Issuu

OKTOBER 2026 | 11E JAARGANG NR. 381 | KIJK VOOR HET LAATSTE NIEUWS OP

DUIC.NL

Dit rode ringetje moet singels helpen met ‘ofﬂine’ daten

p.15

Do bijd neer j ij ee rag gra e voor n tis k d ran eze t?

Steeds meer AI-reclame in Utrechtse straten

Voormalig industrieterrein Rotsoord ontwikkelt door

p.7

p.11

Krakers nemen oude boekenwinkel Korte Jansstraat over

Advertenties

36 5

ER ! N P EN GE OP DA AAR J

Bestel via duicshop.nl en ontvang een gratis setje ansichtkaarten

272 pagina’s

€39,95

Koop nu het boek Catharijne op een kantelpunt

Doe mee aan wereldwijd onderzoek naar nieuw vaccin tegen RSV en hMPV RSV en hMPV zijn wereldwijd belangrijke oorzaken van luchtweginfecties bij ouderen. Toch worden deze virussen vaak niet standaard getest bij griepachtige klachten, terwijl mensen er net zo ziek van kunnen worden. Er zijn wel goedgekeurde vaccins tegen RSV, maar er is geen vaccin beschikbaar tegen hMPV. Ook bestaan er geen effectieve behandelingen voor deze infecties. Daarom zoeken Ecraid en UMC Utrecht mensen van 60 jaar en ouder voor een wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van een nieuw vaccin tegen RSV en hMPV. Het onderzoek is geblindeerd: het RSV-hMPV onderzoeksvaccin wordt vergeleken met een placebo vaccin. U ontvangt een reiskostenvergoeding.

Bij interesse en voor meer informatie bezoek onze website: vaccinatiestudie.nl/rsvhmpv-studie

Ecraid is Europa’s grootste academisch netwerk voor onderzoek naar infectieziekten.

JOUW PLEK IN ROTSOORD Ontdek nieuw stedelijk wonen in BRILJANT12! Slim ingedeelde, duurzame appartementen op een levendige plek in Rotsoord, waar stad en groen samenkomen. Op 15 oktober om 12.00 uur start de PreSale! Schrijf je in voor jouw favoriete appartement(en)!

Nu in PreSale!

Waarom kiezen voor BRILJANT12? 2- en 3-kamerappartementen Circa 50 tot 75 m² Indicatieve prijzen vanaf € 420.000 v.o.n. Voorlopig energielabel vanaf A++ Eigen balkon of loggia Vloerverwarming én vloerkoeling Wonen in het populaire Rotsoord Station Vaartsche Rijn op loopafstand Groene collectieve binnentuin

Meer informatie

KOM NAAR HET PRESALE EVENT Datum: dinsdag 27 oktober 2026 Tijd: 17:00-19:00 Locatie: Pastoe Foodbar, Rotsoord 7 Utrecht

ZIE JIJ JEZELF HIER AL WONEN?

Bekijk het aanbod en meld je aan via briljant12.nl

NR. 381 | 15 OKTOBER 2026

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

INHOUD

s het je al opgevallen? Er klopt iets niet aan de foto op de voorpagina. De kapsels zien er verdacht perfect uit en die hamburger is wel héél sappig. Nep? Jazeker! De hele afbeelding is gemaakt met kunstmatige intelligentie (AI). En dat is niet voor niets. AI-reclames duiken steeds vaker op in Utrecht. Maar wat doet die AI-rommel met het karakter van onze stad? DUIC zocht het uit. Gelukkig verandert Utrecht ook nog gewoon in het echt. Neem Rotsoord, dat van bedrijventerrein is veranderd in een levendig stukje stad. En het gebied is nog lang niet af. We zetten de ontwikkelingen op een rij. Waar op Rotsoord steeds meer wordt gewoond, stond

Nieuws 4. DUIC in Beeld

Licht- en muziekshow in Jacobikerk

7. Rotsoord in ontwikkeling

een pand aan de Korte Jansstraat juist 26 jaar leeg. Tot vorige week. De voormalige boekwinkel H.W. Meyer is gekraakt. Is de buurt daar blij mee? Ook is het op 22 oktober weer tijd voor Popronde: 83 acts op 38 Utrechtse locaties. We spraken de organisatoren. Wie weet kom je tijdens zo’n optreden wel een leuke single tegen. Maar hoe herken je die? Twee Utrechtse ondernemers bedachten de Sringle: een rood ringetje dat laat zien dat je single bent. Weg met dat eindeloze geswipe! Tot slot duikt Oud-Utrecht het verleden in, met een wandeling langs de bijzondere gebouwen van architect Petrus Johannes Houtzagers.

Van industrieterrein naar levendig stukje stad

8. Opmars AI-reclame in Utrecht Handig of zorgelijk?

11. Krakers op Korte Jansstraat

DE VERANDERENDE STAD IN BEELD

Nieuw hoofdstuk voor oude boekwinkel

Cultuur

NEERLANDIAKADE

12. Uittips

Elke week de leukste tips

Stad en leven

Utrecht is constant in

13. Popronde Utrecht

gebouwd en gesloopt.

beweging. Er wordt Hierdoor ziet de stad er

83 acts op 38 locaties

op sommige plekken heel

1987

anders uit dan vroeger,

13. Sringle ring

2026

terwijl andere straten en

De oplossing voor Utrechtse singels?

pleinen juist al decennia

14. Op pad met Oud-Utrecht

hetzelfde blijven. In deze

P.J. Houtzagers, architect van riante herenhuizen

rubriek laten we dat zien.

Sport 15. Puzzel

Zoek de verschillen

Social Media

Colofon AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Bas van Setten, Bo Steehouwer, Charlotte Kuijpers, Else Marie Vonk, Luuk Beckers, Max Weijtens, Mika Ros, Robert Oosterbroek en Sofie Jansen ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl en redactie DUIC

CONTACT REDACTIE redactie@duic.nl 030 7600 226

ADVERTEREN Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Dave Vorstenbosch dave@duic.nl 030 7600 146

VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Lysanne Scheer via distributie@duic.nl, 030 7600 146

Website DUIC.nl

UITGEVERS Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers

Advertentie

praten over afscheid geeft rust Kirsten Sparnaaij

U bent altijd welkom voor een open gesprek. Bel 0800 - 023 05 50 of ga naar monuta.nl/utrecht. Ook als u niet of elders verzekerd bent.

Utrecht

Facebook DUICNL

X @duicnl

Instagram duic.nl

NR. 381 | OKTOBER 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC IN BEELD

Foto/tekst: Robert Oosterbroek

Jacobikerk in de spotlights

ie houdt van spektakel met licht, geluid en een gezonde dosis geschiedenis, kan terecht bij Luminiscence in de Jacobikerk. De komende maanden staat de eeuwenoude kerk in het teken van deze lichtshow. Daan Schuurmans vertelt tijdens de voorstelling over rampen, overstromingen, de pest, de Beeldenstorm en de strijd tegen de Spanjaarden, terwijl een koor en or-

kest de lichtshow muzikaal begeleiden. Het is een indrukwekkend geheel en past in een groeiende reeks lichtshows, zoals Lumineuze Nachten bij Kasteel de Haar en Fabel Fort bij Fort Vechten. Goedkoop is de voorstelling overigens niet, met tickets van 29 tot 49 euro voor 50 minuten. Maar eerlijk is eerlijk: het levert mooie plaatjes op.a

NR. 381 | OKTOBER 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Bewoners fleuren straat op met geveltuinen Sinds een jaar ziet de Vlierstraat in Wijk bij Duurstede er anders uit. Zeven gevels kregen een make-over. Tijdens de ‘geveltuinenburendag’ staken bewoners hun handen uit de mouwen én in de aarde om een geveltuintje voor hun woning aan te leggen. Bewoner Marjolein Cremer is een jaar later nog steeds blij dat ze meedeed: “Het hele straatbeeld is veranderd en het gonst van de bijen.”

Ik hoop dat meer inwoners van de provincie een geveltuintje aanleggen, want je wordt er zo blij van! Toen er bij Marjolein een flyer in de brievenbus lag “of ze met de buren een geveltuintje wilde aanleggen”, twijfelde ze geen seconde. “Als mens kunnen we niet zonder groen. Het helpt tegen hitte in de zomer,

je wordt er vrolijk van en het is bovendien goed voor de insecten.” De bewoners kregen hulp, planten, grond en gereedschap om hun geveltuin aan te leggen. De één zaagde

Wintertijd: Let extra op voor overstekend wild Na het ingaan van de wintertijd worden de dagen korter en de nachten langer. Wilde dieren zijn actief in de schemering en in het donker. In landelijke en bosrijke gebieden, zoals de Utrechtse Heuvelrug, is de kans op aanrijdingen met wild daardoor groter. Een aanrijding met een wild dier kan grote gevolgen hebben, zowel voor

het dier als voor de automobilist. Pas daarom in de schemering en in het donker je snelheid aan. Zo kun je op tijd remmen en krijgen dieren de kans om weg te komen. En: waar één dier oversteekt, volgen er vaak meer. Informatie over overstekende wilde dieren: provutr.nl/faunabeleid

Buurtbewoner Marjolein Cremer samen met Wouter Rekké van de gemeente Wijk bij Duurstede.

tegels, de ander boorde gaten in de muur voor de klimrekken en overal zetten de deelnemers planten in de grond. De geveltuintjes zijn ondertussen enorm gegroeid. Marjolein: “Het onderhoud valt reuze mee. Het enige wat ik doe is water geven. Ik hoop dat meer inwoners van de provincie een geveltuintje aanleggen, want je wordt er zo blij van.” Met deze en andere projecten stimuleert de provincie biodiversiteit in de buurt. De organisatie in Wijk bij Duurstede was in handen van de Natuur-

Begroting 2027 in het kort

Overige bijdragen van het Rijk, andere provincies en gemeenten 93.210

Inkomsten Bedragen x €1.000

Van het Rijk uit het provinciefonds 346.156

Van het Rijk aan Motorrijtuigenbelasting 212.770

Totale uitgaven (x 1.000) €766.787

Onze ambities Meer betaalbare woningen Versnellen van de energietransitie Sterke natuur en toekomstbestendige landbouw Duurzame en veilige mobiliteit Schoon en voldoende water Vitale steden en dorpen

Het najaar is een goed moment om een geveltuin aan te leggen. Wil je weten welke planten geschikt zijn en ben je op zoek naar tips? Ook als je een kleine voor- of achtertuin hebt? Download dan de Utrechtse geveltuingids: provutr.nl/geveltuin

Aan verkoop, grond, huur, leges e.d. Aan ontvangen rente en dividend 27.613 1.386 Uit provinciale reserves 85.655

Totale inkomsten (x 1.000) €766.787

• • • • • •

en Milieufederatie Utrecht (NMU), samen met de gemeente. Daarnaast deden ook vier andere gemeenten mee. Met als resultaat: vijftig nieuwe geveltuinen in versteende straten. Een mooie stap richting een natuurinclusieve samenleving.

Bodem, water en milieu | 46.375

Uitgaven Bedragen x €1.000

Ruimtelijke ontwikkeling | 53.949 Landelijk gebied | 154.155

Infrastructuur en benutten | 63.643 Ga voor de volledige begroting naar provincie-utrecht.nl/begroting

Overzicht overhead | 82.977

Aan de slag voor Utrecht! De provincie Utrecht wil in 2027 €767 bereikbaarheid in de regio verbeteren. miljoen investeren in een groene, Bijvoorbeeld door werkzaamheden gezonde en ondernemende regio. Met aan de N201 en N224. Ook is een de Begroting 2027 richt de provincie fiets- en voetgangersbrug over de A12 zich op belangrijke uitdagingen van bij Bunnik voorzien. vandaag en de toekomst. De Begroting 2027 is aangeboden aan Een belangrijk onderdeel is het Provinciale Staten. Zij besluiten op versterken van het landelijk gebied 11 november 2026 over de plannen. via het UPLG. Daarnaast wordt geïnvesteerd in het aanpakken van Meer informatie: netcongestie. Ook wil de provincie de provincie-utrecht.nl/begroting

Vergaderingen Provinciale Staten De openbare vergaderingen van Provinciale Staten Utrecht kun je altijd volgen vanaf de publieke tribune in het provinciehuis en via provincialestatenutrecht.nl. Voor de komende tijd staan de volgende bijeenkomsten gepland: 14 oktober, 9.00 uur: Statencommissie Landelijk Gebied, Water (bodem) en Milieu 14 oktober, 14.00 uur: Statencommissie Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen 28 oktober, 9.00 uur: Statencommissie Bereikbaarheid en Energietransitie 28 oktober, 1400 uur: Statencommissie Bestuur, Economie en Cultuur & erfgoed 11 november, 10.00 uur: Provinciale Statenvergadering

Werk aan de weg Hieronder een greep uit de geplande wegwerkzaamheden van de provincie Utrecht. De planning is onder voorbehoud van onvoorziene (weers-)omstandigheden. N210 Schoonhoven-Lopik, M.A. Reinaldaweg, groot onderhoud, 31 augustus t/m 27 november N212 Vinkeveen-Wilnis, asfaltwerkzaamheden, 16 en 17 oktober N230 Maarssen-Utrecht, nachtwerkzaamheden 29 t/m 31 oktober N233 Veenendaal-Rhenen, groot onderhoud, 12 oktober t/m 4 december N401 Kockengen-Breukelen, Provincialeweg, onderhoud aan parallelweg 12 t/m 23 oktober N484 Zijderveld, Provincialeweg, nachtafsluiting ter hoogte van A2, 19 en 20 oktober Een interactieve kaart van alle actuele wegwerkzaamheden aan de provinciale wegen vind je op: provincie-utrecht.nl/wegen. Volg ons account op X @werkaandewegutr. Bel voor spoedeisende zaken zoals storingen aan de verkeerslichten, wegversperringen en olie op de weg met het Meldpunt calamiteiten (030) 258 36 00.

Officielebekendmakingen.nl Voor officiële bekendmakingen kun je terecht op officielebekendmakingen.nl en op mijnoverheid.nl.

Doorfietsroute Dom tot Dam

Waardering voor Utrechtse voedselhelden Van lokaal koken tot voedseleducatie en duurzaam ondernemerschap: Utrechtse voedselhelden zetten zich hier dagelijks voor in. De provincie Utrecht wil deze ontwikkeling stimuleren en zet daarom mensen en initiatieven die hieraan bijdragen jaarlijks in het zonnetje met de Waarde-Ring.

Joyce Bielderman en Victor Stukker werden onderscheiden als culinaire verbinders. Mark Verhoef voor zijn inzet voor gezond en duurzaam voedsel en Sylvia Terpstra als educatieheld. Gréanne en Monique van Middelaar van melkveebedrijf De Kastanjeboom ontvingen een aanmoedigingsprijs

voor jonge agrarische ondernemers. Alle winnaars krijgen €2.500 om hun initiatief verder te ontwikkelen. Meer informatie: provincie-utrecht.nl/ onderwerpen/landbouw/ voedselagenda

Hoe mooi zou het zijn om een vlotte, veilige en comfortabele fietsverbinding te hebben tussen Utrecht en Amsterdam? Zodat woonwijken, werklocaties, scholen en OV-knooppunten op die route nog beter bereikbaar zijn? De doorfietsroute F2 Dom tot Dam kan daarvoor zorgen en is weer een stukje dichterbij uitvoering: alle betrokken (bestuurlijke) partijen hebben onlangs afspraken met elkaar gemaakt over de aanleg van deze route.

Meer informatie: provincie-utrecht.nl of volg ons op: Facebook.com/provincieutrecht, X: @ProvUtrecht | @PSUtrecht, Instagram: provincie_utrecht en BlueSky: @provincie-utrecht.bsky.social

NR. 381 | 15 OKTOBER 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op

Voormalig industrieterrein blijft ontwikkelen

Dit verandert er op Rotsoord

De garderobe in het café van podium De Helling is verwijderd en aan de rechterkant is de scheidingswand aangebracht

Rotsoord 7

Rotsoord is de afgelopen jaren veranderd van een bedrijventerrein in een levendig stukje Utrecht met cafés, restaurants, creatieve bedrijvigheid en woningen. Maar het gebied is nog lang niet af. Op verschillende plekken wordt gebouwd en verbouwd en zijn nieuwe ondernemers neergestreken. Tekst: Luuk Beckers Foto’s: Luuk Beckers/ Dolf de Meijer A. Nieuwbouwcomplex ‘De Helling’ Wie vanaf station Vaartsche Rijn richting Rotsoord loopt, ziet aan de linkerkant dat er wordt gebouwd aan een nieuw appartementencomplex. Op de begane grond komen atelierwoningen voor makers uit de creatieve sector. De begane grond van deze woningen is in de eerste plaats bedoeld voor het maken en presenteren van kunst. Makers mogen er daarnaast op kleine schaal kunstobjecten verkopen of cursussen met een creatief karakter geven. De oplevering van het gebouw staat gepland voor het eerste kwartaal van 2027. B. Podium De Helling Tegenover het nieuwbouwproject, bij poppodium De Helling, wordt momenteel verbouwd. Als je De Helling binnenstapt, valt meteen op dat er iets veranderd is. Bij de ingang is blauw akoestisch spuitwerk aangebracht en er is een hellingbaan voor rolstoelgebruikers. En voor de jassen zijn kluisjes geplaatst. Maar de grootste verandering is misschien wel de wand die tussen het café en de uitgang is geplaatst. “De wind waait nu niet meer naar binnen en je staat niet meer in het café in de rij voor de garderobe. Die hebben we vervangen door kluisjes”, zegt Arlette de Jong, directeur van De Helling. De verbouwing is nog niet klaar. Er staan nog meer veranderingen op stapel. “Volgend jaar willen we het café verder aanpassen. Daarvoor starten we een crowdfundingactie. We gaan de bar en het podium in het café misschien verplaatsen en er komen vaste zitjes.” C. Briljant 12 Even verderop aan de Briljantlaan zit er een flink bouwproject aan te komen. Het ESSO-tankstation gaat sluiten. Op deze plek en het achterliggende terrein moet Briljant 12 verrijzen: een woongebouw van twaalf verdiepingen dat aanzienlijk hoger wordt dan de omliggende bebouwing. De plint, zoals de ruimtes op de begane grond worden genoemd, moet bijdragen aan de levendigheid in het gebied.

Wat er precies komt, is echter nog niet bekend. Wel is duidelijk dat de ruimte bedoelt is voor ommerciële en/of cultureel-maatschappelijke functies. Volgens de planning begint de bouw in het tweede kwartaal van 2027. Oplevering wordt verwacht medio 2029. D. Villa Staatsen Op het terrein van kinderboerderij Nieuw Rotsoord is sinds enkele maanden een nieuw theehuis te vinden. Het is gevestigd in Villa Staatsen, een monumentaal pand en voormalige directeurswoning dat onlangs is opgeknapt. Het terrein van de kinderboerderij is sinds kort ook vanaf de kant van Rotsoord toegankelijk, waardoor het echt onderdeel is geworden van de wijk. Bezoekers kunnen bij het theehuis terecht voor een hapje en drankje. Daarnaast zijn er ruimtes te huur in de villa voor bijvoorbeeld vergaderingen en bijeenkomsten. E. Rotsoord 7 Schuin tegenover, naast de voormalige Pastoefabriek, tegenwoordig de Pastoe Foodbar, vinden voorbereidende werkzaamheden plaats voor een nieuw appartementencomplex. Er komen 45 woningen. In de plint komt ruimte voor kleinschalige bedrijven uit de creatieve sector. Het gebouw krijgt een neo-industriële uitstraling, waarmee wordt verwezen naar het industriële verleden van Rotsoord. De bouw moet begin 2027 starten. De oplevering is gepland voor eind 2028.

Groen Ook de openbare ruimte wordt verder aangepakt. De gemeente wil de komende tijd meer groen planten. Zo komt er een grote wadi op de hoek tegenover poppodium De Helling. De verlaagde, groene plek kan bij hevige regen tijdelijk water opvangen. Ook rond Camping Ganspoort even verderop wordt de komende maanden nieuw groen aangelegd. Langs het nieuw gebouw aan de Briljantlaan komt een groen wandelpad. a

Villa Staatsen

Bink Brood

F. Bink Brood Tegenover Rotsoord 7 is 1 juli buurtbakkerij Bink Brood geopend. “Mijn hoofdmoot zijn desembroden, kardemombroodjes, kaneelbroodjes en wat specials”, vertelt de eigenaar. Het brood wordt er niet alleen verkocht, maar ook gebakken. “Ik werk met biologisch meel.” De bakkerij is geopend op woensdag, vrijdag en zaterdag.

Briljant 12

NR. 381 | 15 OKTOBER 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

ACHTERGROND

De opmars van ‘AI-slop’ in he handige reclame of bedreigin

Hamburgers die nét iets te sappig zijn en kapsels die er wel heel gelikt uitzien. Wie goed om zich heen kijkt, ziet steeds vaker beelden die met kunstmatige intelligentie (AI) zijn gemaakt in het Utrechtse straatbeeld. Voor ondernemers is het een makkelijke en goedkope manier om reclame te maken, maar niet iedereen is er blij mee. Want wat doet al die AI-reclame met het karakter van de stad? Tekst / Fotografie: Eduard Saakashvili

ok aan de Croeselaan verscheen zo’n AI-beeld. Kresto Shiha, eigenaar van een barbershop, had een nieuwe reclameposter nodig voor zijn zaak. Een vormgever zou het ontwerp maken, maar Shiha moest zelf nog foto’s van kapsels aanleveren. En dat moest snel. “Binnen één dag moest ik het afmaken”, vertelt Shiha. “Dus was dit de enige optie voor mij: ChatGPT.” Met behulp van de chatbot maakte hij een af beelding van een kapsel, die hij vervolgens naar de vormgever stuurde. Die verwerkte het AI-beeld in de poster die uiteindelijk aan de gevel van zijn barbershop kwam te hangen.

Wie vervolgens langs zijn barbershop liep en goed naar de poster keek, kon het gevoel krijgen dat er iets niet helemaal klopte. En dat bleek te kloppen: een van de afgebeelde kapsels was met AI gemaakt, oftewel “nep”, zoals Shiha het zelf noemt. “Ik hoor het heel vaak,” vertelt Shiha in september. “Mensen komen hier langs de zaak en kijken naar de foto en zeggen: ‘Oh, deze is AI, deze is niet AI’.” Zijn doel was om aandacht te trekken voor zijn zaak, én met resultaat: “Het werkt wel goed.”

Groeiende trend

Het is een trend die steeds vaker opduikt: AI-beelden in het Utrechtse straatbeeld. Deze beelden worden gemaakt met AI-systemen zoals ChatGPT die hun uitkomsten baseren op patronen geleerd uit miljarden voorbeelden. Soms zijn de beelden fotorealistisch, andere apen juist een handgetekende stijl na. Je komt ze tegen op de stoepborden van afhaalzaken, tijdens het doorbladeren van de menukaarten van restaurants, treft ze op evenementposters en zelfs op alledaagse informatieflyers in de wachtkamer van de huisarts of bij de dagopvang. En net zoals bij veel andere fenomenen rond AI, is dit mogelijk nog maar het begin. AI-beelden, soms op zijn Engels “AI slop” genoemd, oftewel “AI-troep” in het Nederlands, zijn nu nog redelijk makkelijk te onderscheiden, maar het wordt moeilijker naarmate de modellen beter worden. Waar de beelden eerder nog te herkennen waren aan foutjes zoals mensen met zes vingers, straalt AI slop nu vooral een unheimliche vorm van hyper-reële perfectie uit. Wat doet het met de sfeer en het karakter van de Utrechtse visuele cultuur,

en met het gevoel van ambacht en authenticiteit in de binnenstad, als je steeds vaker foto’s ziet van voorwerpen die niet bestaan, of illustraties die niet een mens, maar een veelal Amerikaans AI-model heeft gemaakt? ‘Zegt iets over de plek’

Bij ondernemers zelf zijn de meningen verdeeld. Sommigen lijken de technologie te omarmen; anekdotisch lijken dit vooral fast-food winkels en beautysalons te zijn, maar ook bij bagelzaak Lox en het brunch-restaurant Anna Pancakes vind je AI-gegenereerde beelden. Anderen keren zich juist tegen dit fenomeen. Neem de hippe koffietent Koffie Leute, gevestigd aan de Westerkade. Volgens eigenaar en manager Dirk van der Maarel, heeft het personeel van het café een duidelijk standpunt tegen AI-gegenereerde beelden, mede omdat er veel creatievelingen in dienst zijn. “Er zijn gewoon heel veel vormgevers en kunstenaars in ons gebied die veel mooier kunnen dan AI, en die nu hun werk verliezen door dit,” vertelt Van der Maarel. Koffie Leute gebruikt dus zelf nooit AI-beelden in hun vormgeving. Maar ook hanteert het café, dat volhangt met posters voor lokale evenementen, een verbod op AI-posters in hun ruimte. “Enerzijds [doen we dit] in solidariteit naar de creatievelingen in onze omgeving,” duidt van der Maarel. “En anderzijds door zorgen in het algemeen dat [AI] het denkvermogen en de creativiteit van de mensheid overneemt.” Dit standpunt past bij het ambachtelijke karakter waar Koffie Leute zich op profileert. “Wij hebben dit [café] gecreëerd, bedacht en gemaakt, letterlijk. Ik denk dat mensen dat ook waarderen en dat je dat ook uitstraalt,

Voorbeelden van AI-reclame in het Utrechtse straatbeeld: 1) Poster van het menu Crazy Doner aan de Balijelaan 2) Supermarkt Sahan aan de Amsterdamsestraatweg zoekt nieuw personeel adhv een AI-poster 3) Thaise menukaart gemaakt met AI 4) Een steigerdoek voor een tattoeshop opgemaakt met AI 5) Alleen de derde foto van rechts, de kleine jongen, is volgens kapper Shiha AI-gegenereerd. 6) Een AI-gegenereerd beeld bij Anna Pancakes inclusief alle foutjes en lelijke dingetjes die je dan maakt. Dat heeft ook heel veel charme ofzo. En als iets heel ondoordacht, gelikt, kant-en-klaar is, denk ik dat je dat ziet en dat dat ook iets zegt over de plek.” Ethische en juridische vragen

De opmars van AI-gegenereerde content roept in steeds meer sectoren ethische en juridische vragen op. Zo duiken in juridische stukken en wetenschappelijke publicaties steeds vaker verzonnen bronnen op die door AI zijn bedacht. Of denk aan onze eigen premier Rob Jetten, die in opspraak raakte vanwege zijn met behulp van AI geschreven berichten op sociale media. Vergeleken met verzonnen bronnen in juridische en wetenschappelijke publicaties of de discussie over AI-gebruik in de politiek, lijken de AI-beelden op Utrechtse menukaarten en reclameposters behoorlijk onschuldig. Hooguit een kwestie van smaak, zou je denken. Toch roept ook deze ontwikkeling grotere vragen op. Wat gebeurt er met de waarde van creatief werk en ons vertrouwen in beelden als steeds meer af beeldingen die

NR. 381 | OKTOBER 15 OKTOBER 2026 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

et Utrechtse straatbeeld: ng voor creativiteit? we op straat tegenkomen door AI worden gemaakt? Tom van de Wetering, projectleider generatieve AI bij HKU, maakt zich al een tijdje druk over de impact van AI-beelden op de culturele sector. Hij ziet bijvoorbeeld het risico dat professioneel kunstenaarschap op termijn minder rendabel wordt vanwege een afname in commerciële opdrachten, omdat opdrachtgevers AI-tools gebruiken in plaats van vormgevers in te huren. Maar ook uit hij zorgen over wat er met een samenleving gebeurt als AI-gegenereerde uitingen op grote schaal als normaal worden gezien. Dit fenomeen “raakt echt belangrijke dingen in onze wereld, zoals authenticiteit,” vertelt Van de Wetering. “Die ene poster bij zo’n restaurant maakt eigenlijk niet zoveel uit. Maar wordt dat steeds grootschaliger en steeds normaler, dan gaan we elk beeld dat we online en in de fysieke ruimte zien in twijfel trekken, ook de posters en foto’s die niet door AI zijn gegenereerd.” In een commerciële context als een menukaart komt daar ook de ethische en juridische kwestie van misleidende reclame bij. Wanneer is een AI-illustratie eigenlijk een valse belofte? De ‘AI Act’ van de Europese Unie heeft hier volgens artikel 50 regels over: in principe moeten partijen die fotorealistische AI-beelden gebruiken, dus zoals een foto van een hamburger in het raam van een restaurant, duidelijk aangeven dat de foto niet “echt” is. Of een kleinschalig restaurant hierdoor ook echt in de problemen zou komen, valt te betwijfelen.

Maatschappelijk tegengeluid

Maar naast wetgeving spelen ook sociale normen en politiek beleid een rol. De BBC berichtte eind september dat in meerdere Engelse steden lokale organisaties AI-gegenereerde beelden in hun ruimtes hebben verboden. Op het Britse eiland Isle of Man heeft een lokaal bestuur officieel besloten voortaan geen AI-beelden te gebruiken in hun communicatie. In Bristol werd een grote AI-gegenereerde mural na ophef verwijderd. Ook in Utrecht zijn de laatste tijd verschillende anti-AI stickers opgedoken en een speciale online winkel verkoopt Nederlandstalige stickers met tekst zoals “Waarom AI poster?”, met het idee dat je ze op een AI-gegenereerde poster kunt plakken. Op zulke manieren ontstaat er een maatschappelijk tegengeluid dat ook zonder wettelijke kaders de opmars van AI-beelden zou kunnen belemmeren. “Verzet. Activisme. Posters die allemaal afgerukt worden, waardoor het niet zo slim meer is om een ChatGPT poster op te hangen. Dat zijn ook allemaal dynamieken die meespelen en misschien er zelfs voor zorgen dat we in de toekomst juist méér waarde gaan hechten aan door mensen gemaakt beeld,” vertelt Van de Wetering. Shiha, de barbershopeigenaar, heeft ondanks zijn eigen AI-gebruik ook zorgen. Een kapsel illustreren op een uithangbord lijkt hem relatief onschuldig, maar bij bijvoorbeeld vastgoed of horeca vindt hij het wél kwalijk als met AI iets wordt beloofd dat de realiteit niet weerspiegelt. “Als ik naar een restaurant ga en een pizza of hamburger bestel die met AI ge-

‘Dan gaan we elk

beeld dat we zien in twijfel trekken’

Dirk van der Maarel, manager van Koffie Leute maakt is en ik krijg iets totaal anders, dat is een ander verhaal, dat vind ik sowieso niet kunnen,” zegt hij. “Maar met [mijn zaak], de bedoeling van de foto hier buiten is niet dat mensen naar mij komen en zeggen, ‘Ik ben zoals de foto’. Dat gebeurt bijna nooit.” Toch gebeurde dat één keer wel. Een klant stapte de barbershop binnen en vroeg juist om het kapsel dat met AI was gemaakt. Shiha moest hem toen teleurstellen: “Ik zei: ‘U heeft de foto gekozen die eigenlijk door AI is gemaakt.’” Wie inmiddels langs de barbershop loopt, zal het

bewuste kapsel niet meer tegenkomen. De AI-gegenereerde foto is sinds het interview van de gevel verdwenen. a Voor de voorpagina van deze krant heeft DUIC bewust gekozen voor een met AI gegenereerde afbeelding. Het beeld toont een fictief Utrechts straatbeeld, waarin AI-reclames nadrukkelijk aanwezig zijn. Daarmee willen we de ontwikkeling waar dit artikel over gaat op een opvallende manier zichtbaar maken.

Tom van de Wetering in de tuin van een HKU-gebouw in de binnenstad

Nu te zien t/m 25.10

EXECUTIVE SEARCH

Lid raad van toezicht

Danny Foolen Michiel van der werf Het Harde Potlood Johannes Langkamp Marlot Meyer Roos van Haaften

Onderwijskwaliteit

Lid raad van toezicht Perspectief leerling/ ouder/maatschappij

PCOU Willibrord

Leeuwendaal.nl

Marlot Meyer, foto: Flo Metz

UTRECHT

TRANSFERNIEUWS

INTERVIEW

Sem (9) verlaat SC ’67 per direct en transfervrij

Adam (8) blikt terug op onzichtbare voetbalcarrière

Sem (9) verlaat SC ’67 per direct en transfervrij. De aanvaller speelde drie seizoenen voor de club en begon wedstrijden doorgaans op de bank.

Adam (8) sluit twee seizoenen amateurvoetbal af. Een hoogtepunt uit zijn loopbaan kan hij niet direct noemen.

Invalbeurten bleven meestal beperkt tot de slotfase. Een gesprek over zijn rol binnen de selectie bleef uit. Volgens de ledenadministratie is de afmelding op 3

De aanwijzingen van de trainer herinnert hij zich beter: die volgden vooral na een verkeerde pas. Persoonlijke gesprekken vonden niet plaats. Of hij het

maart verwerkt. Binnen de technische staf werd het vertrek twee weken later opgemerkt. Sem heeft zich niet bij een andere vereniging aangesloten.

VV ASK

Layla (8) stopt al na 1 seizoen bij VV ASK

naar zijn zin had, is hem in die twee seizoenen niet gevraagd. Gevraagd naar zijn trainers noemt hij één naam, en twijfelt dan.

Veel kinderen stoppen vroegtijdig met sporten. Een coach met aandacht voor ieder kind kan helpen dat te voorkomen. SuperCoaches is een nieuwe interactieve training waarin je leert coachen met aandacht voor ieder kind. Zodat ieder kind zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt en met plezier blijft sporten.

Na één seizoen komt er een einde aan de periode van Layla (8) bij VV ASK. De middenvelder begon enthousiast, maar verloor gaandeweg het plezier in de sport. Vooral het trainingsprogramma kon haar onvoldoende boeien. „We doen elke keer hetzelfde.” Haar vader bevestigde de afmelding na de laatste com-

petitiewedstrijd. De trainer was niet bereikbaar voor commentaar. Het trainingsprogramma voor volgend seizoen blijft ongewijzigd.

Plan de training t.w.v. € 598 nu GRATIS in via supercoaches.nl

NR. 381 | OKTOBER 2026

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

KRAKERS OP DE KORTE JANSSTRAAT

‘Nieuw hoofdstuk’ voor oude boekwinkel

Na 26 jaar leegstand wonen er sinds vorige week weer mensen in de voormalige boekwinkel H.W. Meyer aan de Korte Jansstraat in de binnenstad. Afgelopen zaterdag 10 oktober ontvingen de krakers buurtbewoners en andere geïnteresseerden met koffie en taart. Zo konden bezoekers kennismaken met de nieuwe bewoners en een kijkje nemen in het pand. “Krakers, wat goed!”

Tekst: Willem van Gastel / Fotografie: Fotodienst GAU & Willem van Gastel

mwonenden van het pand ontvingen een uitnodiging voor de middag in de bus, waarin de krakers spreken van een ‘nieuw hoofdstuk’ voor de voormalige boekwinkel. In de brief werden ook enkele suggesties gedaan voor evenementen zoals filmavonden, lezingen, kledingruil of een ‘koffieleuterij’. Daarnaast werden de buurtbewoners opgeroepen om ook zelf met ideeën voor het pand te komen. De etalage van het pand ligt nog vol met oude boeken, die het pand een bijna monumentale uitstraling geven. “Ook voor geschiedenisliefhebbers is dit echt een iconisch pand,” zegt een van de krakers. “Het is algemeen bekend dat dit al zo lang leegstaat, waardoor we hele positieve reacties krijgen.” Tijdens de middag verzamelen zich steeds nieuwe bezoekers voor de deur. “Het is natuurlijk bezopen dat dit pand al 26 jaar leegstaat. Ik denk dat niemand er last van heeft als jullie hier gaan zitten”, zegt een voorbijganger. “Integendeel.” Verwaarloosd pand Momenteel wonen er zo’n vijf à zes mensen in het pand. Zij zijn de afgelopen dagen druk bezig geweest om het pand van binnen weer leef baar te maken. “Het is een ruim pand, maar er staan natuurlijk heel veel boeken.” Een meevaller is dat er stroom is.

“Het is wel een heel oude meterkast, dus we zijn voorzichtig met het tegelijkertijd aansluiten van meerdere apparaten.” “Het pand is van binnen lange tijd verwaarloosd, waardoor het lijkt alsof de tijd er heeft stilgestaan”, zegt bewoner Jas. Een van de bezoekers merkt op: “Het ziet er nog precies zo uit als ik me herinner. Het blijft toch wel zoals het nu staat?” Een van de krakers bevestigt: “We laten het pand zoveel mogelijk zoals het nu is.”

uit de buurt. Volgens de gemeente werd het gemelde probleem opgelost en de melding afgesloten. Verder bevestigt de gemeente dat er geen lopende vergunningaanvragen zijn en dat er geen plannen voor een herbestemming of ontwikkeling op deze locatie bekend zijn. De bewoners geven aan graag in contact te willen komen met de eigenaresse van het pand. “We hebben contact gehad met haar vriend en hebben aangeboden om met haar te bellen”, zegt Jas. “We zouden het leuk vinden om haar ook te betrekken bij de toekomstplannen van dit pand.”

‘Het lijkt alsof de tijd hier heeft stilgestaan’

Geen plannen Het pand vormt al langer een bron van nieuwsg ierigheid voor zowel voorbijgangers als buurtbewoners en is ook al vaker in het nieuws geweest. Zo verklaarde de eigenaresse, Virginie Driessen, in 2014 aan de Binnenstadkrant dat ze verwikkeld was in procedures tegen de gemeente Utrecht. De gemeente bevestigt dat er tien jaar geleden kort contact is geweest met de eigenaresse van het pand, naar aanleiding van een melding

Negatieve reacties blijven uit “Normaal kan je wel echt te maken krijgen met negatieve reacties, zeker als de actie in het nieuws is geweest”, zegt Greg, een van de krakers. “Het komt namelijk weleens voor dat een gekraakt pand in het nieuws komt, wat bijvoorbeeld vandalisme kan uitlok-

ken. Daardoor lijkt het dan alsof de krakers voor onrust zorgen. Gelukkig gebeurt dat niet zo vaak.” Bij dit pand lijken de negatieve reacties tot nu toe vooral uit te blijven. “De buurtbewoners vragen zich al jaren af wat hier nou binnen zit en vinden het vooral heel leuk dat het weer open is,” zegt bewoner Lucy. Als een voorbijganger een blik naar binnen werpt en vraagt wat hier gebeurt, reageert hij enthousiast en steekt hij zijn duim op: “Krakers, wat goed!” Kijkje in de boekenmarkt van toen “De boeken die er liggen, zeggen natuurlijk ook iets over de boekenmarkt van toen”, zegt een voorbijganger. “Er staan vast boeken die destijds heel gangbaar

waren. Boeken die mensen heel graag zouden willen lezen, maar verder nergens meer te vinden zijn.” “Maar er staan óók enkele boeken tussen die volgens mij niemand meer wil lezen”, zegt Jas lachend. De nieuwe bewoners benadrukken dat ze graag in gesprek met de buurt willen gaan over toekomstplannen voor het pand. Op de deur is een mindmap geplakt, waar de bezoekers van het pand suggesties op kunnen schrijven. “Ik ben hier vroeger ook wel eens binnen geweest voor een poëzieavond,” zegt een van de voorbijgangers, die verwonderd naar binnen kijkt. De bewoners knikken instemmend. “Dat is ook iets wat gewoon weer terug kan komen.” a

381 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Bockbier Festival Waar: Janskerkhof Wanneer: Vrijdag 16 t/m zondag 18 oktober Prijs: 6,95 tot 13,95 euro

LEGO World 2026 Waar: Jaarbeurs Wanneer: Donderdag 15 oktober t/m woensdag 21 oktober

Het Bockbier Festival vindt dit weekend voor de 27e keer plaats. Onder het genot van meer dan 25 verschillende bockbieren kan er geluisterd worden naar DJ’s en livemuziek van Utrechtse bands. Er zijn proeverijen en foodtrucks, en er kan gestemd worden op je favoriete bockbier in de Topbock verkiezing.

De Jaarbeurs staat deze week in het teken van de bekende gekleurde bouwblokken van de Deense speelgoedfabrikant. Van racewagens tot tulpenvelden: het is er allemaal van LEGO. Ook kun je zwemmen in LEGOzwembaden en er is een bioscoop met LEGO-films. Op zaterdag 17 oktober is er ook een prikkelvrije ochtend.

Ik-Wil-Wat-Doen Markt Waar: TivoliVredenburg Wanneer: Dinsdag 20 oktober, 17.00 tot 21.00 uur Prijs: Toegang gratis, wel aanmelden

Wan Presi fu Makandra Waar: CultuurCampus, Vleuterweide centrum Wanneer: Woensdag 21 oktober, 19.00 tot 21.30 uur Prijs: Gratis

Ambieer jij de wereld te verbeteren? Daarvoor kun je dinsdag inspiratie opdoen! Deze informatiemarkt wordt voor de tweede keer georganiseerd. Klimaatclubs, buurtprojecten, activistische groepen en creatieve collectieven: bezoekers kunnen op zoek gaan naar een initiatief dat bij hen past.

Wan Presi fu Makandra viert de Surinaamse gemeenschap en iedereen is welkom om mee te vieren. Op woensdag 21 oktober wordt dit programma geopend met Surinaamse hapjes, live muziek van The Rhythms en bovenal aandacht voor Afro-Caribische cultuur. Foto: Birgit Schuch

KiKa Knipactie Waar: Hoog Catharijne Wanneer: Zondag 18 oktober. 11.00 tot 18.00 uur Prijs: Haren knippen tegen donatie aan KiKa Tijdens de KiKa Knipactie worden haren geknipt om aandacht te vragen voor de strijd tegen kinderkanker. Kapper Hassan Ibach is de initiatiefnemer achter deze actie, en wil zich met zijn schaar inzetten voor KiKa. Niet alleen een kans voor een nieuw kapsel, ook een kans om KiKa te steunen.

Time Machine Het Grote Utrecht Stadsdiner Waar: Verschillende locaties in de stad Wanneer: Zaterdag 17 oktober Prijs: Gratis ‘Deel je maaltijd, geef om je stad.’ Onder dit motto wordt zaterdagavond heel Utrecht uitgenodigd om samen aan tafel te schuiven. Door voedsel en verhalen te delen, hoopt de organisatie van het diner ruimte te bieden voor meer medemenselijkheid. Er zijn eetlocaties in alle wijken van Utrecht, te vinden op stadsdinerutrecht.nl/eetlocaties.

Waar: Theater Utrecht, Boorstraat 107 Wanneer: Donderdag 15 oktober t/m vrijdag 23 oktober, 19.30 uur Prijs: 17.50 euro, t/m 18 jaar 12.50 euro Deze voorstelling neemt je mee naar een middelbare school waar het schoolfeest volledig uit de hand is gelopen. De makers willen toenemend geweld op scholen onder de aandacht brengen, en doen dat met deze voorstelling in videogame-structuur. Foto: Marijke de Gruyter en Nicolien de Jong.

NR. 381 | 15 OKTOBER 2026

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

POPRONDE UTRECHT

83 acts op 38 locaties Een snoeiharde punkband, dromerige popmuziek, jazz en zelfs gospelhouse. Op donderdag 22 oktober verandert Utrecht in één groot muziekfestival. Tijdens Popronde zijn 83 acts te zien op 38 locaties, van kroegen tot boekhandels. En dat helemaal gratis. Achter deze muzikale avond staan Edith Lucieer (24) en Fabienne Julie Verhoeff (28). ‘Je berooft jezelf van heel veel toffe muziek als je niet komt.’

an de Stadsschouwburg tot De Helling en van een kleine kroeg tot boekhandel Broese: overal in Utrecht klinkt op 22 oktober livemuziek. Popronde is een rondreizend festival waar opkomende artiesten zich aan nieuw publiek kunnen presenteren. In ongeveer tweeënhalve maand trekt het festival langs veertig Nederlandse steden. “Veel mensen denken dat Popronde vooral gefocust is op zware punkbands”, vertelt Edith. “Maar we hebben ook jazz, popmuziek en elektronische muziek.”

Een muzikale puzzel Sinds dit jaar organiseren de twee vrouwen Popronde Utrecht. Uit zo’n 1.400 landelijke aanmeldingen selecteert een jury honderd acts. Vervolgens moeten de Utrechtse organisatoren 83 acts over 38 locaties verdelen. “We hebben een soort grote puzzel gemaakt met alle locaties en bands”, vertelt Fabienne Julie. Daarvoor werden flink wat kopjes koffie gedronken met deelnemende horecazaken en andere locaties. Want de ene kroeg wil snoeiharde punk, terwijl een andere zaak liever rustige muziek heeft.

Zelf op podium Beide organisatoren kennen de muziekwereld goed. Edith werkt bij De Helling en bezoekt Popronde al sinds haar veertiende. Fabienne Julie studeerde aan de Herman Brood Academie en het Conservatorium van Amsterdam. Ze werkt als geluidstechnicus en staat zelf ook op het podium. Tijdens Popronde Utrecht treedt ze tweemaal op. Dat laatste is niet altijd makkelijk. Artiesten spelen soms in kleine ruimtes met beperkte techniek en een pratend publiek. “Je komt ergens binnen met een band van vijf en je hebt maar één moni-

tor waar alles overheen moet.” Toch bieden juist die omstandigheden artiesten de kans om ervaring op te doen en nieuwe contacten te leggen. En voor bezoekers is het een uitgelezen kans om onbekende muziek te ontdekken. Waarom Utrechters vooral moeten komen? Fabienne Julie: “Je berooft jezelf van heel veel toffe muziek en nieuwe dingen als je niet komt. Het is gratis. En wat ga je anders op je donderdagavond doen?”a Het volledige programma staat op de website van Popronde.

UITVINDING

Rood ringetje moet helpen om offline te daten

et idee ontstond, hoe kan het ook anders, tijdens een avondje in de kroeg. Hadewich en Karin, allebei single, waren het eindeloze swipen op datingapps een beetje zat. “We zaten gewoon gezellig in de kroeg en dachten: hoe fijn zou het zijn als je hier gewoon kon zien wie er single is en op wie je zou kunnen afstappen?” Want vroeger ging dat volgens Hadewich toch een stuk spontaner. “Dan zag je iemand op de dansvloer en dacht je: ‘daar ga ik op af’. Tegenwoordig besteden we uren aan datingapps. Je swipet honderden hoofden voorbij voordat je iemand ontmoet. Het gevoel daarbij is toch heel anders.” En dus zochten de twee Utrechtse ondernemers naar een oplossing. “We willen eigenlijk allemaal weer offline, maar we worden steeds meer online getrokken. Terwijl de mensen die je aantrekken vaak gewoon in je eigen omgeving zijn, op plekken waar jij je ook prettig voelt.”

Ben je single, maar klaar met eindeloos swipen op datingapps? Twee Utrechtse ondernemers hebben iets bedacht: de Sringle. Met deze subtiele rode ring om je vinger hopen Hadewich en Karin dat mensen elkaar weer gewoon in de kroeg, op straat of in de trein aanspreken.

Een rood ringetje als ijsbreker Daarom bedachten de ondernemers een ogenschijnlijk simpele oplossing: een rode ring die laat zien dat je single bent en openstaat voor een spontane ontmoeting. Geen app, geen algoritme en geen ingewikkeld profiel. Gewoon een ringetje om je vinger. “Je moet eigenlijk gewoon een ring hebben”, vertelt Hadewich over het moment waarop het idee ontstond. De afgelopen maanden gingen de twee aan de slag met verschillende ontwerpen en kleuren. Uiteindelijk werd het een subtiele rode ring, met de naam Sringle en een klein knipoogje erin verwerkt. “We wilden juist niet dat het iets heel opvallends zou worden. Als je niet weet wat het is, denk je gewoon dat iemand een sieraad draagt. Maar als je het wel weet, herken je hem meteen.” En zo moet het straks dus werken. Zit je in een Utrechts café en zie je iemand met zo’n ring om zijn of haar vinger? Dan weet je dat diegene openstaat voor contact. “Je kunt gewoon een praatje beginnen”, legt Hadewich

uit. Andersom kun je natuurlijk ook zelf worden aangesproken. En nee, je hoeft niet per se allebei zo’n ring te dragen. Het hoeft volgens de onderneemster bovendien allemaal niet zo serieus. “Daarom hebben we er ook een knipoogje bij gedaan. Het moet niet zo zwaar zijn.” Van de kroeg naar heel Utrecht De eerste reacties stemmen Hadewich enthousiast. “Iemand zei: ik ga gewoon naar yoga, zit in de trein en doe mijn dagelijkse dingen. Ik hoef niet speciaal naar een singlesfeest of te gaan speeddaten. Ik hoef alleen maar om me heen te kijken in plaats van op mijn telefoon.” Maar om het idee te laten slagen, moeten natuurlijk wel genoeg mensen weten wat die rode ring betekent. Daarom beginnen de ondernemers bewust klein, in hun eigen Utrecht. Vrijdag 16 oktober wordt Sringle gelanceerd op het Bockbier Festival. Vanaf zaterdag moeten in verschillende Utrechtse kroegen bierviltjes liggen om het idee onder de aandacht te brengen. Misschien straks ook in andere steden Voorlopig is de Sringle voor 14,95 euro te koop via de eigen webshop. Ook onderzoeken ze of de ringen straks rechtstreeks achter de bar verkrijgbaar kunnen zijn. En als het in Utrecht aanslaat? Dan lonken steden als Den Haag, Amsterdam en Rotterdam. “We starten echt klein. We zijn allebei ondernemers, maar helemaal niet op dit gebied. Dat maakt het ook weer spannend en leuk”, vertelt Hadewich. Of Utrecht straks massaal met rode ringetjes rondloopt, moet nog blijken. Maar Hadewich heeft er zin in. “We hebben geen idee welke kant het op gaat. We houden het voorlopig simpel. Want dat is toch de basis: gewoon weer om je heen kijken.”a

NR. 381 | 15 OKTOBER 2026 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

OP PAD MET OUD-UTRECHT

P.J. Houtzagers, architect van riante herenhuizen

Wil je li Oud-U d worden va trecht n ? Kij op o u d -utrec k dan lid-wo ht .nl/ r de n

De Emmalaan (rond 1903)

De spoorwegovergang aan de Museumlaan en daarachter de Ramstraat, foto uit 1908.

Oud-Utrecht maakt voor DUIC wandelingen door de stad, op zoek naar bijzonder erfgoed. Dit keer zoomt Wim ten Brinke in op de riante herenhuizen die architect Petrus Johannes Houtzagers rond 1900 o.a. in Utrecht-Oost bouwde. Zicht op Ramstraat 23-27, foto uit 1905/1906

iet iedereen zal hem kennen, Petrus Johannes Houtzagers, architect in Utrecht van 1882 tot 1928. Maar iedereen kent zijn iconische gebouwen. Een concentratie daarvan ligt rond de Stadhuisbrug. Zo was hij in 1924 verantwoordelijk voor de prachtige neoclassicistische gevelwand van warenhuis Vroom&Dreesman op de Stadhuisbrug. Later is dit pand verbouwd tot bibliotheek en boekhandel Broese, en heropent binnenkort als Literatuurmuseum / Kinderboekenmuseum. Net zo beeldbepalend is de Winkel van Sinkel met de sierlijke Kariatiden. Houtzagers was daarvan niet de oorspronkelijke architect, maar tekende voor de verbouwing van het warenhuis tot de bank van Vlaer en Kol, die in 1977 opging in de AMRObank. Ook staat op de Stadhuisbrug, met het fundament in de Oudegracht, het pand dat Houtzagers ontwierp voor verzekeringsmaatschappij Kosmos. Een andere opvallende ‘Houtzagers’ is Sic Semper op de hoek van de Nieuwegracht en Trans. Niet voor niets werd Houtzagers rond 1900 gezien als een van Utrechts belangrijkste architecten. Peter Houtzagers, in 1857 geboren als de zoon van een Utrechtse ‘vleeschhouwer’, volgde een opleiding tot bouwkundige in Delft, waarna hij zich in 1882 in zijn geboortestad vestigde. Naast de binnenstad is Utrecht-Oost een belangrijk zwaartepunt in zijn oeuvre. Hoe kwam dat? Uit z’n voegen Aan het eind van de 19e eeuw barstte Utrecht uit z’n voegen. Van heinde en verre kwamen

Tekst: Wim ten Brinke / Foto’s: Het Utrechts Archief en Wim ten Brinke

plattelanders om er te werken in de zich snel ontwikkelende industrie. Gevolg was overbevolking en de binnenstad bezweek bijna, zo druk en vuil was het er. Zij die het konden betalen, verhuisden naar lommerrijke nieuwbouwwijken op de ﬂanken van de Heuvelrug. Maatregelen waren nodig, want met het wegtrekken van de welvarende burgerij dreigde Utrecht te verpauperen. Daarom besloot het gemeentebestuur aan de oostzijde van de stad grond aan te kopen voor de aanleg van een luxe woonwijk. Jonkheer Ram verkocht zijn landgoed Het Hoogeland en baron van Boetzelaer bood de gemeente het Oudwijkerveld aan. Voor beide landgoederen maakte de gemeente een en Emmalaan en aan de andere het Wilhelminapark. De baron had zijn landgoed voor een prikje verkocht – slechts 37.000 gulden - maar had wel bedongen dat er een openbaar wandelpark zou worden aangelegd. Riante herenhuizen Het plan lag er. Nu nog de woningen en dan komt Houtzagers in beeld, want de bouw van riante herenhuizen was een van zijn specialiteiten geworden. Wandel mee langs zijn fraaie ontwerpen. Bij bushalte Oorsprongpark slaan we rechtsaf de Snellenlaan in, bij de rotonde linksaf en via de spoorwegovergang de Museumlaan in. Daar komt de vrijstaande villa tegenover landhuis Hoogeland in zicht. Dit is Nieuw Beresteijn, uit 1894, strak en vrij symmetrisch van opzet, maar absoluut niet stijf door de in- en uitspringende gevels, en de woning wordt helemaal feeste-

lijk als de blauwe markiezen uitstaan. Behalve de villa zie je ook het fraaie ontwerp van deze stadswijk: met je rug naar het Hoogeland kijk je uit over de ruim opgezette Emmalaan met een plantsoen in het midden. Daaromheen grote woningen, waarvan de rij herenhuizen aan de rechterkant (Emmalaan 1-19) door Houtzagers is gebouwd, in opdracht van de Utrechtsche Levensverzekeringsmaatschappij. Op onnavolgbare wijze zijn de huizen met elkaar vervlochten tot een levendig en bewegelijk lijnenspel van houten elementen die contrasteren met de bakstenen. Waar bij de eerste woningen is gekozen voor uitkragende erkers en balkons, met in de top een soort kraaiennest, daar lijken de volgende huizen haast gespiegeld met een inspringende loggia, aangezet met forse grijze hardsteen in de hoeken. Robuust zijn de deuren met hun hardstenen kozijnen en sierlijk gietijzerbeslag – in gedachten hoor je ze met een zware bons dichtvallen, welkom thuis! Let op de details: de dierenﬁguurtjes uitgesneden in hout op de hoekpunten van de balkons, een waterspuwer in de vorm van een mythische vogel. Ook bijzonder zijn de gevelstenen, zoals Sint Joris met de Draak op nummer 13, een geliefde Jugendstilaf beelding. Voorbij Emmalaan 19 gaan we rechtsaf en weer rechtsaf de Ramstraat in. Opnieuw Houtzagers, want het blok Ramstraat 2-16 is met dezelfde opdrachtgever een fraaie voortzetting van de Emmalaan. Dan naar de overkant van de straat, naar de woningen op de nummers 23-27 en 29. Ook mooi, maar wat minder uitbundig. We steken weer door naar

de Emmalaan, gaan rechtsaf en zien woningen die haast een kopie zijn van het eerdere Emmablok, want architect Rijksen liet zich sterk beïnvloeden door Houtzagers. Voorbij de rotonde steken we de straat over en gaan via Oudwijk naar Wilhelminapark (niet het park, maar de straat erlangs) en komen bij de huisnummers 17-24 uit bij een ander groots ensemble van Houtzagers; ook hier de bekende elementen van baksteen in combinatie met houten balkons en erkers; bijzonder is de grote bakstenen boog in de gevel. Dan de quizvraag, welk van de volgende panden is van Houtzagers: 42, 43 of 44? Wie er komt, ziet snel het juiste antwoord: 44. We steken de straat over en wandelen terug door het park, zo ervaar je nog eens het mooie wijkontwerp. Niet voor niets is dit stadsgezicht met park en de herenhuizen eromheen rijks beschermd. Bij de uitgang van het Wilhelminapark lopen we dezelfde weg terug naar bushalte Oorsprongpark. Boek De veelzijdige Houtzagers heeft in Utrecht veel meer gebouwen nagelaten. Daarover verschijnt in november Petrus Johannes Houtzagers (1857-1944), beeldbepalend architect in Utrecht rond 1900 door Arjan den Boer, Marceline Dolﬁn, Jaap Houtzagers, Peter Houtzagers. a

NR. 381 | 15 OKTOBER 2026

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC PUZZEL

ZOEKPLAAT Zoek de zeven verschillen

OPLOSSING VORIGE WEEK: VOORSTRAAT

Advertentie

Brigitte van den Berg: ‘Laat mbo’ers meepraten over Europa!’ Vakmensen spelen een belangrijke rol in de toekomst van Europa. Toch worden mbo’ers volgens Europarlementariër Brigitte van den Berg nog te weinig gezien en gehoord. Zij vertegenwoordigt D66 in het Europees Parlement en maakt deel uit van de liberale Renew Europe-fractie. Daar houdt zij zich bezig met industrie, sociale zaken en vakmanschap. Van den Berg vindt dat mbo’ers beter vertegenwoordigd moeten worden in de Europese politiek. Dat gebeurt nu nog nauwelijks. Veel politici hebben zelf een universitaire opleiding en herkennen zich zoals iedereen het makkelijkst in mensen met een vergelijkbare achtergrond. De uitdagingen waar mbo’ers tegenaan lopen komen daardoor minder snel op de politieke agenda. Volgens Van den Berg begint de ongelijkheid tussen mbo’ers en hoger opgeleiden al tijdens de opleiding. Zo gaan hbo- en wo-studenten veel vaker via Erasmus naar het buitenland dan mbo-studenten. Daarom wil zij dat het geld voor Erasmusbeurzen eerlijker wordt verdeeld, zodat ook mbo-studenten makkelijker een deel van hun opleiding in het buitenland kunnen volgen. Ook moeten opleidingen in Europa beter op elkaar aansluiten. “Mbo’ers kunnen bijvoorbeeld in theorie vakken volgen in het buitenland, maar in de praktijk tellen hun behaalde studiepunten niet mee als de buitenlandse school niet aan de Nederlandse eisen voldoet”, zegt Van den Berg. Daarnaast wil Van den Berg dat vakdiploma’s eenvoudiger worden erkend in andere Europese landen. Voor bachelor- en masterdiploma’s bestaan daar al Europese afspraken over, maar voor veel vakopleidingen niet. Iemand met een Nederlands vakdiploma kan daardoor vaak niet hetzelfde beroep over de grens uitoefenen. Zo kan een Nederlandse kapper niet zomaar in Duitsland aan de slag en ook een conducteur kan niet automatisch in een buurland werken.

Binnen de Europese instellingen zette Van den Berg zich ervoor in dat de vertegenwoordiging van mbo-studenten werd vergroot. Vanaf oktober zijn er honderd van de vijfhonderd traineeships die de Europese Commissie ieder halfjaar aanbiedt beschikbaar voor mensen met een vakopleiding. Eerder waren deze plekken alleen voor universitair opgeleiden.

“Je moet op jonge leeftijd met Europa in aanraking komen.” Zelf heeft Van den Berg een adviesraad opgericht van 25 mbo-studenten van dertien scholen in Nederland. Zij komen regelmatig naar Brussel en adviseren haar over het mbo en vakmanschap. Daarnaast ontvangt ze regelmatig mbo-klassen die het Europees Parlement bezoeken. Volgens Van den Berg is het belangrijk dat mbo’ers niet alleen kennismaken met Europa, maar er ook daadwerkelijk kunnen werken en meepraten. “Je moet op jonge leeftijd met Europa in aanraking komen.” Zo hoopt ze dat steeds meer jongeren met een vakopleiding hun weg naar de Europese instellingen weten te vinden.

Hoe gaat het

Écht

met jou?

Help buurtbewoners hun energierekening te verlagen Steeds meer huishoudens hebben moeite om hun energierekening te betalen. Als ANWB EnergieMaatje help je buurtbewoners met praktische energiebespaartips.

Voel jij je eenzaam of steeds somberder. Of heb je mentale kwetsbaarheden en kun je bij niemand terecht? Misschien ben je in afwachting van deskundige hulp, maar krijg je deze nog niet. Dan is de WachtVerzachter iets voor jou. Bij de WachtVerzachter word je gekoppeld aan een ervaringsdeskundige die maar al te goed snapt waar jij over praat.

Help een dagje mee als vrijwilliger anwb.nl/ikwordenergiemaatje

Mail naar info@wachtverzachter.nu of app naar 06-389 57 183. wachtverzachter.nu/utrecht

De WachtVerzachter is er in Utrecht voor iedereen van 18 t/m 30 jaar.

SFEERVOL VERGADEREN OP DE CAMPING

€ 100, F A N AL VA AGDEEL PER D

• • • •

4 vergaderruimtes, van 2 tot 60 personen Op een unieke locatie in Utrechts nieuwste hotspot Rotsoord Altijd goed bereikbaar met trein, bus, boot, fiets of auto Flexibele catering, van drankjes tot diners

• • • •

Volledig gefaciliteerd met o.a. led-scherm, supersnelle WiFi en whiteboard Standaard gratis zwarte koffie, thee en water Mooi uitzicht op de Vaartsche Rijn 365 dagen per jaar, ook in de avond

DIRECT RESERVEREN? Dat kan eenvoudig online met het contactformulier op onze website of mail je wensen naar vergaderen@ganspoort.nl. Liever bellen/appen? Pierre is te bereiken via 06-14415656. Kijk voor een indruk van alle zalen en mogelijkheden op