Skip to main content

ABHIYANTRIKI MAHAVIDYALAYATIL VIDYARTHYANMADHIL VAIDNYANIK MULYANCHA ABHYAS

Page 1

Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies, Online ISSN 2278-8808, SJIF 2018 = 6.371, www.srjis.com PEER REVIEWED JOURNAL, SEPT-OCT, 2018, VOL- 6/47

vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy fo|kF;kZae/khy oSKkfud ewY;kapk vH;kl ,u- ,u- ykaMxs1, Ph. D. & oS’kkyh vkj lksuo.ks2 1

M.A, M.Ed, Ph.D, Lkkusx: q th

fo|kizcks/khuh] loZlekos’kd f’k{k.k’kkL= egkfo|ky;] f[kjksnk

2

izk/;kfidk] xaxkekbZ f’k{k.k’kkL= egkfo|ky;] uxko] /kqGs-

Email : vaishaliparesh28@gmail.com Abstract

izLrqr la’kks/ku vH;klkr la’kksf/kdsus vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy eqys vkf.k eqyh ;kaP;ke/khy oSKkfud ewY;kapk vH;kl dsyk- ;k vH;klkr U;kn’kkZpk vkdkj 120 gksrk- vH;klkrhy fo|kF;kZaps oSKkfud ewY;kaps ekiu dj.;klkBh la’kksf/kdsus ekxZn’kZd MkW-,u-,u-ykaMxs ;kaP;k ekxZn’kZukrqu r;kj dsysyh LofufeZr oSKkfud ewY; pkp.khpk mi;ksx dj.;kr vkyk- vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy eqys o eqyh ;kaph rqyuk dsyh vlrk R;kaP;krhy Qjd (0-05) lkFkZdrk Lrjkoj lkj.kh t ewY; (1-98) vkys- izkIr t ewY; lkj.kh t ewY;kis{kk deh vkys Eg.kwu nksu e/;eku xq.kkadke/khy Qjd y{kkr ?ks.;klkj[kk ukgh Eg.ktsp vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy eqys o eqyh ;kaP;ke/khy oSKkfud ewY;kr lkFkZ Qjd vk<Gqu ;sr ukghScholarly Research Journal's is licensed Based on a work at www.srjis.com

izkLrkfod vktps ;qx gs foKku ;qx vkgs- ;k foKku ;qxkr uouohu Kkukph fufeZrh gksr vkgsKku fufeZrh gks.;kP;k vusd dkj.kkaiSdh ,d dkj.k Eg.kts la’kks/ku gks; - la’kks/kukeqGs uohu fu;e] rRos] fl/nkar ;kapk ‘kks/k ?ksryk tkrks- la’kks/ku gs f’k{k.k {ks=kiqjrs e;kZfnr ulrs rj brj {ks=krgh mi;qDr vkgsvkt vki.k oSKkfud ;qxkr okojrks vkgksr vktP;k vkiY;k thoukpk izR;sd {k.k foKkukus O;kiyk vkgs- ;kph tk.kho ek= Qkj FkksM;k eaMGhauk vlrs - dkj.k r’kh tkf.ko lokZaukp vlrh rj oSKkfud “‚Vhdksukpk tk.khoiwoZd ifjiks‛k dj.;kph vko’;drk Hkklyh ulrh- foKku Eg.kts eqyr% Kkulk/kuk gks;- Kkukpk v[kaM ‘kks/k gks;- Kkukcíyvxnh ‘kq/n Lo#ikr ize s ghp foKkukph izjs d ‘kDrh gks;-

ÃÖé‛Vhcíy d/khgh u lai.kkÚ;k dqrqgykrqu

foKkukpk tUe >kkykfoKku ;qx vlqu ns[khy orZeku i=krhy ckrE;k okpY;k rj vaxkyk ‘kgkjs vkY;kokpwu jkgr ukgh- vtqugh yaxksVh yko.kkÚ;k vkfnoklha iklwu rs egkuxjh eqacbZP;k xxupaqch bekjrhae/kqu vkarjjk™Òüß; O;kikj dj.kkÚ;k m|ksxirhai;Zar vkf.k uqdrhp let ;sÅ ykxysY;k lkr o‛kkZP;k ckydkaiklwu rj lRrjhP;k ifjiDo] izkS<] o;Ld O;Drhai;Zar /keZ] tkr] fyax]Hkk‛kkizns’k vlk dks.krkgh viokn u djrk vkivkiY;k ikrGhoj vkivkiY;k Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


MkW- ,u- ,u- ykaMxs & oS’kkyh vkj lksuo.ks (Pg. 11331-11334)

11332

lks;huqlkj va/kJ/nk lkaHkkG.kkjs vkf.k R;kaps leFkZu dj.kkjs yksd cf?krys dh ;k vQkV izxrhpk ekunaM dks.krk v’kh cGdV ‘kadk eukr mRiUu gksrsmnk- ?kqcMhph rLdjh cka/kdke O;olk;hdkalkBh dsyh tkrs- dqByh okLrq cka/kY;kuarj okLrq iqtukyk ?kqcM vlsy rj vkiyh HkjHkjkV gksrs v’kh letqr vkgs - R;keqGs okLrqiqtukr ?kqcMkpgh iwtu dsya tkra ?kqcMkph rLdjh gksrsvkiY;k lektkrhy fo|kF;kZauk vf/kd pkaxys foKku f’k{k.k feG.;kph Qkj vko’;drk vkgs- R;keqGs m|kpk fi<hps ‘kkL=K] ra=K vkf.k dq’ky dkexkj vf/kd pkaxys curhy- vkt va/kJ/nk fo#/n oSKkfud“‚Vh ;kpk lrr la?k‛kZ pkyysyk fnlrks - vusd yksd va/kJ/nsps cGh iMrkr foKkukrhy peRdkj letkowu ?ks.;kph R;kph r;kjh ulrs - oSKkfud “ ‚Vhdksukpk ifjiks‛k djk;pk Eg.kts ‘kkL=h; “‚Vhdksukrwu fopkj dj.ks- dks.krhgh xks‛V vH;klrkauk R;kekxpk dk;Zdkj.kHkko letkowu ?ks.ks ex fu‛d‛kZ dk<.ks Eg.kts oSKkfud “‚Vhdksu gks;oSKkfud “‚Vhdksu gs ewY; oSKkfud euksHkkokph #to.kwd ;k xkHkkrRok’kh lacaf/kr vkgs ‘kkGk] egkfo|ky;kae/kwu fo|kFkhZ f’k{k.k ?ksÅu vkiY;k Hkkoh thoukpk ik;k etcwr djhr vlrkr Eg.kwu R;kaP;ke/;s oSKkfud ewY; #tfo.;klkBh iz;Ru dsys ikfgts - izFke o‛kZ vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy fo|kFkhZ gs dqekjkoLFksrhy fo|kFkhZ vlrkr ;k o;krhy fo|kF;kZae/;s oSKkfud ewY; fdrir #tys vkgsr ;kpk vk<kok ?ks.;klkBh ;k fo|kF;kZaph izLrqr la’kks/kukr fuoM dsyh vkgs leL;k fo/kku % vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy fo|kF;kZae/khy oSKkfud ewY;kapk vH;kl  la’kks/kukph mf|‛Vs % 1- vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy izFke o‛kZ izos’khr fo|kF;kZae/khy oSKkfud ewY;kaps ekiu dj.ks2- vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy izFz ke o‛kZ izos’khr eqys vkf.k eqyh e/khy oSKkfud ewY;kph rqyuk dj.ks ‘kwU; ifjdYiuk % vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy izFz ke o‛kZ izos’khr eqys vkf.k eqyh e/khy oSKkfud ewY;kapk e/;eku] xq.kkadkr lkFkZ Qjd vk<Gqu ;sr ukgh Lka’kks/kukph e;kZnk % izLrqr la’kks/kukph e;kZnk iq<hyizek.ks Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


MkW- ,u- ,u- ykaMxs & oS’kkyh vkj lksuo.ks (Pg. 11331-11334)

11333

1- izLrqr la’kks/ku gs /kqGs ‘kgjkrhy vfHk;kaf=dh egkfo|ky;kiqjrsp e;kZnhr vkgs2- izLrqr la’kks/kukr vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy izzFke o‛kZ izos’khr fo|kF;kZapkp lekos’k vkgs3- izLrqr la’kks/kukr 120 fo|kF;kZapkp lgHkkx dsyk vkgs la’kks/ku i/nrh % izLrqr la’kks/kukr la’kksf/kdsus losZ{k.kkRed la’kks/ku i/nrhpk okij dsyk vkgs  tula[;k % /kqGs ‘kgjkrhy foukvuqnkfur vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy izFke o‛kZ izos’khr fo|kFkhZ izLrqr la’kks/kukph tula[;k vkgs U;kn’kZ % izLrqr la’kks/kukr /kqGs ‘kgjkrhy foukvuqnkfur vfHk;kaf=dh egkfo|ky;kpk lekos’k dsyk vkgs/kqGs ‘kgjkr ,dw.k nksu fouk $vuqnkfur vfHk;kaf=dh egkfo|ky; vkgsr- ykWVjh i/nrhus ckiqlkgsc f’kokthjko nsojs vfHk;kaf=dh egkfo|ky;kph fuoM dsy h- egkfo|ky;krhy izFke o‛kZ izos’khr 250 fo|kF;kZaiSdh ;k“fPNd uequk fuoM i/nrhus 120 fo|kF;kZaph fuoM dsyh vkgsizLrqr la’kks/kukr Lka’kksf/kdsus Lo izekf.kr dsysyh ‘oSKkfud ewY;’ ;k izekf.kr pkp.kh Onkjk ekfgrhps ladyu dsys xsys vkgs- ;k pkp.khe/;s ‘oSKkfud ewY;’ ;k pkj ?kVdkaoj vk/kkfjr ,dw.k 46 iz’u vkgsr- ldkjkRed iz’u 24 o udkjkRed iz’u 22 vkgsr  la[;k’kkL=h; lk/kus % e/;eku] izek.kfopyu o Vh xq.kkadkOnkjk ekfgrhps fo’ys‛k.k dsyy s s vkgs rDrk Ø-1 eqys vkf.k eqyh ;kaP;ke/khy oSKkfud ewY;kP;k rqyukRed ekfgrhps fo’ys‛k.k e/;eku M

izek.kfopyu SD

fyax eqys

N 56

175-48

21-84

Ekqyh

64

175-67

18-81

Lokf/kurk ek=k df

t ewY; 0-05

izkIr ewY;

t ifjdYiuspk @Lohdkj

118

1-98

0-05

Lohdkj

R;kx

Lkkj.kh Ø-1 e/;s eqykae/khy oSKkfud ewY;kps e/;eku xq.kkad 175-48 rlsp eqyhae/khy oSKkfud ewY;kaps e/;eku xq.kkad 175-67 vkgs- gk Qjd lkFkZd vkgs- fdaok ukgh gs rikl.;klkBh t ewY; dk<ys vlrk (0-05) vkys vkgs- Lokf/kurk ek=k (df) 118 djhrk (0-05) ;k lkFkZdrk Lrjkoj lkj.kh t ewY; (1-98) vkgs- izkIr t ewY; gs lkj.kh t ewY;kis{kk Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


MkW- ,u- ,u- ykaMxs & oS’kkyh vkj lksuo.ks (Pg. 11331-11334)

11334

deh (0-05< 1-98) vkgs- ifj.kker% ‘kwU; ifjdYiuspk fLodkj dsyk- ;kpk vFkZ vlk nksu e/;eku xq.kkadke/khy Qjd y{kkr ?ks.;klkj[kk ukgh- Eg.ktsp vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy eqys vkf.k eqyh ;kaP;k oSKkfud ewY;kr y{kf.k; Qjd ukghfu‛d‛kZ % 1- vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy eqys vkf.k eqyh ;kaps oSKkfud ewY; e/;eku xq.kkadkuqlkj lek/kkudkjd vkgs2- vfHk;kaf=dh egkfo|ky;krhy eqys vkf.k eqyh ;kaps e/;eku xq.kkadkr lkFkZ Qjd vk<Gwu ;sr ukghlanHkZ lwph iafMr c-fc vkf.k eksjs y- (2010) f’k{k.k’kkL= la’kks/kukr la[;k’kkL=h; ijhf{kdkapk mi;ksx ukxiwj % fiaiGkiqjs vWUM da- ifCy’klZ ujsna z nkHkksGdj (2008) fopkj rj djky ? jktgal izdk’ku] iq.ksBest J.W. & Khan J.V. (1992) Research in Education (6th Edition) Prentice Hall of India Pvt. Ltd. New Delhi. C.R. Kothari (2004) Research Methodology (IInd Edition) New Delhi.

Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
ABHIYANTRIKI MAHAVIDYALAYATIL VIDYARTHYANMADHIL VAIDNYANIK MULYANCHA ABHYAS by Scholarly Research Journal"s - Issuu