1η Θεματική Συνάντηση: Περιαστικό Δάσος και Πόλη

29.08.2023

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού

1η Θεματική: Περιαστικό Δάσος και Πόλη

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

1η Θεματική Συνάντηση:

Περιαστικό Δάσος και Πόλη Με την ιδιαιτέρως θετική και διευρυμένη συμμετοχή συμπολιτών και συμπολιτισσών μας στην «Ανοιχτή συνάντηση: Η συμμετοχή στον πολιτισμό, γεννά ευθύνες», πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση της Πλατφόρμας Δημόσιου Διαλόγου που εγκαινίασε το πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού, στην καρδιά της Παλιάς Πόλης. Η συνάντηση έφερε στην ίδια τράπεζα διαλόγου εκπροσώπους φορέων, συλλογικών οργάνων και δημοτικών σχημάτων, με θέμα συζήτησης την προστασία του ιστορικού και σύγχρονου αστικού κορμού της πόλης της Ξάνθης, ενόψει και των Γιορτών Παλιάς Πόλης 2023, καθώς και τη σχέση αστικού και δασικού περιβάλλοντος, υπό το βάρος των νέων συνθηκών που επιφέρει η κλιματική αλλαγή. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στις ενδεχόμενες επιπτώσεις από μία πυρκαγιά στο περιαστικό δάσος, ανάλογη αυτών που δυστυχώς έπληξαν και συνεχίζουν να πλήττουν τις τελευταίες βδομάδες και την περιφέρειά μας. Καλωσορίζοντας τις συμμετέχουσες και τους συμμετέχοντες, ο Νίκος Κοσμίδης σημείωσε τους άξονες πάνω στους οποίους διαμορφώθηκε η σκέψη γι’ αυτήν την πλατφόρμα, έτσι όπως καταγράφηκαν και στη σχετική ανοιχτή πρόσκληση. Η νέα αυτή προσπάθεια διευρύνει τις ήδη πολυποίκιλες παρεμβάσεις του προγράμματος στον δημόσιο χώρο. Τονίστηκε πως η πλατφόρμα θέλει να συμβάλει στην οικοδόμηση ενός πολιτισμού του ελεύθερου και ανοιχτού δημόσιου διαλόγου, χωρίς να είναι ιδεολογικά στραμμένη σε μία συγκεκριμένη κατεύθυνση αλλά και απορρίπτοντας «απολιτίκ» προσεγγίσεις στα σύγχρονα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε από κοινού ως πολίτες. Η Μαρία Πετρά, παρουσίασε τις γενικότερες αλλά και ορισμένες αρκετά συγκεκριμένες προτάσεις του προγράμματος γύρω από τον άξονα της πρώτης θεματικής της Πλατφόρμας Διαλόγου. Συγκεκριμένα, έθεσε ως κομβικής σημασίας την επανένταξη των επαγγελματικών ομάδων που ζουν από το δάσος αλλά και των ανθρώπων που έχουν αναπτυγμένη σχέση με αυτό, ως βασικών πυλώνων στην πυροπροστασία. Τόνισε την ανάγκη να ξεπεραστεί άμεσα η λανθασμένη αντίληψη που προάγει μια μονομερή και κατακερματισμένη ανάγνωση των ζητημάτων π.χ. της προστασίας του δάσους, καθώς και της διατηρητέας αλλά και της νεότερης Ξάνθης, χωρίς δημόσιο διάλογο και ερήμην της κοινωνίας, ιδιαίτερα των ανθρώπων που έχουν οργανική σχέση με αυτούς τους χώρους. Στον διάλογο που αναπτύχθηκε έλαβαν τον λόγο με δομημένες και συγκεκριμένες τοποθετήσεις 15 συμμετέχοντες. Οι προτάσεις τους παρατίθενται στη συνέχεια του παρόντος εντύπου, προς 1

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

γνώση όλων των ενδιαφερόμενων. Από πλευράς του προγράμματος, θέλουμε να σημειώσουμε τον πλούτο και το υψηλό επίπεδο των παρεμβάσεων αλλά και τη βιωματική γνώση που προσέφεραν σε όλες και όλους μας, αποδεικνύοντας τη χρησιμότητα της πλατφόρμας όπου οι συμμετέχοντες προσέρχονται σε ισότιμο διάλογο με επεξεργασμένες θέσεις και παρεμβάσεις. Στο ανοιχτό κάλεσμα ανταποκρίθηκαν ο υποψήφιος Δήμαρχος, κ. Στράτος Κοντός, οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι των δημοτικών σχημάτων «Η Ξάνθη αλλιώς» (κ.κ. Τάσος Κωνσταντινίδης και Γρηγόρης Παντελής), «Λαϊκή Συσπείρωση» (κ. Γιώργος Παπαδόπουλος) και «Μπροστά για την Ξάνθη» (κ.κ. Αργυρώ Γιαπουτζή, Αλεξάνδρα Δουλγεράκη, Στέλιος Τσετινές και Μαρίνος Ψωμάς), οι νυν δημοτικοί σύμβουλοι από την παράταξη «Πολίτες για την Ξάνθη» και εκ νέου υποψήφιοι με το σχήμα «Μπροστά για την Ξάνθη», κ.κ. Νίκος Ανταμπούφης και Αριάνα Παπαϊωάννου, ο υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος με την παράταξη Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία, κ. Κυριαζής Παρασχίδης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου για την Προστασία και Αναβίωση της Παλιάς Ξάνθης, καθ. κ. Κωνσταντίνος Κουρτίδης, και η Γραμματέας του συλλόγου, κ. Κατερίνα Μαυροδή, ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ξάνθης, κ. Νίκος Γρηγοριάδης, ο τ. Πρόεδρος και νυν Αντιπρόεδρος του ΕΟΣ Ξάνθης, κ. Παναγιώτης Ντούμας, η Πρόεδρος της ΕΛΜΕ, κ. Μαρία Λυκοπούλου, η Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων του ιστορικού ‘Α Δημοτικού Σχολείου, κ. Μαρία Ροδοπούλου, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Οι Βάτραχοι», κ. Μιχάλης Τσέπελης, εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι στο βουνό και γνώστες του, συνταξιούχοι, κάτοικοι της Παλιάς και της νέας πόλης, καθώς και φοιτητές του ΔΠΘ. Τους ευχαριστούμε για τη συμμετοχή και τις παρεμβάσεις τους. Ευχαριστούμε, επίσης, το cafe bar Ερμής για την φιλοξενία στον όμορφο χώρο της αυλής του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου, καθώς και την κ. Δήμητρα Πυργελή για τη συμβολή της ως προς την αρτιότερη διοργάνωση της συνάντησης. Το πρόγραμμά μας ξεκίνησε ως μια ιδέα, ένα καλοκαιρινό βράδυ του 2021, και κλείνει ήδη δύο χρόνια παρουσίας με δράσεις για την ιστορία, τη μνήμη και τον πολιτισμό στην Ξάνθη αλλά και σε άλλες πέντε πόλεις της χώρας, σε συνεργασία με φορείς και ιδρύματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Αποδεχόμενοι τις παραινέσεις των συμμετεχόντων της συνάντησης να συνεχίσουμε αυτήν την προσπάθεια της πλατφόρμας στην πόλη μας, περιμένουμε τις προτάσεις όλων για τις επόμενες θεματικές δημόσιου διαλόγου μεταξύ ενεργών πολιτών, εργαζομένων, νέων, επιστημόνων, εκπροσώπων φορέων και συλλογικοτήτων, δεσμεύοντας και από πλευράς μας τους υποψήφιους και τις υποψήφιες των δημοτικών σχημάτων για τη συμμετοχή τους και μετά το πέρας των εκλογών. Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού Ξάνθη, 30.08.2023

2

29.08.2023

1η Θεματική: Περιαστικό Δάσος και Πόλη

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Προτάσεις του προγράμματος Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού - Χάρτες αντιπυρικής ζώνης (δημόσια αναρτημένες).

- Διευκρίνηση του αριθμού και περιοδική καταγραφή της κατάστασης των δεξαμενών και των κρουνών (δημόσια αναρτημένες).

- ΧΥΤΑ: έλεγχος και αντιπυρικά μέτρα στους ΧΥΤΑ.

- Καταγραφή, χαρτογράφηση των σημείων ρύπανσης απομάκρυνση των εστιών μόλυνσης και πιθανής πρόκλησης πυρκαγιών: περιαστικό δάσος, Πανόραμα, Χρύσα, Παλιά Χρύσα, Μορσίνη, Εύμοιρο, Κιμμέρια.

- Έλεγχος και απομάκρυνση των κομμένων τμημάτων ξυλείας στην αντιπυρική ζώνη που δημιούργησε ο Δήμος Ξάνθης, σε συνεργασία με τη Δασική υπηρεσία.

- Καταγραφή και χαρτογράφηση ακαθάριστων οικοπέδων του Δήμου Ξάνθης: πρόταση δημιουργίας τμήματος της ΔΕΥΑΞ για τον καθαρισμό και την αξιοποίηση της βιομάζας: θέρμανση, γεωργία και κτηνοτροφία.

- Επανένταξη επαγγελματικών ομάδων για την προστασία και την αξιοποίηση του δάσους: κτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι, μανιταροκαλλιεργητές, γεωργοί, δασεργάτες, υπηρεσίες ορεινού τουρισμού κτλ.

- Εκπαίδευση πληθυσμού: οργανωμένα δίκτυα στον μαθητικό και φοιτητικό πληθυσμό, καθώς και ευρύτερα στους κατοίκους της πόλης, ειδικότερα δε στους πολίτες που κατοικούν κοντά στο δάσος.

- Η Ξάνθη να γίνει το πρώτο οργανωμένο κέντρο εκπαίδευσης δασοπυρόσβεσης σε συνεργασία με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και την αντίστοιχη αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου. Μαρία Πετρά, Βιομηχανική Αρχαιολόγος 4

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

Παρεμβάσεις των / / Παρεμβάσεις τωνσυμμετεχόντων συμμετεχόντων με τη σειρά που ζήτησαν και έλαβαν τον λόγο.

ΣΤΡΑΤΟΣ ΚΟΝΤΟΣ - Στελέχωση των υπηρεσιών του Δήμου με ανθρώπους που γνωρίζουν τα ζητήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.

- Σχέδιο πυροπροστασίας, ανοιχτό και προσβάσιμο στον κάθε πολίτη.

- Κατάρτιση σχεδίου εκκένωσης, γνωστοποιημένο στον κάθε πολίτη και διενέργεια ασκήσεων εκκένωσης.

- Ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης του δάσους και πυρανίχνευσης.

- Καλλιέργεια της παιδείας γύρω από τα θέματα δάσους και πόλης. ΑΡΓΥΡΩ ΓΙΑΠΟΥΤΖΗ - Ενίσχυση των εκπαιδευτικών δράσεων οι οποίες πραγματοποιούνται ήδη στην εκπαίδευση.

- Οι μαθητές δούλεψαν και κατανόησαν τη σχέση ανθρώπων και περιαστικού δάσους μέσα από το βιβλίο «Πράσινα Χαμόγελα» (έκδοση της Διεύθυνσης Δασών Ξάνθης). ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΣΕΤΙΝΕΣ - Να βελτιωθεί το επίπεδο γνώσης των πολιτών γύρω από τα θέματα ασφαλείας στην πόλη, στο δάσος και στους χώρους εργασίας.

- Ανάγκη η εκπαίδευση και η δημόσια διαβούλευση.

- Ενημέρωση των κατοίκων της Παλιάς Πόλης Ξάνθης για τα μέτρα ασφαλείας και προστασίας.

- Συμμετοχή των κτηνοτρόφων και όσων άλλων εργάζονται στα βουνά και στα δάση στη λήψη αποφάσεων για τα θέματα προστασίας τους. ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ - Επανεξέταση των μέτρων ασφαλείας κατά τη διάρκεια των Γιορτών Παλιάς Πόλης.

- Έλεγχος στις υποδομές προστασίας (π.χ. καθαρισμός στις σχάρες αποχέτευσης).

6

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΤΟΥΜΑΣ - Στελέχωση των Δασικών υπηρεσιών και αντιμετώπιση της υποστελέχωσης στα πυροφυλάκια.

- Να αλλάξει άμεσα το πλαίσιο της δασοπυρόσβεσης.

- Η συμβολή του Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου στο δίκτυο δασικών μονοπατιών.

- Ερωτηματικά ως προς το αν έγινε καλή μελέτη για το ποια πεύκα και που έπρεπε να κοπούν.

- Συλλογή του υλικού (βιομάζα) από τη διαδικασία κοπής, το οποίο έχει αφεθεί εκεί όπου κόπηκε.

- Επανέναρξη του καθαρισμού του δάσους ως αντικείμενο εργασίας των δασεργατών. ΝΙΚΟΣ ΑΝΤΑΜΠΟΥΦΗΣ - Δεν υπάρχει κίνδυνος μόνο πυρκαγιάς της Παλιάς Πόλης από το περιαστικό δάσος αλλά και το αντίστροφο. Τι μέτρα παίρνουμε ώστε να αντιμετωπιστεί αυτό το ενδεχόμενο; - Όλες οι πολιτιστικές και λοιπές δραστηριότητες πρέπει να προσαρμοστούν στο δεδομένο πως η Παλιά Πόλη προϋπήρχε αυτών (π.χ. διέλευση αυτοκινήτων, λειτουργεία καταστημάτων εστίασης και καφέ κτλ). ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ - Προβληματικός ο Νόμος του 1998 / αναγκαία η αναθεώρησή του.

- Εξέταση της κατάστασης λειτουργίας των δασικών συνεταιρισμών. ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ - Απαξίωση της Δασικής Υπηρεσίας.

- Κριτική στην εισαγωγή ιδιωτικών οικονομικών κριτηρίων στον σχεδιασμό της δασοπυρόσβεσης, με την εμπλοκή εργολάβων στη διαχείριση των δασών μας.

- Δεν μπορεί να αποτελεί λύση το σύστημα «εκκενώστε και ας καούν τα πάντα». Το κόστος μιας τέτοιας λογικής είναι υπέρογκο.

- Υπάρχουν πιέσεις για αποχαρακτηρισμούς δασικών εκτάσεων.

- Προστασία δασών, προστασία της δωρεάν δημόσιας υγείας κτλ. / Η συζήτηση πρέπει να αφορά ένα γενικό σύστημα πολιτικής προστασίας.

- Συμβολή των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.

7

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΛΥΚΟΠΟΥΛΟΥ - Αναγκαία η επίσημη διαβεβαίωση για την ασφάλεια των σχολικών μονάδων από τον κίνδυνο του σεισμού. Εκκρεμεί επίσημη απάντηση σε σχετικό έγγραφο της ΕΛΜΕ Ξάνθης. ΑΡΙΑΝΑ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ - Διαδημοτική συνεργασία και συνεργασία της πόλης με το ΔΠΘ.

- Αναγκαία η συζήτηση για τα εγκαταλελειμμένα κτήρια και τα χαλάσματα στην Παλιά Πόλη.

- Σιωπή των αρχών της πόλης ως προς την τύχη της καμένης Καπναποθήκης «Γ». ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΟΥΖΟΥΡΗΣ - Να ληφθεί υπόψη η εμπειρία των ανθρώπων οι οποίοι εργάζονται και ζουν από το δάσος.

- Φράγμα στον Κόσυνθο / ο ποταμός αποτελεί το πλεονέκτημα του περιαστικού δάσους. ΜΑΡΙΑ ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ - Εξέταση του ζητήματος της χρήσης ψησταριών κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, σε ανοιχτούς χώρους, στο πλαίσιο των Γιορτών Παλιάς Πόλης.

- Να ληφθούν υπόψη όλων οι θέσεις και οι φόβοι των κατοίκων της Παλιάς Πόλης. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΤΟΥΜΑΣ - Δεν υπάρχει σχέδιο εκκένωσης / αναφορά στο Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών λόγω πυρκαγιών «ΙΟΛΑΟΣ».

- Ενίσχυση των εθελοντικών ομάδων. ΑΝΝΑ ΛΑΓΟΥ - Να εξετάσουν οι αρχές της πόλης και οι πολιτιστικοί σύλλογοι τον μοντέλο της εστίασης κατά τη διάρκεια των Γιορτών Παλιάς Πόλης. Να αναζητηθούν νέα παραδείγματα και προτάσεις. Κάποιοι σύλλογοι ήδη στηρίζουν ένα διαφορετικό μοντέλο.

8

Το διεπιστημονικό πρόγραμμα Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού, αποσκοπεί στην ανάδειξη όψεων της ιστορικής, κοινωνικής και υλικής μνήμης.

Δράσεις Ιστορίας Μνήμης Πολιτισμού / draseisculturalproject@gmail.com / FB: newculturalproject

Εξετάζει όψεις του Α' και Β' ΠΠ, του Ολοκαυτώματος, της διαπολιτισμικής συνύπαρξης και θρησκευτικής ετερότητας, καθώς και της προσφυγικής και βιομηχανικής κληρονομιάς. Διοργανώνει εκθέσεις, εργαστήρια, εκπαιδευτικά προγράμματα, ημερίδες, και επισκέψεις σε ιστορικούς χώρους, με διαγενεακή προσέγγιση. Συνεργάζεται με φορείς της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής και εκπαιδευτικής κοινότητας, και επίσης με χώρους μνήμης, έρευνας και πολιτισμού από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ξάνθη, Οκτώβριος 2023 Φωτογραφίες: Νίκος Κοσμίδης / Παύλος Μαραγκός