བོད་རྒྱལ་ལོ། ༢༡༤༨
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡
ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཡིག་ཚང་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པར་སྐྲུན་ཞུས།
ཤེ ས ་བྱའི ་ བང་མཛོ ད ་
སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས། ༢༡༠
ཧིན་སྒོར། ༥
༄༅། །ཤེས་བྱའི་དགའ་ཚལ། །
༄༅།།སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པའི་བུ་མོ་དབྱངས་ཅན།
ཆོས་ཉིད་སྒྲོལ་མས་བརྩམས།
དཔེ་ཀློག་གི་གོམས་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་སྐྲུན་ཐབས།
རྩོམ་སྒྲིག་པས།
དཔེ་ཀློག་ནི་གྲུབ་འབྲས་ཅན་གྱི་མི་སྣའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡིན་ན་ང་ ནས་ལྗགས་ཀློག་གནང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ནང་དཔེ་ཀློག་གལ་ཆེན་ ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབད་དགོས། དེ་ནི་གཙོ་བོ་སློབ་ཕྲུག་རང་ ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་དང་རིན་ཐང་ཡིན་པར་ཤེས་སུ་འཇུག་ ཉིད་ལ་སྦྱོང་འདོད་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང་ཤེས་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཡོད་པ་ཞིག་ངེས་ དགོས། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་ཕྲུ་གུའི་རྒྱུད་ལའང་དཔེ་ཀློག་གི་གོམས་འདྲིས་འཇགས་ཐུབ། པར་དུ་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡི་གྲོགས་སུ་དགེ་རྒན་དང་ཁྱིམ་བདག་མི་རེ་ངོ་རེའི་རྒྱབ་ ༣༽ ཕྱིར་བཤོལ་གྱི་གོམས་འདྲིས་དོར་དགོས།
སྐྱོར་ཐོབ་པ་བྱས་ནས་ང་ཚོས་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ དུས་རྟག་ཏུ་ངས་དཔེ་ཀློག་སང་ཉིན་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཡིན་སྙམ་ནས་སྒུག་མི་ ངོས་འཛིན་གྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཁག་གླེང་རྒྱུ་ཡིན། ༡༽ རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་ཤེས་དགོས།
རུང་། ད་ལྟ་ནས་འགོ་རྩོམ་དགོས། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་རང་ཉིད་ལ་ཕྱིར་བཤོལ་གྱི་གོམས་ འདྲིས་ངན་པའི་ཤན་ཞུགས་མི་ཐུབ། དེས་རྟག་ཏུ་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་དུས་ཐོག་ཏུ་
དེ་ནས་ཁོང་གསུམ་མགྲོན་ཁང་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད། སྐབས་དེར་བུ་མོ་དབྱངས་ ཐོག་མར་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱི་དོ་དབྱིངས་ངོས་འཛིན་ སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད།
ཅན་ལ་རང་གི་འཛིན་གྲོགས་བུ་མོ་ལྷ་མོ་ཐུག བུ་མོ་ལྷ་མོས་ལམ་སང་རང་ ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དཔེར་ན། སློབ་ཕྲུག་ལ་ལ་རྟོག་སྒྲུང་ལ་དགའ་ ༤༽ རྟག་ཏུ་དཔེ་དེབ་དང་མ་བྲལ་བ་དགོས། གི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་ཁྲོམ་གཞུང་ནས་ཉོས་པའི་རྩེད་ཆས་མང་པོ་ཞིག་ ཞིང་། ལ་ལ་བརྩེ་དུང་གི་སྐོར་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། ཡང་ལ་ལ་དམག་དོན་དང་ཆབ་སྲིད་ སློབ་ཕྲུག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན། དཔེ་དེབ་ལས་ལྷག་པའི་གྲོགས་མཆོག་ཅིག་མེད་
སྐོར་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་ངོས་འཛིན་ པས་རྟག་ཏུ་དཔེ་དེབ་དང་གྲོགས་འདྲིས་བྱེད་དགོས། དཔེ་དེབ་ལས་ང་ཚོའི་མ་རིག་ ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སློབ་ཕྲུག་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་ཆེད་དུ་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ རྨོངས་པའི་ཆ་རྣམས་གསལ་ཞིང་། ཁ་དོག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཛེས་
དབྱངས་ཅན་ལ་བསྟན་པ་རེད།
དབང་པོ་རྣམས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣའི་རྣམ་ཐར་དག་ལྟ་ཀློག་ཉན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ སྡུག་དག་མཐོང་ཐུབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་མོ་འབྱེད་ནས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ནམ་འཕང་ གཅོད་ཐུབ། དེས་ན་དཔེ་དེབ་ཅིག་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་ལུས་དང་བྲལ་མེད་དུ་ཡོད་ན། ཤེས་སུ་བཅུག་སྟེ། ཁོང་ཚོར་སེམས་ཤུགས་དང་སྤྲོ་བ་སླེབས་ཐབས་བྱེད་དགོས། རང་ལ་གྲོགས་གཞན་སུའང་མི་དགོས་པར་དེས་རང་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་རོགས་དང་སེམས་ ༢༽ དཔེ་ཀློག་གི་ཁོར་ཡུག་སྐྲུན་དགོས།
དཔེ་ཀློག་གི་ཁོར་ཡུག་ནི་སློབ་མའི་གནས་སྡོད་བྱ་སའི་ཡུལ་དུ་གོ་དགོས། དེ་ནི་སློབ་ གྲྭ་དང་ཁྱིམ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད།
དང་པོ། སྤྱིར་བྱིས་པ་ནི་ལད་ཟློས་བྱ་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་ཡོད་པས། སློབ་ཕྲུག་
རྒན་པའི་དུས་རྒྱུན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལས་སློབ་ཕྲུག་གཞོན་པའི་བསམ་བློའི་ནུས་པར་ཤན་ ཞུགས་སླ་བ་དང་། སློབ་ཕྲུག་རྒན་པའི་བསམ་བློར་ཡང་རང་ཉིད་ལས་རྒན་པའི་
དེར་དབྱངས་ཅན་གྱིས་ང་ལ་ཡང་པཱ་ལགས་ཀྱིས་ཨ་ལད་པད་ཀོ་དང་རྔ་ཆུང་ བཤེས་གཉེན་རྣམ་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་བདེ་བ་ཡིན་
འདི་གཉིས་གཟིགས་གནང་བྱུང་ཟེར་ཞིང་རྩེད་ཆས་རྣམས་ངོམ་རེས་བྱས། བུ་ པས། ཚང་མས་རང་ངོས་ནས་འགན་ཁྱེར་ཏེ་རང་གི་ཁོར་ཡུག་དེ་ཤེས་ཡོན་ལ་བརྩོན་
ལ་ཞི་བདེའི་ཚོར་སྣང་སྦྱིན་ཐུབ། དེ་མིན་ཁ་པར་མཉམ་སྦྱར་སོགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་སློབ་སྦྱོང་
གི་གེགས་ཡིན། དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་མིག་སྐྱོ་པོ་ཆགས་པ་དང་། དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་ བཏང་བ། སློབ་སྦྱོང་འཐུས་ཤོར་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་བོར་ བརླག་ཏུ་འགྲོ་འཇུག་ངེས་རེད།
༥༽ དཔེ་ཀློག་གི་དམིགས་ཚད།
སློབ་གཉེར་བ་སོ་སོའི་ཤེས་ཚད་དང་དཔེ་ཀློག་གི་མགྱོགས་ཚད་ལ་གཞིགས་པའི་
དཔེ་ཀློག་གི་དམིགས་ཚད་ཞིག་ངེས་པར་འཛིན་དགོས། དེ་འདྲ་བྱུང་ན་དུས་ཚོད་ལ་
སྟངས་འཛིན་དང་འཆར་གཞི་འདིང་རྒྱུའི་གོམས་འདྲིས་འཇགས་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ ཞི ང ་དཔེ ་ ཀློ ག ་ལ་དགའ་བའི ་ ཁོ ར ་ཡུག་ཅི ག ་སྐྲུན་པའི ་ མི ག ་དཔེ ར ་འགྱུར་བ་བྱ་དགོ ས ། མོ་དབྱངས་ཅན་ལ་རྩེད་ཆས་གཉིས་ལས་མེད་ཀྱང་ད་དུང་འདོད་བློ་ཁེངས་ རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་མགྱོགས་ཚད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐོག་མར་ གཉིས་པ། ཤོད་སྲོལ་དུ་ཕ་མ་ནི་བུ་ཕྲུག་གི་མེ་ལོང་དང་། བུ་ཕྲུག་ནི་ཕ་མའི་གཟུགས་ པོའི་ངང་། ང་ལ་རྩེད་ཆས་འདི་གཉིས་ལས་མང་པོ་མཁོ་ཡི་མི་འདུག་ཅེས། ཡག་པོ་ཀློག་ནས་གོ་བ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། བརྙན་ཡིན། ཅེས་པ་བཞིན་ཕ་མས་གང་བྱས་བུ་ཕྲུག་གི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཤིག་ཏུ་ མདོར་ན་ང་ཚོས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དཔེ་དེབ་ལ་དགའ་ཞིང་དུས་རབས་འདི་ཡི་ཚེ་སྲོག་གི་ འདོད་པ་ཚིམས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཤད། འགྱུར་གྱི་ཡོད་པས། དེ་ལྟའི་མིག་དཔེ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཐབས་ལ་རྣམ་ཀུན་ཁྱིམ་ ཉིང་བཅུད་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་འབྱེད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དཔེ་ཀློག་གི་ལས་ལ་ཞུགས་ དུ་ཕ་མ་རྣམ་པས་ཤེས་ཡོན་ཐོག་གོ་བསྡུར་གནང་བ་དང་། ཕྱག་ཏུ་དཔེ་དེབ་བསྣམས་ དང་། ང་ཡི་སློབ་གྲོགས་ཚོ། architecture adm,archit ༡། ཁང་བཟོ་རིག་པ། = ཁང་པའི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རིག་པའམ་སྒྱུ་རྩལ། ༢། ཁང་པའི་བཟོ་བཀོད། = ཁང་པ་ཇི་ལྟར་བཟོ་
བའི་འགྲོས་སམ་བཀོད་པ།
archives adm,lib ཡིག་མཛོད། = ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་སོགས་གཅེས་ཉར་བྱེད་ས།
archivist arv ཡིག་མཛོད་དོ་དམ་པ། = ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་། གཞུང་ཡིག་སོགས་བདག་ཉར་བྱེད་སའི་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་དོ་དམ་པ། ལོ་ན་ལྔ་ལ་སོན་མ་ཐག་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་གིས་དེ་འདྲའི་ལན་ཞིག་གློ་བུར་དུ་ རྒྱག་སྐབས། ཁོ་མོའི་ཕ་མ་གཉིས་ཅུང་ཙམ་རིང་ཧང་སང་ནས་ལུས་པ་རེད།
དེ་རྗེས་དབྱངས་ཅན་གྱི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་དབྱངས་ཅན་ལ། ད་ཕྱི་པོ་ཆགས་ འདུག ང་ཚོ་འགྲོ་རན་སོང་། ལྷ་མོ་ལ་ག་ལེར་ཕེབས་ལོབ་ཅེས་གསུངས་ པས་དབྱངས་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད། དེ་ནས་བུ་མོ་དབྱངས་ཅན་དང་ལྷ་ མོ་གཉིས་རང་རང་གི་ཕ་མ་དང་ལྷན་དུ་རང་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པ་རེད།
རྫོགས་སོ།
armed forces adm,mil དམག་དཔུང༌། དཔུང་དམག = རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མཁའ་དམག་དང༌། མཚོ་དམག རྐང་དམག་གི་དྲག་དཔུང་ཡོངས་རྫོགས། aristocracy adm,pol མི་དྲག སྐུ་དྲག = སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དམིགས་བསལ་དབང་ཆ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མཁན་གྲས།
arrears adm ༡། སྤྲོད་བསྡད། བུན་ལྷག = ས་ཚོད་འདས་ཟིན་ཀྱང་སྤྲོད་རྒྱུ་བསྡད་པའི་དངུལ་འབབ། ༢། ལས་འཕྲོ། = དུས་ཐོག་ཏུ་མ་ཚར་བའམ་བྱ་
རྒྱུ་བསྡད་པའི་ལས་ཀ
artisan adm ལག་རྩལ་མཁས་པ། ལག་ཤེས་པ། = ལས་རིགས་སྦྱོང་བརྡར་དང༌། བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་བཟོ་པའམ་ལས་མི།
artist fa སྒྱུ་རྩལ་པ། ༡། རི་མོ་འབྲི་མཁན་དང་འཇིམ་གཟུགས་བཟོ་མཁན་གྱི་ལག་རྩལ་བ། ༢། ཟློས་གར་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་མཁན། ༣། ལས་གང་ཞིག་
རྣམ་དཔྱོད་དང་སྤྱང་གྲུང་དོད་པོའི་ངང་བྱེད་མཁན།
ཁུངས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་<<ཨིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེབས་བརྡ་ཆད།>>དེབ་ཕྲེང་ཁག