བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་བརྒྱད་པའི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་གཏན་འབེབས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭའི་ བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུས།

བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་དེབ། འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པའི་སླ​ློབ་དེབ། (ཚོད་ལྟ།)

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་གཏན་འབེབས་བྱས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བྱང་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭའི་བོད་

ཡིག་སླ​ློབ་དེབ་གཞི་ལ་བཞག་སྟ​ྟེ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུས། རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ།

བསྟན་འཛིན་པདྨ། (ཤེས་ལྷན་འགན་འཛིན།)

ཞུ་དག་པ།

དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་རོང་པོ་བླ​ློ་བཟང་སྙན་གྲགས།

རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་པ།

དེབ་གཟུགས་དང་རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ། དཔར་ལོ། ༢༠༢༥

དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན། བསྟན་འཛིན་དཔལ།

དཔར་གྲངས། ༥༠༠

གཏན་འབེབས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི།

དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

ཤེས་རིག་ཤེས་ལྷན་ཡིག་ཚང་གི་སླ​ློབ་དེབ་ཚན་པའི་འགན་འཁུར་བ།

བསྟན་འཛིན་དཔལ།

ཤེས་རིག་ཤེས་ལྷན་ཡིག་ཚང་གི་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་དེབ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་པ།

ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། མིང་ཆུང་།

བླ​ློ་བཟང་ཚེ་རིང་།

ཤེས་རིག་ཤེས་ལྷན་ཡིག་ཚང་གི་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཚན་པའི་འགན་འཁུར་བ། དྷ་ས་བོད་ཁྱ​ྱིམ་གྱ​ྱི་བོད་ཡིག་རྒྱུས་སྟ​ྟོན་པ།

མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟ​ྟོན་སླ​ློབ་གྲྭའི་གཞི་རིམ་བར་མའི་དགེ་རྒན།

ཨོ་ཤོད་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས། ནང་བསྟན་སྲ​ྲི་ཞུ་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་དང་སླ​ློབ་དགེ་ཟུར་པ། ཉི་མ་བུ་ཁྲ​ྲིད།

འཇིགས་མེད་འཕྲ​ྲིན་ལས།

ནང་བསྟན་སྲ​ྲི་ཞུ་ཁང་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་པའི་སླ​ློབ་དགེ་ཟུར་པ།

ནང་བསྟན་སྲ​ྲི་ཞུ་ཁང་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་པའི་སླབ ློ ་ཁྲ​ྲིད་རྒྱུས་སྟན ྟོ ་པ་དང་སླབ ློ ་དགེ་

ཟུར་པ།

©བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

དཔེ་དེབ་འདི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱ​ྱི་དྲྭ་རྒྱ་ bodyiglobjong.com ནས་ལྟ་ཀླ​ློག་དང་ཕབ་ལེན་བྱ​ྱེད་ཐུབ། Special Acknowledgement

Funded by DANIDA through CICED

Phone: Email: Web:

DEPARTMENT OF EDUCATION Central Tibetan Administration

+91-1892-222572/222721 education@tibet.net www.sherig.org

GANGCHEN KYISHONG DHARAMSALA - 176215 DISTT. KANGRA H.P INDIA

ཆེད་བརྗ​ྗོད།

༄༅། །བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་ནི་བཅུ་ཕྲག་རིག་གཞུང་བདུད་རྩ​ྩིའི་ཉིང་བཅུད་འཛིན་པའི་སྣ​ྣོད་བཟང་པོ་དང་གངས་ ལྗ​ྗོངས་ལུགས་གཉིས་ཀྱ​ྱི་དབུགས་རྒྱུན་སྐྱོང་བའི་སྲ​ྲོག་རྩའང་ཡིན། དེས་ན་རང་གི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་

གོང་སྤ​ྤེལ་བྱ​ྱེད་པ་ནི་བོད་མི་ཡོངས་རྫ​ྫོགས་ཀྱ​ྱི་ཕྲག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱ​ྱིས་བབས་པའི་འགན་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་

སྨ​ྨོས་ཅི་དགོས། མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐད་ཡིག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གྱ​ྱིས་མི་རབས་མི་ཐོག་བརྒྱུད་

ནས་འགྲ​ྲོ་མ་ཐུབ་ཚེ་མི་རིགས་དེ་ཉིད་ཉམས་ཉེས་སུ་འགྲ​ྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ། དེར་བརྟ​ྟེན་མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་

གོང་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་བརྩ​ྩིས་ཏེ།

བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་གྱ​ྱི་ཤེས་

ཡོན་སྲ​ྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་གནང་སྟ​ྟེ་རྒྱ་བལ་གྱ​ྱི་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་ལག་བསྟར་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་ཡོད་

ལ༑ དེ་ཐད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་དང་སླ​ློབ་དེབ་སོགས་ ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་བཟོ་འགོད་གསར་གཏོད་གང་ཅིར་གནང་ཡོད།

ཉེ་བའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་ནང་བོད་མི་ཕོན་ཆེ་ནུབ་ཕྱ​ྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་སྤ​ྤོ་གནང་དང་

གནང་བཞིན་པ་མ་ཟད།

གཞུང་།

ཁོར་ཡུག་དང་མི་རབས་འགྱུར་ལྡ​ྡོག་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་

གོམས་གཤིས་བཅས་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཛིན་བྱ​ྱེད་པར་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།

དཀའ་ངལ་དེ་དག་ལ་གདོང་ལེན་ཆེད་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་ཁག་དང་།

བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་

ཚོགས་པ། བོད་རིགས་ཚོགས་པ། གཞན་བོད་མི་སྒ​ྒེར་བཅས་ནས་གཟའ་མཇུག་ཏུ་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་

གཞུང་གི་སླ​ློབ་གྲྭ་དང་འཛིན་གྲྭ་བསྒྲུབས་པ་དང་། བོད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་ཀླ​ློག་དེབ་དང་བྱ​ྱིས་སྒྲུང་། དྲྭ་ཚིགས་དང་ དྲྭ་རྒྱའི་ལམ་ནས་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་དང་སླ​ློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་འདྲ་མིན་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་པ་ལ་ཡི་རང་

དང་བསྔགས་བརྗ​ྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཡིག་ཚང་ནས་ནུབ་

ཕྱ​ྱོ ག ས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི ་ བོ ད ་མི འི ་ ཕྲུ་གུ་ཚོ འི ་ ཆེ ད ་ལས་འཆར་གསར་གཏོ ད ་ཀྱ​ྱི ས ་བོ ད ་ཀྱ​ྱི ་ སྐད་ཡི ག ་དང་།

རིག་གཞུང་། ལེགས་བྱང་བཅས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཡོང་བར་འབད་བརྩ​ྩོན་ཆེད་དགོངས་ཚུལ་སྡུད་ལེན་ ཞུ་འབྲས། ས་གནས་སོ་སོ་ནས་བཟོས་པའི་བསླབ་གཞི་དང་སླ​ློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་། རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཕྱག་

རོགས། སླ​ློབ་དེབ་གཏན་འབེབས། བོད་དགེ་རྣམས་ལ་ཟབ་སྦྱོང་གནང་ཕྱ​ྱོགས་བཅས་སུ་ཐག་གཅོད་བྱུང་

སྟ​ྟེ༑ ཨ་རིའི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་འགན་ཁུར་འོག་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོ་ནས་འཛིན་

རིམ་བརྒྱད་པ་བར་གྱ​ྱི་སླ​ློབ་དེབ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་ བཙུགས་ཀྱ​ྱིས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་།

སུད་སི་ཡི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་

གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་གིས་རྒྱ་གར་ནང་གི་སླ​ློབ་དེབ་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་གནང་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་ལྟར། སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ བརྙན་འཕྲ​ྲིན་བཟོ་རྒྱུའི་མཚོན་པའི་ཕྱག་རོགས་ཞུས། དེ་བཞིན་བེལ་ཇི་ཡམ་དང་ཨོ་གླ​ླིང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ ནང་གི ་ སླ​ློ བ ་དེ བ ་རྣམས་གཞི ་ ལ་བཞག་སྟ​ྟེ ་ རྩ​ྩོ མ ་སྒྲི ག ་ཞུ་རྒྱུ་བྱས་པ་ལྟར་པར་རྩ་རྣམས་མཁོ ་ སྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུའི ་ མཚོན་མཐུན་འགྱུར་གང་ཐུབ་ཞུས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱ​ྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་

གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་ཞིག་དགོས་གལ་དུ་མཐོང་སྟ​ྟེ།

བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་

དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་དང་། སླ​ློབ་ཕྲུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག བསླབ་གཞིའི་རྩ་ འཛིན་བཟོ་འགོད་ཐད་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་དགོངས་འཆར། སྐད་

ཡིག་གཞན་གྱ​ྱི་བསླབ་གཞིའི་ལེགས་ཆ་རྣམས་གཞི་ལ་བཞག་སྟ​ྟེ་ <<བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་

གྲྭའི་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་>> ཞེས་པ་བཟོ་འགོད་ཀྱ​ྱིས་རགས་ཟིན་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ དང་ ༣ ལ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་། བྱང་ཨ་རི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གཉིས་ཀྱ​ྱི་གོ་སྒྲིག་

འོག་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་བསྐ​ྐོངས་ཚོགས་གནང་བའི་ཕྱ​ྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་

གྲྭའི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོའི་སྟ​ྟེང་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་གནང་།

སྤྱིར་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་འོག་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་རང་རང་གི་གནས་སྟངས་

དང་འཚམ་པའི་སླ​ློབ་དེབ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་བྱ​ྱེད་ཆོག་ཀྱང་། ས་གནས་ཆ་ཚང་གི་གནས་སྟངས་གཅིག་མཚུངས་མིན་

སྟབས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་འོག་སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོ་ནས་སླ​ློབ་དེབ་རྣམས་རྩ​ྩོམ་ སྒྲིག་འགོ་འཛུགས་ཞུས། ཐེངས་འདིར་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་ནས་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་བར་གྱ​ྱི་སླ​ློབ་དེབ་པར་སྐྲུན་

ཞུས་ཏེ། ཚོད་ལྟའི་ཚུལ་དུ་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འགྲ​ྲེམས་སྤ​ྤེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ན། སླ​ློབ་དེབ་འདི་དག་ལག་བསྟར་གྱ​ྱི་ བརྒྱུད་རིམ་ནང་བརྗ​ྗོད་བྱ་རྗ​ྗོད་བྱ​ྱེད་དང་། སྒྲིག་སྟངས། ཐབས་ཚུལ། ཆད་ལྷག་ཅི་ཡོད་ཐོག་རྒྱ་ཆེའི་བོད་དགེ་

རྣམས་དང་། ཕ་མ། ཚོགས་སྒ​ྒེར་ཅི་རིགས་ནས་དགོངས་འཆར་ཡིག་ཐོག་ནས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ ཅི་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ཉིན།

ཤེས་ཡོན་སླ​ློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་དམིགས་ཡུལ།

སླ​ློ བ ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གི ་ རྣམ་འབྱ​ྱེ ད ་ཀྱ​ྱི ་ ཤེ ས ་རབ་ཡོ ང ས་སུ་སད་དེ ་ བླང་དོ ར ་གྱ​ྱི ་ གནས་ལ་རང་

སྟ​ྟོབས་ཀྱ​ྱིས་ལེགས་ཉེས་འབྱ​ྱེད་ནུས་པ་དང༌།

དེ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་བསམ་སྤྱོད་

ཀྱ​ྱི་རང་དབང་དང༌། འཚོ་བ་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་ཐོག་གཞན་ཁོ་ནར་བརྟ​ྟེན་པའམ་གཞན་ལ་

བཤུ་གཞོག་བྱ​ྱེད་མ་དགོས་པར། རང་གི་འབད་རྩ​ྩོལ་གྱ​ྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་ཡང་དག་

པར་འཚོ་ནུས་པའི་འཚོ་བའི་རང་དབང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་རང་དང་རང་གི་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱ​ྱི་རང་དབང་བཅས་“རང་དབང་”དང༌།

རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་སྟ​ྟེ་གཞན་གྱ​ྱི་དོན་དུ་རང་ཉིད་བླ​ློས་བཏང་ནས་སྲ​ྲི་ཞུ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ “གཞན་ཕན།”

འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ཆེད་ཁོར་ཡུག་དང་ཐོན་ཁུངས་ལ་གནོད་སྐྱོན་མི་གཏོང་བར་ས་ཡི་

གོང་བུ་འདི་ཞི་བདེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། རང་གི་ཕ་མེས་ནས་བྱུང་བའི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་རྣམས་ བརྒྱུད་འཛིན་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་“རྒྱུན་འཛིན།”

འཇིག་རྟ​ྟེན་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་དང་འབྲ​ྲེལ་ཞིང་ཡུལ་དུས་ཀྱ​ྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་

ལུགས། དངོས་པོ། ལས་འགུལ་སོགས་གསར་གཏོད་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་“གསར་གཏོད་”བཅས་བཞི་དང་ལྡན་

པའི་ཡུལ་མི་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན།།

(ཀ)

ཁྲ​ྲིད་གཞིའི་ལམ་སྟ​ྟོན། •

སློ​ོབ་ཚན་སློ​ོབ་ཁྲི​ིད་སྐབས་སློ​ོབ་དེ​ེབ་ཁོ​ོ་ན་ལས་མི​ི་སློ​ོབ་པ་དང་།

དེ​ེ་ཡང་བརྗོ​ོད་དོ​ོན་བསླབ་བྱ་ལས་སྐད་ཡི​ིག་གཙོ​ོ་བོ​ོར་མི​ི་འཛི​ིན་

•

སློ​ོབ་དེ​ེབ་འདི​ི་བསླབ་གཞི​ིའི​ི་རྩ་འཛི​ིན་གྱི​ི་དགོ​ོངས་དོ​ོན་བཞི​ིན་སློ​ོབ་སྦྱོ​ོང་དང་སློ​ོབ་ཁྲི​ིད་ཀྱི​ི་གཞི​ི་རྩའི​ི་དམི​ིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི​ི་སློ​ོབ་

པའི་རྒྱུན་སྲ​ྲོལ་དང་། ཡིག་རྒྱུགས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་བྱ​ྱེད་ཐབས་སྤྱོད་མི་རུང་།

དེབ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས། འཛིན་རིམ་ཁག་གི་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་རྩ་འཛིན་མིན་སྟབས། ས་གནས་དང་། སླ​ློབ་མ། ཁོར་ཡུག ཆ་ རྐྱེན་སོགས་མི་འདྲ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་སླ​ློབ་དེབ་ཀྱ​ྱི་ནང་དོན་དང་། གོ་རིམ། ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་དགེ་རྒན་རང་ངོས་ནས་སྐབས་ བསྟུན་ཚོད་འཛིན་གྱ​ྱིས་སྐད་ཡིག་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་སྤུས་ཚད་གཙོ་བོར་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ​ྱེད་དགོས།

•

དགོངས་དོན་དང་མ་འགལ་བ་དགོས།

འོན་ཀྱང་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་

སློ​ོབ་ཁྲི​ིད་དང་སློ​ོབ་སྦྱོ​ོང་གི​ི་དམི​ིགས་ཡུལ་ནི​ི་སློ​ོབ་ཚན་བྱེ​ེ་བྲག་པ་དང་། སློ​ོབ་དེ​ེབ་བྱེ​ེ་བྲག་པ་བསླབས་པ་ཙམ་མ་ཡི​ིན་པར། སློ​ོབ་ མའི་བོད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན༌སྟབས། རྒྱུན་མཐུད་རྟ​ྟོག་ཞིབ་ཀྱ​ྱིས་སླ​ློབ་མའི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་

ལ་གདེང་འཇོག་བྱ​ྱེད་དགོས། སླ​ློབ་དེབ་ནི་ལག་ཆ་དང་ཤེས་ཡོན་ནི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྟ​ྟེན། སླ​ློབ་དེབ་འདི་ཉིད་བེད་སྤྱད་ •

ནས་སླ​ློབ་ཕྲུག་གི་བོད་ཡིག་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས།

ཚི​ིག་གི​ི་གཅོ​ོད་མཚམས་མ་ཉམས་པར་དངོ​ོས་སྒྲུང་དང་། རྟོ​ོག་སྒྲུང་ཐུང་གྲས་ཀློ​ོག་ཐུབ་པ་དང་། རྩོ​ོམ་པ་པོ​ོའི ི་བསམ་བློ​ོའི ི་འཁྱེ​ེར་སོ​ོ་

རྟ​ྟོགས་ཐུབ་པ། མགུར་གླུ་དང་། ལེགས་བཤད། གཏམ་དཔེའི་གོ་དོན་རྟ​ྟོགས་ཐུབ་པ། ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་ལས་སླ་བའི་རིགས་

ཀླ​ློག་ཐུབ་པ། དགག་སྒྲུབ་རྩ​ྩོམ་ཡིག་རིགས་ཀྱ​ྱི་ནང་དོན་གོ་ཐུབ་པ་དང་། སྦྱངས་ཟིན་པའི་མིང་ཚིག་དང་། བྱ་ཚིག རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱ​ྱི་ཐ་ • •

སྙད་ཁག་སྐད་ཆའི་ནང་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱ​ྱེད་དགོས།

སློ​ོབ་དེ​ེབ་འདི​ིའི​ི་ནང་བརྡ་དག་དང་། ཚི​ིག་ཕྲད་གང་འཚམ་ཞི​ིག་བཀོ​ོད་ཡོ​ོད་པ་རྣམས་ཚི​ིག་སྒྲུབ་འབྲི​ི་སྐབས་དག་ཆ་མ་ནོ​ོར་བ་དང་།

ཚིག་ཕྲད་ཀྱ​ྱི་ཐོབ་ཐང་ལྟར་འབྲ​ྲི་ཐུབ་པ་དང་། གཏོང་ཡིག་དང་། རང་ཉིད་དགའ་ཕྱ​ྱོགས་ཀྱ​ྱི་བསམ་ཚུལ་ཐུང་གྲས། རང་གི་གྲ​ྲོགས་ པོ་དང་། ཁྱ​ྱིམ་ཚང་། ཡུལ་ལྗ​ྗོངས། མི་སྣའི་སྐ​ྐོར་འབྲ​ྲི་ཐུབ་པ།

ལས་འབྲས་ཀྱི​ི་རྣམ་གཞག་དང་། བློ​ོ་སྦྱོ​ོང་ཚི​ིགས་བརྒྱད་མའི​ི་རྩ་འགྲེ​ེལ། བསང་གསོ​ོལ་བཅས་ཆོ​ོས་རི​ིག་དང་། མུ་གསུམ་མུ་བཞི​ི་ དང་། འགལ་བ་དོན་གཅིག བླ​ློ་རིག་གི་སྡ​ྡོམ་ངོ་སྤྲོད་བཅས་རིགས་ལམ། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པ་དང་། བདུན་པ། བཅུ་གསུམ། བཅུ་བཞི། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ངོ་སྤྲོད་བཅས་ལོ་རྒྱུས། དུས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱ​ྱི་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ། མང་གཙོ་གསར་བཞད་ཀྱ​ྱིས་

•

མཚོན་པའི་བོད་ཀྱ​ྱི་གནའ་དེང་གི་གླུ་གཞས་དང་། པི་ཝང་དཀྲ​ྲོལ་སྟངས་བཅས་ཟླ​ློས་གར་གྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་སླ​ློབ་དགོས།

མདོ​ོར་ན། བསླབ་གཞི​ིའི​ི་རྩ་འཛི​ིན་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ​ེ། ཉན་རྩལ་དང་། ཀློ​ོག་རྩལ། བཤད་རྩལ། འབྲི​ི་རྩལ་བཅས་སློ​ོབ་ཕྲུག་གི​ི་ལོ​ོ་

ཚད་དང་བསྟུན་ནས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་། སླ​ློབ་དེབ་ཀྱ​ྱི་མཇུག་ཏུ་སྤྲད་པའི་དྲྭ་ཚིགས་ལས་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་རྒྱུ་ཆ་མཁོ་སྒྲུབ་ཀྱ​ྱིས་ སླ​ློབ་ཕྲུག་ཉོབ་སྣང་མེད་པར་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་བར་རྩ​ྩེད་མོ་དང་། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་ཁྲ​ྲིད་སྟ​ྟོན་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

(ཁ།)

དཀར་ཆག

སླ​ློབ་ཚན། ༡ བྱམས་བརྩ​ྩེ།............................................................................................ 1 སླ​ློབ་ཚན། ༢ མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་།........................................................................................ 5 སླ​ློབ་ཚན། ༣ ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་བོད།............................................................................... 10 སླ​ློབ་ཚན། ༤ རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཁ་གདངས་པ།..................................................................... 14 སླ​ློབ་ཚན། ༥ སླ​ློབ་ཚན་བཅུ་པ། བདག་སྒྲ།.................................................................... 21

སླ​ློབ་ཚན། ༦ ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ།..........................................................23 སླ​ློབ་ཚན། ༧ གཏོང་ཡིག........................................................................................... 26 སླ​ློབ་ཚན། ༨ སྤྱི་སྒྲ་བཤད་པ། ....................................................................................30 སླ​ློབ་ཚན། ༩ ངའི་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ།.............................................................35 སླ​ློབ་ཚན། ༡༠ བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་།................................................................39 སླ​ློབ་ཚན། ༡༡ བོད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲངས་གནས་རྩ​ྩི་ཚུལ།................................................. 44

ཆོས་རིག

སླ​ློབ་ཚན། ༡༢ ལས་འབྲས་ཀྱ​ྱི་རྣམ་གཞག ................................................................... 47 སླ​ློབ་ཚན། ༡༣ བླ​ློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་རྩ་འགྲ​ྲེལ། .................................................... 52 (ག)

སླ​ློབ་ཚན། ༡༤ བསང་གསོལ།.................................................................................... 58

རིགས་ལམ།

སླ​ློབ་ཚན། ༡༥ མུ་གསུམ་མུ་བཞི་སོགས་འཇོག་སྟངས། ................................................ 60

རྒྱལ་རབས།

སླ​ློབ་ཚན། ༡༦ ༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་། ......................................................................... 70 སླ​ློབ་ཚན། ༡༧ ྋརྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ། ..........................................................76 སླ​ློབ་ཚན། ༡༨ བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།......................................................... 84

སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ།

སླ​ློབ་ཚན། ༡༩ དུས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད།................................................................................. 94

ཟླ​ློས་གར།

མང་གཙོ་གསར་གཞད། ............................................................................................ 99

ཟུར་ལྟའི་སླ​ློབ་ཚན།

བོད་ཀྱ​ྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ།........................................................................................ 102 བླ​ློ་རིག་གི་སྡ​ྡོམ་ཚིག་བླང་དོར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།....................................................... 106

(ང་།)

སླ​ློབ་ ཚན། ༡

བྱམས་བརྩ​ྩེ།

ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ། འཇིག་རྟ​ྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་དང་། །འབྲུ་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་ཆོས་

འཕེལ་དང་། །བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དང་། །ཡིད་ལ་འདོད་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཤོག ། ཅེས་འཇིག་རྟ​ྟེན་བདེ་བའི་སྨ​ྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད།

འཇིག་རྟ​ྟེན་བདེ་བ་ཞེས་པ་འདི་ཕྱ​ྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།

ནང་བསམ་བླ​ློ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཤིག་ཡོད་ན། འཇིག་རྟ​ྟེན་བག་ཕེབས་ཡོང་གི་ཡོད། ནང་བསམ་བླ​ློ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཤིག་མེད་ན། ཕྱ​ྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་བདེ་

སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་མི་ཐུབ་པ་གསལ་པོ་ཡིན། བདེ་སྐྱིད་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མའི་བསྒྲུབ་བྱ་

དང་ལས་འགན་ཡིན། འཛམ་གླ​ླིང་གི་མི་སུ་ལ་སྐད་ཆ་དྲ​ྲིས་ཀྱང་། འཛམ་གླ​ླིང་འདི་སྐྱིད་པ་ ཞིག་དང་། བདེ་བ་ཞིག་འདོད་ཀྱ​ྱི་ཡོད་པ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་གྱ​ྱིས་བརྗ​ྗོད་པ་ལས། ང་ཚོ་

བོད་པ་གཅིག་པུ་ག་ལ་ཡིན།

འཛམ་གླ​ླིང་འདི་དཀྲུག་མཁན་གནམ་མ་ཡིན་ལ། ས་ཡང་མ་ཡིན། དཀྲུག་མཁན་

ནི་མི་ཡིན།

མི་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཤེས་ཡོན་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་བསམ་གྱ​ྱིས་མ་

འདངས་པ་ཞིག་ཡོད། དེས་འཛམ་གླ​ླིང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཁྱ​ྱིམ་ཚང་དཀྲུག་མཁན་ཡང་དེ་

ཡིན། གཞན་དག་ཕར་ཞོག སོ་སོ་རང་ཉིད་གདན་འབོལ་པོ་ཞིག་གི་སྟ​ྟེང་ལྷ​ྷོད་ལྷ​ྷོད་བྱས་

1

ཏེ་བསྡད་ཀྱང་། བསམ་བླ​ློ་དཀྲུག་ཡོང་དུས་ཁོ་རང་ལའང་བདེ་སྐྱིད་མེད། ཤེས་བྱ་ཡོན་

ཏན་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། ལྷག་བསམ་གྱ​ྱིས་མ་འདངས་ན་སྐྱིད་པ་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

ལྷག་བསམ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཡོང་བ་བྱ​ྱེད་དགོས་ཤེ་ན། ལྷག་བསམ་ཞེས་པ་འདི་

ཕྱ​ྱིའི་སྨན་བཟང་པོ་བཟས་ནས་ཡོང་མི་ཐུབ་པར། མིའི་སེམས་ཀྱ​ྱི་ནང་བྱམས་བརྩ​ྩེ་ཞེས་པ་ འདི་ཡོད་ན་ལྷག་བསམ་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་གི་ཡོད།

བྱམས་བརྩ​ྩེ་ཡོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ཕ་མས་ལྟ་སྐྱོང་ཡག་པོ་གནང་

བ་དང་། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་གཅེས་ སྤྲས་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང་རང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟ​ྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཡི་ཡིན་ཞེས་

བརྗ​ྗོད་ཀྱ​ྱི་ཡོད། ཞི་བདེའི་བསྟ​ྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་བར་ང་ཚོས་ཡིག་ཆའི་ཐོག་གཏན་འབེབས་

བྱས་ནའང་། ལུང་པ་དེའི་ནང་སྡ​ྡོད་མཁན་གྱ​ྱི་མིའི་བསམ་བླ​ློའི་ནང་དངོས་གནས་ཞི་བདེའི་ ཚོར་བ་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། དམིགས་ཡུལ་དེར་དགའ་མོས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཡིག་

ཆའི་ཐོག་གི་གཏན་འབེབས་འདི་ལག་ལེན་དུ་འཁྱ​ྱོལ་མི་ཐུབ། དེར་བརྟ​ྟེན། ང་རང་ཚོས་

མཐུན་པའི་ཕྱ​ྱོགས་ཀྱ​ྱི་ཕྲུ་གུ་མ་འབྱར་སྐབས་ལྟ་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེར་ བརྩ​ྩིས་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་། མི་ཉམས་གོང་སྤ​ྤེལ་མཐའ་འཁྱ​ྱོངས་བྱ​ྱེད་དགོས་པ་

དང་། འགལ་རྐྱེན་གྱ​ྱི་ཕྱ​ྱོགས་ལ་གཡོལ་གང་ཐུབ་བྱ​ྱེད་དགོས། དཔེར་ན། ཕྲུ་གུ་ཆུང་སྐབས་

ནས་ལེགས་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱ​ྱི་དགེ་མཚན་ངོ་སྤྲོད་དང་། ཉེས་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱ​ྱི་ཉེན་

ཁ་ངོ་སྤྲོད་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག

2

མཆན། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་ཀྱ​ྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་དབུ་འབྱ​ྱེད་མཛད་ སྒ​ྒོའི་ཐོག་བསྩལ་བའི་བཀའ་སླ​ློབ་ལས་ཚན་བཤུས་བྱས། ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟ​ྟོན། ༡༩༩༦

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བྱམས་བརྩ​ྩེ།

kindness

བག་ཕེབས།

relaxed

གཏན་འབེབས།

enact

མཐའ་འཁྱ​ྱོངས།

persevere

ལྷག་བསམ།

altruistic attitude

ལས་འགན།

responsibility

ཉམས་པ་སླར་གསོ།

restitution

དགེ་མཚན།

advantage

དཀྲུག་མཁན།

agitator

བསྒྲུབ་བྱ།

proposition

ཚོར་བ།

feeling

འགལ་རྐྱེན།

calamity

ཞི་བདེའི་བསྟ​ྟི་གནས།

place of peace

ཡིག་ཆ།

documents

མི་ཉམས་གོང་སྤ​ྤེལ།

improvement

ཉེན་ཁ།

risk

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། སླ​ློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་ཐུང་ངུ་རེ་བྲ​ྲིས། ༡།

འཛམ་གླ​ླིང་འདི་དཀྲུག་མཁན་སུ་ཡིན་ནམ།

༣།

མི་བྱམས་བརྩ​ྩེ་ཅན་ཞིག་ཡོང་དགོས་ན་དང་པོ་གང་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས་སམ།

༢།

༤།

ཤེས་ཡོན་ཡོད་ཀྱང་ག་རེས་མ་འདངས་ན་སྐྱོན་ཡོད་དམ།

བོད་ཞི་བདེའི་བསྟ​ྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་དགོས་ན་ཇི་ལྟར་ཡོང་ཐུབ་བམ།

3

གཉིས་པ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཤེས་བྲ​ྲིས། ཤེས་ཡོན་ཡོད་ན།

ལྷག་བསམ་ཡོད་ན།

• ནུས་པ་འདོ​ོན་ཐུབ།

• སྤྱི​ི་ལ་ཕན་ཐོ​ོགས་ཐུབ།

•

•

• •

• •

གསུམ་པ། བྱ་ཚིག་ལྔ་དང་མིང་ཚིག་ལྔ་ཟུར་འདོན་གྱ​ྱིས། བཞི་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

གཤམ་གྱ​ྱི་བརྗ​ྗོད་གཞི་གང་རུང་ཐོག་སླ​ློབ་ཕྲུག་སོ་སོར་བསམ་ཚུལ་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས། h h

ཤེ​ེས་ཡོ​ོན་ལས་ལྷག་བསམ་གལ་ཆེ​ེ། ལྷག་བསམ་ལས་ཤེ ེས་ཡོ​ོན་གལ་ཆེ​ེ།

4

སླ​ློབ་ ཚན། ༢

མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་།

ཤིང་གིས་བཟོས་པའི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་ལེགས་དེ། ངས་མཐོང་ཐེངས་རེར་ཕུན་

ཚོགས་མིག་ལམ་དུ་འཆར་གྱ​ྱི་འདུག

འཛིན་རིམ་དང་པོའི་སྐབས་སུ། ཕུན་ཚོགས་ང་

གཉིས་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན་ལ། ཁྱ​ྱིམ་མཚེས་ཀྱང་ཡིན། འཛིན་རིམ་ལྔ་པར་མ་སླ​ླེབས་ བར་དུ། ང་གཉིས་རྒྱུན་དུ་སླ​ློབ་གྲྭར་མཉམ་དུ་འགྲ​ྲོ་བ་དང༌།

ནང་ལ་མཉམ་དུ་ལོག་པ།

ནང་སྦྱོང་མཉམ་དུ་བྱ​ྱེད་པ་བཅས་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་གྲ​ྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན། ཉིན་ཞིག

སེམས་པ་མི་སྐྱིད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་བྱུང་།

གུང་གསེང་སྐབས་

སོ་སོས་བཟོས་པའི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་དག་བཏོན་ཏེ་རྩ​ྩེད་མོ་བརྩ​ྩེས་པ་ཡིན།

ངས་ཕུན་

ཚོགས་ཀྱ​ྱིས་བཟོས་པའི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་དག་དེར་ཞིབ་མོར་ལྟ་སྐབས། གཟབ་གཟབ་ མ་བྱས་པས། དེ་ས་ལ་ཟགས་ནས་ཆག་སོང༌། ཁོས་དེ་མཐོང་ནས་ངུ་བཞིན། ཚབ་ཁྱ​ྱེར་

ཤོག ཅེས་ཤོད་ཀྱ​ྱི་འདུག ངས་ཆེད་མངགས་བཅག་པ་མིན། ཞེས་བཤད་ཀྱང་། ཁོ་རླུང་ ལངས་ནས། ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱིས་གཟབ་གཟབ་མི་བྱ​ྱེད་པ་ག་རེ་ཡིན་ནམ། ཚབ་མ་སྤྲད་ན་འགྲ​ྲིག་

གི་མ་རེད། ཅེས་ཤོད་བཞིན་ཤུགས་ཅི་ཡོད་བཏོན་ནས་ང་ལ་འབུད་རྒྱག་བཏང་བས། མོ་

ཊ་ཆུང་ཆུང་ལ་རྡ​ྡོག་བརྫ​ྫིས་ཐེབས་ཏེ་ཧྲུག་ཆག་ཏུ་སོང་། ཁོ་དེ་བས་ཁོང་ཁྲ​ྲོ་ལངས་ཏེ། ངའི་ མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་ཤུགས་ཀྱ​ྱིས་ས་ལ་བརྡབས་པ་དང་། རྡ​ྡོག་བརྫ​ྫིས་བཏང་ནས་ཧྲུག་ཆག་

ཏུ་ཕྱ​ྱིན། ཁོས་དཔེ་ཁུག་འཁྱ​ྱེར་ནས་ཕྱ​ྱི་བལྟས་ཙམ་ཡང་མི་སླ​ློག་པར་ཕྱ​ྱིན་སོང༌། ཧྲུག་

5

ཆག་ཏུ་བཏང་བའི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་མཐོང་ནས།

ང་ཡང་ཁོང་ཁྲ​ྲོ་ཆེན་པོ་ལངས་སོང༌།

དེ་ནས་ཟླ་ཤས་ཕྱ​ྱིན་པའི་རྗ​ྗེས་ཀྱ​ྱི་ཉིན་ཞིག

སླ​ློབ་གྲྭ་གྲ​ྲོལ་ནས་ནང་དུ་ལོག་པའི་

དེར་བརྟ​ྟེན། ང་གཉིས་ཀྱ​ྱི་གྲ​ྲོགས་པོའི་འབྲ​ྲེལ་བ་དེ་གནས་སྐབས་རིང་ཆད་སོང༌།

ལམ་བར་དུ། ཕུན་ཚོགས་ངའི་རྒྱབ་ཏུ་ཡོང་གི་འདུག ངས་ལྐ​ྐོག་ཏུ་ཕྱ​ྱིར་བལྟས་ཤིག་སླ​ློག་

སྐབས། ཁོའི་ལག་པ་གཡས་པ་གོས་ཐུང་གི་ཁུག་མའི་ནང་དུ་བཅུག་པ་དང་། དངོས་པོ་

ཞིག་འབུར་དུ་ཐོན་འདུག་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ་བསམ་བྱུང༌། ཁོ་ངའི་རྗ​ྗེས་ཟིན་གྲབས་ཡོད་ དུས། ཁུག་མའི་ནང་ནས་སྤུས་ཀ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་ཤིང་གི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་གསར་པ་

ཞིག་བཏོན་བྱུང་བས། ང་རེ་ཞིག་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ནས་ཁོ་པར་བལྟས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན། ཁོའི་གདོང་པ་ཡང་དམར་པོར་གྱུར་ཅིང་། འགྱ​ྱོད་སེམས་ཆེན་པོས། ཁ་སྔ​ྔོན་ངས་ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་

6

མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་ལ་རྡ​ྡོག་བརྫ​ྫིས་བཏང་བ་དེ་ངའི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དགོངས་པ་མ་འཚོམས། སང་ཉིན་ང་ཚོའི་ཁྱ​ྱིམ་ཚང་ས་གནས་གཞན་ལ་སྤ​ྤོ་རྒྱུ་ཡིན་པས། མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་འདི་ཁྱ​ྱོད་

ལ་དྲན་རྟ​ྟེན་དུ་བཟོས་པ་ཡིན། ཞེས་ཤོད་བཞིན་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་ང་ལ་སྤྲད་བྱུང༌། ཁ་སྔ​ྔོན་ ངའི་བྱ​ྱེད་སྟངས་མ་འགྲ​ྲིགས་པ་ཡིན་སྟབས། ངའི་སེམས་ལ་འགྱ​ྱོད་པ་ཚད་མེད་སྐྱེས་ནས།

ཕུན་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་ལག་གཉིས་དམ་པོར་འཇུས་ཏེ། གདོང་ལ་ལྟ་ཙམ་ལས་སྐད་ཆ་གཅིག་ ཀྱང་ཐོན་མ་བྱུང༌།

ཕུན་ཚོགས་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་ས་ཕྱ​ྱོགས་གཞན་དུ་སྤ​ྤོས་པ་ནས་བཟུང་།

གཉིས་ཐུག་འཕྲད་མ་བྱུང༌།

ང་

དྲན་རྟ​ྟེན་དུ་སྤྲད་པའི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་མཐོང་ཐེངས་རེར།

ཕུན་ཚོགས་ངའི་མདུན་དུ་ལངས་བསྡད་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་ཡོང་གིན་འདུག གཏམ་དཔེ།

དགྲ་འཁྲུག་པ་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ལའང་ཡོད། །

གཉེན་འགྲ​ྲིག་པ་སྲ​ྲིན་པོའི་ཡུལ་ལའང་ཡོད། ། བཟང་ལ་བཟང་ལན་འཇལ་བ་དང་། ངན་ལ་ངན་ལན་མི་འཇལ་གཉིས།

ཡ་རབས་བཟང་པོའི་ལུགས་སྲ​ྲོལ་ཡིན།

7

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཁྱ​ྱིམ་མཚེས།

neighbor

ཚབ།

substitute

ཧྲུག་ཆག

broke

དགོངས་པ་མ་འཚོམས།

sorry

སྤུས་དག

good quality

འབུད་རྒྱག

push

འགྱ​ྱོད་སེམས།

remorse

ཚོར་སྣང་།

sensation

ནང་སྦྱོང་།

homework

ཆེད་མངགས།

intentionally

གོས་ཐུང་།

pants

སྤ​ྤོ།

shift

གཟབ་གཟབ།

careful

རྡ​ྡོག་བརྫ​ྫིས།

trample

ནོར་འཁྲུལ།

mistake

དྲན་རྟ​ྟེན།

remembrance

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

སྤུས་ཀ

གཤམ་གསལ་ལས་གང་རུང་ལྔ་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་བཟོས།

ཚོར་སྣང་།

གནས་སྐབས།

འབུད་རྒྱག

ཧྲུག་ཆག

ཐུག་འཕྲད།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྲ​ྲིས།

འགྱ​ྱོད་སེམས།

རྡ​ྡོག་བརྫ​ྫིས།

དྲན་རྟ​ྟེན།

སྤ​ྤོ་བ།

༡། ཁོས་ཤིང་གིས་བཟོས་པའི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་ལེགས་དེ་མཐོང་ཐེངས་རེར་མིག་

༢།

ལམ་དུ་སུ་འཆར་གྱ​ྱི་ཡོད་དམ།

ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོ་གཉིས་ཀྱ​ྱི་གྲ​ྲོགས་པོའི་འབྲ​ྲེལ་བ་ཆད་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

8

༣།

མཐར་ཁོ་གཉིས་ཀྱ​ྱི་གྲ​ྲོགས་པོའི་འབྲ​ྲེལ་བ་དེ་སླར་གསོ་བྱུང་ནའང་གནས་སྟངས་གང་ འདྲ་བྱུང་ངམ།

གསུམ་པ། ཁྱ​ྱེད་རང་གི་གྲ​ྲོགས་པོའི་སྐ​ྐོར་རྩ​ྩོམ་ཐུང་ཞིག་བྲ​ྲིས། བཞི་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ནང་ནས་གཤམ་གྱ​ྱི་དྲྭ་ཐག་དང་གསང་བའི་དྲྭ་མིག་བརྒྱུད་ཀླ​ློག་འདོན་དེབ་ལས་གང་ རུང་ལ་ཉན་ཏེ་འཛིན་གྲྭའི་ནང་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས།

https://www.youtube.com/watch?v=PbafLBKwJKo&list=PL4QYPXhibIEuRFWyFRHZNiT5kYEYoKK0v

9

སླ​ློབ་ ཚན། ༣

ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་བོད། དེ་རིང་ང་ཚོས་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་ལ་གཏམ་གླ​ླེང་

བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡིན། ཐོག་མར་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱ​ྱིས་ བོད་སྐ​ྐོར་གང་ཤེས་གསུངས་དང་།

ལགས་སོ། རྒན་ལགས། བོད་ནི་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་རེད། བོད་ལ་

རྩྭ་ཐང་ཆེན་པོ་དང་། རྟ། གཡག ལུག་མང་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད་རེད། དེས་མ་

ཚད་གངས་རི་མང་པོ་ཡོད་རེད། དཔེར་ན། གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཇོ་མོ་

གླང་མ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། རྨ་ཆེན་སྤ​ྤོམ་ར། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ། རོང་བཙན་ ཁ་བ་དཀར་པོ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།

རྒན་ལགས། བོད་ནང་དུ་དགོན་པའང་མང་པོ་ཞེ་དྲག་འདུག བོད་མི་ཚོ་

ཆོས་དད་ཆེན་པོ་དང་། དུས་ཆེན་ཁག་ལ་མི་སྟ​ྟོང་ཕྲག་མང་པོས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་

བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་འདུག དཔེར་ན། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ། ས་སྐྱ་དགོན་པ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། གསེར་རྟ་དགོན་པ། རྗ​ྗེ་སྐུ་འབུམ་སོགས་སུ་སེར་སྐྱ་མང་པོས་བསང་ གསོལ་གཏོང་བ་སོགས་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་འདུག

དེ་ག་རང་རེད། རིག་འཛིན་ལགས། ཁྱ​ྱེད་རང་བོད་དུ་ཕེབས་མྱ​ྱོང་ངམ།

10

ལགས། རྒན་ལགས།

ང་རང་ཕ་མ་མཉམ་དུ་ཉིས་སྟ​ྟོང་བཅུ་

དྲུག་ལོར་ཕྱ​ྱིན་པ་ཡིན། བོད་ནང་ཡུལ་ ལྗ​ྗོངས་ཧ་ཅང་མཛེས་པོ་འདུག

ཡག་པོ་འདུག

དེ་ནས་དཔལ་སྐྱིད་ལགས་ ནས་གསུངས་དང་།

རྒན་ལགས། ང་བོད་དུ་འགྲ​ྲོ་མྱ​ྱོང་མེད།

ཡིན་ནའང་། བོད་ནང་དུ་མཚོ་དང་། མཚེའུ་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་ གོ་བྱུང་། དཔེར་ན། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་དང་། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་ མོ། ཡར་འབྲ​ྲོག་གཡུ་མཚོ། མཚོ་སྔ​ྔོན་པོ། ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།

འོ་རེད། དེས་མ་ཚད། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི།

དཔེར་ན། གངས་ཏེ་སེའི་ཤར་ན་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། ལྷ​ྷོ་ན་རྨ་བྱ་ ཁ་འབབ། ནུབ་ན་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ། བྱང་ན་སེང་གེ་ཁ་འབབ་

བཅས་དང་། དེ་བཞིན་འབྲ​ྲི་ཆུ་དང་། རྨ་ཆུ། རྫ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་མང་པོ་ཡོད་རེད།

རྒན་ལགས། བོད་ཀྱ​ྱི་

ལགས་སོ། །

ཤར་ཕྱ​ྱོགས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་། ནུབ་ཕྱ​ྱོགས་སུ་

སླ​ློབ་གྲ​ྲོགས་ཚོ། ཁྱ​ྱེད་ཚོས་བོད་

པ་ཀི་སི་ཐན། ལྷ​ྷོ་ཕྱ​ྱོགས་སུ་རྒྱ་གར་དང་།

སྐ​ྐོར་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱ​ྱི་འདུག དེ་

བལ་ཡུལ། འབར་མ། བྱང་ཕྱ​ྱོགས་སུ་ཤར་

རིང་དེ་ཙམ་ཡིན། རྗ​ྗེས་མ་མུ་

ཏུར་ཀི་སི་ཐན། སོག་པོ་བཅས་ ཡོད་པ་རེད།

11

མཐུད་བགྲ​ྲོ་གླ​ླེང་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡིན།

ལགས་སོ། །

རྒན་ལགས། རྗ​ྗེས་སུ་མཇལ་ཡོང་།

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། གཏམ་གླ​ླེང་།

conversation

འབྲ​ྲི་ཆུ།

yangtse river

ལུག

sheep

རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ།

salween

རྩྭ་ཐང་།

grassland

རྫ་ཆུ།

mekong river

རྨ་ཆུ།

yellow river

སྦྱོང་ཚན།

ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་གྲ​ྲོགས་པོ་དང་ནང་མི་སུ་དང་སུ་བོད་པའི་ཁ་ལག་ག་རེ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་ མེད་དྲ​ྲིས་ཏེ། གཤམ་གྱ​ྱི་སྒ​ྒོར་ཐིག་ནང་བྲ​ྲིས། བོད་ཐུག་དང་། རྩམ་པ། མོག་མོག

12

ཨ་མ་ལགས།

13

སླ​ློབ་ ཚན། ༤

རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཁ་གདངས་པ།

རི་བོ་ཞིག་གི་འདབས་ན་མི་ཚང་གཉིས་ཡོད།

མི་ཚང་གཅིག་ནི་དབུལ་ཞིང༌།

གཞན་དེ་ཕྱུག་པོ་ཡིན། ཁྱ​ྱིམ་བདག་དབུལ་པོ་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་རི་མགོར་སོང་ནས། བུད་ ཤིང་བསྒྲུགས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱ​ྱི་ཡོད།

ཁོས་ཉིན་ལྟར། བུད་ཤིང་ཁུར་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྲུགས་རྗ​ྗེས། རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཞིག་

ཡོད་པ་དེའི་འགྲམ་དུ། ངལ་གསོ་བརྒྱབ་ནས། རྩམ་པ་དང་། མར། ཕྱུ་ར་རྣམས་རྡ​ྡོའི་སེང་

གེའི་རྡ​ྡོ་སྟ​ྟེགས་ཐོག་འཇོག་གི་ཡོད། ཁོས་ལྟ​ྟོ་ཆས་ཟ་ཁར། ཨ་ཇོ་རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ལགས།

མར་ཟན་ཅུང་ཟད་བཞེས་རོགས་གནང་། ཞེས་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ལ་ཕུལ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཉིན་མང་པོ་སོང༌།

ཉིན་ཞིག ཁོས་སྔར་བཞིན་བྱས་ཏེ། སྐད་ཆ་ཚིག་གཅིག་པོ་དེ་ཤོད་པའི་ཚེ། རྡ​ྡོའི་

སེང་གེས་སྨྲས་པ། ཐུགས་རྗ​ྗེ་ཆེ། སྤུན་ཟླ་ ལགས། ཁྱ​ྱོད་ལ་སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེའི་བསམ་པ་ཆེན་ པོ་འདུག

རང་ལ་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་ལས་

མེད་ནའང་། ང་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཟས་ཀྱ​ྱིས་

བསྙ​ྙེན་བཀུར་བྱས། ཞེས་བཤད་པས། མི་

14

དབུལ་པོ་དེ་ཐོག་མར་ཞེད་སྣང་ཞིག་བྱུང་ནའང༌། རིམ་གྱ​ྱིས་རྡ​ྡོའི་སེང་གེས་ཁ་གྲགས་པ་

ཙམ་ལས། ཁོ་ལ་འཚེ་སེམས་མེད་པ་ཤེས་ནས་སེམས་ལྷ​ྷོད་ལ་བབས་ཏེ། ཁོས། ཨ་ ཇོ་སེང་གེ་ལགས། ཁྱ​ྱོད་ལ་ཡང་བདག་སྐྱོང་བྱ​ྱེད་མཁན་མེད་པས། ངས་ཁྱ​ྱོད་ལ་རྩམ་པ་

ཅུང་ཟད་ཕུལ་བ་ནི་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཀྱ​ྱེ་མ། ང་ཧ་ཅང་དབུལ་བས་འབུལ་རྒྱུ་གཞན་ནི་ མེད། ཅེས་ཟེར་བར།

རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཡིས། ཁྱ​ྱོད་ནི་ངོ་མ་མི་གཞུང་དྲང་ཞིག་རེད། འོ་ན་སང་ཉིན་ཉི་མ་

མ་ཤར་གོང་། ཁུག་མ་ཞིག་ཁྱ​ྱེར་ནས་འདིར་ཤོག་དང༌། ངས་ཁྱ​ྱོད་ལ་ཕན་ཞིག་འདོགས།

ངས་ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་ཁུག་མ་ཁེངས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་སྟ​ྟེར། ཞེས་ཟེར་བར། དབུལ་པོས་ཀྱང་། ལགས་སོ། །ཟེར་ནས་བུད་ཤིང་ཁུར་ཏེ་ཡུལ་དུ་ལོག ཕྱ​ྱི་ཉིན་ནམ་མ་ལངས་གོང༌།

ཁོས་ཁོ་རང་གིས་རྒྱུན་པར་ཁྱ​ྱེར་བའི་རྩམ་ཁུག་དེ་

ཁྱ​ྱེར་ནས་རི་མགོར་བུད་ཤིང་སྒྲུག་ཏུ་ཕྱ​ྱིན། རྡ​ྡོའི་སེང་གེའི་འགྲམ་དུ་སླ​ླེབས་དུས། རྡ​ྡོའི་ སེང་གེས། སྤུན་ཟླ། ཁྱ​ྱོད་འོངས་སམ། ཞེས་ཟེར་བར། ཁོས་ད་གཟོད་སྔ་ཉིན་སེང་

གེས་བཤད་པ་དྲན་ཏེ། ང་འོངས་པ་ཡིན། ཞེས་ལན་བཏབ་པར། རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཡིས།

ད་ངས་ཁ་གདངས་ན།

ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱིས་ངའི་མིད་པར་ལག་པ་

བསྲ​ྲིངས་ནས་དྲུས་དང་། གསེར་འབྱུང་བས། ཅི་ཙམ་འདྲུ་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་དྲུས་ནས་ཁུག་

མར་ཆུགས། ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་སྔ​ྔོན་ལ་ལག་པ་ཕྱ​ྱིར་འདོན་དགོས། ཉི་མ་ཤར་ཚེ་ངའི་

ཁ་ཟུམ་པ་ཡིན་པས། དེ་ངེས་པར་སེམས་ལ་འཛིན་དགོས། ཞེས་བཤད།

ཁོས། ལགས་སོ། །ལགས་སོ། །ཞུས་པར། དེ་མ་ཐག་སེང་གེས་ཁ་གདངས་བྱུང་

15

བས་དྲུས་པའི་ཚེ་ན།

དྲུས་འོང་ཚད་

གསེར་ཡིན་པས། ཡུད་ཙམ་གྱ​ྱིས་ཁུག་ མ་ཁེངས། ཁུག་མ་ཁེངས་པ་དང་ཁོས་

སྨྲས་པ། ཨ་ཇོ་སེང་གེ་ལགས། བཀའ་

དྲ​ྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཞེས་ཞུས། རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཡིས། ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་ཁུག་མ་ཁེངས་སོང་ངམ། ཁུག་ མ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཁྱ​ྱེར་ཡོང་ན། གསེར་མང་པོ་ཤོང་གི་རེད། ཅེས་ཟེར་བར།

ཁོས་སྨྲས་པ། གསེར་འདི་ངས་ཚེ་གང་སྤྱད་ནའང་འདང༌། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་ལྟ​ྟོས་དང༌།

འདི་འདྲ་མང་བས་ད་དུང་མི་འདང་ངམ། ཟེར་བཞིན་ཁུག་མ་ཡར་བཀྱགས། དེའི་ཚེ་ཉི་ མ་ཡང་ཤར་བྱུང་བས། ཁོས་བུད་ཤིང་བསྒྲུགས་ནས་སླར་ཡང་ཡུལ་ལ་ལོག་གོ། ། དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་རི་མགོར་བུད་ཤིང་སྒྲུག་ཏུ་མ་སོང་ཡང༌།

གསེར་མང་པོ་ཡོད་

པས། ལྟ​ྟོ་གོས་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱ​ྱེད་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང༌། རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་ཡང་ ཡོད། ཁང་པ་ཡང་གསར་པ་བཟོས། ཟས་གོས་ལོངས་སྤྱོད་གང་འདོད་ལྟར་ཡོད་པས། ར་བ་ཕྱུགས་ཀྱ​ྱིས་ཁེངས། བང་མཛོད་འབྲུ་ཡིས་ཁེངས། ཟེར་བ་ལྟར་གྱུར།

གནས་ཚུལ་དེ་ཁྱ​ྱིམ་མཚེས་ཕྱུག་པོས་མཐོང་ནས། ཁོས་བསམ་བླ​ློ་སྣ་ཚོགས་འདི་

ལྟར་བཏང༌། དབུལ་པོ་འདི་ལ་སྔར་ཡིན་ན་བོང་རྒན་སྤུ་མེད་གཅིག་ལས་མེད། ད་ལྟ་

གླ​ློ་བུར་དུ་ཁྱ​ྱིམ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པས། བརྐུས་པ་ཡིན་ནམ་ཕྲ​ྲོགས་པ་ཡིན། གང་ ལྟར་ཡང་གསལ་པོ་ཞིག་འདྲ​ྲི་དགོས་སྙམ་ནས། དབུལ་པོའི་ཁྱ​ྱིམ་ལ་སོང་། ཁོས་ཁ་སྙན་ ཚིག་འཇམ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་པའི་མཐར་ནོར་འཐོབ་ཚུལ་དང༌།

16

ཁྱ​ྱིམ་ཇི་ལྟར་ཕྱུག་ཏུ་

སོང་བ་སོགས་དྲ​ྲིས། དབུལ་པོ་དེ་ནི་རྫུན་མི་ཤོད་མཁན་གཞུང་དྲང་ཞིག་ཡིན་པས། སྦ་ གསང་མེད་པར་གསེར་བྱུང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་དྲང་པོར་ཁྱ​ྱིམ་མཚེས་ལ་བཤད། ཕྱུག་པོས་

ཐོས་འཕྲལ་འདོད་རྔམ་དྲག་པོ་སྐྱེས།

རང་ཉིད་དེ་འདྲའི་ནོར་བཟང་པོ་དང་ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་མ་

འཕྲད་སྙམ་ནས་དབུགས་རིང་གཏོང་བཞིན། རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཡོད་སའི་གནས་དང༌། བུད་ ཤིང་ཇི་ལྟར་བསྒྲུགས་པ་སོགས་གསལ་པོ་ཞིག་དྲ​ྲིས་ནས། ཕྱ​ྱིར་རང་ཁྱ​ྱིམ་དུ་ལོག

ཁོ་

ཁྱ​ྱིམ་དུ་སླ​ླེབས་རྗ​ྗེས། མཚན་མོ་གཉིད་ཀྱང་མ་ཁུག་པར་བསམ་བླ​ློ་མང་པོ་བཏང་སྟ​ྟེ། སང་ ཞོགས་རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་བཙལ་དགོས་སྙམ།

དེ་ནས་བཟུང་ཁོས་སླ​ློག་པ་ཧྲུལ་པོ་ཞིག་གྱ​ྱོན་ནས། ཉིན་རེ་བཞིན་རི་མགོར་བུད་

ཤིང་སྒྲུག་ཏུ་འགྲ​ྲོ་ཁུལ་བྱས་ཏེ། གྲ​ྲོའི་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་ཁྱ​ྱེར་ནས་རྡ​ྡོའི་སེང་གེའི་འགྲམ་

དུ་བཟས། ཁོས་དབུལ་པོ་དེས་བཤད་པ་ལྟར་ཁ་སྙན་བཤད། དེ་ལྟར་ཉིན་འགའ་སོང་ན་ ཡང་། འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བས། ཁོ་ལ་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ། དབུལ་པོས་ ཁོ་ལ་རྫུན་བཤད་པའམ། ཡང་ན། རྡ​ྡོའི་སེང་གེས་ཁོ་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ཡིན་ནམ་

སྙམ། དེ་ལྟ་ནའང་གསེར་འཐོབ་ཆེད་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་རེ་སྒུག་བྱས་པ་རེད།

ཉིན་ཞིག རྡ​ྡོའི་སེང་གེས་གསུང་བྱ​ྱོན་ཏེ། བུད་ཤིང་འཐུ་བའི་ཟླ་བོ་ལགས། ཁྱ​ྱོད་

ཀྱ​ྱིས་ང་ལ་བསྙ​ྙེན་བཀུར་བྱས་པས། ཁྱ​ྱོད་ལ་འོ་བརྒྱལ་མ་བྱུང་ངམ། ཟེར་བར། ཁོས་རྡ​ྡོའི་ སེང་གེས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཐོས་འཕྲལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ནས། ཨ་ཙི། ཨ་ཙི། འོ་བརྒྱལ། ངའི་ཁྱ​ྱིམ་ཅི་འདྲའི་དབུལ་བ་ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་མཁྱ​ྱེན་པ་ལྟར་ལགས། ཞེས་ཟེར་བར། རྡ​ྡོའི་སེང་ གེས། བྲ​ྲེལ་བ་མ་ལངས། སང་ཉིན་སྔ་མོ་ཁུག་མ་ཞིག་ཁྱ​ྱེར་ཤོག་དང༌། ངས་ཁྱ​ྱོད་ལ་

17

ཕན་ཞིག་འདོགས། ཟེར་བར། ཁོས། ལགས་སོ། །ལགས་སོ། །ཞེས་ཞུས་ཏེ་ཁྱ​ྱིམ་དུ་ ལོག

ཕྱ​ྱི་ཉིན་སྔ་མོར་ཁོས་ཁུག་མ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཁྱ​ྱེར་ནས། རི་མགོར་རྡ​ྡོའི་སེང་

གེ་ཡོད་སར་ཕྱ​ྱིན་པས། རྡ​ྡོའི་སེང་གེ་ཡིས་ཁ་གདངས་ནས། ཁོ་ལ་གསེར་འདྲུ་རུ་བཅུག་ པ་དང༌། ཉི་མ་མ་ཤར་གོང་ལ་ལག་པ་ཅིས་ཀྱང་ཕྱ​ྱིར་འདོན་དགོས་པ་བརྗ​ྗེད་མི་རུང་བར་

བཤད། ཁོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ​ྱེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་གསེར་དྲུས་ཏེ། ཁྱ​ྱོར་བ་གང་རེ་

གང་རེ་དང༌། རྡ​ྡོག་པོ་རེ་རེ་བཞིན་ཁུག་མར་བཅུག དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་འགོར་ནས་རྡ​ྡོའི་ སེང་གེ་ཡིས། ད་འགྲ​ྲིགས་སོང་ངམ། ཉི་མ་འཆར་ཉེ་སོང་། ཞེས་ཟེར་བར། ཁོས།

ལགས་སོ། །ལགས་སོ། །ད་དུང་ཁུག་མའི་ཁ་ཁེངས་མི་འདུག་པས། ཁྱ​ྱོར་བ་འགའ་དྲུས་

ན་ཆོག ཅེས་མུ་མཐུད་དུ་གསེར་དྲུས་ཏེ། གསེར་རྡ​ྡོག་རེ་རེ་བཞིན་ཁུག་མར་བཅུག་ན་ ཡང༌། ཁུག་མ་ཧ་ཅང་ཆེ་སྟབས་ད་དུང་མ་ཁེངས། རྡ​ྡོའི་སེང་གེས་སླར་ཡང་སྨྲས་པ། ད་

དུང་འདང་མ་སོང་ངམ། ཉི་མ་འཆར་གྲབས་འདུག ཅེས་ཉེན་བརྡ་བཏང་ན་ཡང༌། ཁོས་ ད་དུང་། ལགས། ལགས། ད་དུང་ཅུང་ཟད་ཁེངས་མ་སོང་བས། ཁྱ​ྱོར་བ་འགའ་དྲུས་ན་ འགྲ​ྲིག་ས་རེད། ཅེས་ཟེར་ནས་མུ་མཐུད་དེ་དྲུས། ཁོས་རྡ​ྡོའི་སེང་གེའི་མིད་པའི་ནང་ལག་

པ་གཏོང་བཞིན་པའི་སྐབས། ཤར་རིའི་ རྩ​ྩེ་ནས་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་།

རྡ​ྡོའི་སེང་

གེའི་ཁ། ཐག་་་ ཅེས་སྒྲ་དང་བཅས་རང་

18

བཞིན་གྱ​ྱིས་ཟུམ། ཁོས། ཨ་ཚ། ངའི་

ལག་པ། ངའི་ལག་པ། ཞེས་སྐད་ངན་ཤོར་ན་ཡང༌། རྡ​ྡོའི་སེང་གེའི་ཁ་ཟུམ་པས། ཁོའི་ ལག་པ་ཕྱ​ྱིར་འཐེན་མ་ཐུབ་པར་ལུས་སོ། ། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བུད་ཤིང་།

firewood

གཞུང་དྲང་།

honest

སྦ་གསང་མེད་པ།

candid

རྡ​ྡོ་སྟ​ྟེགས།

stone platform

འདྲུ།

dig

འོ་བརྒྱལ།

tire

བསྒྲུགས།

collect

ཁུག་མ།

bag

སྐྱོ་ངལ།

tiredness

འཇིགས་ཡེར་བ།

terror

ཟས་གོས་ལོངས་སྤྱོད།

wealth

སླ​ློག་པ།

robe of lamb skin

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཤམ་གྱ​ྱི་མིང་ཚིག་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་གང་རུང་ལྔ་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟོས། དབུལ་ཕྱུག བུད་ཤིང་། ཅུང་ཟད། རྩམ་ཁུག བདག་སྐྱོང་། ལྟ​ྟོ་གོས། ཟས་གོས། བང་མཛོད།

འོ་བརྒྱལ། སླ​ློག་པ། ཧྲུལ་པོ། འདོད་རྔམ།

གཉིས་པ། མིང་ཚིག་དང་ཚིག་ཕྲད་ནོར་བཅོས་བྱས་ཏེ་གུག་རྟགས་ནང་བྲ​ྲིས། རི་སྒ​ྒོར་སོང་། (

བུད་ཤིང་བསྒྲུགས་སྟ​ྟེ (

) ཁོར་གཡུག ( )

19

འགྲམ་ཏུ་བསྡད།

(

)

)

མར་གཟན།

(

གཉེན་བསྐུར་བྱས། ཁ་འདངས་བྱུང་། འཁུག་མ།

གསུམ་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

(

( (

)

གཞེས་རོགས་སྣང་། ( )

)

གཞུང་གྲང་ཞིག་རེད། (

)

ལག་པས་གྲུས།

) ཁ་གཟུམ།

(

(

)

) )

ཁྱ​ྱིམ་ཚང་དུ་གཤམ་གྱ​ྱི་དྲྭ་ཐག་གམ་གསང་བའི་དྲྭ་མིག་ལས་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ཏེ། གྲུབ་ འབྲས་པར་བརྒྱབ་སྟ​ྟེ་དགེ་རྒན་ལ་བསྐུར་དུ་འཇུག་དགོས།

https://bodyiglobjong.com/selftesting1/

20

སླ​ློབ་ ཚན། ༥

སླ​ློབ་ཚན་བཅུ་པ། བདག་སྒྲ།

མིང་མཐའ་ལ་པ་པོ་དང་། བ་བོ། མ་མོ་བཅས་གསར་དུ་སྦྱར་ན་གང་ཟག་སྟ​ྟོན་པར་

བྱ​ྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་ལ་བདག་སྒྲ་ཟེར།

༡། པ་པོ་བ་བོ་མ་མོ་དྲུག་བདག་སྒྲ་ལ་འཇུག་ཚུལ། པ། པོ། བ།

འབྲ​ྲོག་པ། ཞིང་པ། ཕྱུག་པོ། མཁན་པོ། ལྷ་ས་བ། ཤིང་བཟོ་བ། བོ། མ། མོ།

དཔའ་བོ། དགྲ་བོ། གར་མ། ཆང་མ། གཡོག་མོ། འབྲ​ྲོག་མོ།

༢། ཡང་མཁན་ མཁན་དང་། ཅན། ལྡན་གསུམ་གྱ​ྱི ལྡན་ ས་གང་ཟག་སྟ​ྟོན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད།

གར་མཁན། ཤིང་མཁན། སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ་ཅན། སེར་སྣ་ཅན། ཤེས་ལྡན། ནོར་ལྡན།

༣། བདག་སྒྲས་སྐྱེས་བུའི་ཕོ་མོའི་རྟགས་མཚོན་ཚུལ།

གར་པ། གར་མ། བཙུན་པ། བཙུན་མ། གྲ​ྲོགས་པོ། གྲ​ྲོགས་མོ།

21

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཤམ་གྱ​ྱི་མིང་ཚིག་རྣམས་ཀྱ​ྱི་མཐར། པ། པོ། བ། བོ་རྣམས་ནས་གང་འཐོབ་པ་ བྲ​ྲིས།

སོ་ནམ་ གཏེ༌

།

ལྷ​ྷོ་ཁ་

— །

—

བྱ​ྱིས༌

།

རྐུན༌

—

—

།

—

། ཁ་ལོ༌

རྫ​ྫི༌

།

—

།

—

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་མིང་ཚིག་རྣམས་ཀྱ​ྱི་མཐར་མ་དང་མོ་གཉིས་ལས་གང་འཐོབ་པ་ བྲ​ྲིས།

ཁྱ​ྱིམ་བདག༌ བཙུན༌

། —

—

།

བག༌

།

—

རྒྱལ༌

གཞོན་ནུ༌

།

རྒད༌

—

—

།

།

—

ཇ༌

།

—

གསུམ་པ། མིང་ཚིག་རྣམས་ཀྱ​ྱི་མཐར། མཁན། ཅན། ལྡན་རྣམས་ལས་གང་འཐོབ་པ་ བྲ​ྲིས།

མཛེས་

།

—

བྱས་རྗ​ྗེས་

།

—

ལག་ཤེས་ རྫ་

།

—

།

སྙན་ངག་

—

ཤེས་

22

།

—

།

—

སླ​ློབ་ ཚན། ༦

ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ། ཤར་ཕྱ​ྱོགས་རི་བོའི་རྩ​ྩེ་ནས། །

དཀར་གསལ་ཟླ་བ་ཤར་བྱུང་། །

བྱ་དེ་ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་མོ། །

གཤོག་རྩལ་ང་ལ་གཡོར་དང་། །

ནོར་བུ་རང་ལ་ཡོད་དུས། །

ནོར་བུའི་ནོར་ཉམས་མ་ཆོད། །

བྲ​ྲིས་པའི་ཡི་གེ་ནག་ཆུང་། །

ཆུ་དང་ཐིགས་པས་འཇིག་སོང་། །

ངང་པ་འདམ་ལ་ཆགས་ནས། །

རེ་ཞིག་སྡ​ྡོད་དགོས་བསམས་ཀྱང་། །

མ་སྐྱེས་ཨ་མའི་ཞལ་རས། ། ཐག་རིང་རྒྱང་ལ་མི་འགྲ​ྲོ། །

ནོར་བུ་གཞན་ལ་ཤོར་དུས། ། མ་བྲ​ྲིས་སེམས་ཀྱ​ྱི་རི་མོ། །

ཡིད་ལ་འཁོར་འཁོར་བྱས་བྱུང་། ། ལི་ཐང་བསྐ​ྐོར་ནས་སླ​ླེབས་ཡོང་། ། སྙ​ྙིང་རླུང་སྟ​ྟོད་ལ་འཚང་བྱུང་། ། བསུབས་ཀྱང་ཟུབ་རྒྱུ་མི་འདུག །

མཚོ་མོ་དར་ཁ་འགྲ​ྲིགས་ནས། ། རང་སེམས་ཁོ་ཐག་ཆོད་སོང་། །

23

མེ་ཏོག་ནམ་ཟླ་ཡལ་སོང་། །

གཡུ་སྦྲང་སེམས་པ་མ་སྐྱོ། །

སེམས་པ་འདི་ལ་འགྲ​ྲོ་འགྲ​ྲོ། །

དམ་པའི་ཆོས་ལ་འགྲ​ྲོ་ན། །

བྱམས་པ་ལས་འཕྲ​ྲོ་ཟད་པར། །

ང་ནི་སྐྱོ་རྒྱུ་མི་འདུག །

ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ཉིད་ལ། ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་འདུག་གོ། ། རང་སེམས་སོང་བའི་མི་དེ། །

གཏན་གྱ​ྱི་འདུན་མར་བྱུང་ན། །

རྒྱ་གར་ཤར་གྱ​ྱི་རྨ་བྱ། །

ཀོང་ཡུལ་མཐིལ་གྱ​ྱི་ནེ་ཙོ། །

ལྕང་མ་བྱ​ྱེའུར་སེམས་ཤོར། །

བྱ​ྱེའུ་ལྕང་མར་སེམས་ཤོར། །

རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནས་ནོར་བུ། ། ལོན་པ་དེ་དང་འདྲ་བྱུང༌། །

འཁྲུངས་ས་འཁྲུངས་ཡུལ་མི་གཅིག །འཛོམས་ས་ཆོས་འཁོར་ལྷ་ས། ། སེམས་ཤོར་མཐུན་པ་བྱུང་ན། ། བྱ་ཁྲ་ཧོར་པས་མི་ཐུབ། ། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཁྲུང་ཁྲུང་།

crane

འཇིག

broken

སྐྱོ།

sad

ནོར་བུ།

jewel

དར།

ice

24

གཡོར།

lend

བསུབས།

obliterate

གཏན་གྱ​ྱི་འདུན་མ།

spouse

སྙ​ྙིང་རླུང་།

melancholia

གཡུ་སྦྲང་།

bee

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

གཤམ་གྱ​ྱི་ཚིགས་བཅད་འདིར་འགྲ​ྲེལ་བཤད་བྲ​ྲིས།

ནོར་བུ་རང་ལ་ཡོད་དུས། །

ནོར་བུའི་ནོར་ཉམས་མ་ཆོད། །

ནོར་བུ་གཞན་ལ་ཤོར་དུས། ། སྙ​ྙིང་རླུང་སྟ​ྟོད་ལ་འཚང་བྱུང་། །

གཉིས་པ། སླ​ློབ་ཚན་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་ཚིགས་བཅད་འབྲ​ྲི་བར་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་དགོས། གསུམ་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

སླ​ློབ་ཕྲུག་སྡ​ྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་བགོས་ནས། ཚིག་རྐང་རེ་རེ་བྱས་ནས་ཕན་ཚུན་སྐྱོར་དུ་ འཇུག་པ་དང་། གདངས་དང་སྦྱར་ནས་གཞས་ཀྱང་གཏོང་དུ་འཇུག་དགོས།

མགུར་གླུའི་གཞས།

https://youtu.be/0Y-IC1j3__4?si=hyyo2zHj2xDYoSQH

25

སླ​ློབ་ ཚན། ༧

གཏོང་ཡིག

གཏོང་ཡིག་ནི་རང་གི་ཕ་མ་དང་། སྤུན་མཆེད། གྲ​ྲོགས་པོ། དེ་མིན་ལས་དོན་

སོགས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་ལ་འབྲ​ྲེལ་བ་བྱ​ྱེད་དགོས་པའི་མི་སྣ་ཁག་ལ་གཏོང་བའི་ཡི་གེ་ལ་ཟེར། གཏོང་ཡིག་འབྲ​ྲི་སྐབས་ཆ་རྐྱེན་བཞི་ངེས་པར་ཚང་དགོས། དཔེར་ན། ༡། བསྐུར་ཡུལ་གྱ​ྱི་མཚན་དང་ཆེ་བརྗ​ྗོད། ༢། གུས་ལུགས་འབེབས་ཀྱ​ྱི་རིམ་པ། ༣། སྐབས་དོན་ཞུ་སྙ​ྙིང་།

༤། སྐུར་པ་པོའི་མཚན་དང་། ལོ་དུས་ཟླ་ཚེས། (ཁམས་བདེའི་འཚམས་འདྲ​ྲི་དང་། རང་གི་གནས་ཚུལ། དགེ་བསྔས ྔོ ་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ་ནི་གཏོང་ཡིག་ཡིན་ ཚད་ལ་དགོས་གལ་མི་ཆེ་བས་འདིར་ཆ་རྐྱེན་དུ་བགྲངས་མེད།)

26

༄༅། །བྱམས་བརྩ​ྩེ་བཀའ་དྲ​ྲིན་མཚུངས་མེད་ཕ་མ་ལྷན་རྒྱས་ཀྱ​ྱི་དྲུང་དུ།

གུས་གསོལ།

མ་མཇལ་རིང་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗ​ྗེའི་བཀའ་དྲ​ྲིན་ལ་བརྟ​ྟེན་ཕ་མ་ལྷན་རྒྱས་

སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཐང་ཡིན་ཤག་དང་། འདིར་གུས་ཀྱང་༸གོང་ས་མཆོག་དང་།

རང་གཞུང་གི་བཀའ་དྲ​ྲིན་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས། ལུས་ཁམས་བདེ་ཞིང་རང་འཁྲ​ྲིའི་སླ​ློབ་ སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩ​ྩོན་བྱ​ྱེད་བཞིན་ཡོད་ན་ཐུགས་ཁྲལ་གནང་མི་དགོས།

མཚམས་ཞུ། འདི་ལོའི་དབྱར་ཁའི་གུང་གསེང་སྐབས། བོད་རིགས་

ཚོགས་པ་ངོས་ནས་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་འཁྲབ་སྟ​ྟོན་གྱ​ྱི་བྱ​ྱེད་

སྒ​ྒོ་ཞིག་སྤ​ྤེལ་གྱ​ྱི་འདུག་པས། ནང་ལ་ལོག་ཐུབ་མིན་གཏན་འཁེལ་མི་འདུག

ཅི་སྟ​ྟེ་ནང་ལ་ལོག་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནས་བོད་ཆས་གསར་པ་དེ་དང་།

བོད་ཡིག་གི་ཀླ​ློག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྐུར་གནང་རོགས།

མཐར་ཁྱ​ྱེད་རྣམ་པའི་སྐུ་གཟུགས་བདེ་ཐང་དང་། ཚེ་རིང་། བྱ་བ་ལམ་

ལྷ​ྷོངས་ཡོང་བ་མ་ཟད། མྱུར་མཇལ་ཡོང་བའི་སྨ​ྨོན་ལམ་དང་བཅས། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་བུ་ནས། ཕྱ​ྱི་ལོ་༢༠༡༤ ཟླ་༤ ཚེས་༢༣ ལ་གུས་

27

ཕུལ།

༄༅། །མཁྱ​ྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་རྒན་ལགས་ཀྱ​ྱི་ཞབས་དྲུང་དུ།

གུས་འབུལ། རྒན་ལགས་

སྐུ་ཁམས་བཟང་ཞིང་། ཕྱག་ལས་གོང་འཕེལ་འགྲ​ྲོ་བཞིན་པ་གོ་བས་ ཕྲན་དགའ་སྤྲོ་རབ་ཏུ་ཆེ།

དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱ​ྱི་བཀའ་དྲ​ྲིན་ལ་

བརྟ​ྟེན་གུས་མོ་ཡང་འདིར་བདེ་བར་གནས།

མཚམས་ཞུ། རྒན་ལགས་ཀྱ​ྱིས་ཐུགས་བརྩ​ྩེ་ཆེན་པོས། རྒྱ་

གར་ནས་བཀའ་སླ​ློབ་ལམ་སྟ​ྟོན་གྱ​ྱི་ཕྱག་བྲ​ྲིས་དང་།

ལེགས་སྐྱེས་

སྒྲུང་དེབ་བཅས་བསྐུར་གནང་བ། འདི་གར་ཉམས་མེད་ལག་སོན་

བྱུང་བས། བཀའ་དྲ​ྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ།

སླད་ཀྱང་བཀའ་སླ​ློབ་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་

བྲ​ྲིས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་གནང་རོགས་ཞུ།

མཐར་རྒན་ལགས་སྐུ་འཚོ་གསལ་ཞིང་། མྱུར་དུ་མཇལ་བའི་

སྨ​ྨོན་ལམ་དང་བཅས། གུས་མོ་ XXX ནས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༩

ཚེས་ ༡༩ ལྷག་དཀར་གྱ​ྱི་ཉིན་བཟང་པོར།

28

ཕུལ།

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཏོང་ཡིག་འབྲ​ྲི་རྒྱུ།

རང་གི་ཕ་མ་ལ་ལོ་འཁོར་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱ​ྱི་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་སོན་བྱུང་བའི་སྐ​ྐོར་ལ་གཏོང་ཡིག་ཅིག་བྲ​ྲིས།

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་ཡི་གེ་འདི་ལ་ཡིག་ལན་ཞིག་བྲ​ྲིས། ༄༅། །སྙ​ྙིང་ནས་བརྩ​ྩེ་བའི་གྲ​ྲོགས་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་སུ།

འབུལ་དོན།

མ་མཇལ་རིང་སྐུ་གཟུགས་

བདེ་པོ་ཡིན་པའི་འཚམས་འདྲ​ྲི་དང་འབྲ​ྲེལ། འདི་ལོའི་དབྱར་ཁའི་གུང་གསེང་སྐབས། ང་རྒྱ་གར་ དུ་བོད་ཡིག་སྦྱང་བར་འགྲ​ྲོ་རྒྱུ་ཡིན། གྲ​ྲོགས་པོ་ལགས་འགྲ​ྲོ་འདོད་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་འགྲ​ྲོ་འདོད་ ཡོད་ན། ཐོངས་མཆན་ཞུ་རྒྱུའི་མཚོན་འགྲ​ྲོ་ལུགས་རྣམས་མཉམ་དུ་བསྒྲུབ་ན་སྟབས་བདེ་བ་འདུག་

པས། གང་མགྱ​ྱོགས་ལན་ཞིག་ངེས་གནང་ཡོད་པ་ཞུ། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་གྲ​ྲོགས་པོ་བསྟན་འཛིན་ནས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ལ་གུས་ཕུལ།

གསུམ་པ། དྲ​ྲི་བར་ལན་ཐོབས།

༡། ཅི་ཞིག་ལ་གཏོང་ཡིག་ཟེར་རམ།

༢། གཏོང་ཡིག་ལ་ཚང་དགོས་ངེས་ཀྱ​ྱི་ཆ་རྐྱེན་བཞི་གང་དག་ཡིན་ནམ།

བཞི་པ། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་གྲ​ྲོགས་མོར་གཟའ་མཇུག་འཆམ་འཆམ་ལ་འགྲ​ྲོ་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་བྲ​ྲིས།

29

སླ​ློབ་ ཚན། ༨

སྤྱི་སྒྲ་བཤད་པ། ཅི་ཇི་སུ་གང་སྤྱི་སྒྲ་སྟ​ྟེ། །

ཞིག་སྟ​ྟེ་སླད་འདྲ་ཕྱ​ྱིར་ལ་ཅི། །

སྙ​ྙེད་སྲ​ྲིད་ལྟར་བཞིན་སྐད་ལ་ཇི། ། སུ་ནི་གང་ཟག་གང་ཀུན་ལའོ། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཅི་ཇི་སུ་གང་བཅས་བཞི་ལ་སྤྱི་སྒྲ་ཞེས་ཟེར།

དམིགས་སུ་མ་བཀར་བར་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན་སྟ​ྟོན་པ་ཞིག་ལ་ཟེར།

གོ་དོན་ནི།

ཕྲད་དེ་དག་གི་འཇུག་ཚུལ་ནི། ཅི་ནི་གཙོ་བོ་དྲ​ྲི་བ་དང༌། ཇི་ནི་དཔེ་བཀོད་པ་

སོགས་ལ་འཇུག ཡང་སྐབས་ཐོག་གི་ཚིག་གྲ​ྲོགས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་གཞན་དང་

གཞན་ལའང་འཇུག སུ་ནི་མི་དང༌། གང་ནི་མི་དང་དངོས་པོ་ཚང་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། ། ༡། ཅི་སྒྲ།

ཅི་ནི། ཞིག སྟ​ྟེ། སླད། འདྲ། ཕྱ​ྱིར་སོགས་ཀྱ​ྱི་སྔ​ྔོན་དུ་སྦྱོར་ཞིང་། གཙོ་བོ་དྲ​ྲི་བའི་

དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། དཔེར་ན། དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན།

30

ཅི་སྟ​ྟེ་གཞན་ལ་འཕྱ་བར་བྱ​ྱེད། ཅིའི་སླད་དུ་སོང༌།

ཐབས་ཤེས་ཅི་འདྲ་བཀོད།

ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ནང་སྦྱོང་མ་བྲ​ྲིས། ལྟ་བུའོ། །

༢། ཇི་སྒྲ།

ཇི་ནི། སྙ​ྙེད། སྲ​ྲིད། ལྟར། བཞིན། སྐད་སོགས་ཀྱ​ྱི་སྔ​ྔོན་དུ་སྦྱོར་ཞིང་། བརྗ​ྗོད་གཞིའི་

ཚད་དང་དཔེ་སོགས་སྟ​ྟོན་པ་ཡིན། དཔེར་ན།

h ཤེ​ེས་བྱ་ཇི​ི་སྙེ​ེད་ཡོ​ོད་པ་འབད་པས་སྦྱོ​ོངས།

h ཇི​ི་སྲི​ིད་རང་དབང་མ་འཐོ​ོབ་བར་དུ། དེ​ེ་སྲི​ིད་དུ་ལས་འགུལ་མཚམས་མི​ི་ ཆད།

h དགེ​ེ་རྒན་གྱི​ིས་གསུངས་པ་ཇི​ི་བཞི​ིན་ཡི​ིད་ལ་འཆང་བཞི​ིན་ཡོ​ོད།

h དཀའ་ངལ་ཇི​ི་ལྟར་སེ​ེལ་ཐུབ་བམ།

h དགེ​ེ་རྒན་གྱི​ིས་ཇི​ི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་གོ​ོ་བ་ལེ​ེན་དགོ​ོས།

༣། སུ་སྒྲ།

སུ་ནི་གང་ཟག་སྟ​ྟེ་མི་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན།

h སློ​ོབ་གྲོ​ོགས་སུ་ཡི​ིན་ཡང་སློ​ོབ་སྦྱོ​ོང་ལ་འབད་དགོ​ོས།

31

h སུ་དང་འཕྲད་ཀྱང་དགའ་བའི​ི་འཛུམ་གྱི​ིས་བསུ། h ཁྱི​ི་དེ​ེ་སུའི​ི་རེ​ེད། ཁྱི​ི་དེ​ེ་སུས་མཐོ​ོང་བ་རེ​ེད།

h འཛི​ིན་གྲྭའི​ི་ནང་དུ་སློ​ོབ་མའམ་དགེ​ེ་རྒན་སུ་དང་སུ་འདུག ལྟ་བུའོ​ོ། །

༤། གང་།

གང་ནི་ཀུན་ཏེ་མི་དང་དངོས་པོ་ཚང་མ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན།

h ལས་ཀ་འདི​ི་གང་ལྟར་བྱེ​ེད་དགོ​ོས། h གང་ལ་འགྲོ​ོ།

h ཁང་པའི​ི་ནང་དུ་གང་འདུག་གམ། h ཁྲོ​ོམ་ལ་གང་བལྟ་རྒྱུ་འདུག་གམ།

h ཅོ​ོག་ཙེ​ེ་འདི​ི་གང་གི​ིས་བཟོ​ོས་སམ། ལྟ་བུའོ​ོ། །

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཅི་ཞིག

what

ཅིའི་ཕྱ​ྱིར།

why

ཇི་བཞིན།

as it is

ཅིའི་སླད།

why

ཇི་སྲ​ྲིད།

as long as

སུ།

who

32

ཅི་སྟ​ྟེ།

but if

ཇི་སྙ​ྙེད།

as much as

ཇི་སྐད།

as you say

ཅི་འདྲ།

how

ཇི་ལྟར།

how

གང་།

which

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། སླ​ློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

༢།

སྤྱི་སྒྲའི་ཕྲད་གང་དག་ཡིན་ནམ། སྤྱི་སྒྲ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་བྲ​ྲིས།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་བར་སྟ​ྟོང་ནང་ཅི། ཇི། སུ། གང་ཅི་འཐོབ་སྐ​ྐོངས། ༡།

བུ་མོ་ཁྱ​ྱོད་ནི་དེ་རིང་

ནས་ཡོང༌།

༣།

བུ་མོ་ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་མིང་ལ་

སྐད་ཟེར།

༥།

རྟག་ཏུ་བརྩ​ྩོན་པ་མ་བཏང་ན། །མི་འགྲུབ་བྱ་བ་

༢། ཁྱ​ྱོད་ལ་ཕ་མ་གཉེན་ཚན་

འདྲ་ཡོད།

༤། ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་མཛའ་བའི་གྲ​ྲོགས་པོ་

ཡིན་ནམ།

༦།

མི་དེ་

དུ་ཡང་མི་ཚུད་པ་

༧།

སེམས་ལ་འཆར་སྒ​ྒོ་

༨།

༩།

རེད།

ཡང་མི་ཤེས་པ་

ཕ་ཡུལ་གྱ​ྱི་རྣམ་པ་

སླ​ློབ་ཚན་གྱ​ྱི་ནང་དོན་

༡༠། མི་འདི་

ཡང་མེད།

དང་ཡང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་

སྙ​ྙེད་ཅིག་ཤར།

འདྲ་ཞིག་རེད།

བཞིན་རྟ​ྟོགས།

རེད། གྲ​ྲོང་ཁྱ​ྱེར་

ནས་རེད། བྱ་བ་

33

ཞིག་སྒྲུབ་མཁན་རེད།

གསུམ་པ། གཤམ་གསལ་ཅི་ཇི་སུ་གང་སྦྱོར་ས་ནོར་བ་རྣམས་འགྲ​ྲིག་པར་བཟོས།

མི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཡང་ས་གནས་སུ་ སུ་དུ་བསྡད་ཀྱང་། བྱ་བ་ཇི ཇི་ཞིག་བྱས་ཀྱང་། དུས་ཚོད་ གང་སྙ​ྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་འགྲུབ་པར་བྱ​ྱེད་དགོས། གང་

ཅི་སྲ​ྲིད་མ་འགྲུབ་བར་དུ།

ཇི་འདྲ་ཞིག་དང་། བྱ་བ་ཇི ཇི་སླད་དུ་འགྲ​ྲོ་དགོས་བྱུང་ཡང་འགྲ​ྲོ་མི་ཆོག གནས་ཚུལ་ཇི

བཞི་པ། གཤམ་གསལ་ཕྲད་རྣམས་ལས་གང་རུང་ལྔ་སྤྱད་དེ་དྲ​ྲི་བ་ལྔ་བཟོས།

ཅི་ཞིག ཅི་འདྲ། ཇི་ལྟར། ཇི་སྐད། ཅིའི་ཕྱ​ྱིར། སུ། གང་། ཇི་སྲ​ྲིད། ཇི་སྙ​ྙེད། ཇི་བཞིན། ཅི་སྟ​ྟེ། ཅིའི་སླད།

34

སླ​ློབ་ ཚན། ༩

ངའི་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ།

ཀ་པ། ཁྱ​ྱེད་རང་མ་འོངས་པར་མི་གང་འདྲ་ཞིག་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡིན་ནམ། ལས་ཀ་ག་རེ་བྱ​ྱེད་ ཁ་པ།

འདོད་ཡོད་མེད་གསུངས་དང་།

ལགས། ངས་མ་འོངས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་སྐ​ྐོར་ལ་སླ​ློབ་སྦྱོང་བྱ​ྱེད་

ཀྱ​ྱི་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་ཡར་རྒྱས་ཕྱ​ྱིན་ན། མི་རྣམས་ལ་འཚོ་བ་ སྐྱིད་པོ་ཞིག་སྐྱེལ་བར་ཕན་ཐོགས་བྱ​ྱེད་ཐུབ་ཀྱ​ྱི་རེད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱ​ྱེད་ཐུབ་

ཚེ། ང་རང་ཡིན་ནའང་སེམས་སྐྱིད་པ་དང་། འཚོ་བ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ ཀ་པ། ཁ་པ།

བསམ་གྱ​ྱི་འདུག

འོ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་ཡར་རྒྱས་འགྲ​ྲོ་བར་ཁྱ​ྱིམ་ཚང་དང་། སྤྱི་

ཚོ ག ས་ནང་གི ་ ཚོ ག ས་པ་སྒྲི ག ་འཛུགས་ཁག་ཚང་མར་གོ ་ རྟ​ྟོ ག ས་སྤ​ྤེ ལ ་ཏེ ། སྤྱོད་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་རེད་བསམ་གྱ​ྱི་འདུག

འོ་རེད།

སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་ཚོའི་

ནད་ཡམས་མང་པོ་ཞིག་གཙང་སྦྲ་མེད་པ་དང་། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟ​ྟེན་ ནས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད།

ཆམ་ནད་དང་སྐྲན་ནད་ལྟ་བུ། གཞན་ཡང་འགོས་

ནད་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་འབྲ​ྲེལ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དཔེར་ན། གཉན་ནད་རེག་དུག་དང་། མཆིན་ནད་དུག་ཐབས་ལྟ་བུ་རེད། འདི་ཚོ་འགོ་

35

སྟངས་དེ་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་མིའི་འབྲ​ྲེལ་བ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་གི་ ཡོད་རེད། བྱས་ཙང་། དེ་ཚོ་ཚང་མར་གོ་རྟ​ྟོགས་དང་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཀ་པ།

ལགས་སོ། །ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་འདུག ད་ལྟ་ནས་དོ་སྣང་དང་སླ​ློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་

ཁ་པ།

དེས་ན། ཁྱ​ྱེད་རང་མ་འོངས་པར་ག་རེ་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡིན།

ཀ་པ།

རྗ​ྗེས་མར་ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་ལས་ཀ་ཡག་པོ་བྱ​ྱེད་ཐུབ་ཀྱ​ྱི་རེད།

ངས་མ་འོངས་པར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱ​ྱི་ལས་ཀ་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡིན། འཛམ་གླ​ླིང་ གི་དཔལ་འབྱ​ྱོར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲ​ྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས། ས་ཆ་གང་སར་འཛུགས་

སྐྲུན་འདྲ་མིན་བྱས་ཙང་། ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་ཕོག་ཆེན་པོ་འགྲ​ྲོ་ཡི་ཡོད་རེད། དེར་

ཁ་པ།

བརྟ​ྟེན། ངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱ​ྱི་ལས་ཀ་བྱ​ྱེད་འདོད་འདུག དེ་ཧ་ལས་པའི་ཡག་པོ་འདུག

ཀ་པ། ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཅོམ་བྱས་པ་དེས་འགྲ​ྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་། སེམས་ཅན། སྐྱེ་དངོས་སོགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཆགས་པ་མ་ཟད།

རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་ཡང་

མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ས་ཡོམ་དང་། རླུང་འཚུབ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ འཇིགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་རེད།

ཁ་པ། ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཅོམ་བྱས་པ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས། ཁ་པ། ཡོང་གི་ཡོད་རེད།

36

སའི་གོ་ལར་དོ་ཕོག་ག་རེ་

ཀ་པ། ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཅོམ་བྱས་པ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་སའི་གོ་ལའི་ཚ་དྲ​ྲོད་འཕེལ་གྱ​ྱི་ ཀ་པ། ཡོད།

ཚ་དྲ​ྲོད་འཕེལ་ན་འཁྱག་རོམ་ཞུ་སྟ​ྟེ། མི་དང་སེམས་ཅན་མང་པོར་དོ་

ཕོག་འགྲ​ྲོ་བ་དང་། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་དུ་ཆུ་མཛོད་བརྒྱབ་པ་དང་།

གཏེར་ཁ་བསྔ​ྔོགས་ནས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཅོམ་བཏང་བས། ཚ་དྲ​ྲོད་རྒྱས་ ཏེ་གངས་རི་ཞུ་འགྲ​ྲོ་ཡི་ཡོད་རེད། གངས་རི་ཚང་མ་ཞུ་ཚར་ན། མི་མང་པོར་ ཆུའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱ​ྱི་རེད། བྱས་ཙང་། ངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱ​ྱི་ལས་ ཀ་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱ​ྱི་ཡོད་ལ། ཁ་པ།

རང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་པ་ཞིག་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡིན།

མ་འོངས་པར་ང་

ལགས་སོ། །དེས་ན། ང་གཉིས་ཀྱ​ྱི་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལེགས་འགྲུབ་ ཡོང་བར་ཤོག

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། མ་འོངས།

future

སྤྱི་ཚོགས།

society

སྐྲན་ནད།

tumor

ཁོར་ཡུག

environment

འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན།

health

གཙང་སྦྲ།

clean out

གཉན་ནད་རེག་དུག

AIDS

གཏོར་བཅོམ།

sack

དམིགས་ཡུལ།

goal

སྒྲིག་འཛུགས།

organization

འགོས་ནད།

epidemic

དོ་ཕོག

effect

འཚོ་བ།

life

ཆམ་ནད།

cold

མཆིན་ནད་དུག་ཐབས།

hepatitis

རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ། natural disasters.

37

ས་ཡོམ།

རླུང་འཚུབ།

earthquake

སའི་གོ་ལ།

ཚ་དྲ​ྲོད།

earth

Hurricane heat

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཤམ་གསལ་སྐད་ཆ་རྣམས་སུས་བཤད་མིན་འོག་གི་རེའུ་མིག་ནང་སྐ​ྐོངས།

གཏེར་ཁ་བསྔ​ྔོགས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན། ཆམ་ནད་དང་སྐྲན་ནད། ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་

ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། སྐྱེ་དངོས་སོགས་ལ་ཉེན་ཁ་ཆགས་པ། གཉན་ནད་རེག་དུག རང་བྱུང་

ཁམས་ཀྱ​ྱི་གནོད་སྐྱོན། མཆིན་ནད་དུག་ཐབས། ས་ཡོམ་དང་རླུང་འཚུབ་རྒྱག་པ། འཁྱག་རོམ་ཞུ། ཆུ་ མཛོད་བརྒྱབ་པ།

ཀ་པ།

ཁ་པ།

གཉིས་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ། (གཤམ་གྱ​ྱི་བརྗ​ྗོད་གཞི་གང་རུང་བསྒྲུབ་དགོས།)

ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གང་རུང་གི་སྐ​ྐོར་ལ་ཕ་མ་དང་། མི་ རྒན་པ་ཞིག་ལ་བཅར་འདྲ​ྲི་བྱས་ཏེ། བརྙན་ཐུང་སྐར་མ་ ༥ ཅན་ཞིག་བཟོས།

རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་ནང་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱ​ྱི་ཆེད་དུ་གང་བྱ​ྱེད་ཐུབ་བམ། ཞེས་པའི་བརྗ​ྗོད་གཞིའི་ཐོག་སླ​ློབ་ཕྲུག་ཚོར་གཏམ་གླ​ླེང་བྱ​ྱེད་དུ་འཇུག་དགོས།

38

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༠

བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་།

བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཚན་རྒྱས་པ་ནི། དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་

ལྷུན་གྱ​ྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་གྲགས། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ནི།

བོད་ཀྱ​ྱི་ལྷ​ྷོ་ཁ་ཡི་ཧས་པོ་རི་ཡི་འདབས་ན་གནས་

ཤིང་། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེ་བཙན་གྱ​ྱིས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་མཁན་ཆེན་བྷ​ྷོ་ངྷ​ྷི་ས་ ཏྭ་དང་། སླ​ློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་གཉིས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་རྗ​ྗེས།

སླ​ློབ་དཔོན་

གྱ​ྱིས་ས་དཔྱད་བརྟགས་ཏེ། ཆུ་སྟག་སྟ​ྟེ། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༧༦༢ ལོར་རྨང་གཞི་བཏིངས་ཏེ་ལོ་ གསུམ་ནང་ཡོངས་སུ་གྲུབ།

39

གནས་འདིར་སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟ​ྟེ་རབ་བྱུང་གི་སྡ​ྡེ་ཐོག་མ་བྱུང་བ་དང་།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།

གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་བཟོ་བཀོད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྟ​ྟེ། འོག་ཁང་བོད་

ལུགས་དང་། བར་ཁང་རྒྱ་ནག་ལུགས། སྟ​ྟེང་ཁང་རྒྱ་གར་ལུགས་བཅས་ཀྱ​ྱི་ཁྱད་ཆོས་

ཚང་བའི་ཐོག་རྩ​ྩེག་རིམ་པ་གསུམ་བྱས་ཏེ་བཞེངས་ཡོད། མཐའ་བཞི་ལྕགས་རིས་བསྐ​ྐོར་ལ།

གླ​ླིང་བཞི་གླ​ླིང་ཕྲན་གྱ​ྱིས་བརྒྱན་པ་ཞིག་

བཞེངས་ཡོད་པ་སྟ​ྟེ། རྣམ་དག་ཁྲ​ྲིམས་ཁང་གླ​ླིང་དང་། མཁྱ​ྱེན་རབ་འཇམ་དཔལ་གླ​ླིང་།

བརྡ་སྦྱོར་ཚང་མང་གླ​ླིང་། བདུད་འདུལ་སྔགས་པ་གླ​ླིང་། ཨརྱ་པ་ལོའི་གླ​ླིང་། སྒྲ་སྒྱུར་རྒྱ་

གར་གླ​ླིང་། བཻ་རོ་ཙཱ་ནའི་གླ​ླིང་། བྱམས་པ་གླ​ླིང་། བསམ་གཏན་གླ​ླིང་། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་

40

གླ​ླིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གླ​ླིང་། དཀོར་མཛོད་གླ​ླིང་སོགས་སོ། །

གཙུག་ལག་ཁང་འདིའི་ཕྱ​ྱོགས་བཞིར་ཁ་དོག་མི་གཅིག་པའི་མཆོད་རྟ​ྟེན་ཆེན་པོ་

བཞི་ཡོད་པ་སྟ​ྟེ། བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་མཆོད་རྟ​ྟེན་སྔ​ྔོན་པོ་དང་། ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་ མཆོད་རྟ​ྟེན་ནག་པོ། ཤར་ལྷ​ྷོའི་མཚམས་སུ་མཆོད་རྟ​ྟེན་དཀར་པོ། ལྷ​ྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་ མཆོད་རྟ​ྟེན་དམར་པོ་བཅས་ཡོད།

གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཞུང་སྒ​ྒོའི་ལྷ​ྷོ་ངོས་རྩ​ྩིག་འགྲམ་དུ། བཙན་པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེ་བཙན་

གྱ​ྱི་སྐུ་དུས་སུ་བཙུགས་པའི་རྡ​ྡོ་རིང་ཞིག་ཡོད།

དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱ​ྱིས་གྲུབ་པའི་ གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ མཁན་

སླ​ློབ་ཆོས་གསུམ་གྱ​ྱིས་ཕྱག་བཏབ་ནས། ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་སྐྱེད་སྲ​ྲིང་བྱས་པ་དང་། ནང་པ་ སངས་རྒྱས་ཀྱ​ྱི་ཆོས་རྣམས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་མཛད།

རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲ​ྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། རིག་གནས་

གསར་བརྗ​ྗེའི་སྐབས་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཕོག་ནས། ནང་གི་རྟ​ྟེན་རྙ​ྙིང་ཕལ་ཆེ་བ་རྐུ་འཁྱ​ྱེར་ བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་སྲ​ྲིད་ཇུས་ཅུང་གུ་ཡངས་བྱུང་རྗ​ྗེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་ཉམས་གསོ་ བྱས་ཏེ་ད་ཆ་ང་ཚོས་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །

41

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། དུས་རབས།

century

རྨང་གཞི།

foundation

གཏོར་སྐྱོན།

damage

རྟ​ྟེན་རྙ​ྙིང་།

old thangka etc

རྒྱ་གར་ལུགས། Indian design སད་མི་བདུན།

Seven Men for Testing

སྦྱོང་ཚན།

ས་དཔྱད།

discrimination of land

ལོ་ཙཱ་བ།

translator

རིག་གནས་གསར་བརྗ​ྗེ།

Cultural Revolution

བཟོ་བཀོད།

design

ཉམས་གསོ།

restoration

རྐུ་འཁྱ​ྱེར།

steal

དང་པོ། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྐ​ྐོར་དཔེ་བཀོད་པ་ལྟར་ཤེས་གསུམ་རེའུ་མིག་ སྐ​ྐོངས།

ཤེས་ཀྱ​ྱི་ཡོད་པ།

• མཁན་སློ​ོབ་ཆོ​ོས་གསུམ་ གྱ​ྱིས་བཞེངས་པ།

ཤེས་རྟ​ྟོགས་བྱུང་བ།

• རབ་བྱུང་གི​ི་སྡེ​ེ་ཐོ​ོག་མ་ འབྱུང་ཡུལ་ཡིན་པ།

42

ཤེས་འདོད་པ།

• གཙུག་ལག་ཁང་དེ​ེ་

བཞེངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་ མཚན།

གཉིས་པ། དྲ​ྲི་བར་ལན་ཐོབས།

༡། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་མཁན་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནམ།

༢། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཟོ་བཀོད་ལ་ཁྱད་ཆོས་གང་དག་ ཐོན་པར་བྱས་ཡོད་དམ།

༣། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་བོད་ཀྱ​ྱི་ས་གནས་གང་དུ་ཡོད་དམ།

གསུམ་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ཕ་མ་དང་། རྒན་རབས་ལ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྐ​ྐོར་སྐད་ཆ་དྲ​ྲིས་ཏེ། བརྙན་

ཐུང་སྐར་མ་ ༥ ཅན་ཞིག་བཟོས།

43

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༡

བོད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲངས་གནས་རྩ​ྩི་ཚུལ།

འཛིན་རིམ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ནང་དུ་བོད་ཀྱ​ྱི་རྨང་གཞིའི་གྲངས་ཀ་རྩ​ྩི་ཚུལ་རྣམས་

བསླབས་ཟིན། སྤྱིར་བོད་པ་ལ་གྲངས་གནས་དྲུག་ཅུ་བར་དུ་བརྩ​ྩི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ གཅིག་ནས་གྲངས་མེད་བར་དུ་ཡིན། འཕར་གྱ​ྱི་ཡོད།

དེ་ཡང་གྲངས་བཅུ་རེ་མཚམས་ནས་གྲངས་ཀ་

རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩ​ྩི་ཚུལ་ལ་གྲངས་གནས་བརྒྱ་རེའི་མཚམས་ཡར་འཕར་གྱ​ྱི་

ཡོད། དཔེར་ན། བོད་ལུགས་ལ་སྟ​ྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཁྲ​ྲི་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩ​ྩི་ཚུལ་ གྱ​ྱི་སྟ​ྟོང་ཕྲག་སྟ​ྟོང་ལ་མི་ལི་ཡན་(million) གཅིག་དང་། བོད་ལུགས་ལྟར་ན་ས་ཡ་གཅིག་

ཡིན།

གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟ​ྟོང་ཁྲ​ྲི་འབུམ་དང༌། །ས་ཡ་བྱ​ྱེ་བ་དུང་ཕྱུར་ཏེ། །རྐྱང་པའི་གྲངས་

སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར། ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོས་གྲངས་གནས་འདི་ཡན་རྩ​ྩི་མཁན་ཉུང་ ཉུང་ཡིན།

འཛམ་བུ་གླ​ླིང་ནང་མི་འབོར་ཐེར་འབུམ་བརྒྱད་ལྷག་ཡོད་པ་དང་། སྔར་བོད་མིའི་

མི་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ཏུ་བརྩ​ྩིས་ཀྱང་། དེང་སང་ས་ཡ་བརྒྱད་ལྷག་ཡོད་པར་བཤད།

གཤམ་གྱ​ྱི་རེའུ་མིག་ནས་བོད་ལུགས་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲངས་འབོར་ཆེན་པོ་རྩ​ྩི་

ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ ། །

44

ཨང་ཀི།

གྲངས་གནས།

གྲངས་བརྩ​ྩི་ཚུལ། གྲངས་ཀྱ​ྱི་ཡི་གེ།

༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ one

Millions

Thousands

Ones

༡

༩

༥

༩

གཅིག་སྟ​ྟོང་།

བརྒྱ།

དགུ་བརྒྱ།

བཅུ།

ལྔ་བཅུ།

གཅིག་སྟ​ྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ།

45

གཅིག

བཅུ། ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

Billions

སྟ​ྟོང་།

༠

ten

hundred

བརྒྱ།

thousand

ཁྲ​ྲི།

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

ten thousand

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

hundred thousan

million

སྟ​ྟོང་།

འབུམ།

ས་ཡ།

བྱ​ྱེ་བ། ༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ten million

hundred million

billion

དུང་ཕྱུར།

ཐེར་འབུམ།

ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ། ༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ten billion

hundred billion

trillion

ten Trillion

Trillions

ཁྲག་ཁྲ​ྲིག

ཁྲག་ཁྲ​ྲིག་ཆེན་པོ།

རབ་བཀྲམ།

རབ་བཀྲམ་ཆེན་མོ། hundred trillion

༡

༡ ༠

༡ ༠ ༠

༡ ༠ ༠ ༠

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

༡ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠ ༠

༡

༡

གཅིག དགུ།

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཤམ་གྱ​ྱི་གྲངས་འབོར་རྣམས་ཡིག་ཐོག་བྲ​ྲིས། གནད་དོན།

ཚོང་པ་ཞིག་ལ་སྒ​ྒོར་མོ།

འབྲ​ྲོག་ས་ཞིག་ལ་ལུག་གྲངས། ཨ་མི་རི་ཁ་ལ་མི་འབོར། རྒྱ་གར་ལ་མི་འབོར།

གྲངས།

བོད་ཀྱ​ྱི་གྲངས་གནས།

༡༠༠༠༠༠༠

རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲངས་གནས།

༥༦༤༢༥༥

༣༤༧༢༧༥༨༠༧

༡༤༦༣༨༦༥༥༢༥

ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ལ་མི་འབོར། ༧༤༤༣༩༨༨༣༢

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་གྲངས་འབོར་རྣམས་ཨང་ཀིའི་ཐོག་བྲ​ྲིས། ཡིག་ཐོག

ཨང་ཀིའི་ཐོག ཡིག་ཐོག

ཨང་ཀིའི་ཐོག

འབུམ་གཅིག་ཁྲ​ྲི་བདུན།

བྱ​ྱེ་བ་གཉིས་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་བཞི།

བྱ​ྱེ་བ་དྲུག་ས་ཡ་ལྔ་འབུམ་དགུ།

དུང་ཕྱུར་གསུམ་བྱ​ྱེ་བ་བརྒྱད། ཐེར་འབུམ་ལྔ་དུང་ཕྱུར་བཞི་བྱ​ྱེ་བ་དྲུག ཐེར་འབུམ་བརྒྱད་བྱ​ྱེ་བ་དྲུག

གསུམ་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་གྲངས་འབོར་རྣམས་གྲངས་གནས་ཐོག་བྲ​ྲིས། ༡༩༠༠༠༠

༡༩༥༠༠༠

༡༩༥༩༣༠༠

༦༩༥༩༧༠

༧༩༨༩༩༡༠

༩༧༥༩༥༧༦

46

ཆོས་རིག

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༢

ལས་འབྲས་ཀྱ​ྱི་རྣམ་གཞག དང་པོ། ལས་ངེས་པ།

ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། །

འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུ་དགེ་བ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཁོ་ན་ལས་སྡུག་བསྔལ་

མི་འབྱུང༌། རྒྱུ་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལས་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རྒྱུ་ཁམ་བུ་ལ་འབྲས་བུ་ཁམ་འབྲས་སྐྱེ་བ་ལས་ཀུ་ ཤུ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །

དེ་ཡང་སྔ​ྔོན་དགེ་སླ​ློང་སྙན་པ་བཟང་ལྡན་གྱ​ྱི་ལུས་མི་སྡུག་པ་དང༌།

སྐད་ཤིན་

ཏུ་སྙན་པོ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ་སྔ​ྔོན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས།

མཆོད་རྟ​ྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་

ཁོས་མཆོད་རྟ​ྟེན་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བཟོས་ནས་ཅི་བྱ​ྱེད།

ཚར་དུས་མི་འོང་། ཞེས་ངན་

སྐབས། དེའི་ལས་བྱ​ྱེད་པའི་གླ་མིའི་གྲས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། མཆོད་རྟ​ྟེན་བོངས་ཚད་ཆེ་བས།

སྨྲས་བྱས་པ་དང༌། རྗ​ྗེས་སུ་མཆོད་རྟ​ྟེན་ཟིན་པ་ན། སྔར་སྨྲས་པ་དེའི་འགྱ​ྱོད་བཤགས་སུ། མཆོད་རྟ​ྟེན་ལ་དྲ​ྲིལ་བུ་ཕུལ་བའི་འབྲས་བུར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །

47

གཉིས་པ། ལས་འཕེལ་ཆེ་བ།

ཕྱ​ྱིའི་རྒྱུ་འབྲས་འཕེལ་ཆེ་བ།

ཁམ་བུའི་ས་བོན་ཚི་གུ་ཆུང་ངུ་གཅིག་ལས་ཤིང་

སྡ​ྡོང་ཆེན་པོ་དང༌། ལོ་ལྟར་ཤིང་ལོ་དང་འབྲས་བུ་བརྒྱ་སྟ​ྟོང་ཙམ་འབྱུང་བ་བཞིན་འཕེལ་

ཆེན་པོ་ཡོད་ན། དེ་ལས་ཀྱང་ནང་གི་རྒྱུ་འབྲས་འཕེལ་ཆེ།

སྔ​ྔོན་སངས་རྒྱས་ཞལ་བཞུགས་སྐབས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱ​ྱེའུ་གསེར་དབྱ​ྱིག་ཅེས་པ་ལག་

པ་ནས་གསེར་ཊམ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་བའང་། སྐྱེ་བ་སྔ​ྔོན་མར་ཤིང་འཚོང་མཁན་

དུ་འགྱུར་སྐབས།

ཤིང་རིན་གསེར་ཊམ་གཅིག་བྱུང་བ་རྫ་བུམ་ཆུས་བཀང་བའི་ནང་དུ་

བླུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་ཕུལ་བའི་འབྲས་བུར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གསུམ་པ། ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ།

རང་གིས་ལས་མ་བྱས་པ་ཞིག་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་སྟ​ྟེ།

དགེ་བའི་ལས་མ་

བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་མ་བྱས་པར་འབྲས་བུ་ སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་།

སྔར་ཁྱ​ྱིམ་བདག་མེ་སྐྱེས་ཞེས་པ། མའི་རོ་དང་མཉམ་དུ་མེར་བསྲ​ྲེགས་ཀྱང་། མ་

ཤི་བར་ཕྱ​ྱིས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

ཡང་སྔར་རྒྱལ་པོ་ཤར་པ་ཞེས་པའི་

བཙུན་མོ་སྔ​ྔོ་བསང་མས་ཕྱ​ྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣམས་ཀྱ​ྱིས་བདེན་པ་མཐོང་ཡང་།

འཁོར་བུད་མེད་ལྔ་བརྒྱ་པོ་

བྲམ་ཟེ་མ་དུ་ཞེས་པས་སྔ​ྔོ་བསང་མའི་ཁྱ​ྱིམ་ལ་མེ་

སྦར་བ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱ​ྱིས་ཅུང་ཟད་འཕུར་རྗ​ྗེས། སྔ​ྔོ་བསང་མས། རང་གིས་བྱས་ཤིང་

བསགས་པའི་ལས་རང་གིས་བདག་གིར་མི་བྱ​ྱེད་ན། སུས་བྱ​ྱེད་ཅེས་བརྗ​ྗོད་དེ། ཕྱ​ྱེ་མ་ལེབ་

48

མེ་ལ་ལྕ​ྕེབས་པ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་མེ་ནང་དུ་ལྷུང་སྟ​ྟེ་མེས་ཚིག་ཀྱང༌། བྲན་མོ་སྒུར་

ཀྱ​ྱོག་ཅེས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། ཆུ་ཁུང་ནས་བྲ​ྲོས་ཏེ་ཐར་བ་སོགས་ལས་མ་བྱས་པ་

དང་མི་འཕྲད་པ་ཡིན།

བཞི་པ། ལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ།

ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ལས་རྣམས་ནི། ། བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །

ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབས་པ་ན། ། འབྲས་བུ་སྨ​ྨིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །

ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། ཡུན་རིང་ནས་རྙ​ྙིང་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཆུང་དུ་ཕྱ​ྱིན་

ནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར།

འབྲས་བུ་སྨ​ྨིན་པར་འགྱུར།

ཆུང་ཞིང་ཡུན་རིང་ཡང་ནམ་ཞིག་

འཕགས་པ་སྒུར་ཆུང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་། བསོད་སྙ​ྙོམས་མ་རྙ​ྙེད།

རྙ​ྙེད་པ་རྣམས་རྐྱེན་གྱ​ྱིས་མེད་པར་གྱུར་ནས། གཤེགས་ཁར་ཐལ་སྐྱོ་བཞེས་ཏེ་སྐུ་འདས་ པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཁྱ​ྱིམ་བདག་དཔལ་སྐྱེས་ཀྱ​ྱི་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱ​ྱི་དགེ་རྩ་དགྲ་བཅོམ་ པས་མཐོང་མི་ནུས་པ། སྔ​ྔོན་ཁོ་རང་སྦྲང་བུ་ཞིག་ལ་སྐྱེ་སྐབས། དུད་འགྲ​ྲོའི་ལྕ​ྕི་བ་སྐམ་པོ་

ཞིག་གི་དྲ​ྲི་ལ་འཁོར་ནས་སྟ​ྟེང་དུ་བབས། ལྕ​ྕི་བ་ཆུས་ཁྱ​ྱེར་བའི་ཞོར་དུ་མཆོད་རྟ​ྟེན་ཞིག་ལ་ སྐ​ྐོར་བ་ཐེབས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱ​ྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །

49

དེང་སང་སྣུམ་འཁོར་སོགས་བརྡབ་སྐྱོན་ཁྲ​ྲོད། ཁག་ཅིག་འཆི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་།

འགའ་ཞིག་རྨས་པར་འགྱུར་བ། ཁ་ཤས་ལ་རྨས་སྐྱོན་སོགས་ཅི་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ མཐོང་ཆོས་ཀྱ​ྱི་དཔེ་མཚོན་ཧ་ཅང་མང་།

མདོར་ན། ལས་འབྲས་ལ་མཐའ་ཡས་ཤིང༌། ལས་ངན་པ་བསགས་པ་ལ་འགྱ​ྱོད་

བཤགས་བྱས་ཏེ།

དག་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། སྡ​ྡིག་པ་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་

པར་འགྱུར་བ་མི་སྲ​ྲིད་པས། དགེ་སྡ​ྡིག་གི་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་བྱ​ྱེད་དགོས། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། རྒྱུ།

cause

ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་

karma not accumuལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ། karma commited lated will not be will not dissipate experienced

ལས་ངེས་པ། འཕྲད་པ།

མི་སྡུག་པ།

karma of definite

ugliness

འགྱ​ྱོད་བཤགས།

confession

བདེན་པ་མཐོང་།

seeing of truth

ལྕ​ྕེབས་པ།

suicide

གསེར་ཊམ།

gold coins

བསོད་སྙ​ྙོམས།

alms

ལུང་བསྟན།

prophecy

འབྲས་བུ།

effect

ལས་འཕེལ་ཆེ་བ།

karma multiplies greatly

གླ་མི།

servant

དྲ​ྲིལ་བུ།

bell

རྫུ་འཕྲུལ།

magical emanation

ཐལ་སྐྱོ།

ash broth

ཕྱ​ྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ། result of non-return

ཆུ་ཁུང་།

drainage

དགྲ་བཅོམ།

foe destroyer

50

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། ༡

༢

༣

སླ​ློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བྲ​ྲིས།

ལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ། ལས་འཕེལ་ཆེ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ།

ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ་ཞེས་པའི་དཔེར་བརྗ​ྗོད་ཅིག་བྲ​ྲིས།

གཉིས་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

བྱ་བ་བཟང་པོ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡག་པོ་གང་བྱུང་བ་དང་། ཡང་ན། བྱ་བ་ངན་པ་ བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངན་པ་གང་བྱུང་བ་གཉིས་ལས་གང་རུང་ཞིག་གི་སྟ​ྟེང་ནས་རང་གི་

ཉམས་མྱ​ྱོང་དང་། མཐོང་ཐོས་གང་བྱུང་བ་བྲ​ྲིས།

གསུམ་པ། བགྲ​ྲོ་གླ​ླེང་།

དགེ་རྒན་གྱ​ྱི་ལམ་སྟ​ྟོན་འོག་སླ​ློབ་ཕྲུག་རྣམས་བགྲ​ྲོ་གླ​ླེང་བྱ​ྱེད་དུ་འཇུག་དགོས།

• གཞན་གྱི​ི་རྒྱུ་ནོ​ོར་རྐུ་བ་མི​ིས་མ་མཐོ​ོང་ན་སྡི​ིག་པ་མེ​ེད།

• ལས་བཟང་པོ​ོ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཡག་པོ​ོ་ཡོ​ོད།

51

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༣

བླ​ློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མའི་རྩ་འགྲ​ྲེལ།

བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལས་ལྷག་པའི། །

དོན་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཡིས། ། རྟག་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་ཤོག །

ཅེས་པའི་དོན་ནི། མི་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་ཡང་གླང་ཐང་པ་བདག་གིས་ནི། ཡུལ་

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱ​ྱི་ནོར་བུ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པའི་ དོན་མཆོག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཡིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་ཤོག

མ་རྒན་

དེ་ལ་དོན་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱ​ྱི་གོ་འཕང་ཡིན་ལ། དེ་སེམས་ཅན་ལ་བརྟ​ྟེན་

ནས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་ན། སེམས་ཅན་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱ​ྱི་ནོར་བུ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པ་ ཡིན་ནོ། །

གང་དུ་སུ་དང་འགྲ​ྲོགས་པའི་ཚེ། །

བདག་ཉིད་ཀུན་ལས་དམན་བལྟ་ཞིང༌། ། གཞན་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ཡིས། །

མཆོག་ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་ཤོག །

52

ཅེས་པའི་དོན་ནི། གནས་གང་དུ་གྲ​ྲོགས་སུ་དང་འགྲ​ྲོགས་པའི་ཚེ་ཡང་། བདག་

ཉིད་ནི་འགྲ​ྲོགས་ཡུལ་ཀུན་ལས་དམན་པར་བལྟ་ཞིང༌། གཞན་དག་ལ་ནི་ཁ་ཙམ་མིན་པར་ བསམ་པ་ཐག་པ་ཡིས་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་བལྟས་ཏེ་གཅེས་པར་འཛིན་པར་ཤོག

མདོར་ན། རང་ལས་དམན་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་དང་། ཁེངས་པ་

བསྐྱུངས་ཏེ། འགྲ​ྲོ་ཀུན་སྤྱི་བོར་འཁུར་དགོས་པའི་དོན་ནོ། ། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་རང་རྒྱུད་ལ། །

རྟ​ྟོག་ཅིང་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་མ་ཐག །

བདག་གཞན་མ་རུངས་བྱ​ྱེད་པས་ན། །

བཙན་ཐབས་གདོང་ནས་བཟླ​ློག་པར་ཤོག །

ཅེས་པའི་དོན་ནི། འགྲ​ྲེང་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་རང་རྒྱུད་ལ་དྲན་

ཤེས་ཀྱ​ྱིས་རྟ​ྟོག་པར་བྱ​ྱེད་ཅིང༌། བརྟགས་པ་ན་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་ནས་འདུག་ན། དེ་མ་ཐག་ འདིས་བདག་གཞན་མ་རུངས་པར་བྱ​ྱེད་ངེས་པས་ན། རང་སོར་བཞག་ག་ལ་རུང་སྙམ་དུ་ བཙན་ཐབས་སུ་གདོང་ནས་བཟླ​ློག་པར་ཤོག དོན་བསྡུས་ན།

ཉོན་མོངས་སྐྱེས་མ་ཐག་ངོས་འཛིན་གྱ​ྱིས་རིག་པར་བྱས་ནས་

འབུར་འཇོམས་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །

རང་བཞིན་ངན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། ། སྡ​ྡིག་སྡུག་དྲག་པོས་ནོན་མཐོང་ཚེ། །

རིན་ཆེན་གཏེར་དང་འཕྲད་པ་བཞིན། །

53

རྙ​ྙེད་པར་དཀའ་བས་གཅེས་འཛིན་ཤོག །

ཅེས་པའི་དོན་ནི། ཡུལ་དུས་གང་ནའང་རུང་སྟ​ྟེ་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ངན་པའི་སེམས་

ཅན་དག་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ་བའི་སྡ​ྡིག་པའི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། སྡུག་

བསྔལ་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་ནོན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ཚེ། སྒྱིད་མི་ལུག་

པར་དབུལ་པོས་རིན་ཆེན་གཏེར་དང་འཕྲད་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་ནི། བྱང་ཆུབ་ སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྙ​ྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ་སྙམ་དུ་ལྷག་པར་ཡང་གཅེས་པར་འཛིན་ པར་ཤོག

མདོར་ན། རང་བཞིན་ངན་པའི་སྐྱེ་བོ་སྡ​ྡིག་གསོག་མཁན་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་

བསྔལ་གྱ​ྱིས་ནོན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། དབུལ་བོ་གཏེར་དང་འཕྲད་པ་བཞིན། གོ་སྐབས་རྙ​ྙེད་

དཀའ་བས་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱ​ྱིས་བླ​ློ་སྦྱོང་གི་གྲ​ྲོགས་སུ་གཅེས་པ་འཛིན་དགོས་པའི་

དོན་ནོ། །

བདག་ལ་གཞན་གྱ​ྱིས་ཕྲག་དོག་གིས། ། གཤེ་སྐུར་ལ་སོགས་མི་རིགས་པའི། ། གྱ​ྱོང་ཁ་རང་གིས་ལེན་པ་དང༌། །

རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་འབུལ་བར་ཤོག །

ཅེས་པའི་དོན་ནི། བདག་ལ་མི་གཞན་གྱ​ྱིས་ཕྲག་དོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ།

གཤེ་ཞིང་མཚང་འདྲུ་བ་དང་བསྡ​ྡིགས་ཤིང་སྐུར་བ་ལ་སོགས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་

གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱ​ྱེད་ནའང་། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཁྲ​ྲོ་བར་གྱ​ྱོང་དང་ཕམ་ཁ་ཐམས་

54

ཅད་རང་གིས་ལེན་པ་དང༌། ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་འབུལ་ནུས་པར་ཤོག

མདོར་ན། རྒྱལ་ཕམ་རྩ​ྩོད་པ་ན་ཕམ་ཁ་རང་གིས་ལེན་ཅིང༌། རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་སྟ​ྟེར་

དགོས་པའི་དོན་ནོ། །

གང་ལ་བདག་གིས་ཕན་བཏགས་པའི། ། རེ་བ་ཆེ་བ་གང་ཞིག་གིས། །

ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་གནོད་བྱ​ྱེད་ནའང༌། །

བཤེས་གཉེན་དམ་པར་བལྟ་བར་ཤོག །

ཅེས་པའི་དོན་ནི། མི་གང་ལ་བདག་གིས་ཕར་ཕན་ཆེན་པོ་གདགས་པའི་ལན་དུ་

ཚུར་ཡང་ཕན་འདོགས་པའི་རེ་བ་ཆེར་བྱ​ྱེད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་ཐོགས་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག དེ་

ལས་ལྡ​ྡོག་སྟ​ྟེ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱ​ྱེད་ནའང་། ཁྲ​ྲོར་མི་འཇུག་པར་

བཟོད་པ་ལ་བསྐུལ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པར་བལྟ་བར་ཤོག མདོར་ན།

ཕན་པ་བསྒྲུབས་པའི་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱ​ྱེད་མཁན་དང་ཐུག་

ནའང་། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བཞིན་དུ་བལྟས་ནས་བསམ་ཤེས་ཀྱ​ྱིས་བཟོད་སྒ​ྒོམ་བྱ​ྱེད་ དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །

མདོར་ན་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པ་ཡིས། ། ཕན་བདེ་མ་རྣམས་ཀུན་ལ་འབུལ། །

མ་ཡི་གནོད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །

གསང་བས་བདག་ལ་ལེན་པར་ཤོག །

55

ཅེས་པའི་དོན་ནི། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ན། དངོས་སམ་

སྟ​ྟེ་ད་ལྟ་རང་ལ་ཡོད་པའམ། དེ་མེད་ཀྱང་བརྒྱུད་པ་ཡི་སྒ​ྒོ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕན་

བདེ་མ་ལུས་པ་མ་རྣམས་ཀུན་ལ་ཕར་འབུལ་ཞིང༌། མ་ཡི་སྟ​ྟེ་མ་རྒན་རྣམས་ཀྱ​ྱི་རྒྱུད་ལ་

ཡོད་པའི་རྒྱུ་གནོད་པ་སྡ​ྡིག་སྒྲིབ་དང་། འབྲས་བུ་གནོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གསང་བས་

ཏེ་མངོན་ཆུང་གི་སྒ​ྒོ་ནས་བདག་ལ་ཚུར་ལེན་ནུས་པར་ཤོག

མདོར་ན། དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་ཀྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་ཕན་དང་བདེ་བ་རྣམས་མ་རྒན་འགྲ​ྲོ་

བ་རྣམས་ལ་འབུལ་བ་དང་། མར་གྱུར་འགྲ​ྲོ་བ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་བྱས་བསགས་ཀྱ​ྱི་སྡ​ྡིག་པ་དང་

འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རང་ཐོག་ཏུ་ལེན་པར་ཤོག ཅེས་པའོ ། ། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱ​ྱི། །

རྟ​ྟོག་པའི་དྲ​ྲི་མས་མ་སྦགས་ཤིང༌། །

ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མར་ཤེས་པའི་བླ​ློས། །

ཞེན་མེད་འཆིང་བ་ལས་གྲ​ྲོལ་ཤོག །

ཅེས་པའི་དོན་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ལག་ལེན་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་འཇིག་རྟ​ྟེན་ཆོས་

བརྒྱད་ཀྱ​ྱི་རྟ​ྟོག་པའི་དྲ​ྲི་མས་མ་སྦགས་ཤིང་། ཕྱ​ྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་

ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་བླ​ློས་གང་ལའང་བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་། མཚན་མར་འཛིན་པའི་

འཆིང་བ་ལས་གྲ​ྲོལ་བར་ཤོག ཅེས་པའོ ། །

མཆན། བླ་ློ སྦང ྱོ ་ཚིགས་བརྒྱད་མ་ནི་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པ་དང་། འགྲ​ྲེལ་བ་འདི་ནི་རྗ​ྗེ་ལམ་རིམ་པ་ངག་དབང་ ཕུན་ཚོགས་ཀྱ​ྱིས་མཛད་པའོ། །

56

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ།

wish-fulfilling jewel

འཆག

moving around

འབུར་འཇོམས།

overcome protrusions

གཅེས་པར་འཛིན།

hold them dear

འདུག

sitting

སྐུར་བ།

slander

དོན་མཆོག

highest aim

ཉལ།

lying down

མཚང་འདྲུ་བ།

pick out fault

འགྲ​ྲོ།

འཇིག་རྟ​ྟེན་ཆོས་བརྒྱད། eight worldly concerns

walking

བཙན་ཐབས།

strongly and avert

གྱ​ྱོང་དང་ཕམ་ཁ།

loss and defeat

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

སླ​ློབ་ཚན་འདིའི་རྩ་བ་བླ​ློར་འཛིན་དགོས།

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་དྲ​ྲི་བར་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

༢།

སླ​ློབ་ཚན་འདི་ལ་བླ​ློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་ཟེར་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་པོ་འདི་ལས་རང་ཉིད་ལ་འབྲ​ྲེལ་ཆེ་བ་གང་རུང་ཞིག་བདམས་ཏེ་ མྱ​ྱོང་ཚོར་བྲ​ྲིས།

གསུམ་པ། དྲྭ་ཐག་གམ་གསང་བའི་དྲྭ་མིག་ཏུ་བླ​ློ་སྦྱོང་ཚིགས་ བརྒྱད་མ་ཨིན་ཡིག་སྟ​ྟེང་འདུག་པས། བོད་ཨིན་གཉིས་ སྦྲགས་ཏེ་གོ་བ་ཆགས་ཐབས་ལ་སྐུལ་མ་བྱ​ྱེད་དགོས།

https://www.lotsawahouse.org/tibetan-masters/ geshe-langri-thangpa/eight-verses-training-mind

57

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༤

བསང་གསོལ།

བསང་བདུགས་པ་ནི་མི་གཙང་བ་དང་བཙོག་གྲ​ྲིབ་བསང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དང་། བསང་གཏོང་ བ་ནི་ལྷ་གསོལ་བའི་ཆོ་ག་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།

བསང་གི་རྫས་གཙོ་བོ་ནི། ༡) ཤུག་པ།

༢) སྤ་མ། ༣) བ་ལུ། ༤) འཁན་པ། ༥) ཨ་ག་ རུ། ༦) གུར་གུམ། ༧) སྤང་སྤ​ྤོས་སོགས་ཡིན།

བསང་རྩམ་ནི། གཙོ་བོ་རྩམ་པ་དང་མར་

བསྲ​ྲེས་ནས་བཟོ་བ་དང་། ད་དུང་ཆང་ཕུད་དང་

ཇ་ཕུད། གྲ​ྲིབ་སེལ་གྱ​ྱི་ཆབ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱང་བྱ​ྱེད་སྲ​ྲོལ་ཡོད། མདོར་བསྡུས་ན་བོད་

རིགས་ལ་དཔེ་བཞག་ན་བསང་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ལྷ་གསོལ་རྒྱུ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ ཡིན།

58

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བསང་བདུགས།

burn cleansing incense

གུར་གུམ།

saffron

ལྷ་གསོལ།

offerings to divine spirits

གྲ​ྲིབ་སེལ།

removal of defilement

བཙོག་གྲ​ྲིབ།

defilement

ཨ་ག་རུ།

aloe-wood

ཤུག་པ།

Juniper

ཆབ།

water

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

༡།

༢།

གཤམ་གྱ​ྱི་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྲ​ྲིས།

བསང་གཏོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། བསང་རྫས་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།

གཉིས་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ས་གནས་སུ་བསང་གསོལ་ག་དུས་གཏོང་གི་ཡོད་མེད་དང་། གཏོང་གི་ཡོད་མེད་འཛིན་གྲྭའི་ནང་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས།

59

གང་འདྲ་བྱས་ནས་

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༥

རིགས་ལམ།

མུ་གསུམ་མུ་བཞི་སོགས་འཇོག་སྟངས།

རྩ​ྩོད་གཞིའམ་བརྗ​ྗོད་གཞི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་ལ་རྩ​ྩོད་པ་བྱ​ྱེད་དུས།

མུ་

གསུམ་དང་། མུ་བཞི། འགལ་བ། དོན་གཅིག་གང་རུང་དུ་ངེས་པ་ཡིན་པས། མུ་གསུམ་ གྱ​ྱི་རྩ​ྩོད་པ་བྱ​ྱེད་ཚུལ་འཛིན་རིམ་འོག་མར་བསླབས་ཟིན་པས། མུ་མཐུད་མུ་བཞི་འཇོག་ ཚུལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱ​ྱེད་རྒྱུ། ཀ་བ་དང་ཤིང་།

མུ་བཞིའི་རྩ​ྩོད་པ་བྱ​ྱེད་ཚུལ།

དྲ​ྲི་བ། དྷཱིཿ ཇི་ལྟ་བ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་དང་ཤིང་གཉིས་ལ་མུ་གསུམ་མུ་བཞི། འགལ་བ་ དོན་གཅིག་གི་སྒ​ྒོ་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱ​ྱིར། ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཐལ། ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། མུ་བཞི་ཡོད་པར་འདོད།

60

མུ་དང་པོ། ཀ་བ་ཡིན་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་མུ།

དྲ​ྲི་བ། མུ་བཞི་མེད་པར་ཐལ། ༡) ཀ་བ་ཡིན་ན། ཤིང་ཡིན་པས་ ཁྱབ་པའི་ཕྱ​ྱིར།

ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། ཀ་བ་ཡིན་ན། ཤིང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། ལྕགས་ཀྱ​ྱི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན།

དྲ​ྲི་བ། ལྕགས་ཀྱ​ྱི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ལྕགས་ཀྱ​ྱི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་ཡིན་ཏེ།

ལན། གདུང་འདེགས་1ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ན། ཀ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ལྕགས་ཀྱ​ྱི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཤིང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། 1]

ཁང་པའི་གདུང་མ་ཡར་འདེགས་པའི་བྱ་བ་བྱ​ྱེད་མཁན་ལ་ཟེར།

61

ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ལྕགས་ཀྱ​ྱི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཤིང་མ་ཡིན་ཏེ།

ལན། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་2དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན། ཤིང་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

མུ་གཉིས་པ། ཤིང་ཡིན་ལ་ཀ་བ་མ་ཡིན་པའི་མུ།

དྲ​ྲི་བ། ༢) ཤིང་ཡིན་ན། ཀ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱ​ྱིར། ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། ཤིང་ཡིན་ན། ཀ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། ཀུ་ཤུའི་སྡ​ྡོང་པོ་ཆོས་ཅན།

དྲ​ྲི་བ། ཀུ་ཤུའི་སྡ​ྡོང་པོ་ཆོས་ཅན། ཤིང་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཀུ་ཤུའི་སྡ​ྡོང་པོ་ཆོས་ཅན། ཤིང་ཡིན་ཏེ།

2]

ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ། འདབ་མ་བཅས་ཀྱ​ྱི་བསྡུས་ཚིག

62

ལན། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། ཤིང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཀུ་ཤུའི་སྡ​ྡོང་པོ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཀུ་ཤུའི་སྡ​ྡོང་པོ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།

ལན། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། ཀ་བ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

མུ་གསུམ་པ། ཀ་བ་དང་ཤིང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ།

དྲ​ྲི་བ། ༣) ཀ་བ་ཡིན་ན། ཤིང་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱ​ྱིར། ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། ཀ་བ་ཡིན་ན། ཤིང་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། ཤིང་གི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན།

63

དྲ​ྲི་བ། ཤིང་གི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཤིང་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཤིང་གི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཤིང་ཡིན་ཏེ།

ལན། ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ཀ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ཀ་བ་ཡིན་ན། ཤིང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཤིང་གི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཤིང་གི་ཀ་བ་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་ཡིན་ཏེ།

ལན། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ན། ཀ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

མུ་བཞི་པ། ཀ་བ་དང་ཤིང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ།

དྲ​ྲི་བ། ༤) ཀ་བ་མ་ཡིན་ན། ཤིང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱ​ྱིར། ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། ཀ་བ་མ་ཡིན་ན། ཤིང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ།

64

ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། རི་བོང་བླ​ློ་ལྡན་ཆོས་ཅན།

དྲ​ྲི་བ། རི་བོང་བླ​ློ་ལྡན་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། རི་བོང་བླ​ློ་ལྡན་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།

ལན། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། གདུང་འདེགས་ཀྱ​ྱི་དོན་བྱ​ྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། ཀ་བ་མ་ ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། རི་བོང་བླ​ློ་ལྡན་ཆོས་ཅན། ཤིང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། རི་བོང་བླ​ློ་ལྡན་ཆོས་ཅན། ཤིང་མ་ཡིན་ཏེ།

ལན། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན། ཤིང་ མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ།

65

ལན། འདོད། མེ་དང་ཆུ།

འགལ་བའི་རྩ​ྩོད་པ་བྱ​ྱེད་ཚུལ།

དྲ​ྲི་བ། དྷཱིཿ ཇི་ལྟ་བ་ཆོས་ཅན། མེ་དང་ཆུ་གཉིས་ལ་མུ་གསུམ་མུ་བཞི། འགལ་བ་དོན་

གཅིག་གི་སྒ​ྒོ་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱ​ྱིར། ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཐལ། ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། འགལ་བ་ཡིན་པར་འདོད།

དྲ​ྲི་བ། མེ་དང་ཆུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལན། ཐ་དད་གང་ཞིག

ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

གཞི་མཐུན་མི་སྲ​ྲིད་པའི་ཆོས་

དྲ​ྲི་བ། ཐ་དད་གང་ཞིག གཞི་མཐུན་མི་སྲ​ྲིད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ པར་ཐལ།

ལན། འདོད།

66

དྲ​ྲི་བ། མེ་དང་ཆུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། མེ་དང་ཆུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། ལན། སོ་སོ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། སོ་སོ་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། ཐ་དད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། མེ་དང་ཆུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། གཞི་མཐུན་མི་སྲ​ྲིད་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

དྲ​ྲི་བ། མེ་དང་ཆུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། གཞི་མཐུན་མི་སྲ​ྲིད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ལན། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། དྲ​ྲི་བ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། པར་ཐལ།

ལན། འདོད།

67

གཞི་མཐུན་མི་སྲ​ྲིད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་

ཆུ་གཏེར་དང་རྒྱ་མཚོ།

དོན་གཅིག་གི་རྩ​ྩོད་པ་བྱ​ྱེད་ཚུལ།

དྲ​ྲི་བ། དྷཱིཿ ཇི་ལྟ་བ་ཆོས་ཅན།

ཆུ་གཏེར་དང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ལ་མུ་གསུམ་མུ་བཞི།

འགལ་བ་དོན་གཅིག་གི་སྒ​ྒོ་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱ​ྱིར། ལན། རྟགས་མ་གྲུབ།

དྲ​ྲི་བ། འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཐལ། ལན། འདོད། དྲ​ྲི་བ། ཞོག

ལན། དོན་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད།

དྲ​ྲི་བ། ཆུ་གཏེར་དང་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ།

ལན། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག ཕན་ཚུན་ཕར་ཁྱབ་ཚུར་ཁྱབ་ཀྱ​ྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ ཕྱ​ྱིར།

དྲ​ྲི་བ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག ཕན་ཚུན་ཕར་ཁྱབ་ཚུར་ཁྱབ་ཀྱ​ྱི་ཆོས་ཡིན་ན། དོན་གཅིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལན། འདོད།

68

གོང་ལྟར་བརྗ​ྗོད་གཞི་འདྲ་མིན་སྟ​ྟེང་རྩ​ྩོད་དགོས།

སྦྱོང་ཚན།

གཤམ་གསལ་བརྗ​ྗོད་གཞིའི་ཐོག་ལ་མུ་གསུམ་དང་། མུ་བཞི། འགལ་བ། དོན་གཅིག་

གང་ཡིན་རྩ​ྩོད་པ་གྱ​ྱིས།

༡། མེ་དང་ཆུ།

༢། ཆུ་དང་བརླན་ཞིང་བཤེར་བ།

༥། བུམ་པ་དང་གསེར་གྱ​ྱི་བུམ་པ།

༦། འགྲ​ྲོ་བ་མི་དང་བོད་མི།

༣། ཤིང་དང་ཅོག་ཙེ།

༧། བོད་མི་དང་རྒྱ་མི།

༤། ཞ་སྨྱུག་དང་ལྕགས་སྨྱུག

༨། མི་དང་སྨྲ་ཤེས་ཤིང་དོན་གོ་བ།

69

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༦

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་།

རྒྱལ་རབས།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པ།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བླ​ློ་བཟང་རྒྱ་ མཚོ་མཆོག་ནི། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༦༡༧ ལོར་འཕྱ​ྱོངས་རྒྱས་ཕྱ​ྱིང་ དབར་སྟག་རྩ​ྩེ་ལ། ཡབ་བདུད་འདུལ་རབ་བརྟན་དང་། ཡུམ་

ཁྲ​ྲི་ལྕམ་ཀུན་དགའ་ལྷ་མཛེས་གཉིས་ཀྱ​ྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དེ་ནས་༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བླ​ློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱ​ྱིས་དབུ་

སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་བླ​ློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༦༤༢ ལོར། གུ་ཤྲ​ྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱ​ྱིས་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་

རྩ​ྩེའི་རྫ​ྫོང་དུ་བོད་ལྗ​ྗོངས་ཡོངས་རྫ​ྫོགས་མངའ་འབངས་སུ་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་བོད་གཞུང་ དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལུགས་གཉིས་ཀྱ​ྱི་ཆབ་སྲ​ྲིད་དབུ་བརྙ​ྙེས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༦༤༥ ལོར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་འགོ་བཙུགས་

ཏེ། ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་གཉིས་ལེགས་པར་བཞེངས།

ྋརྒྱལ་དབང་མཆོ ག ་ནས་བོ ད ་ཀྱ​ྱི ་ ས་ཆ་ཡོ ང ས་རྫ​ྫོ ག ས་ལ་ཞི བ ་འཇུག་གནང་

70

སྟ​ྟེ། དུད་ཁྱ​ྱིམ་དང་མི་གྲངས་ཞིབ་བཤེར་དང་། མི་སེར་གྱ​ྱི་དཀའ་ངལ་ལ་གཟིགས་རྟ​ྟོག

ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བར་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལུགས་སྲ​ྲོལ་གསར་བཟོ་

གནང་།

བོ ད ་མི འི ་ འཕྲ​ྲོ ད ་བསྟ​ྟེ ན ་གྱ​ྱི ་ ཆེ ད ་དུ་ལྕགས་པོ ་ རི ་ ལ་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གསར་དུ་

བཙུགས་གནང་བ་དང་། གཞུང་ཞབས་གཙོས་པའི་མི་མང་ཚོས་སྔ་མོའི་བོད་ཀྱ​ྱི་ཐུན་མོང་

མ་ཡིན་པའི་ཆས་གོས་གྱ​ྱོན་སྲ​ྲོལ་བསྐྱར་གསོ་མཛད།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བདུན་པ།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་

མཆོག་ནི།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༧༠༨ ལོར་ལི་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།

༸པཎ་ཆེ ན ་བླ​ློ ་ བཟང་ཡེ ་ ཤེ ས ་ཀྱ​ྱི ་ དྲུང་ནས་དགེ ་ ཚུལ་གྱ​ྱི ་ སྡ​ྡོ མ ་པ་བཞེ ས ་ཏེ ་ མཚན་ལ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ ་ ཞེ ས ་

གསོལ་བ་དང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༧༥༡ ལོར་ཆབ་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་ཐུགས་ འགན་བཞེས།

༸རྒྱལ་དབང་འདིའི་སྐབས་བཀའ་བླ​ློན་སེར་སྐྱ་བཞི་ཡོད་པའི་བཀའ་ཤག་དང་།

རྩ​ྩེ་སླ​ློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། ནོར་གླ​ླིང་བསྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་གསར་རྒྱག་སོགས་གནང་བ་

མ་ཟད། གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་ཁག་གསར་བསྐ​ྐོ་གནང་ནས་གཞུང་གི་སྒྲོམ་གཞི་ལ་ལེགས་

བཅོས་གནང་།

71

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ།

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེ ང ་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེ ན ་པོ ་ ཐུབ་

བསྟན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༨༧༦ ལོར་དྭགས་པོ་ གླང་མདུན་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།

༸པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་

པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་མཚན་

ལ་ངག་དབང་བླ​ློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ། ཕྱ​ྱི་

ལོ་ ༡༨༩༥ ལོར་བོད་ཀྱ​ྱི་ཆོས་སྲ​ྲིད་གཉིས་ཀྱ​ྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༠༤ ལོར་བོད་དུ་ཨིན་ཇིའི་དམག་དཔོན་ཡཱང་ཧསེ་བེནཌ་(Colonel

Younghusband)

ཡི་འགོ་ཁྲ​ྲིད་འོག་ཨིན་དམག་བོད་ལ་བསླ​ླེབས་པས། ྋརྒྱལ་དབང་

མཆོག་སྐུའི་ཉེན་གཡོལ་ཆེད་སོག་ཡུལ་དང་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༡༠ ལོར་རྒྱ་དམག་ཁྲ​ྲི་ཕྲག་བརྒལ་བས་ཁམས་ཕྱ​ྱོགས་སུ་བཙན་འཛུལ་

72

བྱས་པ་དང་། སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོས་རྟ་དམག་ལྷ་སར་འབྱ​ྱོར་བས་ཟིང་ཆ་ཅི་ཆེ་བྱུང་སྟ​ྟེ། ལྷ་སའི་

གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཆགས་པར་བརྟ​ྟེན། སླར་ཡང་སྐུའི་ཉེན་གཡོལ་ཆེད་ྋརྒྱལ་དབང་

མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༡༢ ལོར་བོད་མི་ཚོས་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ྋརྒྱལ་དབང་

མཆོག་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༡༣ ལོར་བོད་སོག་དབར་རང་ བཙན་ཡིན་པའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་དང་། བོད་འབངས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་སྤང་བླང་རྩ་

ཚིག་དོན་ཚན་ལྔ་ཅན་བསྒྲགས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོར་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག དང་།

བོ ད ་ཀྱ​ྱི ་ སྤྱི ་ ཚོ ག ས་ཡར་རྒྱས་ཆེ ད ་ཤོ ག ་དངུལ་ སྦྲག་རྟགས་སོགས་གསར་གཏོད་མཛད། དྲག་

པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ལེགས་བཅོས་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་

ཞིང་། བདེ་འཇགས་སྐ​ྐོར་སྲུང་བ་ཡང་གསར་འཛུགས་ གནང་།

ཨིན་ལན་དུ་བོད་ཕྲུག་བཞི་སླ​ློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་བ་དང་། རྒྱལ་རྩ​ྩེར་ཨིན་ཇིའི་སླ​ློབ་

གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཀྱ​ྱི་སྨན་རྩ​ྩིས་ཁང་སོགས་གསར་རྒྱག་མཛད་དེ། དེང་དུས་དང་ མཐུན་པའི་ལེགས་བཅོས་མཛད་ཡོད། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བཀའ་ཤག

cabinet (Kashag)

བཀའ་བླ​ློན།

73

minister (kalon)

ཉེན་གཡོལ།

risk avoidance

བདེ་འཇགས།

safe

བསྐྱར་གསོ།

restoration,

དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད། སྨན་རྩ​ྩིས་ཁང་།

first hair cutting of renunciation

Medical Astrology Institute

སྦྲག་རྟགས།

stamp

ཤོག་དངུལ།

note

སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་།

Medical Monastic College

ལེགས་བཅོས།

reform

སྐ​ྐོར་སྲུང་བ།

police

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཤམ་གྱ​ྱི་གོ་དོན་ཉེ་བའི་མིང་ཚིག་ཁག་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་ངེས་པར་གྱ​ྱིས། ༡། སྐུ་བལྟམས། སྐུ་འཁྲུངས། བཙས་པ། སྐྱེས་པ།

༢། གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས། སྤྱན་འདྲ​ྲེན་ཞུས། ཕེབས་བསུ་ཞུས། གདན་དྲངས་པ། ༣། ཁྲ​ྲི་ལ་བསྐ​ྐོས་པ། ཁྲ​ྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བ། ཁྲ​ྲི་ལ་འཁོད་པ། ༤། མཚན་གསོལ། མཚན་ཕུལ་བ། མིང་བཏགས་པ།

༥། བསྐྲུན་པ། གསར་བསྐྲུན། གསར་བཟོ། གསར་བཞེངས། ༦། བཀའ་བགྲ​ྲོས། བཀའ་བསྡུར། བཀའ་མོལ།

༧། ཞབས་འབྲ​ྲིང་། ཞབས་ཕྱ​ྱི། ཞབས་གཡོག ཞལ་ཏ་མ།

༨། དང་ལེན་ཞུ་བ། ཁས་ལེན་ཞུ་བ། ངོས་ལེན་བྱ​ྱེད་པ། དང་དུ་བླང་བ། ༩། ཕེབས་པ། ཞབས་ཀྱ​ྱིས་བཅགས། ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས། ༡༠། རྒྱ་བསྐྱེད། རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ།

74

གཉིས་པ། དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ལན་འདེམས་དགོས།

༡། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ལ་བོད་ལྗ​ྗོངས་ཡོངས་རྫ​ྫོགས་སུ་ཡིས་ཕུལ།

(ཀུབ་ལའི་ཁཱང་། གུ་ཤྲ​ྲི་ཁཱང་། གོ་ཏན་ཁཱང་། མན་ཇུ་གོང་མ།)

༢། ལྕགས་པོ་རིར་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གསར་འཛུགས་གནང་མཁན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་གང་ཡིན་ ནམ།

(སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པ། སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བདུན་པ། སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བརྒྱད་པ། སྐུ་ཕྲ​ྲེང་དགུ་པ།)

༣། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་གང་ཡིན་ནམ།

(ལྷ་ས། ཨ་མདོ། ཁམས། འཕྱ​ྱོངས་རྒྱས་ཕྱ​ྱིང་དབར་སྟག་རྩ​ྩེ།)

༤། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཕྱ​ྱི་ལོ་ག་དུས་དབུ་བརྙ​ྙེས་སམ། ( ༡༦༡༧ ། ༡༦༤༢ །)

གསུམ་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་དྲ​ྲི་བར་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བདུན་པ་གང་དུ་འཁྲུངས་པ་དང་མཚན་ལ་གང་ཞུའམ།

༣།

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་གི་འཁྲུངས་ལོ་དང་། འཁྲུངས་ཡུལ་གང་

༢།

༤། ༥།

རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བདུན་པས་གསར་གཏོད་གང་དང་གང་མཛད་ཡོད་དམ། ཡིན་ནམ།

བོ ད ་ལ་ཨི ན ་དམག་སླ​ླེ བ ས་སྐབས་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོ ག ་ཉེ ན ་གཡོ ལ ་ཆེ ད ་གང་དུ་ ཕེབས་ཡོད་དམ།

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱ​ྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཆེད་ གསར་གཏོད་གང་དང་གང་མཛད་ཡོད་དམ།

75

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༧

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་ པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། ཕྱ​ྱི་ ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་སྐུ་འབུམ་ཉེ་འགྲམ་

ལྟག་མཚེ ར ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་ ཆོས་སྐྱོང་ཚེ་རིང་དང་། ཡུམ་བདེ་སྐྱིད་

ཚེ་ རིང་གཉིས་ཀྱ​ྱི་ སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།

རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་

གསེར་ཁྲ​ྲི་མངའ་གསོལ་སྐབས། ༡༩༤༠

དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ། མཚན་ལ་

༸རྗ​ྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བླ​ློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲ​ྲིད་གསུམ་ དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡ​ྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་གསོལ།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཕེབས་སྐབས། བོད་ལྗ​ྗོངས་ལྷ་སྡ​ྡེ་མི་སྡ​ྡེ་

ཡོངས་ཀྱ​ྱིས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་པ་ལྟར། ཆོས་སྲ​ྲིད་གཉིས་ཀྱ​ྱི་ཐུགས་འགན་

བཞེས།

76

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༢ ལོར་རྒྱ་དམག་ལྷ་སར་འབྱ​ྱོར་སྐབས།

རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་འཇིགས་སྐུལ་དང་

སྡ​ྡིགས་རའི་འོག གྲ​ྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར། བོད་ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་མི་ འདོད་བཞིན་མཚན་རྟགས་མི་འགོད་ཐབས་མེད་བྱུང་།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན། རྒྱ་དམར་གྱ​ྱིས་༸གོང་ས་མཆོག་དམག་སྒར་

དུ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུ་བའི་གཡོ་བྱུས་ངན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ། བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་རང་དབང་ སྒ​ྒེར་ལངས་ཀྱ​ྱིས་ངོ་རྒ​ྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས། ཕྱ​ྱི་

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ མཚན་མོར་༸གོང་ས་མཆོག་

སྐུ་འཁོ ར ་དང་བཅས་པ་གསང་སྟབས་ཀྱ​ྱི ས ་

བོ ད ་ལྷ​ྷོ ་ ཕྱ​ྱོ ག ས་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་ བྱ​ྱོལ་དུ་ཕེབས།

77

བཙན་བྱ​ྱོལ་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་གནང་སྐབས། ༡༩༥༩

དེ འི ་ རྗ​ྗེས་རྒྱ་དམག་གི ས ་བོ ད ་

མི་ཁྲ​ྲི་ཕྲག་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་

བ་དང་། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་བསྟ​ྟི་གནས་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས།

བསྔལ་ཚད་མེད་མྱངས།

དགོན་སྡ​ྡེ་སྟ​ྟོང་ཕྲག་མང་པོ་

གཏོར་བཅོམ་བྱས་ཏེ། བོད་མི་རྣམས་

དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་མྱ​ྱོང་བ་ལྟར་སྡུག་

ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་རྗ​ྗེས་བོད་ཀྱ​ྱི་རང་དབང་

སླར་གསོའི་ཆེད། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་གཞུང་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་། སླ​ློབ་གྲྭ། གཞིས་

ཆགས། དགོན་སྡ​ྡེ་སོགས་གསར་འཛུགས་གནང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་ མ་འོངས་བོད་ཀྱ​ྱི་རྩ་ཁྲ​ྲིམས་ཟིན་བྲ​ྲིས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་རྗ​ྗེས། རིམ་པས་བཙན་བྱ​ྱོལ་

ནང་ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དང་། ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་བཅས་ཀ་

བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱ​ྱེད་འགོ་ཚུགས།

བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཁང་།

78

བོད་རྒྱ་དབར་གྱ​ྱི་དཀའ་རྙ​ྙོག་སེལ་ཆེད་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱ​ྱི་སྲ​ྲིད་བྱུས་

བཏོན་གནང་མཛད་པ་དང་། འཛམ་གླ​ླིང་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཕེབས་ཏེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་

བ་དང་། ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ། བྱམས་བརྩ​ྩེ་གོང་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་སུ་ཐུགས་བརྩ​ྩོན་ ལྷ​ྷོད་མེད་གནང་བས་འཛམ་གླ​ླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༨༩

ལོར་ནོ་སྦ​ྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོར་ཨ་རིའི་གསེར་གྱ​ྱི་

གཟེངས་རྟགས་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆེ་བསྟ​ྟོད་དང་གཟེངས་རྟགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འབུལ་

བཞེས་མཛད་དོ། །

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་བཀའ་བླ​ློན་ཁྲ​ྲི་པ་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་འོ ས་འདེམས་བྱས་ཏེ།

༸གོང་ས་མཆོག་ཕྱ​ྱེད་བགྲ​ྲེས་ཡོལ་དུ་བཞུགས་པ་དང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་༸གོང་ས་

མཆོག་གིས་ཆབ་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་སྐུ་དབང་ཡོངས་རྫ​ྫོགས་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་གནང་བའི་

འགོ་ཁྲ​ྲིད་རྣམས་ལ་རྩ​ྩིས་སྤྲོད་ཟིན་རྗ​ྗེས། བགྲ​ྲེས་ཡོལ་དུ་བཞུགས་པ་དང་འབྲ​ྲེལ། ཁོང་ཉིད་ ཀྱ​ྱིས་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི་ཡི་སྟ​ྟེང་མཛད་པ་སྐྱོང་བཞིན་བཞུགས་ཡོད།

79

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། འཇིགས་སྐུལ།

intimidation

དབུ་མའི་ལམ།

middle way

གཡོ་བྱུས།

trick

གཟེངས་རྟགས།

award

ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི། four commitments

སྡ​ྡིགས་ར།

threat

དཀའ་རྙ​ྙོག

trouble

མཛད་པ་སྐྱོང་།

upholding actions

གསང་སྟབས་ཀྱ​ྱི།

secretly

བགྲ​ྲེས་ཡོལ།

retirement

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

༡།

༢། ༣།

༤། ༦།

གཤམ་གསལ་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྲ​ྲིས།

ྋགོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་འཁྲུངས་ལོ་བཅས་མ་ནོར་བར་བྲ​ྲིས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱ​ྱི་རྩ་ཁྲ​ྲིམས་ཟིན་བྲ​ྲིས་ག་དུས་གསལ་བསྒྲགས་

གནང་།

མང་གཙོ་ཀ་བ་གསུམ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕུལ་བའི་གཟེངས་རྟགས་གྲགས་ཅན་ལྔ་བྲ​ྲིས།

༸གོང་ས་མཆོག་ཕྱ​ྱེད་བགྲ​ྲེས་ཡོལ་དང་། བགྲ​ྲེས་ཡོལ་དུ་ཕེབས་པའི་ལོ་ཚིགས་གང་ དང་གང་ཡིན་ནམ།

80

གཉིས་པ། སླ​ློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་བར་སྟ​ྟོང་སྐ​ྐོངས། ཕྱ​ྱི་ལོ་

ལོར་སྐུ་འབུམ་ཉེ་འགྲམ་དུ་

ཕྱ​ྱི་ལོ་

ལོར་དགུང་ལོ་

ཕྱ​ྱི་ལོ་

ལོར་བཙན་གནོན་འོག་

ཕྱ​ྱི ་ ཟླ་

ཚེ ས ་

ཡབ་

དང་། ཡུམ་

གཉིས་ཀྱ​ྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།

སྐབས་བོད་ལྗ​ྗོངས་

ཀྱ​ྱི ས ་གསོ ལ ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་པ་ལྟར་

འགན་བཞེས།

ཕྱ​ྱི ་ ལོ ་ ཕྱ​ྱི་ལོ་

ཡོངས་

གཉི ས ་ཀྱ​ྱི ་ ཐུགས་ ཟེར་བར་

མི་འགོད་ཐབས་མེད་བྱུང་།

བོད་ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་

ཕེབས།

ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་

མཚན་མོ ར ་༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་སྐུ་འཁོ ར ་དང་བཅས་པ་

ཀྱ​ྱི ས ་བོ ད ་ལྷ​ྷོ ་ ཕྱ​ྱོ ག ས་བརྒྱུད་ནས་ ཟླ ་

ཚེ ས ་

ཟིན་བྲ​ྲིས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་།

བཙན་བྱ​ྱོ ལ ་དུ་

ཉི ན ་ མ ་ འོ ང ས ་ བོ ད ་ ཀྱ​ྱི ་

ལོར་ནོ་སྦ​ྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་

ལོར་ཨ་རིའི་གསེར་གྱ​ྱི་གཟེངས་རྟགས་སོགས་འབུལ་བཞེས་མཛད།

གསུམ་པ། ༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི་བཀླགས་ཏེ། གཤམ་གྱ​ྱི་ ཤེས་གསུམ་རེའུ་མིག་སྐ​ྐོངས།

དང་པོ།

ཁོང་ཉིད་འགྲ​ྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། འགྲ​ྲོ་བ་མིའི་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་བཟང་སྤྱོད་གོང་

མཐོར་སྤ​ྤེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་མི་སྒ​ྒེར་དང༌། ཁྱ​ྱིམ་ཚང༌། སྤྱི་ཚོགས་

81

བཅས་སུ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་གཞི་རྩ་ཡིན་པར་བཞེད།

གཉིས་པ།

ཁོང་ཉིད་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་མཐུན་

འབྲ​ྲེལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌།

ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ལ་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་

མཐའ་འདྲ་མིན་ཡོད་ཀྱང༌། བྱམས་པ་དང༌། བརྩ​ྩེ་བ། བཟོད་སྒ​ྒོམ། ཆོག་ཤེས། ཚུལ་ ཁྲ​ྲིམས་བཅས་ཀྱ​ྱི་བསླབ་བྱ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་གཅིག་མཚུངས་

ཡིན་པ་མ་ཟད།

ཡིན་པར་བཞེད།

གསུམ་པ།

མི་ཚེ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱ​ྱི་ལམ་དུ་འཁྲ​ྲིད་པའི་ནུས་པའང་གཅིག་མཚུངས་

ཁོང་ཉིད་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་ཡོད་པ། ལྷག་

པར་དུ་བོད་ཕྱ​ྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱ​ྱིས་ཡིད་ཆེས་བླ​ློ་གཏད་ཆེན་

པོ་བྱ​ྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཆ་ནས། བོད་ཀྱ​ྱི་རྩ་དོན་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང༌། བཙན་འོག་ལ་ གནས་པའི་བོད་མི་ཚོའི་རང་དབང་གི་མགྲ​ྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་དེའང་ཁོང་གི་

འགན་ཁུར་ཡིན་པར་བཞེད།

བཞི་པ། ཁོང་ཉིད་རྒྱ་གར་གནའ་རབས་ཀྱ​ྱི་རིག་གཞུང་གི་རྗ​ྗེས་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་

ནས། རྒྱ་གར་གྱ​ྱི་གནའ་བོའི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་། ཚད་མའི་རྣམ་གཞག ལྟ་ གྲུབ་དང་འབྲ​ྲེལ་བའི་སྒ​ྒོམ་སྒྲུབ།

ཆོས་ལུགས་དང་མ་འབྲ​ྲེལ་བའི་སྤྱོད་བཟང་བཅས་

དེང་གི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་དང་མཉམ་སྦྲེལ་གྱ​ྱིས་རྒྱ་གར་ནང་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ ཏེ།

བྱམས་བརྩ​ྩེ་ལྡན་པའི་འཛམ་གླ​ླིང་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ​ྱེད་ཐུབ་པར་ངོས་འཛིན་

གནང་གི་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །

82

ཤེས་གསུམ་རེའུ་མིག

ཤེས་ཀྱ​ྱི་ཡོད་པ།

ཤེས་རྟ​ྟོགས་བྱུང་བ།

ཤེས་འདོད་པ།

སྐ​ྐོར་བཀའ་སླ​ློབ་གནང་བ།

འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་པ།

སྒྲིལ་ཡོང་ན་ག་རེ་ཡོད་པ་

• རྟག་པར་བྱམས་བརྩེ​ེ འི​ི ་ • འགྲོ​ོ་ བ་མི​ི་གཅི​ིག་གྱུར་གྱི​ི་ • ཆོ​ོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་ • • •

•

•

•

•

•

83

རེད།

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༨

གིས།

བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་

རྒྱ་གར་གྱ​ྱི་བྱང་ཕྱ​ྱོགས་མ་སུ་རིར་བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ལྷན་ཁང་ཁག་ལྔ་

བསྐྱར་འཛུགས་གནང་བ་དང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་གཞུང་ གི་བསྟ​ྟི་གནས་རྒྱ་གར་ཧི་མཱ་ཅལ་མངའ་ཁོངས་དྷ་རམ་ས་ལར་གནས་སྤ​ྤོ་གནང་བ་རེད།

རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ད་བར་འགྱུར་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱ​ྱིན་

ནས། མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་ལྡན་ཏེ། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་དང་། ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ ཚོགས་སམ་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས། ཁྲ​ྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་ནམ་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་

བཅས་དང་། རང་དབང་ཅན་གྱ​ྱི་སྡ​ྡེ་ཚན་གསུམ་སྟ​ྟེ།

84

སྤྱི་ཁྱབ་རྩ​ྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་དང་།

སྤྱི་ཁྱབ་འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་། ལས་བྱ​ྱེད་འདེམས་ལྷན་བཅས་མང་གཙོའི་ཆ་ལག་ཡོངས་

སུ་ཚང་ཡོད་ལ། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ལ་བསྐྱར་བཅོས་བྱས་ཏེ། བཙན་བྱ​ྱོལ་ བོད་གཞུང་ཞེས་པ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སུ་མཚན་བསྒྱུར་གནང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་སྒྲོམ་གཞི།

ཁྲ​ྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན། ཆོས་རིག

ནང་སྲ​ྲིད།

འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག དཔལ་འབྱ​ྱོར།

ཤེས་རིག

ས་གནས་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་། སྐ​ྐོར་སྐྱོད་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་།

འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་།

བདེ་སྲུང་།

ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས། ཕྱ​ྱི་དྲ​ྲིལ།

འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན།

ས་གནས་འཐུས་ཚོགས།

རང་དབང་ཅན་གྱ​ྱི་སྡ​ྡེ་ཚན་གསུམ། ལས་བྱ​ྱེད་འདེམས་ལྷན།

འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག

རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་།

རྩ​ྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་།

བཀའ་ཤག་ཏུ་བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ཀྱ​ྱི་དགོངས་དོན་ལྟར། སྲ​ྲིད་སྐྱོང་

གཅིག་དང་། བཀའ་བླ​ློན་བདུན་ལས་མ་མང་བ་དགོས།

བཀའ་ཤག་གི་དུས་ཡུན་ནི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱ​ྱིས་འཕོ་འགྱུར་མ་

བཏང་ན་ལོ་ལྔ་རེ་ཡིན་པ་དང་། ལོ་ལྔ་རེའི་མཚམས་རང་ལོ་ ༡༨ ཧྲ​ྲིལ་པོ་ལོན་པའི་བཙན་

85

བྱ​ྱོ ལ ་བོ ད ་མི ་ ཡོ ད ་དོ ་ ཅོ ག ་གི ས ་

འོས་ཤོག་འཕངས་ནས།

མང་

མོ ས ་ཀྱ​ྱི ས ་སྲ​ྲི ད ་སྐྱོང་འདེ མ ས་

བསྐ​ྐོ་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡོད།

དེ་བཞིན་

བཀའ་བླ​ློ ན ་རྣམས་སྲ​ྲི ད ་སྐྱོང་ མཆོ ག ་གི ས ་མི ང ་འདོ ན ་གནང་

བཀའ་ཤག

བ་བཞིན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནས་མང་མོས་ཀྱ​ྱིས་བསྐ​ྐོ་གཞག་གནང་གི་ ཡོད།

སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་འགན་འཛིན་དབང་ཆ་སྲ​ྲིད་སྐྱོང་ལ་ཡོད་ཅིང་། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་

མིའི་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ཀྱ​ྱི་དོན་ཚན་ཁག་གཞིར་བཟུང་སྲ​ྲིད་སྐྱོང་གིས་ཐད་ཀར་རམ། བཀའ་

བླ​ློན་རྣམ་པ་དང་། འགན་འཁུར་ལས་བྱ​ྱེད་བརྒྱུད་ལས་དོན་ལག་བསྟར་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡོད། ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས།

མི་མང་གི་འཐུས་མིའམ། སྐུ་ཚབ་མི་མང་གིས་ཐད་ཀར་བདམས་ཏེ་སྲ​ྲིད་གཞུང་

འཛིན་སྐྱོང་བྱ​ྱེད་པའི་ལམ་སྲ​ྲོལ་འདི་ནི། དེང་རབས་འཛམ་གླ​ླིང་ནང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་། མི་མང་ཆེ་བའི་འདོད་བླ​ློ་དང་མཐུན་པའི་སྲ​ྲིད་གཞུང་སྐྱོང་སྟངས་ཀྱ​ྱི་ལམ་ལུགས་དེ་ཡིན།

༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར།

ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་སམ་བོད་མི་མང་

སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ནི། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་དབུ་བརྙ​ྙེས། དེ་ནི་བོད་

ཀྱ​ྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་གོམ་སྟབས་ཐོག་མའང་ཡིན། དུས་དེ་

86

ནས་བཟུང་གཞིས་བཞུགས་བོད་མིའི་ཚབ་

མཚོན་ཆོལ་ཁ་དང་། ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་

འཐུས་མི ་ འདེ མ ས་བསྐ​ྐོ ་ བྱ​ྱེ ད ་པའི ་ བརྒྱུད་ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་ཚོགས་ཁང་།

རིམ་ཁྲ​ྲོད།

མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཚད་

ལྡན་ཞིག་ཡོང་བའི་ཕྱ​ྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ཡོད།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་

མཆོག་གིས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་

པའི་<<བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས།>>ལ་མཚན་རྟགས་འགོད་གནང་མཛད་

དེ། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི། མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་ལྡན་གྱ​ྱི་གཞི་རྩའི་ ཁྲ​ྲིམས་ཡིག་ཡོད་པའི་དེང་རབས་མང་གཙོའི་འགྲ​ྲོ་ལུགས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཞིག་

ཏུ་གྱུར།

བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་གྲུབ་ཆ་ནི། ཆོལ་ཁ་རེ་ནས་འཐུས་མི་ ༡༠

རེ་དང་། (དེའི་ནང་ཉུང་མཐར་བུད་མེད་གཉིས་རེ་དགོས་པ་ཡིན།) ཆོས་བརྒྱུད་རེ་ནས་འཐུས་མི་ ༢

རེ། ལྷ​ྷོ་བྱང་ཨ་རི་ནས་འཐུས་མི་ ༢ ། ཡུ་རོབ་ནས་འཐུས་མི་ ༢། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ ཕུད་པའི་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨོ་སེ་ཀྲ​ྲེ་ལེ་ཤི་ཡའི་ཁུལ་གྱ​ྱི་འཐུས་མི་ ༡ བཅས། ཁྱ​ྱོན་བསྡ​ྡོམས་ འཐུས་མི་གྲངས་ ༤༥ ཡོད། ལས་འགན་ནི།

ཁྲ​ྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་ཁག་བཟོ་འགོད་དང་། གཏན་འབེབས་

གནང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ཀྱ​ྱིས་བསྐུར་བའི་དབང་ཚད་ལྟར། མང་མོས་

87

དང་། སྤྱི་མོས་ཀྱ​ྱི་ལམ་ནས་གཏན་འབེབས་གནང་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་སྲ​ྲིད་སྐྱོང་གིས་

ཆོག་མཆན་མཚན་རྟགས་བཀོད་པ་ནས་ཁྲ​ྲིམས་སུ་ཆགས་པར་བརྟ​ྟེན།

གནང་དགོས།

ལག་བསྟར་

ཁྲ​ྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན།

ཁྲ​ྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་ནམ། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་

ཁང་ནི། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ཀྱ​ྱི་དགོངས་དོན་བཞིན། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་དབུ་བརྙ​ྙེས། དེ་ལ་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་གཅིག་དང་། ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་པ་ གཞན་གཉིས་ཡོད།

ཆེས་མཐོའི་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་དབང་ཚད། ༡) ཆེས་མཐོའི་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་ནི་

བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མི་སྤྱི་སྒ​ྒེར་ཡོངས་ཀྱ​ྱི་མཐར་ཐུག་གི་ཞུ་གཏུགས་བྱ་ཡུལ་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་

དང༌། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་ཁྲ​ྲིམས་འཛིན་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན། ༢)

བཙན་བྱ​ྱོལ་དུ་གནས་རིང་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཁྲ​ྲིམས་འོག་ཏུ་

གནས་དགོས་སྟབས།

ནག་ཉེས་དང་མཁར་དབང་རྩ​ྩོད་རྙ​ྙོག་གི་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་བྱ་རྒྱུར་

འབྲ​ྲེལ་བ་མེད་ནའང་གཙོ་ཆེར།

ཀ བཙན་བྱ​ྱོ ལ ་བོ ད ་མི འི ་ བཅའ་ཁྲ​ྲི མ ས་ ཀྱ​ྱི་ཚིག་དོན་འགྲ​ྲེ ལ་བརྗ​ྗོད་བྱ​ྱེད་

ཕྱ​ྱོགས་ལ་བརྟ​ྟེན་པའི་རྩ​ྩོད་གླ​ླེང་དང༌།

88

ཆེས་མཐོའི་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་།

ཁ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་འགན་འཛིན་ལས་ཁུངས་སམ།

ལས་བྱ​ྱེད་པའི་

ག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་ལས་བྱ​ྱེད་ཁག་གི་ལས་དོན་དང་།

ཁེ་ཕན་རྗ​ྗེས་

ལས་དོན་བྱ​ྱེད་ཕྱ​ྱོགས་དང་། དྲང་བདེན་བྱུང་མིན་ལ་བརྟ​ྟེན་པའི་རྩ​ྩོད་གླ​ླེང་།

འབྲ​ྲེལ་གྱ​ྱི་རྩ​ྩོད་གླ​ླེང་།

ང་། བོད་མིའི་སྡ​ྡོད་སྒར་ཁག་གི་ས་ཁང་སྐ​ྐོར་གྱ​ྱི་རྩ​ྩོད་གླ​ླེང་།

ཅ། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱ​ྱི་རྩ​ྩོད་རྙ​ྙོག་དང་། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས།

ཆ། གོང་གསལ་དོན་ཚན་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའི་རྩ​ྩོད་གཞི་ཁག་བཅས་ལ་གཟུ་ བའི་ཚུལ་གྱ​ྱིས་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་དང་།

ཇ། གཞན་ཡང་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་འོག་མ་རྣམས་དང་། ཁྲ​ྲིམས་དོན་དང་འབྲ​ྲེལ་བའི་

ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ལས་དོན་བྱ​ྱེད་ཕྱ​ྱོགས་དང་། འཛིན་སྐྱོང་གི་བྱ་བར་ཞིབ་ འཇུག་ལམ་སྟ​ྟོན་དང་། སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡོད། རང་དབང་ཅན་གྱ​ྱི་སྡ​ྡེ་ཚན།

བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ཀྱ​ྱི་དགོངས་དོན་བཞིན་འོ ས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་། ལས་བྱ​ྱེད་འདེམས་

བསྐ​ྐོ་ལྷན་ཁང་། སྤྱི་ཁྱབ་རྩ​ྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་བཅས་ནི་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་རང་ དབང་ཅན་གྱ​ྱི་སྡ​ྡེ་ཚན་གསུམ་ཡིན་པ་དང་། སྡ​ྡེ་ཚན་འདི་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ལས་དོན་ཁག་བཅའ་

ཁྲ​ྲིམས་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་ཕྱ​ྱོགས་ཐད། སུ་གང་གིས་ལམ་སྟ​ྟོན་ཐེ་བྱུས་བྱས་

མི་ཆོག

89

འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་ལས་འགན་ནི ལས་འགན་ །

གལ་ཆེ་བ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་

ཚོགས་ཀྱ​ྱི་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་དང་། ཚོགས་གཙོ་ཚོགས་གཞོན། སྲ​ྲིད་སྐྱོང་། ས་གནས་

འཐུས་ཚོགས། ས་གནས་འགོ་འཛིན། རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱ​ྱི་ ལས་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་མང་མོས་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ​ྱེད་དགོས་ཅི་

རིགས། བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་དགོངས་དོན་འོ ག་འོ ས་བསྡུའི་ལས་རིམ་ཁག སྐབས་འཕྲལ་ལག་ ལེན་འཐུས་ཚང་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན།

ལས་བྱ​ྱེད་འདེམས་བསྐ​ྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལས་འགན་ནི ལས་འགན་ ། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་

འཛུགས་ཀྱ​ྱི་ལས་བྱ​ྱེད་ཡོངས་རྫ​ྫོགས་འགན་འཛིན་དང༌། ལས་བྱའི་སྡ​ྡེ་ཚན་དུ་ཕྱ​ྱེ་སྟ​ྟེ། ལས་ བྱ​ྱེད་རྣམས་འདེམས་སྒྲུག་དང༌། བསྐ​ྐོ་གཞག གནས་སྤར། ལས་དོན་སྦྱོང་བརྡར། སྒྲིག་ གཞི་གཏན་འབེབས་བཅས་བྱ​ྱེད་དགོས།

སྤྱི་ཁྱབ་རྩ​ྩིས་ཞིབ་ལས་ཁང་གི་ལས་འགན་ནི ལས་འགན་ །

བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་གཞུང་དང་།

གཞུང་འཛིན་གྱ​ྱི་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ཡོང་འབབ་དང་། འགྲ​ྲོ་གྲ​ྲོན་ཡོད་

དོ་ཅོག་དང་། གཞུང་གི་དགོས་དངུལ་གཏོང་དགོས་ཀྱ​ྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཚང་མར་ཁྲ​ྲིམས་ ལུགས་ལྟར་རྩ​ྩིས་ཞིབ་བྱ​ྱེད་དགོས་པ་ཡིན།

90

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག

executive

ནང་སྲ​ྲིད་ལས་ཁུངས།

Department of Home

ཁྲ​ྲིམས་ལུགས་དབང་ འཛིན།

ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས། ཕྱ​ྱི་དྲ​ྲིལ་ལས་ཁུངས།

ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས། legislative ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས།

Judiciary

Department of Information & International Relations

འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་།

Election Commission

རྩ​ྩིས་ཞིབ།

Auditor General

འོས་ཤོག

vote

མཁར་དབང་།

property

བསྐྱར་འཛུགས།

re-establishment

སྤྱི་མོས།

unanimity

དཔལ་འབྱ​ྱོར་ལས་

Department of Finance

འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་ལས་

Department of Health

ཁུངས།

Department of Education

བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས། ཁུངས།

Department of Security

ལས་བྱ​ྱེད་འདེམས་བསྐ​ྐོ་ Public Service Commission ལྷན་ཁང་། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་ བཅའ་ཁྲ​ྲིམས།

91

Department of Religion & Culture

Charter Of Tibetans in Exile

འཕོ་འགྱུར།

removal

ནག་ཉེས།

crime

མང་གཙོ།

democracy

རྩ​ྩོད་རྙ​ྙོག

dispute

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། ལན་གནད་བསྡུས་རེ་བྲ​ྲིས། ༡།

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་གང་དང་གང་ཡིན།

༣།

བཀའ་བླ​ློན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྐ​ྐོ་གཞག་གནང་གི་ཡོད་དམ།

༢།

༤། ༥།

འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་གི་ལས་འགན་གང་ཡིན་ནམ།

བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁྲ​ྲིམས་ག་དུས་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད་དམ། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲ​ྲིམས་ཞིབ་ཁང་ག་དུས་དབུ་བརྙ​ྙེས་སམ།

གཉིས་པ། ལན་འགྲ​ྲིགས་པ་དེ་འདེམས་དགོས།

༡། བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནི་ཕྱ​ྱི་ལོ་

ལ་དབུ་བརྙ​ྙེས་པ་རེད།

ཀ) ༡༩༤༩ ཁ) ༡༩༥༩

ག) ༡༩༦༢

ཀ) ༤༠ ཁ) ༤༥

ག) ༤༤

ཀ) ལྔ། ཁ) དྲུག

ག) བདུན།

ཀ) གསུམ། ཁ) གཉིས།

ག) ལྔ།)

༢། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱ​ྱི་གྲངས་ནི་

ཡིན།

༣། བཀའ་ཤག་ལ་སྲ​ྲིད་སྐྱོང་གཅིག་དང་བཀའ་བླ​ློན་

ལས་མ་མང་བ་དགོས།

༤། བྱང་ཨ་རི་དང་། ལྷ​ྷོ་ཨ་རིའི་ཁུལ་གྱ​ྱི་བོད་མིའི་ཁོངས་ནས་སྤྱི་འཐུས་

ཡོད།

༥། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་ཕུད་པའི་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨོ་སེ་ཀྲ​ྲེ་ལེ་ཤི་ཡའི་ཁུལ་གནས་སྡ​ྡོད་བོད་ མིའི་ཁོངས་ནས་སྤྱི་འཐུས་

ཀ) གཅིག ཁ) གཉིས།

92

ཡོད།

ག) གསུམ།

གསུམ་པ། གྲ​ྲོས་བསྡུར་གྱ​ྱིས།

ཁྲ​ྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་དང་། འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག ཁྲ​ྲིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་ བཅས་ལ་མང་གཙོའི་ཀ་བ་གསུམ་ཟེར་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

བཞི་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

༡། གཤམ་གསལ་རེའུ་མིག་ནང་ལས་ཐོག་བཀའ་བླ​ློན་གྱ​ྱི་མཚན་འབྲ​ྲི་དགོས།

ཨང་།

ལས་ཁུངས་ཁག

༡།

ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས།

༣།

དཔལ་འབྱ​ྱོར་ལས་ཁུངས།

༢།

བཀའ་བླ​ློན་གྱ​ྱི་མཚན།

ནང་སྲ​ྲིད་ལས་ཁུངས།

༤། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས། ༥།

བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས།

༧།

འཕྲ​ྲོད་བསྟ​ྟེན་ལས་ཁུངས།

༦།

ཕྱ​ྱི་དྲ​ྲིལ་ལས་ཁུངས།

༢། གཤམ་གྱ​ྱི་དྲྭ་ཚིགས་ཁག་ནས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ། རང་གིས་ གང་ཤེས་པ་རྣམས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས།

h བོ​ོད་མི​ིའི​ི་སྒྲི​ིག་འཛུགས། bod.asia

h བོ​ོད་མི​ི་མང་སྤྱི​ི་འཐུས་ལྷན་ཚོ​ོགས། chithu.org h ཆེ​ེས་མཐོ​ོའི ི་ཁྲི​ིམས་ཞི​ིབ་ཁང་། trimzin.net

h བོ​ོད་ཀྱི​ི་འགྲེ​ེམས་སྟོ​ོན་ཁང་། tibetmuseum.org

93

སླ​ློབ་ ཚན། ༡༩

དུས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད།

སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ།

༡། ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན།

བོད་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ ཉིན་ནི། སྟ​ྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཆོས་འཁོར་ཐོག་མ་བསྐ​ྐོར་

བའི་ཉིན་མོ་ཡིན།

དེ་ཡང་སྔ​ྔོན་སྟ​ྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེ་གདན་དུ་མངོན་པར་རྫ​ྫོགས་པར་སངས་

རྒྱས་ནའང་། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩ​ྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་

94

ཁོ་བོས་རྙ​ྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་ནུས་པས། །མི་སྨྲ་ནགས་ཀྱ​ྱི་ཚལ་དུ་གནས་

པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནགས་སུ་བཞུགས་པ་དང་། ཉིན་ཞེ་དགུ་སོང་བ་ན། ལྷ་ཡི་ དབང་པོ་བརྒྱ་བྱ​ྱིན་དང་ཚངས་པ་གཉིས་ཀྱ​ྱིས་གསེར་གྱ​ྱི་འཁོར་ལོ་རྩ​ྩིབས་སྟ​ྟོང་འབར་བ་

དང་། ཆོས་དུང་དཀར་པོ་གཡས་སུ་འཁྱ​ྱིལ་བ་ཕུལ་ཏེ་ཆོས་འཁོར་བསྐ​ྐོར་བར་བསྐུལ་བ་

ན། བོད་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ ཉིན་དུས་ལ་བབས་པར་གཟིགས་ནས། ཡུལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་དྲང་

སྲ​ྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱ​ྱི་ནགས་སུ་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱ་དང་། རྟ་ཐུལ། རླངས་པ། མིང་ ཆེན། བཟང་ལྡན་བཅས་འཁོར་ལྔ་སྡ​ྡེ་བཟང་པོར་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་

བསྐ​ྐོར་བའོ།།

དེར་བརྟ​ྟེན། ཉིན་མོ་དེ་འཛམ་གླ​ླིང་ཡོངས་ཀྱ​ྱི་ནང་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་བོད་མི་

ཚོས་ཕྱག་དང་མཆོད་འབུལ་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་དེར་ལས་ཁུངས་ཁག་གུང་གསེང་ བཏང་སྟ​ྟེ། མང་ཚོགས་ནས་དགེ་བའི་ཚོགས་གསོག་པ་ལ་འབད་པ་བྱ​ྱེད་དོ། ། ༢། ལྷ་བབས་དུས་ཆེན།

བོད་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ལ་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སྟ​ྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་

པ་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པ་ན། ཡུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ་འདས་ནས་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ བཞེས་པ་དང་། རྗ​ྗེས་ལ་སྟ​ྟོན་པས་མངོན་མཁྱ​ྱེན་གྱ​ྱིས་གཟིགས་ནས། སྟ​ྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་ པ་དགུང་གྲངས་ ༤༡ ལ་ཕེབས་པའི་སྐབས་ཡུམ་གྱ​ྱི་བཀའ་དྲ​ྲིན་གསབ་ཕྱ​ྱིར། ལྷ་ཡུལ་

དུ་ཕེབས་ནས། ཡུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ་གཙོས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཞག་དགུ་བཅུའི་བར་ཆོས་ གསུངས་ཤིང་། ལྷ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་དབྱར་གནས་ལ་བཞུགས་པར། རྒྱལ་པོ་

95

གསལ་རྒྱལ་གྱ​ྱིས་སྟ​ྟོན་པ་དྲན་ནས། མོའུ་འགལ་བུ་སྟ​ྟོན་པ་མི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུ་ བར་མངགས། འཕགས་པ་མོའུ་འགལ་གྱ​ྱི་བུ་ལྷའི་གནས་སུ་བྱ​ྱོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ལ། འགྲ​ྲོ་བ་མི་རྣམས་ལྷའི་ཡུལ་དུ་འོང་བར་དཀའ་ཡང་། ལྷ་རྣམས་འཛམ་བུའི་

གླ​ླིང་དུ་བྱ​ྱོན་པར་དཀའ་བ་མེད་ན། སྟ​ྟོན་པ་ཐུགས་རྗ​ྗེ་ཅན་མིའི་རིགས་ཀྱ​ྱི་འགྲ​ྲོ་བ་རྣམས་

ལ་བརྩ​ྩེ་བས་དགོངས་ནས། འཛམ་བུའི་གླ​ླིང་དུ་འབྱ​ྱོན་པར་ཞུ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ ལྟར། སྟ​ྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་ཞལ་གྱ​ྱིས་བཞེས། ཞག་བདུན་གྱ​ྱི་ རྗ​ྗེས་སུ་སྟ​ྟོན་པ་ལྷ་མིའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། གཡས་ནས་ཚངས་པ་དང་། གཡོན་ནས་

ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱ​ྱིན་གྱ​ྱིས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་

རྫུ་འཕྲུལ་གྱ​ྱི་སྐས་འཛེག་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས། རྒྱ་གར་གྱ​ྱི་གྲ​ྲོང་ཁྱ​ྱེར་གསལ་ལྡན་དུ་བབས་པར་

96

མཛད་པའི་ཉིན་དེ་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱ​ྱེད་ཅིང་། གནས་དེར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་

ཀྱ​ྱིས་དྲན་རྟ​ྟེན་གྱ​ྱི་ཆེད་དུ་ལྷ་བབས་མཆོད་རྟ​ྟེན་བཞེངས་པ་ནས་བཟུང་སྟ​ྟེ། བདེ་གཤེགས་ མཆོད་རྟ​ྟེན་བརྒྱད་ཀྱ​ྱི་ནང་ཚན་ལྷ་བབས་མཆོད་རྟ​ྟེན་བཞེངས་སྲ​ྲོལ་བྱུང་།

བོད་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་བོད་ཟླ་དགུ་པ་མ་ཤར་ཙམ་ནས་དགོན་པ་དང་གཙུག་ལག་

ཁང་། མཆོད་རྟ​ྟེན། ལྷ་ཁང་སོགས་ལ་སྐུ་དཀར་དང་། སྒ​ྒེའུ་ཁུང་ལ་ནག་རྩ​ྩི་གཏོང་བའི་

འགོ་འཛུགས་ཀྱ​ྱི་ཡོད། དེང་སང་དྲྭ་ལམ་ནས་མཐོང་བའི་བོད་པ་ཚོས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་སྐུ་ དཀར་གསོལ་བ་དེ་ཡིན། ལས་དོན་དེ་རྣམས་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་སྔ​ྔོན་ལ་ཚར་བར་བྱས་ ཏེ། དངོས་གཞི་བོད་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་དགོན་པར་མཆོད་མཇལ་

དུ་འགྲ​ྲོ་བ་དང་། དགོན་སྡ​ྡེ་ཁག་ལ་མང་འགྱ​ྱེད་བསྙ​ྙེན་བཀུར། སླ​ློང་མོ་བར་སྦྱིན་གཏོང་ཞུས་

ཏེ་རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ལས་ལ་འབད་པ་བྱ​ྱེད་དོ། །

དེ་བཞིན་བོད་གཞུང་ནས་ཀྱང་དུས་ཆེན་དེ་ཉིད་གཞུང་འབྲ​ྲེལ་གུང་སེང་དུ་གཏན་

འབེབས་གནང་སྟ​ྟེ། གཞུང་དམངས་ཚང་མས་སྲུང་བརྩ​ྩི་བྱ​ྱེད་མུས་ཡིན། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན། བདེན་པ་བཞི། ཁྱད་པར་ཅན།

festival of dharma wheel four noble truths extraordinary

འཁོར་ལོ་རྩ​ྩིབས་སྟ​ྟོང་ཅན། thousand-spoked wheel

ལྷ་བབས་དུས་ཆེན།

festival of divine descent

འཁོར་ལྔ་སྡ​ྡེ་བཟང་པོ།

the retinue of the five disciples

ཆོས་དུང་།

ཆོས་ཀྱ​ྱི་འཁོར་ལོ།

97

dharma conch

Dharma wheel

ཞལ་གྱ​ྱིས་བཞེས།

བཀའ་དྲ​ྲིན་གསབ།

accept repay a kindness

སྦྱོང་ཚན།

ལྷ་བབས་མཆོད་རྟ​ྟེན། སྒ​ྒེའུ་ཁུང་།

Stupa of the Descent from Tushita Heaven window

ཀ གཤམ་གྱ​ྱི་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

༢། ༣། ༤།

ཟླ་ཚེས་གང་ལ་ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན་དང་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་འཁེལ་གྱ​ྱི་ཡོད་དམ།

སྟ​ྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་ཆོས་འཁོར་སྐ​ྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་མཁན་སུ་དང་སུ་ ཡིན་ནམ།

འཕགས་པ་མོའུ་འགལ་གྱ​ྱི་བུ་སྟ​ྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུ་ བར་གཏོང་མཁན་སུ་རེད་དམ།

ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་མ་ཟིན་སྔ​ྔོན་དུ་གང་དང་གང་གནང་གི་ཡོད་དམ།

ག བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན་དང་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་གྱ​ྱི་སྐ​ྐོར། ཕ་མ་དང་རྒན་རབས་ལ་དྲ​ྲི་བ་ དྲ​ྲིས་ཏེ་བརྙན་ཐུང་སྐར་མ་ ༥ ཅན་ཞིག་བཟོས། • ག་དུས་རེ​ེད།

• གང་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་རེ​ེད། • ཉི​ིན་དེ​ེར་ག་རེ​ེ་བྱེ​ེད་དགོ​ོས་རེ​ེད།

• དེ​ེ་རྒྱ་གར་གྱི​ི་ས་ཆ་ག་པ་ལ་བྱུང་བ་རེ​ེད།

98

ཟླ​ློས་གར།

མང་གཙོ་གསར་གཞད།

གནམ་སྔ​ྔོན་པོ་ཁ་དོག་མཚར་བའི་ཐོག

འོད་ཟེར་འཕྲ​ྲོ་བའི་ཉི་མའི་དཀྱ​ྱིལ་འཁོར་ ཡོངས་སུ་གསལ། འོ་ལགས་སོ། །

གནམ་འདི་རང་བཞིན་ཁ་དོག་དྭངས་ལ་ཉི་མས་འཛམ་གླ​ླིང་ གསལ་ངེས་སོ། །

གསལ་ངེས་སོ། །

99

བོད་ལྗ​ྗོངས་དམ་པ་ཆོས་ཀྱ​ྱི་ཞིང་ནས།

ཀླ་ཀླ​ློའི་བཙན་དམག་ཡོངས་སུ་བཟླ​ློག

བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་ཁབ་རང་དབང་བཞད་དུས།

འཛམ་གླ​ླིང་འདི་ཡང་ཞི་བདེར་ངེས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། བདེ་ལྡན་མང་གཙོའི་གཞུང་ལམ་ཐོག་ཏུ། གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཕོ་མོ་ཁྱད་མེད།

མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་གཞི་རྩར་བཞག་ནས། བོད་མི་ཡོངས་ཀྱ​ྱི་རང་ལུགས་ཆོས་སྲ​ྲིད།

བྱ་བ་ཆེ་ཕྲའི་གནད་ལ་སླ​ློབ་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེ་དང་འབྲ​ྲེལ།

རང་ཡུལ་བསྐྱར་ལེན་རང་དབང་གཙང་མ་ཀུན་གྱ​ྱི་འདོད་དོན།

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱ​ྱེན་པའི་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་རྒྱུར་བླ​ློ་

སེམས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ།།

https://youtu.be/ch9SinJNoqs?si=T5Rfb1UPcQzTZNf1

100

ཟུར་བཀོད། དྲ་ཐོག་ཚིག་མཛོད། ཐ་སྙད་འཚོལ་བཤེར།

སྨ​ྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།

https://tibterminology.net/

https://monlamdictionary.com/

གཤམ་གྱ​ྱི་དྲྭ་ཚིགས་ཁག་ལ་དོ་སྣང་གྱ​ྱིས། བོད་ཡིག་སླ​ློབ་སྦྱོང་དྲྭ་ཚིགས། https://bodyiglobjong.com/

ཤེས་རིག་སྒྲ་མཛོད།

https://soundcloud.com/sherigs

ཤེས་རིག་ཡུ་ཊུབ་དྲྭ་བརྙན།

https://youtube.com/@sherigCTA

ཨཡེ་སུའུ་དྲྭ་ཚིགས།

https://issuu.com/doewebmaster

ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟ​ྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱ​ྱི་དྲྭ་ཚིགས། http://www.secularethics.net/

གོང་གསལ་དྲྭ་ཚིགས་ཁག་ནས་ཀླ​ློག་དེབ་དང་། བྱ​ྱིས་པའི་སྒྲུང་དེབ། བྱ​ྱིས་པའི་གླུ་གཞས་འགུལ་བརྙན། འགུལ་

བརྙན། སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་བརྙན་འཕྲ​ྲིན། སུམ་རྟགས་སོགས་ཁྲ​ྲིད་པའི་སྒྲ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀླ​ློག་ཉན་གསུམ་བྱ​ྱེད་ཐུབ།

101

ཟུར་ལྟའི་སླ​ློབ་ཚན།

བོད་ཀྱ​ྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ།

བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆག་འཇིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲ​ྲོད། མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་ངོ་བོ་དང་རིག་གཞུང་

སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད།

རང་གི་གཅེས་པའི་ལུས་སྲ​ྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཅས་པ་བླ​ློས་གཏོང་

གནང་མཁན་གྱ​ྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ནི། དུས་ནམ་ཡང་བརྗ​ྗེད་མི་རུང་ཞིང་། ཁོང་

ཚོའི་མཛད་རྗ​ྗེས་ལ་ཡི་རང་དང་། མིག་དཔེ་བལྟས་ཏེ། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ལམ་སྟ​ྟོན་དང་

སྤ​ྤོབས་པ་བསྐྱེད་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱ​ྱི་བདེན་དོན་རྩ​ྩོད་དགོས།

དེ་ཡང་ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་བཙུགས་པ་དང་། བོད་

ཀྱ​ྱི་མདོ་སྟ​ྟོད་སྨད་ཕྱ​ྱོགས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱ​ྱེད་འགོ་བཙུགས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་

དམག་གིས་ཆབ་མདོར་བཙན་འཛུལ་བྱས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲ​ྲིམས་སྲ​ྲོལ་ གང་ལའང་མ་ལྟ​ྟོས་པར།

གྲ​ྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་བཙན་དབང་གིས་

མིང་རྟགས་འགོད་བཅུག་སྟ​ྟེ། ཞི་བའི་གདོང་འབག་གྱ​ྱོན་ནས། དྲག་པོས་བོད་ས་བཙན་ བཟུང་བྱས་པར། བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་གྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་ངོ་རྒ​ྒོལ་མུ་མཐུད་བྱས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་གཡོ་ཇུས་བཤམས་ཏེ། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་

༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་དུ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས་པར། ལོ་དེའི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་སྐུའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་སྒྱུར་ ལ་ངོ་རྒ​ྒོལ་རྔམ་སྟ​ྟོན་ཁྲ​ྲོམ་སྐ​ྐོར་བྱས་པས། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གསུམ་བཅུ་དུས་

102

དྲན་གྱ​ྱི་ཉིན་མོ་དེ་བྱུང་།

ཟླ་དེའི་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་བཙན་བྱ​ྱོལ་དུ་

ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་པ་དང་། ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་དྲག་གནོན་གྱ​ྱིས་བོད་

མི་ཁྲ​ྲི་དགུ་ཙམ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད། གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱ​ྱི་སྲ​ྲིད་བྱུས་དང་རིག་གནས་

གསར་བརྗ​ྗེ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ བར་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གསུམ་ ལྷག་རྐྱེན་ལམ་དུ་ཕྱ​ྱིན་པ་དང་། ཆོས་རིག་གི་བསྟ​ྟི་གནས་དགོན་པ་དྲུག་སྟ​ྟོང་ལྷག་རྩ་མེད་

དུ་བཟོས།

བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་ཇི་སྲ​ྲིད་བོད་ལ་རང་དབང་མ་འཐོབ་པ་དེ་སྲ​ྲིད་དུ།

འཐབ་རྩ​ྩོད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱས་ཡོད་ལ།

བོད་དོན་

ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་དབང་

སྒྱུར་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱིས།

༸གོང་ས་མཆོག་

གིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བཀའ་སླ​ློབ་ཇི་ལྟར་སྩལ་བ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ།

ཕྱ​ྱི་ལོ་

༡༩༨༧ ལོ་ནས་བོད་དོན་འཐབ་རྩ​ྩོད་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་མི་བོད་ནས་ཕར་རྒྱུགས་ཤིག ང་ ཚོའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན། ཞེས་བདེན་པའི་འབོད་ཚིག་བར་མེད་དུ་

བསྒྲགས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱ​ྱི་དྲག་གནོན་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་བོད་མི་མང་པོའི་ རང་སྲ​ྲོག་ཤོར་བ་དང་། སྟ​ྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཙོན་འཇུག་བྱས་ཏེ། བོད་ས་རྒྱ་མིས་ཁེངས། བཙོན་ཁང་བོད་མིས་ཁེངས། ཞེས་པའི་གཏམ་དེ་བྱུང་།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ས་བྱ​ྱི་ཞི་རྒ​ྒོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱ​ྱི་བོད་མི་

རྣམས་སྒ​ྒེར་ལངས་ཀྱ​ྱིས་དྲང་བདེན་གྱ​ྱི་ངོ་རྒ​ྒོལ་བྱས་ཀྱང་།

103

རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་

འགྲ​ྲོ་བ་མིའི་བཟང་སྤྱོད་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲ​ྲིམས་དང་མཐུན་པའི་ཡ་ལན་མེད་པར་མི་སྤྱོད་ ལས་འདས་པའི་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ། བོད་མི་མཐོང་ཚད་ལ་གཅེར་རྡུང་བྱས་ནས་མང་པོ་

ཞིག་གི་ཚེ་སྲ​ྲོག་ཤོར་བ་དང་། མང་པོ་བཙོན་འཇུག་གིས་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་

བས། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་ཚོས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར། རྒྱ་ནག་པོས་གཅར་རྡུང་ བྱ​ྱེད་པའི་ལོ་ཞེས་གཞས་ཀྱ​ྱི་ལམ་ནས་གདུག་རྩུབ་ཀྱ​ྱི་བྱ​ྱེད་སྤྱོད་ཐེར་འདོན་བྱས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་རང་ལོ་ ༢༧ ལ་སོན་པ་རྔ་པ་ཀིརྟ​ྟི་

དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་བཀྲ་བྷ​ྷེ་ལགས་ཀྱ​ྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲ​ྲེག་གི་ངོ་རྒ​ྒོལ་གནང་བ་ ནས་བཟུང་ད་བར་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ ༡༥༧ གྱ​ྱིས་རང་ལུས་མེར་སྲ​ྲེག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ གི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱ​ྱི་སྲ​ྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒ​ྒོལ་བྱས་ཏེ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་

མཆོག་བོད་ལ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུ་དགོས། བོད་ལ་རང་དབང་དགོས། ༸གོང་ས་མཆོག་ སྐུ་ཚེ་ཁྲ​ྲི་ལོར་བརྟན་པར་ཤོག བོད་མིར་འགྲ​ྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དགོས། ཞེས་དྲང་བདེན་ གྱ​ྱི་འབོད་ཚིག་བསྒྲགས་ཀྱང་། གནོན་བྱ​ྱེད་རྐྱང་བྱས།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསམ་ཤེས་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་དྲག་

ད་ལྟ་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་ཆེད། བོད་ཕྲུག་རྣམས་བཅའ་སྡ​ྡོད་སླ​ློབ་གྲྭ་

རུ་བཙན་གྱ​ྱིས་བཅུག་སྟ​ྟེ། བསམ་བླ​ློ་དང་ལྟ་བ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་ངོ་བོར་སྒྱུར་བཞིན་ཡོད་

ཀྱང་།

རང་ཚུགས་ཅན་གྱ​ྱི་བོད་མི་དཔའ་བོ་དང་།

དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་གདོང་ལེན་

ང་ཚོ་བཙན་བྱ​ྱོལ་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་ཀྱང་།

ཁོང་རྣམ་པའི་རེ་བ་སྟ​ྟོང་ཟད་

གནང་བཞིན་པར་ཡི་རང་བསྔགས་བརྗ​ྗོད་ཞུ།

104

དུ་མི་གཏོང་བར། རང་ནུས་གང་ལྕ​ྕོགས་ཀྱ​ྱིས་རང་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་ གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་འབད་རྒྱུ་ནི། ཕྲག་ཏུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སླ​ློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིགས་ སླ​ློབ་མ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ངོ་རྒ​ྒོལ་གྱ​ྱི་འབོད་ཚིག

105

བླ​ློ་རིག་གི་སྡ​ྡོམ་ཚིག་བླང་དོར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།

ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་བླ​ློ་བཟང་དོན་གྲུབ།

༄༅། །ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲ​ྲི་ཡེ། བླ​ློ་རིག་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། །ཡུལ་ཅན་བླ​ློ་དང་ཡུལ་

གཉིས་ལས། །སྤྱིར་ན་ཡུལ་ཅན་གྱ​ྱི་མཚན་ཉིད། །རང་ཡུལ་ཅི་རིགས་ལྡན་པ་ཡི། །དངོས་ པོ་དེ་ཡིན་དབྱ​ྱེ་བ་ནི། །གཟུགས་ཤེས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱ​ྱེད་གསུམ། །རྗ​ྗོད་བྱ​ྱེད་སྒྲ་ཀུན་དང་

པོ་དང་། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་པ་དང་། །གང་ཟག་མཐའ་དག་གསུམ་པ་ཡིན། །བླ​ློ་ ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དང་། །དབྱ​ྱེ་བ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། །རིག་པ་བླ​ློ་ཡི་མཚན་ཉིད་

ཡིན། །བླ​ློ་དང་ཤེས་པ་རིག་པ་དང་། །གསལ་བ་རྣམས་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན། །དབྱ​ྱེ་ན་རྣམ་

པ་མང་ཡོད་དེ། །རྟ​ྟོགས་པའི་བླ​ློ་དང་མ་རྟ​ྟོགས་བླ​ློ། །བླ​ློ་རིག་བདུན་དུ་དབྱ​ྱེ་བ་དང་། །ཚད་ མ་དང་ནི་ཚད་མིན་དང་། །རྟ​ྟོག་བཅས་རྟ​ྟོག་མེད་བླ​ློ་གཉིས་དང་། །མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗ​ྗེས་ དཔག་དང་། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཉིས་སོགས་མང་། །

རང་ཡུལ་རྟ​ྟོགས་དང་མ་རྟ​ྟོགས་ལ། །རྟ​ྟོགས་དང་མ་རྟ​ྟོགས་བླ​ློ་ཞེས་བྱ། །བླ​ློ་རིག་

བདུན་ལས་མངོན་རྗ​ྗེས་དང་། །བཅད་ཤེས་གསུམ་པོ་རྟ​ྟོགས་པའི་བླ​ློ། །གཞན་བཞི་མ་

རྟ​ྟོགས་བླ​ློ་ཡིན་ལ། །དེ་ཡང་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། །ཡིད་དཔྱ​ྱོད་རྟ​ྟོགས་བླ​ློར་གསུངས་པ་

ནི༑ ༑ཡིད་དཔྱ​ྱོད་ཙམ་གྱ​ྱིས་རྟ​ྟོགས་ལ་དགོངས། །རྟ​ྟོགས་ལ་དངོས་རྟ​ྟོགས་ཤུགས་རྟ​ྟོགས་ གཉིས། །རྣམ་པ་ཤར་དང་མ་ཤར་བར། །ཡུལ་དེ་རྟ​ྟོགས་ལ་རིམ་བཞིན་འདོད། །སྡ​ྡེ་བདུན་

ཡིད་ཀྱ​ྱི་མུན་སེལ་ལས། །སྤྱིར་བཏང་ཚད་མས་དངོས་ཤུགས་དང་། །མངོན་སུམ་དང་ནི་

106

རྗ​ྗེས་དཔག་གིས། །དངོས་རྟ​ྟོགས་ཤུགས་རྟ​ྟོགས་གསུངས་པ་དེ། །དང་པོ་གོ་ཐོབ་རགས་

པ་དང་། །གཉིས་པ་མདོ་སྡ​ྡེ་པ་ཡི་ལུགས། །ཡང་ན་ཕྱ​ྱི་མ་གཉིས་པོ་ནི། །མངོན་རྗ​ྗེས་བྱ​ྱེ་ བྲག་པ་ལ་དགོངས། །ཚད་མིན་བླ​ློ་ཡི་དངོས་ཤུགས་ཀྱ​ྱིས། །རྟ​ྟོགས་ཚུལ་གསུངས་པའང་ དེས་རིགས་འགྲ​ྲེ། །

བླ​ློ་རིག་བདུན་དུ་དབྱ​ྱེ་བ་ནི། །ཡིད་དཔྱ​ྱོད་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ། །བཅད་ཤེས་ལོག་

ཤེས་ཐེ་ཚོམ་དང་། །མངོན་སུམ་རྗ​ྗེས་དཔག་དང་བཅས་བདུན། །དེ་ཡང་རང་ཡུལ་བདེན་

པ་ལ། །གསར་དུ་ཞེན་པའི་ཚད་མིན་བླ​ློ། །ཡིད་དཔྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དབྱ​ྱེ་ན་

རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་མཚན་འགལ་བ་དང་། །མ་ངེས་པ་དང་མ་གྲུབ་

དང་། །ཡོད་ཀྱང་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པའི། །ཡིད་དཔྱ​ྱོད་དང་བཅས་རྣམ་པ་ལྔ། །མཚན་

གཞི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྒྲ། །མི་རྟག་ཅེས་པའི་ངག་ཙམ་ལས། །སྒྲ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པའི་

བླ​ློ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱ​ྱི། །འགལ་དང་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པའི། །རྟགས་ལས་དེ་ལྟར་

འཛིན་པ་དང་། །བྱས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་སྒྲ། །མི་རྟག་པ་རུ་འཛིན་པ་ཡི། །ཡིད་ དཔྱ​ྱོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། །བསྡུས་ན་གཉིས་ཏེ་དང་པོ་ནི། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་

ཡིད་དཔྱ​ྱོད་དང་། །ཡིད་དཔྱ​ྱོད་ཕྱ​ྱི་མ་བཞི་པོ་ནི། །རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱ​ྱི་ཡིད་དཔྱ​ྱོད་དོ། །ཐོས་ བྱུང་ཙམ་གྱ​ྱི་གོ་བ་ནི། །ཕལ་ཆེར་ཡིད་དཔྱ​ྱོད་ཡིན་པས་ན། །དེ་རྒྱུན་བརྟན་པོ་མིན་ཞེས་

གསུངས། །

སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་ཡི་བླ​ློ། །རང་གི་འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་ནི། །གསལ་བར་སྣང་

ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དབྱ​ྱེ་ན་གསུམ་སྟ​ྟེ་དེར་གྱུར་པའི། །དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རང་རིག་

107

གསུམ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་ནི། །གང་སྣང་ཐམས་ཅད་ངེས་པས་ན། །སྣང་ ལ་མ་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་འདྲའི་དབང་མངོན་ལ་ཡང་ལྔ། །ཡིད་ནི་གཞན་དུ་ཕྱ​ྱོགས་

དུས་ཀྱ​ྱི། །སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་ནས། །རེག་འཛིན་དབང་མངོན་བར་

ལྔའམ། །སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་དབང་མངོན་ལྔའི། །སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ལྟ་བུའོ། །སོ་སྐྱེའི་དུས་མཐའི་ སྐད་ཅིག་མའི། །ཡིད་མངོན་དང་ནི་རང་རིག་ཀུན། །སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། །འཕགས་

པའི་འདིར་བསྟན་ཡིད་མངོན་ནི། །ཚད་མར་རིགས་པའི་རྒྱན་ལས་གསུངས། །དེ་འདྲའི་

རང་རིག་མངོན་སུམ་ནི། །རྒྱང་འཕེན་པ་དང་གཅེར་བུ་པའི། །རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་རྗ​ྗེས་དཔག་ཚད་མ་

དང་། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ། །ཉམས་སུ་མྱ​ྱོང་བའི་རང་རིག་དང་། །རང་སྡ​ྡེ་བྱ​ྱེ་

བྲག་སྨྲ་བ་ཡི། །རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་རང་རིག་ལྟ་བུ་དང་། །སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་རང་རིག་གི། །སྐད་ཅིག་

ཐ་མ་ལྟ་བུ་མང་། །

རྟ​ྟོགས་ཟིན་རྟ​ྟོགས་པའི་ཚད་མིན་གྱ​ྱི། །རིག་པ་བཅད་ཤེས་ཀྱ​ྱི་མཚན་ཉིད། །དབྱ​ྱེ་

ན་མངོན་སུམ་རྗ​ྗེས་དཔག་གི། །རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་བཅད་ཤེས་དང་། །དེ་གཉིས་གང་

རུང་མ་ཡིན་པའི། །བཅད་ཤེས་དང་བཅས་གསུམ་དུ་ཡོད། །དང་པོ་ལ་ཡང་དབང་ཡིད་ དང་། །རང་རིག་རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་གྱ​ྱི། །བཅད་ཤེས་ལ་སོགས་དུ་མ་ཡོད། །རིམ་ བཞིན་དབང་མངོན་ལྔ་པོ་དང་། །གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། །རྒྱུན་དང་

ལྡན་པའི་རང་རིག་དང་། །སླ​ློབ་པའི་རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་གྱ​ྱི། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་ བུ་འོ། །མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནི། །དེ་བཞི་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི། །བཅད་ཤེས་

སུ་ནི་འཇོག་ཀྱང་རུང་། །གཉིས་པ་རྗ​ྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡི། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་

108

ཡིན། །གསུམ་པ་མངོན་རྗ​ྗེས་སོ་སོ་ཡིས། །དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུ་དང་། །ཚད་མ་

སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་བཞིན། །བསྡུ་ན་རྟ​ྟོག་པ་བཅད་ཤེས་དང་། །རྟ​ྟོག་མེད་བཅད་ཤེས་

གཉིས་སུ་འདུས། །

ལོག་ཤེས་མཚན་ཉིད་རང་གི་ཡུལ། །ཕྱ​ྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བླ​ློའོ ོ། །དབྱ​ྱེ་

ན་རྟ​ྟོག་པ་ལོག་ཤེས་དང་། །རྟ​ྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་གཉིས་སུ་ཡོད། །རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ ལ་འཁྲུལ་བའི། །ཞེན་རིག་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། །རང་གི་འཛིན་སྟངས་ལ་འཁྲུལ་

བའི། །གསལ་སྣང་ཅན་གྱ​ྱི་རིག་པ་དེ། །རྟ​ྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཀྱ​ྱི་མཚན་ཉིད། །དང་པོ་

ཆོས་དང་གང་ཟག་གི། །བདག་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལྟ་བུ་དང་། །གངས་རི་སྔ​ྔོན་པོར་སྣང་

བ་ཡི། །དབང་ཤེས་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན། །ཚད་མ་ཡིད་ཀྱ​ྱི་མུན་སེལ་ལས། །ལོག་རྟ​ྟོག་

རྟ​ྟོག་པ་ལོག་ཤེས་དང་། །སྒྲོ་འདོགས་གསུམ་པོ་དོན་གཅིག་དང་། །དོན་མི་འགྱུར་གྱ​ྱི་ཐེ་

ཚོམ་ཡང་། །རྟ​ྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་གསུངས། །

རང་གི་ཡུལ་ལ་མཐའ་གཉིས་སུ། །དོགས་པའི་སེམས་བྱུང་ཐེ་ཚོམ་སྟ​ྟེ། །དོན་

འགྱུར་མི་འགྱུར་ཆ་མཉམ་པའི། །ཐེ་ཚོམ་གསུམ་ཡོད་རིམ་པ་བཞིན། །སྒྲ་མི་རྟག་གམ་

སྙམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་གམ་སྙམ་པ་དང་། །རྟག་གམ་མི་རྟག་སྙམ་པའི་བླ​ློའོ ོ། །ཐེ་

ཚོམ་ལ་ནི་རྩ་ཉོན་གྱ​ྱིས། །ཁྱབ་པར་བཞེད་དང་ཉོན་མོངས་ཅན། །ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཕྱ​ྱེ་ བའང་ཡོད། །

རང་མཚན་དང་ནི་སྤྱི་མཚན་གཉིས། །རིམ་བཞིན་སྣང་ཡུལ་བྱ​ྱེད་པའི་བླ​ློ། །མངོན་

སུམ་དང་ནི་རྟ​ྟོག་པའོ།

།དེ་ཡང་རྟ​ྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི།

109

།རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱ​ྱི་

མཚན་ཉིད། །དབྱ​ྱེ་ན་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་དང་། །རང་རིག་རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་ བཞི། །འཁྲུལ་རྒྱུ་བཞི་སྟ​ྟེ་རྟ​ྟེན་དང་ཡུལ། །གནས་དང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལའོ། །བདག་རྐྱེན་

དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས། །བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་དབང་མངོན་ཏེ། །དེ་ལ་གཟུགས་

འཛིན་དབང་མངོན་ནས། །རེག་བྱ་འཛིན་པའི་དབང་མངོན་བར། །ལྔ་ཡོད་དེ་རྣམས་རེ་རེ་

ལའང་། །ཚད་མ་དང་ནི་བཅད་ཤེས་དང་། །སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་གསུམ་ཡོད། །བདག་རྐྱེན་

ཡིད་དབང་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས། །བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་ཡིད་མངོན་ཏེ། །གཟུགས་འཛིན་ཡིད་

མངོན་སོགས་ལྔ་ཡོད། །རྟ​ྟོག་པ་དང་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི། །འཛིན་རྣམ་རང་རིག་མངོན་

སུམ་སྟ​ྟེ། །དེ་གཉིས་ལ་ཡང་གོང་ལྟར་དུ། །ཚད་མ་ལ་སོགས་གསུམ་གསུམ་བཤད། །དེ་

ལ་རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་ནི། །བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲ​ྲེལ་གྱ​ྱི། །ཏིང་འཛིན་བསྒ​ྒོམས་

སྟ​ྟོབས་ལས་བྱུང་བའི། །འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི་མངོན་སུམ་ཡིན། །རྟ​ྟེན་གྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་དབྱ​ྱེ་ ན་ནི། །ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་གསུམ། །ངོ་བོའི་སྒ​ྒོ་ནས་རེ་རེ་ལའང་། །མཐོང་

སྒ​ྒོམ་མི་སླ​ློབ་ལམ་དང་གསུམ། །ཡུལ་གྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟ་ཇི་སྙ​ྙེད་མཁྱ​ྱེན་ པའོ། །ལྡ​ྡོག་ཕྱ​ྱོགས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ནི། །འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫ​ྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗ​ྗེས་ དཔག་རྗ​ྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་མངོན་འདོད་ཅེས་བྱའོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་

སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་གསུངས་དང་པོ་དྲུག་པོ་ནི། །རྟ​ྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་

དང་། །ཐ་མ་རབ་རིབ་ཅན་གྱ​ྱི་བླ​ློ། །རྟ​ྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་སྟ​ྟེ། །གོ་དོན་རིགས་

རྒྱན་སོགས་སུ་ལྟ​ྟོས། །རྟ​ྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་། །མེད་པ་གསལ་སྣང་ཅན་གྱ​ྱི་ བླ​ློ༑ ༑རྟ​ྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་དོན་གཅིག་གོ། །

110

དེ་ཡང་སྒྲ་དོན་འདྲ​ྲེས་རུང་དུ། །འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་རྟ​ྟོག་པ་སྟ​ྟེ། །དབྱ​ྱེ་བ་རྟ​ྟོག་

པ་དོན་མཐུན་དང་། །རྟ​ྟོག་པ་དོན་མི་མཐུན་དང་གཉིས། །མིང་སྦྱོར་དོན་སྦྱོར་རྟ​ྟོག་པ་

གཉིས། །བརྡ་རྟ​ྟེན་ཅན་གྱ​ྱི་རྟ​ྟོག་པ་དང་། །དོན་གཞན་ལ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །ལྐ​ྐོག་ཏུ་གྱུར་

པའི་དོན་ཅན་གྱ​ྱི། །རྟ​ྟོག་པ་གསུམ་སོགས་དབྱ​ྱེ་ཚུལ་མང་། །གཞན་ཡང་ཐོས་བསམ་སྒ​ྒོམ་ གསུམ་གྱ​ྱི། །རྟ​ྟོག་པ་གསུམ་ཡོད་དོན་རིམ་བཞིན། །སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱ​ྱིས་འཛིན་པ་དང་། །དོན་

ལ་བསམས་ནས་ངེས་རྙ​ྙེད་དང་། །བསམ་བྱུང་དོན་ལ་ཡང་ཡང་དུ། །འདྲ​ྲིས་པའི་གོང་སའི་ ཞེན་རིག་གོ། །

ཚད་མའི་གྲངས་ལ་མང་ཉུང་གི། །ལོག་རྟ​ྟོག་བྱུང་ཚུལ་འདི་ལྟ་སྟ​ྟེ། །རྒྱང་འཕེན་པ་

དང་གཅེར་བུ་པས། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཅིག་ཙམ་འདོད། །གྲངས་ཅན་པ་ནི་མངོན་

རྗ​ྗེས་དང་། །སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་གསུམ་ཡིན་ཟེར། །རིགས་པ་ཅན་པས་དེ་གསུམ་སྟ​ྟེང་། །དཔེ་ ཉེར་འཇལ་དང་བཞི་རུ་འདོད། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ནི་དེ་བཞི་དང་། །དོན་གྱ​ྱིས་གོ་བའི་ཚད་

མ་དང་། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དང་། །དྲུག་པོ་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་ཟེར། །ཙ་ར་

ཀ་པས་དེ་དྲུག་སྟ​ྟེང་། །རིགས་པ་དང་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ཞེས་གྲགས་པ་དང་སྲ​ྲིད་

པ་དང་། །སྙམ་སེམས་པ་ཡི་ཚད་མ་བཅས། །བཅུ་གཅིག་ཏུ་ནི་གྲངས་ངེས་ཟེར། །རང་ ལུགས་མངོན་རྗ​ྗེས་གཉིས་སུ་ངེས། །དེ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི། །རིག་པ་ཚད་མའི་

མཚན་ཉིད་ཡིན། །དབྱ​ྱེ་ན་མངོན་རྗ​ྗེས་ཚད་མ་གཉིས། །གཞན་ཡང་རང་ལས་ངེས་པ་ དང་། །གཞན་ལས་ངེས་ཀྱ​ྱི་ཚད་མ་གཉིས། །སྒྲས་བརྗ​ྗོད་སྒ​ྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་དང་། །ངག་དང་ ཤེས་པ་ཚད་མ་གསུམ། །

111

རྟ​ྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས། །ལྐ​ྐོག་གྱུར་དོན་འཇལ་རྗ​ྗེས་དཔག་སྟ​ྟེ། །དབྱ​ྱེ་

ན་དངོས་སྟ​ྟོབས་གྲགས་པའི་དང་། །ཡིད་ཆེས་རྗ​ྗེས་དཔག་གསུམ་དུ་བཤད། །རྗ​ྗེས་དཔག་

རྗ​ྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས། །དོན་གཅིག་ཏུ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །རང་གི་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་

སྟ​ྟེང་དོན། །གྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི། །ངེས་པ་རང་དང་གཞན་སྟ​ྟོབས་ཀྱ​ྱིས། །འདྲ​ྲེན་ པའི་ཚད་མ་རང་ལས་དང་། །གཞན་ལས་ངེས་ཀྱ​ྱི་ཚད་མ་ཡིན། །རང་རིག་རྣལ་འབྱ​ྱོར་

མངོན་སུམ་གྱ​ྱི། །ཚད་མ་གཉིས་དང་རྗ​ྗེས་དཔག་དང་། །དོན་བྱ​ྱེད་སྣང་ཅན་གོམས་པ་

ཅན། །གང་རུང་གྱུར་པའི་ཚད་མ་ལྔ། །རང་ལས་ངེས་ཀྱ​ྱི་ཚད་མ་ཡིན། །གཞན་ལས་ངེས་

ཀྱ​ྱི་ཚད་མ་ལ། །སྒྲས་བརྗ​ྗོད་སྒ​ྒོ་ནས་དབྱ​ྱེ་བ་ནི། །དང་པོ་བ་དང་ཡིད་མ་གཏད། །མངོན་

སུམ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཅན་དང་གསུམ། །སྣང་བ་རང་དང་བདེན་པ་གཞན། །སྤྱི་ནི་རང་དང་ ཁྱད་པར་གཞན། །སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ངེས་ཀྱ​ྱི། །ཚད་མ་གསུམ་སོགས་བཤད་མོད་

ཀྱ​ྱི༑ ༑དངོས་བཏགས་ཁྱད་པར་ཕྱ​ྱེ་བ་གཅེས། །གཞན་ལས་ངེས་ཀྱ​ྱི་ཚད་མ་ལ། །ཚད་མས་

ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་དེ་ལ། །གཞན་ལས་ངེས་ཀྱ​ྱི་ཚད་མ་ལ། །དེ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས། །ཁྱབ་ པ་ལ་སོགས་ཞིབ་ཆ་དགོས། །

ཡུལ་ལ་སྣང་གཟུང་ཞེན་འཇུག་བཞི།

།སྣང་ཡུལ་གཟུང་ཡུལ་དོན་གཅིག་

ཅིང་། །ཕྱ​ྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་མི་ལྟ​ྟོས་པའི། །སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་སོགས་མ་གཏོགས། །ཤེས་པ་

ཀུན་ལ་སྣང་ཡུལ་ཡོད། །ཞེན་ཡུལ་རྟ​ྟོག་པའི་སྒ​ྒོས་ཆོས་ཏེ། །རྟ​ྟོག་པ་དོན་མཐུན་ཀུན་ལ་

ཡོད། །འཇུག་ཡུལ་ཚད་མས་བཅད་དོན་ཏེ། །ཚད་མ་དང་ནི་དེ་ལྡན་གྱ​ྱི། །སྐྱེས་བུ་ཀུན་ལ་

ཡོད་པ་ཡིན། །རྟ​ྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་རྟ​ྟོག་པ་ལ། །སྣང་ཡང་དེ་ཡི་སྣང་ཡུལ་མིན། །དེ་བཞིན་

112

དེ་ཡི་སྣང་ཡུལ་ནི། །ཞེན་ས་ཡིན་ཡང་ཞེན་ཡུལ་མིན། །

དབང་མངོན་རྣམས་ལ་དམིགས་རྐྱེན་དང་། །བདག་རྐྱེན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གསུམ། །

གཟུགས་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ། །རང་གི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི། །རྐྱེན་དེ་དེ་ཡི་ དམིགས་རྐྱེན་ཡིན། །མཚན་གཞི་དཔེར་ན་གཟུགས་ལྟ་བུ། །དེ་འདྲའི་དབང་མངོན་རང་

དབང་དུ། །སྐྱེད་བྱ​ྱེད་རྐྱེན་དེ་བདག་རྐྱེན་ཏེ། །ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི། །བདག་

རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་དང་པོ་ནི། །དེ་ཡི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དང་ནི། །གཉིས་པ་མིག་དབང་ལྟ་

བུ་འོ། །དེ་འདྲའི་དབང་མངོན་གསལ་རིག་ཏུ། །སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི་གསུམ་པ་སྟ​ྟེ། །དེ་ཡི་

སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག །བྱུང་བའི་ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུའོ ། །དེ་ཡིས་སྒྲ་འཛིན་སོགས་ལའང་

འདྲ། །སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་བདག་རྐྱེན་དང་། །དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཕལ་ཆེར་འདྲ། །དམིགས་

རྐྱེན་ལ་ནི་དངོས་བཏགས་ཀྱ​ྱི། །འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཡོད། །

འདིར་བསྟན་ཡིད་མངོན་སྐྱེ་ཚུལ་ལ། །དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན། །ཡིད་

མངོན་དང་ནི་དབང་ཡིད་གཉིས། །སྤ​ྤེལ་མར་སྐྱེ་དང་འགྲ​ྲོས་གསུམ་དང་། །རྒྱན་གྱ​ྱི་ཡིད་

མངོན་འདོད་ཚུལ་རྣམས། །མི་འདོད་རང་ལུགས་དབང་མངོན་གྱ​ྱི། །རྒྱུན་མཐའ་ཁོ་ནར་

སྐྱེ་བར་བཞེད། །

རྟ​ྟོག་བཅས་རྟ​ྟོག་མེད་ཁྱད་པར་ཡང་། །ཕལ་ཆེར་གོང་སྨ​ྨོས་ཤེས་པར་ནུས། །དབང་

ཤེས་དང་ནི་མངོན་སུམ་གཉིས། །རྟ​ྟོག་མེད་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཡིད་ཤེས་ལ་ནི་རྟ​ྟོག་

བཅས་དང་། །རྟ​ྟོག་མེད་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད། ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི།

113

།སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་

རྣམས། །དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །དབྱ​ྱེ་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས། །ཡིད་

ཀྱ​ྱི་རྣམ་ཤེས་བར་དྲུག་ཡོད། །སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟ​ྟེ། །ཀུན་འགྲ​ྲོ་ལྔ་དང་ཡུལ་

ངེས་ལྔ། །དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་རྩ་ཉོན་དྲུག །ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་གཞན་འགྱུར་བཞིའོ། །ཚོར་བ་ འདུ་ཤེས་སེམས་པ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱ​ྱེད་དང་རེག་པ་ལྔ། །གཙོ་སེམས་ཀུན་གྱ​ྱི་འཁོར་དུ་

ནི༑ ༑འགྲ​ྲོ་ཕྱ​ྱིར་ཀུན་འགྲ​ྲོ་ཞེས་བྱའོ། །འདུན་པ་མོས་པ་དྲན་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ ལྔ་པོ་ཡུལ། །བྱ​ྱེ་བྲག་པ་ལ་འཇུག་ངེས་ཕྱ​ྱིར། །ཡུལ་ངེས་ཞེས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །

དད་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་ཁྲ​ྲེལ་ཡོད། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་

མེད་པའི་དགེ་རྩ་གསུམ། །བརྩ​ྩོན་འགྲུས་ཤིན་སྦྱངས་བག་ཡོད་དང་། །བཏང་སྙ​ྙོམས་ རྣམ་པར་མི་འཚེ་རྣམས། །གཉེན་པོ་ངོ་བོ་མཚུངས་ལྡན་སོགས། །ཅི་རིགས་སྒ​ྒོ་ནས་

དགེ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲ​ྲོ་ང་རྒྱལ་དང་། །མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་དྲུག །རྩ་ཉོན་ཡིན་ ཏེ་སེམས་རྒྱུད་ནི། །ཉོན་མོངས་བྱ​ྱེད་པའི་གཙོ་བོ་འོ། །ཁྲ​ྲོ་དང་ཁོན་འཛིན་འཆབ་དང་ འཚིག །ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་སྒྱུ་དང་གཡོ། །རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་ངོ་ཚ་མེད། །ཁྲ​ྲེལ་མེད་

རྨུགས་རྒ​ྒོད་མ་དད་དང་། །ལེ་ལོ་བག་མེད་བརྗ​ྗེད་ངས་དང་། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་

གཡེང་བཅས། །ཉི་ཤུ་རྩ་ཉོན་འཕེལ་སྐྱེ་དང་། །ཉེ་ཕྱ​ྱིར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་སོ། །གཉིད་

འགྱ​ྱོད་རྟ​ྟོག་དཔྱ​ྱོད་གཞན་འགྱུར་ཏེ། །ཀུན་སླ​ློང་མཚུངས་ལྡན་ཅི་རིགས་ཀྱ​ྱིས། །དགེ་དང་ མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན། །གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །

མདོ་སྡ​ྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ། །ཐལ་གྱུར་བ་དང་བྱ​ྱེ་སྨྲ་གསུམ། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་

དབང་ཡིད་དང་། །རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་འདོད་དེ། །རང་རིག་མངོན་སུམ་ཁས་

114

མི་ལེན། །མདོ་སྡ​ྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ། །རྣལ་འབྱ​ྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་བས། །དབང་

མངོན་ཡིད་མངོན་རང་རིག་དང་། །རྣལ་འབྱ​ྱོར་མངོན་སུམ་བཞིར་བཞེད་དོ། །འདིར་ནི་

མང་དུ་དོགས་པའི་ཕྱ​ྱིར། །ཕལ་ཆེར་རྐང་གྲངས་ཙམ་ཞིག་བསྟན། །སོ་སོའི་མཚན་གཞི་ གོ་དོན་སོགས། །སྤྱི་དོན་རིགས་རྒྱན་སོགས་ལ་ལྟ​ྟོས། །

སྨྲས་པ། བླ​ློ་གྲ​ྲོས་ཞིབ་མོས་བླང་དོར་གྱ​ྱི། །བླ​ློ་ཡི་སྤུ་རིས་འབྱ​ྱེད་པའི་ཕྱ​ྱིར། །བླ​ློ་རིག་སྡ​ྡོམ་ཚིག་མདོར་བསྡུས་འདི།

།བླ​ློ་བཟང་མིང་ཅན་ཞིག་གིས་བཀོད། །འདིར་འབད་དགེ་བས་འགྲ​ྲོ་བ་ཀུན། །ལེགས་ཉེས་ལྟ་བའི་མིག་ཕྱ​ྱེ་ནས། །མ་ནོར་

ལམ་བཟང་མཐར་ཕྱ​ྱིན་ཏེ། །ཀུན་མཁྱ​ྱེན་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །ཚུལ་འདི་ལྷག་བསམ་དགེ་བ་ཅན། །དགེ་སླ​ློང་ངག་

དབང་བཟོད་པ་ཡིས། །མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་པར་དུ་བསྒྲུབས། །འདིས་མཚོན་དུས་གསུམ་དགེ་བའི་མཐུས། །ཚེ་འདིའི་ཕ་ མས་ཐོག་དྲངས་པའི། །མཁའ་མཉམ་འགྲ​ྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །དལ་འབྱ​ྱོར་རྟ​ྟེན་བཟང་རིམ་བརྒྱུད་ནས། །སྐུ་གསུམ་གོ་འཕང་ མྱུར་ཐོབ་ཤོག །

115