ཤེ ས ་བྱའི ་ བང་མཛོ ད ་ སྤང་གོོང་མཚོོ།
བོོད་རྒྱལ་ལོོ། ༢༡༥༠
ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༣
ཤེེས་ཡོོན་ལྷན་ཚོོགས་ཡིིག་ཚང་ནས་རྩོོམ་སྒྲིིག་དང་པར་སྐྲུན་ཞུས།
༄༅། །གཅེེན་མོོ་དང་གཅུང་པོོ། །
⇦འདོོན་ཐེེངས་སྔ་མའིི་འཕྲོོས།
༄༅། །ཤེེས་བྱའིི་དགའ་ཚལ། །
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མས་བརྩམས།
མོོས་རང་གིི་གཅུང་པོོ་རྨས་པ་མཐོོང་བས། ལམ་སང་རྒྱལ་སྲས་ལས་
གཡོོལ་ཏེེ། གཅུང་པོོར་སྨན་བཅོོས་བྱས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས་གླ་བ་དེེ་ཁྱེེད་ རང་གིི་གཅེེས་ཉར་སེེམས་ཅན་རེེད་དམ། ཞེེས་དྲིིས།
ཁྱིིམ་དང་རང་ཉིིད་ཀྱིི་གཙང་སྦྲ་བྱ་ཚུལ་སྐོོར།
ཕྲུ་གུ་ཚོོར་ཁྱིིས་ལྡག་པའམ་ཁྱིི་ཉལ་ཁྲིིའིི་སྒང་དུ་འཛེེག་འཇུག་རྒྱུ་མེེད། ཁྱིིས་ཀྱང་ན་ཚ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོོང་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད།
གལ་ཏེེ་ཕྲུ་གུའམ་སེེམས་ཅན་གང་རུང་ཞིིག་གིིས་ཁང་པའིི་ཉེེ་འགྲམ་དུ་
ཆབ་ཆེེན་གཏང་བ་ཡིིན་ན་ལམ་སེེང་གཙང་མ་བཟོོ་དགོོས། ཁོོ་ཚོོར་གསང་
སྤྱོོད་བེེད་སྤྱོོད་ཚུལ་ལམ་དམའ་མཐར་ཁང་པ་ནས་རྒྱང་རིིང་དུ་འགྲོོ་དགོོས་ པའིི་སློོབ་སྦྱོོང་སྤྲོོད་དགོོས།
མལ་གཟན་དང་། གདན་ཁེེབས་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉིི་མའིི་ནང་ དཔྱངས་བའམ་བཀྲམ་དགོོས། གལ་ཏེེ་འདྲེེ་ཤིིག་ཡོོད་ན་ཉལ་ཁྲིིའིི་སྟེེང་
ལ་ཆུ་ཁོོལ་མ་བླུགས་ནས་གདན་ཁེེབས་དང་། མལ་གཟན་རྣམས་དེེ་ཉིིན་ རང་ལ་འཁྲུ་དགོོས། མོོས་ཁོོ་གཉིིས་གཅེེན་གཅུང་ཡིིན་སྐོོར་དང་། ཁོོང་གཅེེན་གཅུང་གཉིིས་
ལ་ཕ་མ་མེེད་ཚུལ། དེེ་ནས་སྲུ་མོོས་སྡུག་པོོ་བཏང་སྟེེ། གཅུང་པོོར་མཐུ་ ཕོོག་ཚུལ་སོོགས་རྒྱལ་སྲས་ལ་འགྲེེལ་བཤད་ཞུས།
རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས། བྱས་ན་ཁྱེེད་རང་ཕོོ་བྲང་དུ་ཡོོང་ནས་ངའིི་མནའ་ མ་བྱེེད་འདོོད་འདུག་གམ། ཞེེས་དྲིིས་པས། མོོས། ཏོོག་ཙམ་ལན་མ་ བརྒྱབ་པར་ཁུ་སིིམ་མེེར་བསྡད། ང་གཉིིས་ལ་ཆགས་ས་རྟེེན་ས་གང་
ཡང་མེེད་པས་ཕོོ་བྲང་ལ་ཡོོང་འདོོད་འདུག འོོན་ཀྱང་ང་ལ་ཆ་རྐྱེེན་ཞིིག་ ཡོོད་པ་ནིི། ང་ས་ཕྱོོགས་གང་དུ་ཕྱིིན་ཀྱང་གླ་བ་འདིི་ང་དང་མཉམ་དུ་ འཁྲིིད་དགོོས། ཟེེར།
རྒྱུན་དུ་ནང་མིི་ཡོོངས་རྫོོགས་ཀྱིི་ཤིིག་མེེད་
ཧབ་སྦྲིིད་རྒྱག་པའིི་སྐབས་སུ་ཁྱེེད་རང་གིི་ཁ་ ལ་ཁྱེེད་རང་གིི་ལག་པའམ། རས། སྣབས་ཕྱིིས་ བཅས་ཀྱིིས་འགེེབས་དགོོས།
རྒྱུན་དུ་ཁང་པ་གཙང་མ་བཟོོ་དགོོས། ཞལ་བ་དང་། རྩིིག་པ། ནང་ཆས་
གཟུགས་པོོ་ཡང་ཡང་འཁྲུ་དགོོས། གནམ་གཤིིས་ཚ་བའིི་སྐབས་ཉིི་
ཤོོག་ངོོས་ ༤ པར་གཟིིགས།
རྐང་ལྷམ་མེེད་པར་འགྲོོ་བའམ། ཕྲུ་གུ་ཚོོར་དེེ་བཞིིན་དུ་འགྲོོ་འཇུག་རྒྱུ་མེེད།
འབུ་ལྕགས་ཀྱུའིི་འགོོས་ནད་ཀྱིིས་ཚབས་ཚེེའིི་ཁྲག་ཉུང་ནད་གཞིི་སློོང་གིི་ ཡོོད། འབུ་སྲིིན་འདིི་ཚོོ་རྐང་མཐིིལ་བརྒྱུད་ནས་ལུས་པོོའི་ིནང་འཛུལ་གྱིི་ཡོོད།
ཁྱེེད་རང་གིིས་ཉིིན་ལྟར་སོོ་འཁྲུ་དགོོས་པ་དང་། མངར་ཆ་ཟ་ཐེེངས་རེེ་ རེེའིི་རྗེེས་སུའང་འཁྲུ་དགོོས། གལ་ཏེེ་ཁྱེེད་རང་ ལ་སོོ་འཁྲུ་དང་སོོ་སྨན་མེེད་ན། ཚྭ་དང་ཕྱེེ་སྨན་
(Baking Soda) གིིས་སོོ་བདར་དགོོས། ཊིི་སྦིི་ (T.B) དང་། ཚད་རིིམས། ཆམ་
པ། འགོོས་ནད་རིིགས་གཞན་དག་ཡོོད་མཁན་ ཚོོས་མིི་གཞན་དག་ལས་ལོོགས་སུ་ཟ་དགོོས།
འཆིིལ་མས་ན་ཚ་ཁྱབ་ཐུབ་ཀྱིི་ཡོོད། གློོ་དང་
འཁྲུ་དགོོས།
སྟེེ་ཞེེ་སྡང་ཆེེན་པོོ་སྐྱེེས།
འབུ་ལྕགས་ཀྱུ་ (Hookworm) མང་པོོ་ཡོོད་སའིི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་
ཞལ་ལའིི་སྒང་ལ་འཆིིལ་མ་གཡུག་མིི་རུང།
ཕྱིིན་པའིི་རྗེེས། དེེ་བཞིིན་ཁ་ལག་མ་བཟས་གོོང་ལག་པར་ཡིི་རྩིི་བརྒྱབ་སྟེེ་
བའིི་ཚུལ་དེེ་མིི་ཚོོགས་ཀྱིི་དཀྱིིལ་ནས་སྲུ་མོོ་དང་མོོའི་ིབུ་མོོས་མཐོོང་
བཅས་ཉིིན་ལྟར་འཁྲུ་དགོོས་པ་ཡིིན།
རྣམས་ཁང་པའིི་ནང་དུ་ཡོོང་འཇུག་རྒྱུ་མེེད།
འཆར་ཅན་ཁྱེེད་རང་ཞོོགས་པ་ལངས་པའིི་སྐབས་དང་། གསང་སྤྱོོད་ལ་
མོོ་དང་གླ་བ་རྒྱལ་ཁང་ཕྱོོགས་སུ་བསུས། ཁོོང་ཚོོ་རྒྱལ་ཁང་དུ་འགྲོོ་
སོོགས་བཀག་འགོོག་བྱ་རྒྱུར་ཕན་གྱིི་ཡོོད། མིི་ནད་པ་དང་ཕྲུ་གུ་མ་འབྱར་
མཁན་གྱིི་ཁྱིི་དང་སེེམས་ཅན་གཞན་དག་
སའིི་ཨིི་ཁུང་རྣམས་འགེེངས་དགོོས།
བཅད། ཉིིན་ཞིིག་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས་མོོ་ལ་རྒྱན་གོོས་སྣ་ཚོོགས་སྤྲས་ཏེེ།
པའིི་འགོོས་ནད་དང་། མགོོ་བོོའི་ིསྐོོགས་ཞིིབ། ཐོོར་པ། ཟ་འཕྲུག ཐོོར་འབྲུམ་
མང་པོོ་ཁྱེེར་ཡོོང་གིི་ཡོོད། ཁྱིི་ཤིིག་འཁྱེེར་ཡོོང་
ནང་ཞུ་ལུ་མའིི་རིིགས་དང་། འདྲེེ་ཤིག ི ། སྡིིག་པ་ར་ཙ་སོོགས་ཡིིབ་སྡོོད་བྱེེད་
ཅིིག་གནང་སྟེེ། ཉིིན་ཤས་རྗེེས་ནས་ཁོོ་གཉིིས་བསུ་བར་ཡོོང་རྒྱུའིི་ཐག་
གཟུགས་པོོ་འཁྲུ་དགོོས། ལུས་པོོ་ཡང་ཡང་འཁྲུད་པར་བརྟེེན་ནས་པགས་
པ་བཟོོ་དགོོས། ཤིིག་དང་། ཁྱིི་ཤིག ི ་གིིས་ན་ཚ་
འོོག་སོོགས་ཕྱོོགས་ཚང་མར་གད་འཁྲུ་བྱ་དགོོས། ཞལ་བ་དང་། རྩིིག་པའིི་
རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས་དེེ་འགྲིིག་གིི་རེེད། ཟེེར་ནས་སེེམས་རྟེེན་ལག་གདུབ་
སྤྱིིའིི་འདོོན་ཐེེངས། ༢༢༡ ཧིིན་སྒོོར། ༨
མིི་ནད་པས་སྡེེར་མ་དང་། སྣོོད་ཆས་བེེད་སྤྱོོད་
བྱས་པ་རྣམས་གཞན་གྱིིས་བེེད་སྤྱོོད་མ་བྱེེད་
གོོང་ཆུ་ཚ་པོོའི་ིནང་སྐོོལ་དགོོས།
ཕྲུ་གུ་རྣམས་གཟུགས་པོོ་འཁྲུ་བ་དང་། དུག་ལོོག་བརྗེེ་བ། སེེན་མོོ་གཅོོད་
རྒྱུ་བཅས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱ་དགོོས། མཛུབ་མོོོའི་ིསེེན་མོོ་རིིང་པོོའི་ིའོོག་ཏུ་ སྲོོག་ཆགས་དང་འབུ་སྲིིན་གྱིི་སྒོོ་ངའིི་རིིགས་རྒྱུན་དུ་ཡིིབ་སྡོོད་བྱེེད་ཀྱིི་ཡོོད།
ནད་རིིགས་སྤྱིི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཚ་བ་དང་བཤལ་ནད་ཡོོད་ན་ནད་པས་ ཆུ་དང་། ཇ། ཤིིང་ཏོོག་ཁུ་བ། ཐུག་པ་སོོགས་འཐུང་རྒྱུའིི་རིིགས་གང་མང་ འཐུང་དགོོས།
མ་རེེ་རེེར་འཁྲུད་དགོོས། ཤུགས་ལས་སམ་རྔུལ་ནག་ཐོོན་པའིི་རྗེེས་སུ་
སྨན་པ་མེེད་ས་ཞེེས་པའིི་འཕྲོོད་བསྟེེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིི་དེེབ་ལས་དྲངས།
basement adm,archit འོོག་ཁང༌། = ཁང་པ་ཞིིག་གིི་ས་ངོོས་ལས་ཆ་ཤས་སམ་ཧྲིིལ་པོོ་དམའ་བའིི་ཁང་པ།
basic adm,edu རྨང་གཞིིའིི། གཞིི་རྩའིི། = ཀཿཿ མེེད་དུ་མིི་རུང་བའིི་རྨང་གཞིིའིི་གྲུབ་ཆའམ་ངོོ་བོོ། ཁཿཿ basic training ལ་ལྟོོས།
basic health service adm རྨང་གཞིིའིི་འཕྲོོད་བསྟེེན་ཞབས་ཞུ། = ན་ཚ་སྲུང་སྐྱོོབ་དང། ལུས་སེེམས་བདེེ་ཐང་གིི་ཆེེད་དུ་རྨང་གཞིིའིི་འཕྲོོད་
བསྟེེན་ཞབས་ཞུ།
basic pay adm,acc རྩ་ཕོོགས། = སྤྲོོད་འབབ་འཕར་མ་གང་ཡང་མ་ཐེེ་བའིི་གླ་ཕོོགས།
basic training mil རྨང་གཞིིའིི་སྦྱོོང་བརྡར། = དམག་མིི་གསར་ཞུགས་པར་སྤྲད་རྒྱུའིི་གཞིི་རིིམ་གྱིི་སྦྱོོང་བརྡར། barren land agric. ས་རྒོོད། = ཕན་ཐོོགས་ལྡན་པའིི་རྩིི་ཤིིང་མིི་སྐྱེེ་བའིི་ས་ཆ་ཐ་རྒོོད། beat med སྙིིང་གིི་འཕར་ལྡིིང༌། = སྙིིང་ཁམས་ཀྱིི་འཕར་ཤུགས།
ཁུངས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་<<ཨིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེབས་བརྡ་ཆད།>>དེབ་ཕྲེང་ཁག
༢
ཕ་ཡུལ་ཤེེས་བྱའིི་བང་མཛོོད།
མགོོ་རྙོོག
ལྷུག་རྩོོམ།
ཁ་རས།
ཆོོས་ཉིིད་སྒྲོོལ་མས་སྒྱུར་སྒྲིིག་ཞུས།
༡༦) ང་ནིི་གྲངས་གནས་གསུམ་ཅན་གྱིི་གྲངས་ཞིིག་ཡིིན། བསྟན་འཛིན་བྱམས་ཆེན་རྡོ་རྗེ། འཛིན་རིམ་ལྔ་པ། མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་ སྟོན་སློབ་གྲྭ།
ངའིི་གྲངས་གནས་གཉིིས་པ་དེེ་གྲངས་གནས་གསུམ་ དེང་སང་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ངོ་གདོང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁ་རས་འདི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ པ་ལས་ལྡབ་བཞིིས་ཆེེ་བ་ཡོོད། ངའིི་གྲངས་གནས་དང་ ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མི་ཚང་མའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ པོོ་དེེ་གྲངས་གནས་གཉིིས་པ་ལས་ལྡབ་གསུམ་གྱིིས་ གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཁ་རས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་ལྟ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། ཁ་རས་ ཆུང་བ་ཡོོད། བྱས་ན་ངའིི་ཨང་ཀིི་དེེ་ཚོོ་ཤེེས་པ་གྱིིས་དང་།
ཀྱིས་རླུང་ནང་རྒྱུ་བའི་ནད་འབུ་ཕྲ་མོའི་རིགས་དང་ཀར་བོན་འཚོ་རླུང་ཉིས་ལྡན་
ལས་ང་ཚོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ། ད་ལྟ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་ཡམས་
༡༧) བཀྲ་ཤིིས་ཀྱིི་ཕ་མ་གཉིིས་ལ་ཕྲུ་གུ་གསུམ་ཡོོད། བུ་ ཀྱི་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཁ་རས་གྱོན་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ང་ རྒན་པའིི་མིིང་ལ་དོོན་གྲུབ་དང་འབྲིིང་བའིི་མིིང་ལ་བསོོད་ ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་ཚལ་ཉོ་བ་དང་ཉོ་ཆ་གཞན་རིགས། དེ་མིན་ ནམས་ཟེེར། བྱས་ན་བུ་ཆུང་བའིི་མིིང་ལ་གང་རེེད་དམ།
ཕྱིི་ལོོ། ༢༠༢༣
ལས་ཁུངས་དང་སློབ་གྲྭ། མི་ཚོགས་མང་པོ་ཡོད་སར་བསྐྱོད་དུས་ཁ་རས་ངེས་ པར་མནབས་དགོས། ཁ་རས་ཀྱིས་ན་ཚ་མང་པོ་འགོག་ཐུབ་ཀྱང་སྐབས་རེ་མི་
༡༨) ང་མ་བཅག་བར་དུ་བེེད་སྤྱོོད་ཡོོད་མ་རེེད། བྱས་ན་ང་ ནད་པ་དང་། དབུགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་རྒས་འཁོག་རིགས་ལ་དབུགས་
ཀྱང་རག་རྒྱུ་མེད། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཆགས་པའི་ཆེད་དུ་
སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ལ་ཕྱི་ཡི་རྣམ་པ་ ག་ཚོད་ཡོད་ཀྱང་ནང་གི་རྣམ་པ་མེད་ན་ཕྱི་ཡི་རྣམ་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་མ་བྱུང་བ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕྱི་ཡི་རྣམ་པ་ལས་ནང་གི་རྣམ་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཡ་རབས་
བཟང་སྤྱོད་དེ་སོ་སོའི་ཨ་མའི་གྲོད་ཁོག་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་སུ་གང་ཞིག་ལའང་ མེད། དེ་ཡིན་དུས་སོ་སོ་ཆེན་པོ་ཆགས་པའི་སྐབས་བསམ་བློ་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོ་
བཏང་ཐབ་ཀྱི་ཡོད་དུས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཆགས་ན་ཧ་ཅང་ ཡག་པོ་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚང་མས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་
དེ་གླ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ཡང་ཁ་ཤས་ལེ་ལོ་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་ཀྱི་མེད། མཐར་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དེ་ཁ་ནས་ལབ་ ཐུབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་གནང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རེད་དོ།
བརྩེ་དུང་ཆེ་བའི་གྲོགས་མོ།
སུ་རེེད་འདུག་གམ།
འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་པར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ་མིག་ཤེལ་གྱོན་མཁན་ཚོར་ཁ་
པ་སངས་ལྷ་མོ་བླ་མ། འཛིན་རིམ་བདུན་པ། སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱིམ།
ཡོོད་མ་རེེད། བྱས་ན་ཡིི་གེེ་དེེ་ག་རེེ་རེེད་དམ།
ཁ་རླངས་མིག་ཤེལ་དུ་རྒྱུ་སྟེ་མིག་གིས་མི་མཐོང་བའི་དཀའ་ངལ་མི་ཉུང་བ་
ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། ཁ་རས་གྱོན་རྒྱུ་དེ་རང་གཞན་ཀུན་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་
པར། ནམ་རྒྱུན་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་འགྲོགས་ངང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བསླབ་
༡༩) ཚིིག་མཛོོད་ཀྱིི་ནང་དུ་ཡིི་གེེ་ནོོར་བ་རྐང་གཅིིག་རང་ལས་
རས་གྱོན་པའི་རྐྱེན་
༢༠) གལ་སྲིིད་ང་ལ་ཁོོ་ཡོོད་ན་ངས་མིི་གཞན་དང་མཉམ་སྤྱོོད་ འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་པས་ང་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་ཁ་རས་གྱོན་རྒྱུ་ བྱེེད་ཀྱིི་མེེད། གལ་ཏེེ་ངས་མཉམ་སྤྱོོད་བྱས་ན་ང་ལ་ཁོོ་ མེེད་པ་ཆགས་ཀྱིི་རེེད། བྱས་ན་དེེ་གང་རེེད་དམ།
མ་བརྗེད་པ་གནང་དགོས།
༢༢) བཀྲ་ཤིིས་སྐྱེེས་པ་ནས་བཟུང་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཕ་མིིག་གིིས་
པ་ཡིིན་ནམ།
བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། གུས་མོ་རང་ཉིད་ལ་དཀའ་སྡུག་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་
ཁོང་གིས་བློ་སེམས་དཀར་པོའི་ངང་ཕྲན་ལ་རོགས་པ་གང་ཐུབ་གནང་གི་ཡོད། མཚམས་རེ་ང་གཉིས་མཉམ་དུ་མེད་དུས་ངས་ཁོང་བསམ་བློའི་ནང་ཡང་ཡང་
ཁ་རས་གྱོན་པའི་གོམས་གཤིས་གསར་པ་འདི།
འཁོར་ནས་དྲན་གྱི་འདུག ཕྲན་ལ་ནམ་རྒྱུན་གྲོགས་མོ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་
གོམས་འདྲིས་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་གི་དབང་།
ནི་བདག་གི་སྙིང་གི་ཚིལ་ལུ་ལྟར་ཡིན། ང་གཉིས་ཀྱི་བརྩེ་དུང་མུ་མཐུད་གནས་
ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད།
བསོད་ནམས་བདེ་ཆེན། འཛིན་རིམ་བཅུ་པ། སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱིམ།
ང་རང་ཚོ་ལ་མི་ལུས་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་དུས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་
ཆེན་པོ་ཆགས་དུས་མི་ཡབ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་མ་ཆགས་ན་སློབ་ སྦྱོང་སྦྱངས་པ་ཚང་མ་འཕྲོ་བརླག་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས་པ་
༢༤) བོོད་པའིི་མིིང་ཚིིག་གང་ཞིིག་གཡས་གཡོོན་གང་ནས་ ནང་བཞིན་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དེ་ཁྲོམ་ནས་ཉོ་རྒྱུ་མེད་ལ་སྨན་ཁང་ནས་ ཀློོག་ཀྱང་སྒྲ་མདངས་གཅིིག་པ་ཡིིན་ནམ། ༢༥) ཕ་སྤྲེེལ་ རྒན་བྱང་ཆུབ་སེེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིིན་མོོ་གཉིིས་
པོོ་སོོ་སོོར་མེེད་ཀྱང་རང་གིི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སྤྲོོད་ཐུབ་ པ་ཞིིག་བྱུང་ཡོོད་པ་དེེ་གང་རེེད་དམ།
ཡང་སྐྱར་ལོོ་རྗེེས་མར་ཡོོང་རྒྱུ་ཡིིན།
༢༧) ང་ལ་ཉལ་ཁྲིི་ཡོོད་ཀྱང་ནམ་ཡང་ཉལ་མྱོོང་མེེད། མ་ཟད་ ངས་རྒྱུགས་པ་མ་གཏོོགས་གོོམ་པ་སྤོོ་ཡིི་མེེད། བྱས་ན་
ཉིིན་ཞིིག་ཁྱོོ་ཤུག་གཉིིས་ཁྲིིམས་ཁང་དུ་ཁག་ཁག་བྱས་པའིི་ལག་ཁྱེེར་ལེེན་དུ་ཕྱིིན།
ང་སུ་ཡིིན་པ་ཤེེས་སམ།
འགོོ་བཤའ་རྒྱབ་དགོོས་སམ། ཞེེས་དྲིིས།
ཁོོ་གཉིིས་ཕན་ཚུན་ཡུན་རིིང་གྲོོས་བསྡུར་བྱས་ནས་མཐར་ཁྲིིམས་རྩོོད་པར། ད་ང་
གཉིིས་ལོོ་གཅིིག་གིི་རྗེེས་ཕྲུ་གུ་བཞིི་པ་དེེ་འཁྲིིད་ནས་སླར་ཡོོང་གིི་ཡིིན། ཞེེས་ལབ།
ནམ་མཁའིི་སྐར་མ་ནང་བཞིིན་འདུག
༢༨) ཤིིང་སྡོོང་ཆེེན་པོོ་ཞིིག་རང་གིི་ལག་པའིི་ནང་ག་དུས་ཁྱེེར་ བུ། ཁྱེེད་རང་གིི་སོོ་རྣམས་ནམ་མཁའིི་སྐར་མ་ནང་བཞིིན་འདུག ཐུབ་ཀྱིི་རེེད་དམ།
བུ་མོོ། ཨོོ་་་ཐུགས་རྗེེ་ཆེེ། དངོོས་གནས་དེེ་འདྲའིི་སྙིིང་རྗེེ་
ལྷ་མོོའི་ི ག་རེེ་རེེད་དམ། (བུ་མོོ།)
ཚུན་རྒྱང་ཐག་རིིང་པོོ་རྐྱང་རེེད་འདུག ཅེེས་བཤད།
༢༩) གལ་སྲིིད་ལྷ་མོོའི་ི བུ་མོོ་དེེ་ངའིི་བུ་མོོའི་ི ཨ་མ་ཡིིན་ན། ང་
གབ་ལན་རྣམས་ཕ་ཡུལ་འདོོན་ཐེེངས་ ༢༢༢ ཏུ་འགོོད་རྒྱུ།
མོོ་འདུག་གས།
བུ། མ་རེེད། སོོ་དེེ་དག་ནམ་མཁའིི་སྐར་མ་ནང་བཞིིན་ཕན་
མཆུ་རྩིི་དང་སྦྱར་རྩིི་ནོོར་བ།
པའི་སྨོན་ལམ་ཡོད་པ་མ་ཟད་ངེད་གཉིས་ལུས་པོ་ག་ཚོད་རྒྱང་གིས་ཆོད་ཀྱང་། སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་གཉམ་དུ་གནས་པར་ཤོག
ག་དུས་ཡིན་ཡང་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་ཡག་པོ་དང་བཟང་པོ་མཉམ་དུ་གཤིབས་
རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕན་ཚུན་གྱི་དཀའ་སྡུག་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་
དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་ཟེར་བ་དེ་ནི་ རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཉེ་སྤུན་མཆེད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཟད་རང་གི་ཡིད་ལ་
ཡོད་པའི་དགའ་སྡུག་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ས་ཡང་ཡིན་སྟབས་གཅིག་གིས་ གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས།
མཚར་གཏམ།
༢༦) གདོོང་དྲུག་དང་མིིག་ཉིི་ཤུ་རྩ་གཅིིག་བྱས་པ་དེེ་གང་ ཁྲིིམས་རྩོོད་པས། བྱས་ན་ཁྱོོད་གཉིིས་ལ་ཕྲུ་གུ་གསུམ་འདུག་པས་དེེ་ཚོོ་ཇིི་ལྟར་ རེེད་དམ།
གུས་མོ་ང་རང་ལ་ཡང་བརྗེད་དཀའ་བའི་གྲོགས་མོ་ཞིག་ཡོད། མོ་རང་ནི་བདག་
ཤ་ཁྲག་གཅིག་གི་སྤུན་ཟླ་མ་ཡིན་ཀྱང་བློ་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བའི་མཛའ་གྲོགས་
ཁ་རས་གྱོན་པའི་གོམས་གཤིས་ལམ་སྲོལ་བཏོད།
༢༣) ཡར་ལ་གཡུགས་ན་མར་ཟག་གིི་རེེད། མ་གཡུགས་ན་ ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ག་ཚོད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྦྱངས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་ ཡར་འཕར་གྱིི་རེེད། བྱས་ན་དེེ་གང་ཡིིན་ནམ།
ཆེས་བྱེད་མཁན་ཞིག་དགོས།
ཟད། སྣོད་གཅིག་གི་ནང་ལག་པ་བླུགས་ཏེ་ལྷན་དུ་ཟས་བཟའ་ཡི་ཡོད། ང་གཉིས་
རྒན་གཞོན་དབུལ་ཕྱུག་དཔོན་གཡོག་ཁྱད་མེད་པར།
རེེད། ཅེེས་ལབ། ཏོོག་ཙམ་རྗེེས་དམག་མིི་མང་པོོ་ཞིིག་ མཁའ་རླུང་རྔུབ་པར་དཀའ་ངལ་མང་དག་འཕྲད། རང་ཁྱིིམ་དུ་སླེེབས་པ་དང་བཀྲ་ཤིིས་ཀྱིིས་ལམ་སང་རང་ གིི་ཕ་ངོོས་འཛིིན་ཐུབ་པ་བྱུང། བྱས་ན་དེེ་གང་འདྲ་བྱས་
བརྩེ་དུང་ཆེན་པོའི་ངང་གཞན་གྱིས་ཕྲ་མ་ག་ཚོད་མང་པོ་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཡིད་
སྐྱོང་གནང་གི་ཡོད། མོ་རང་ལོ་ལྔ་ནས་ད་བར་གུས་མོའི་མཉམ་དུ་བསྡད་པ་མ་
མཐོོང་མྱོོང་མེེད། འོོན་ཀྱང་ཉིིན་དེེར་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིིས་ གཟུགས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་པའི་རྒས་འཁོག་ལ། བཀྲ་ཤིིས་ལ་རང་གིི་པ་ལགས་དེེ་རིིང་ཕེེབས་ཀྱིི་ཡོོད་
རོགས་དང་། དཀའ་སྡུག་འཕྲད་དུས་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ལ་ཟེར། ཕན་ཚུན་
གི་ཆུང་དུས་སྐབས་ཀྱི་གྲོགས་མོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕྲན་གྱི་གཅེན་མོ་ལྟར་བྱམས་
ལྕགས་བྱི་ལོ་ཡི་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་འདིར།
༢༡) ང་ལ་མིིག་ཡོོད་ཀྱང་དེེས་མཐོོང་ཐུབ་ཀྱིི་མེེད། ཡིིན་ཡང་ མི་དགོས་དར་པའི་གཉན་རིམས་ཏོག་དབྱིབས་ཀྱིས། ངས་མིི་ཡིི་སྐོོམ་པ་སེེལ་གྱིི་ཡོོད། བྱས་ན་ང་སུ་རེེད་དམ།
བརྩེ་དུང་ཆེ་བའི་གྲོགས་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཟ་རོགས་འཐུང་རོགས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་
ཆོོས་ཉིིད་སྒྲོོལ་མས་སྒྱུར་སྒྲིིག་ཞུས།
ཉིིན་ཞིིག་ངའིི་བཟའ་ཟླས་ཁོོ་མོོའི ི་མཆུ་རྩིི་སྤྲོོད་རོོགས་བྱེེད་དང་ལབ་བྱུང་། འོོན་ཀྱང་ སྟབས་མ་ལེེགས་པ་ཞིིག་ལ་ངས་སྦྱར་རྩིི་དང་ནོོར་ནས་སྤྲད་འདུག དེེར་བརྟེེན་ཉིིན་ དེེ་ནས་བཟུང་བཟའ་ཟླས་སྐད་ཆ་ཤོད ོ ་མཁན་མིི་འདུག
ཉེེན་རྟོོག་པ་དང་བསྟན་སྒྲོོལ། ཉེེན་རྟོོག་པ། རང་ག་པར་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད།
བསྟན་སྒྲོོལ། ངའིི་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། ཁྱེེད་རང་གིི་ཕ་མ་གཉིིས་གང་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད་ རེེད།
བསྟན་སྒྲོོལ། ང་དང་མཉམ་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད་རེེད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། ཁྱེེད་ཚོོ་ཚང་མ་གང་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད་རེེད།
བསྟན་སྒྲོོལ། ང་ཚོོ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་སྡོོད་ཀྱིི་ཡོོད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། ཁྱེེད་རང་གིི་ཁྱིིམ་གང་དུ་ཡོོད་རེེད།
བསྟན་སྒྲོོལ། གྲོོང་པའིི་ཁྱིིམ་གྱིི་འཁྲིིས་ལ་ཡོོད་རེེད།
ཉེེན་རྟོོག་པ། བྱས་ན་གྲོོང་པའིི་ཁྱིིམ་གང་དུ་ཡོོད་རེེད།
བསྟན་སྒྲོོལ། གྲོོང་པའིི་ཁྱིིམ་ངའིི་ཁྱིིམ་གྱིི་ཉེེ་འགྲམ་ལ་ཡོོད་རེེད།
༣
ཕ་ཡུལ་ཤེེས་བྱའིི་བང་མཛོོད།
བསྟན་འཛིིན་དབྱངས་གསལ།
སྙན་རྩོོམ།
འབྲོག་ཁྱི།
ཁྱེད་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མའི་སེམས་གཏིང་ལ་སིམ་པའི། འོད་ཀྱི་ཐིག་ལི་ཡིན་ལགས། འོན་ཀྱང་།
ཁྱེད་ལ་སྡུག་གི་ཁུར་པོ་འབུམ་ཕྲག་ཡོད་ཀྱང་། ངལ་དུབ་ཀྱི་ཚོར་བ་སྤུ་ཙམ་མེད།
སུག་བཞི་སེམས་ཅན་མང་ན་ཡང་།།
ཁྱེད་ནི་འུ་ཅག་སྙིང་གི་འཚོ་བྱེད།
གུས་མོའི་གཅེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ།།
དམ་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན།
འབྲོག་ཁྱི་རྒྱ་སྟག་ངར་མ་ཡིན།།
ཨེ་མ།
ཁྱེད་ཀྱིས།
དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་མེད་པར།།
ཁྱིམ་གཞི་དྲོད་གུར་བདག་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལ།
འཁོར་ས་ལྷས་རའི་གཡས་གཡོན།།
ལྷད་མེད་བྱམས་བརྩེས་བུ་ལྟར་སྐྱོང་བས།
ནོར་ལུག་ཚེ་སྲོག་སྲུང་ནས།།
ད་གཟོད་བློ་གསལ་གྱི་བྱིས་པ་བདག་གིས།
ཨ་ཁུ་འབྲོག་པའི་རོགས་ཟླ།།
འདབ་གཤོག་ཟུང་ལྡན་གྱི་ཤེས་བྱའི་རོ་ལ་མྱངས་ནས། དཔའ་ངར་ཆེན་པོས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཕུར།
སྔ་ལངས་རྫི་བོའི་རྗེས་བསྙེགས།། ནོར་ལུག་ཀུན་གྱི་སྲུང་མ།།
ཁྱེད་ནི།
ཧམ་ཆེན་སྤྱང་ཀི་དེ་དག།
གཞིས་བྱེས་གཅིག་རུ་བསྒྲིལ་བའི་སྐར་ཆེན་གྱི་འོད་དཀར་ཡིན་ལགས།
ཉིན་མཚན་ངལ་བ་འབྲས་མེད། །
མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མཐའ་དག་ལ།
ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་བཞིན་དུ་བཞུད་རྒྱུན་རིང་བ་དང་།
ཧམ་ཆེན་སྤྱང་ཀི་ནག་པོས།།
གངས་དཀར་ཏི་སེ་འདྲ་བར་བརྗིད་ཆགས་པ།
མཚན་མོ་ཁུ་སིམ་ངང་ནས།།
ལྷས་རའི་མཐའ་ནས་བསྐོར་དུས།།
དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་སའི་གོ་ལ་ཡོངས་ལ་བསྙེག
ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་འབྲོག་ཁྱི།།
རྟག་ཏུ་བསྟན་སྲིིད་མིི་རིིགས་ཆེེད་དུ་སྐུ་ལས་ཚད་མེེད་བསྐྱོོན།
འོོན་ཀྱང་།
འབྲོག་ཁྱིས་ཕྱོགས་མཐར་བསྐྲད་སོང་།།
སྦྲང་ཆར་སིིལ་སིིལ་འབབ་པའིི་དུས་སུ།
འབྲོག་པའི་ནང་མི་འདྲ་འདྲ།།
ཡར་ལ་བལྟས་པའིི་དཀར་ཅན་གྱིི་གྱང་ངོོས་ལ།
སྙིང་སྟོབས་སེམས་བཟང་ལྡན་པ།།
ཁྱེེད་ཀྱིི་སྐུ་པར་དཀར་གསལ་ཟླ་བའིི་ཞལ་འཛུམ་འཕྲོོས།
གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི།།
༸གོང་ས་མཆོག་ལ་བསྟོད་དབྱངས།
བསྟན་འཛིན་བདེ་ཆེན། འཛིན་རིམ་བཅུ་གཉིས། སེ་ལ་ཁུའི་བོད་ཁྱིམ།
བཀའ་སློོབ།
བོད་དང་གོ་ལའི་དྲིན་ཆེན་བླ་མ་ལགས།
བཅུ་པ་གསེེར།(ལ་དྭགས་བོོད་ཁྱིིམ།)
སྔོ་ལ་ཟླུམ་པའི་གོ་ལ་འདིར།།
ཕྱིི་ལོོ། ༢༠༢༣
ཁྱེེད་ཀྱིི་ཞལ་ནིི་དམར་ལ་རིིན་ཆེེན་བྱུ་རུ་ཞིི་བདེེའིི་ལམ་བུ་ཞིིག་དང་འདྲ། སྐྱེེ་འགྲོོ་ཀུན་གྱིི་སྐྱབས་མཆོོག་དམ་པ་ཁྱེེད།
སྤྱིི་ནོོར་༸གོོང་ས་༸སྐྱབས་མགོོན་ཆེེན་པོོ་མཆོོག་ནས།
ང་ཚོོའིི་འཕྲལ་སེེལ་གྱིི་ལས་འགན་གཙོོ་བོོ་གང་ཡིིན་ ནམ།
ང་ཚོ་ལ་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ལས་འགན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ གང་ཡིན་ཟེར་ན། གཞིས་ཆགས་དང་། སློབ་སྦྱོང་
བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད། དེ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་
པ་ནི། ཚང་མས་རྩ་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ བཟང་པོ་གང་ཡོད་གཞི་ལ་བཞག་ནས། དེང་དུས་ཀྱི་ དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་མི་ཚེ་བསྐྱལ་སྟངས་ཤེས་ པ་ཞིག་དང་། ན་གཞོན་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་དེང་དུས་དང་
མཐུན་པའི་བོད་མི་བཏང་འགྲོ་བཞག་སྡོད་འཕེར་བ་
ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། འཕྲལ་སེལ་གྱི་ལས་འགན་ འདི་བརྒྱུད་དེ་ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཆེན་ པོ་དེ་འགྲུབ་ཐབས་མཐར་སྐྱེལ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
འུ་ཅག་རྩམ་ཟན་ཡོོངས་ཀྱིི་སྙིིང་ཁ་ནས།
ཁྱེེད་ཀྱིི་ཐུགས་རྗེེ་བཀའ་དྲིིན་ནམ་ཡང་བརྗེེད་ཐབས་བྲལ།
ན་མ་སོན་པའི་བྱིས་པའི་ཁྱིམ་འཁོར་ལ།
ཤོོག་ངོོས་བཞིི་པའིི་འཕྲོོས།
ཨེེ་མ།
༸རྒྱལ་མཆོག་གོང་མའི་སྔར་སྲོལ་ཁྲི་ལ་འཁོད།
དགེེ་སློོབ་གླེེང་སྟེེགས།
ཁྱེེད་ད་ཆ་ས་ཕྱོོགས་གང་དུ་བཞུགས་ཀྱང་།
དཔའ་དང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བསྟན་སྲིད་གཟི་འོད་ཁྱེད་ལས་འཕྲོ།
ངས་ཁྱེེད་སེེམས་གཏིིང་ནས་དྲན་བཞིིན་ཡོོད།
བོོད་ཡུལ་ཁ་བའིི་ལྗོོངས་སུ་ཡོོད་ཀྱང་། ཁ་བའིི་མེེ་ཏོོག་ཤར་ནུབ་ཀུན་ལ་ཁྱབ།
གཏམ་དཔེ་གཅེས་བཏུས།
༤༡) ཕ་རིགས་བུ་ལ་མ་རྒྱུགས་ན། རི་བོང་ཤོར་ཏོ་ག་ནས་ཡོང་།
ཁྱེེད་ཀྱིི་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བཅངས་པའིི་རེེ་བ་དང་མ་འོོངས་པའིི་ ཕུགས་འདུན་ཅིི་ཞིིག་ཡོོད། ལན།
སློོབ་ཕྲུག་གིི་མིི་ཚེེ་དེེ་མིི་ཞིིག་གིི་མིི་ཚེེའིི་ནང་གིི་དུས་ཚོོད་
བཟང་ཤོས ོ ་ཤིག ི ་ཡིིན་པས་དུས་ཚོོད་དེེ་བེེད་སྤྱོོད་ཡག་པོོ་གཏོོང་དགོོས་
པ་དང་། སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་མ་འོོངས་པར་ཡིིག་ཚད་ཀྱིི་བརྒྱ་ཆ་མང་ཉུང་ ལ་མ་ལྟོོས་པར་བསམ་བློོའི་ིརང་དབང་དང་ལྡན་པ། དུས་ཀྱིི་དགོོས་
བྱ་སྤྱོད་དམ། གཤིས་ལུགས། གཏམ་བརྗོད་སོགས་གང་རུང་ནས་ཕ་དང་བུ་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ཡང་ངན་པའི་ཕྱོགས་ནས་མཚུངས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྨད་ མཁོོ་དང་འཚམས་པའིི་གསར་གཏོོད་བྱེེད་ནུས་པ། གཞན་ཕན་གྱིི་ ཚིག་ལ་མ་གཏོགས། བཟང་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་ན་མི་འགྲིག་པ་མཚུངས་ཆོས་ཤོར་ཏོ་ཞེས་པ་ལས་གསལ་པོ་རྟོགས་དགོས་སོ། ། བསམ་བློོ་ཡོོད་པ། ཁོོར་ཡུག་དང་རང་གིི་སྐད་ཡིིག་དང་རིིག་གཞུང་ ༤༢) ཕག་པས་བལྟས་ན་ཕག་ཚང་གཞལ་ཡས་ཁང་།
སྲུང་སྐྱོོབ་བྱེེད་ཐུབ་པ་སོོགས་ཀྱིི་ཁྱད་ཆོོས་དང་ལྡན་པའིི་བོོད་མིི་བཟང་
མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མེད་པའི་མིས་རང་གི་མིག་སྔའི་སྣང་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཚིམ་པའི་བློ་སྦུག་དོག་པོ་བྱེད་པར་སུན་འབྱིན་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་མང་ཞིང་། སྐབས་རེ་རང་གི་ཡོད་ པོོ་ཞིིག་ལ་འཚར་ལོོངས་བྱེེད་དགོོས་པ་ཡིིན། ཁྱེེད་ཀྱིིས་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་དང་དགེེ་ལས་རྣམས་ལ་གླེེང་འདོོད་པའིི་ ཚད་ཡག་པོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ལ་ཟུར་ཟ་བྱེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད། ༤༣) ཕན་མ་ཐོགས་ན། ཁ་ནང་གི་སོ་ཡང་ཕུད།
གཅེས་སྐྱོང་བྱས་པའི་བུ་ཕྲུག་གམ་གཉེན་འཁོར་སོགས་ཀྱིས་ཁ་ལ་མི་ཉན་པར་བྱ་ལོག་སྤྱོད་ལོག་སོགས་བྱས་ཚེ་ཕྱིར་འབུད་དམ། ཡང་ན་སྐྱིད་སྡུག་ཐ་དད་བྱེད་འོས་ ཟེར་བ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པ་མང་།
༤༤) ཕར་སོང་གི་མི་ལ། ཚུར་ཡོང་གི་གཏམ།
གཏམ་ཅིི་ཞིིག་ཡོོད་དམ། ལན།
༸གོོང་ས་༸སྐྱབས་མགོོན་ཆེེན་པོོ་མཆོོག་གུང་གྲངས་ ༨༧
ལ་ཕེེབས་ཡོོད་ནའང་བོོད་མིི་རིིགས་དང་འགྲོོ་བ་སྤྱིིའིི་དོོན་དུ་སྐུ་ལས་ ཧ་ཅང་སྐྱོོན་བཞིིན་ཡོོད་པ་དེེ་ཡིིད་ལ་བཞག་ནས་ང་ཚོོ་དགེེ་ལས་ དང་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རང་འཁྲིིའིི་ལས་འགན་རྣམས་ལྷག་བསམ་
ཆེད་གཉེར་གྱིས་མངགས་པའི་མི་ལ་ཆེད་དོན་དེའི་སྐོར་འདི་བྱས་འདི་བྱུང་གི་ལན་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཟེར་བའམ། ཡང་ན་བཤད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་པ་སོགས་ རྣམ་དག་དང་སྔར་ལས་ལྷག་པ་བསྒྲུབ་དགོོས། ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན།
༄༅། །གཅེེན་མོོ་དང་གཅུང་པོོ། །
ཆོོས་ཉིིད་སྒྲོོལ་མས་བརྩམས།
སྲུ་མོོས། ལྟས་ངན་དེེ་གཉིིས་ངས་སྔར་བསད་བཞག་ན་ཏག་ ཏག་ཡིིན། སྐབས་དེེ་དུས་བསད་ཡོོད་ན། དེེ་རིིང་ཁོོ་གཉིིས་
ལ་རླུང་རྟ་དེེ་འདྲ་རྒྱུགས་ཀྱིི་མ་རེེད། ཅེེས་རང་གིི་བུ་མོོས་གོོ་ ཙམ་གྱིི་ཆིིག་ལབ་འདྲ་ཞིིག་བརྒྱབ།
༄༅། །དགེེ་སློོབ་གླེེང་སྟེེགས། །
ཐོོག་མར་རྒན་ལགས་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ངོོ་སྤྲོོད་མདོོར་བསྡུས་ཤིིག་གནང་རོོགས།
ཏེེ་དུས་ཚོོད་ཆུད་ཟོོས་སུ་མ་བཏང་བར་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཕྱོོགས་ཡོོངས་ཀྱིི་འཚར་ལོོངས་
ཀྱིི་ཉིིན་སློོབ་ནས་གཞིི་རིིམ་འོོག་མ་ཐོོན་རྗེེས་སྤོོན་ཊ་གཏན་སློོབ་ཏུ་འཛིིན་རིིམ་དྲུག་པ་
བོོད་མིི་རིིགས་ཀྱིི་འཐབ་རྩོོད་ཐད་དགེེ་རྒན་ཞིིག་གིིས་ཞབས་འདེེགས་ཇིི་ལྟར་སྒྲུབ་
ལན།
གུས་མོོ་བསྟན་འཛིིན་ཆོོས་སྒྲོོན་ནིི་འདོོད་རྒུ་གཡུལ་རྒྱལ་གླིིང་གཞིིས་ཆགས་
ནས་བཅུ་པ་བར་སློོབ་སྦྱོོང་བྱས། དེེ་རྗེེས་མ་སུ་རིི་གཏན་སློོབ་ནས་ཚན་རིིག་ཐོོག་འཛིིན་
གྲྭ་བཅུ་གཉིིས་ཐོོན་པ་དང་། དེེ་ནས་ RIE Ajmer ནས་ཉེེ་བའིི་གཙུག་ལག་རབ་
འབྱམས་དང་དགེེ་རྒན་འོོས་སྦྱོོང་ (B.Sc B.Ed Integrated course) ཐོོན། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༠༡ ཕྱིི་ཟླ་ ༨ ཚེེས་ ༡ ནས་དགེེ་རྒན་གྱིི་ལས་སྒོོར་ཞུགས་ནས་ཐོོག་ མར་བདེེ་སྐྱིིད་གླིིང་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་ཉིིན་སློོབ་ཏུ་གཞིི་རིིམ་བར་མའིི་ཚན་རྩིིས་དགེེ་རྒན་དང་།
དེེ་རྗེེས་ ༢༠༠༤ ནས་སྤོོན་ཊ་གཏན་སློོབ་ཏུ་གཞིི་རིིིམ་བར་མའིི་ཚན་རིིག་དང་ཨིིན་ ཡིིག་སློོབ་ཁྲིིད་བྱས། ༢༠༠༥ ལོོར་ཡིིག་འགྲུལ་གྱིི་ལམ་ནས་ཨིིན་ཡིིག་རྩོོམ་རིིག་ ཁོོ་ཚོོ་རྒྱལ་ཁང་དུ་འཛུལ་མ་ཐག་སྲུ་མོོས་ལམ་སང་ཁོོ་
གཉིིས་མེེད་པ་བཟོོ་རྒྱུའིི་ངན་སེེམས་བཅངས་ཏེེ། རྫུ་འཕྲུལ་ གྱིིས་རྒྱལ་ཁང་དུ་ཕྱིིན། དེེའིི་དགོོང་མོོ་རྒྱལ་སྲས་གཉིིད་
ཁུག་པ་དང་། གླ་བའིི་གཅེེན་མོོ་མལ་ས་ནས་ཁྲིིད་དེེ་ཉེེས་
བརྡུང་ཚད་མེེད་བཏང་བ་དང་། གདོོང་ཡོོངས་རྫོོགས་ལ་ སེེན་བྲད་བཏང་ནས་ངོོ་མིི་ཤེེས་པ་ཞིིག་བཟོོས་རྗེེས་མུན་ ཁང་ཞིིག་ཏུ་བཅུག
རང་གིི་བུ་མོོར་གླ་བའིི་གཅེེན་མོོའི་ི གྱོོན་གོོས་གཡོོགས་
ནས་རྒྱལ་ཁང་དུ་བསྐྱལ། ཞོོགས་པ་རྒྱལ་སྲས་གཉིིད་
ལས་སད་སྐབས་མོོས་རྒྱབ་བསློོགས་ནས་ངོོ་གདོོང་ཁྱོོན་ ནས་སྟོོན་གྱིི་མེེད།
ཐོོག་ (MA English Literature) གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་ཐོོན། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༢ ཚེེས་ ༡ ནས་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་སྤོོན་ཊ་གཏན་སློོབ་ཀྱིི་གཞིི་
ཏེེ་ལངས་ཀྱིི་མིིན་པའིི་བརྡ་བསྟན། རྒྱལ་སྲས་ཐུགས་ཕྲན་ བུ་མིི་བདེེ་བ་བྱུང་རུང་མོོ་ལ་གུས་བརྩིི་ཞུས་ཏེེ་རང་ཉིིད་
དགེེ་རྒན་ནིི་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེེད་པོོ་ཡིིན་པ་མ་ཟད། དགེེ་རྒན་ཞིིག་ལ་རྒྱལ་ ཁབ་གཅིིག་ཁ་ལོོ་སྒྱུར་ཐུབ་པའིི་ནུས་པའང་ཡོོད། དེེར་བརྟེེན་དགེེ་རྒན་རྣམས་ནས་ རྒྱུན་གཏན་སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་ལས་འགན་དེེ་ལྷོོད་གཡེེང་དང་འཐུས་ཤོོར་མེེད་པ་གནང་
དགོོས་པ་སྨོོས་ཅིི། དེེའིི་ཐོོག་རང་གིི་སྐད་ཡིིག་དང་རིིག་གཞུང་བཟང་པོོ་དེེ་མིི་ཉམས་ གོོང་སྤེེལ་ཡོོང་ཐབས་སུ་སློོབ་གསོོ་ཙམ་མ་ཡིིན་པར་རང་ཉིིད་ཀྱིིས་མིིག་དཔེེ་བསྟན་
ནས་ཕྲུ་གུའིི་བསམ་བློོའི་ི ནང་བོོད་ཀྱིི་སྐད་ཡིིག་དང་རིིག་གཞུང་གིི་ རང་ཉིིད་སློོབ་ཕྲུག་སྐབས་ཀྱིི་མིི་ཚེེའིི་ནང་དགེེ་རྒན་
ཡིིག་སློོབ་ཁྲིིད་བྱས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༤ ཚེེས་ ༢ ནས་སྒེེར་
ལས་བྱེེད་སུ་རུང་ནས་བྱམས་སྐྱོོང་གནང་བ་ག་རེེ་དྲན་གནང་
གྲྭར་གཞིི་རིིམ་བར་མའིི་ཚན་རིིག་དགེེ་རྒན་གྱིི་ལས་གནས་རང་
ལན།
གྱིིས་རེེ་འདུན་ཞུ་དོོན་ལྟར། མེེས་དབོོན་གཙུག་ལག་དཔེེ་སྟོོན་སློོབ་
གིི་འདུག་གམ།
འཇགས་ཐོོག་འཛིིན་རིིམ་ ༦ ནས་ ༡༠ བར་ཚན་རིིག་དང་ཨིིན་
ང་རང་ཆུང་དུས་སྐབས་དགེེ་ལས་མང་པོོ་ཞིིག་གིིས་
སློོབ་གསོོ་དང་བྱམས་སྐྱོོང་གནང་མྱོོང་། ལྷག་པར་དུ་སྤོོན་ཊ་གཏན་
ཡིིག་སློོབ་ཁྲིིད་བྱས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༦ ཚེེས་ ༡ ནས་མེེས་དབོོན་གཙུག་ལག་
སློོབ་ཏུ་རང་ཉིིད་ན་ནས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའིི་སྐབས་རྒན་དབང་གྲགས་ལགས། རྒན་
དགེེ་ཆེེར་གནས་སྤར་གྱིིས་ ༢༠༡༩ ཕྱིི་ཟླ་ ༡༢ ཚེེས་ ༢༨ བར་འགན་འཁུར་ཞུས།
ཡག་པོོ་གནང་བ་ད་དུང་ཡང་གསལ་པོོ་དྲན་གྱིི་འདུག རང་ཉིིད་ལ་ཆ་མཚོོན་ན་སློོབ་
དཔེེ་སྟོོན་སློོབ་གྲྭའིི་སློོབ་སྤྱིི་ལས་ཚབ་དང་། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༧ ཕྱིི་ཟླ་ ༤ ཚེེས་ ༥ ནས་
ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེེས་ ༤ ནས་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༣ ཚེེས་ ༥ བར་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་བོོད་ སློོབ་ཚོོགས་པའིི་ཁྱབ་ཁོོངས་སློོབ་ཁག་གིི་ཨིིན་ཇིིའིི་རྒྱུས་སྟོོན་པའིི་འགན་འཁུར་
མོོས་གཡོོ་སྒྱུའིི་ཚུལ་གྱིིས། མགོོ་བོོ་གཡུག་གཡུག་བྱས་
རྩ་དེེ་འཚར་ལོོངས་ཚད་ལྡན་འབྱུང་དང་མ་འབྱུང་དགེེ་རྒན་ལ་རག་ལུས་ཡོོད་པས།
སློོབ་དེེབ་བསྐྱར་ཞིིབ་ཚོོགས་ཆུང་ཁག་ཅིིག་གིི་ཚོོགས་མིིར་ཞུགས།
ཡང་སྐད་ཆ་དྲིིས།
སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ནིི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིིག་གིི་མ་འོོངས་སོོན་རྩ་ཡིིན་པ་དང་། སོོན་
གནས་སུ་གནས་སྤར་གྱིིས་འཛིིན་རིིམ་ ༡༠ ནས་ ༡༢ བར་ཨིིན་
ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིི་ཨིིན་ཇིི་དང་ཚན་རིིག་བཅས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི་རྩ་འཛིིན་དང་
ཆེེན་པོོའི་ི ངང་མོོ་ལ་ཡར་ལངས་ཀྱིི་མིིན་ནམ། ཞེེས་སླར་
ལན།
གལ་གནད་སྐོོར་ས་བོོན་འདེེབས་དགོོས།
དཔེེ་སྟོོན་སློོབ་གྲྭའིི་དགེེ་ཆེེའིི་འགན་འཁུར་ཞུས་མུས། དགེེ་རྒན་གྱིི་ལས་ཡུན་རིིང་
ཡང་། མོོས་ཡ་ལན་མ་སྤྲད། རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས་བརྩེེ་སེེམས་
ཐུབ་བམ།
རིིམ་གོོང་མའིི་ཨིིན་ཡིིག་དགེེ་རྒན་(PGT English) གྱིི་ལས་
ཞུས། ཉེེ་ལམ་ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༣ ཟླ་ ༣ ཚེེས་ ༦ ནས་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་མེེས་དབོོན་གཙུག་ལག་
རྒྱལ་སྲས་ཀྱིིས་མོོ་ལ་ཡར་ལངས་དགོོས་པའིི་བརྡ་བཏང་
ཐོོག་འབད་བརྩོོན་གནང་དགོོས་པ་ཡིིན།
སློོབ་ཕྲུག་གཅིིག་གིི་ངོོས་ནས་སློོབ་གཉེེར་བྱེེད་བཞིིན་པའིི་སྐབས་གལ་ཆེེ་
ཤོོས་དེེ་གང་ལ་ངོོས་འཛིིན་གནང་གིི་ཡོོད། ལན།
སློོབ་ཕྲུག་གཅིིག་གིི་ངོོས་ནས་སློོབ་གཉེེར་བྱེེད་བཞིིན་པའིི་སྐབས་སློོབ་གྲྭར་
འགྲིིམ་དགོོས་པའིི་རྒྱུ་མཚན་ཁ་གསལ་ཤེེས་དགོོས་པ་དང་། མ་འོོངས་ཕུགས་འདུན་
ལ་བསམ་ཞིིབ་ཀྱིིས་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཁྱད་ཆོོས་དང་རྩལ་བཅས་ལེེགས་པའིི་ཆ་དང་ཞན་
པའིི་ཆ་ངོོས་འཛིིན་བྱས་ཏེེ་ལེེགས་པའིི་ཆ་དེེ་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་དང་རྒྱུན་འཁྱོོངས་ བྱ་རྒྱུ་དང་། ཞན་པའིི་ཆ་དེེ་དོོར་ཐབས་གནང་དགོོས། ང་ཚོོ་བཙན་བྱོོལ་དུ་ཡོོད་ནའང་ སློོབ་གྲྭར་སྐྱོོད་པའིི་གོོ་སྐབས་བཟང་པོོ་ཐོོབ་པ་དེེ་རང་ཉིིད་བསྐལ་པ་བཟང་པོོ་ཡིིན་དྲན་
ཆོོས་འཕེེལ་ལགས། ཚེེ་འདས་དགེེ་བཤེེས་བརྩོོན་འགྲུས་ལགས་བཅས་ནས་ལྟ་རྟོོག་
ཕྲུག་ཞིིག་ཡིིན་པའིི་སྐབས་སུ་དགེེ་རྒན་གྱིིས་འཛིིན་གྲྭའིི་ནང་སློོབ་ཁྲིིད་བྱེེད་པ་ལས་ སློོབ་གསོོ་དང་བྱམས་སྐྱོོང་གནང་བ་དེེ་མང་བ་དྲན་གྱིི་འདུག དེེར་རྟེེན་ང་རང་དགེེ་
རྒན་གྱིི་ལས་གནས་ཐོོག་ཡོོད་པའིི་སྐབས་སུའང་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བྱམས་བརྩེེའིི་ ངང་སྐྱོོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེེ་གཙོོ་འདོོན་བྱེེད་ཀྱིི་ཡོོད།
ཁྱེེད་ཀྱིི་ངོོས་ནས་དེེང་དུས་ཀྱིི་ཕ་མ་རྣམ་པས་རང་ཉིིད་ཀྱིི་ཕྲུ་གུའིི་ཆེེད་དུ་ འགན་ཅིི་ཞིིག་འཁྱེེར་དགོོས་པར་གཟིིགས་ཀྱིི་འདུག་གམ།
ལན། དེེང་དུས་ཕྲུལ་རིིག་སོོགས་རྒྱུ་རྐྱེེན་མང་པོོ་ཞིིག་ལ་བརྟེེན་ནས་དེེང་སང་ཕྲུ་
གུ་མང་པོོ་ཞིིག་ལ་གཤིིས་ཀ་རྩུབ་པོོ་དང་། སྤྲོོ་ཐུང་ཐུང་། ངང་རྒྱུད་མིི་རིིང་བ་སོོགས་
ཀྱིི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་བཞིིན་པ་མངོོན་གསལ་ཡིིན་པས། རྒྱུན་དུ་ཕྲུ་གུའིི་སློོབ་སྦྱོོང་ལས་ ལྷག་བཟང་སྤྱོོད་གོོང་འཕེེལ་གཏོོང་ཐབས་དང་གཤིིས་རྒྱུད་བཟང་པོོ་འཇགས་ཐབས་ ཐོོག་ཕ་མས་ཤུགས་རྒྱག་དགོོས་པ་གལ་ཆེེ་མཐོོང་། དེེ་བཞིིན་རང་ཉིིད་ཀྱིིས་མིིག་
དཔེེ་སྟོོན་པའིི་ལམ་ནས་ཕྲུ་གུའིི་ཁ་པར་དང་བརྙན་འཕྲིིན་ཐོོག་དུས་ཚོོད་སྟངས་འཛིིན་ བྱ་རྒྱུ་དང་། ཕྱིི་རོོལ་རྩེེད་མོོ་དང་དཔེེ་དེེབ་ལྟ་ཀློོག་བྱ་རྒྱུ་སོོགས་ཀྱིི་ཁོོར་ཡུག་བསྐྲུན་ དགོོས།
རི་མོའི་གླིང་ཁ།
ཞོོགས་ཟས་རོོལ་དུ་ཕྱིིན།
ལྷག་འཕྲོོས་རྣམས་ཤོོག་ངོོས་ ༣ པར་གཟིིགས།
སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན།
བསྟན་འཛིན་པདྨ།
རྩོམ་སྒྲིག་པ།
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མ།
རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ། རི་མོ་བ།
ཇུས་འགོད་པ།
ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མ།
རྩོོམ་དང་རིི་མོོ་སོོགས་བསྐུར་སའིི་ཁ་བྱང་།
The Editor
Department of Education (CTA) Gangchen Kyishong Dharamsala-176215 Distt. Kangra (H.P.) India
མོོས་རང་གིི་ཨ་མས་མངགས་པ་བཞིིན་འཁོོར་གཡོོག་
གློག་འཕྲིན།:། phayulshezod@tibet.net
འབོོད་དེེ་ཉལ་ས་ཆ་ཚང་ལ་གསང་རས་ཀྱིིས་བཏུམས་
འདོན་ཐེངས་སྔོན་མ་རྣམས་ www.bodyiglobjong.com དྲྭ་ཚིགས་སྟེང་ནས་གཟིགས་ཐུབ།
ནས་ཕྱིི་མིིས་རང་ཉིིད་མ་མཐོོང་བ་ཞིིག་བཟོོས། བདུན་ཕྲག་
བརྙན་དེབ་མངགས་ཉོ་གནང་སའི་ཁ་བྱང་།
གཅིིག་ཕྱིིན་ཀྱང་མོོའི་ི བྱ་སྤྱོོད་ལ་འགྱུར་བ་ཕྲན་ཙམ་མ་ སོོང་བས་རྒྱལ་སྲས་དོོགས་པའིི་ཁྲོོད་དུ་ལྷུང་།
Sherig Parkhang Trust
R-28 Ramesh Park, Laxmi Nagar New Delhi 110092
གློག་འཕྲིན།:། shepardelhi@gmail.com
མུ་མཐུད་རྒྱུ། ཀུན་དགའ་ཚེེ་འཕེེལ། རཱཇ་པུར་བོོད་ཁྱིིམ། འཛིིན་རིིམ། བརྒྱད་པ།
བསྟན་འཛིིན་བདེེ་ལྡན། རཱཇ་པུར་བོོད་ཁྱིིམ། འཛིིན་རིིམ། བརྒྱད་པ།