarrijn genoemd.

Doordat beide stations op 1 locatie ontwikkeld kunnen worden komt er één gezamenlijk projectbesluit.

Ook moet er een opstijgpunt (waar ondergrondse kabels uit de grond komen en worden verbonden met een bovengrondse hoogspanningsmast) worden gerealiseerd tussen het nieuwe station van TenneT en de bovengrondse kabelverbinding naar Soest. Hiervoor moet het opstijgpunt bij mast 006 in de gemeente De Bilt worden aange-

Figuur 1: Schematische weergave van zoeklocatie Haarrijn, de corridors voor de voorkeurstracés van de ondergrondse verbindingen vanaf Haarrijn en het opstijgpunt naar Soest. past. Zoeklocatie Haarrijn en het opstijgpunt staan weergegeven op onderstaande kaart.

De partijen nemen ook maatregelen om de stations, de kabelverbindingen en het opstijgpunt naar Soest zo snel mogelijk te realiseren, om de netcongestie in de provincie Utrecht op te lossen.

In verband met deze versnellingsmaatregelen hebben GS besloten om uitsluitend voor de TenneT- en Stedin-hoogspanningsstations en het opstijgpunt van TenneT naar Soest een projectbesluit te nemen.

De drie ondergrondse kabelverbindingen vanaf het nieuw te bouwen hoogspanningsstation van TenneT worden door TenneT gerealiseerd door het afsluiten van (privaatrechtelijke) zakelijk recht overeenkomsten met grondeigenaren.

Daarnaast zal TenneT de benodigde omgevingsvergunningen die voor de kabelverbindingen nodig zijn bij de gemeenten aanvragen. De gemeenten zijn bevoegd gezag voor het verlenen van de omgevingsvergunningen voor de aanleg van de ondergrondse kabelverbindingen.

Na aanleg van de ondergrondse kabelverbindingen worden deze planologisch beschermd door wijziging van het omgevingsplan door de gemeenten.

Wat houdt het TenneT-project in?

• Er moet een nieuw hoogspanningsstation van TenneT worden gerealiseerd, met een oppervlakte van ongeveer zes hectare (dit is vergelijkbaar met ongeveer twaalf voetbalvelden), exclusief landschappelijke inpassing.

Hiervoor is de projectprocedure al gestart en een kennisgeving over gedaan.

• 6 Circuits, dat zijn 18 ondergrondse kabelverbindingen van het TenneT-station naar de bestaande hoogspanningsstations in Breukelen-Kortrijk (2), Utrecht Lage Weide (2) en het opstijgpunt naar Soest (2).

• Er moet een opstijgpunt (waar ondergrondse kabels uit de grond komen en worden verbonden met een bovengrondse mast) worden gerealiseerd.

Hiervoor zal mast 006 in gemeente De Bilt worden aangepast. Daarmee zullen mast 1 t/m 5 verdwijnen.

Wat houdt het Stedin-project in?

• Er moet een nieuw hoogspanningsstation van Stedin worden gerealiseerd met een oppervlakte van iets meer dan 0,5 ha (dit is vergelijkbaar met ongeveer 1 voetbalveld), exclusief landschappelijke inpassing. De ruimtelijke inpassing zal gezamenlijk met het TenneT-station worden ingevuld.

3 • Transformatoren, 2 (compensatie)spoelen en een schakelgebouw.

Participatie en waar kunt u meer informatie vinden?

Voor de participatie over het hoogspanningsstation en opstijgpunt van TenneT en het hoogspanningsstation van Stedin, hebben TenneT en Stedin participatieplannen opgesteld. Deze plannen zijn raadpleegbaar op de projectwebsites van TenneT: www.tennet.eu./ utrecht-noord en Stedin: www.stedin.net/hoogspanningsstation-utrecht-noordwest.

In de plannen kunt u meer lezen over het voornemen, wat het

zoekgebied is, wie, wanneer en op welke manier betrokken wordt bij de projectprocedure en wat met de uitkomsten hiervan in het vervolgproces wordt gedaan. Momenteel vindt er in overleg met omwonenden participatie plaats over de landschappelijk inpassing voor het Haarrijn-station. Deze zal voor de zomer afgerond zijn.

Informatie/ participatie over het opstijgpunt naar Soest en de ondergrondse kabelverbindingen vindt in de maanden mei-juli 2026 plaats. Voor zover dit betrekking heeft op de ondergrondse kabelverbindingen wordt dit gedaan met het oog op de te verlenen vergunningen en latere omgevingsplanwijzigingen. Informatie hierover kunt u vinden op de site www.tennet.eu./ utrecht-noord.

Vragen?

Contactgegevens TenneT • Voor vragen over station Utrecht Noord, het opstijgpunt en de kabelverbindingen, kijk op de website: https://www.tennet.eu/ utrecht-noord.

• Of neem contact op via het mailadres: utrecht-noord@tennet.eu Contactgegevens Stedin • Voor vragen over station Noordwest-Utrecht, kijk op de website: www.stedin.net/hoogspanningsstation-utrechtnoordwest • Of neem contact op via het mailadres: fm_utrechtnoordwest@ stedin.net Contactgegevens provincie • Voor vragen aan het bevoegd gezag voor het projectbesluit stations en opstijgpunt neem contact op via het mailadres: netcongestie@ provincie-utrecht.nl

3

NR. 366 | 28 MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

INHOUD

Na vijf weken praten trok het CDA vorige week alsnog de stekker uit de gesprekken met GroenLinks-PvdA, D66 en Partij voor de Dieren. Te weinig vertrouwen, te grote verschillen op onderwerpen als veiligheid, financiën en betaald parkeren. En dus blijft na het pinksterweekend vooral één vraag hangen: hoe nu verder? Verder kijken wij deze week naar de druk die veel Utrechtse jongeren dagelijks ervaren.

Met de nieuwe serie ‘Generatie Druk’ duiken we de komende weken in thema’s als prestatiedruk, mentale gezondheid en sociale media.

Nieuws 4. DUIC in Beeld

Activisten op spoor

7. Coalitiegesprekken geklapt

In deze krant onderzoeken we hoe algoritmes en schermtijd steeds meer invloed krijgen op het leven van jongeren. Ook in deze krant: aandacht voor de Kinder- en Jongerenrechtswinkel, waar jonge Utrechters terechtkunnen met juridische vragen. En natuurlijk neemt Arjan den Boer ons weer mee langs een verdwenen politiepost.

Afsluiten doen we sportief: met Utrechter Willem Strijbosch, die alle 3.255 straten van de stad hardlopend wist af te tikken. Soms moet je blijkbaar duizenden kilometers lopen om Utrecht écht te leren kennen.

De DUIC-redactie

Hoe nu verder?

7. Column

Gallegewaord

8. Generatie Druk

DE VERANDERENDE STAD IN BEELD

Sociale media

11. Juridisch advies voor kinderen De Kinder- en Jongerenrechtswinkel

SCHOOLSTRAAT

Cultuur / Uit 12. Uittips

Utrecht is constant in

Elke week de leukste tips

beweging. Er wordt gebouwd en gesloopt.

13. Verdwenen politiepost

Politiebureau Roodebrug aan de Hogelanden WZ

Hierdoor ziet de stad er op sommige plekken heel

1989

anders uit dan vroeger,

2024

terwijl andere straten en

Sport

pleinen juist al decennia

14. Hardloopuitdaging

hetzelfde blijven. In deze rubriek laten we dat zien.

Willem rende door alle Utrechtse straten

15. Puzzel

Zoek de verschillen

Social Media

Colofon AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Anuray Soedamah, Bas van Setten, Else Marie Vonk, Luuk Beckers, Max Weijtens, Robert Oosterbroek, Sofie Jansen en Zoey van Wijhe.

ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl en redactie DUIC

CONTACT REDACTIE redactie@duic.nl 030 7600 226

ADVERTEREN Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Dave Vorstenbosch dave@duic.nl 030 7600 146

VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Lysanne Scheer via distributie@duic.nl, 030 7600 146

Website DUIC.nl

UITGEVERS Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers

Advertentie

een persoonlijke uitvaart voor elk budget Tessa di Corrado

U bent altijd welkom voor een open gesprek.

Bel 0800 - 023 05 50 of ga naar monuta.nl/utrecht.

Ook als u niet of elders verzekerd bent.

Utrecht

Facebook DUICNL

X @duicnl

Instagram duic.nl

NR. 366 | MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC IN BEELD

Luuk Beckers

Activisten op het spoor

A

ctievoerders van Extinction Rebellion blokkeerden zaterdag 23 mei de sporen bij Utrecht Centraal. ‘Genocide spoort niet’, staat op het op spandoek, verwijzend naar het Israëlische optreden tegen de Palestijnen. Ook protesteerden de demonstranten tegen de acties van Israël tegen de flotilla-activisiten. Ondanks de massaal aanwezige politie wist een groep fanatiekelingen het spoor op te ko-

men. Het treinverkeer van en naar Utrecht Centraal lag hierdoor zo’n twee uur plat.

Kort na het maken van deze foto sleepte de politie de activisten één voor één van het spoor. De politie verrichtte zo’n dertig aanhoudingen. De NS noemt de actie ‘levensgevaarlijk’ en deed aangifte. In de stationshal hielden zo’n honderd activisten een sit-in. Deze verliep volgens de politie wel binnen de afgesproken kaders.a

NR. 366 | MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

5

S E I T C A E T S E B DE !

D N A L R E D E N VAN lage prijzen Bovenop onze extréém

Alle soorten 200 gram

Fles 20 wasbeurten

of Wasparfum Fles 342 ml

299 .

7.38 - 7.90

Vergeer Gesneden Kaas Alle soorten pakken 200 gram

Calvé Partysauzen Alle soorten 250-320 ml.

Per stuk van 1.99 tot 2.29 Prijsvoorbeeld: Knoflooksaus

199 .

5a

1 + 1 GRATIS

TOT

% 62 RTING

KO

5.10

3.98

6.49 - 8.45

Robijn Wasmiddel

1.48 - 1.65

1 + 1 GRATIS

64%

KORTING

OP=OP

2 PAKKEN

0.99

Melkunie Breaker

TOT

PER STUK

HAK Groenten of Appelmoes Alle soorten potten 610-720 gram.

Per stuk van 2.55 tot 3.99 Prijsvoorbeeld: Doperwten Worteltjes Extra Fijn

55 2.

Kijk in onze folder voor nog veel meer topaanbiedingen of ga naar vomar.nl/folders Acties zijn geldig t/m zaterdag 30 mei 2026

SFEERVOL VERGADEREN OP DE CAMPING

€ 100, F A N AL VA AGDEEL PER D

• • • •

4 vergaderruimtes, van 2 tot 60 personen Op een unieke locatie in Utrechts nieuwste hotspot Rotsoord Altijd goed bereikbaar met trein, bus, boot, fiets of auto Flexibele catering, van drankjes tot diners

• • • •

Volledig gefaciliteerd met o.a. led-scherm, supersnelle WiFi en whiteboard Standaard gratis zwarte koffie, thee en water Mooi uitzicht op de Vaartsche Rijn 365 dagen per jaar, ook in de avond

DIRECT RESERVEREN? Dat kan eenvoudig online met het contactformulier op onze website of mail je wensen naar vergaderen@ganspoort.nl.

Liever bellen/appen?

Pierre is te bereiken via 06-14415656.

Kijk voor een indruk van alle zalen en mogelijkheden op

WWW.CAMPINGGANSPOORT.NL

7

NR. 366 | 28 MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

NIEUWS

COLUMN

Coalitiegesprekken geklapt: hoe nu verder in Utrecht?

Gallegewaord Me eerste keer in de Gallegewaord was erreges eind jaore zestig toen DOS teuge Feyenoord mos speule. Me broer nam me mee naor ’t staodion en koch ’n kaortsjie voor me. Daorna he’k ‘m nie meer gezien en zwierref ‘k ’n bietsjie rond waorbij ‘k me nog goed ken herinnere da’k op de wielerbaon heb gezete en vooral daj’ daorvan af kon glije. Van ’t voetbal wee’k niets meer en uit archieve wee’k da DOS toen verloor met 0-3.

Da was nie zo bizonder, DOS was de club ‘die niks kon, zellefs nie degraodere’. Wa me bij is gebleve da de ouwe Gallegewaord van die houte banke had mè twee van die latsjies (of waore ’t er drie?). Ech lekker zat da nie en ging ‘k maor ’n bietsjie rondzwerrefe. Zo kwam ‘k tijdes de rus bij ’n kraompie terech waor ze balle gehâk vekochte.

Van me broer ha’k geld gekrege voor zo’n bal en toen ‘k die uitgereik kreeg kwam d’r ’n jochie die me omver stootte waordoor de bal mè de mosterd (Van Rijns?) en al over me jas ging. De bal viel op de grond en was nie meer te consumere. “Je kreg van mij ’n nieuwe”, zei da jochie en da dee die ook. Ondertusse ha’k door da ’t Kareltsjie was, die kende mij nie maor ‘k hem wel wan Kareltsjie was ’n bekend boefie uit de Hooiepoort waor je, zeije ze, maor beter nie mee in anraoking kon komme. Da viel voor mij dus wel mee. Ik heb ‘m nog bedânk voor de bal nog nie wetende da’k veule jaore laoter ‘m nog vaok teuge zou komme as boefie. In ’t ouwe Gallegewaord ben’k daorna nog enk’le kere gewees maor vaoker was ‘k in ’t nieuwe Gallegewaord zo as in jaore tâchtig toen ‘k mè slechs 5000 and’re bezoekers FC Uterech zag speule teuge de sterspelers van Barcelona, ‘k zag er de gewonne bekerfinaole teuge Helmond en d’r was nog ‘ns keer da ’t Nederland elleftal oefende teuge Zwede en ene Ronald Koeman ze debuut maokte. Gallegewaord, d’r is nou ’n leuk boek over ze 90-jaorige geschiedenis, maor daor staot niks in over ’n bal gehâk die op de grond kletterde.

Tekst: Max Weijtens / Fotografie: Desiree Meulemans De toekomst van de Utrechtse coalitievorming is nog altijd onzeker. Nadat het CDA vorige week uit de onderhandelingen met GroenLinks-PvdA, D66 en Partij voor de Dieren stapte, namen de overgebleven partijen in het pinksterweekend de tijd om zich te beraden.

Maar ook na dit ‘weekend van bezinning’, blijft de vraag: hoe nu verder?

C

DA-fractievoorzitter Bert van Steeg zegt dat zijn partij de onderhandelingen vijf weken geleden met goede moed begon. “Je gaat er niet in als je denkt dat je er niet uitkomt. Bij de verkennende gesprekken ontstond bij die vier partijen het gevoel dat je eruit gaat komen.”

Toch liep het anders. Het CDA trok na vijf weken de stekker uit de gesprekken. De partij wees onder meer naar betaald parkeren in Vleuten-De Meern, financiële keuzes en veiligheid waar de partijen niet uitkwamen. Van Steeg wil daar inhoudelijk niet al te veel over kwijt: “Daar kan ik niet heel concreet over uitweiden. Maar we verschilden er gewoon in welke keuzes je moet maken. Op bepaalde vlakken was er wel overeenkomst, op bepaalde vlakken ook niet.”

Volgens Van Steeg ontstond het ongemak gaandeweg. “Dat ontstaat in de loop van de tijd. Je merkt dat het op bepaalde onderwerpen niet de kant op gaat waar je naartoe zou willen. Op een gegeven moment hak je die knopen door.”

Het CDA liet weten dat er “onvoldoende inhoudelijke basis en vertrouwen” was om door te gaan. De partij stelde dat op sommige thema’s, zoals woningbouw en investeringen in de stad, wel vooruitgang werd geboekt. Maar op andere dossiers was volgens het CDA onvoldoende ruimte “om recht te doen aan onze kiezers in Utrecht”.

Wiebeligheid Tijdens het debat in de gemeenteraad kwam vooral de spanning tussen in-

houd en vertrouwen naar voren. GL-PvdA’er Mahaar Fattal zei daar dat de partijen in een vergevorderd stadium zaten en dat er op thema’s als wonen en groen al veel was bereikt. Tegelijkertijd zei zij dat niet alle partijen volgens haar steeds in staat waren om stappen te zetten die nodig waren om tot afspraken te komen die standhouden. “Ook in de vijfde week hebben we moeten constateren dat de wiebeligheid eigenlijk niet wegging”, zei Fattal. Volgens haar ontbrak daardoor de duurzame vertrouwensbasis die nodig is om moeilijke besluiten te nemen, niet alleen tijdens de formatie maar ook de komende vier jaar.

Van Steeg herkent dat GL-PvdA naar eigen zeggen ver is gegaan om het CDA binnenboord te houden. “Op een aantal vlakken wel, zeker.” Maar het beeld dat het CDA geregeld zou zijn teruggekomen op eerder gemaakte afspraken, wijst hij van de hand. “Dat herken ik niet. Het is jammer dat er via de wandelgangen wordt gecommuniceerd. Dat is niet goed voor de onderhandelingen.”

Nieuw motorblok De VVD stelde tijdens het debat op 21 mei kritische vragen over het vervolg. De partij ziet ruimte voor een zogenoemd breed motorblok van D66, VVD en CDA, waar andere partijen bij kunnen aansluiten.

Een voorstel om bij nul te beginnen haalde echter geen meerderheid. Van Steeg sluit gesprekken over een andere samenstelling niet uit. “Wij staan altijd open om te praten over coalitievorming.”

De vraag is nu vooral hoe GL-PvdA, D66

Koos Marsman

en Partij voor de Dieren verder willen.

Samen hebben zij met 25 van de 45 zetels nog steeds een meerderheid in de raad.

Met het CDA erbij hadden de formerende partijen 28 zetels gehad. Bij de gemeenteraadsverkiezingen werd GL-PvdA de grootste partij met 14 zetels, gevolgd door D66 met 9 zetels en de VVD met 5 zetels. In Vleuten-De Meern, waar betaald parkeren een belangrijk punt is, werd de VVD de grootste partij.

De formateurs Lilianne Ploumen en Victor Everhardt schreven vorige week in een brief aan de raad dat de partijen de pinksterdagen wilden gebruiken voor interne reflectie. Daarna zou worden bekeken “of en hoe” de formerende partijen met elkaar verdergaan.

Pinksterweekend Na het pinksterweekend is daar nog geen definitief antwoord op. Fattal laat desgevraagd weten dat er nog niets bekend is. “Ik snap die vraag van ‘hoe nu verder’ supergoed. Er is nog niks bekend helaas.” Volgens haar is het wel de bedoeling dat er snel meer duidelijkheid komt.

“Onze intentie is wel echt om deze week iets te kunnen laten weten.” Daarmee blijft de Utrechtse formatie voorlopig in de wachtstand. Doorgaan met drie partijen kan getalsmatig, maar roept politieke vragen op over de breedte van de coalitie. Een andere partij laten aansluiten betekent waarschijnlijk opnieuw zoeken naar inhoudelijke overeenstemming én vertrouwen. En juist dat laatste bleek de afgelopen weken toch ook een kwetsbaar onderdeel van de onderhandelingen.a

Koos Marsman is ambesedeur vollekstaol en commetator.

Hij schrijf tweewekelijks voor DUIC, natuurlijk in de Uterechse vollekstaol

NR. 366 | 28 MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

GENERATIE DRUK

De invloed van sociale media 'Die algoritmen kennen jou b

Sociale media zijn niet meer weg te denken uit de levens van jongeren.

Bijna negen op de tien scholieren in het voortgezet onderwijs gaf in 2023 aan dagelijks gebruik te maken van sociale media, blijkt uit het Peilstationsonderzoek Scholieren 2023. Deze aflevering richt zich op de keerzijde van dat social media gebruik, specifiek de verslavende dynamieken die sociale media met zich meebrengen.

'Er zit eigenlijk geen eind aan, en dan heb je het nog niet eens over de algoritmen van TikTok'

Tekst: Sofie Jansen / Fotografie: Bas van Setten & ingezonden beeld

Z

orgwekkende cijfers van GGD Regio Utrecht tonen een trend: het risico op problematisch gebruik van sociale media steeg van 7 procent in 2019 naar 12 procent in 2023. Het eerder genoemde Peilstationsonderzoek 2023 laat bovendien zien dat problematisch gebruik bijna twee keer zo vaak voorkomt bij meisjes (6,2 procent) als bij jongens (3,3 procent).

‘Je moet beschikbaar zijn’ Rafael Taapken, projectleider bij Stichting JOU (Jongerenwerk Utrecht), gaat regelmatig met Utrechtse jongeren in gesprek over de verslavende werking van sociale media.

De jongerenwerker komt op Utrechtse scholen, in buurthuizen en op straat regelmatig in aanraking met de doelgroep die de verslaving het vaakst treft.

“Je ziet vaak dat jongeren elkaar verslaafd maken.” Het veelvuldig gebruik van sociale media is veelal een kwestie van erbij horen, legt Taapken uit. Je moet beschikbaar zijn, anders mis je dingen. “Je moet wel kunnen meepraten, denken jongeren dan.” Niet alleen van hun leeftijdsgenoten voelen jongeren de verwachting om constant beschikbaar te zijn.

Ook ouders verwachten vaak dat er snel gereageerd wordt, legt Taapken uit. “Een appje

met ‘hoe laat ben je thuis’ of ‘eet je vanavond mee’ lijkt relatief onschuldig, maar uiteindelijk draagt het allemaal bij aan die druk.”

Taapken: “Er zit eigenlijk geen eind aan, en dan hebben we het nog niet eens over de algoritmen van TikTok.” Collega Renée Sjamaar begeleidt jongeren individueel bij Stichting JOU. Bij haar trekken er regelmatig jongeren aan de bel die niet tevreden zijn over hun schermgebruik.

“Je ziet heel vaak dat jongeren niet eens meer weten wat ze buiten school moeten doen, in plaats van op hun telefoon zitten.” Als je jongeren vraagt wat vermaak eigenlijk nog inhoudt zonder telefoon, blijft er weinig over.

Controleverlies en gevolgen Regina van den Eijnden, hoofddocent aan de Universiteit Utrecht, is gespecialiseerd in onderzoek naar problematisch gebruik van sociale media onder jongeren. Zij adviseerde in 2024 de Tweede Kamer over de verslavende elementen van de sociale media-industrie.

Van den Eijnden onderzocht bovendien de impact van deze verslavingen op het mentale en psychosociale welzijn van jongeren.

In 2014 begon Regina van den Eijnden aan een uitgebreid onderzoek naar de verslavende werking van sociale media. Want hoewel

het duidelijk was dat veel jongeren door sociale media wel degelijk verslaafd raakten, was er nog geen instrument om die verslaving ook daadwerkelijk te meten. Met een team van onderzoekers ontwikkelde Van den Eijnden de Social Media Disorder Scale.

“We hebben heel erg gekeken naar hoe verslaving in het algemeen gedefinieerd wordt, specifiek de gedragsverslavingen.

Daar zijn gokken en gamen de bekendste voorbeelden van”, legt Van de Eijnden uit. “In die tijd had je wel een definitie voor ‘internet game addiction’, met negen criteria die een reflectie zijn van gameverslaving. Die criteria hebben wij gebruikt om ook sociale mediaverslaving te definiëren.”

Inmiddels zijn de definities wat geschoven en aangepast, maar over het algemeen zijn er twee belangrijke componenten van sociale mediaverslaving aan te wijzen, legt Van den Eijnden uit. “Het komt erop neer dat er sprake moet zijn van controleverlies. Je bent zelf niet in staat om dat gedrag [het gebruiken van sociale media] te veranderen. Je zou wel willen, maar dat lukt niet.” Je spreekt van verslaving, als dat controleverlies vervolgens voor problemen gaat zorgen. “Dus het moet ook eenduidig zijn, dat het negatieve consequenties heeft.” Daarbij doelt Van den

Eijnden op de gevolgen die veelvuldig gebruik van sociale media voor zowel het dagelijks leven van de jongeren zelf als voor de maatschappij heeft. “Die twee eigenlijk, voor de persoon zelf of voor de maatschappij, die moeten in ieder geval duidelijk aanwijsbaar zijn.”

Van den Eijnden en haar team legden die negatieve effecten, die soms pas op lange termijn meetbaar waren, de afgelopen tien jaar uitgebreid onder de loep. Op het gebied van mentale gezondheid, merkten de onderzoekers dat jongeren die voldeden aan de criteria voor een sociale mediaverslaving, sneller depressieve klachten hadden. “Maar we hebben ook naar cognitieve functies gekeken en naar slaap. Ook op die gebieden, bijvoorbeeld concentratie, hebben we negatieve effecten van sociale mediaverslaving gevonden.”

Strijd tegen de algoritmeval Dat bedrijven achter de grote platforms alles op alles zetten om gebruikers vast te houden, is helaas geen nieuws. “Hoe meer je erop zit, hoe beter de algoritmen leren wat jij echt interessant vindt. Dus die algoritmen kennen jou veel beter dan je jezelf kent.” De opkomst van algoritmen hebben de grootste consequenties gehad, legt Van den Eijnden uit,

9

NR. 366 | MEI 28 MEI 2026 2026 Kijk voor het laatste Ut�echtse nieuws op DUIC.nl

Meer dan de helft van de Utrechtse jongeren ervaart regelmatig druk, een percentage dat beduidend hoger ligt dan het landelijke gemiddelde.

Bovendien beoordeelt slechts de helft van de Utrechtse jongvolwassenen hun eigen mentale gezondheid als goed. In de nieuwe serie 'Generatie Druk' van HUB Utrecht wordt iedere aflevering een ander aspect van de druk op de Utrechtse jeugd belicht.

a op jongeren: beter dan dat je jezelf kent’ maar daarvoor waren het ook de ‘likes’, die de sociale bevestiging stimuleerden. En de eeuwige notificaties, die je niet kan missen.

Hoewel voor veel bedrijven achter de grote sociale media tegenwoordig strenge regels vanuit de Europese Unie gelden, ziet Van den Eijnden de strijd tegen de zogeheten algoritmeval somber in. “Uiteindelijk zijn er natuurlijk ook bij software of bij de verschillende sociale media platforms echt heel veel psychologen in dienst die daar aan bijgedragen hebben”, legt ze uit. “De kennis die wij hebben, die hebben zij natuurlijk ook en daar is veel meer geld dan in de wetenschappelijke wereld, dus uiteindelijk verliezen we dat altijd.”

Kwetsbare groepen Met haar uitgebreide onderzoek naar de verslavende werking van sociale media, ontdekte Regina van den Eijnden dat persoonlijke factoren een grote rol spelen in het risico op zo’n verslaving. “Het zijn vaker meisjes, sowieso, maar ook mentaal kwetsbaardere jongeren raken sneller verslaafd. Ze zijn niet helemaal happy met hun sociale leven, of voelen weinig aansluiting met anderen, en daardoor zitten ze veel meer op sociale media.” Jongeren die last hebben van depressieve klachten, bijvoorbeeld, blijken vatbaarder te zijn.

Van den Eijnden wist in haar onderzoeken nog twee andere risicogroepen te onderscheiden: “De groep die nogal impulsief is en al wat concentratieproblemen heeft, dat is een duidelijke risicogroep. Dus als je al impulsief bent en weinig zelfcontrole hebt, dan is het ook heel moeilijk om die telefoon neer te leggen en ben je gevoeliger voor die ver-

slavende elementen van sociale media.”

Ook het vertonen van narcistische kenmerken bij jongeren blijkt een voorspellende factor voor een sociale media verslaving te zijn. “Het idee daarachter is dat die jongeren natuurlijk heel veel zelf bevestiging nodig hebben. Of bevestiging van anderen, ze zijn kwetsbaar in hun zelf beeld”, legt Van den Eijnden uit.

Tot slot speelt omgeving een grote rol: kinderen van gescheiden ouders, bijvoorbeeld, vormen een risicogroep, legt Van den Eijnden uit. En wanneer ouders van kinderen die al last hebben van concentratieproblemen en impulsiviteit niet ingrijpen, ontwikkelt zo’n verslaving vaak een stuk sneller. “Dat gebrek aan zelfcontrole kunnen ouders toch een beetje compenseren door van buitenaf regels op te leggen en mee te kijken.”

Identiteit wordt bepaald door sociale media Vanuit zijn verleden als hulpverlener heeft Taapken vaak ervaren hoe persoonlijke factoren de verslavende werking van sociale media bij bepaalde groepen extra versterken.

“Ik heb vaak gezien hoe jongeren hun identiteit voor een groot deel ontlenen aan hun leven online. Jongeren hadden soms iets van: ‘online heb ik veel vrienden dus ik ben populair’, waar ze in het dagelijks leven eigenlijk niemand hadden om mee te praten.” Taapken zag hoe jongeren hun zelf beeld lieten bepalen door de hoeveelheid likes die ze op Instagram kregen en hoe lang de ‘streak’ (achtereenvolgende dagen dat er foto’s heen en weer gestuurd zijn) op Snapchat was. “Dat hadden ze echt nodig om te overleven.”

Regina van den Eijnden Sjamaar begeleidt net als Taapken de zogeheten ‘BOOST’ groepen binnen de Utrechtse organisatie: groepen waar jongeren terecht kunnen die tegen mentale uitdagingen aanlopen. Binnen die ‘BOOST’ groepen ziet ze eenzelfde trend als dr. Van den Eijnden: kwetsbare jongeren zoeken op sociale media naar lotgenoten, juist als ze slecht in hun vel zitten. Soms kunnen jongeren daarbij op de meest donkere hoeken van platforms als TikTok of Instagram terecht komen. “Dat kunnen hele donkere foto’s met zware teksten zijn, bijvoorbeeld. Daarin kunnen ze compleet worden meegesleurd.”

Jongeren zien het zelf te laat Op het moment dat jongeren bij Sjamaar aangeven dat ze het lastig vinden hun telefoon weg te leggen, is het kwaad meestal al geschied. “Ze zeggen dan dat ze niet meer

Bron: Peilsonderzoek Scholieren, 2023

zoveel op hun telefoon willen zitten, maar echt verslaafd zouden ze zichzelf niet noemen.” Taapken bevestigt dit: “Jongeren komen er vaak pas te laat achter dat ze wel degelijk verslaafd zijn.”

“Bij jongeren bij wie het echt problematisch is zoeken we de samenwerking met de verslavingszorg op”, legt Taapken uit. Stichting JOU geeft ook trainingen voor Utrechtse ouders, over hoe zij het gesprek aan kunnen gaan over het gebruik van sociale media. “En soms is het meer een-op-eenbegeleiding”, voegt Sjamaar toe. “Dan proberen we niet van 10 uur schermtijd direct naar 4 uur schermtijd te gaan, maar bouwen we het langzaam met stapjes af.” Ook zoekt JOU samen met jongeren naar alternatieve bezigheden, “vermaak zit in zo veel meer dingen dan alleen die telefoon.” a

Advertentie

Beauty & Welness EenmomentvanontspanningbijSalvete Beauty & Massage Waar: Bemuurde Weerd OZ 69 & Jutfaseweg 93, Utrecht Te midden van de drukte van alledag biedt Salvete Beauty & Massage een oase van rust, persoonlijke aandacht en ontspanning. Met meer dan 3000 lovende Treatwellreviews heeft Salvete zich ontwikkeld tot een van de meest gewaardeerde massagestudio’s van Utrecht. De fijne en warme ambiance, de kundige handen en de oprechte aandacht van onze gekwalificeerde massagespecialisten zorgen voor een veilige ervaring die verder

Massagestudio Kleine-Oase: waar rust en persoonlijke aandacht centraal staan Waar: Ondiep-Zuidzijde 6, Utrecht Zodra je binnenstapt, voel je de zachte energie die je uitnodigt om volledig te ontspannen. Hier vind je geen standaardroutine. Elke massage wordt met aandacht en gevoel gegeven, aansluitend op jouw ritme en behoefte. Perfect voor wie veel geeft, maakt, denkt, creëert of inspireert—en af en toe een moment nodig heeft om weer op te laden, spanning los te laten en in balans te komen.

gaat dan alleen ontspanning. Stap even uit de hectiek en ervaar wat échte me-time voor jezelf kan betekenen. Boek eenvoudig via Whatsapp: 06 – 20 20 9500. Je mag ook een massage cadeau doen via www.salvete.nl. Gebruik code “DUIC5” voor DUIC korting! www.salvete.nl

www.kleine-oase.nl

Kapsalon Cocopelo voor Aziatisch en Europees haarmode Waar: Korte Koestraat 1, Utrecht

Verzorging, Ontspanning & Vertrouwd Vakmanschap Waar: Loeffberchmakerstraat 22-24, Utrecht Al ruim 25 jaar staat Jam Kappers voor aandacht, kwaliteit en persoonlijke verzorging. Sinds een jaar hebben we daar onze ontspannende headspa aan toegevoegd: een unieke beleving voor haar, hoofdhuid en totale ontspanning. Een moment voor jezelf, gecombineerd met het vakmanschap en vertrouwen dat je al jaren van ons gewend bent.

www.jamjapaneseheadspa.nl

Ben jij op zoek naar een traditionele kapster die gespecialiseerd is in Aziatische en Europese kapsels? Dan ben je bij Kapsalon Cocopelo aan het juiste adres! Ik ben Xuelian den Hartog-Jia en ik ben de eigenaresse van de kapsalon. Ik heb meer dan 30 jaar ervaring met alle haar modellen, waardoor ik altijd de klant van het allerbeste advies kan voorzien. Bij Kapsalon Cocopelo in het centrum van Utrecht zijn mannen, vrouwen en kinderen welkom!

www.kapsaloncocopelo.nl / tel: +31302316879

11

NR. 366 | 28 MEI 2026

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

NIEUWS

Utrechtse studenten geven kinderen juridisch advies

De Kinder- en Jongerenrechtswinkel

Waar kun je als jongere terecht als je onverhoopt in een rechtszaak belandt? Als je een brief aan de rechter wilt schrijven? Of als je denkt dat je bijbaantje jou te weinig betaalt? Op de Wijde Doelen in hartje Utrecht zit de Kinderen Jongerenrechtswinkel. De stichting zet zich sinds 2009 in voor de rechtspositie van kinderen en jongeren in Utrecht en omstreken.

Tekst: Sofie Jansen / Fotografie: Bas van Setten

I

edere maandag en woensdag slaat de Kinder- en Jongerenrechtswinkel haar deuren open om jonge Utrechters op spreekuren te ontvangen. “Wij geven dan eigenlijk gratis juridisch advies”, legt Hannah den Besten, voorzitter van de stichting, uit.

“Wij doen dat allemaal op vrijwillige basis.”

Het team achter de winkel bestaat uitsluitend uit studenten, die naast hun studie Rechtsgeleerdheid of Sociale Wetenschappen graag tijd vrijmaken om jongeren bij te staan.

Best pittig, naast zo’n zware studie, zou je denken. “Ik moet zeggen dat dit bestuursjaar best intensief was, inderdaad”, lacht Den Besten. Toch weet een wisselend team van steeds zo’n 40 studenten de stichting al 17 jaar draaiende te houden.

Van familierecht tot salarisverhoging “We zien hier vooral jongeren tussen de 10 en 15 jaar oud.” Met de meest uiteenlopende problemen kunnen ze bij de winkel terecht, vertelt Den Besten. Het vaakst komen de vrijwilligers in aanraking met kinderen die vragen hebben over het familierecht.

“Veel kinderen willen een brief aan de rechter schrijven, bijvoorbeeld als iemand liever bij de vader of juist bij de moeder wil wonen. Daar helpen we dan bij.” Sinds oktober 2025 mogen kinderen al vanaf 8 jaar oud zo’n brief schrijven, legt Den Besten uit. Wanneer een kind van 12 jaar of ouder een brief naar de kinderrechter stuurt, moet deze door de rechter verplicht gelezen en beantwoord

worden. Den Besten hoopt dan ook dat kinderen door hen beter inzien dat ze in de rechtszaal echt gehoord kunnen worden.

Met de zomervakantie in aantocht, ziet Den Besten de vraag naar advies in familiezaken verder toenemen. “Kinderen willen de regeling voor de zomervakantie toch anders zien, omdat ze anders zes weken op een plek zitten waar ze niet willen zijn.”

Ook voor zaken die te maken hebben met arbeidsrecht lopen veel kinderen de spreekuren binnen. “Vragen over arbeidsvoorwaarden bij een bijbaantje en of ze wel genoeg betaald krijgen, bijvoorbeeld, worden bij ons neergelegd. Dan kijken we ook graag mee.” En verder? “Heel af en toe hebben we een uitschieter, een schorsing van de voetbalclub of iets dergelijks, maar dat komt weinig voor”, vult Den Besten aan.

De gestolen fatbike-zaak Naast de wekelijkse spreekuren biedt de stichting ook regelmatig voorlichtingen en oefenrechtbanken op scholen aan. Zeker sinds het thema ‘burgerschap’ een prominentere plek binnen het onderwijs lijkt te krijgen, wordt de Kinder- en Jongerenrechtswinkel steeds vaker gevraagd langs te komen. “Tijdens de voorlichtingen leggen we uit wat kinderrecht is, en bespreken we een voorbeeldcasus met de leerlingen. Ze mogen ook anoniem vragen aan ons stellen.”

Die voorlichtingen vinden vooral op basisscholen plaats, legt Den Besten uit.

Voor de oefenrechtbanken bezoeken de vrijwilligers vaker het middelbaar onderwijs.

“We gebruiken vaak een aansprekende casus: de gestolen fatbike”, lacht Den Besten.

Leerlingen krijgen een rol toebedeeld: van verdachte tot rechter. Vervolgens bereiden de vrijwilligers samen met de leerlingen en een mini-rechtszaak voor. “Daar krijgen we vaak heel positieve reacties op.” Daarnaast helpen de voorlichtingen en oefenrechtbanken om meer naamsbekendheid te creëren voor de stichting.

‘Advocaat is heel ver weg’ Ondanks dat de winkel de laatste tijd steeds meer kinderen op het spreekuur ziet verschijnen, merkt Den Besten dat nog niet iedereen op de hoogte is van wat de Kinder- en Jongerenrechtswinkel precies voor jongeren kan betekenen. “Veel kinderen weten helemaal niet dat het er is.” En dat terwijl kinderen in de rechtbank volgens Den Besten juist steeds beter worden gehoord. “Ik hoop dat kinderen er nu ook achter komen

dat ze meer zeggenschap hebben dan voorheen misschien leek.” Het is voor kinderen een grote stap om actie te ondernemen, legt Den Besten uit. “Een advocaat is natuurlijk heel ver weg voor kinderen. Maar wij zijn laagdrempelig en kunnen ook over kleinere dingen met ze sparren.”

De Kinder- en Jongerenrechtswinkel hoopt vooral toegankelijk te zijn, in een tijd waarin het vertrouwen in de overheid laag ligt, ook bij kinderen. “Kinderen zijn niet bang voor de overheid, maar zijn wel echt terughoudend met het delen van informatie. Daarom is het extra fijn dat wij een onafhankelijke partij zijn aan wie je alles kunt vragen, zonder oordeel.”

De spreekuren van de Kinder- en Jongerenrechtswinkel vinden iedere maandagmiddag tussen 16.00 en 18.00 uur en iedere woensdagmiddag tussen 15.00 en 17.00 uur plaats, op de Wijde Doelen 8. a

12

NR. 366 | 28 MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Je geeft me vlinders Waar: Domkerk, Pandhof en Lutherse Kerk Wanneer: Zaterdag 30 mei, 13.00 - 17.00 uur Prijs: Gratis

Offline Festival Waar: Bibliotheek Neude Wanneer: Zaterdag 30 mei, 10.00 - 17.00 uur Prijs: Gratis

Op 30 mei organiseren de Duurzame Kerken van Utrecht een verrassend festival in het hart van de binnenstad. Als aftrap van de komen zij met een programma voor jong en oud rond de liefde voor onze natuurlijke omgeving. Het is een divers programma met concerten, sprekers, kunst en workshops waarbij je bijvoorbeeld je eigen wasmiddel gaat maken. Het hele programma is te vinden op domkerk.nl/vlinders.

Wat gebeurt er als we onze telefoon een dag uitzetten en onze favoriete apps tot leven brengen in de bibliotheek?

Tijdens het Offline Festival ervaar je jouw veelgebruikte apps, maar dan in de vorm van een botanische wandeling, designworkshop of een helende therapiesessie.

Zingende Beelden Waar: Máximapark Wanneer: Zondag 31 mei Prijs: Gratis

Waterwinmarkt Waar: Waterwinpark, Musicallaan in Terwijde Wanneer: Zaterdag 30 mei, 10.00 - 16.00 uur Prijs: Gratis

Op zondag 31 mei verandert het Máximapark in een openluchtpodium tijdens Zingende Beelden: een begeleide wandelroute langs dansvoorstellingen. In 2009 werden zeven kunstwerken geplaatst in het Máximapark; deze worden op een bijzondere muzikale of theatrale wijze onder de aandacht gebracht.

De starttijden zijn om 13.00 of 15.00 uur vanaf de hoofdingang aan de Uilenboslaan 3. Meer info: www. zingendebeelden.nl.

In het Waterwinpark in Terwijde staan zaterdagmiddag zo’n 130 kramen vol tweedehands spullen, hobbyartikelen en zoldervondsten.

Naast de marktkraampjes is er voor kinderen ook van alles te doen op de buurtmarkt: er staat een springkussen, een draaimolen, er zijn klimactiviteiten en er loopt een bekend kinderfiguur rond.

Zinloos Festival Waar: De Nar Wanneer: Zondag 31 mei, 12.00 - 21.00 uur Prijs: Gratis, reserveren verplicht De NAR transformeert zondag voor een dag in een filosofisch festival. Er zijn interactieve performances, korte talks, kunstinstallaties en creatieve workshops.

Thema’s als identiteit, polarisering, prestatiedruk, sociale media en zingeving staan centraal; juist niet als droge theorie, maar door humor, acts en interactie.

Naast het inhoudelijke programma zijn er afwisselende DJ-sets, de Utrechtse Boekenbar en creatieve workshops van onder andere Kloddertje Roze. Het is gericht op 20-30 jarigen, maar iedereen is welkom.

De macht van het WK Voetbal Utrecht Marathon Waar: Start/finish bij Science Park. Zie utrechtmarathon.com/parcourskaart/ voor de routes.

Wanneer: Zondag 31 mei Prijs: Gratis De HiPRO Utrecht Marathon gaat zondag 31 mei weer van start. De eerste lopers (10 km) beginnen om 08.30 uur en een halfuur later klinkt het startschot voor de halve marathon. Om 10.30 uur starten de marathonlopers aan de 42,195 kilometer. Van plan om te kijken? Verwacht in de binnenstad duizenden mede-toeschouwers, muziek en een gezellige sfeer.

Waar: TivoliVredenburg Wanneer: Dinsdag 2 juni Prijs: Vanaf 24,65 euro Vlak voor de aftrap van het WK in Noord-Amerika vertelt Financial Times-journalist Simon Kuper alles over de invloed van de grootste sport op aarde. Waarom kunnen we door voetbal de wereld beter begrijpen? Aan de hand van anekdotes en beelden geeft hij college en gaat in gesprek met Neal Petersen, oprichter van FC Afkicken.

13

NR. 366 | 28 MEI 2026

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

VERDWENEN POLITIE- EN BRANDWEERPOSTEN IN UTRECHT

Politiepost Roodebrug aan de Hogelanden WZ

Deze serie gaar over verdwenen politie- en brandweerposten, dus in principe over gebouwen die er niet meer zijn. Bij wijze van uitzondering komen ook enkele politiepanden aan bod die nog bestaan, maar een andere bestemming hebben gekregen. Het voorbeeld dat vrijwel iedere Utrechter kent is het politiebureau Tolsteeg (Louis Hartlooper Complex), dus die slaan we over. Minder mensen zullen weten van het politiebureau Roodebrug in Ondiep, tegenwoordig een hostel voor verslaafden. Dit Hulpbureau van Politie werd in 1909 geopend en in 1972 gesloten.

Tekst: Arjan den Boer / Beeld: Het Utrechts Archief

Roode Brug en politiebureau in 1951.

Vooruitlopend op de aanleg van de wijk Ondiep besloot de gemeenteraad tot de bouw van een politiebureau aan de Hogelanden Westzijde, op de hoek met de Laan van Chartroise (het gedeelte dat later Anton Geesinkstraat ging heten). De politiepost was mede bedoeld om een oogje in het zeil te houden op de Roode Brug als belangrijke verkeersverbinding, toen nog met veel scheepvaart. Het werkgebied van de politiepost bestreek ook Pijlsweerd en over de Vecht de Loevenhoutsedijk, Anthoniedijk en Hogelanden Oostzijde. In het gebied

Agenten voor de politiepost Roodebrug in 1926.

waren tuinderijen, boerderijen, woonhuizen en enkele fabrieken.

Markant torentje Stadsarchitect Ferdinand Jacob Nieuwenhuis ontwierp een politiebureau dat er uitzag als een kleine villa met vierkante toren. Vanwege de driehoekige plattegrond leek het gebouwtje ook wel op de hoekscholen met twee vleugels zoals Nieuwenhuis die had ontworpen aan de Boorstraat, Havikstraat, Poortstraat en Amsterdamsestraatweg. Door de toren werd het budget van 10.000 gulden voor het

politiegebouwtje wel met 700 gulden overschreden.

Gemeenteraadslid Lodewijk Dufour, tevens hoofdingenieur bij de Staatsspoorwegen, vond in de raadsvergadering van december 1908: ‘Met het oog op de zuinigheid is het niet aanbevelenswaardig in deze buurt gebouwen op te richten met torens.’ Wethouder openbare werken Jo Fockema Andreae (de latere burgemeester) verdedigde met verve de keuze van zijn architect: ‘Dit politiebureau is ontworpen aan een mooi gelegen punt en voor de toekomst zal deze bouw dus wel

verkieselijk zijn. Het gebouwtje is op verren afstand te zien en eenige architectuur is dus niets overdadigs’. Met deze toelichting keurde de gemeenteraad de voordracht met ruime meerderheid goed.

In het voorjaar van 1909 werd de bouw aanbesteed, begin november meldde een krant dat het af was: ‘De burgemeester heeft hedenmorgen het politiebureau in oogenschouw genomen, dat dezer dagen aan de Roodebrug in gebruik werd genomen. De burgemeester was daarbij vergezeld van den hoofdcommissaris, den heer Beck.’ Christiaan Fredrik Beck (1843-1928) was hoofdcommissaris van 1903 tot 1916.

De plattegrond van de benedenverdieping kende een wiebervormige vestibule waaraan direct drie arrestantencellen grensden. De lage rechtervleugel (al is dat een groot woord) bevatte de agentenwacht, links van de hal lag de kamer van de inspecteur in een grote erker. Daarnaast waren er kleinere berg- en dienstruimtes. Het politiebureau had op de verdieping een dienstwoning, waarvoor echter kennelijk weinig politiebeambten interesse hadden, want deze werd al snel door de gemeente verhuurd als bovenwoning.

EHBO en hostel Krantenberichten uit de jaren na de opening wekken de indruk dat de politiepost vooral een EHBO-post was. Zo lezen we in april 1910: ‘Aan het politiebureau Roodebrug is verbonden een 5-jarig jongetje dat met de rechterhand bekneld was geraakt tusschen een schuit en den wal, bij de Hoogelanden.’ In augustus van het jaar daarop: ‘Bij een twist tusschen twee buurvrouwen in de Hoogstraat, ging de een de ander te lijf en sloeg haar met een pantoffel op ‘t hoofd. De verwondde deed zich aan het politie-

bureau Roodebrug verbinden.’ En in september 1913: ‘Gisteren werd in het politiebureau Roodebrug een 46-jarige schilder verbonden die op den Kwakkeldijk door een kameraad(?) mishandeld was en daarbij een hoofdwonde had opgeloopen.’

Bij het politiebureau hoorde, net als bij andere posten in de stad, een barak waar daklozen onder primitieve omstandigheden konden overnachten. In 1938 werd deze barak omgebouwd tot een stempellokaal voor ‘steuntrekkers’ uit de omgeving van de Amsterdamsestraatweg en het Ondiep, waar ondertussen veel arbeiderswoningen waren verrezen. In 1942 werd het politiebureau tijdelijk verplaatst naar Boerhaaveplein 3, een katholiek clubgebouwtje. Waarschijnlijk namen de Duitse bezetters het politiebureau Roodeburg toen in gebruik voor hun eigen doeleinden.

Kort na de bevrijding keerden de Nederlandse agenten er weer terug. In 1947 werd aan de achterzijde een uitbouw gemaakt.

Met de aanleg van de nieuwe wijk Overvecht kreeg het bureau Roodebrug er vanaf 1964 een groot werkgebied bij. Het oude onderkomen werd al snel te klein. In 1972 verhuisden de agenten naar een modern bureau aan de Kaap Hoorndreef. Na enkele jaren leegstand werd het gebouwtje bij de Roode Brug in 1984 omgevormd tot ‘dagcentrum’ met handvaardigheidslokaal, pottenbakkersoven en yogazaal. In 2006 is het verbouwd tot hostel voor 23 dakloze alcoholverslaafden. Het lage wachtlokaal rechts werd afgebroken. Architect Peter Versseput voegde een uitbreiding toe die de oude politiepost als het ware omarmt. Omdat het nieuwe deel een meter lager ligt, overheerst deze toevoeging niet. Tegenwoordig heet het Lister Hostel Hogelanden. a

14

NR. 366 | 28 MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

INTERVIEW

Willem rende door alle 3.255 straten van Utrecht

‘Ik bleek maar in 15 procent van de stad te zijn geweest’

Willem op de St. Anthoniedijk: de denkbeeldige finish. De paarse lijntjes zijn alle routes die hij heeft gelopen.

Er zijn waarschijnlijk niet veel Utrechters die in élke straat van de stad zijn geweest, laat staan dat ze er hardlopend doorheen zijn gegaan. Wie dat nu wél kan zeggen, is Willem Strijbosch (51).

De bewoner van Wittevrouwen deed er zo’n 2,5 jaar over om alle 3.255 straten van Utrecht al rennend af te strepen.

H

et opmerkelijke idee ontstond door een tip van een collega. “Zij had dit in een Belgische stad gedaan via de app CityStrides. Die houdt bij in hoeveel procent van de straten in een stad je bent geweest.

Het bleek dat ik in Utrecht maar vijftien procent had afgetikt. Ik loop al ruim twintig jaar hard en stel graag doelen. Zo heb ik bijvoorbeeld twee keer de marathon van Rotterdam gelopen. Maar als je ouder wordt, kun je niet steeds je eigen records verbeteren. Dan ga je andere doelen stellen”, vertelt hij lachend.

Dus gaat Willem de uitdaging met zichzelf aan. Hij begint dicht bij huis, in zijn wijk Wittevrouwen. Alleen daar al wordt hij verrast door hoe weinig hij eigenlijk van Utrecht heeft gezien. “Ik woon al twintig jaar in de stad, maar het was verbazingwekkend in hoeveel straten ik nog nooit was geweest.

Terwijl het allemaal zo dicht bij huis is.”

Verste uithoek Nadat hij Wittevrouwen heeft voltooid, werkt hij gestructureerd wijk voor wijk af.

Elke week gaat hij zo’n drie keer op pad: vaak twee keer voor zijn werk en één keer in het weekend. In het begin loopt hij gemiddeld 7 tot 10 kilometer per keer. Alleen door een hamstringblessure ligt hij er in het voorjaar van 2025 drie maanden uit.

“Op een gegeven moment moest ik de A2 over, naar Leidsche Rijn”, vertelt Willem.

“Daar begon ik meteen in de verste uithoek, dacht ik. Later kwam ik erachter dat de buurt Veldhuizen helemaal niet het verst weg was. Omdat het me veel tijd kostte, met

de fiets was ik al snel een halfuur onderweg, liep ik in die wijken alleen in het weekend.

Dan maakte ik vaak wel langere rondes.”

Omdat Willem tijdens zijn routes vaak dezelfde straten meerdere keren kruist, wordt hij regelmatig aangesproken door buurtbewoners. “Ik heb vaak de vraag gekregen of ik de weg kwijt was. Ook moest ik veel doodlopende straatjes in, daar reageerden mensen ook op. Als ik dan uitlegde dat ik alle straten van Utrecht afging, kreeg ik heel verschillende reacties”, vertelt hij lachend. “Van mensen die dachten dat ik niet goed wijs was tot mensen die letterlijk een diepe buiging maakten.”

Nieuwe plekken Door zijn hardloopavontuur ontdekt Willem allerlei voor hem onbekende hoeken van Utrecht. “Zoals Kubuseiland in Leidsche Rijn”, vertelt hij. “Dat is grappig genoeg een driehoekig eiland met alleen maar kubuswoningen. Maar ook in de binnenstad kwam ik op bijzondere plekken, zoals al die mooie, rustige straatjes tussen de Oudegracht en Nieuwegracht en tussen de Nieuwegracht en de Singel.” Ook noemt hij een huizenblok achter de Oosterkade. “Als je onder station Vaartsche Rijn doorfietst, zit aan de rechterkant een compleet huizenblok verscholen. Je kunt er alleen met de fiets komen. Ik denk dat de meeste mensen dit niet weten; je fietst er zo voorbij.”

Bloemkoolwijk Ook valt het hem op hoe verschillend de stad

eigenlijk is opgebouwd. “Alles ten westen van de A2 wordt door veel inwoners op één hoop gegooid, maar daar blijkt enorm veel variatie te zijn. Bijvoorbeeld door de oude dorpskernen van Vleuten en De Meern. En in Zuilen zag ik binnen twee kilometer een boeddhistische tempel, een katholieke én een protestantse kerk.”

Ook benoemt hij de ‘bloemkoolwijk’ in De Meern, tussen Kloosterpark en de Meerndijk. “Daar heb ik soms drie keer doorheen moeten lopen, want alles lijkt op elkaar.” Het wijkmodel komt uit de jaren ’70 en ’80, gekenmerkt door een onoverzichtelijke, kronkelige indeling. Op de kaart doet zo’n wijk denken aan een doorgesneden bloemkool, vandaar de naam.

Willem herinnert zich ook een plek waar hij zich minder prettig voelde. “Bij de Vleutenseweg, waar de Spinozaweg overgaat in de Cartesiusweg. Dat ligt ingesloten tussen drukke wegen. Er lag veel afval buiten en het voelde echt verwaarloosd en daardoor onveilig. Maar toen wist ik nog niet dat op dit stukje opnieuw gebouwd ging worden.”

Koninklijke route De app waarmee Willem zijn voortgang bijhoudt, CityStrides, is gebaseerd op OpenStreetMap. Volgens die digitale kaart heeft Utrecht 3.255 wegen die te voet bereikbaar zijn. Zelfs bouwterreinen waar al een straatnaam aan is gegeven, worden soms meegerekend. Parken tellen dan weer niet mee. Al heeft Willem die op een eerder moment ook allemaal al afgetikt.

“Dat is een ander grappig verhaal”, vertelt hij lachend. “Het viel me op dat Utrecht veel parken heeft die vernoemd zijn naar leden van het koningshuis. Toen kwam ik op het idee om al die parken in één hardloopronde aan elkaar te verbinden. Dat was in totaal 25 kilometer, vanaf mijn huis aan de Biltstraat.”

Liefde voor digitale kaarten De specifieke uitdagingen die de Utrechter aangaat, passen goed bij zijn werk. Hij werkt namelijk bij navigatiesystemenbedrijf TomTom, waar hij zich bezighoudt met digitale kaarten. “De liefde voor kaarten is in de loop der tijd gegroeid”, vertelt hij. “Het is een

enorm complex systeem. Dat merk je ook als je door de stad loopt; er verandert elke dag wel iets. Soms werd ergens verbouwd en kon ik een straat tijdelijk niet in. Maar als je er meer dan twee jaar over doet, lukt dat uiteindelijk vanzelf.”

Hoewel Willem volgens de regels van OpenStreetMap officieel alle 3.255 wegen van Utrecht heeft gehad, weet hij dat er toch nog één stukje ontbreekt. “Bij het Moreelsepark was heel lang een verbouwing bezig. Omdat ik binnen 25 meter van het punt kwam, telde de app dit alsnog mee.

OpenStreetMap werkt namelijk met een soort Pac-Man-stipjes waar je doorheen moet lopen. Maar”, zegt hij lachend, “dat straatje pak ik met mijn volgende rondje langs de Singel alsnog mee.” Of hij door zijn uitdaging ook anders naar zijn werk is gaan kijken? “Bij TomTom maken we die kaart met duizenden mensen, dus normaal ga ik nooit echt de details in. Nu moest ik dat wel, en dat vond ik juist leuk.’’

Finish Op 3 mei passeert Willem de denkbeeldige finish: de St. Anthoniedijk in Utrecht-Noord.

“Alle straten bij elkaar zijn 983 kilometer.

Maar omdat je veel straten meerdere keren loopt, heb ik denk ik ruim 3000 kilometer gelopen”, vertelt Willem. Met zijn prestatie staat hij bovenaan de ranglijst. Volgens CityStrides zijn een kleine drieduizend mensen begonnen aan dezelfde challenge in Utrecht, maar hebben zij deze nog niet voltooid. “Er is wel een klein groepje dat op 99 procent staat. Het kan best zijn dat zij inmiddels ook alle straten hebben gehad, maar bijvoorbeeld nog niet door een nieuw of aangepast straatje hebben gerend”, zegt Willem daar als kanttekening bij.

Nu de challenge is voltooid, loopt de Utrechter doordeweeks weer gewoon rondjes in zijn eigen buurt. Toch probeert hij nog altijd spontaan onbekende afslagen te nemen.

En stilzitten doet hij zeker niet, want hij heeft alweer een nieuwe uitdaging bedacht: alle straten van de gemeente De Bilt hardlopend afgaan. “Maar dat is maar een zesde van Utrecht”, zegt hij lachend. “Dus daar zit ik inmiddels al op negentien procent.” a

15

NR. 366 | 28 MEI 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC PUZZEL

ZOEKPLAAT Zoek de zeven verschillen

OPLOSSING VORIGE WEEK. LOCATIE: HELLING

Aanmelden: vinkwitgoed.nl/belevingsdag

Reageer op plannen Merwedelijn Reis jij in de toekomst tussen Utrecht, Nieuwegein en misschien wel Rijnenburg?

Grote kans dat je dan met de Merwedelijn gaat, een toekomstige tramlijn tussen Utrecht en Nieuwegein. De Merwedelijn kan snel en veel reizigers vervoeren. Dat is nodig als de komende 20 jaar veel nieuwe woningen en bedrijven worden gebouwd.

Bekijk de plannen Die toekomst lijkt misschien nog ver weg, maar je kunt nu al een reactie geven op de plannen voor de Merwedelijn. Bekijk een deel van de plannen op www.platformparticipatie.nl of scan de QR-code.

Inloopavonden Merwedelijn Heb je vragen of wil je meer weten? Bezoek dan een van de inloopavonden. Aanmelden is niet nodig.

Dinsdag 9 juni Tijd: 18.00 - 20.00 uur | Locatie: Pétanque Vereniging Nieuwegein, Galecopperzoom 1, Nieuwegein Woensdag 10 juni Tijd: 18.00 - 20.00 uur | Locatie: Krachtstation, Amerikalaan 199, Utrecht Dinsdag 16 juni Tijd: 18.00 - 20.00 uur | Locatie: Kanaal 30, Kanaalweg 30, Utrecht