Issuu

www.drabpol.pl

A U T O M O T I V E Kwartalnik firmowy nr 4(93) październik - listopad - grudzień 2021 r.

Wyróżnienie Targów Kielce 2021

Nowa generacja (II) systemu pełnego podglądu wokół pojazdu ® PROVIU II 360

„Fundamentalną zasadą w transporcie jest jego bezpieczeństwo”

W NUMERZE: 3 4. 9 10. 12. 14. 15. 18. 20. 21.

Promocja na Automechanice dzięki współpracy z PAIH Wyróżnienie na TRANSEXPO Wspólnie na TransLogistice Współpraca z GROWAG-iem Pojazd komunalny z PRO® VIU II generacji Zasilanie z DRABPOL-u Z pojazdu spalinowego na elektryczny Dla producentów pojazdów użytkowych Nowe sterowniki Dana do różnych zastosowań Aktualności / Szkolenia IV kwartał

OD REDAKCJI OD REDAKCJI Szanowni Państwo! Drodzy Czytelnicy! Ostatni kwartał tego roku, mimo trwania w dalszym ciągu w pandemicznej rzeczywistości, był bardzo aktywny. Po trzech latach powróciły długo oczekiwane targi Transexpo w Kielcach, w których wzięliśmy udział w charakterze wystawcy. Na stoisku swoją premierę miały trzy nasze rozwiązania. Jedno z nich, system ProViu® II generacji otrzymał wyróżnienie Targów Kielce w kategorii „Część i Wyposażenie autobusów”. Na uwagę zasługuje również prezentowane na Transexpo autorskie rozwiązanie naszego działu Research & Development pod nazwą PDU (Power Distribution Unit) – urządzenie dystrybucji mocy, przeznaczone do kontroli zasilania w systemach napędu elektrycznego i hybrydowego w autobusach oraz pojazdach ciężarowych. Więcej na temat tych rozwiązań, jak i pozostałych nowości zarówno produktowych, oraz usługowych, które pojawiły się w naszej ofercie w tym numerze.

Zapraszamy do lektury!

Alicja Drabczyńska

A U T O M O T I V E

Wydawnictwo firmy DRABPOL Wydawca: Drabpol sp. jawna P. Drabczyński i Wspólnik 42-233 Mykanów, ul. Akacjowa 24/26 tel.0-34 366 00 22, fax 0-34 366 01 02 centrala@drabpol.pl, www.drabpol.pl

Na Nowy Rok 2022 życzymy wszystkim Czytelnikom dużo zdrowia, spokoju ducha oraz wielu sukcesów na polu zawodowym i w życiu osobistym. W tym niełatwym pandemicznym czasie niech ten nowy Rok przyniesie Wam dużo optymizmu, wiary w szybki powrót do normalności i wiele sił oraz energii w realizacji i spełnianiu Waszych celów i pragnień.

18 edycja targów Automechanika Dubai

PROMOCJA NA AUTOMECHANICE dzięki współpracy z PAIH Po ponad 2. latach przerwy swoje podwoje zarówno dla wystawców, jak i zwiedzających otworzyły targi Automechanika w Dubaju. Impreza ta, to bez wątpienia największe targi przemysłu motoryzacyjnego na Bliskim Wschodzie i w Afryce.

14-16 grudnia Ostatnie miesiące pokazały, że swoje usługi w zakresie opracowań, wdrożeń i szkoleń możemy prowadzić także zdalnie. Przez ostatni rok wspólnie z producentami pojazdów przygotowaliśmy, stworzyliśmy i wdrożyliśmy szereg nowych projektów oraz dokonaliśmy walidacji i aktualizacji poprzednich. Usługi w tym zakresie promujemy na targach, zarówno w Polsce, jak i w Europie. Cieszymy się, że po raz pierwszy, za pośrednictwem PAIH mogliśmy zaprezentować swoją ofertę na targach w Dubaju, docierając tym samym do rynku krajów z Bliskiego Wschodu oraz Afryki. Dziękujemy Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu za pomoc i dotychczasową współpracę.

Po raz pierwszy firma nasza miała możliwość zaprezentowania się na tegorocznej Automechanice w Dubaju. Co prawda osobiście nie uczestniczyliśmy w targach. Jednak udało nam się nawiązać współpracę z Polską Agencją Inwestycji i Handlu, dzięki czemu mogliśmy zaprezentować swoją firmę na stoisku tej instytucji. Misją PAIH jest zwiększenie napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych do kraju oraz zasięgu i dynamiki umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw. Organizacja działa na rzecz promocji polskiej gospodarki, wzmacnia rozpoznawalność polskich marek na międzynarodowych rynkach, promuje rodzime produkty i usługi oraz polską myśl technologiczną. Przedstawiciele PAIH, obecni na targach, działali w formie naszych „ambasadorów”, za co im serdecznie dziękujemy. Na Automechanice za pośrednictwem PAIH promowaliśmy usługi naszego Działu Research & Development, głównie związane z elektryką i elektroniką pojazdów, m.in. takie, jak Integracja systemów elektronicznych w pojeździe, projektowanie schematów instalacji elektrycznej pojazdu, projektowanie oprogramowania systemu KIBES i wiele, wiele innych. Co ważne projektujemy i uruchamiamy pojazdy, niezależnie od dzielących nas odległości i sytuacji na świecie.

AKTUALNOŚCI

XV Międzynarodowe Targi Transportu Zbiorowego w Kielcach 27-29 października

WYRÓŻNIENIE NA TRANSEXPO Po 3 latach od ostatniej edycji, wystawcy i zwiedzający powrócili do Kielc na długo wyczekiwane targi Transexpo. 15, jubileuszowa edycja miała się odbyć w październiku 2020r., jednak pandemia zatrzymała te plany. Do ostatniej chwili ważyły się także losy tegorocznej wystawy. Tym bardziej cieszymy się, że mimo nadal trwającej pandemicznej rzeczywistości targi Transepxo odbyły się zgodnie z planem, goszcząc w swoich progach 112. wystawców oraz niemal 4 tysiące zwiedzających. Wśród wspomnianych 112. tegorocznych wystawców obecna była także nasza firma.

AKTUALNOŚCI

Przypomnijmy, że ProViu® 36o drugiej generacji to w pełni cyfrowy system podglądu przestrzennego wokół całego pojazdu, wykorzystujący kamery o dużej rozdzielczości i zapewniający obraz w standardzie HD na monitorze 10, 1” HD Touch-Display. Nowe rozwiązanie zapewnia kierowcy kompleksowy widok otoczenia pojazdu w czasie rzeczywistym, zmniejszając tym samym ryzyko wypadków, uszkodzenia ciała osób znajdujących się w pobliżu, a także ryzyko zniszczenia mienia. Miło nam poinformować naszych Czytelników, że system ProViu® spotkał się z uznaniem ze strony targowej Komisji Konkursowej, czego wynikiem było przyznanie mu wyróżnienia Targów Kielce w kategorii „Części i Wyposażenie Autobusów”. Na tegorocznych targach swój debiut miało także kolejne, nowe rozwiązanie, umożliwiające kierowcom bezpieczne manewry skrętu czy zawracania. Jest nim asystent skrętu WUS AAS – 4.0 niemieckiej firmy WULLHORST. Nowy system wspomaga kierowcę podczas wykonywania skrętu, dzięki natychmiastowemu sygnałowi, ostrzegającemu przed rowerzystami oraz pieszymi. Na monitorze wewnątrz pojazdu widoczna jest cała martwa strefa po stronie przeciwnej do kierownicy (występują wersje systemu zarówno dla ruchu prawostronnego jak i lewostronnego). System powstał też z myślą o spełnieniu unijnej dyrektywy UNECE 151, w związku z czym obszar wykrywania został dodatkowo rozszerzony. Pozwala to na bezpieczne wykrywanie rowerzystów podczas przekraczania jezdni, Asystenta WUE AAS - 4.0 można z łatwością zainstalować w autobusach komunikacji miejskiej. Trzecią premierę na naszym stoisku miało autorskie rozwiązanie naszego działu Research & Development pod nazwą PDU (Power Distribution Unit). Jest to urządzenie dystrybucji mocy, przeznaczone do kontroli zasilania w systemach napędu elektrycznego w autobusach i pojazdach ciężarowych. Więcej na temat nowego rozwiązania piszemy na stronie 14. Nasze propozycje w zakresie nowości uzupełniały pedały gazu oraz elektroniczne przekładnie zmiany biegów firmy Curtiss – Wright.

PREMIERY I NOWOŚCI Tradycyjne już na stoisku zaprezentowaliśmy naszą kompleksową ofertę dla rynku komunikacji miejskiej. Nie zabrakło przy tym nowości. Pierwszą z nich był nowy system pełnego podglądu wokół pojazdu ProViu® II 360, dedykowany do wszystkich rodzajów pojazdów użytkowych.

AKTUALNOŚCI

TARGOWA OFERTA Tradycyjnie na Transexpo nie mogło zabraknąć naszych poprzednich medalistów Targów Kielce w kategorii „Części i Wyposażenie Autobusów”. Mowa tu o miejscu pracy kierowcy, mFAP Continental, prezentowanym w formie kabiny z inteligentną kierownicą, dwoma konfigurowalnymi panelami przełączników oraz z szerokim pakietem funkcji oraz systemie napędowy SUMO MD Dana/TM 4 dla elektrycznych autobusów miejskich. Oferta nasza dla tego rynku jest znacznie bogatsza.

W autobusach komunikacji miejskiej od wielu już lat z powodzeniem stosowane są systemy monitorowania ciśnienia i temperatury w oponach (CPC), wielofunkcyjne systemy zarządzania flotą pojazdów, porty USB do ładowania urządzeń mobilnych, blokady alkoholowe Alcolock, Internet Box – mobilny Internet, czy klimatyzatory Konvekta. Z ww. rozwiązaniami można było się zapoznać na naszym targowym stoisku.

NASZE ROZWIĄZANIA W PREMIEROWYCH AUTOBUSACH PILEA 10E Targi Transexpo to przede wszystkim czas premier nowych autobusów. Tak też było w tym roku. Jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznych targów była premiera 10-metrowego autobusu Pilea, produkowanego przez spółkę ARP e-Vehides. Premiera ta, okraszona interesującymi występami magiczno-wokalnymi przyciągnęła na stoisko firmy ARP liczną rzeszę widzów. Nowa, niskopodłogowa Pilea spotkała się z zasłużonym uznaniem, czego wynikiem było otrzymanie wyróżnienia Targów Kielce w kategorii „Autobusy”.

AKTUALNOŚCI

Tym bardziej jest nam miło, że w autobusie tym zastosowane zostały nasze rozwiązania. Zalicza się do nich napęd elektryczny Dana/TM 4 serii SUMO MD HV 3000, na który składają się silnik elektryczny, falownik oraz sterownik Neuro 200. To co widać gołym okiem w premierowym elektryku to miejsce pracy kierowcy FAP+ wraz z nowoczesnym 12” calowym wyświetlaczem MultiViu Professional, przedstawiającym wizualizację wszelkich informacji, niezbędnych dla kierowcy.

Na wyposażeniu pojazdu znalazły się także system monitorowania ciśnienia i temperatury w oponach CPCoraz ładowarki USB. Podkreślić chcemy, ze nowa Pilea 10E to kolejny autobus z naszymi systemami. Pierwszym była Pilea o długości 8.5.m., w której także zastosowano wspominanie rozwiązanie (pisaliśmy o tym w numerze 1.2021r.). Premiera nowego autobusu była okazją do wręczenia naszemu Klientowi drobnego upominku, wykonanego przez nasze Biuro Projektowe oraz Dział Rozwoju – miniaturowego system napędowego. Jego zdecydowanie większa wersja znajduje się w elektrycznym busie Pilea 10E. Dziękujemy firmie ARP e-Vehicles za dotychczasową, owocną współpracę i życzymy kolejnych udanych premier i licznych sukcesów.

AUTOSAN Sancity 12 LFH Premier nie zabrakło również na stoisku naszego, wieloletniego klienta, firmy Autosan. Producent z Sanoka zaprezentował m.in. nowy autobus wodorowy Autosan Sancity 12LFH, który z miejsca zyskał uznanie organizatorów i wyróżnienie konkursowe w kategorii „Autobusy”. Autobus ten wyposażony został w nasz nowy system pełnego podglądu wokół pojazdu ProViu® II 360, który jak już wspominaliśmy także otrzymał targowe wyróżnienie. W nowym Autosanie zastosowanie znalazły również ładowarki USB oraz system monitorowania ciśnienia i temperatury w oponach CPC.

MAN Lion’s City 12 E Tegorocznym medalem targów Kielce w kategorii „Autobusy” nagrodzony został demonstrowany na stoisku firmy MAN Bus ze Starachowic elektryczny MAN Lion's City 12E. Specjalnie na czas trwania targów w autobusie tym zainstalowana została demonstracyjna wersja naszego nowego rozwiązania, jakim jest asystent skrętu WUS AAS - 4.0 WULLHORST. System ten doskonale sprawdza się w autobusach komunikacji miejskiej. Mamy nadzieję, że na stałe zagości też na wyposażeniu autobusów MAN.

AKTUALNOŚCI

AUTOMET Minicity electric Na tegorocznym stoisku firmy Automet pokazano m.in. autobus elektryczny klasy MINI, przeznaczony do przewozu 22. pasażerów w miastach. W pojeździe tym znajduje się silnik Sumo LD (Light Duty) Dana/TM4 – rozwiązanie najnowszej generacji w zakresie napędów elektrycznych, przeznaczonych dla pojazdów lekkich. Współpraca z firmą Automet rozwija się bardzo owocne, czego efektem są dostawy kolejnych partii silników Sumo LD do elektrycznych pojazdów naszego Klienta. Miło nam było spotkać się na stoisku Autometu z Prezesem firmy, panem Piotrem Leśniakiem i wręczyć mu nasz firmowy upominek – miniaturowy system napędowy. Dodać chcemy, że upominki te wręczaliśmy naszym Klientom, którzy posiadają pojazdy z silnikami Dana/TM 4. Targi były więc okazją do obdarowania wspomnianą miniaturką także zarządu MPK w Zielonej j Górze, który posiada liczną flotę autobusów z naszymi napędami elektrycznymi. Zwieńczeniem pierwszego dnia Targów była uroczysta Gala, która upłynęła pod znakiem wręczania targowych nagród, podziękowań, a także dobrej zabawy. Wszystkim naszym Klientom i gościom dziękujemy za odwiedzenie naszego stoiska na tegorocznych targach Transexpo.

AKTUALNOŚCI

Konferencja Techniczna IGKM 26 października

W transportowym gronie Tradycyjnie już, w przeddzień TRANSEXPO, Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej, będąca współorganizatorem kieleckich targów zorganizowała Konferencję Techniczną, która przybrała format Komisji Taboru Autobusowego IGKM. Na spotkaniu poruszono wiele ważnych zagadnień, związanych m.in. z najnowszymi trendami w produkcji autobusów. Czołowi producenci tych pojazdów, a także firmy z branży transportu zbiorowego zaprezentowali swoje kierunki rozwoju. Dużo miejsca poświęcono omówieniu wyników eksploatacji autobusów elektrycznych, wodorowych i hybrydowych. Przedstawiono też nowości IT dla transportu publicznego. Z dużym zainteresowaniem przedstawiciele naszej firmy wzięli udział w tegorocznej konferencji. Szczególnie w zasięgu naszej uwagi były tematy poświęcone elektromobilności. Na poprzedniej przed targowej konferencji mieliśmy okazję zaprezentować typy napędów elektrycznych,występujących przemysłowo w autobusach i innych pojazdach użytkowych. Tym razem dzieliliśmy się naszą wiedzą i doświadczeniem

podczas spotkań i rozmów z uczestnikami konferencji. Zwracaliśmy im więc uwagę na aspekt wyboru układu napędowego dla pojazdu – czym konkretnie należy się tu kierować? Szczegóły w tym temacie i wiele innych zagadnień, związanych z oferowanymi przez nas rozwiązaniami dla transportu zbiorowego można już było omówić następnego dnia na naszym targowym stoisku.

Międzynarodowe Targi Transportu i Logistyki 3-5 listopada w Warszawie

Wspólnie na TransLogistice Niedługo po zakończeniu Transexpo obecni byliśmy w Warszawie na Międzynarodowych Targach Transportu i Logistyki, znanych jako TransLogistica. Mieliśmy przyjemność gościć na stoisku naszego, nowego partnera – kanadyjskiej firmy Geotab -światowego lidera na rynku usług telematycznych. Wspólnie promowaliśmy urządzania i rozwiązania telematyczne, przeznaczone zarówno do dużych, jak i małych flot. Minął już rok, od kiedy firma nasza została dystrybutorem i integratorem systemów Geotab. Dzięki tej współpracy na rynku polskim oferujemy m.in. internetowe oprogramowanie do zarządzania flotą pod nazwą MyGeotab, które umożliwia monitorowanie i zarządzanie flotą pojazdów.

wiązań do wszelkich rodzajów pojazdów u tego samego klienta na optymalnym poziomie technicznym i kosztowym.

Rozwiązania telematyczne Geotab z powodzeniem stosowane są we flotach pojazdów elektrycznych czy tych, będących na wyposażeniu wypożyczalni samochodów. Już ponad 180 000 wynajmowanych pojazdów jest obsługiwanych przez urządzenia Geotab, a przypomnijmy tylko, że kanadyjski lider w dziedzinie rozwiązań do zarządzania flotą jako pierwszy przekroczył dwa miliony połączonych pojazdów, zbudowanych na jednej, otwartej platformie cyfrowej. Firma nasza oferuje rozwiązania Geotab, jako uzupełnienie swojego portfolio do oferty naszego, wieloletniego partnera MiX Telematics. Uzupełnienie to w szczególności dotyczy pojazdów osobowych, wypożyczalni, car-sharingów jak i samochodów dostawczych. Dzięki dołączeniu rozwiązań firmy Geotab, oferta nasza stała się bardziej kompleksowa i pozwala na dostarczanie roz-

AKTUALNOŚCI

Gniazda zasilające wraz z portem USB w fotelach GROWAG

Współpraca z GROWAG-iem Ostatni kwartał 2021 roku zaowocował nawiązaniem współpracy z Grodziską Fabryką Wyposażenia Wagonów GROWAG. Spółka ta, istniejąca na rynku niemal 50 lat dostarcza najwyższej jakości produkty i rozwiązania dla transportu szynowego Należą do nich m.in. szeroka gama pasażerskich foteli kolejowych. Wszystkie modele z oferty Growag-u cechuje duży komfort, nowoczesne wzornictwo oraz wysoka jakość wykonania materiałów i detali. Siedzenia grodziskiej fabryki przeznaczone są zarówno do wagonów kolejowych I i II klasy, elektrycznych i spalinowych zespołów trakcyjnych, wagonów restauracyjnych czy metra. Zapewniają wygodę przez cały czas podróżowania, zarówno na długich i średnich dystansach, trasach regionalnych czy w ruchu aglomeracyjnym. W ostatnim czasie Growag wypuścił na rynek nową linię foteli EQUINOX, zaprojektowanych zgodnie z najnowszymi trendami konstrukcyjnymi i wzorniczymi, w oparciu o wymagania pasażerów i przewoźników. EQUINOX to wyjątkowo komfortowy model fotela w segmencie Premium, przeznaczony do kolejowych elektrycznych i spalinowych zespołów trakcyjnych oraz wagonów bez przedziałowych, operujących na średnich i długich dystansach. Jego konstrukcja, zwiększona miękkość po-

AKTUALNOŚCI

Fotele firmy Growag gniazdami zasilającymi i ładowarkami USB, prezentowane na targach TRAKO w Gdańsku.

zasilającego. Rozwiązania te posiadają pełną certyfikacją, zgodną z wymogami restrykcyjnego rynku kolejowego. Nasz Klient postawił przede wszystkim na rozwiązanie, jakim jest modułowe gniazdko zasilające EZ3 z ładowarką USB. Zastosowana tu nowa koncepcja EZ3-USB umożliwia zmienną kompozycję gniazda zasilania 230 V z różnymi portami ładowania USB w zależności od potrzeb klienta. Gniazda zasilające wraz z portem USB montowane będą pod fotelami Intercity firmy Growag. Istotną kwestią z punktu widzenia naszego Klienta był też fakt, że gniazdo zasilania EZ3-USB spełnia surowe normy, opracowane dla rynku kolejowego, takie jak norma palności EN45545-2 dla zastosowań kolejowych i R118 dla pojazdów silnikowych, normy kompatybilności elektromagnetycznej ČSN EN 50155 i ČSN EN 50121-3-2 (emisje promieniowania i odporności) i norma środowiskowa ČSN EN 60088-2 (odporność na niskie temperatury). Dziękujemy firmie Growag za wybór naszych rozwiązań. Cieszymy się, że dzięki zastosowaniu naszych produktów jeszcze bardziej podniesie się komfort podróżowania, a sami podróżni, mamy nadzieję, docenią możliwość zasilania czy ładowania swoich urządzeń mobilnych.

Pan Stanisław Ziółkiewicz, Dyrektor ds. Rozwoju, Konstrukcji Technologii w firmie GROWAG

duszek oraz regulowany kąt oparcia gwarantują pasażerom doskonały komfort. Fotele EQUINOX zaspokajają także potrzeby i oczekiwania przewoźników kolejowych pod kątem designu, utrzymania oraz bezpieczeństwa i zgodności z normami europejskimi. Nowa linia foteli EQUINOX prezentowana była na wrześniowych targach Trako w Gdańsku. Mieliśmy przyjemność gościć na stoisku firmy Growag, gdzie przypieczętowaliśmy naszą wzajemną współpracę. Jej efektem było wyposażenie foteli firmy w gniazda zasilające wraz z USB oraz ładowarki indukcyjne. Fotele te, wraz z zabudowanymi gniazdkami, portami USB i ładowarkami indukcyjnymi, można było zobaczyć właśnie na gdańskim Trako. Przypomnijmy, że dla transportu kolejowego oferujemy gniazda ładujące w standardzie USB oraz USB-C, w formie ładowarki plug-in lub modułowego gniazda

Naszym nadrzędnym celem jest bezpieczeństwo, komfort i zadowolenie naszych klientów. To wyzwanie jest realizowane poprzez stosowanie najlepszych i sprawdzonych pod względem technologicznym i eksploatacyjnym urządzeń i systemów. Tym bardziej cieszy nas współpraca z firmą DRABPOL, a co za tym idzie zastosowanie w naszych fotelach kolejnych, uznanych na rynku rozwiązań, wpływających na podniesienie komfortu podróży. Nasze zbieżne priorytety są znakomitą podstawą do dalszej, owocnej współpracy.

AKTUALNOŚCI

Montaż nowego systemu pełnego podglądu wokół pojazdu ProViu® II 360 na pierwszej śmieciarce

POJAZD KOMUNALNY ® Z PROVIU II GENERACJI System pełnego podglądu wokół pojazdu ProViu® 360 przeznaczony jest do szerokiej gamy pojazdów. Doskonale sprawdza się w autobusach, autokarach, pojazdach specjalistycznych, maszynach i pojazdach komunalnych. Pierwsza generacja ProViu znalazła już szerokie zastosowanie zarówno na rynku polskim, jak i europejskim. Wprowadzona w ro® ku ubiegłym druga generacja systemu ProViu 360 także poszerza grono swoich odbiorców. W ostaniem numerze pisaliśmy o montażu nowego sytemu na autobusie przegubowym. Tym razem ProViu II znalazł zastosowanie na pojeździe komunalnym, potoczne zwanym śmieciarką. Montaż systemu odbył się na zlecenie firmy EWT Automotive Polska Sp. z 0.0. Nasze rozwiązanie zamontowane zostało na nowej, dwukomorowej śmieciarce na podwoziu MERCEDES

NASZE ROZWIĄZANIA

BENZ Actros z zabudową, wykonaną przez dobrze nam już znaną firmę Ekocel, z którą mieliśmy przyjemność współpracować przy wcześniejszych montażach systemu pierwszej generacji. Wspomniany pojazd zasilił flotę Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Opocznie.

Zabudowę, kalibrację i uruchomienie systemu ProViu® II wykonał nasz serwis w Mykanowie.

Widoki z systemu ProVIU® II

Podkreślić chcemy, że w przypadku pojazdów komunalnych system pełnego podglądu przynosi bez wątpienia wymierne korzyści. Odbiór odpadów to coraz częściej wyzwanie dla załóg śmieciarek. Typowe warunki pracy kierowcy śmieciarki to wąskie drogi osiedlowe, zastawione przez zaparkowane samochody dojazdy do punktów odbioru odpadów, duży ruch pieszych w pobliżu wykonywania manewrów, w tym manewru cofania. Usługi te realizowane są wszędzie, także na terenie szkół, przedszkoli, marketów, instytucji użytku publicznego. Trzeba więc mieć oczy dookoła głowy. Z pomocą przychodzi tu rozwiązanie, jakim jest ProViu® II 360. Kierowca na monitorze w kabinie widzi całe otoczenia dookoła pojazdu. System czterech kamer poprzez procesor graficzny dostarcza wyraźny, niezależny od warunków atmosferycznych, obraz sytuacji drogowej. Widok z góry pozwala kierowcy ocenić odległości od przeszkód, zaplanować i wykonać niezbędne manewry oraz na bieżąco śledzić sytuacje i możliwe zagrożenia, a tym samym zapobiegać ewentualnym wypadkom i uszkodzeniom innych pojazdów. Z kolei widok z tylu pojazdu ułatwia dojazd do altan i trudno dostępnych miejsc. Zwracamy uwagę, że system ProViu® II to nie tylko poprawa bezpieczeństwa i komfortu pracy kierowcy, ale także wymierne korzyści ekonomiczne w postaci mniejszej ilości nieuzasadnionych roszczeń i oskarżeń o uszkodzenie mienia, sprawniejszy transport w wąskich i zatłoczonych uliczkach osiedlowych, co pozwala na wykonanie większej ilości zadań w tym samym czasie oraz kontrolę wykonywanych prac. Mamy nadzieję, że już wkrótce o korzyściach z systemu ProViu® II generacji przekonają się kolejni jego użytkownicy.

NASZE ROZWIĄZANIA

Nowość: HVPDU – Jednostka dystrybucji mocy dla pojazdów elektrycznych i hybrydowych.

Zasilanie z DRABPOL-u Na tegorocznych targach Transexpo swoją premierę miało autorskie rozwiązanie naszego działu Research & Development pod nazwą PDU (Power Distribution Unit). Jest to urządzenie dystrybucji mocy, przeznaczone do kontroli zasilania w systemach napędu elektrycznego i hybrydowego w autobusach oraz pojazdach ciężarowych. Jednostka dystrybucji mocy, monitoruje i zarządza rozdziałem mocy na poszczególne systemy zasilane z baterii trakcyjnej w pojeździe elektrycznym i hybrydowym. Zapewnia ochronę przed przepięciami, jak również monitoruje stan izolacji zabezpieczając przed prądem upływowym. Zabezpiecza

i zasila falownik, przetwornice DC/DC, przetwornicę DC/AC, ładowarkę pokładową i pozostałe elektryczne układy na linii HV, monitorując przy tym prąd, napięcie i temperaturę na poszczególnych sekcjach zasilania.

Główne cechy PDU produkcji DRABPOL: ! Pełna diagnostyka styczników; ! Pomiar rezystancji izolacji; ! Zabezpieczenia nadprądowe; ! Zasilanie 24 VDC; ! 9 kanałów pomiaru napięcia; ! 3 kanały pomiaru prądu i mocy; ! Monitorowanie napięcia baterii; ! Monitorowanie napięcia falownika; ! Sterowanie stycznikami HV; ! Preacharge (wstępne ładowanie); ! CANbus 2.o; ! Pomiar temperatury na szynach CU; Po raz pierwszy PDU zaprezentowaliśmy podczas tegorocznych targów Transexpo w Kielcach.

NASZE ROZWIĄZANIA

! Pomiar temperatury wewnątrz obudowy.

Nowa usługa Retro - Fitu w naszej ofercie !

Z pojazdu spalinowego na elektryczny Z końcem roku w naszej ofercie pojawiła się nowa usługa tzw. Retro – Fitu. Polega ona na przebudowie pojazdu spalinowego na pojazd elektryczny. Elementy występujące w tradycyjnym pojeździe, które są ściśle powiązane z spalinowym układem napędowym, są usuwane i zastępowane elektrycznym systemem napędowym oraz powiązanymi z nim elementami oraz instalacją elektro chemicznego zasobnika energii, którym mogą być baterie trakcyjne lub też baterie trakcyjne wraz z ogniwem wodorowym. Usługę w tym zakresie wykonujemy wg ściśle określonych, następujących po sobie procedur. Kilkadziesiąt kroków, które musimy po kolei przeprowadzić, finalnie zmieni pojazd spalinowy w elektryczny.

niką 12/247(w zależności od rodzaju pojazdu). 12. Opracowanie wiązek elektrycznych i zlecenie wykonania. 13 Stworzenie oprogramowania kontrolnego do systemów embedded układu napędowego. 14. Stworzenie oprogramowania kontrolnego PLC elektroniki pokładowej. 15. Instalacja i zaprojektowanie masek wyświetlacza centralnego do wizualizacji kluczowych dla kierowcy parametrów pojazdu.

Usługa Retro - Fitu, krok po kroku obejmuje następujące czynności:

16. Finalna ewaluacja projektu przy pomocy HIL (Hardware in Loop), Online testu. SIL (Software in Loop).

1. Zebranie wymogów klienta, dotyczących parametrów jezdnych i oczekiwanych funkcjonalności pojazdu.

17. Zaprojektowanie mechanicznych elementów montażowych do energoelektroniki.

2. Stworzenie koncepcyjnego schematu blokowego całości pojazdu.

18. Obliczenie odrzutów ciepła z układu napędowego.

3. Dobranie systemu napędowego. 4. Obliczenie bilansu mocy. 5. Dobranie zestawu baterii trakcyjnych. 6. Dobór pozostałych komponentów kluczowych pojazdu. 7. Obliczenia układu hamulcowego i ocena potrzeb adaptacyjnych. 8. Dobranie osprzętu dodatkowego: przetwornice, kompresory, system wspomagania. 9. Modyfikacja architektury pojazdu po ewaluacji założeń projektowych i analizie dokumentacji poszczególnych komponentów. 10. Opracowanie układów elektrycznych zarządzania energoelektroniką. 11. Opracowanie układów elektrycznych zarządzania elektro-

19. Zaprojektowanie zespolonego układu chłodzenia dla systemu napędowego. 20.Fizyczny demontaż elementów pojazdu spalinowego. 21. Instalacja wsporników i elementów montażowych nowych układów pojazdów. 22. Uzupełnienie i odpowietrzenie układu chłodzącego. 23. Parametryzacja pedału gazu. 24. Pierwszy rozruch z kołami napędowymi w powietrzu. 25. Jazda próbna z ograniczonymi parametrami trakcyjnymi. 26.Finalna parametryzacja systemu. 27. Instalacja systemu telematycznego. 28.Zbieranie danych pojazdu do oceny i ewentualnych poprawek parametrów jezdnych (ostateczna parametryzacja pojazdu – FineTuning).

NASZE ROZWIĄZANIA

Usługa Retro - Fitu planowana jest do wykonania w przedziale czasowym od 6. do 9. miesięcy. Wszystko uzależnione jest od zakresu prac, zaangażowania producenta pojazdu, dostępności komponentów oraz obciążenia naszego działu R&D innymi projektami. W obecnych czasach, gdzie czas dostawy nowych pojazdów (spalinowych i elektrycznych) wydłuża się z powodu braku elementów do ich produkcji, Retro - Fit pojazdów jest atrakcyjną alternatywą dla klientów, chcących posiadać pojazdy elektryczne. Usługa Retro - Fitu niesie również wiele wymiernych korzyści dla klientów, jak choćby mniejsza inwe-stycja poniesiona w związku z Retro - Fitem, niż zakup nowego pojazdu elektrycznego.

PDU

Falownik Kompresor elektryczny

OBC – ładowarka pokładowa Silnik trakcyjny

USŁUGA RETRO-FITU – KORZYŚCI DLA KLIENTA

! Parametry i funkcjonalności pojazdu mogą być dostosowane

Tylny most napędowy

zgodnie z wymogami Klienta.

! Oczekiwany zasięg pojazdu może być uzyskany poprzez zastosowanie różnych strategii ładowania pojazdu i technologii bateryjnych.

! Inwestycje poniesione w związku z Retro - Fitem są niższe, niż zakup nowego pojazdu elektrycznego.

! Baza Retro - Fitu to pojazd dobrze znany personelowi od codziennej obsługi i serwisu.

! Baza części zapasowych musi być tylko wzbogacona o kilka dodatkowych elementów, a nie całkowicie wymieniona.

Sterownik systemu trakcyjnego

NASZE ROZWIĄZANIA

Baterie trakcyjne BMS

Multiplekser

ZR - komputer centralny

mFAP - modułowe miejsce pracy kierowcy Częstym aspektem, jaki pojawia się przy usłudze Retro-FItu jest wiek pojazdu bazowego. Tutaj trzeba mleć jednak na uwadze kilka aspektów z tym związanych. Pojazdy używane, przed przebudowę są oceniane przez naszych Inżynierów w zakresie możliwości zabudowy. Zazwyczaj pojazdy, planowane do przebudowy, nie maję więcej niż kilka lat, a ich okres amortyzacji Jeszcze się nie skończył. Innym' ważnym aspektem jest fakt, że często przebudowie poddawane sę pojazdy nowe, gdyż te same pojazdy w wersji elektrycznej nie spełniają oczekiwań klienta końcowego, jeśli chodzi o ich wydajność i funkcjonalność. Zapraszamy serdecznie wszystkich użytkowników pojazdów do korzystania z naszej, nowej usługi Retro-Fitu.

Elektro-hydrauliczny system wspomagania

Przetwornica DC/DC NASZE ROZWIĄZANIA

Rozwiązania Curtiss Wright specjalnego przeznaczenia

Dla producentów pojazdów użytkowych Od ponad dwóch lat firma nasza współpracuje z grupą przemysłową Curtiss-Wright, uznanym liderem w dostarczaniu podzespołów i systemów dla wielu segmentów rynkowych. Rozwiązania CW znajdują zastosowania w takich sektorach, jak transport materiałów, budownictwo, maszyny rolnicze i inne pojazdy specjalistyczne, a także średnie i ciężkie pojazdy ciężarowe, autobusy i autokary oraz specjalistyczne wózki inwalidzkie i pojazdy do zastosowań medycznych. Na światowym rynku Curtlss-Wright jest wiodącym dostawcą elektronicznych systemów kontroli przepustnicy, sterowania skrzynią biegów i czujników. W celu poprawy bezpieczeństwa pojazdów i sprawności operatora, firma dostarcza również różne interfejsy człowieka/maszyna, które działają w dzisiejszym, nowoczesnym i ergonomicznym środowisku kabiny. Firma nasza oferuje na rynku polskim produkty dywizji przemysłowej, w skład której wchodzą takie marki produktowe, jak Arens Controls, Penny&Ciles, PGDrives Technology i Williams Controls, za dystrybucję i obsługę których jesteśmy odpowiedzialni. Rodzina produktów dywizji przemysłowej obejmuje:

! Joysticki. ! Pedały gazu. ! Elektroniczne selektory biegów. ! Dźwignie zmiany biegów.

Rozwiązanie to znajduje zastosowanie jako: - Elektroniczny pedał gazu do pojazdów użytkowych

! Czujniki położenia. ! Czujniki ciśnienia.

- Pedał gazu z czujnikiem położenia do sterowania przyspieszeniem i odzyskiem energii (rekuperacją) dla autobusów.

! Siłowniki i zawory elektromagnetyczne. ! Produkty do zarządzania energią.

Same pedały gazu są opracowane przez kilka jednostek badawczych w dywizji przemysłowej Curtiss – Wright: - Chicago, USA.

Podłogowy pedał gazu WM-526 CW

- Portland, USA.

W numerze 1. z 2021 r. przedstawiliśmy Państwu naszą ofertę w zakresie joysticków do pojazdów użytkowych. W tym wydaniu przybliżymy zaś rozwiązanie, które mamy nadzieją spotka się z dużym zainteresowaniem ze strony producentów pojazdów użytkowych. Jest nim podłogowy pedał gazu WM-526, który wykorzystuje bezdotykowy czujnik z wyjściem CANBUS APS/IVS. Czujnik zapewnia liniowe wyjście cyfrowe, proporcjonalne do przemieszczenia kątowego pedału.

- Suzhou, Chiny.

NASZE ROZWIĄZANIA

- Punę, Indie. Nowe projekty są opracowywane przez wyżej wymienione ośrodki dla lokalnych klientów. Ośrodki te współpracują między sobą, wymieniając się doświadczeniem i tym samym udoskonalają produkty, aby spełnić rygorystyczne wymogi nawet najbardziej wymagających zastosowań.

Curtiss - Wright może zaprojektować produkt pod dowolne wymogi. Kiedy jest to możliwe dostosowuje istniejące rozwiązania do wymogów klientów, aby ograniczyć koszty związane z opracowaniem kompletnie nowego produktu.

dach po za wyżej wymienionymi, zaplecze R&D w zakresie mechanicznej modyfikacji i dostarczania produktu Curtiss – Wright posiada również wykwalifikowaną kadrę w zakresie elektroniki I elektryki.

Zasoby działu rozwoju w zakresie pedałów gazu obejmują:

Jeśli chodzi o pedał gazu WM-526, został on przetestowany pod kątem pracy w ciężkich warunkach środowiskowych. Pedały gazu Curtiss – Wright były projektowane i testowane w celu zastosowania ich również w maszynach wydobywczych, rolniczych, budowlanych itp. W tym zakresie WM-526 przeszedł testy zgodności z normą środowiskową SAE J1455 i został certyfikowany pod kątem normy FMV55-124 która dotyczy pedałów gazu dla autobusów i ciężarówek. Norma ta określa wymogi, co do powrotu do idealnej pozycji początkowej po zdjęciu przez operatora nogi z pedału. Pedał został również przetestowany pod kątem nacisku statycznego do 1500 N. Ponadto WM-526 został przetestowany do 10 milionów cykli użycia. Podsumowując jest to produkt najwyższej jakości przystosowany do wykorzystania w bardzo trudnych warunkach pracy.

- obrabiarki CNC i manualne, - wycinarki wodno – ciśnieniowe, - wycinarkę plazmową, - piły mechaniczne, - prasy, - przemysłowe drukarki 3d, - drukarkę 3d do szybkich wydruków prototypowych, - wtryskarki do tworzyw sztucznych, - maszyny metrologiczne, między innymi: Zeiss CNC CMM. Oczywiście mając na uwadze zastosowanie produktu, który jest wykorzystywany w zaawansowanych technicznie pojaz-

Rozwiązania Curtiss Wright dla rynku OEM. Interfejs człowiek/maszyna (HMI)

Sterowanie skrzynią biegów

Joysticki

Zarządzanie zasilaniem

Elektroniczne sterowanie przepustnicą

Czujniki położenia

NASZE ROZWIĄZANIA

Nowe sterowniki Dana do różnych zastosowań

Zgodne z najnowszymi wymogami UE Końcówka roku to okres wprowadzania przez naszą firmę na rynek nowych produktów i usług. Kolejnymi, nowymi rozwiązaniami jakie pojawiły się w naszym portfolio jest seria nowych sterowników kontrolnych firmy Dana do różnych rodzajów zastosowań. Jak już informowaliśmy w poprzednich wydaniach naszego kwartalnika, Dana nabyła pakiet większościowy w firmie TM4 Inc, z którą wcześniej współpracowaliśmy.

pojawiły się nowe sterowniki nadrzędne elektrycznego pojazdu, jak i również rozwiązania, dedykowane do poszczególnych funkcjonalności.

Dzięki temu zyskaliśmy możliwość oferowania na rynku nowych produktów, znajdujących się w ofercie Dany. Przy opracowywaniu nowej serii sterowników Dana bazowała na doświadczeniach własnych, jak i firm, które w ostatnich dwóch latach nabyła poprzez zakup pakietu większościowego akcji. Sterowniki maję być odpowiedzią na nowe wymogi stawiane pojazdom elektrycznym i nie tylko. W portfolio sterowników

Wszystkie sterowniki bazują na logice rozproszonej, jaka jest wykorzystywana w branży motoryzacyjnej i w systemach embedded. Wraz z sterownikami producent wprowadza nowe narzędzia programowe, bazujące, tak jak miało to miejsce w wypadku sterownika Neuro 200 firmy TM4 na środowisku programowym Matlab/Simulink.

Oferujemy następujące rodzaje sterowników Dana: Sterownik M670 To zaawansowany moduł sterujący silnika (ECM), zaprojektowany do rozwoju sterowania dla silników benzynowych z wtryskiem paliwa, silników Diesla z sterowanymi elektrozaworami i silników zasilanych paliwami alternatywnymi do 8 cylindrów.

Sterownik M450 (BMU - Battery Managing Unit) To sterownik do zarządzania systemami baterii trakcyjnych. Zapewnia możliwość kontroli styczników oraz monitorowania napięć i prądów w pakietu baterii.

Sterownik M580/M560 Jest to sterownik nadrzędny pojazdu z wbudowaną funkcjonalnością nadzoru nad procesem ładowania DC, zgodny ze standardem CCS. Sterownik w pełni kompatybilny z ISO26262 oraz posiadający poziom integralności bezpieczeństwa w motoryzacji na najwyższym obecnie poziomie, czyli D. Sterownik występuje również w wersji EVCC, czyli dedykowanego sterownika ładowania bez funkcji zarządzania pojazdem.

NASZE ROZWIĄZANIA

Sterowniki zostały zaprojektowane zgodnie z normą ISO26262 oraz z założeniem uzyskania najwyższego, możliwego poziomu ASIL (Poziom Integralności bezpieczeństwa w Motoryzacji), które wychodzą naprzeciw UN R155 oraz UN R156, jakie Unia Europejska planuje wprowadzić jako obligatoryjne od lipca 2024.

Sterownik M360

Sterownik ten zaprojektowany został zgodnie z normą ISO26262 do zastosowania w systemach wysokoprądowych. Sterownik uwzględnia przystosowanie do zastosowania i wdrożenia rozwiązania EPB (Electronic Parking Brake – Elektroniczny hamulec postojowy).

Sterownik M220/M221/M250 Są to sterowniki wielozadaniowe z dwoma interfejsami CAN. Potencjalne zastosowanie to sterowanie silnikiem spalinowym oraz kontrola nad układem paliwowym w pojazdach spalinowych.

Sterowniki M110/M130

Jest to sterownik wielozadaniowy typu Gateway (bramka sygnałowa). Może być wykorzystany do tłumaczenia protokołów komunikacyjnych (konwersja na inny odpowiedni sygnał), rozprowadzania danych do innych jednostek, zabezpieczenia sygnałów poprzez w prowadzenia zapory (firewall), diagnostyki, duplikowanie sygnałów lub ich odwracanie (mirroring), rozgałęźnik CAN czyli zwiększenie ilości I /O (Inputs/Outputs – wejść/wyjść).

Sterownik S090 Sterownik ten został zaprojektowany do sterowania elektrozaworami oraz szczotkowymi silnikami DC.

Aktualności IV kwartał: > 8 elektrycznych 18m. Solarisów, wyposażonych w 32 porty USB ( po 4 na pojazd) trafiło do UM w Szczecinie.

> Flotę Chełmskich Linii Autobusowych zasiliło 6 Solarisów, wyposażonych w 18 ładowarek USB.

> MZK w Bielsku Białej zasilił swoją flotę 5. Solarisami, każdy z ładowarką USB na pokładzie.

> 4 porty USB zamontowano w 2. Solarisach dla MPK w Siedlcach.

> Na wyposażeniu 6. Solarisów dla ZKM w Sandomierzu znalazły się systemy monitorowania ciśnienia i temperatury w oponach CPC oraz 18 portów USB.

> ZTM w Lublinie zakupił 7 elektrycznych Solarisów, wyposażonych w 28 szt. USB.

> W 10. Solarisach dla MPK w Łodzi znalazły się systemy CPC oraz 10 ładowarek USB.

PGK w Suwałkach zakupiło 4 autobusy Scania z systemami CPC oraz 12. portami USB.

> Nowy autobus ARP, który trafił do MZK w Koninie wyposażony został w silnik elektryczny TM4 oraz miejsce pracy kierowcy FAP +.

> Do MPK w Radomiu trafiło 5 Solarisów CNG, wyposażonych w 25 ładowarek USB.

> 41 szt. USB oraz 41 systemów CPC zainstalowano w 41. Solarisach dla MPK wŁodzi.

> 12 Solarisów dla MPK w Krakowie wyposażonych zostało w systemy CPC oraz 51portów USB.

> Do MZK w Gorzowie Wlkp. trafiły 2 hybrydowe Solarisy z 2. portami USB na każdy autobus.

> KM w Kołobrzegu zakupiła 2 hybrydowe Solarisy, każdy z 3. portami USB na pokładzie.

> Na wyposażeniu 15. hybrydowych MAN-ów znalazło się 120 szt. ładowarek USB. Autobusy zasiliły flotę PKM w Gliwicach.

8 ładowarek USB zainstalowano w 2. hybrydowych autobusach Volvo dla UM w Ełku.

Szkolenia IV kwartał: 9 listopada Szkolenie z zakresu ograniczników prędkości jazdy AGB dla pierwszej grupy pracowników Mercedes-Benz Trucks Polska Sp. z 0.0. 10 listopada Szkolenie z zakresu ograniczników prędkości jazdy AGB dla

drugiej grupy pracowników Mercedes-Benz Trucks Polska Sp. z 0.0. 1 grudnia Szkolenie z zakresu klimatyzatorów Konvekta dla PKP Intercity.

NASZE ROZWIĄZANIA | AKTUALNOŚCI | SZKOLENIA

Harmonogram szkoleń I kwartał 2022 14.01.2022

WorkshopTab

19-21.01.2022 Podst. Szkol. Technik warsztatu

on -line* Tachografy cyfrowe

Warszawa

24.01.2022

Szkolenie dla kierowców

on-line*

25.01.2022

ABC Elektromobilności

Serwisy

28.01.2022

Okresowe Szkol.Technik warsztatu Tachografy cyfrowe

Warszawa

31.01.2022

WorkshopTab

Warszawa

11.02.2022

ABC Elektromobilności

Serwisy

14.02.2022

WorkshopTab

on-line*

16.02.2022

Podst. Szkol. Technik warsztatu

21.02.2022

Szkolenie dla kierowców

on-line*

24.02.2022

ContiPressureCheck

Warszawa

26.02.2022

Okresowe Szkol.Technik warsztatu Tachografy cyfrowe

Warszawa

28.02.2022

WorkshopTab

Warszawa

07.03.2022

WorkshopTab

on-line*

11.03.2022

ABC Elektromobilności

Serwisy

14.03.2022

Szkolenie dla kierowców

on-line*

18.03.2022

Okresowe Szkol.Technik warsztatu Tachografy cyfrowe

Warszawa

23-25.03.2022 Podst. Szkol. Technik warsztatu 29.03.2022

Tachografy cyfrowe

WorkshopTab

Warszawa

Warszawa Warszawa

)

* Szkolenie przeprowadzane jest z wykorzystaniem platformy webinarowej z opcją zadawania pytań prowadzącemu. Wystarczy komputer z dostępem do Internetu !

INFORMACJE ORGANIZACYJNE Kontakt: Małgorzata Urbaniak 694 414 872 szkolenia@drabpol.pl e-learning.drabpol.pl

SZKOLENIA

ROZWIĄZANIA DLA TRANSPORTU KOLEJOWEGO

KLIMATYZATORY do pojazdów szynowych takich jak: ! tramwaje,

! drezyny,

! elektryczne zespoły trakcyjne,

! metro,

! spalinowe zespoły trakcyjne,

! szynowe pojazdy specjalne.

! lokomotywy,

HVAC 3405 Dowiedz się więcej

HVAC 6406

Zeskanuj kod

ŁADOWARKI USB / USB-C / 230V certyﬁkowane dla rynku kolejowego Ładowarka USB-A 5 V; 2,4 A; 13-32 V DC bez podświetlenia; instalacja – plug-in.

ni pe w a ze ni dc ia św do ...z

Nowe gniazda ładujące w standardzie USB oraz USB-C, w formie ładowarki plug-in lub modu-łowego gniazda zasilającego. Dedykowane dla rynku kolejowego rozwiązania z pełną certyﬁkacją.

Modułowe gniazda zasilające z ładowarką USB oraz USB-C EZ3-USB

Kochani! Mam już rok! to był długi i wyczerpujący czas, ale dzięki waszej wspaniałej pomocy mam szansę się prawidłowo rozwijać. Przede mną kolejny rozdział, kolejne wyzwania, ale dzięki Wam mam otwartą drogę do rehabilitacji, robię pierwsze kroki i doganiam rówieśników.

Przekaż 1% podatku na leczenie i rehabilitację Wystarczy w rozliczeniu rocznym wpisać:

KRS: 0000037904 w polu CEL SZCZEGÓŁOWY :

38303 POLACZKIEWICZ ZOFIA Prosimy o wyrażenie zgody w formularzu PIT na przekazanie swoich danych OPP.

Mam na imię Zosia, urodziłam się w 33 tygodniu ciąży, w 3 dobie życia dostałam zachłystowego zapalenia płuc. Podczas badania, ciocia w szpitalu specjalistycznym nie znalazła u mnie „Grasicy” która odpowiada za układ odpornościowy i jest niezwykle ważna na początku mojej przygody. Badanie genetyczne wykazały, że mam mikrodelecje 22q11 zwaną inaczej zespołem DiGeorge’a. Codzienność wymaga ode mnie i moich najbliższych dużo pracy, wysiłku i częstych zabiegów rehabilitacyjnych, ale jestem dzielna, tak mówi Mama. Wiem, że to wszystko wraz ze sprzętem medycznym kosztuje dużo, chociaż Tata mówi żebym się nie przejmowała. Ale proszę Was, nie zostawiajcie pustego miejsca w PIT, każda złotówka z Waszego 1% podatku zostanie przeznaczona na moją rehabilitacje, leczenie i sprzęt medyczny niezbędny bym się dobrze rozwijała. Wszelkie wpłaty prosimy kierować na konto: FUNDACJA DZIECIOM „ZDĄŻYĆ Z POMOCĄ” ul. Łomiańska 5, 01-685 Warszawa Alior Bank S.A. 42 2490 0005 0000 4600 7549 3994

Szanowni Państwo! Drodzy Czytelnicy!

Tytułem: „38303 POLACZKIEWICZ ZOFIA – darowizna na pomoc i ochronę zdrowia” Darowizny można też wpłacać ONLINE przez stronę:

www.dzieciom.pl/podopieczni/38303 Zbliża się czas rozliczeń z fiskusem i możliwość przekazania 1% na zczytne cele – dla potrzebujących. Takie potrzebujące osoby są także w naszej, „Drabpolowskiej Rodzinie”. Należy do nich Zosia – córka naszego Kolegi z Działu Research & Development, Marcina Polaczkiewicza. Od urodzenia Zosia zmaga się z chorobą (zespół DiGeorge'a), której leczenie wymaga wiele trudu, wysiłku i oczywiście nakładów finansowych.

Jeśli ktoś z Państwa nie wie, komu przekazać swojego podatku prosimy o przekazanie go na leczenie Zosi. Każda złotówka się tutaj liczy. Razem pomóżmy Zosi i jej rodzicom w codziennej walce z chorobą. Dzięki nam i mamy nadzieję wielu innym osobom Zosia ma szansę prawidłowo się rozwijać.

www.drabpol.pl

Kwartalnik firmowy nr 4(93) październik - listopad - grudzień 2021 r.

Nieograniczone możliwości NOWY SYSTEM WYŚWIETLACZY AVIDYNE

VANTAGE „Fundamentalną zasadą w transporcie jest jego bezpieczeństwo”

W NUMERZE: 3. Branża lotnicza ponownie na AEA Europe Connect 4. System wyświetlaczy VANTAGE 9. Świadomość sytuacyjna w sytuacjach awaryjnych 13. NOWOŚCI dla GA Garmin 13. Aktualizacje Uzupełniających Świadectw Typu (STC) EASA dla GI 275 15. Garmin rozszerza portfolio dla autopilota GFC 500 na wybrane lekkie samoloty dwusilnikowe 16. Wyświetlanie parametrów pracy silnika dla samolotu Pilatus PC-12 już w pierwszym półroczu 2022 r. 17. Universal Avionics NEWS 17. Nowe aplikacje FlightPartner i FlightReview na IPad-y 18. System rozszerzonej widzialności (EFVS ) Universal Avionics ClearVision przygotowany do certyfikacyjnych prób w locie na Boeingu 737NG

OD REDAKCJI OD REDAKCJI Szanowni Państwo! Drodzy Czytelnicy! Ostatni kwartał 2021 roku przyniósł sporo nowości w branży lotniczej. Wiele z nich zostało zaprezentowanych podczas listopadowej Europejskiej Konwencji AEA w Kolonii. Z wielką przyjemnością, po przewie związanej z pandemią wzięliśmy udział w spotkaniu specjalistów z branży lotniczej. Z ostatnich nowości na uwagę z pewnością zasługuje system wyświetlaczy Vantage firmy Avidyne z nowymi, wielkoformatowymi , hybrydowymi ekranami dotykowymi, który szeroko przedstawiamy w tym numerze. Swoje nowe rozwiązania wypuścili na rynek także nasi pozostali partnerzy, m.in. Garmin oraz Universal Avionics. Zapraszamy do lektury!

System wyświetlaczy

4| VANTAGE

„Smart Glide”

9| w urządzeniach Garmina

Aktualizacje STC EASA

13| dla GI 275

Nowe aplikacje Flight

17| Partner i FlightReview Universal Avionics

Alicja Drabczyńska

Wydawnictwo firmy DRABPOL Wydawca: Drabpol sp. jawna P. Drabczyński i Wspólnik 42-233 Mykanów, ul. Akacjowa 24/26 tel.0-34 366 00 22, fax 0-34 366 01 02 centrala@drabpol.pl, www.drabpol.pl

Europejska Konwencja AEA w Kolonii 16-17 listopada

Branża lotnicza ponownie na AEA Europe Connect Po ponad rocznej przerwie związanej z pandemią specjaliści z branży lotnictwa ogólnego ponownie zjechali do Kolonii na konferencję AEA Europe Connect. Europejska Konwencja AEA to doskonała okazja do zapoznania się z najnowszymi przepisami, regulacjami prawnymi, do wymiany doświadczeń i wiedzy w zakresie rozwiązywania problemów czy omówienia wspólnych projektów. Tradycyjnie już na konwencji AEA nie może zabraknąć prezentacji nowości w zakresie awioniki przez czołowych producentów tego sprzętu. Nieodłącznym elementem konferencji są także szkolenia, zarówno techniczne, jak i handlowe, organizowane przez wspominanych producentów. Od wielu już lat firma nasza bierze udział w europejskiej Konwencji. Nie mogło więc nas zabraknąć na konferencji w Kolonii. Pierwszego dnia spotkania wzięliśmy udział w prezentacji, organizowanej przez naszego partnera, firmę Bendix King. Nowy Prezes firmy, pan Tom Neumann, przedstawił aktualne kierunki rozwoju biznesu dla amerykańskiego producenta, w tym nowe produkty, takie jak autopilot AeroCruze 100 do samolotow Cessna i Piper oraz rejestrator danych lotu AeroCorder. Poruszono także tematy związane z sytuacją pandemiczną i skutki dla branży, spowodowane przez COVID19.

Konwencja AEA w Kolonii była okazją do zaprezentowania nowości przez naszego partnera, firmę Bendix King.

Drugi dzień konwencji AEA przebiegał pod znakiem szkoleń dla dealerów. Ze swojej strony uczestniczyliśmy w szkoleniu, zorganizowanym przez firmę GENESYS Aerosystems (stara nazwa S-TEC), która to przedstawiła nowe rozwiązania, wspierające inżynierów elektroników lotnictwa. Omówiono m.in. jak dobierać oraz zastępować pewne składowe sytemu autopilotów. Pan Jesse Beard (Field service Engineer) ze swoim olbrzymim doświadczeniem operacyjnym zwrócił uwagę, jak szybko i dokładnie zrobić to, czego się od nas oczekuje. A przewoźnicy lotniczy oczekują od naszych służb przede wszystkim szybkiej obsługi ich statków powietrznych. Szkolenie to oraz pozostałe, w których mieliśmy przyjemność uczestniczyć są dla naszej firmy niezwykle pomocne. Kolejne spotkanie ekspertów branży lotniczej odbędzie się już w przyszłym roku podczas Konwencji AEA w USA.

GENESYS Aerosystems przedstawił m.in. nowe rozwiązania w zakresie serwisowania sytemu autopilotów

DZIAŁ LOTNICZY | WYDARZENIA

SYSTEM WYŚWIETLACZY VANTAGE Autor – Dale Smith Niniejszy artykuł jest tłumaczeniem i przedrukiem oryginalnego artykułu „Avidyne introduces its all-new VANTAGE FLIGHT DISPLAY SYSTEM” z Avionics News, wrzesień 2021

Firma Avidyne mocno zaznaczyła swoją obecność na imprezie AirVenture Oshkosh 2021, wprowadzając system wyświetlaczy pilotażowych Vantage z nowymi, wielkoformatowymi, hybrydowymi ekranami dotykowymi jako rozwiązanie modernizacyjne dla samolotów Cirrus SR22, wyposażonych w system Entegra.

System Vantage zapewnia uniwersalne rozwiązanie wyświetlaczy, w tym sterowanie dotykiem, widok syntetyczny i w pełni intuicyjne sterowanie.

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

System Vantage to rozwiązanie modernizacji wstecznej firmy Avidyne dla samolotów lekkich. Jest on obecnie certyfikowany dla samolotów Cirrus wyposażonych w starsze wyświetlacze systemu Entegra. Spodziewane są inne wielkości wyświetlaczy i certyfikacje dla kolejnych samolotów.

Przypominam sobie wywiad z prezesem Avidyne, Danem Schwinnem pod koniec 2019 roku. Podczas naszego czatu powiedział, że jeśli chodzi o rynek awioniki lotnictwa ogólnego, jego firma jest zdecydowanie na drugim miejscu. Ale to mu nie przeszkadzało, a wręcz zainspirowało zespół Avidyne do „starania się jeszcze bardziej”. „Istnieje zniekształcenie wartości, ponieważ lider rynku nie zwraca szczególnej uwagi na potrzeby wielu właścicieli/operatorów mniejszych samolotów lotnictwa lekkiego i większych, starszych samolotów turbinowych” – powiedział. „Przyjrzeliśmy się temu uważnie i stwierdziliśmy, że istnieje wiele korzyści, które możemy odblokować dla tych operatorów”. Dwoma przykładami unikalnych wartości, jakie może zapewnić firma Avidyne, są niedawne zatwierdzenia Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA) Part 25 dla jej nowego, wielofunkcyjnego systemu zarządzania lotem Atlas, przeznaczonego dla samolotów turbośmigłowych i lekkich odrzutowców oraz zatwierdzenie FAA TSO na wielofunkcyjny system zarządzania lotem (FMS) Helios dla śmigłowców. Te dwa systemy zapewniają bogactwo wyjątkowych możliwości odpowiednim typom statków powietrznych, jednocześnie poprawiając bezpieczeństwo i świadomość sytuacyjną załóg lotniczych.

Wielkoformatowy system Avidyne Vantage Może się wydawać, że wspomniane systemy świetnie nadają się do samolotów turbinowych i śmigłowców, ale co z właścicielami/pilotami mniejszych samolotów tłokowych lotnictwa lekkiego? Co firma Avidyne dla nich zrobiła? Pod koniec lipca Dan Schwinn i zespół Avidyne odpowiedzieli na to pytanie, wprowadzając całkowicie nowy system wyświetlaczy parametrów pilotażowych Vantage Flight Display System z dwoma 12,1-calowymi hybrydowymi wyświetlaczami dotykowymi. Chociaż firma planuje oferować system Vantage, zarówno jako rozwiązanie do montażu na nowych samolotach, jak i do modernizacji dla szerokiej gamy samolotów lotnictwa lekkiego, początkowy certyfikat FAA ma zastąpić starsze wyświetlacze Avidyne Entegra w samolotach Cirrus SR22 pierwszej generacji. „Spotkaliśmy się z największym zainteresowaniem i z najbardziej spójną możliwością modernizacji floty od właścicieli tych samolotów Cirrus SR20 i SR22 wczesnych wersji” – powiedział Schwinn. „Mamy prawie 4000 właścicieli Cirrusów wyposażonych w systemy Entegra, którzy chcą czegoś nowego w postaci znacznie wydajniejszej i bardziej spójnej modernizacji swoich samolotów”. Jak opisał Schwinn, nowa aktualizacja Vantage będzie dostępna dla modeli SR20 i 22 produkowanych w latach 2003-2008 i będzie

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

właściciele dokonają aktualizacji teraz, niektórzy poczekają, a niektórzy w ogóle nie dokonają aktualizacji. Bez względu na to, co właściciel zdecyduje się zrobić, jesteśmy zobowiązani do dostarczania aktualizacji i pełnego wsparcia dla tych starszych jednostek jeszcze przez długi czas.”

Urok trzeciej generacji

Widok mapy z dostosowanym blokami danych oraz wskazaniami parametrów silnika.

zawierać dwa 12,1-calowe hybrydowe wyświetlacze dotykowe. Zostaną one połączone z parą obecnych urządzeń nawigacyjnych GPS Avidyne z serii IFD oraz z cyfrowym autopilotem Avidyne DFC90. IFD i autopilot nie są częścią aktualizacji Vantage, ale należy je dodać do systemu osobno. Jeśli właściciel chce zachować swoje urządzenie GNS lub autopilota innego niż Avidyne, będzie musiał trochę poczekać. Schwinn powiedział, że w zależności od rynku, Avidyne może w przyszłości do zatwierdzeń FAA dodać inne urządzenia GPS i autopiloty innych firm, ale wstępne, Uzupełniające Świadectwo Typu (STC) będzie dotyczyło tylko IFD Avidyne i autopilota DFC90. „Wiele wczesnych Cirrusów SR22 zostało już zmodernizowanych za pomocą naszego autopilota DFC90 i urządzeń nawigacyjnych GPS serii IFD” – dodał. „Teraz, dzięki modernizacji Vantage, mogą mieć największą i najbardziej wydajną modernizację systemu wyświetlania, dostępną w całym lotnictwie lekkim – a wszystko to zostało zaprojektowane tak, aby bezproblemowo ze sobą współpracować”. Schwinn powiedział, że kolejnym powodem wyboru Cirrusa, jako platformy startowej dla Vantage jest to, że szeroka tablica przyrządów samolotu znajduje się stosunkowo blisko pilota, co maksymalizuje funkcjonalność zestawu IFD/CNS i ekranów dotykowych. „To pozwala nam robić rzeczy, których nie jesteśmy w stanie zrobić w innych aplikacjach” – powiedział. „Dodatkowo, bez typowego środkowego drążka sterowego, nie ma potrzeby przeprowadzania ogromnej rekonfiguracji tablicy przyrządów. To znacznie ułatwi wczesne instalacje.” Schwinn wyjaśnił również, że wprowadzenie aktualizacji Vantage w żaden sposób nie wpływa na zaangażowanie Avidyne we wspieranie linii awioniki Entegra. „To nie jest program wycofania z eksploatacji pakietu Entegra” – powiedział. „To wciąż bardzo sprawne urządzenia i wiemy, że wielu właścicieli Cirrusów naprawdę je lubi. Tak, Vantage to większe, lepsze i bardziej wydajne rozwiązanie, ale wiemy, że niektórzy

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

Jak można się domyślić, opracowanie jakiegokolwiek rozwiązania modernizacyjnego, nawet dla tak prostego samolotu, jak SR20, nie jest dla osób o słabym sercu. Ale przypływy i odpływy na rynku modernizacji są doskonale znane ludziom z Avidyne. „Przeprowadzamy modernizacje od pierwszego dnia” – powiedział Schwinn. „Przez lata sprzedaliśmy w tym segmencie tysiące naszych autopilotów, GPSów, wyświetlaczy IFD i MFD. Jesteśmy dobrze zorientowani w tym, co jest potrzebne, aby odnieść sukces z punktu widzenia wyrobu, instalacji i wsparcia. „Powiem, że położyliśmy większy nacisk na platformę sprzętową Vantage niż na którykolwiek z naszych poprzednich wyrobów wielkoekranowych, aby uczynić ją zarówno świetnym rozwiązaniem modernizacyjnym, jak i przeznaczonym do montażu w nowych samolotach. Vantage jest w rzeczywistości pierwszą pełną aplikacją naszej nowej architektury sprzętowej trzeciej generacji. Jak zawsze w przypadku wyrobów komputerowych, jest to znacznie wydajniejsza platforma przetwarzania, która może obsługiwać znacznie intensywniej wyświetlaną grafikę. „Dzięki możliwościom, które zaprojektowaliśmy dla tej platformy, będzie to nasza platforma procesorowa i architektoniczna przez następne 15 lat lub dłużej. Jest to dla nas ogromny krok naprzód pod względem technicznym i ostatecznie zostanie zastosowany w każdym wyrobie, który ma przyzwoity wyświetlacz”. Mówiąc o przyzwoitych wyświetlaczach, Schwinn podkreślił, że Vantage jest podręcznikowym przykładem tego, że większe jest lepsze. Gdybyś miał porównać nowy 12,1-calowy wyświetlacz Vantage ze starszym 10-calowym wyświetlaczem Entegra, okazałoby się, że Vantage jest o 40% większy i ma o 64% więcej pikseli. To przekłada się na gigantyczną poprawę ogólnego rozmiaru wyświetlacza, ostrości i rozdzielczości. Chociaż rozmiar ma znaczenie, duże ekrany Vantage mają więcej zalet niż tylko wielkość. „Piloci, którzy modernizują dowolny typ samolotu, powinni inwestować swoje pieniądze w instalowanie paneli, które mają mniej wyświetlaczy, ale są one większe i bardziej wydajne” – powiedział Schwinn. „Aby były naprawdę użyteczne, duże wyświetlacze muszą w równym stopniu dotyczyć lepszego interfejsu użytkownika, jak i rozmiaru – to jest miejsce, w którym wyróżniamy system wyświetlaczy Vantage. „Spójrz na nasze popularne wyroby IFD. Piloci bardzo lubią ich funkcjonalność i możliwości i pytali, kiedy zamierzamy zrobić coś takiego w wyrobie z dużym ekranem”.

„SYSTEM AVIDYNE VANTAGE ZAPEWNIA PILOTOM PRZEJRZYSTY INTERFEJS, ESTETYCZNY WYGLĄD ORAZ OGROMNE MOŻLIWOŚCI, KTÓRE ZNACZĄCO ZWIĘKSZAJĄ ŚWIADOMOŚĆ SYTUACYJNĄ, CZYNIĄC LATANIE BEZPIECZNIEJSZYM I PRZYJEMNIEJSZYM.” DAN SCHWINN PREZES AVIDYNE

Wiele przewag systemu Vantage Mając to na uwadze, inżynierowie Avidyne zrobili wszystko, na co pozwoliła technologia, aby zapewnić właścicielowi jak najprostsze przejście od starszego systemu do najnowocześniejszego. „Ilość szkolenia, które aktualny pilot SR20 lub SR22 z Entegra lub IFD będzie musiał przejść do nowego systemu Vantage jest prawie zerowy”, powiedział Schwinn. „Jeśli piloci przechodzą z Entegra i GNS (po zatwierdzeniu), nie jest to dużo trudniejsze. Bezpieczeństwo i łatwość użytkowania są najważniejsze we wszystkich naszych projektach”. Sercem systemu jest hybrydowa technologia dotykowa Avidyne. Wszystkimi funkcjami systemu można sterować za pomocą przycisków i pokręteł lub bezpośrednio za pomocą ekranu dotykowego. Jeśli macie smartfon, wiecie, jak działa ekran dotykowy. Oczywiście, wystarczy lot lub dwa, aby cała funkcjonalność stała się drugą naturą. Jak każda świetna technologia, jeśli ją zauważysz, nie działa. Wtedy na pierwszy plan wysuwają się inne zalety Vantage. „Jeśli mówisz o podstawowych możliwościach, to zdecydowanie jest to funkcja rewizyjna systemu – system Entegra nie może zrobić tego, co potrafi Vantage” – powiedział Schwinn. „To całkowicie zmienia paradygmat działania systemu. W przypadku awarii wyświetlacza PFD, wyświetlacz MFD może wyświetlić wszystkie informacje pilotażowe i silnikowe, a także samodzielny system odniesienia i położenia przestrzennego wyświetlacza MFD dostarczy dane do autopilota DFC90 w celu kontynuowania pracy. „Piloci prosili również, aby system był w stanie przetrwać główną awarię systemu odniesienia i położenia przestrzennego (ARS). Zarówno

w przypadku PFD, jak i MFD niezależne jednostki ARS będą możliwe po uaktualnieniu systemu do pakietu Vantage.” Schwinn dodał, że Vantage dziedziczy znajomy interfejs użytkownika typu „strona i zakładka”, który po raz pierwszy zadebiutował w popularnych systemach R9 firmy Avidyne i został dalej rozwinięty, aby uwzględnić funkcję wielodotykową, którą można znaleźć w obecnej rodzinie produktów IFD.

„Kolejnym wyróżnikiem wyświetlaczy jest unikalny system widoku syntetycznego 3D, który jest standardem w aktualizacji Vanta-ge” – wyjaśnił. „Nasz system ma zarówno „egocentryczny” wyświetlacz widoku zewnętrznego, jak i widok „egzocentry-czny”, zapewniający widok z góry i z tyłu samolotu. Daje to pilotowi możliwość obejrzenia sytuacji w sposób, który jest dla niego najlepszy. To poprawia bezpieczeństwo”. Jak można się spodziewać, wyświetlacze Vantage są w pełni funkcjonalne i zapewniają pilotom szeroki asortyment graficznych prze-dstawień ruchu, terenu, pogody, map, informacji silnikowych i danych lotniskowych. Schwinn podkreślił, że każdą z tych grafik można usunąć z ekranu według uznania pilota. „To wszystko jest bardzo proste i logicznie ułożone, aby ułatwić korzystanie w każdej sytuacji” – powiedział. „Możesz posunąć się, jeśli chcesz, do najbardziej podstawowego niebiesko-brązowego tła i prostej róży wiatrów. Taki wyświetlacz jest lubiany przez wielu instruktorów”. Jeśli chodzi o wyświetlacz MFD, Schwinn wyjaśnił, że Vantage obsługuje wszelkie konfiguracje informacje silnikowe dla samolotu Cirrus, włą-cznie z jednoczesnym wyświetlaniem głównych wskazań silnikowych na PFD i MFD. „To prosty i specjalnie zaproje-ktowany wyświetlacz po stronie PFD, a po stronie MFD zapewnia dużą elastyczność, w tym dwa pionowe bloki danych biegnące po lewej i prawej stronie wyświetlacza” – powiedział. „Dają pilotom dużą elastyczność wyświetlania, w celu konfigurowania informacji w dowolny sposób w określonej sytuacji. „Kolejną nową funkcją, którą przenieśliśmy z obecnych produktów Avidyne, jest możliwość wy-świetlania na podzielonym ekranie. Możesz wybierać spośród różnych map, planów lotu, terenu, pogody itp. Ponownie jest to funkcja, która jest spójna z naszą obecną rodziną jednostek IFD.

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

Wgląd w instalację systemu Vantage na samolotach Cirrus Jak wspomniano wcześniej, firma Avidyne ma duże doświadczenie z różnymi problemami związanymi z instalacjami awioniki na rynku wtórnym. Aby zapewnić, że cały proces przebiegnie tak gładko, jak to tylko możliwe, zarówno dla właściciela samolotu, jak i instalatora systemu Vantage, firma ponownie przygląda się swoim instrukcjom i wskazówkom dotyczącym instalacji. „Dzięki programowi modernizacji Vantage dla SR20 i SR22 zamierzamy zapewnić znacznie większe wsparcie specyficzne dla tego typu samolotu” – powiedział Schwinn. „Na przykład, ze względu na większe wyświetlacze, instalacja będzie wymagać nowej tablicy przyrządów, więc dostarczymy szczegółowe rysunki dla wykonawcy, w celu wyprodukowania tych części. „Chociaż zaprojektowaliśmy system tak, aby był łatwy do okablowania, istnieją pewne złącza, które będą musiały być zmodyfikowane, a zestaw instalacyjny będzie zawierał dokładne instrukcje i schematy obejmujące te zmiany. Szukamy również niektó-rych dostawców wiązek przewodów, w celu stworzenia zestawów, aby jeszcze bardziej uprościć ścieżkę instalacji”. Kolejną zaletą, jaką będą mieli wykonawcy w odniesieniu do instalacji systemu Vantage jest to, że Avidyne zaprojektowała system wokół ponownego wykorzystania wielu obecnych komponentów i podsystemów samolotu. Ponownie celem jest oszczędność czasu i pieniędzy.

Duże wyświetlacze i duża flota równają się dużej okazji Schwinn wyjaśnił, że chociaż Avidyne ciężko pracuje, aby każdy produkt modernizacyjny na rynku wtórnym był atrakcyjny dla pilotów, wiele zalet systemu Vantage i około 4000 samolotów serii Cirrus SR wyposażonych w starsze systemy Entegra na rynku, czynią szanse na modernizację, no cóż, dużą. „Postrzegamy to jako modernizację całej floty dla tych starszych samolotów Cirrus, dlatego chcemy podjąć dodatkowe kroki, aby instalacja przez właścicieli była tak łatwa i tania, jak to tylko możliwe,” – powiedział. „Chcemy również, aby była atrakcyjna dla naszych dealerów – są oni naszym łącznikiem z klientem.” „Avidyne ma wielu wyjątkowych dealerów, a wielu z nich specjalizuje się również w samolotach Cirrus. Rozmawialiśmy już z wieloma naszymi bardziej aktywnymi dealerami Cirrus w ramach przygotowań do pierwszej partii instalacji po uzyskaniu certyfikatu FAA. Chcemy z nimi współpracować tak, aby program instalacyjny Vantage stał się nauką. Naszym celem jest jak najpłynniejsze wejście do służby, jakie kiedykolwiek widziała branża”. Chociaż jest to z pewnością godne uwagi, Schwinn powiedział, że dodatkową korzyścią dla osiągnięcia spójności wszystkich instalacji jest to, że pomoże Avidyne i dealerom w zapewnieniu

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

właścicielom lepszego długoterminowego wsparcia. „Będziemy wspierać te samoloty przez wiele lat” – powiedział. „Kiedy ktoś dzwoni z problemem, chcemy być w stanie zapewnić szybkie rozwiązanie. Kluczem do tego jest spójność i wspólność”.

Możliwości dwudziestego pierwszego wieku w cenie z dwudziestego wieku Teraz zastanawiacie się, ile kosztują wszystkie możliwości i zalety systemu Vantage? Cóż, prawdopodobnie mniej niż można by się spodziewać. Obecnie Avidyne podaje cenę detaliczną 25 000 USD za podwójne jednostki Vantage (nie wliczając instalacji). Właściciele będą jednak musieli handlować rdzeniami operacyjnymi z panelu Entegra firmy Cirrus. Ci, którzy ostatnio kupili aktualizację do „szklanej kabiny”, wiedzą, że to nie jest zła sprawa, biorąc pod uwagę wszystko, co otrzymujesz z Vantage: dwa 12,1- calowe, hybrydowe, dotykowe wyświetlacze, łączność Wi-Fi z iPadem i innymi urządzeniami, system widoku syntetycznego 3D, wyświetlanie ukształtowania terenu, przeszkód i ruchu lotniczego, wbudowane jednostki ARS – lista jest długa. Co więcej, bez wątpienia zapewni to znaczny wzrost wartości odsprzedaży Cirrusa. Jak wspomniano wcześniej, jedynym zastrzeżeniem jest to, że jeśli właściciel chce być wczesnym użytkownikiem, samolot musi być już wyposażony w parę urządzeń GPS/NAV/COMM Avidyne z serii IFD oraz w autopilota DFC90. Jednostki te są częścią początkowego programu STC FAA. Jeśli Cirrus nie jest obecnie wyposażony w te urządzenia Avidyne, właściciele muszą dodać je do listy zakupów Vantage. Mimo to, przy wszystkich możliwościach, jakie zapewnia pakiet w zakresie niezawodności, funkcjonalności, świadomości sytuacyjnej i bezpieczeństwa, jest to nadal niezwykle atrakcyjna ścieżka aktualizacji. Według Schwinna, gdy program Vantage zyska na popularności, Avidyne będzie certyfikować warianty, które umożliwią instalację systemu z innymi popularnymi urządzeniami awionicznymi innych firm. To nie jest jednorazowy pakiet w żadnej części wyobraźni. „Vantage to nasze całkowite odświeżenie agresywnego udziału Avidyne w branży modernizacji dużych wyświetlaczy i jest naszą podstawową architekturą wyrobów, która rozwija się od dłuższego czasu” – powiedział Schwinn. „Nie ma wątpliwości, że ten system będzie ewoluował i ostatecznie wprowadzimy wiele wariantów wyświetlaczy, aby lepiej pasowały do tablic przyrządów innych typów samolotów – ale bez względu na to, wszystkie będą dużymi wyświetlaczami. „Wielkie wyświetlacze są wyraźnie tym, czego chcą klienci, więc zamierzamy przodować w ich zapewnianiu. Ludzie oczekują, że wyprodukujemy wyroby inne niż konkurencja. Vantage jest znaczącym wejściem na rynek i daje nam platformę do robienia tego przez długi czas.”

Autor – Dave Higdon Niniejszy artykuł jest tłumaczeniem i przedrukiem oryginalnego artykułu „Situational awareness in an EMERGENCY” z Avionics News, listopad 2021

Świadomość sytuacyjna

w SYTUACJACH AWARYJNYCH Nowy przycisk „Smart Glide” w urządzeniach Garmina

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

Aktywacja funkcji Smart Glide i podejście do wybranego lotniska.

Istnieją powiedzenia, których piloci używają od czasu do czasu - zwykle, gdy znajdują się w sytuacji awaryjnej. Jeden może zauważyć, że: „Jedyny czas, kiedy masz za dużo paliwa, to wtedy, gdy samolot się pali”. Podobnie, masz za mało czasu tylko wtedy, gdy silnik gaśnie – z jakiegokolwiek powodu. W takich sytuacjach, jak pożar, w centrum uwagi pilota znajduje się lądowanie, zwłaszcza gdy pilot ma świadomość stosunkowo niskiej temperatury topnienia aluminium – a pięty pilota już potwierdzają rosnącą temperaturę. Awaria silnika, niezależnie od terenu, nad którym przelatuje samolot; wyczerpanie paliwa, czy samozniszczenie silnika, to kolejne sytuacje o podobnym poczuciu pilności. A jeśli pilna potrzeba pojawi się w postaci zatrzymanego zespołu napędowego… cóż, grawitacja przejmuje kontrolę, pozostawiając pilotowi tylko jeden wybór: gdzie spróbować wylądować uszkodzonym samolotem. Oczywiście sytuacje awaryjne zwykle podnoszą poziom adrenaliny członków załogi, potencjalnie nawet do tego stopnia, że zakłócają przetwarzanie umysłowe pilota i dodatkowo utrudniają mu skupienie się na podejmowaniu działań niezbędnych do zapewnienia przetrwania pasażerów samolotu. Pilotowanie samolotu to zawsze najważniejsza praca pilota. Ale sytuacje awaryjne zmuszają pilota – lub załogę – do załatwienia innych potrzeb, jednocześnie próbując poinformować kontrolera, unikając zderzenia z innym statkiem powietrznym, kontrolując awaryjne zniżanie i – nie zaniedbując najbardziej ważnego: podjęcia de-cyzji o miejscu zbliżającego się przymusowego lądowania. Niektórzy piloci spędzają cały czas w powietrzu skanując różne przyrządy, które pomagają lotnikowi śledzić położenie przestrzenne, stan silnika i postęp lotu. Na przykład wielu pilotów zwykle skanuje krajobraz w poszukiwaniu potencjalnych miejsc do awaryjnego lądowania, jest to szczególnie praktykowane przez pilotów szybowcowych latających na szybowcach i lotniach. Nie mają poczucia kryzysu ani zagrożenia w tym nawyku, ale nadal go praktykują – „na wszelki wypadek”. Rzadko się zdarza, aby pilot

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

szybowcowy wylądował w terenie nieodpowiednim dla ich sytuacji awaryjnej. Wieloletni przyjaciel, weteran lotniarzy i pilot szybowcowy zaproponował kolejny fragment obserwacji. Niezależnie od tego, czy pilotujesz elegancki szybowiec kompozytowy, czy lotnię z elastycznym skrzydłem, która startuje z nóg pilota, szybowcom brakuje opcji wciśnięcia przycisku „Go Around” („odejście na drugi krąg”) lub odejścia na drugi krąg w celu bezpiecznego lądowania. „Moi studenci słyszeli to tysiące razy od pilotów szybowcowych i lotniowych: jedno obowiązkowe lądowanie przypada na każdy darmowy start”. Wielu pilotów ćwiczy ustawianie „celownika” na jakieś miejsce i lot prosto do niego. Wskazówka: miejsce przyziemienia jest dokładnie tam, jest nieru-chome i powiększa się, gdy się na nie patrzy przez przednią szybę. Teren dogodny do lądowania wydaje się przesuwać w dół i pod samolotem; teren niedostępny w tej sytuacji wydaje się oddalać od pola widzenia. Doświadczony pilot wie, jak strzelać, celować w bliższe miejsce tak, aby zmiana terenu i/lub wiatr nie przeszkadzały mu w lądowaniu. Ale dzisiejsza technologia oferuje dobrze zaprojektowany element automatyzacji, który może zmniejszyć obciążenie psychiczne pilota i - z odpowiednim akcesorium pilotować samolot na wybrane przez pilota lądowiska. Ta aktualizacja, nazwana przez firmę Garmin „Smart Glide”, dosłownie za naciśnięciem jednego przycisku zapewnia opcje lądowa-nia i nie tylko.

Nagła sytuacja kończy się bezpiecznym przyziemieniem Ponieważ identyfikacja osiągalnego lądowiska ma najwyższy priorytet w sytuacji awaryjnej, z pewnością pomogłoby posiadanie narzędzia, które pomoże pilotowi w dokonaniu takiego wyboru. W przypadku utraty mocy silnika w samolocie jednosilnikowym pilot staje przed pilną, wyczerpującą pracą, polegającą na bezpiecznym pilotowaniu samolotu. Funkcja Garmin Smart Glide – dostępna w urządzeniach nawigacyjnych serii GTN Xi z kompatybilnymi wyświetlaczami danych

Funkcja Smart Glide aktywowana w locie nad terenem górzystym.

pilotażowych – zapewnia taką pomoc. Smart Glide pomaga pilotowi skutecznie zarządzać samolotem, prowadząc go na lotnisko w zasięgu, a dzięki kompatybilnemu autopilotowi może nawet pilotować samolot po trasie, pozwalając pilotowi skupić się na kluczowych zadaniach niezbędnych w tej operacji awaryjnej. Różne wcielenia takiego narzędzia istnieją już od jakiegoś czasu – a właściwie od kilku dekad – o różnym poziomie złożoności i możliwości. Teraz Garmin dostarcza nam takie narzędzie pod rozwijającą się marką firmy Autonomi. Mamy dobrą wiadomość: Smart Glide można dodać za pomocą aktualizacji oprogramowania i przycisku aktywacji dla szeregu wyrobów Garmin. Obsługa tego narzędzia jest tak prosta, jak aktywacja przełomowego systemu Autoland firmy Garmin lub aktywacja prostoliniowego lotu poziomego wbudowana w autopiloty firmy Garmin i kilku innych producentów awioniki. Podobnie jak jego potężniejszy krewny, Autonomi, jest prosty w obsłudze. Jednak w przeciwieństwie do Autoland, Smart Glide nie wykonuje połączeń radiowych, nie uruchamia podwozia ani klap, ani nie operuje przepustnicą. Mimo to, znacznie zmniejsza obciążenie pilota i miejmy nadzieję, poziom stresu w bardzo stresującej sytuacji. Spójrzmy zatem.

Filozofia leżąca u podstaw Garmin podkreślił, że firma jest „oddana pasji dążeniu do aktywnych, zwiększających bezpieczeństwo technologii, które ułatwiają latanie i zapewniają zaawansowane możliwości służące po to, aby uczynić latanie bezpieczniejszym”. To odważna wizja, która wyrasta bezpośrednio z dziedzictwa firmy w zakresie innowacji i przywództwa w lotnictwie. Ta tradycja jest kontynuowana dzięki Autonomi, rodzinie rozwiązań firmy Garmin, które dodają zautomatyzowane narzędzia zwiększające bezpieczeństwo pilota i pasażerów. Autonomi rozpoczęło swoją działalność jako funkcja systemów sterowania lotem firmy Garmin – w szczególności funkcja ESP lub elektroniczna ochrona stateczności. ESP automatycznie wyrównuje i przywraca kontrolowany lot samolotu. Autonomi nadal rozwijało się jako zdefiniowany segment funkcji dzięki odpowiedniemu automatycznemu wychyleniu steru kierunku (ang. „Smart Rudder Bias”), trybowi awaryjnego zniżania

(ang. „Emergency Descent Mode”) i najbardziej przełomowej z nich wszystkich, Garmin Autoland. Smart Glide opiera się na nich i wykorzystuje opcjonalną funkcję, która zapewnia pilotowi informacje najbardziej potrzebne w przypadku awarii silnika – niezależnie od przyczyny. W przypadku samolotów już wyposażonych w kompatybilny wyświetlacz danych pilotażowych, urządzenie nawigacyjne GPS lub kompatybilny autopilot, korzystanie z funkcji Smart Glide wymaga jedynie naciśnięcia przycisku zamontowanego na tablicy przyrządów – podobnie jak w procesie aktywacji w celu aktywacji Autoland. Po awarii silnika pilot aktywuje tryb Smart Glide poprzez naciśnięcie dedykowanego przycisku na tablicy lub, alternatywnie, za pomocą nawigatora GTN Xi lub kompatybilnego wyświetlacza danych pilotażowych. Dedykowany przełącznik dyskretny nie jest wymagany. Jeśli nie ma zainstalowanego przełącznika dyskretnego, pilot może aktywować Smart Glide za pomocą przycisku bezpośredniego na ekranie urządzenia GTN Xi. Po aktywacji oprogramowanie urządzenia GPS oblicza szacowany zasięg lotu samolotu, biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu i przeszkody. Naprowadzanie w locie ślizgowym może być idealnym okręgiem, gdy teren jest stosunkowo płaski i jednolity. Tam, gdzie ukształtowanie terenu jest różne, pierścień prowadzący będzie wyglądał jak nieregularny okrąg, a system zaleci odpowiednie lotnisko do lądowania i zaoferuje listę alternatyw. Po aktywacji, Smart Glide tworzy bezpośrednią trasę do lotniska w zasięgu lotu ślizgowego. Następnie Smart Glide automatycznie przełącza wskaźnik kursowy CDI w tryb GPS, przełącza autopilota Garmin w tryb wskazywanej prędkości lotu oraz aktywuje także paski poleceń dyrektywnego wskaźnika pilotażowego na zgodnym wyświetlaczu lotu tak, aby samolot leciał z prędkością odpowiadającą największemu zasięgowi. Dzięki kompatybilnym autopilotom innych firm pilot może aktywować odpowiednie tryby autopilota, aby otrzymywać kierowanie w płaszczyźnie poziomej za pomocą GPS. Te pomocne kroki to dopiero początek; więcej pomocy pochodzi od Smart Glide. Oprócz aktywacji autopilota Garmin, system Smart Glide automatycznie ładuje częstotliwość CTAF wybranego lotniska w głównej pozycji gotowości komu-

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

Funkcja Smart Glide aktywowana w odległości 4 mil morskich od wybranego lotniska.

nikacyjnej i oferuje skrót do załadowania kodu squawk 7700 do kompatybilnych transponderów. Dzięki temu pilot może skupić większą uwagę na listach kontrolnych, komunikacji i uspokajaniu pasażerów. Wyświetlacz systemu tego pierścienia zasięgu lotu ślizgowego zapewnia również informacje o lotnisku docelowym, w tym namiar i odległość, orientację pasa startowego, wysokość i wiatr (jeśli są dostępne). Alarmy dźwiękowe informują o odległości i na-miarze na lotnisko – a także o tym, kiedy pilot powinien rozpocząć manewrowanie do lądowania. Po zbliżeniu się samolotu do strefy ruchu lotniskowego, pilot wznawia sterowanie i przygotowuje samolot do lądowania – wytraca wysokość i prędkość, ustawia podwozie i klapy w odpowie-dnich położeniach. Pilotowi pozostała tylko krótka prosta do wybranego pasa startowego i lądowanie. Koniec sytuacji awaryjnej, najlepiej bez uszkodzeń i strat. Brak karetek pogotowia; wszyscy wychodzą z samolotu.

Pomocnicy Smart Glide mają różne formy W porównaniu z oryginalnym GNS 530, wszechstronne urządzenie nawigacyjne, komunikacyjne i wyświetlacz wielofunkcyjny Garmin GTN 750 Xi, dostarcza swoich infor-macji za pośrednictwem wyświetlacza z większą liczbą pikseli na ekranie, większą mocą obliczeniową komputera, większą szybkością przetwarzania i wydajnością. System GTN 750Xi firmy Garmin zapewnia nowe, ekscytujące możliwości rozwoju wiodącej w branży platformy GPS/NAV/COMM/MFD. Po pierwsze, jego wyświetlacz to największy zestaw w zestawie awioniki typu „wszystko w jednym”. Piloci mogą przeglądać cały plan lotu, w tym holdingi i po-dejścia, na dużym 6,9-calowym wyświetlaczu dotykowym o szerokości 834 pikseli i wysokości 986 pikseli. Podobnie jak w samolotach, przetwarzanie komputerowe jest mierzone jako prędkość, a szybciej znaczy lepiej. Garmin wyposażył GTN 750Xi w nowe, szybkie procesory, które skracają czas uruchamiania o 50% w porównaniu z wcześniejszymi modelami GTN. Ta większa prędkość obsługuje funkcje GPS z aktualizacjami pozycji co 0,2 sekundy. Dzięki dużemu ekranowi piloci mogą wykonywać dowolne podejścia, kierując się wizualnymi ścieżkami schodzenia do LPV, RNAV, ILS i innych. W przypadku samolotów już wyposażonych w urządzenie serii Garmin GTN, uaktualnienie do Xi jest tak proste, jak

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

wysunięcie istniejącego urządzenia z ramki montażowej i wsunięcie nowego GTN 750Xi. Systemy GTN ułatwiły pracę z aktualizacją baz danych i GTN 750Xi kontynuuje opcję bezprzewodowej aktualizacji baz danych za pomocą opcjonalnego bezprzewodowego łącza Flight Stream 510 Connext firmy Garmin. Ten sam sprzęt obsługuje również bezprzewodowe ładowanie planów lotu, kontynuując wspar-cie firmy Garmin w zakresie przyjaznych dla użytkownika. Na przykład system Connext obsługuje opcjonalną technologię przesyłania informacji między GTN Xi a kompatybilnymi urządzeniami przenośnymi lub mobilnymi Garmin z uruchomionymi aplikacjami Garmin Pilot lub FltPlan Go. Trudno wyobrazić sobie funkcję bardziej przydatną w sytuacjach awaryjnych niż dźwiękowe ostrzeżenia o niebezpieczeństwie kolizji z przewodami i ostrzeżenia o liniach energetycznych. Opcjonalny system HTAWS zapewnia GTN Xi ostrzeżenia dźwiękowe i pięciokolorowe cieniowanie mapy w celu wyróżnienia pobliskiego terenu, przeszkód i przewodów – z komendami głosowymi przy zejściu na wysokość poniżej 500 stóp. Biorąc pod uwagę konieczność lądowania tam, gdzie nie ma lotnisk ani lądowisk dla śmigłowców, przewyższenie terenu i przeszkody mają kluczowe znaczenie dla przeżycia. Garmin umożliwia parowanie GTN Xi radiowysokościomierzem GRA, dzięki czemu elektroniczne powiązanie może być wykorzystywane do śledzenia wysokości nad terenem, wyświetlając jej dokładną wartość wraz z alertami HTAWS do wysokości 15 metrów. Na koniec proszę sobie wyobrazić awarię silnika i nawigację/komunikację, którą można sterować głosowo – tak, za pomocą wypowiadanych słów. Trzeba nacisnąć przycisk na wolancie i powiedzieć przez radio, czego potrzeba. Dostępna technologia sterowania głosowego Telligence firmy Garmin pomaga zmniejszyć obciążenie pilota pracą, reagując na setki poleceń głosowych za naciśnięciem przycisku na sterownicy. System Smart Glide współpracuje z obszerną listą wyświe-tlaczy Garmin, w tym z G5, G500 i G500 TXi, G600 i G600 TXi, GI 275, G3 Touch – które mogą być zamontowane w certyfi-kowanych statkach powietrznych, jak i tych w klasie „experi-mental/special”. Należy jednak pamiętać, że aby uzyskać pełne funkcje dostępne w Smart Glide, te wyświetlacze wymagają systemu GTN Xi.

Nowości dla GA – awionika

Aktualizacje Uzupełniających Świadectw Typu (STC) EASA dla GI 275 Z przyjemnością informujemy, że popularny system GI 275 otrzymał teraz zmianę w zatwierdzeniu EASA. Usuwa ona wiele poprzednich ograniczeń. Zatwierdzenie dotyczy wersji oprogramowania v2.42 i umożliwia teraz używanie i instalowanie przyrządu GEA 24 w konfiguracjach systemów monitorowania parametrów silnika (EIS). GI 275 jest potężnym, elektronicznym przyrządem wyświetlającym parametry pilotażowe, który bezpośrednio zastępuje starsze przyrządy pilotażowe. GI 275 jest odpowiedni jako bezpośredni zamiennik dla różnych przyrządów, w tym sztucznego horyzontu, wskaźnika położenia kierunkowego (ADI), wskaźnika kursowego CDI, wskaźnika sytuacji poziomej (HSI), wyświetlacza wielofunkcyjnego (MFD) i wskazania parametrów pracy silnika

(EIS). To wydanie STC EASA jest dowodem zaangażowania firmy Garmin w certyfikację i zmniejszenie obciążeń dla dealerów firmy. W celu uzyskania wyjaśnień należy zawsze zapoznać się z najnowszą wersją STC i powiązanymi biuletynami serwisowymi, jednak w celach informacyjnych aktualne ograniczenie jest następujące - busola magnetyczna samolotu musi zostać zachowana we wszystkich wariantach instalacji GI 275.

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

GI 275 może pracować jako przyrząd „4 w 1” i podawać informacje o położeniu przestrzennym, prędkości lotu, wysokości i kursie; przyrząd ten może być również zainstalowany jako przyrząd rezerwowy dla wielu wyświetlaczy i jest dostępny z 60-minutowym akumulatorem zapasowym. Lekki i kompaktowy, został celowo zaprojektowany, aby wykorzystać typowy rozmiar przyrządu pokładowego o średnicy 3,125 cala, skracając czas instalacji i zachowując istniejącą tablicę przyrządów samolotu. Jest również zgodny z różnymi autopilotami innych firm i nie wymaga osobnego adaptera interfejsu, co dodatkowo zmniejsza nakład pracy podczas instalacji. GI 275 otrzymał zarówno zatwierdzenie Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA), a obecnie Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) i jest dostępny do instalacji w ponad 1000. jednosilnikowych i wielosilnikowych typach samolotów. Dostępnych jest kilka wariantów GI 275 po to, aby zaspokoić potrzeby różnych typów samolotów biznesowych i lekkich. Wariant GI

Base

! !

Tylko wyświetlacz Typowo używany jako: # MFD # EIS # CDI Bateria zapasowa opcjonalna

275 Base może być używany jako dedykowany przyrząd EIS lub CDI/MFD z funkcjami takimi jak ruch lotniczy, pogoda, ukształtowanie terenu, schematy portów lotniczych SafeTaxi i wiele innych. Wariant GI 275 ADAHRS zawiera wbudowaną centralę aerometryczną i układ odniesienia kursu ADAHRS oraz zapasowy akumulator, dzięki czemu może być używany jako dedykowany przyrząd pilotażowy „3 w 1” podający dane o położeniu przestrzennym, prędkości i wysokości lotu. W połączeniu z opcjonalnym magnetometrem, wariant ten może służyć jako dedykowany przyrząd pilotażowy HSI lub „4 w 1” podający dane o położeniu przestrzennym, prędkości, wysokości i kursie lotu. Ten wariant jest również kompatybilny z autopilotami GFC 500 i GFC 600 i może zastąpić sztuczny horyzont, zgodny z tymi autopilotami. Dostępny jest również wariant GI 275 ADAHRS+AP, który ma możliwości wariantu ADAHRS i dodaje możliwość współpracy z wieloma popularnymi starszymi autopilotami Garmin i autopilotami innych producentów.

ADAHRS

! ! ! !

Wbudowany system ADAHRS Typowo używany jako: # sztuczny horyzont # HSI Zgodny z GFC 500 i 600 Bateria zapasowa w zestawie

ADAHRS + AP

! ! ! !

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

Wbudowany system ADAHRS Typowo używany jako: # sztuczny horyzont # HSI Interfejs do autopilota firm trzecich Bateria zapasowa w zestawie

Garmin rozszerza portfolio dla autopilota GFC 500 na wybrane lekkie samoloty dwusilnikowe Pod koniec roku Garmin ogłosił, że dodał pierwszy, lekki samolot dwusilnikowy, PA30/39 Twin Comanche, do powiększającej się listy samolotów odbywających próby w locie z autopilotem GFC 500. Przeznaczony do lekkich samolotów tłokowych, GFC 500 zapewnia doskonałe właściwości w locie, możliwości samomonitorowania i minimalne wymagania odnośnie obsługi technicznej w porównaniu do systemów autopilotów starszej generacji.

z możliwościami samomonitorowania, GFC 500 zapewnia doskonałą wydajność, większą niezawodność i nieocenione narzędzia, które są podobne do tych stosowanych w popularnym autopilocie GFC 700.

Garmin w coraz większym stopniu wprowadza Uzupełniające Świadectwa Typu (STC) dla autopilota GFC 500, obejmujące do tej pory ponad 200 typów samolotów. Samolot PA-30/39 Twin Comanche jest pierwszym lekkim samolotem dwusilnikowym będącym obecnie w procesie certyfikacji. Autopilot GFC 500 w lekkim samolocie dwusilnikowym będzie wymagał przyrządu GI 275 firmy Garmin w celu dostarczenia informacji o kursie, parametrach powietrza i położeniu przestrzennym (ADAHRS) do systemu autopilota. Integracja z wyświetlaczami parametrów pilotażowych G500 TXi będzie także możliwa po zintegrowaniu ze rezerwowym przyrządem GI 275. Kontroler trybu autopilota zawiera duże, dedykowane klawisze i pokrętła oraz kółko sterujące, które pozwala na łatwą regulację pochylenia samolotu, prędkości lotu i prędkości pionowej oraz tryb lotu poziomego (LVL) który przywraca samolot do lotu poziomego po naciśnięciu dedykowanego przycisku.

Oprócz tradycyjnych funkcji autopilota, takich jak utrzymywanie wysokości, prędkość pionowa i tryby kursu, GFC 500 zawiera również preselekcję wysokości, VNAV (jeśli samolot jest wyposażony w GTN lub GTN Xi), ochronę przed zbyt niską i zbyt wysoką prędkością oraz wiele innych. Piloci mogą również wybierać różne podejścia instrumentalne, w tym GPS, ILS, VOR, LOC i podejścia z kursem wstecznym, gdy autopilot jest połączony ze zgodnym urządzeniem nawigacyjnym Garmin GPS. Jako standardową funkcję GFC 500, piloci otrzymują elektroniczny system ochrony stateczności (ESP), który pomaga pilotowi w utrzymaniu statecznych warunków lotu samolotu. ESP działa w tle niezależnie od autopilota, gdy pilot ręcznie steruje samolotem, aby pomóc uniknąć niezamierzonych położeń przestrzennych samolotu w locie, korygując pilota, aby przywrócić samolot z powrotem do odpowiedniego położenia przestrzennego.

W pełni funkcjonalny autopilot GFC 500 jest oferowany dla długiej listy istniejących samolotów lekkich jako prosta, lekka i opłacalna ścieżka modernizacji autopilota. Łącząc półprzewodnikowy system informacji o położeniu przestrzennym

W miarę dodawania kolejnych typów samolotów do rosnącej listy STC dla autopilota GFC 500, rozważane są także inne lekkie samoloty dwusilnikowe o maksymalnej masie startowej poniżej 4750 funtów (ok. 2150 kg).

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

Wyświetlanie parametrów pracy silnika dla samolotu Pilatus PC-12 już w pierwszym półroczu 2022 r. Kolejna dobra wiadomość dla użytkowników awioniki Garmin. Rozszerzona funkcja monitorowania dostępna będzie dla wybranych samolotów Pilatus PC-12/45 i PC-12/47 z dodatkowym wyświetlaczem parametrów pracy silnika (EIS) TXi. Modernizacja ta, dla właścicieli i operatorów samolotów PC-12, może oznaczać nowoczesne, kompletne rozwiązanie Garmin. Obejmuje ona autopilota GFC 600, podstawowy wyświetlacz parametrów pilotażowych G600 TXi, urządzenia nawigacyjne GTN Xi, transpondery ADS-B, GTX, radar pogodowy GWX i inne. Właściciele i operatorzy Pilatusów PC-12 mogą zamontować EIS TXi, jako część kompletnego pakietu, który zawiera wyświetlacze parametrów pilotażowych 10,6” G600 TXi, urządzenia nawigacyjne serii GTN Xi, autopilota GFC 600 i elektroniczny przyrząd pokładowy GI 275, skonfigurowany jako przyrząd rezerwowy. Dzięki tej instalacji system oferuje nowe możliwości operacyjne i funkcje, w tym podejścia VNAV sprzężone z autopilotem, w pełni sprzężone odejścia na drugi krąg i funkcję bezpieczeństwa Smart Glide, która może automatycznie włączyć autopilota i pochylenie samolotu, aby uzyskać najlepszą prędkość zniżania, jednocześnie tak nawigując samolotem w pobliże wybranego lotniska, aby pilot mógł wykonać podejście i lądowanie. Co więcej, instalacja tego pakietu usuwa również starszą awionikę i okablowanie, pomagając w zmniejszeniu masy. Inne opcjonalne ulepszenia obejmują audio panel, transponder ADS-B, łącze danych Iridium, radar pogodowy, łącze danych pogodowych SiriusXM i łączność Garmin Connext za pośrednictwem bezprzewodowej bramki Flight Stre-am 510. Rozszerzenia i możliwości z systemem EIS TXi Właściciele i operatorzy samolotów PC-12 mogą teraz zastąpić starzejące się wskaźniki silnikowe zmodernizowanym wyświetlaczem i wyświetlać parametry silnikowe na 10,6-calowym wyświetlaczu parametrów pilotażowych TXi, który może pomieścić informacje z wyświetlacza podstawowych parametrów pilotażowych (PFD); na wyświetlaczu wielofunkcyjnym (MFD) z pionowym paskiem EIS; lub na 7-calowym wyświetlaczu parametrów pilotażowych TXi w trybie pionowym, który służy jako dedykowany wyświetlacz parametrów silnikowych. Dzięki tej aktualizacji piloci będą mogli wyraźniej odczytywać i analizować krytyczne parametry dotyczące silnika, paliwa i zasilania w energię elektryczną, jednocześnie upraszczając wyposażenie kabiny. Właściciele i operatorzy samolotów PC-12 mogą nadal korzystać z funkcji automatycznego uruchamiania, automatycznego zapłonu i przepompowywania paliwa, które wcześniej były obsługiwane przez oryginalny system EIS, a także innych istniejących funkcji, takich jak dynamiczne limity

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

wskaźników. Korzystając z wielu wyświetlaczy TXi, piloci mogą również skorzystać z możliwości tworzenia kopii zapasowych wyświetlacza, aby zapobiec utracie informacji PFD lub EIS podczas awarii pojedynczego wyświetlacza. Dynamiczne limity wskaźników i wskazań Wszystkie wskazania wyświetlacza EIS TXi wyświetlają informacje o silniku turbinowym w czasie rzeczywistym przy użyciu wyraźnych kolorów, pasm i promieni, w celu wyraźnego przedstawienia zakresów pracy normalnej, a także ograniczeń, aby piloci mogli łatwiej interpretować parametry pracy silnika na pierwszy rzut oka. Wybrane wskaźniki silnika turbinowego, takie jak moment obrotowy silnika, obroty śmigła (NP), obroty wytwornicy gazu (NG) i temperatura pomiędzy stopniami turbiny (ITT) można skonfigurować tak, aby zmieniać ich oznaczenia w oparciu o wysokość ciśnieniową, temperaturę powietrza na zewnątrz, inteligentną sekwencję i nie tylko. Te dynamiczne wskazania są konfigurowane podczas montażu, dzięki czemu piloci mogą łatwiej sterować silnikiem w ramach jego ograniczeń podczas zmieniających się warunków lotu. Dodatkowe standardowe wskaźniki obejmują ciśnienie i temperaturę oleju, a także przepływ paliwa, ilość paliwa i stan instalacji elektrycznej. Wskaźniki czasowe ograniczeń oraz rejestracja przekroczeń Wykorzystując wskaźniki czasowe ograniczeń, wyświetlacz EIS TXi pomaga pilotom utrzymać pracę silnika w dozwolonych zakresach uniknąć przekroczeń jego parametrów pracy, a w rezultacie kosztownych procedur obsługowych. Na przykład po

osiągnięciu wstępnie skonfigurowanego limitu obok wskaźnika silnika wyświetlany jest licznik czasu. Ten zegar jest wskazówką dla pilota, że musi złagodzić przekroczenie. Jeżeli limit czasowy zostanie przekroczony, zegar i wskaźnik zaczynają migać, a pilot otrzymuje powiadomienie, że przekroczenie zostało zarejestrowane. Jednocześnie system EIS TXi automatycznie rejestruje różne informacje, w tym przekroczony parametr, czas trwania przekroczenia, najwyższą zarejestrowaną wartość, czas, datę i inne. Pilot może następnie przejrzeć przekroczenie i udostępnić je specjalistom obsługi technicznej w celu analizy po locie. Bezprzewodowa rejestracja parametrów lotu Aby pomóc w śledzeniu czynności obsługowych, kontrolowaniu kosztów operacyjnych i analizowaniu ogólnego stanu silnika, w EIS TXi dołączona jest wbudowana funkcja rejestrowania parametrów pracy silnika. Osiągi samolotu, parametry pracy silnika i wszelkie przekroczenia zarejestrowane podczas lotu są automatycznie zapisywane na karcie SD (sprzedawanej osobno), umieszczonej w wyświetlaczu. Gdy wyświetlacz EIS TXi jest sparowany z bezprzewodową bramką Flight Stream 510, informacje są bezprzewodowo przesyłane i przechowywane w aplikacji Garmin Pilot i automatycznie przesyłane na

stronę flyGarmin. Cykle silnika i lotu są również rejestrowane, aby pomóc zidentyfikować systemy samolotu, które zależą od tych ograniczeń, takie jak systemy ciśnieniowe i inne części o ograniczonej żywotności. Bardziej precyzyjne planowanie paliwa Za pomocą EIS TXi piloci mogą dokładniej monitorować obliczenia paliwa, ponieważ system zawiera zintegrowany komputer paliwowy. Po wykonaniu przystanku w celu uzupełnienia paliwa, piloci mogą wprowadzić do EIS TXi dane dotyczące paliwa wybierając „pełny zapas paliwa” lub dodając określoną ilość w funtach, galonach, litrach lub kilogramach. Podczas lotu system monitoruje przepływ paliwa i informacje GPS, aby oszacować zasięg przy danej ilości paliwa, czas lotu i przewidywaną ilość paliwa na lotnisku docelowym. Oczekuje się, że certyfikacja EIS TXi dla wybranych samolotów Pilatus PC12/45 i PC-12/47 z obsługą silników Pratt & Whitney PT6-67B i PT6-67P będzie dostępna w pierwszej połowie 2022 roku. Certyfikacja jest w toku, a konkretna kompatybilność z samolotami może ulec zmianie. Dodatkowo, autopilot GFC 600 został certyfikowany dla wybranych samolotów PC-12/45, a certyfikacja dla wybranych samolotów PC-12/47 jest oczekiwana w nadchodzących miesiącach.

Nowe aplikacje FlightPartner i FlightReview na IPad-y

EKOSYSTEM ŁĄCZNOŚCI W ostatnim czasie nasz partner firma Universal Avionics (UA) wprowadziła dwie, nowe aplikacje – FlightPartner i FlightReview. Będą one działać na iPadzie. Wstępnie będą połączone z systemem zarządzania lotem (FMS) oraz z obsługą WAAS / SBAS firmy Universal, poprzez wprowadzenie obsługi Wi-Fi w istniejącym sprzęcie. Aplikacje te umożliwiają wszechstronną dwukierunkową łączność z systemem FMS pomiędzy tabletem oraz opartą na chmurze infrastrukturą firmy UA do analizy danych. Aplikacje będą dostępne do końca pierwszego kwartału 2022 r. i stanowią pierwszy krok w realizacji celu firmy, polegającego na stworzeniu ekosystemu obsługującego łączność we wszystkich rozwiązaniach awioniki. Te połączone aplikacje usprawniają wymianę danych pomiędzy zespołem operacji lotniczych (pilotami, personelem

obsługi technicznej itp.), a systemem FMS przed, w trakcie i po locie. Zapewniając odpowiednią analizę każdego lotu, umożliwiają operatorom optymalizację operacji lotniczych i dostępności samolotów dla każdego samolotu lub floty. Ekosystem łączności zapewnia klientom UA połączone, otwarte i zorientowane na dane środowisko, w celu zwiększenia gotowości do misji. Optymalizując codzienne operacje i obsługę techniczną, ekosystem wykorzystuje solidną, bezpieczną cybernetycznie, przenośną i opartą na chmurze platformę w celu dostarczenia rozwiązań zorientowanych na awionikę i usługi wsparcia, w tym korzystanie z aplikacji i treści innych firm. „FlightPartner i FlightReview to pierwsze kroki firmy UA w dążeniu do stworzenia dynamicznego ekosystemu łączności, wiążącego nasze różne systemy awioniki z pakietem aplikacji i rozsze-

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

rzonymi usługami, z których nasi klienci będą mogli korzystać przez 24 h/dobę/7 dni w tygodniu przez cały rok”, mówi Dror Yahav, dyrektor generalny Universal Avionics. „Po wstępnym wdrożeniu produktów, w nadchodzących miesiącach i latach planujemy wprowadzić wiele innych”.

Nowe aplikacje FlightPartner i FlightReview na iPad przyspieszają działanie systemu FMS i uruchamiają ekosystem łączności.

FlightPartner i FlightReview – początek podłączonej podróży Dzięki aplikacji FlightPartner operatorzy będą mogli utworzyć, skrócić i złożyć kompletny plan lotu na swoim tablecie za pomocą przyjaznego interfejsu graficznego, przesłać go do FMS po uruchomieniu samolotu i dynamicznie zmieniać go podczas lotu, bezpośrednio na swoim iPadzie, ponieważ FlightPartner jest ściśle powiązany z danymi nawigacyjnymi FMS. Dodatkowo, po połączeniu z infrastrukturą naziemną, FlightPartner ułatwia dostęp do dokładnych informacji o pogodzie, wyświetlanych w profilach poziomych i pionowych, aby pomóc w planowaniu lotu i operacjach, na przykład poprzez wstępne wypełnienie planu lotu i wprowadzenie danych dotyczących prędkości i kierunku wiatru oraz temperaturą powietrza, oszczędzając cenny czas i zwiększając wydajność. Jego korzyści obejmują również personel obsługi technicznej, ponieważ FlightPartner będzie wygodnie zarządzać aktualizacjami baz danych w FMS. Automatycznie łącząc się z kontem operatora w sieci UniNet, FlightPartner prześle najnowsze bazy danych do tabletu i we właściwym czasie zapewni bezproblemowe i bezpieczne dostarczanie baz danych do

pokładowego FMS. Aplikacja FlightReview powoduje, że dane dotyczące samolotów działają na korzyść załóg lotniczych i obsługi technicznej, dostarczając im informacje w dowolnym momencie w celu sprawdzenia osiągów, zidentyfikowania problemów i optymalizacji operacji. Niezależnie od tego, czy chodzi o zużycie paliwa, możliwe nietypowe zdarzenia, zapewnienie wydajności operacyjnej komunikacji CPDLC na trasie itp., FlightReview pomaga zespołowi operacyjnemu w dostarczaniu dokładnych danych, narzędzi pomocniczych i analiz. Dzięki FlightReview dane są wymieniane między FMS a tabletem, a następnie w odpowiednim czasie automatycznie przesyłane do infrastruktury opartej na chmurze UA, umożliwiając działom lotniczym przeglądanie i analizowanie treści związanych z ich operacjami z dowolnego miejsca. Zbieranie danych wykorzystuje wieloletnie doświadczenie firmy UA z systemem FMS i istniejącymi funkcjami iFDR, umożliwiając firmie UA pomoc swoim klientom i sieci dystrybucyjnej w rozwiązywaniu problemów na podstawie przechwyconych danych.

System rozszerzonej widzialności (EFVS ) Universal Avionics ClearVision przygotowany do certyfikacyjnych prób w locie na Boeingu 737NG System rozszerzonej widzialności (EFVS) ClearVision firmy Universal Avionics (UA) jest przygotowywany do rozpoczęcia certyfikacyjnych prób w locie na Boeingu 737NG. B737NG to pierwszy duży samolot transportowy, który otrzymał certyfikat pełnego rozwiązania EFVS dla dwóch pilotów stosujących wyświetlacze okularowe.

obejmuje dwa wyświetlacze okularowe SkyLens (HWD) i pojedynczą kamerę multispektralną EVS-5000. Rozwiązanie, sprzedawane jako AerAware, jest wynikiem wyjątkowego partnerstwa z firmą AerSale Corporation. AerSale dostarczyła prototypowy samolot i prowadziła prace konstrukcyjne, modyfikację, instalację, a teraz niezbędne loty certyfikacyjne.

To rozwiązanie, które można łatwo dostosować do wielu platform lotniczych, oferuje unikalną opcję dla operatorów samolotów Boeing Business Jet (BBJ), którzy do tej pory mieli jako jedyną dostępną opcję jeden, stały wyświetlacz przezierny (HUD) dla lewego pilota. Instalacja 737NG ClearVision

Obecnie oczekuje się na ostateczne zatwierdzenie Uzupełniającego Świadectwa Typu (STC) przez FAA. „AerAware będzie służyć jako jedyne komercyjnie opłacalne rozwiązanie modernizacyjne dla tysięcy Boeingów 737NG, w tym BBJ, które znacznie zwiększa świadomość sytuacyjną podczas operacji

DZIAŁ LOTNICZY | PRODUKTY | AKTUALNOŚCI

przy niskiej widoczności, zmniejsza naturalne wymagania dotyczące widoczności w momencie podejścia, zwiększając tym samym bezpieczeństwo. Zaprojektowany z myślą o operacjach w locie aż do lądowania w warunkach słabej widoczności, ClearVision poprawia dostęp do większości lotnisk, co jest kluczowe dla operatorów samolotów biznesowych, a szerzej, poprawia przepustowość podejścia na zatłoczonych lotniskach, co prowadzi do mniejszej liczby opóźnień” – powiedział Dror Yahav, Dyrektor generalny Universal Avionics. Nicolas Finazzo, dyrektor generalny AerSale, skomentował: „Cieszymy się, że wkrótce rozpoczniemy końcowe próby w locie FAA i zmierzamy do certyfikacji AerAware. Kierując się podstawową technologią opracowaną przez Universal, jesteśmy w stanie poprawić bezpieczeństwo linii lotniczych, zmniejszyć koszty niekorzystnych warunków pogodowych i umożliwić bardziej efektywne zarządzanie zagęszczeniem ruchu na lotniskach, z których wszystkie są określonymi celami

systemu kontroli ruchu lotniczego NextGen ustanowionymi przez FAA. Spodziewamy się, że ta nowatorska, zaawansowana technologia stanie się wszechobecna w samolotach komercyjnych w dłuższej perspektywie, biorąc pod uwagę jej wysoki profil bezpieczeństwa i atrakcyjne zwroty dla operatorów. Dowodem na to jest również wysoki poziom entuzjazmu klientów, jaki osiągnęliśmy podczas pokazów lotniczych. Wreszcie, zmniejszenie opóźnień odlotów i lądowań, w tym lądowań na lotniskach zapasowych, spowodowanych niepogodą, pomoże zmniejszyć ślad węglowy linii lotniczych, korzystających z AerAware”. ClearVision to niedrogie, łatwe w instalacji rozwiązanie, które rozwiązuje problem długich przestojów i ciężkich prac instalacyjnych – typowych dla tradycyjnych technologii. Przewiduje się, że AerAware będzie potrzebować od pięciu do siedmiu dni na instalację i powrót samolotu do eksploatacji.

ClearVision – kompletne rozwiązanie systemu EFVS ClearVision to kompletne rozwiązanie systemu rozszerzonej widzialności (EFVS), zapewniające zdolność do przezwyciężenia warunków słabej widoczności – zarówno w dzień, jak i w nocy. Rozwiązanie ClearVision zastosowane w Boeingu 737NG obejmuje systemy syntetycznego widzenia (SVS) i rozszerzonego widzenia (EVS), innowacyjny i kontrolowany przez użytkownika połączony system widzenia (CVS), który w dowolnym momencie wyświetla za pomocą odpowiedniej symboliki na wyświetlaczach okularowych SkyLens I i II pilota informacje pozyskane z podsystemów SVS i EVS. SkyLens to jedyny w swoim rodzaju wyświetlacz certyfikowany obecnie dla lotnictwa komercyjnego. Jako kompaktowy i lekki wyświetlacz okularowy, SkyLens oferuje nieograniczone pole widzenia, pozwalając pilotom wygodnie obracać głowy na boki, jednocześnie zachowując krytyczne informacje o locie i utrzymując ciągłą świadomość terenu dzięki SVS. Po wybraniu SVS pilot ma trójwymiarowy i 180-stopniowy panoramiczny widok świata zewnętrznego, pokazujący teren, przeszkody, lotniska i pasy startowe, co znacznie zwiększa świadomość sytuacyjną podczas ograniczonej widoczności lub podczas

operacji nocnych. Kamera wielospektralna EVS-5000 firmy UA o wysokiej rozdzielczości składa się z sześciu czujników zapewniających wszechstronne i bezprecedensowe pokrycie wielospektralne. W połączeniu z wyświetlaczem SkyLens umożliwia operacje zgodne z przepisami FAR 91.176 przy zgłaszanej widzialności 1000 stóp, z wizualną przewagą 33% lub więcej, nawet na lotniskach wyposażonych wyłącznie w oświetlenie LED. Universal Avionics i jej spółka macierzysta, Elbit Systems, są liderami rynku systemów rozszerzonej widzialności. Począwszy od pierwszego w historii systemu EVS – EVS-I certyfikowanego w 2001 r., Universal i Elbit dostarczyły na całym świecie prawie 3000 kamer EVS dla 22 typów samolotów. EVS-5000 to czwarta generacja kamery EVS, którą można znaleźć w typach statków powietrznych, takich jak rodzina Dassault Falcon, ATR 42/72-600, Cessna Longitude itp. SkyLens jest dziś certyfikowany na ATR 42/72-600, a odpowiadający mu system dla śmigłowców, SkyVis, jest w trakcie zaawansowanych prób w locie na Super Pumie firmy Airbus Helicopters i AW169 firmy Leonardo.

Boeing 737NG, pierwszy duży samolot certyfikowany do użycia pełnego systemu rozszerzonej widzialności EFVS z wyświetlaczem okularowym toruje drogę dla samolotu Boeing Business Jet (BBJ).

Przekaż 1% podatku na leczenie i rehabilitację Wystarczy w rozliczeniu rocznym wpisać:

KRS: 0000037904 w polu CEL SZCZEGÓŁOWY :

38303 POLACZKIEWICZ ZOFIA Prosimy o wyrażenie zgody w formularzu PIT na przekazanie swoich danych OPP.

Szanowni Państwo! Drodzy Czytelnicy!

Tytułem: „38303 POLACZKIEWICZ ZOFIA – darowizna na pomoc i ochronę zdrowia” Darowizny można też wpłacać ONLINE przez stronę:

Drabpol News 4 (93) PL