ཤེ ས ་བྱའི ་ བང་མཛོ ད ་ བྱང་གནམ་མཚོོ། བོོད་རྒྱལ་ལོོ། ༢༡༤༩
ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༢
ཤེེས་ཡོོན་ལྷན་ཚོོགས་ཡིིག་ཚང་ནས་རྩོོམ་སྒྲིིག་དང་པར་སྐྲུན་ཞུས།
༄༅། །བསམ་གྲུབ་དང་ཐང་ལིི། །
⇦འདོོན་ཐེེངས་སྔ་མའིི་འཕྲོོས།
སྤྱིིའིི་འདོོན་ཐེེངས། ༢༡༦ ཧིིན་སྒོོར། ༨
༄༅། །ཤེེས་བྱའིི་དགའ་ཚལ། །
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མས་བརྩམས།
བོོད་ཀྱིི་རིིག་གནས་སྐོོར་གྱིི་ཚིིག་མཛོོད་ངོོ་སྤྲོོད།
སྐད་ཡིིག་ནིི་མིི་རིིགས་ཀྱིི་བླ་སྲོོག་ཡིིན། ཞེེས་གྲགས་པ་བཞིིན་ང་ཚོོ་བོོད་མིི་རིིགས་ལ་
ཆེེས་ངོོམས་སུ་ཡོོད་པ་ནིི་དབྱངས་གསལ་སོོ་བཞིི་ལས་གྲུབ་པའིི་བོོད་ཀྱིི་སྐད་དང་ཡིི་ གེེ་གཉིིས་ཡིིན། དེེ་ཡང་སྐད་ཡིིག་གིི་རྨང་གཞིི་ལེེགས་པོོ་ཞིིག་ཡོོང་བ་ལ་ངེེས་པར་དུ་
མཆོོག་གིིས་མིི་ལོོ་བཞིི་བཅུ་མ་ཟིིན་ཙམ་རིིང་སྐུ་ངལ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་རང་རིིགས་ཕྱིི་
རབས་པ་རྣམས་ལ་བཞག་པའིི་རླབས་ཆེེ་བའིི་ལེེགས་སྐྱེེས་ཤིིག་ཡིིན། ཚིིག་མཛོོད་འདིིའིི་ ནང་མིིང་ཚིིག་ཁྲིི་བཞིི་སྟོོང་ལྷག་དང་ཡིིག་འབྲུ་ཁྲིི་གཉིིས་
བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཡོོད་པ་དེེ་དག་གཙོོ་ཆེེ་བ་བོོད་ཀྱིི་ལོོ་
དེེ་ལྟ་བུའིི་ཁོོར་ཡུག་འཛོོམས་པོོ་དང་འབྲེེལ་ཡོོད་ཀྱིི་དཔེེ་དེེབ་གང་མང་ཀློོག་དགོོས་ཀྱིི་
རྒྱུས་ཐོོག་བྱུང་བའིི་མིི་སྣའིི་གནས་ཚུལ་དང་དོོན་རྐྱེེན་
ཡོོད་ལ། དཔེེ་དེེབ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིིས་མིི་འགྲིིག་པར་ཉིིན་རེེ་བཞིིན་ཐ་སྙད་དང་
དེེ་མཐོོང་མ་ཐག་བསམ་གྲུབ་ཀྱིི་སེེམས་རང་དབང་མེེད་པར་མོོའི་ི
ཕྱོོགས་སུ་ཤོོར་ནས་ངོོ་མ་ཕོོ་གསར་དེེ་འདྲའིི་མང་པོོ་ཞིིག་འཛོོམས་
དགོོས་པར་ཁག་མིི་འདུག་སྙམ། ཁོོ་པ་གཟུགས་ཆུང་མཐེེ་བོོང་ཙམ་ དང་དེེར་མིི་ཚོོགས་དེེ་འདྲའིི་མང་པོོ་ཞིིག་འཛོོམས་ཞིིང་མོོ་ནིི་ཁང་པའིི་ ཐོོག་ཁར་ཡོོད་པས་དེེ་བས་ཁོོ་མཐོོང་དཀའ་བ་ཞིིག་ཏུ་འགྱུར།
བཅས་ཀྱིི་སྐོོར་དང་། བོོད་ཀྱིི་ཁྲིིམས་ལུགས་སྐོོར། བོོད་ཀྱིི་
དག་སྡེེབ་སོོགས་ཕྱུག་ཏུ་གཏོོང་རྒྱུ་གལ་ཆེེན་པོོ་ཡིིན་པར་བརྟེེན། དེེའིི་གྲོོགས་སུ་ཚིིག་
སྲིིད་འཛིིན་རིིམ་བྱུང་གིི་སྐོོར། བོོད་ཀྱིི་གཞུང་ཡིིག་སྐོོར།
མཛོོད་ངེེས་པར་དུ་དགོོས་ཀྱིི་ཡོོད། ཚིིག་མཛོོད་བེེད་སྤྱད་ན་རང་ཉིིད་ཀྱིིས་མ་ཤེེས་པའིི་
གནའ་རབས་རིིག་དངོོས་ངོོ་སྤྲོོད་ཀྱིི་དམིིགས་བསལ་མིིང་
ཚིིག་གིི་གོོ་དོོན་རྟོོགས་པ་དང་། དེེ་རྐྱེེན་གྱིིས་ཚིིག་སྒྲུབ་ཧྲིིལ་པོོའི་ི གོོ་དོོན་རྟོོགས་རྒྱུར་ཕན་
ཚིིག་སྐོོར། ཡུལ་སྲོོལ་གོོམས་གཤིིས་དང་ཆོོས་ལུགས་
ཐོོགས་ངེེས་ཅན་འབྱུང་བར་མ་ཟད། དག་སྡེེབ་ཀྱིི་དཀའ་གནད་ཀྱང་སེེལ་ཐུབ། དེེར་
བརྟེེན་ཚིིག་མཛོོད་ནིི་ང་ཚོོར་ཚེེ་གང་རིིང་གིི་གྲོོགས་མཆོོག་ཞིིག་ཡིིན་ལ། སྐད་ཡིིག་གིི་
ལག་རྟེེན་ཡང་ཡིིན། རང་རེེའིི་མིི་རིིགས་ལ་དུང་བ་ཟབ་པའིི་མིི་སྣ་མང་དག་ཅིིག་གིིས་ ལེེགས་སྐྱེེས་སུ་གནང་བའིི་ཚིིག་མཛོོད་གང་འཚམ་ཡོོད་པ་ལས། འདིིར་སློོབ་མ་ཚོོའིི་ དགོོས་མཁོོ་ལ་གཞིིགས་པའིི་ཚིིག་མཛོོད་གྲགས་ཆེེ་བ་འགའ་ཞིིག་ངོོ་སྤྲོོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིིན།
༡། བོོད་རྒྱ་ཚིིག་མཛོོད་ཆེེན་མོོ།
བོོད་རྒྱ་ཚིིག་མཛོོད་ཆེེན་མོོ་ནིི་བོོད་ཀྱིི་རིིག་པའིི་གནས་རྣམས་འདུས་པའིི་སྣ་འཛོོམས་
ཀྱིི་རང་བཞིིན་ལྡན་པའིི་བོོད་རྒྱའིི་རྩ་འགྲེེལ་གཉིིས་ལྡན་གྱིི་ཚིིག་མཛོོད་ཅིིག་དང་། རིིག་ གནས་ཀྱིི་ཡོོན་ཚད་འབྲིིང་རིིམ་ཡན་ཆད་ཀྱིི་ཀློོག་པ་པོོ་རྣམས་ཀྱིིས་བོོད་ཡིིག་གིི་དཔེེ་
སྐོོར། རྨང་གཞིིའིི་ཤེེས་བྱའིི་རྣམ་གྲངས་སྐོོར་སོོགས་ཀྱིི་
ཐ་སྙད་བསྡུས་ཡོོད་ཅིིང་། ཐ་སྙད་ཕུན་སུམ་ཚོོགས་ལ།
ནང་དོོན་གྱིི་འགྲེེལ་བཤད་འཚམ་པ། དབྱེེ་ཐབས་ཚན་རིིག་དང་མཐུན་པ། བཀོོལ་སྤྱོོད་
བདེེ་བ་བཅས་བོོད་རིིག་པའིི་ཤེེས་བྱ་ཀུན་འདུས་ཀྱིི་ཚིིག་མཛོོད་ཅིིག་ཡིིན། དེེར་གླེེགས་
བམ་པོོད་ཆེེན་པོོ་གཉིིས་ཡོོད་ལ། ཕྱིིས་སུ་པོོད་གཅིིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞིིག་ཀྱང་དཔར་ཡོོད། ཚིིག་མཛོོད་འདིི་འདོོན་སྤེེལ་མ་བྱས་གོོང་རྒྱ་གཞུང་གིིས་སྣོོན་འཕྲིི་གང་མང་བྱས་ཡོོད་ པས། ད་དུང་ཡང་པར་སྐྲུན་མ་བྱས་པའིི་ཐ་སྙད་གང་མང་ལྷག་ཡོོད་ངེེས།
༣། དག་ཡིིག་གསར་བསྒྲིིགས།
འདིི་ནིི་སློོབ་འབྲིིང་དང་སློོབ་ཆུང་གིི་ལོོ་རིིམ་ཐོོན་པའིི་
ཆ་ལྟ་བར་བཀོོལ་བའིི་སླད་དུ་བསྒྲིིགས་པ་ཞིིག་རེེད། ཚིིག་མཛོོད་འདིིར་ཐ་སྙད་ལྔ་ཁྲིི་
བསམ་གྲུབ་ཀྱིིས་ང་རང་གཟུགས་ཆུང་དེེ་འདྲ་བ་ལ་བུ་མོོ་ལྷ་མོོ་འདྲ་བ་
སྙན་ངག མངོོན་བརྗོོད། གསོོ་རིིག རྩིིས་རིིག ཁྲིིམས་ཡིིག
གཞུང་ཡིིག གཏན་ཚིིགས་རིིག་པ། སྒྲ་རིིག་པ། མཚན་
ཉིིད་རིིག་པ་བཅས་ཀྱིི་ཐ་སྙད་འབོོར་ཆེེན་བསྡུས་ཡོོད་པར་
མ་ཟད། ས་ཆའིི་མིིང་དང་། གཏམ་དཔེེ། སྲོོལ་རྒྱུན་གྱིི་ཐོོན་སྐྱེེད་ལག་རྩལ་དང་ཡུལ་
སྲོོལ་གོོམས་གཤིིས་བཅས་མང་ཚོོགས་ཀྱིི་ཁ་རྒྱུན་དུ་ཁྱབ་པའིི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བསྡུས་
༢། དུང་དཀར་ཚིིག་མཛོོད།
དུང་དཀར་ཚིིག་མཛོོད་ཆེེན་མོོ་དེེ་ཉིིད་ནིི་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློོ་བཟང་འཕྲིིན་ལས་
སྙམ་ནས་དགའ་ཚོོར་ཆེེན་པོོ་སྐྱེེས། བྱས་ཙང་བསམ་གྲུབ་ཀྱིིས་
སྔར་བཞིིན་རྩམ་ཁུག་སྟོོན་ནས་སྨོོན་ལམ་མུ་མཐུད་འདེེབས་ཀྱིིན་ བསྡད་པར་བུ་མོོས་སྔར་བཞིིན་ཁོོའི་ིཕྱོོགས་སུ་ཅིིར་ཞིིང་ཟབ་ནན་
གྱིིས་ལྟ་སྐབས་མིི་ཚོོགས་མང་པོོ་ཞིིག་གིི་ནང་མོོས་བསམ་གྲུབ་གྱིི་ གཟུགས་བརྙན་མཐོོང་ཐུབ་པ་བྱུང་།
ཤོོག་ངོོས་ ༤ པར་གཟིིགས།
དང་རྩ་དོོན་ལྟར་བསྒྲིིགས་ཤིིང་། མིིང་ཚིིག་དང་། རྒྱན་
བཅས་གསུམ་དུ་དབྱེེ་ཡོོད་ཅིིང། དག་ཡིིག་དང་། བརྡ་སྤྲོོད།
པར་སྐྲུན་བྱས་སོོ། །
སྟོོབས་ཆེེན་པོོ་དེེ་རེེད། ཕོོ་གསར་དེེས་མོོས་ཁོོ་རང་ལ་བལྟས་སོོང་
གསར་བསྒྲིིགས་ནིི་དེེང་རབས་ཀྱིི་དག་ཡིིག་གིི་གཞུང་
ཚིིག་མཛོོད་དེེར་གླེེགས་བམ་སྟོོད་ཆ། བར་ཆ། སྨད་ཆ་
ཡོོད། དེེབ་དེེ་ཐོོག་མར་ཕྱིི་ལོོ་ ༡༩༨༥ ལོོར་པེེ་ཅིིན་དུ་མིི་རིིགས་དཔེེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་
སྐབས་དེེར་མོོས་མཐོོང་བ་ནིི་ཁོོ་ལངས་སའིི་ཕོོ་གསར་གཟུགས་
རིིག་གནས་སློོབ་པར་ཡང་འཚམ་པ་ཡིིན། དག་ཡིིག་
རེེའུ་མིིག་སོོགས་ཡོོད།
གཅིིག་ལྟོོས་དང་དེེས་ཕན་ཐོོགས་བྱུང་སྲིིད་ཅེེས་སྨྲས། བསམ་གྲུབ་ དང་གཡུ་ཆུང་སྒྲོོལ་དཀར་གྱིིས་ཁོོའི་ིཕྱོོགས་སུ་བལྟས།
ན། དེེ་འདྲིིའིི་ཡོོན་ཚད་དང་ལྡན་པའིི་ཀློོག་མཁན་ཚོོས་
སྐུལ་ཚིིག་བཅས་ཀྱིི་རེེའུ་མིིག་དང་། ལོོ་ཁམས་དྲུག་ཅུའིི་
ཐང་ལིིས་ཁ་སང་དྲང་སྲོོང་ཁོོང་གིིས་གནང་བའིི་རྩམ་ཁུག་སྟོོན་ནས་
ཀྱིིས་མགྱོོགས་མྱུར་རྩམ་ཁུག་སྟོོན་ནས་སྨོོན་ལམ་འགའ་བཏབ་པ་
སློོབ་ཕྲུག་ཚོོར་བསྒྲིིགས་པའིི་དག་ཡིིག་ཅིིག་ཡིིན་པས་
སུམ་སྟོོང་ལྷག་ཙམ་བསྡུས་ཡོོད། མཇུག་གིི་ཟུར་བཀོོལ་དུ། བྱ་ཚིིག་གིི་དུས་གསུམ་
ཞིིག་ཇིི་ལྟར་ཐོོབ་སྲིིད་སྙམ་ནས་སེེམས་སྡུག་བྱེེད་བཞིིན་པའིི་སྐབས།
རྩོམ་སྒྲིག་པས།
ཚིིག གྲངས་ཚིིག ལས་ཚིིག བསྣན་ཚིིག སྦྱོོར་ཚིིག སྦྲེེལ་ཚིིག གྲོོགས་ཚིིག འབོོད་སྒྲ་བཅས་རིིགས་ཚན་
བཅུར་དབྱེེ་ཡོོད་པས་བཀོོལ་སྤྱོོད་བྱེེད་བདེེ་པོོ་ཡོོད། དག་ཡིིག་འདིིར་རྒྱུན་སྤྱོོད་ཀྱིི་ཡིི་གེེ་ དང་འདོོད་རྒྱལ་གྱིི་ཐ་སྙད་ཧ་ལམ་ ༦༨༠༠ ཙམ་བསྡུས་ཡོོད་པ་དང་རྗེེས་སྒྲུབ་ཀྱིི་ཐ་
སྙད་ཧ་ལམ་ ༢༥༠༠ ཙམ་བསྡུས་ཡོོད། དེེར་དེེབ་གཟུགས་ཆེེ་ཆུང་མིི་འདྲ་བ་གཉིིས་ ཙམ་དཔར་ཡོོད།
མདོོར་ན་སློོབ་ཕྲུག་རྣམ་པས་ཆུང་དུས་ནས་དཔེེ་དེེབ་དང་གྲོོགས་འདྲིིས་བྱེེད་ཤེེས་པ་བྱ་ རྒྱུ་ནིི་ཀུན་ལས་ལྷག་པ་ཡིིན་པས་གོོང་དུ་ངོོ་སྤྲོོད་ཞུས་པའིི་ཚིིག་མཛོོད་དེེ་དག་གིི་མིིང་
ཙམ་ཡང་རྒྱུས་མངའ་ཡོོད་པ་བྱ་རྒྱུ་ནིི་དེེ་བས་གལ་ཆེེན་པོོ་ཡིིན་པས། མ་འོོངས་པར་ སློོབ་སྦྱོོང་ཡག་པོོ་ཆགས་པའིི་ཆེེད་གྲོོགས་བཟང་དེེ་དག་བརྟེེན་རྒྱུ་མ་བརྗེེད་པ་དགོོས།
bachelor soc,ca ཕོ་ཧྲེང་། = གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་མྱོང་མེད་པའི་སྐྱེས་པ་ན་གཞོན་ཞིག
bachelor of arts edu ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ། = གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་ཐོག་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་
སློབ་ཐོན་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ལ་སྩལ་བའི་ལག་ཁྱེར།
bachelor of law (LLB) law ཨེལ་ཨེལ་འབི། ཉེ་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ། = ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མཐོ་སློབ་ཁང་ཞིག་
ནས་ཉེ་བའི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་ཐོན་བྱུང་བའི་ལག་ཁྱེར།
bachelor party soc ཕོ་ཧྲེང་དགའ་སྟོན། = གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་ལ་ཉེ་བའི་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གྲོགས་པོ་ཁོ་ན་མགྲོན་འབོད་བྱས་པའི་དགའ་སྟོན་
ཞིག
bachelor’s degree edu ཉེེ་བའིི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པའིི་ལག་ཁྱེེར། = གཙུག་ལག་སློོབ་ཁང་ངམ་མཐོོ་སློོབ་ནས་ཐོོན་པའིི་ཐོོག་མའིི་ལག་
ཁྱེེར་ཞིིག
ཁུངས། ས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་པའི ་<<ཨིན་བོད= ་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེ བས་བརྡ་ཆད།>>དེབ་ཕྲེང་ཁག backཤེout adm ཁ་དན་ཚིིག་ལ་མིི་གནས་པ། ཁས་ལེེན་དམ་བཅའ་ལ་མིི་གནས་པ།