Unibertsitateko Aldizkari honetan, ikasketak amaitu ondoren eskura duzun aukera batez jardungo dugu luze eta zabal: master edo graduondoko bat.Izan ere,gaur egungo lan-merkatuak langile gero eta espezializatuagoak eskatzen ditu, eta horietako bat bihurtzeko,ideia ona da ikasketa mota hori eskuratzea.
Master edo graduondoko bat edukitzeak abantaila esanguratsuak ematen dizkizu beste hautagaien artean.Horiek ezagutzeko,informa-
zio zabala duzu hurrengo orrialdeetan.Zeintzuk dira enplegagarritasun handiena dutenak? Espainiako zein komunitatetan dira balioetsienak? Galdera hauei eta beste askori ere erantzuna emango diegu. Horretaz guztiaz gain,ale hau ohiko atalekin dator: EHU,Deustu,Mondragon,NUP edo Nafarroako Unibertsitateko azken albisteak; Beste Berriak; Trebakuntza; Uniozio; Uniemakume; eta Unieskubideak. Besterik gabe,goza ezazue eta maiatzera arte!
421.zenb. 2026eko apirila Doakoa
uniagenda
UNIBERTSITATEAK
Universidad del País Vasco / Euskal HerrikoUnibertsitatea www.ehu.eus
Uda IkastaroakDonostiaMiramar Jauregia z/g943 219 511
GasteizC/ Los Apraiz,1 - 1ªPlanta945 014 336oij.ar@ehu.eus LeioaApia Bidea - Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko Behea946 015100oij.bi@ehu.eus
Nafarroako Unibertsitate Publikoa
Nafarroako Unibertsitate PublikoaIruñeaArrosadiako Campusa948 169 000 Nafarroako Unibertsitate PublikoaTuteraTarazona etorbidea,z/g948 417 800
LAGUNTZAILEAK: Jon Lasa,Ana Belén Sánchez,Nissma De Benito eta Irene Urizar.
DISEINUA ETA MAKETAZIOA: Unibertsitateko Aldizkaria.
ARGAZKIAK: Irene Urizar eta Cristina Domínguez.
PUBLIZITATEA: Bizkaia/ Gipuzkoa/ Araba/Nafarroa: 629 229 185 Unibertsitateko Aldizkariak ez du bertan azaltzen diren iritzi eta edukien gaineko ardurarik hartzen.
LAGUNTZAILEAK
INFORMAZIO EUROPARREKO ZENTROAK
UPV/EHU
Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea. Lehendakari Aguirre Etorbidea,83.48015 - BILBAO
Informazioa,orientazioa eta europar herritartasunarekin erlazionaturiko eskubideei buruzko aholkularitza, parte-hartze aktiboa eta gaztetasuna eskaintzen ditu.
EKINTZA HONEK EUSKO JAURLARITZAKO KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKA SAILEKO LAGUNTZA JASO DU +TREBAKUNTZA ETA GAZTEOK BYEWORLD ALDIZKARIAK EUSKO JAURLARITZAKO GAZTERIA ZUZENDARITZAREN DIRU-LAGUNTZA DU
unibertsitatea
EHUP! Jaia Donostian
Apirilaren 24an Donostian izango da lehenengoz unibertsitate publikoaren aldeko festa handia
Iaz Bizkaiko Campusean ospatutako EHUP! Jaiaren arrakastaren ondoren,aurten Gipuzkoako Campusak hartuko du jai handiaren lekukoa apirilaren 24an.Bere helburua "EHUko kide izatearen harrotasuna aldarrikatzea eta kide izatearen sentimendua areago-tzea" da.Aurkezpenean
Juana Goizueta Gipuzkoako Campuseko errektoreordea,Leire Berasaluze campuseko idazkari akademikoa, Olatz Ocerin Gipuzkoako Campuseko Ikasleen,Euskara eta Kulturarako zuzendaria eta Eneko Ballesteros Gipuzkoako Ikasleen Kontseiluko presidentea izan ziren,zenbait kidez lagunduta.
Gipuzkoako Campuseko Unamuno plaza (landa) izango da aurten gizarteari zabalduko zaion jai handiaren epizentroa."Unibertsitate-komunitate osoarentzako eta,oro har,gizartearentzako topagune izan dadin -azaldu zuen Juana Goizueta campuseko errektoreordeak-,formatu parte-hartzailea eta espazio ireki eta irisgarria aukeratu dugu”.Unibertsitatearen 'eman eta zabal zazu' leloari egin zion erreferentzia Goizuetak: “ezin hobeto definitzen du jaiaren izpiritua.Ziur
gaude diseinatutako formatuak eta egitarauak ahalbidetuko dutela egun hau gure memoria kolektiboan geratzea".
Hiru txosna jarriko dira plazako hainbat puntutan.Stand bat ere egongo da,non zapiak,kamisetak eta edalontziak eskuratu ahal izango diren.Jaiaren izaera kolektiboa eta boluntarioen lana jarri zuten balioan campuseko ordezkariek; izan ere,unibertsitatekomunitatearen zati handia inplikatuko da egunaren jarduera-programa zabala antolatzen."Zerbait argi baldin badugu da hitzordu honen arrakasta talde antolatzailearen inplikazioan datzala,eta,bereziki,boluntarioen eta EHUP! posible egingo duten pertsona aktibo denen inplikazioan",nabarmendu zuen Leire Berasaluze campuseko idazkari akademikoak. Festa handi bat gizarteari irekia EHUko abesbatzaren irekierarekin, 12:00etan,txupinazoarekin hasiko da EHUP! jaia.Festa handiaren hasiera eguerdian izango da,beraz,eta 22:00etan amaituko da,etenik gabeko egitaraua bete ondoren.Txupinazoaren ondoren,Ondoezik Elektro Txarangaren doinuek zelaia zeharkatuko dute,eta bertan ping-pong eta herri
kirolen txapelketak izango dira,mural kolektibo bat osatzen den bitartean. 13:30ean Unibazkarian jan-edanarekin indarrak hartzeko unea izango da. Bingo Musikala,Brillet musika taldearen kontzertua,Mus Txapelketa eta Iratzar Erromeria egongo dira arratsaldean; eta bitartean,Tuna Distrito Bizkaia landan zehar ibiliko da.Azkenik,Fresa Morangoren emanaldiak emango dio amaiera egun handiari.
Gipuzkoako Campuseko Unamuno plaza (landa) izango da aurten gizarteari zabalduko zaion jai handiaren epizentroa
“Guretzat,EHUko komunitatearentzat, oso garrantzitsua da espazioak izatea alor akademikotik harago,unibertsitatearekin lotzen gaituztenak,campusei bizia ematen dienak.Pertsonen arteko harremanak,komunitatearen zaintza eta ongizatea hau ere bada”, azpimarratu zuen Olatz Ocerin.Gipuzkoako Campuseko Ikasleen,Euskara eta Kulturarako zuzendariak.
Jon Lasa Galdos
Talentua eta enpresak aurrez aurre EHUko Enplegu Foroan
900 ikasle eta egresatu inguruk eta 94 erakunde eta enpresak parte hartu zuten
Bilbon egindako jardunaldian
Javier Sánchez Marcos
Enplegagarritasuna sustatzeko eta ikasleen prestakuntza lan-merkatuaren behar profesionaletara hurbiltzeko helburuz,Euskal Herriko Unibertsitateak Enplegu Foroa egin zuen Bilbon.Jardunaldian 900 ikasle eta egresatu inguruk parte hartu zuten,eta bertan lan-merkatuaren egungo eskaintza eta joerak zuzenean ezagutzeko aukera izan zuten, enpresekin eta erakundeekin harreman zuzena izatearekin batera.
Aurten,EHUk Enplegu
Foroak egingo ditu hiru campusetan.
Martxoaren 11n Bizkaia
Aretoan; Gipuzkoako
Campusean apirilaren
18an; eta Arabako
Campusekoa maiatzaren 13an
Foroan guztira 94 erakunde eta enpresek parte hartu zuten,horietatik 89 enpresa pribatu eta 5 erakunde publiko.Guztira,218 lan-eskaintza aurkeztu zituzten,hainbat sektoretako profil profesionalak bilatzeko. Besteak beste,bertan izan ziren Arteche,IDOM Consulting,Engineering, Architecture,Maier S.Coop.,Grupo Urgatzi,AZTI eta ACLIMA. Aurten,Euskal Herriko Unibertsitateak Enplegu Foroak egingo ditu hiru campusetan.Bizkaiako campusekoa martxoaren 11 egin zen Bizkaia Aretoan,eta martxoaren 26an beste jardunaldi bat egin zen Bilboko Ingeniaritza Eskolan.Gipuz-
koako Campusekoa apirilaren 18an egingo da,larunbatez,Elbira Zipitria Zentroan; eta Arabako Campusekoa maiatzaren 13an egingo da Europa Jauregian.
Martxoaren 11ko ekitaldira bertaratu zirenek beren prestakuntzara,esperientziara eta interesetara egokitzen diren lan-eskaintzak ezagutzeko eta eskuratzeko aukera izan zuten.Halaber,enpresetako giza baliabideetako arduradunekin zuzenean hitz egin eta elkarrizketak egiteko aukera ere izan zuten,gaur egun industria,zerbitzuak, zientzia eta teknologia,eraikuntza,finantzak eta osasuna bezalako sektoreetan eskaintzen diren lanpostuetarako hautagaitzak aurkeztuz.
Jardunaldiaren inaugurazioan parte hartu zuten Joxerramon Bengoetxeak,Euskal Herriko Unibertsitateko errektoreak; Mikel Torresek,Eusko Jaurlaritzako bigarren lehendakarior-
de eta Ekonomia,Lan eta Enpleguko sailburuak; Estitxu Garaik,EHUko Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak; Teresa Laespadak, Bizkaiko Enplegua,Gizarte Kohesioa eta Berdintasuna Sustatzeko saileko foru diputatuak; eta Javier Garcinuñok,Bilboko Udaleko Bilbao Ekintzako zuzendari nagusiak.
EHUko errektorearen hitzetan,unibertsitate publikoak konpromiso sendoa du ikasleen etorkizun profesionalarekin: “Euskal Herriko Unibertsitateak apustu irmoa egiten du gure ikasle eta egresatuek euren ibilbide profesionala ahalik eta azkarren eta baldintzarik onenetan hasteko aukera izan dezaten”.Bengoetxeak nabarmendu zuen,halaber, goi-mailako irakaskuntza eskaintzen duen erakunde publiko gisa ardura handia dutela etorkizuneko profesionalek jasoko duten prestakuntzaren kalitatea bermatzeko eta gizartearen beharrei erantzungo dieten profil egokienak eskaintzeko.
Enpresarekin loturiko graduatu berriak Deustuan
Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza (EAZ),EAZ + Digital Business Skills,EAZ + International Management Skills eta EAZ + Berrikuntza eta Ekintzailetzako gradudun berrien izendatze-ekitaldiak egin zituen Unibertsitateak
Martxoaren 14an,larunbata,izan ziren 2024-2025 ikasturtean Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako (EAZko),EAZ + Digital Business Skillseko,EAZ + International Management Skillseko eta EAZ + Berrikuntza eta Ekintzailetzako ikasketak bukatu zituzten gradudunen izendatze-ekitaldiak,Deustuko Unibertsitatearen Donostiako campusean.Gradudun berriak Deusto Business School-Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatekoak dira.Guztira 124 ikaslek eskuratu dute graduko titulazioa.
Ekitaldiak Loiola Centrumen izan ziren,Maria Jose Aranguren Querejeta Deustuko Unibertsitateko Donostiako campuseko eta Erakunde Harremanetako errektoreordea buru zela.Harekin batera izan ziren 4 urte hauetan ikasleek beren hazkunde pertsonal eta profesionaleko ibilbidean ondoan izan dituzten klaustroko irakasleen eta Fakultateko langileen ordezkariak. Izendatze ekitaldia garrantzi handikoa da unibertsitate bizitzan.Ekitaldian honakoek hartu zuten parte,
besteak beste: Macarena Cuenca Amigo (Deusto Business Schooleko dekanoa),Ignacio Muñoz Calvo (Deusto Business Alumniko presidenteordea),Asunción Ibáñez Romero (Deusto Business Schooleko Donostiako campuseko dekanordea),Mila Pérez González (Deusto Business Schooleko idazkariordea),Nora Arrillaga Aizpurua eta Iker Carretero Caballero (EAZ+ DBSko eta EAZ+ BEko gradudunen izenean,hitzaldia egin zutenak),Aratz Guridi Iruin eta María Anitua Alberdi (EAZko eta EAZ+IMSko gradudunen izenean hitzaldia egin zutenak),Iratxe Urrestarazu Izquierdo (EAZko agintza),Alexander San Sebastián Ariznabarreta (EAZ + Digital Business Skillseko agintza),Iker Izaguirre Sarasola (EAZ + International Management Skillseko agintza) eta Valeria Arana Allende (EAZ + Berrikuntza eta Ekintzailetzako agintza). Manu Arrue Achalandabaso SJk gradudun berriak bedeinkatu zituen,hitz hunkigarriekin.Bai Norak eta Ikerrek eta bai Aratzek eta Mariak,beren ikaskideen ordezkari gisa emandako hitzaldian,ikasketetako urteak gogo-
ratu zituzten,bereziki,bizi izandako esperientziak eta eskuratutako jakiteak eta gaitasunak.Eskerrak eman zizkieten irakasleei eta unibertsitateko zerbitzuetako langileei,baita familiei eta lagunei ere.
2024-2025 ikasturteko promozioko 124 ikasle graduatu dira
Maria Jose Arangurenek,Donostiako campuseko eta Erakunde Harremanetarako errektoreordeak,zorionak eman zizkien gradudun berriei eta, beren etorkizun profesionalari begira,bokazioa lantzea,enpresatik eraldaketarako eragile izatea eta,eraldaketa horri begira,buruak,bihotza eta eskuak sinkronizatzea aholkatu zien, eraldatzeko gaitasun hori biderkatzeko.Aliantzak eraikitzearen garrantzia ere nabarmendu zuen,urrunago iristeko: “Industria lurraldea gara: enpresa txiki eta ertainak dira gure oinarria,enpresa nazioartera irekiak,eta kultura berezia dutenak".
Nuria Gil Calviño
Motorrak bero Ingenieros-Deusto Estropadarako
Une sinboliko horrek urtero eszenifikatzen du bi tripulazioen arteko kirol-norgehiagoka
Sánchez Marcos
Ingenieros-Deusto Estropadaren ohiko ekitaldia den Erronka egin zen joan den martxoaren 13an Bilboko Ingeniaritza Eskolan.Une sinbolikoa da,eta urtero eszenifikatzen du bi tripulazioen arteko kirol-norgehiagoka,martxoaren 27an Bilboko itsasadarrean izan zen dueluaren aurretik.Eskolako Areto Nagusian bi tripulazioetako kideak, erakundeetako ordezkariak,laguntzaileak eta unibertsitate-komunitatea hiriko uniber-tsitateko kirol-tradiziorik errotuenetako baten atarikoa den ekitaldi horretan bildu ziren.
Edizio hau,aurrekoa bezala, berdintasunarekiko eta talentuaren onarpenarekiko konpromisoak markatuta dago
Edizio hau,aurrekoa bezala,berdintasunarekiko eta talentuaren onarpenarekiko konpromisoak markatuta dago oraindik,genero-bereizketarik gabe. Hala azaldu zuen Jose Maria Gorostiaga Regatako presidente eta sortzaileak.44.edizioan bi tripulazioak mistoak izango zirela adierazi zuen,baina hurrengo edizioetarako helburua emakumezko eta gizonezko zortzi bana arraun egitea lortzea da. Ikusmina bertan zeuden zaletasunen aurpegietan islatuta,kamiseta gorri eta urdinez jantzita,kapitainek Erronkaren testu tradizionala irakurtzeari ekin zioten.Deustu ordezkatuz eta aurreko edizioko tripulazioa ez irabazle bezala,Izaskun Etxaniz arduratu zen erronka abiarazteaz,bere amabitxi
Idoia Postigok,Bilbao Metropoli 30eko zuzendariak,lagunduta. Bere hitzaldian,Izaskunek Regata historiko honek definitzen duen izaera lehiakor handia gogorarazi zuen. Kiroltasunez aitortu zuen Ingeniariek aurreko edizioan lortutako garaipena, baina azpimarratu zuen balantze historikoak Deusturi mesede egiten jarraitzen duela - 27 garaipen 16ren aukra - eta argi utzi zuen tripulazio gorria alde hori handitzeko asmoa dutela.Bere aurkariei egindako txantxa eta keinuen artean,adierazi zuen Ingeniarien garaipenak "markoan ipintzea merezi dute,inoiz ez baita jakiten zenbat urte igaro daitezkeen hurrengorarte" eta Deustun,aldiz,ia ez lukete pareta nahikorik izango beraien garaipen guztiak zintzilikatzeko. Lehiarako espiritu horrekin,eta itsasadarra berriro gorriz tindatuko delakoan,hurrengo estropadarako erronka ofiziala egin zuen.
Asier Larrazabalek,Ingeniarien tripulazioaren izenean,ikaratu beharrean, aurreko edizioan lortutako garaipena gogoratu zuen,eta lana eta iraunkortasuna aldarrikatu zituen,paladaz palada helmuga lehen zeharkatzea ahalbidetu ziena.Ingeniaritzaren eta programazioaren munduari erreferentzia eginez,bere taldeak "paladaren algoritmoa optimizatu" duela eta "konpilazio akatsik gabeko garaipenaren programa" gauzatzeko prest iritsi dela adierazi zuen.Deusturen nagusitasun historikoa palmaresean aitortu zuen,baina Ingeniarien 16 garaipen horiek gosez eta ausardiaz lehiatzen jarraitzeko nahikoa arrazoi direla azpimarratu zuen,Regataren hurrengo kapitulua berriro idazteko. Ingeniarien tripulazioak ezin izan zuen oraingo honetan bere amabitxiak,Sara Ortega eta Jone Amezaga Athletic Club-eko jokalariak,bertan izan.
Javier
Mondragoneko eredua,Costa Rica inspiratzen
Costa Ricako Hezkuntza Publikoko Ministerioaren (MEP) goi-mailako ordezkaritza
batek MUko Enpresagintza Fakultateak sustatzen duen hezkuntza-eredua ezagutu du
Murgiltze horren helburua argia izan da: benetako erreferenteak identifikatzea,curriculum nazionalaren modernizazioan,irakasleen prestakuntzan eta enplegagarritasunarekin, ekintzailetzarekin eta berrikuntzarekin lotuago dagoen hezkuntza bultzatzen laguntzeko.
Hiru ardatz estrategikotan oinarritutako egonaldia
Bisita instituzional hutsetik harago, agenda esperientzia aplikatu gisa diseinatu da,Costa Ricako ordezkariak beren hezkuntza-ekosistemara eramateko moduko erreferentzia zehatzekin itzul daitezen.
Egonaldia hiru helburu nagusiren inguruan antolatu da:
1. Eredu duala eta Euskadiko LH ulertzea.
Ordezkaritzak Mondragoneko ingurunea bereizten duen hezkuntza-zentroen eta enpresen arteko harremaneredua praktikan nola funtzionatzen duen ezagutu ahal izan du:
❚ Prestakuntzaren eta ehun produktiboaren arteko lotura egituratua.
❚ Ikasleen enplegagarritasun handia.
❚ Sistemaren oinarrian dagoen lankidetza-kultura.
Ikuspegi honek hezkuntza lanaren errealitatetik diseina daitekeela ulertzea ahalbidetzen du,logika akademiko hutsetik harago.
2. Berrikuntza curricularra eta prestakuntza ekintzailea aztertzea.
Mondragon Unibertsitateko Enpresagintza Fakultatean egindako egonaldian -Enpresagintzan egindako lan-saioa barne- parte-hartzaileek honako hauek landu dituzte:
❚ Mondragon Team Academytik sus-
dologiak.
❚ Eginez ikastean oinarritutako LEINN bezalako ereduak.
❚ Benetako proiektuen garapena prestakuntza-prozesuaren parte gisa.
❚ Ekintzailetza hezkuntza-gaitasun gisa integratzea.
Ikuspegi honek erakusten du nola eboluzionatu daitekeen curriculum tradizional batetik autonomia,lidergoa eta berrikuntza-gaitasuna sustatzen dituzten ereduen aldera.
3. Berrikuntza irekiaren eta inkubazioaren esperientziak ezagutzea.
Agendak hezkuntza ekimen berrien sorrerarekin zuzenean konektatzen den espazioak ere jaso ditu:
❚ GOe (Gastronomy Open Ecosystem) bezalako berrikuntza-laborategiak.
❚ Venture building ereduak.
❚ Unibertsitateari lotutako inkubazioinguruneak.
❚ Prestakuntza-prozesuetan aktiboki parte hartzen duten enpresak.
Bloke honek hezkuntza-sistemak garapen ekonomiko eta sozialaren motor bihur daitezkeela ikusarazi du.
Ikaskuntza eta berrikuntza ekosistemaren ibilbidea
Egonaldian testuingurua,bisitak eta elkarrizketa operatiboak uztartu dira. Madrilen,ordezkaritzak TeamLabsen hasi zuen bere ibilbidea,Mon-
dragon Team Academy sareko ikaskuntza-laborategian,non benetako enpresen sorreran oinarritutako prestakuntza-ereduak ezagutu zituzten.
Ondoren,Euskadin,hezkuntza eta enpresa ekosistemaren funtzionamenduan sakondu zuten:
❚ Donostia: Basque Culinary Center eta GOe berrikuntza-laborategira bisita.
❚ Bilbo: ekintzailetza ekosistemara hurbilketa BAT(B Accelerator Tower) bidez.
Eraginera bideratutako aliantza IDP-MEP edo CENECOOP bezalako erakundeentzat,esperientzia honek aurrera egiteko erreferentzia praktikoa eskaintzen du honako arloetan:
MUko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak 50 urte bete ditu
Bost hamarkada hauetan,10.000 ikasle baino gehiago igaro dira haren ikasgeletatik
Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak ekitaldi instituzionala egin zuen joan den martxoaren 18an,bere 50.urteurrena ospatzeko.Ekitaldia Eskoriatzako campusean izan zen,eta Imanol Pradales Gil lehendakariak hartu zuen parte,fakultateak sortu zenetik izan duen ibilbideari buruzko hitz batzuk esanez, ekitaldiari amaiera emateko.Fakultatea 1976an sortu zen,irakasleak euskaraz prestatzeko beharrari erantzuteko,eta,halaber,gizartea hezkuntzaren bidez eraldatzeko,irabazi-asmorik gabeko kooperatiba izateko eta berrikuntzan ardazteko. Bost hamarkada hauetan,10.000 ikasle baino gehiago igaro dira haren ikasgeletatik; horien artean,gaur egun Euskal Herri osoko ikastetxeetan milaka haurren prestakuntzaren ardura duten irakasle euskaldunak, eta humanitateetako eta komunikazioaren munduko profesionalak. Lanbideren datuen arabera,fakultateko enplegagarritasun egokitua (ikasketekin lotutako arloetan lan egiten duten egresatuen kopurua)
% 82koa da Haur Hezkuntzako eta
Lehen Hezkuntzako graduetan,eta % 84koa,Ikus-entzunezko Komunikaziokoan.Gainera,ikasketa eta prestakuntza DUALean aitzindaria denez,fakultateak 600 enpresa eta erakunde baino gehiagorekin lankidetzan dihardu,eta lurraldeko ikastetxerik gehienekin du harremana. Vicente Atxa unibertsitateko errektoreak nabarmendu zuenez,!milaka profesional trebatu dira Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean,eta,orain,horietako askok zeregin garrantzitsuak dituzte Euskal Herriko hezkuntza-sisteman,komunikazioan,kulturan eta gizartean. Mondragon Unibertsitatea etengabe ikasten ari den komunitatea da; etengabe sortzen ari dena eta,gizartearekin batera,etorkizuna eraikitzen duena".
Bestalde,Nagore Ipiña fakultateko dekanoak adierazi zuenez,"ez da etorkizuneko profesionalak prestatzen dituen espazio bat soilik; pertsonei euren ibilbide osoan laguntzen dien komunitate bat ere bada. Hemen,ezagutzak transmititzea baino gehiago da hezkuntza; pertsonak eta komunitateak eraikitzeko prozesua ere bada.Ikusi ahal izan dugunez,urte hauetan zehar proiek-
tu honek bere sustraiei eusten jakin du,eta,aldi berean,adar berriak sortuz joan da".
Ikasleen enplegagarritasun
egokitua % 82koa da Haur Hezkuntzako eta
Lehen Hezkuntzako graduetan,eta % 84koa Ikus-entzunezko
Komunikaziokoan
Lehendakariak ez ezik,Vicente Atxa Mondragon Unibertsitateko errektoreak,Nagore Ipiña fakultateko dekanoak eta Amaia Agirre fakultateko presidenteak ere hartu zuten parte ekitaldian.Horiez gain,hauek ere izan ziren ekitaldian,besteak beste: Juan Ignacio Perez Iglesias,Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburua; Begoña Pedrosa Lobato,Hezkuntzako sailburua; Bingen Zupiria Gorostidi,Segurtasuneko sailburua; eta Nerea Melgosa Vega,Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburua.
Jon Lasa Galdos
NUPek doktoretzako 586 ikasle ditu, % 24 atzerritarrak
NADOEk antolatutako ongietorria egiteko egun batean,ikasleei informazioa eman zitzaien ikasketa horiei eta unibertsitateko zerbitzuei buruz
Nuria Gil Calviño
2025-2026 ikasturtean Nafarroako
Unibertsitate Publikoan (NUP) doktoretza bat egiten ari diren ikasleen laurdena atzerritarra da.Zehazki,erakunde akademikoak eskainitako hamasei programatan matrikulatutako 586 lagunetatik 143 dira.Honako hauek dira ikasle atzerritar gehien bidaltzen dituzten herrialdeak: Kuba,Txile,Italia, Ekuador eta Kolonbia.Ikasketa horien nazioarteko izaeraren erakusgarri,2021etik 2025era bitartean NUPen irakurritako 357 tesietatik % 48k nazioarteko aipamena lortu zuten.
Prestakuntza horretan hasten direnei orientazioa emateko,Nafarroako Doktoretza Eskolak (NADOE) ongietorria egiteko egun bat antolatu zuen duela gutxi,eta informazioa eman zien ikasketa horiei eta unibertsitateko zerbitzuei buruz.Honako hauek parte hartu zuten ongietorria egiteko egunean: Martin Larraza Kintana,Ikerketako
errektoreordea; Ana Zabalza Aznárez,NADOEko zuzendaria; Iosu García Fernández,Ikerketa Zerbitzuko zuzendaria; eta Arantxa del Rey Martínez,zerbitzu bereko Laguntzen eta Deialdien Ataleko burua.José Antonio Gámez Martín Gaztela-Mantxako Unibertsitateko katedradunak eman zuen hasierako ikasgaia,“Adimen artifiziala doktoretzan” izeneko hitzaldiarekin.
Javier Fraile García Campus Iberuseko doktoretzako enbaxadoreak ere hartu zuen hitza.Ekimen hori NUP kide duen partzuergoko lau unibertsitateetan dago ezarrita,eta ikasketa horietan esperientzia handiagoa duten ikasleek sartu berriak diren nazioarteko ikasleei laguntzeko eta mentoretza emateko programa bat da.Horrez gain,ekitaldi sozialak antolatzeaz eta mentore lanak egiten dituztenen,doktoretza eskolen eta Campus Iberusen arteko zubi-lanak egiteaz arduratzen da.Hain zuzen ere,Iberus Connecteko Doktoretzako Ikasleen hurrengo Kongresua NU-
Pen eginen da maiatzaren 28an eta 29an (IV.CEDIC Kongresua).
NUPeko doktoretza-ikasketak
Ikasturte honetan NUPen doktoretza egiten ari diren ikasleen % 52 (303 lagun) gizonak dira eta % 48 (283) emakumeak.Gehienek (382) arduraldi osoan egiten dute doktoretza, eta gainerako 204 lagunek,berriz,arduraldi partzialean.
Izena emandakoen kopuruari dagokionez,ikasle kopuru handiena duen doktoretza programa Osasun Zientzietakoa da,130 lagun baititu izena emanda,eta atzetik datoz Giza eta Gizarte Zientziak (98),Komunikazioen Teknologia,Bioingeniaritza eta Energia Berriztagarriak-TECOMBER eta Industria Zientziak eta Teknologiak,bakoitza 95 lagunekin. Arduraldiari dagokionez,bi programatako ikasleen % 100 (Ingurumen Agrobiologia eta Kimika Sintetikoa eta Industriala) arduraldi osoan ari da doktoretza egiten,eta gainerako programetan ikasleen ehunekoa bestelakoa da.
Doktoretzako ikasleak eta agintariak,NUPen egindako ongietorri-egunean.
Doktore berriak NUPen
Azken bi urteetan beren tesiak defendatu dituzten 86 doktore berri izendatzeko ekitaldia egin zuen Nafarroako Unibertsitate Publikoak
Nuria Gil Calviño
Joan den martxoaren 13an,azken bi urteetan (2024an eta 2025)ean beren tesiak defendatu dituzten 86 doktore berri izendatzeko ekitaldia egin zuen Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP).Ekitaldia Fernando Remacha aretoan egin zen (Arrosadiko campusa),eta Ramón Gonzalo Unibertsitateko errektorea izan zen burua.Teresa Riesgo Alcaide Zientziaren,Berrikuntzaren eta Unibertsitateen Ministerioko Berrikuntzako idazkari nagusia izan zen amabitxia. Unibertsitateko errektorearekin eta ekitaldiko amabitxiarekin batera,honako hauek osatu zuten mahaiburutza: Martin Larraza Kintana Ikerketako errektoreordea,Ana Zabalza Aznárez Nafarroako Doktoretza Eskolako (NADOE) zuzendaria eta Roldán Jimeno erakunde akademikoko idazkari nagusia.Ekitaldian 500 lagun inguru izan ziren,agintari akademiko,Foru Komunitateko agintari eta omendutakoen adiskide eta ahaideak tarteko. Ekitaldian parte hartu zuten errektoretza-taldeak eta NUPeko eskola eta fakultate guztietako dekanotza eta
zuzendaritza taldeek,bai eta Juan Luis García Martín Unibertsitateko, Berrikuntzako eta Eraldaketa Digitaleko kontseilariak,Eva Perujuániz Bermúdez Unibertsitateko zuzendari nagusiak eta Antonio Pérez Prados eta Alfonso Carlosena NUPeko errektore ohiek.Zura Quartetek,Leire Fernández Sainz de Murieta,Mario Oroz Arraiza,Amaia Razkin Aguirre eta Ainhoa Bandrés Abadía kide dituen taldeak,jo zituen musika piezak.
NUPeko doktoretza ikasketak Azken urteetan,175 doktoretza tesi defendatu dira,aurreko biurtekoan egindakoak baino % 25 gehiago (2022.eta 2023.urteetan, 139 doktoretza tesi defendatu ziren).NUPek dituen 16 doktoretzaprogrametako batean 2024.eta 2025.urteetan defendatutako ikerketa horietako guztietako % 89k bikain “cum laude” kalifikazioa lortu dute.
Ikasketa horien nazioarteko izaerari dagokionez,aipatzekoa da aldi horretan defendatutako 80 tesik nazioarteko doktoretza aipamena jaso dutela,
atzerriko zentro edo unibertsitate batean gutxienez ere hiru hilabeteko egonaldia egitea eskatzen duen aintzatespen bat.Ana Zabalza NADOEko zuzendariak bere hitzaldian azpimarratu zuenez,azken urteetan finkatutako joera bat da,NUPeko tesien erdiek nazioarteko izaera hori baitute, eta kotutoretzapeko tesien nazioarteko sustapenak sendotu egin du hori.
500 lagun inguru izan ziren Arrosadiko campuseko Fernando Remacha aretoan egin zen ekitaldian
Azkenik,NADOEko zuzendariak doktoretzako ikasleen iritzia jasotzeko 2022an eta 2023an egindako inkestaren emaitzetako batzuk erakutsi zituen: pertsona horien % 84k baino gehiagok modu positiboan baloratu dituzte beren esperientziaren funtsezko alderdiak,hala nola baliabide materialak,tesien zuzendaritza,doktoretza programak eta NADOEren lana.
Sario eraikineko Fernando Remacha aretoan egindako ekitaldiaren une bat.
Filosofia eta Teologiako gradu bikoitza NUn
Programa horrek,Espainian aitzindaria den ekimenak,arrazoiaren eta fedearen arteko elkarrizketa sustatzen du
Javier Sánchez Marcos
Nafarroako Unibertsitateak Filosofia eta Teologiako gradu bikoitz berri bat eskainiko du 2026ko irailetik aurrera.Gradu ofizial hori,Espainian aitzindaria dena,Filosofia eta Letren
Fakultateak eta Teologia Fakultateak batera eskaintzen dute,pentsamendu humanistarako ezinbestekoak diren bi diziplina integratuz.
Curriculumak 390 ECTS kreditu ditu sei urtean banatuta
Curriculumak 390 ECTS kreditu ditu sei urtean banatuta.Lehenengo bi urteak Filosofiako graduko lehenengo bi urteei dagozkie.Hirugarren eta laugarren urteetan,Teologia eta Filosofia ikasgaien arteko elkarrekikotasuna dago, eta azken bi urteetan,teologiako galdera nagusietan jartzen da arreta,non ikasleek Teologia graduko hezkuntzaibilbide berarekin jarraituko duten. Gradu bikoitzeko graduatuen lanbideaukerak zabalak dira.Irakaskuntzaz eta ikerketaz gain,graduatuei biga-
rren hezkuntzan eta unibertsitatean lan egiteko aukera ematen dietenak, programa honek argitalpen eta komunikazio sektoreetan lan egiteko gaitzen ditu,kritika kulturalean,testuen edizioan,kazetaritza espezializatuan eta edukien kudeaketan trebetasunak garatuz.
Argitalpen mundutik eliza eta artzain esparruetaraino
Graduatuak analisi etikoa eta laguntza behar duten erakunde eta antolakuntzetan ere sar daitezke,hala nola think tank-etan,bioetika batzordeetan edo GKEetan,eta eliza eta artzain esparruetan erantzukizunak har ditzakete, seminarioko prestakuntzatik hasi eta katekesi,ebanjelizazio edo elizbarrutiko bulegoetan lan egiteraino.Azkenik, gradu bikoitzak oinarri sendoa eskaintzen du kultura kudeaketarako, batez ere hezkuntza,erlijio edo humanismo erakundeekin lotutako proiektuetan.
Filosofia eta Letren Fakultateko dekanoak,Julia Pavónek,azaltzen du "mundu modernoaren dilemen eta ideologien aurrean,unibertsitatea bezalako erakunde akademiko batek gizateriari eragiten dioten arazo nagu-
siei buruzko gogoeta sakona egin behar duela.Transzendentzia eta egiaren gaineko hausnarketa konbinatzen duen prestakuntza intelektualak erreakzionatu aurretik pentsatzen laguntzen digu".Zentzu honetan,adierazi du "ikasketa hauek ikasleei ematen dieten 'ikusteko' gaitasunak errealitatea espiritu kritikoago batekin ebaluatzeko aukera emango diela".
Teologia Fakultateko dekanoak,Gregorio Guitiánek,fedearen eta arrazoiaren arteko elkarrizketa serio eta akademikoan parte hartzeko gai diren profesionalen beharra azpimarratzen du: “Gazteei aurkezten zaizkien proposamenak batzuetan nahiko azalekoak dira,ikuspegirik eta esanahi sakonik gabe.Irudi bat erabiltzearren, izotz mendiaren zati ikusgaiak itsututa bizi gara,baina giza bihotzaren irrikak azpian dagoenarekin estuki lotuta daude,izotz mendiari egonkortasuna ematen dionarekin,askoz handiagoa eta sakonagoa dena”.
Halaber,baieztatzen du Filosofiak gizateriaren eta munduaren ulermen sakona ematen duen bezala,“Teologiak mundua zentzu zabalean ulertzen laguntzen duela eta ikuspegi unibertsalagoa eskaintzen duela".
Balantze positiboa NUn
Nafarroako Unibertsitateak 52,4 milioi euroko irabaziak izan zituen 2024-25 ikasturtean
milioi euro) baino zertxobait txikiagoa.
Nafarroako Unibertsitateak 2024/25 ikasturteko finantza-txostena aurkeztu du,eta bertan 52,4 milioi euroko irabaziak agertzen dira.Dokumentuak lau campusen jarduera laburbiltzen du,Iruñean,Donostian, Madrilen eta Bartzelonan kokatuta daudenak,eta IESEko nazioarteko campusenak,azken ikasturtean. Emaitza positiboa batez ere zerbitzuetatik lortutako diru-sarreren igoerak eta gastu kontrolatuak bultzatu dute.Hori,gainera,egoera ekonomiko onak eta merkatuaren errendimendu sendoak babesten dute,eta horrek emaitza ekonomiko optimoak ekarri ditu.Emaitza orokorrak % 34ko igoera adierazten du aurreko urtearekin alderatuta. Soberakin hau ustiapen-irabaziaren ondorioz lortu da,diru-sarreren % 8,6ko igoerak bultzatuta,gastuen igoera moderatu batek (+ % 6,7) partzialki konpentsatua.Ustiapenirabazia positiboa izan zen,39,9 milioi eurora iritsiz,aurreko urtean erregistratutako 24,8 milioi euroak baino nabarmen handiagoa.Bien bitartean,finantza-emaitzak 12,5 milioi euroko superabita nabarmena lortu zuen,aurreko urtekoa (14,3
Erakunde akademikoak bere finantza-txostena aurkeztu du,eta bertan azken urteko 49,3 milioi euroko inbertsioak erregistratu dira
Irabazi-asmorik gabeko erakunde gisa,Nafarroako Unibertsitateak soberakin hori bere ohiko jardueretan, ikasketa eta ikerketarako beketan eta diru-laguntzetan berrinbertituko du; azpiegituren hobekuntzetan eta proiektu berrietan,hala nola Bioma Zentroan eta Donostiako eta Madrilgo campusetako instalazioen hedapen eta hobekuntzan,unibertsitatearen 25-30 Estrategian azaltzen den bezala.
Bestalde,enpresen eta norbanakoen dohaintzei esker,beketarako bideratutako dirua 6,9 milioi eurora iritsi zen iaz,eta beste 9,8 milioi euro inbertitu ziren ikerketan. Guztira,inbertsioak 49,3 milioi eurora iritsi ziren,eta horiek Klinikarako makineria eta ekipamendu medikoa
erostera,irakaskuntza espazioen modernizaziora eta digitalizaziora, Kirol Zentroko instalazioen berritzera eta IESE Business School-eko hainbat teknologia eta campus proiektutara bideratu ziren,hala nola Madrilgo campuseko Master eraikinaren berritzera.
“Nafarroako Unibertsitateak,oro har, bere zentro akademiko eta ikerketa zentroak barne,baita IESE eta Klinika ere,finantza egoera sendoa mantentzen du gaur egun.Emaitza hau osatzen duten profesional guztien konpromisoari zor zaio,bai beren lanagatik eta zerbitzuarekiko dedikazioagatik,bai baliabideen kudeaketa arduratsu eta eraginkorragatik”,adierazi du Álvaro Balibrea kudeatzaileak.
“Aldi berean,etorkizunari zuhurtzia arrazoizkoarekin begiratzen diogu,jakinda testuinguru geopolitikoa konplexua eta ziurgabea dela eta gaur hartzen diren erabakiek eragin zuzena dutela Unibertsitatearen epe luzerako iraunkortasunean”.
Testuinguru honetan,“emaitza hauek aukera ematen digute Nafarroako Unibertsitatearen 25/30 Estrategia aurrera eramateko eta Klinikaren,IESEren eta ikerketa-zentro bakoitzaren plan estrategiko desberdinak indartzeko",amaitzen du.
Jon Lasa Galdos
BOSen irudi berria EHUren esku
Arte Ederren Fakultateko ikasle batek sortu du Bilbao Orkestra
Sinfonikoaren 2026/2027 denboraldiko irudia
Jon Lasa Galdos
Bilbao Orkestra Sinfonikoak (BOS) jada badu 2026/2027 denboraldirako irudia.Eta hori Ane Araujo ikasleak sortu du,EHUko Arte Ederren Fakultateko Diseinu Grafikoa irakasgaiaren barruan garatutako proposamenen artean aukeratua.
Proiektu hori orkestraren eta unibertsitatearen arteko lankidetzaren emaitza da.Ikasleei benetako enkargu bat planteatu zaie: BOSen hurrengo denboraldia gidatuko duen kontzeptu artistikoa bisualki interpretatzea.Aurten,denboraldiaren ardatza “Basoa” izango da,musika,natura eta sorkuntza lotzen dituen ideia nagusia.
Kartel irabazleak basoa musika-tresnatzat aurkezten du: figura beltz batek hari batzuk jotzen ditu,eta horiek pixkanaka zuhaitzak bihurtzen dira,musika jotzea eta basoa ukitzea bezalako keinuak irudikatuz.
Ane Araujo,22 urtekoa eta eibartarra,proiektuak aukera eman diola aitortu du kartelaren hizkuntza bisualarekin esperimentatzeko eta musikaren ideia bat modu iradokitzailean kontatzeko:
“Soinuaren eta naturaren arteko muga hori landu nahi nuen.Irudiak instrumentu bat jotzeko keinuarekin jolasten du eta,aldi berean,basoarekin harremanetan jartzeko ideiarekin.Denboraldiaren kontzeptua irudikatzeko modu iradokitzailea iruditzen zitzaidan”,adierazi du Sorkuntza eta Diseinuko Graduko 3.Mailako ikasleak.
Proiektuak,halaber,balio pedagogiko argia du Andere Larrinaga Cuadra Kalitate dekanordeak azpimarratu du benetako enkarguekin lan egitea diseinuaren prestakuntzaren giltzarrietako bat dela.
Ikasleen artean aukeratutako
Ane Araujoren kartelak basoa musika-tresna bihurtzen du
“Ikasleentzat benetako testuinguru profesional bati aurre egitea da: bezero bat dago,interpretatu beharreko kontzeptu bat eta ikasgelatik kanpo funtzionatu behar duen komunikazio bat.Esperientzia hori funtsezkoa da diseinua praktika publiko gisa ulertzeko,ez bakarrik akademikoa”,azaldu du Larrinagak.
Orkestraren aldetik,Iñigo Alberdi Amasorrain zuzendari nagusiak azpimarratu du denboraldiko irudi bisuala talentu emergenteari irekitzea: “Bizigarria iruditzen zitzaigun 'Basoa'ri buruzko begirada musikaren esparrutik bakarrik ez etortzea.Aneren diseinuak irakurketa poetikoa egiten du: basoa instrumentu bihurtzen du eta musika naturarekiko kontaktutik ere sor daitekeela iradokitzen du.”
Alberdik,gainera,kultur erakundeen eta hezkuntzaren arteko loturak indartzeko beharra nabarmendu du: “XXI.mendeko orkestrak ezin dira isolatuta bizi. Unibertsitateekin,ikastetxeekin eta sortzaile gazteekin lankidetza-guneak sortzea ere bada gure zeregina.Hor eraikitzen da ekosistema kulturalaren etorkizuna.”
Aurkezpena 'Bilbao Orkestra Sinfonikoaren 2026/2027 denboraldirako kartelak' erakusketaren inaugurazioarekin bat etorri da.Bertan, ikasleek proiektu honen barruan egindako lanen hautaketa bat biltzen da.Erakusketak aukera ematen du “Basoa” kontzeptuaren interpretazio bisualak ezagutzeko eta sormen-prozesuan landutako lengoaia grafikoen aniztasuna ikusteko.
Espainiako gerra-kazetaritza aztergai
EHUk Espainiako gerra-kazetaritzako segurtasunari buruz orain arte egindako txostenik osoena aurkeztu du
Javier Sánchez Marcos
Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU),joan den martxoaren 12an,“Caracterización y condiciones de seguridad de periodistas españoles que cubren conflictos internacionales” (Nazioarteko gatazken berri ematen duten Espainiako kazetarien karakterizazioa eta segurtasun-baldintzak) txostena aurkeztu zuen.Txosten horretan gatazka belikoak gertatzen diren eremuetan lan egiten duten kazetarien errealitate profesionalari eta segurtasun-baldintzei buruzko diagnostiko sakona jaso da.Azterlanean gerra-eremuetan lan egiten duten 85 kazetari espainiarrek parte hartu dute -batez beste 48 urte dituzte eta 14 urteko esperientzia nazioarteko gatazken berri ematen-,eta gaiari buruz orain arte Espainian egindako azterlan osoena da.
Txostenak estalduraren fase guztietan kazetarien segurtasuna bere osotasunean aztertzen du,gerraren aurretik,bitartean eta ondoren,laneko eremuan eta arlo fisio,psikologiko eta digitalean.Nazioarteko mailan bi alderdi horiek aldi berean
jorratu dituen lehenengo azterlana da.Azterlanak maiz isilean gelditzen den gerra kazetarien errealitatea ikusgai jartzen du,eta JOSAFCON -Journalist Safety Research Project- proiektuaren parte da.Proiektua Bitartez (EHU) ikertaldeak lideratu du eta Zientzia,Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak finantzatu du.
Galdetegi handi bat diseinatu da azterlan horretarako,85 gerra kazetariren esperientzia biltzeko. Laginaren genero ordezkaritza orekatua da (% 50,5 emakumeak dira),eta lan lotura desberdinak eta 26 eta 70 urte bitarteko adin tartea kontuan hartu da.Azken 35 urteetako gerra desberdinetan egondako kazetariak dira,hala nola Irak,Jugoslavia zaharra,Afganistan edo Siria,eta gehienek Ukraina eta Gazako gatazken berri eman dute. Profesional horiek prentsan,agentzietan,komunikabide digitaletan,aldizkarietan,eta irrati eta telebista publikoetan lan egiten dute.
Azterlanaren arabera, estaldurak egin bitartean, kazetarien % 100ek erasoak jasan dituzte eta % 54k trauma osteko estresaren sintomak dituzte
Indarkeriarekiko esposizioa eta trauma osteko estresa
Azterlanak erakutsi duenez,indarkeriarekiko esposizioa orokortuta eta inpaktu psikologikoa handia da,gerren berri ematen duten kazetarien kategoria profesionala,komunikabideekiko lotura eta banakako ezaugarriak edozein direla ere.Galdetutako pertsonen % 10ek gutxienez lanean eraso bat jasan du,eta batez beste 8 indarkeria mota pairatu ditu karreran zehar.Testuinguru horrek eragin psikologiko nabarmena dakar: kazetarien erdiak baino gehiagok trauma osteko estresaren sintomatologiaren atalase klinikoa gainditzen du, baina gutxi batzuk bakarrik diagnostikatuta daude edo laguntza espezializatua jaso dute.
Onartua EHUren 2026-2028 Plan Estrategikoa
Ziurgabetasunaren aurrean,unibertsitate publikoaren garrantzia aldarrikatu du Bengoetxeak eta unibertsitatea federakuntza gisa irudikatu eta lantzea babestu du
Javier Sánchez Marcos
2026-2028 aldirako Plan Estrategikoak EHUko klaustroaren % 85,5eko babesa izan du.Joxerramon Bengoetxea errektoreak aletu du 8 ardatz nagusi dituen plana klaustroaren aurrean. Pertsonen eta komunitatearen zaintza,nazioartekotzea hedatzeko aliantzak,ikerketa eta inpaktu soziala,euskara eta hizkuntza-plangintza…Denak gure enbor sendotik “zabaltzen den zuhaitzaren adar nagusiak”.Hala irudikatu du errektoreak Euskal Herriko Unibertsitatea,“gure lurraldean sustrai irmoak dituen adar anitzeko zuhaitzaren” irudiarekin.Eta EHUren nortasun berezia markatzen dituzte hiru arlo nabarmendu nahi izan ditu Klaustroaren aurrean: pertsonen eta komunitatearen zaintza; lurraldea eta nazioartekotzea; eta euskara eta hizkuntza-plangintza.
EHUren klaustroak aldeko 142 botorekin onartu du 2026-2028 Plan Estrategikoa
Bengoetxeak adierazi duenez,Plan estrategikoak indarra jartzen du “lan eta ikasketa baldintzak hobetzeko neurrietan” eta ezinbesteko jo du laguntza eta arreta konbinatzea baldintza psikosozialak hobetzeko ikuspegi integral batetik.Horrek guztiak lagunduko du komunitatearen ongizatea bermatzen eta “komunitatea egiten jarraitzeko pertenentzia sentimendua areagotzen”.Halaber,eskerrak eman dizkio EHUko komunitateari plan estrategikoa garatzeko egindako Entzute Biran parte hartu eta ekarpenak egiteagatik.
Lurraldea eta nazioartekotzea
Plan estrategikoak lurraldea eta nazioartekotzea konbinatzen ditu.Errektoreak azaldu duenez, “gure ustez,ez dugu bereizketa berezirik egin behar.Errotu eta kokatu egiten gara gure lurraldean,dituen premiei erantzuten diegu eta horrekin batera campusen arteko oreka funtsezko bi-
hurtzen da”.Izan ere,“federakuntza bat gara EHUn,komunitate guztia ondo ordezkatua egon behar da eta campus bakoitza bere lurraldean ondo errotuta”,adierazi du Bengoetxeak.Horrekin batera,ezinbestekotzat jo du errektoreak nazioartekotzea bultzatzea,“sareak eta aliantzak sustatuz”.Izan ere,“Europako unibertsitateak txikiegiak gara” esan du Bengoetxeak eta aditzera eman du Shangai rankinean gero eta Europako unibertsitate gutxiago eta txikiagoak daudela, Txinako edozein hiriko unibertsitatek gure lako erkidego bat irudikatzen baitu.Hori dela eta,“eskalan irabazi behar dugu” eta horretarako aliantzak ezinbestekoak direla azaldu du errektoreak.
“Gure unibertsitateak saretze eta aliantza estrategia garatuko du,bai euskaraz ari direnekin zein Atlantiar ardatzeko nahiz Latinoamerika sarekoekin,G9 eta hizkuntza propioak dituzten estatuko gainerako unibertsitateekin.
EHUko errektoreak euskaratik bizi behar duen unibertsitatea defendatu du,“baina beste hizkuntzetara irekita”.Lurraldetik hasita mundura zabalik,hizkuntzari dagokionez.
Master berriak NUPen
Nafarroako Unibertsitate Publikoak Giza Baliabideen Zuzendaritzako
Masterra eskainiko du 2026-27 ikasturtean,eta prestakuntza dualeko hamar ikaspostu izango ditu
Javier Sánchez Marcos
Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) bi master berri eskainiko ditu 2026-2027 ikasturterako graduondoko ikasketen eskaintza akademikoaren barnean.Lehenengoa Giza Baliabideen Zuzendaritzako Masterra da,eta prestakuntza dualeko hamar ikaspostu ditu (ikaskuntza akademikoa eta enpresetako prestakuntza uztartzeko aukera ematen du prestakuntza dualak).Bigarrena,berriz,Nekazaritzako Elikagaien Arloko Marketineko eta Ekintzailetzako Masterra da,eta Campus Iberusekin emango da.NUPeko masterren eskaintza osoa Unibertsitatearen webgunean dago kontsultatzeko. Izena emateko epea zabalik dago.
NUPeko Giza Baliabideen Zuzendaritzako Master berriak aukera ematen du ezagutza espezializatuak eskuratzeko zenbait gaitan,hala nola enpresen zuzendaritzan eta antolaketan,lan harremanen kudeaketan eta lanaren psikologian,eta giza baliabideen arloan funtzio teknikoak,estrategikoak edo zuzendaritzakoak garatzeko prestatzen du. Ikasleen profila zuzenbidearekin,ekonomiarekin,
psikologiarekin,lan harremanekin edo giza baliabideekin lotutako titulazioetatik datorrena da.Graduondoak hainbat arlo menderatzeko aukera ematen du,hala nola lanpostuen azterketa,talentua aukeratzea eta laneratzea,langileen prestakuntza eta garapena,eta errendimenduaren eta ordainsariaren ebaluazioa.Lucía Garcés Galdeano Enpresen Kudeaketa Saileko irakasleak da zuzendari akademikoa.
NUPeko eskaintza osoa 37 master eta 6 master bikoitzek osatzen dute,eta bederatzi jakintza-arlotan multzokatuta daude: nekazaritzako elikagaiak; zientziak; ekonomia eta enpresa; hezkuntza; giza eta gizarte zientziak; industria zientziak; informatika eta telekomunikazioa; zientzia juridikoak eta, azkenik,osasuna.
Nekazaritzako Elikagaien Arloko Marketineko eta Ekintzailetzako Masterra
Nekazaritzako Elikagaien Arloko Marketineko eta Ekintzailetzako Masterra Campus Iberus aliantzaren (NUP Campus Iberuseko kidea da Errioxako, Zaragozako eta Lleidako unibertsitateekin batera) eta Nekazaritzako Goi Mailako Ikasketa Mediterraneoen Nazioarteko Zentroaren (CIHEAM Zaragoza) esparruan ematen da.Eskualdeko ekonomiaren erronka handienetako bati erantzuten dio: nekazaritzako elikagaien arloan lehiakortasuna, berrikuntza eta ekintzailetza sustatzea.Masterra zuzenduta dago nekazaritzako ingeniaritzan,enologian edo enpresen administrazio eta zuzendaritzan prestatutako ikasleentzat.
Graduondokoa ingelesez ematen da osorik eta metodologia hibridoarekin.Haren ikasketa-planak modu integralean heltzen die berrikuntzari,produktuaren kudeaketari,komunikazioari eta marketin digitalari,analitika aurreratuari,logistikari eta merkataritzako estrategiari,eta ekintzailetza du bizkarrezurra.Benetako kasuak ditu,arloko irakasleen laguntza eta kanpoko praktikak liderrak diren enpresa eta erakundeetan.
Ikasle batzuk NUPen.
“Impulso Emprendedor”-en aurtengo edizioa abian
Nafarroako Gobernuak sustatzen duen ekimenak gehienez 10 proiektu lagunduko ditu eta MONDRAGONek enpresa mentore gisa parte hartzen du
Nuria Gil Calviño
MONDRAGON Venturesek aurten ere parte hartuko du “Impulso Emprendedor” programan; Nafarroako Gobernuak sustatzen du ekimena CEINen (Nafarroako Enpresen eta Berrikuntzaren Europako Zentroaren) bidez,eta bere hamalaugarren edizioa zabalik dago dagoeneko startup berritzaileen merkaturatzea sustatzeko helburuarekin.
Ekimenak hazkunde-potentzial handiko 10 enpresa-proiektu hautatzeko aukera emango du gehienez.Proiektu horiek azelerazio,mentoretza eta laguntza ekonomikoa uztartzen dituen programa integral batean sartuko dira,euren estrategia komertziala indartzeko eta merkatuan garapena errazteko.
MONDRAGONek,MONDRAGON Venturesen bidez, programan parte hartzen du enpresa mentore gisa beste erreferentziazko konpainiekin batera,bere esperientzia,ezagutza eta ikuspegi enpresariala eskainiz ekintzaileei euren proiektuen garapenean laguntzeko.
Startupen garapenerako laguntza integrala
Programa edozein sektoretako startupei zuzenduta dago,baldin eta produktu edo zerbitzu berritzailea,negozio-eredu definitua eta hazkunde-potentzial handia badute,eta jarduera Nafarroan kokatzen bada.
Hautatutako ekimenek laguntza espezializatua jasoko dute beren estrategia komertziala definitu eta profesionalizatzeko,salmentak garapen enpresarialaren ardatz nagusi gisa integratuz.
Hautaketa-prozesua bi fasetan egingo da.Lehenengo fasean,gehienez 20 proiektu hautatuko dira,eta ondoren ekintzaileek proposamenak aurkeztuko dituzte CEINek eta enpresa mentoreek osatutako epaimahai baten aurrean.Prozesu horretatik,programa osoan parte hartuko duten 10 startup aukeratuko dira.
Sariak eta finantzaketa
Deialdiak guztira 64.000 euroko sariak aurreikusten ditu,enpresa mentoreek finantzatuak erabat, eta hiru saritan banatuko dira: 34.000,20.000 eta 10.000 euro,parte hartzen duten startupen emaitzen arabera.
Gainera,hiru ekimen irabazleek gehienez 100.000 euroko mailegu partizipatiboa eskuratu ahal izango dute,kasu honetan Sodena erakundeak emana, sustatzaileek kapital-ekarpenik egin beharrik gabe. Laguntza osagarri gisa,parte hartzen duten startupek sei hilabetez CEINeko inkubagailuak erabili ahal izango dituzte,eta bertako laguntza-,mentoretza- eta nazioartekotze-jardueretarako sarbidea izango dute.
Izena emateko epea
Interesa duten ekintzaileek apirilaren 12ra arte aurkeztu ahal izango dute beren hautagaitza,CEINen webgunean gaituta dagoen formularioaren bidez. MONDRAGONez gain,enpresa mentore gisa parte hartzen dute Caja Rural de Navarra,Cinfa,Grupo Enhol,MTorres,Salinas de Navarra,Viscofan eta Zabala Innovation Consulting enpresek,ekintzailetza berritzailea sustatzera bideratutako lankidetza publiko-pribatuko eredua sendotuz.
Espainia buru da Erasmus+ programa egiteko gogoan
Espainia berriro ere Europar Batasunako Erasmus+ programaren eskaera handiena duten herrialdeen sailkapenean goreneko postuan ageri da
Jon Lasa Galdos
Espainiako hezkuntza- eta prestakuntza-arloko erakunde eta instituzioek Europar Batasuneko Erasmus+ programarekin duten konpromisoa txalogarria da.Izan ere,Espainia Erasmus+ proiektuen eskaera gehien dituzten estatu kideetako bat da. Erasmus+ 2026 deialdiaren 1.Ekintza Gakoaren (KA1) barruan ikaskuntza helburuetarako pertsonentzako mugikortasun proiektuetarako eskaerak aurkezteko epea amaitu ondoren,baita 2.Ekintza Gakoaren (KA2) barruan kooperatzeko Lankidetza proiektuetarako ere,Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE) guztira 8.691 eskaera jaso zituen: 6.907 mugikortasun proiektuetarako (KA1) eta 1.784 lankidetzarako elkarteen proiektuetarako (KA2).
Erasmus+ 2026 programaren deialdiak egitura indartzea du helburu 2021-2027 aldiaren azken txanpan.Horrela,sendotzen ari dena,batez ere 1. Ekintza Gakoan,Erasmus+ akreditazioa eta epe laburreko mugikortasun proiektuak dira,eskola hezkuntzako,helduen hezkuntzako eta lanbide heziketako sektoreetako esperientzia duten eta esperientzia gutxiago duten erakundeen partehartzea errazten dutenak,baita goi-mailako hezkuntzako mugikortasun proiektuak ere.Egonkortasun honek hezkuntza sektore bakoitzeko erakunde guztientzat sendoa,eraginkorra eta eskuragarria dela frogatu den eredu baten heldutasuna indartzen du.
Bestalde,lankidetzarako elkarteetan,Programa 2021ean hasi zenetik ezarritako ekintza nagusiak sendotzeaz gain,berri bat gehitzen ari da: eskola garapenerako Europako lankidetzak (KA240),zeinaren helburu nagusia Europa osoko eskolen edo hezkuntza-zentroen arteko mugaz gaindiko lankidetza eta mugikortasuna indartzea den.Ekintza nagusi hau 2026ko apirilaren 9ra arte dago oraindik eskaerak aurkezteko.
Erasmus+ 2026 programaren barruan ikaskuntza-mugikortasun proiektuetarako jasotako eskaerak
Espainian,Erasmus+ 2026 deialdiak guztira 6.907 eskaera jaso zituen eskola-hezkuntza,lanbide-heziketa,goi-mailako hezkuntza eta helduen hezkuntza sektoreetako mugikortasun-proiektuetarako, hau da,% 8,07ko igoera 2025arekin alderatuta. Jasotako eskaeren artean,3.783 eskola-hezkuntzako mugikortasun proiektuetarako dira,1.245 lanbide-heziketako proiektuetarako,1.427 goi-mailako hezkuntzako proiektuetarako eta 452 helduen hezkuntzako proiektuetarako.
Ia 8.700 eskaera jaso ziren 2026ko mugikortasun eta lankidetza-proiektuetarako deialdian,hau da,% 10,56ko igoera 2025arekin alderatuta
Erasmus+-ri esker,adin eta jatorri guztietako pertsonentzako ikaskuntzarekin lotutako mugaz gaindiko mugikortasun proiektuak finantzatuko dira gure herrialdean:
❚ Eskola Hezkuntza
Hezkuntza sektore honek jaso ditu proposamen kopuru handiena: 3.783 eskaera,2025eko deialdian baino 199 gehiago,aurreko deialdiarekin alderatuta % 6,62ko igoera.
Programako beste herrialdeekin alderatuta,Espainia da berriro ere eskola hezkuntzako mugikortasun proiektuetarako eskaeren buruan,Italiaren (3.585) eta Turkiaren (2.774) aurretik.
Zehazki,eskola-hezkuntza sektoreko ikasle eta langileentzako mugikortasun-proiektu akreditatuetarako 1.769 eskaera jaso dira (KA121-SCH),hau da,
% 3,75eko igoera 2025eko deialdiarekin alderatuta, eta hezkuntza-sektore bereko ikasle eta langileentzako epe laburreko mugikortasun-proiektuetarako
Lanbide heziketaren sektorean,% 9,31ko igoera nabarmena izan da jasotako eskaeren kopuruan, aurreko urteko 1.139tik 2026ko guztira 1.245era igoz.
Zehazki,ekintzaka,873 eskaera jaso ziren hezkuntza sektore honetako ikasle eta langileen mugikortasun proiektu homologatuetarako (KA121-VET), hau da,% 6,85eko igoera 2025eko deialdiarekin alderatuta,eta 372 ikasle eta langileen mugikortasun proiektu laburrekoetarako (KA122-VET),2025eko 322 proiektuekin alderatuta,hau da,% 15,53ko igoera.
Zifra hauekin,gure herrialdea lehen postuan dago lanbide heziketako mugikortasun proiektuetarako jasotako eskaeren kopuruan,Turkiaren (1.066) eta Alemaniaren (1.059) aurretik.
❚ Goi Mailako Hezkuntza
Hezkuntza sektore honetan,guztira 1.427 eskaera jaso dira (2015ean baino % 8,43 gehiago),mugikortasun proiektuei eta mugikortasun partzuergoetarako,Erasmus+ akreditazioari dagozkienak.Zehazki,hezkuntza sektore honetako Espainiako erakundeek 1.276 eskaera aurkeztu dituzte goi mailako hezkuntzako ikasle eta langileen mugikor-
tasun proiektuetarako,barne politikako funtsek finantzatuta (KA131-HED),2025ean baino % 7,77 gehiago; 8 eskaera mugikortasun partzuergoetarako Erasmus+ akreditaziorako (KA130-HED); eta 143 eskaera goi mailako hezkuntzako ikasle eta langileen mugikortasun proiektuetarako,kanpo politikako funtsek finantzatuta (KA171-HED),2025ean baino % 19,17 gehiago.
Erasmus+ 2026 programaren deialdiak egitura indartzea du helburu 2021-2027 aldiaren azken txanpan
Europa mailan,Espainia da goi mailako hezkuntzan jasotako eskaera kopuruaren buru,eta ondoren Frantzia (1.194) eta Alemania (502) datoz. Gainera,Espainiak KA131-HED proiektuetarako eskaera gehien jaso dituen herrialdea da,eta bosgarrena KA171-HED proiektuetarako eskaera kopuruari dagokionez.
❚ Helduen Hezkuntza Helduen hezkuntza sektoreari dagokionez,guztira 452 eskaera jaso dira,hau da,% 16,49ko igoera 2025arekin alderatuta. Europako mailan,Espainia hirugarren postuan dago jasotako eskaera kopuruari dagokionez,Turkia-
ren (466) eta Italiaren (458) atzetik.Zehazki,helduen hezkuntzako ikasle eta langileen mugikortasunerako proiektu homologatuetan (KA121-ADU),eskaera kopurua 262 izan zen,hau da,% 30,35eko igoera aurreko deialdiarekin alderatuta,eta sektore honetako ikasle eta langileen mugikortasunerako epe laburreko proiektuen kopurua,homologatu gabeko proiektuak (KA122-ADU),190 izan zen,hau da, % 1,60ko igoera 2025arekin alderatuta. Espainia helduen hezkuntzarako jasotako eskaeren kopuruan liderra da proiektu homologatuetan (KA121-ADU) eta laugarren postuan dago epe laburreko mugikortasun proiektuetan (KA122-ADU).
2.Ekintza Gakoari (KA2) dagokionez,Programak lankidetzaren alde egiten du berrikuntza eta garapen motor gisa,lankidetzarako elkarteen bidez, 2026an 1.784 eskaera jaso baitziren.Eskaera hauek bi motatan banatu ziren: lankidetzako Elkar-
teak (KA220),hezkuntza sektore guztietan 1.040 eskaerarekin,eta Eskala Txikiko Lankidetzak (KA210), eskola hezkuntza,lanbide heziketa eta helduen hezkuntza sektoreetan 744 eskaerarekin.Aurretik aipatu bezala,Eskola Garapenerako Europako Lankidetzarako (KA240) proposamenen deialdia 2026ko apirilaren 9ra arte egongo da zabalik. Lankidetzarako Elkarteen (KA220) helburua da praktika berritzaileen garapena,transferentzia edo ezarpena laguntzea,baita lankidetza,ikaskideen arteko ikaskuntza eta esperientzien trukea Europa mailan sustatzen dituzten ekimen bateratuen gauzatzea ere.KA220 ekintza hau hezkuntza-sektore guztiei zuzenduta dago: eskola-hezkuntza,lanbide-heziketa,goi-mailako hezkuntza eta helduen hezkuntza.
Bestalde,Eskala Txikiko Lankidetzak (KA210),iristeko zailak diren pertsona eta interesdunentzat programaren sarbidea zabaltzeko diseinatuta,oinarrizko erakundeak,esperientzia gutxiago duten erakundeak,antolakuntza-ahalmen gutxiago dutenak eta programan sartu berri direnak programara hurbiltzea dute helburu.KA210 ekintza hau eskolahezkuntza,lanbide-heziketa eta helduen hezkuntza sektoreei zuzenduta dago.
Zehazki,Espainian jasotako eskaerak hezkuntza-sektore eta ekintzaren arabera hauek dira:
❚ Eskola Hezkuntza
Eskola-hezkuntza sektoreak jaso ditu eskaera kopuru handiena,650 KA2 proiektuetarako,hau da,ia % 17ko igoera Erasmus+ 2025 deialdiarekin alderatuta.Zehazki,285 eskaera jaso dira lankidetza Elkarteen proiektuetarako (KA220SCH) eta 365 eskaera Eskala Txikiko Lankidetza proiektuetarako (KA210-SCH).
❚ Lanbide Heziketa
Lanbide heziketaren sektorean,guztira 356 eskaera jaso ziren (2025ean baino % 26 gehiago), eta horietatik 235 eskaera lankidetza Elkarteei dagozkie (KA220-VET) eta 121 proposamen Eskala Txikiko Lankidetzei (KA210-VET).
❚ Goi Mailako Hezkuntza
Goi Mailako hezkuntza sektorean,guztira 264 eskaera jaso ziren,Erasmus+ lankidetza Elkarteen proiektuei (KA220-HED),aurreko deialdiarekin alderatuta % 33ko igoera izanik.
❚ Helduen Hezkuntza
Helduen hezkuntza sektoreari dagokionez,guztira 514 eskaera jaso ziren,aurreko deialdian baino
% 19 gehiago.Zehazki,2026ko proposamen deialdi honetan,lankidetza Elkarteen proiektuetarako (KA220-ADU) eskaera kopurua 256 izan zen; Eskala Txikiko Lankidetza proiektuetarako (KA210ADU) 258 izan zen.
2.031 kanpoko ebaluatzaile aditu hautatu dira SEPIErekin lankidetzan aritzeko Espainian Erasmus+ proiektuen kalitate-ebaluazioko prozesuan
Erasmus+ proiektuen kalitatearen ebaluazioa
Proiektuen ebaluazio bidezko eta inpartziala bermatzeko,SEPIE Agentzia Nazionalak kanpoko adituen panel zabal bat du,Espainiako hezkuntza eta prestakuntza erakundeek aurkeztutako proposamenen kalitatea ebaluatzen dutenak. Oraingo Erasmus+ 2026 deialdirako,guztira 2.031 aditu aurrez hautatu dira.Horietatik, 1.107 aurrez hautatu dira mugikortasun proiektuen kalitatea ebaluatzeko (KA1) eta 924 aditu lankidetzarako Elkarteen proiektuetarako (KA2).Aurreikusten da hautatutako 1.020 adituek (ebaluatzaileak eta kontrolatzaileak) 6.548 ebaluazio egingo dituztela,hau da, % 10eko igoera mugikortasun-proiektuetan (KA1) eta % 18ko igoera lankidetza-proiektuetan (KA2),2025eko deialdiko ebaluazio-prozesu berdinetan egindako ebaluazio-kopuruarekin alderatuta.
❚ 480 aditu hautatu (ebaluatzaileak eta monitoreak).
❚ 3.570 ebaluazio aurreikusita (eskaera bakoitza bi adituk ebaluatu behar dute).
Ildo honetan,SEPIEk eskerrak eman nahi dizkie eskaera egin duten Espainiako hezkuntza-erakunde eta prestakuntza-erakunde guztiei,hezkuntza-sektore guztietan,Europar Batasunaren Erasmus+ programan erakutsi duten interesagatik.
SEPIEri buruz: Hezkuntza
Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzua
SEPIE,Zientzia,Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioari atxikitako agentzia bat,hezkuntza eta prestakuntza arloko Erasmus+ programaren Espainiako Agentzia Nazionala da. Erasmus+ Europar Batasunaren nazioarteko mugikortasun akademikorako programa nagusia da, munduko ia herrialde guztietarako irekita.SEPIEk programaren ekintza deszentralizatuak kudeatzen ditu: 1.Ekintza Gakoa (pertsonen hezkuntzamugikortasuna) eta 2.Ekintza Gakoa (erakundeen eta instituzioen arteko lankidetza).
Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Agentzia Nazionala (SEPIE) Hezkuntza eta Prestakuntza arloan Europar Batasunaren Erasmus+ programa garatu eta kudeatzeko Espainiako Agentzia Nazionala da SEPIE,sektore publikoaren arrazionalizazioari eta administrazio-erreformako beste neurri batzuei buruzko irailaren 16ko 15/2014 Legeak ezarritakoaren arabera.Irailaren 11ko 815/2015 Errege Dekretuak,"Europako Hezkuntza Programak" erakunde autonomoaren estatutua onartzen duen uztailaren 6ko 903/2007 Errege Dekretua aldatzen duenak,bere izen berria ezartzen du, "Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Agentzia Nazionala",eta bere egitura egokitzen du sektore publikoaren arrazionalizazioari eta administrazioerreformako beste neurri batzuei buruzko irailaren 16ko 15/2014 Legearen arabera. Zientzia,Berrikuntza eta Unibertsitateen Estatu Idazkaritza,Zientzia,Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministerioaren oinarrizko egitura organikoa garatzen duen maiatzaren 7ko 472/2024 Errege Dekretuaren 2.1.e) artikuluan adierazten den bezala,Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2021eko maiatzaren 20ko 2021/817 Erregelamenduaren,Erasmus+ programa sortzen duenaren,26.7 artikuluan aipatzen den kontrola egiten duen Espainiako Agintaritza Nazionala da.
Txinak enpresen lehiakortasunean duen eragina aztergai
Ekialdeko herrialdeak enpresaren munduan bizi duen egoera ardatza izan zen MONDRAGONen Pertsonen Kudeaketarako XVI.Foroan
Jon Lasa Galdos
Txinako industria-ekosistemaren lehiakortasun gero eta handiagoa mundu-mailako enpresaoreka berridazten ari da.Abiapuntu horrekin, MONDRAGONeko kooperatibetako Pertsonen arloko ia 200 arduradun -eta,haien artean,zuzendari nagusiak zein Errektore Kontseiluetako presidenteak ere- bildu ziren martxoaren 13an Donostian,Pertsonen Kudeaketarako XVI.Foroan.
Jardunaldiak aukera eman zuen aztertzeko nola ari den Txinako enpresa-ekosistemaren bilakaera lehiakortasun-estandar berriak ezartzen berrikuntza-abiaduran,gaitasun industrialean edo merkatura orientatzeko moduan; eta,aldi berean, hausnartzeko zer ikasgai atera daitezkeen enpresetarako eta kooperatibagintzarako.
Topaketaren hasieran Pello Rodriguezek,MONDRAGONeko presidenteak,egungo enpresa-
eraldaketaren testuinguruan kokatu zuen arreta: aldaketa teknologikoen abiadura,presio lehiakorra eta eragile global berrien agerpena azpimarratu zituen.
Rodriguezek nabarmendu zuen Txina erreferente industrial eta teknologiko nagusietako bat bihurtu dela,abiaduran,berrikuntzan eta pentsatutakoa gauzatzeko gaitasunean gero eta estandar zorrotzagoak ezarriz.
Presidenteak,Asian gertatzen ari denari begiratzeak,nazioarteko industria-eszenatoki berria nola ari den konfiguratzen ulertzen laguntzen duela aipatu zuen.
Testuinguru horretan,adierazi zuen erakundeek beren kudeaketa-ereduak berrikusi eta talentuaren esparrua indartu behar dituztela.Ildo horretan,gogorarazi zuen Korporazioa hainbat ekimen sustatzen ari dela talentu gaztea erakartzekobereziki Mondragon Unibertsitatearekin lotutako ikasleen artean- eta nazioarteko proiekzioa indartzeko.
Rodriguezek azpimarratu zuen,gainera,gaur egungo testuinguru lehiakorra mehatxu gisa ez ezik aukera gisa ere ulertu behar dela,kooperatiben lehiakortasuna indartzeko aldaketa kultural eta antolakuntzakoak bultzatzeko.
Txinatik ikasitakoak
Hasierako hitzaldiaren ondoren,ahots kualifikatuak ekarri zituen solasaldi bat egin zen.Bertan parte hartu zuten Oskar Goitia MONDRAGON Internacionaleko presidenteak eta MONDRAGONeko hiru presidenteordek: Nerea Arangurenek (Danobatgroup & MIA),Bixente A-txak (Ezagutza) eta Iñigo Laskurainek (Automozioa).
Iritzi truke horretan,Korporazioko eta hainbat kooperatibatako arduradunek Txinara egindako azken bisitaren ondorioak partekatu zituzten; bisita horrek aukera eman baitu herrialdeko enpresaekosistemaren dinamismoa bertatik bertara ezagutzeko.
Nabarmentzeko moduko alderdietako bat Txinako industria-ingurunearen hiperlehiakortasuna izan zen.Txinako enpresek kostu doituak, automatizazio maila handiak eta produktu berriak garatzeko eta merkaturatzeko abiadura aparta uztartzen dituzte.
Parte-hartzaileek azpimarratu zuten Txinako enpresa askok gaitasun handia garatu dutela merkatuaren beharretatik zuzenean berritzeko,soluzioak oso azkar merkaturatuz eta bezeroen eskaeretara etengabe egokituz.
Ikuspegi horrek -fit to market izenez ezaguna denak- bereziki lehiakorra den ingurune batean malgutasunez eta azkartasunez erantzuteko aukera ematen du.
Bisitan arreta eman zuen beste elementu bat Txinako ekosistema industrial eta teknologikoaren sendotasuna izan zen: enpresak,unibertsitateak, zentro teknologikoak eta administrazio publikoak elkarlanean aritzen baitira berrikuntza garatzeko.
Horri gehitu behar zaio herrialdeak talentu teknikoa sortzeko duen gaitasun handia: urtero milioi bat ingeniari baino gehiago graduatzen dira,eta horrek ekosistema oso lehiakorra elikatzen du. Solasaldian,halaber,egoera horrek Europako enpresentzat eta kooperatiba-ereduarentzat dituen ondorioak aztertu ziren.
Partekatutako ideien artean nabarmendu zen erabakiak hartzeko arintasuna handitu behar dela, arrisku handiagoak hartu eta berrikuntza gaitasuna indartu,eszenatoki global berrian lehiakorrak izaten jarraitzeko.
Kanpoko begiradak: beste esperientzietatik ikastea
Foroak,halaber,ingurune lehiakor horretan jarduten duten nazioarteko enpresen ikuspegia ere jaso zuen.
Javier Estebanek,Antolin Taldeko Pertsonen zuzendariak -Txinan presentzia handia duen konpainiak- azaldu zuen nola egokitu behar izan duten beren antolakuntza-eredua merkatu txinatarraren abiadurara.Horretarako,tokiko operazioen autonomia handitu dute,gobernantza-esparru argiekin uztartuta,adierazle,jarraipen eta erantzukizun mekanismoekin.
tza-eredua aurkeztu zuen: egitura arinak,kontsumitzailea erdigunean jartzen dutenak eta autonomia handiko unitateak sustatzen dituztenak berrikuntza azkartzeko eta merkatuari azkar erantzuteko.
Jardunaldian Luis Huete IESEko irakasleak ere parte hartu zuen,eta azpimarratu zuen garrantzitsua dela erakundeak gai izatea aldaketa bizkorreko inguruneetara egokitzeko,gobernantza,kultura eta lidergoa indartuz.
Lidergoari,talentuari eta lehiakortasunari buruz hausnartu zen,abiadura eta aldaketa azkarrak ezaugarri dituen enpresa testuinguru batean
Begirada altxatu,ekiteko
Foroaren itxiera Zigor Ezpeletak,MONDRAGONen Gestio Sozialeko zuzendariak,egin zuen.Azpimarratu zuen Txinari buruzko erreferentziak,batez ere,begirada altxatzeko eta enpresa-ingurunean gertatzen ari diren aldaketak perspektibaz aztertzeko aukera eman duela.
Ezpeletak gogorarazi zuen eraldaketa sakon asko ez direla berehala antzematen; pixkanaka gertatzen dira,eta horregatik funtsezkoa da aurrea hartzea eta joerak garaiz identifikatzea. Bere hitzaldian azpimarratu zuen erakundeentzat erronka ez dela soilik joerak identifikatzea, baizik eta hausnarketa hori erabaki eta ekintza zehatzetan bihurtzea,kooperatiba proiektuaren lehiakortasuna indartzeko.
Horretarako,etorkizunari errealismoz,exijentziaz, anbizioz,autokonfiantzaz eta ikasteko irekitasunez aurre egiteko beharra azpimarratu zuen,kooperatiba mugimenduaren historian funtsezkoak izan diren balioak,hain zuzen.
Ezpeletak ondorioztatu zuen Pertsonen Kudeaketarako Foroa bezalako espazioek aukera ematen dutela hausnarketa partekatua sustatzeko eta erakunde gisa eboluzionatzen jarraitzeko baldintzak sortzeko.
Erasmus+ musikara eta dantzara irekitzen
Europa osoko musika- eta dantza-kontserbatorio profesionalak Málagan bildu ziren Erasmus+ programari ahotsa eta erritmoa emateko
Jon Lasa Galdos
Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE),Espainiako hezkuntza- eta prestakuntza-arloko Erasmus+ programaren Agentzia Nazionalak, Europako erritmoak eta ahotsak - Ritmos y voces de Europa nazioarteko ekitaldia antolatu zuen,lehen aldiz,Europar Batasunaren Erasmus+ programaren barruan Europako musika eta dantza- kontserbatorio profesionalei bereziki eskainia.
Jarduera horrek mugarri bat markatu zuen artehezkuntza profesionalarentzat Europako testuinguruan,helburu berdinak partekatzen dituzten erakundeentzako bilera,hausnarketa eta lankidetzarako espazio dedikatu bat eskainiz: hezkuntza horren kalitatea hobetzea,nazioarteko dimentsioa indartzea eta Erasmus+ programan parte hartzeko bide berriak aztertzea.
Europako erritmoak eta ahotsak - Ritmos y voces de Europa ekimenak hainbat herrialdetako musi-
ka eta dantzarekin lotutako kontserbatorio profesionaletako,hezkuntza instituzioetako eta loturiko erakundeetako ordezkariak bildu zituen Málagan martxoaren 24tik 26ra.Helburua arte eta hezkuntza arlo horien inguruan bilera,hausnarketa eta lankidetzarako espazio bat sortzea zen.Ekitaldi osoan zehar,parte-hartzaileek beren irakaskuntza ereduei buruzko esperientziak trukatu ahal izan zituzten,nazioartekotzearekin,berrikuntza pedagogikoarekin eta mugikortasunarekin lotutako jardunbide egokiak partekatu,eta etorkizuneko lankidetza proiektuen ezarpena erraztuko duten kontaktuak ezarri.Gainera,jarduerak EBko Erasmus+ programak musika eta dantzarako eskaintzen dituen aukerak sakonago aztertzeko aukera eman zuen,dagoeneko garatutako ekimenak erakutsiz eta diziplina hauen Europako dimentsioa indartzeko bide berriak irekiz. Horrez gain,Europako truke espazio honek Manuel Carra Musika Kontserbatorio Profesionala-
ren,Gonzalo Martín Tenllado Musika Kontserbatorio Profesionalaren eta Pepa Flores Dantza Kontserbatorio Profesionalaren lankidetza zuen,eta hauek tailer praktikoak gidatu zituzten. Haien parte-hartzeak jarduera aberastu zuen ikuspegi artistiko eta pedagogiko batetik,partehartzaileek Espainiako musika eta dantza hezkuntza profesionalaren egungo egoera eta kalitatea zuzenean ezagutzeko aukera emanez,eta hezkuntza-praktikarekin lotutako esperientzia zuzenagoa eta espezializatuagoa sustatuz. Ekimen honekin,SEPIEk Erasmus+-en hezkuntzasektore eta diziplina guztien parte-hartze gero eta anitzagoa,inklusiboagoa eta ordezkatzaileagoa izateko konpromisoa indartzen du,musika eta dantza kontserbatorio profesionalek programan mugikortasuna,nazioarteko lankidetza,hezkuntza-berrikuntza eta aberastasun artistikoa eta kulturala sustatzeko tresna erabilgarria aurki dezaten.
Europako topaketa honen antolaketak islatu zuen, halaber,Europako hezkuntza-proiektuetan artehezkuntza profesionalaren presentzia bultzatzeko interesa,herrialde ezberdinetako zentroen arteko sinergiak sustatuz eta irakasleen,ikasleen eta zuzendaritza-taldeen artean ikaskuntza partekaturako aukerak sortuz.
Europako erritmoak eta ahotsak - Ritmos y voces de Europa ekimenak erreferentzia bihurtu nahi zuen kontserbatorio profesionalen arteko Europako lankidetza-sareak garatzeko,musikaren eta dantzaren balioa indartzen lagunduz,sorkuntzaren,adierazpenaren eta kulturen arteko loturaren hizkuntza komun gisa.
Jarduera mota hauen bidez,SEPIEk Erasmus+ programaren aukerak hezkuntza-sektore guztietara hurbiltzeko lanean jarraitzen du,erakundeen nazioartekotzea lagunduz eta Europako dimentsioa duen kalitatezko hezkuntza sustatuz. Ingurumen jasangarritasuna
Bestalde,Europar Batasunaren Erasmus+ programak ingurumena eta klima-aldaketaren aurkako borroka bere zeharkako lehentasunen artean kokatzen ditu,iraunkortasuna,kontzientzia ekologikoa eta praktika arduratsuen adopzioa sustatzen dituzten proiektuak eta mugikortasun-programak sustatuz.Hezkuntzaren,prestakuntzaren eta nazioarteko lankidetzaren bidez,Erasmus+-ek gaitasun berde-
en garapena,trantsizio ekologikoarekiko konpromiso aktiboa eta Europako herritarren ekarpena bultzatzen ditu Europako Itun Berdearen helburuetarako,horrela Europako etorkizunerako hazkunde jasangarria eta inklusiboa indartuz.
Testuinguru honetan,Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE) antolatutako Erasmus+ programaren urteko zabalkunde eta informazio saioak iazko abenduaren 17an eta 18an izan ziren.
Bi egun hauetan,SEPIEk 2025ean Espainian Erasmus+ programaren barruan lortutako emaitzak eta 2026rako proposamen deialdiaren ezaugarri berriak aurkeztu zituen.Sariak ere eman zitzaizkien Erasmus+-ri ekarpen bikainak egin dizkioten sektore eta hezkuntza maila guztietako hezkuntza eta prestakuntza erakundeei,irakasleei eta ikasleei.
Abenduaren 17an Madrilgo Teatro Realean egin zen urteroko zabalkunde ekitaldian,Juan Cruz Cigudosa Zientzia,Berrikuntza eta Unibertsitateetako Estatu idazkariaren parte-hartzea izan zuen amaiera ekitaldian.
Hainbat mahai-ingurutan,Erasmus+ programaren garrantzia azpimarratu zen,ikasleen eta hezkuntza erakundeen hezkuntza eta prestakuntzan nazioartekotzeko oinarrizko tresna gisa.Europako Irakaskuntza Berritzailearen Sariak (EITA 2025) ere eman ziren,eta ondoren,SEPIEko zuzendari José Manuel Sánchez Duarteren ongietorri hitzak eman ziren.
Ondoren,Unibertsitateetako idazkari nagusi eta SEPIEko presidente Francisco García Pascual-ek eman zituen Erasmus+ 2025 Proiektuen Kalitate Sariak,eta honek sariak SEPIEko hezkuntza sektore desberdinetako langileei emateko ohorea izan zien.
Urtero egiten den dibulgazio ekitaldi honek Torrejón de Ardozeko (Madril) IES León Felipe ikastetxearen eta Töthem Company antzerki taldearen lankidetza ere izan zuen,ingurumen-jasangarritasunaren eta klima-aldaketaren aurkako borrokaren gaia zuen antzezlan bat antzeztuz.
Tailer hauek sortutako onarpen eta interes handiagatik,baita jasotako izen-emate kopuru handiagatik ere,saio desberdinak zuzenean emititu ziren SEPIEren YouTube kanalaren bidez,interesdun guztiek erraz jarrai zitzaten.
Coalea,ekintzailetza kooperatiboari eskainitako lehen zentroa
Iruñean kokatua,Coaleak negozioak kolektiboki sortu nahi dituztenentzako erreferente bihurtu nahi du
Javier Sánchez Marcos
Nafarroako kooperatiba-mugimenduak azpiegitura berri bat gehitu du eredu ekonomiko horren adibide nagusi gisa duen posizioa mantentzeko eta finkatzeko,maila nazionalean.Joan den martxoaren 13tik,Nafarroan Coalea dago,Espainiako ekintzailetza kooperatiboa sustatzeko bereziki diseinatutako lehen zentroa.Zehazki,Nafarroako Gizarte Ekonomiako Enpresen Elkarteak (ANEL) eta Nafarroako Nekazaritza Elikagaien Kooperatiben Batasunak (UCAN) sustatutako ekimen horrek eredu horretan oinarritutako negozio berrien sorkuntza babestea eta eskualdeko kooperatiba-ekosistema indartzea du helburu.
Ignacio Ugaldek,ANELeko presidenteak eta Tafallako Burdin Galdaketa Kooperatiba Elkarteko Giza Baliabideen eta Gai Juridikoen zuzendariak,azpimarratu zuen zentro berria urrats estrategikoa dela Nafarroan kooperatibismoaren etorkizunerako."Coalea abian jartzea amets bat egia bihurtu da,azken urteotan gogor lan egin dugun ametsa, eta gure eskualdean kooperatibismoaren bigarren olatu historiko bat hasteko aukera emango digu",adierazi zuen.
Horrela,Coaleak negozioak kolektiboki sortu nahi dituztenentzako erreferente bihurtu nahi du,kooperatiba eredua aukeratzen duten proiektuei laguntza, prestakuntza,aholkularitza eta komunitate bat eskainiz.Beraz,bere arduradunek eskualdean erro sakonak dituzten kooperatiba sendo eta lehiakor bihur daitezkeen negozio ideiak sustatzea bilatzen dute.
Ugaldek ere azpimarratu zuen zentroaren helburua ekintzailetza kolektiboari egitura eta metodologia ematea dela.“Ekintzailetza kooperatiboa ez dadin soilik banakako ekimenen menpe egon eta hasierako ideiatik enpresaren sendotzeraino ekintzaileei laguntzen dien sistema bat izatea nahi dugu”,adierazi zuen.
Argudiatu zuen azpiegitura honek kooperatibismoaren eragina biderkatuko duela Nafarroako ekonomian.“Nafarroak kooperatibak sortzeko duen gaitasuna erakutsi badu,orain beharrezko azpiegiturez hornitu nahi dugu potentzial hori biderkatzeko eta are ikusgarriagoa egiteko”,gaineratu zuen.
UCANetik,Esther Burgui presidenteak hau adierazi zuen: “Coalea ideiak ereiteko,ekintzailetza kolektiboa sustatzeko eta talentu ekintzailea landa eremuetako benetako beharrekin lotzeko espazio izateko helburuarekin sortu zen”."Kooperatibek denborarekin frogatu dute garapena oinarritik sortzeko tresnarik onenetako bat direla,balio ekonomikoa,aukerak eta gure herrientzako etorkizuna sortuz",gaineratu zuen.
Gainera,Burguik adierazi du zentro honekin "landa-ekintzailetzarako eta esperimentaziorako leku bat" sortu nahi dutela,"non ekimen berriak gauzatu daitezkeen eta lankidetza proiektu sendo eta iraunkorrak eraikitzeko oinarria den".Udalekin eta tokiko ekintza-taldeekin lankidetzan aritzeko nahia azpimarratu zuen,"jendeak antolatzen,lankidetzan aritzen eta helburu bat partekatzen duenean,proiektuak hazten direlako,eta eskualdea ere bai".
Badator Iruña Ekintzaile programa
Edizio berriak merkataritza-sektorea indartzea bilatuko du,prestakuntza eta laguntza pertsonalizatuaren bidez
Javier Sánchez Marcos
Iruñeko Udalak,Europako Enpresa eta Berrikuntza Zentroa (CEIN) sozietate publikoarekin batera,Iruña Ekintzaile - Pamplona Emprende programaren edizio berri bat abiarazi du,merkataritza-sektorean negozio-ideia berriak garatzen,dauden negozioak indartzen eta Nafarroako hiriburuan merkataritzaestablezimenduak transferitzen lagunduko duena. Berritasun nagusi gisa,aurten programa 5 gai-bloketan egituratu da,eta horien gainean prestakuntza espezializatua eskainiko da.Horrez gain,azken fase bat sartu da,non enpresek laguntza pertsonalizatua jasoko duten eskuratutako ezagutzak praktikan jartzeko eta beren eragiketak hobetzeko.Zehazki,merkataritza-espazioen optimizazio fisikoa, salmentak eta marketina,finantza-kudeaketa, merkataritza eta turismoa,eta negozioen ondorengotza eta jarraitutasuna jorratuko dira. Iruñeko Udaleko Sustapen Ekonomikorako,Proiekzio Europarrarako,Berrikuntzarako,Gazteriarako eta Garapen Lankidetzarako zinegotziak,Mikel Armendáriz Barnecheak,eta CEINeko zuzendari nagusiak,Uxue Itoiz Mariñelarenak,programa aurkeztu zuten joan den martxoaren 13an prentsaurreko batean.Izen-ematea zabalik dago helbide honetan: www.cein.es/programas/pamplona-emprende Iruña Ekintzaile - Pamplona Emprende txikizkako sektorean negozio bat hasteko interesa duten pertsonei zuzenduta dago,ideia berri batekin edo dagoeneko dagoen bat bereganatuz,baita beren estrategia indartu nahi duten edo beren negozioaren jabetza eskualdatu nahi duten egungo enpresa-jabeei ere.
Edizio honetan,programak prestakuntza-programa malgua eskaintzen du,apiriletik ekainera bitartean,bost gairi buruzko modulu labur eta praktikoz osatua.Horri esker,parte-hartzaile bakoitzak bere beharretara hobekien egokitzen den prestakuntza aukeratu dezake.Gainera,abuztua eta urria bitartean,parte-hartzaileek tutoretza eta laguntza pertsonalizatua jasoko dute kontzeptu desberdinak beren negozioan edo proiektuan aplikatzeko.
Finantza kudeaketatik ondorengotza plangintzara
Iruña Ekintzaile - Pamplona Emprende-k eskaintzen duen prestakuntzak 14 saio ditu,bakoitza ordu eta erdikoa,bost bloke tematikotan multzokatuta.
Finantza kudeaketari lotutako moduluek negozio orok bere bideragarritasuna bermatzeko eta erabaki informatuagoak hartzeko menperatu behar dituen oinarrizko alderdi ekonomikoak landuko dituzte.
Negozioaren espazio fisikoa optimizatzera bideratutako saioek establezimenduaren errendimendua salmenta-eremu gisa hobetzean zentratuko dira.
Tailer laburren beste serie batek turismoa tokiko negozioentzako aukera gisa aztertuko du,eta marketin eta salmenta modulua,berriz,negozioek bezeroekin konektatzeko eta harreman horiek salmenta bihurtzeko duten gaitasuna hobetzean zentratuko da.
Azkenik,bosgarren modulu bat diseinatuko da jabetza eskualdatzea aztertzen ari diren negozioei eta dagoeneko dagoen negozio bat bereganatu nahi duten pertsonei gidatzeko.
Gaitasun handiko ikasleak kontuan izan
Eusko Jaularitzak eta Deustuko Unibertsitateak nazioarteko kongresu bat sustatuko dute,adimen-gaitasun handiko ikasleen arreta indartzeko
Javier Sánchez Marcos
Eusko Jaurlaritzak eta Deustuko Unibertsitateak “Adimen Gaitasun Handien garapena sustatu eskola inklusiboetan” I.Nazioarteko Biltzarra sustatuko dute maiatzaren 13an eta 14an,Bilbon. Kongresua martxoaren 23an aurkeztu zen Bilbon, eta bertan parte hartu zuten Begoña Pedrosa Hezkuntzako sailburuak,Isabel Rubio Deustuko Unibertsitateko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko dekanoak,Mikel Juaristi Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko Aniztasunerako eta Inklusiorako zuzendariak eta Myriam Martínez Deustuko Unibertsitateko Goi-mailako Gaitasunen Garapenerako Laguntza Unitateko arduradunak. Bi egunetan,Kongresuak goi-mailako gaitasunak dituzten ikasleak identifikatzeko,hezkuntzan esku hartzeko eta haiei laguntzeko estrategiak landuko ditu,bai eta ekitatera eta inklusiora bideratutako hezkuntza-erantzuneko ereduak ere.Bertan,hezkuntzaren alorreko profesionalak,ikertzaileak,familiak eta erakundeetako ordezkariak egongo dira,elkartrukerako eta ikaskuntza partekaturako gunean.
Esparru horretan,programak ikuspegi zabal eta eguneratua eskainiko du eta,horretarako,nazioarteko adituen txostenak,hausnarketarako espazioak eta jardunbide egokiak aurkeztuko dira.Inaugurazio-ekitaldian Rena Subotnik doktoreak (Berkeley Unibertsitatea) parte hartuko du.Nazioarteko erreferentea da talentuaren garapenean,eta alor horretako erronka eta aukera nagusiak aztertuko ditu. Kongresuan zehar,funtsezko gaiak landuko dira, hala nola goi-mailako gaitasuneko ikasleen errendimendu baxua eta hori prebenitzeko eta eskolaarrakasta bultzatzeko estrategiak -Betsy McCoachen eskutik (Connecticut-eko Unibertsitatea) -,eta hezkuntza-erantzunaren bilakaera eta gainditu gabeko erronkak,Hezkuntza Sailaren eta Deustuko Unibertsitatearen ekarpenen bidez. Programak,gainera,hezkuntza-praktikan jarriko du arreta: ikaskuntzaren pertsonalizazioan eta ikasleen potentzialaren garapenean oinarritutako sinposio bat egingo da,baita familia-inguruneak eta ingurune estrakurrikularrak haren akonpainamenduan duen zereginari buruzko mahai-inguru bat ere,elkarte eta proiektu espezializatuen esperientzia txertatuta.
Bigarren egunean ikuspegia zabalduko da nazioarteko ekarpenen bidez; bereziki ezohikoak diren ikasleak,hezkuntza-erantzunean adimen artifiziala erabiltzea eta garapen emozionala ongizaterako funtsezko elementu gisa jorratuko dira.Halaber, ikastetxeetan esku hartzeko ereduak eta jardunbide egokiak aurkeztuko dira,eta ikasgelan aplikatutako esperientzia zehatzak azalduko dira. Helburua da ezagutzak,esperientziak eta tresnak partekatzea talentua hainbat hezkuntza-testuingurutan ezagutu eta garatzeko,eta,hala,gero eta inklusiboagoa den eta ikasle guztien beharrei erantzuteko gai den hezkuntza-sistemarantz aurrera egiten laguntzea.
Bertan bilduko dira nazioarteko espezialistak,irakasleak, ikertzaileak eta familiak, goi-mailako gaitasunak dituzten ikasleak identifikatzeko eta laguntzeko lanean aurrera egiten jarraitzeko
Gero eta agerikoa den errealitateari bultzada
Hezkuntza sailburuak kongresu hau aurrera egiteko premia azpimarratu zuen,ikasleen aniztasunari erantzun hobea emateko eta ikasle bakoitzari bere ahalmen guztia garatzeko behar duena eskaintzeko.Ildo horretan,familien eta ikastetxeen artean gero eta interes handiagoa pizten duen esparrua dela azpimarratu zuen,eta “ezagutza partekatzen eta hezkuntza-komunitatearentzat erabilgarriak diren erantzunak eraikitzen jarraitzea eskatzen du,ebidentziak eta praktikak oinarri hartuta”. Ildo beretik,nabarmendu zuenez,“gero eta familia eta ikastetxe gehiagok goi-mailako gaitasunek ikasleen identifikazioari eta arretari buruzko zalantzak eta beharrak dituzte”,eta horrek indartu egiten du gogoeta partekaturako espazioak sortzearen garrantzia,kongresu hau kasu.
Hain zuzen ere,horregatik,Euskadiko Kongresuaren helburua da ezagutza zientifikoa,hezkuntza-jardunbide egokiak eta esperientziak trukatzeko erreferentziazko gune bihurtzea,eta
hezkuntza-erantzuna hobetzen eta ikastetxeen, familien eta ikertzaileen arteko lankidetza indartzen laguntzea.
Era berean,Begoña Pedrosak azpimarratu zuenez, “gaitasun handiak ikasleen aniztasunaren parte dira,eta ikasle bakoitzari bere potentziala garatzeko behar dituen aukerak eta estimuluak eskaini behar dizkiogu”,eta gaineratu zuen “bere arreta hobetzeak esan nahi du talentu hori aprobetxatzea,aukera berdintasuna eskaintzea eta ikasleen benetako aniztasunari egokitutako hezkuntza sistema bidezkoago baterantz aurrera egitea”.
Bestalde,Isabel Rubio Deustuko Unibertsitateko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko dekanoak,programaren xehetasunak azaldu ondoren,honako hau adierazi zuen: "familiak eta irakasleak kezkatzen dituzten erronkei helduko diegu: errendimendu txikia,potentzial handia duten ikasleek espero den arrakasta zergatik lortzen ez duten aztertuz; garapen sozioemozionala,adingabearen oreka pertsonalerako funtsezkoa,eta apartekotasuna, gaitasun handiak eta hezkuntza-laguntzako beste premia espezifiko batzuk dituztenei erantzuteko".
Euskadin abian diren beste ekimen batzuk
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saila,Deustuko Unibertsitatearekin batera,2019tik ari da garatzen goi-mailako gaitasuneko ikasleei arreta emateko lan-ildo espezifiko bat,Adimen-gaitasun Handiko ikasleei hezkuntza-arreta emateko Planaren baitan; horren xedea da ikastetxeetan identifikazio goiztiarra eta hezkuntza-erantzuna hobetzea,eta irakasleen prestakuntza eta familiekiko lankidetza indartzea.
Esparru horretan,hainbat ekimen bultzatu dira ikasleak hobeto hautemateko eta ikastetxeetarako tresnak eta orientabideak garatzeko,eta, hala,profilen aniztasunari hobeto erantzuten laguntzeko.
Horien artean dago Zur-ekin,goi-mailako gaitasuneko ikasleen detekzio goiztiarrari eta hezkuntza-jarraipenari laguntzen dion programa, ikastetxeei baliabideak,irakasleei prestakuntza eta familiei orientazioa eskainita. Lan-ildo iraunkor horren bidez,euskal hezkuntza-sistemak talentua txiki-txikitatik identifikatu eta garatu nahi du,eta hezkuntza-erantzun inklusiboa bermatzen du,ikasle bakoitzak bere ahalmen guztia erabil dezan.
6 arrazoi master bat ikasteko
Hona hemen master edo graduondoko bat ikasteko kontuan hartu beharreko arrazoi batzuk
Javier Sánchez Marcos
Hezkuntza aurreratua funtsezko faktore bihurtu da aukera profesional hobeak lortzeko.Master bat ikasteak ezagutza espezializatua eskuratzeko aukera ematez gain,trebetasunak hobetzen,soldata-baldintzak hobetzen eta ate berriak irekitzen dizkizu zure ibilbide profesionalean.
Zergatik ikasi master bat?
1.LAN MERKATUAN BEREIZKETA
Gaur egun,unibertsitateko titulua izatea ez da nahikoa lan merkatuan nabarmentzeko.Enpresek prestakuntza espezializatua duten profesionalak bilatzen dituzte,irtenbide berritzaile eta balio handikoak emateko gai direnak.Master batek abantaila lehiakorra ematen dizu, arlo zehatz batean ezagutza sakonagoa eskainiz,eta horrek hautagai erakargarriagoa bihurtzen zaitu kontratatzaileentzat.
Gainera,sektore batzuetan,hala nola enpresa kudeaketan,finantzetan,teknologian edo marketinean,espezializazioa funtsezko baldintza da eran-
tzukizun handiagoa duten postuetara iristeko.Master batek etengabeko ikaskuntzarekiko duzun konpromisoa eta garapen profesionalarekiko duzun interesa erakusten ditu,hautaketa prozesuetan oso baloratuak diren faktoreak.
2.ESPEZIALIZAZIOA ETA EZAGUTZAEGUNERATZEA
Lan merkatua etengabe eboluzionatzen ari da,eta duela hamarkada bat garrantzitsuak ziren trebetasun asko zaharkituta geratu dira.Master batek zure trebetasunak eguneratzeko eta ezagutza aurreratuak eskuratzeko aukera ematen dizu hazten ari diren arloetan,hala nola adimen artifiziala,datuen analisia, eraldaketa digitala eta jasangarritasuna.
Prestakuntza maila honek arazo konplexuak konpontzeko,metodologia berritzaileak aplikatzeko eta zure sektorean estrategia eraginkorrak gara-tzeko gaitzen zaitu.Gainera,arlo espezifiko batean espezializatuz,zure lan arloko lider bihurtzen zara,zure prestigioa eta hazkunde aukerak handituz lan egiten duzun enpresan edo industrian.
3.ZURE SAREA ZABALTZEA
Master bat egitearen onura baliotsuenetako bat zure garapen profesionalerako funtsezkoa izan daitekeen kontaktu sare bat eraikitzeko aukera da.Programan zehar,zure interesak eta nahiak partekatzen dituzten irakasle adituekin,ekin-tzaileekin,kudeatzaileekin eta parekideekin elkarreragiteko aukera izango duzu. Sareak egiteak ez du ezagutza eta esperientzien trukea errazten bakarrik, baita lan aukera berrietarako,lankidetza estrategikoetarako edo baita zure proiektu propioak abiarazteko ateak ireki ditzake ere.Gainera,erakunde askok alumni sareak dituzte, ekitaldi esklusiboetarako sarbidea,tutoretza eta enpresa ospetsuekin konexioak eskaintzen dituztenak. Ingurune globalizatu honetan,kontaktu-sare sendo bat edukitzeak aldea eragin dezake postu estrategikoetara iristeko edo negozio arrakastatsu bat abiarazteko orduan.
4.SOLDATA-ITXAROPEN HOBEAK
Graduondoko hezkuntzan inbertitzeak askotan soldata-igoera na-
graduondokoak
barmena eta enpresetan aurrera egiteko aukera handiagoak dakartza.Hainbat ikerketek erakutsi dute masterra duten profesionalek % 50 gehiago irabaz dezaketela lizentziatura besterik ez dutenekin alderatuta.
Gainera,prestakuntza mota honek erantzukizun handiagoa duten postuetarako prestatzen zaitu negozioen kudeaketa,aholkularitza estrategikoa,proiektuen kudeaketa eta berrikuntza teknologikoa bezalako sektoreetan,non soldatak handiagoak izan ohi diren.
Master batek ez du zure balio profesionala handitzen bakarrik,baita egonkortasun eta lan-segurtasun handiagoa ere eskaintzen du ziurgabetasun ekonomiko garaietan.
5.TREBATASUN TRASNFERIGARRIEN GARAPENA
Ezagutza teknikoaz harago,master programak edozein sektoretan funtsezkoak diren trebetasunak hobetzeko diseinatuta daude.Gaur egungo lan merkatuan gehien eskatzen diren trebetasunetako batzuk hauek dira:
❚ Pentsamendu kritikoa eta arazoak konpontzea: Egoerak ikuspegi desberdinetatik aztertzen eta datu eta estrategietan oinarritutako erabakiak hartzen ikasiko duzu.
❚ Lidergoa eta taldeen kudeaketa: Masterreko programa askok negozioen kudeaketan eta lidergo trebetasunen garapenean prestakuntza jasotzen dute,funtsezkoak lan taldeak eraginkortasunez gidatzeko.
❚ Komunikazioa eta negoziazioa: Komunikazio eraginkorra ezinbestekoa da edozein lan-ingurunetan.Ideiak aurkezten,konbentzitzen eta arrakastaz negoziatzen ikasiko duzu testuinguru profesional desberdinetan.
❚ Egokitze-gaitasuna eta aldaketaren kudeaketa: Eraldaketa digitalak eta globalizazioak jokoaren arauak birdefinitzen ari diren mundu batean, aldaketara egokitzeko eta kudeatzeko trebetasunak izatea ezinbestekoa da.
Trebetasun multzo honek ez dizu zure egungo lanean nabarmentzeko aukera emango bakarrik,baita erronka eta karrera aukera berriei arrakastaz aurre egiteko ere.
6.LANBIDEZ
Lanbide aldaketa bat aztertzen ari bazara,master bat izan daiteke sektore edo espezializazio berri batera jauzi egiteko zubi ezin hobea.Profesional askok,arlo berean hainbat urte eman ondoren,beren burua berrasmatzea eta potentzial handiagoa duten arloe-
tan aukera berriak arakatzea erabakitzen dute.
Master batek ingurune desberdin batera azkar egokitzeko eta lan merkatuan aukerak handitzeko beharrezkoak diren ezagutzak eta tresnak eskaintzen dizkizu.Gainera,programa askok enpresetan edo benetako munduko proiektuetan praktikak egitea barne hartzen dute,eta horrek trantsizioa eta sektore berrian esperientzia eskuratzea errazten du.
Master batek abantaila lehiakorra ematen dizu, eta horrek hautagai erakargarriagoa bihurtzen zaitu kontratatzaileentzat
Aukera hau bereziki baliotsua da eraldaketa digitalak,iraunkortasunak eta globalizazioak sektore emergenteetan lan aukera berriak sortzen ari diren testuinguru batean.
Laburbilduz,master bat ikastea zure etorkizunerako inbertsio estrategikoa da...Ez dizu profesionalki hazteko aukera emango bakarrik,baita ate berriak irekiko dizkizu eta gaur egungo lan merkatuaren erronketarako prestatuko zaitu.
ALDATZEKO AUKERA
graduondokoak
Graduondokoak egoera ezberdinetan
Jarraian,egun graduondokoek duten egoera aztertuko dugu adierazgarri ezberdinen arabera: autonomia-erkidegoak,sektoreak,lanpostuak...
Nuria
Gil Calviño
Espainiako estatuan,Nafarroa (% 1,99),Madril (% 1,21) eta Andaluzia (% 0,73) dira graduondoko prestakuntza-maila hori eskatzen duten lan- eskaintza berrien ehuneko handiena duten eskualdeak.Ondoren, Kanariar Uharteak (% 0,72),Murtziako Eskualdea (% 0,65) eta Katalunia (% 0,56) datoz.Aipatzekoa da hamazazpi autonomia-erkidegoetatik hiruk bakarrik izan dutela profil horien eskariaren joera positiboa 2023arekin alderatuta,argitaratu diren azken datuak 2024koak izanik: Nafarroa (+0,55 portzentajezko puntu),Katalunia (+0,05 portzentajezko puntu) eta Madril (+0,55 portzentajezko punto).
Azken urtean,graduondoko tituluak dituzten hautagaiak bilatzen zituzten lan eskaintza gutxien zituzten bost autonomia erkidegoak hauek izan ziren: Gaztela-Mantxa (% 0,26),Kantabria (% 0,20),Balear Uharteak (% 0,15),Errioxa (% 0,14) eta Extremadura (% 0,14).Extremadurak izan du urte arteko jaitsierarik nabarmenena (-5,83 puntu portzentual),ondoren Melilla (-7,09 puntu portzentual) eta Ceuta (-6,69 puntu portzentual).
Graduondoko tituluak sektoreka
Gizarte Zerbitzuen sektorea izan da azken urtean lan-eskaintzetan graduondoko tituluetarako eskaera gehien egin dituen sektorea (% 3,79).
Profesional espezializatuen eskasiak, batez ere adinekoen eta mendeko pertsonen zaintzan,ia bi puntu portzentual handitu du arlo honetako graduondoko ikasketen eskaria 2024an. Ikerketa sektorea bigarren postuan dago (% 3,48),ondoren Informazio eta Aholkularitza Zerbi-tzuen sektorea (% 3,05).Nazioarteko Erakundeen sektoreak izan du hazkunderik handiena azken urtean graduondoko hautagaien eskariari dagokionez (+2,17 puntu portzentual).
Sektoreka lan-eskaintzen banaketan aurkikuntza esanguratsu bat Irakaskuntza/Prestakuntza sektoreak azken urtean izan duen jaitsiera handia da,lehen postutik hamabigarrenera jaitsi baita.2023an, sektore honek graduondoko tituluak zituzten lizentziatuak bilatzen zituzten lan eskaintzen % 9,16 izan zuen.Arlo honetako interesa lan eskaintzen % 1,87ra jaitsi zen 2024an.
Jaitsiera nabarmenak gertatu dira prestakuntza hau tradizionalki eskatuagoa zen beste sektore batzuetan ere,hala nola: Arkitektura/Barne Diseinu Estudioak (-3,22 puntu portzentual),Komunikazio Agentziak (-2,48 puntu portzentual) eta Ikus-entzunezko Ekoizpena (-1,34 puntu portzentual).
Graduondoko ikasketak funtzio eramuarekin
Marketina,komunikazioa eta edukiak dira,hirugarren urtez jarraian,graduondoko prestakuntza akademikoa duten hautagai gehien bilatzen diren
Iturria: Infoempleo-Adecco Txostena 2024.
funtzio arloa,profil horietarako lan eskaintzen % 10,44an derrigorrezko baldintza baita.Azken urtean,ordea, bere hazkundea moteldu egin da,eta funtzio arloaren araberako sailkapenean jaitsiera handiena izan du (-3,74 puntu portzentual).
Podiuma iaz ere emaitzarik onenen artean egon ziren bi arlok osatzen dute: zuzenbidea (% 6,17) eta kalitatea,I+G,laneko osasuna eta segurtasuna,eta ingurumena (% 6,03).Ondoren,teknologia eta informatika (% 1,95) datoz,laugarren postuan berriro ere,nahiz eta lanpostu berrien ehunekoa ia bi puntu jaitsi den.Giza baliabideak (% 1,90) bosgarren postuan jarraitzen du bigarren urtez jarraian.
Graduondoko ikasketak nabarmen baloratu diren beste arlo batzuk hauek dira: enpresa administrazioa (% 1,51),ingeniaritza eta ekoizpena (% 0,27),eta administrazioa eta idazkaritza (% 0,23).
Gaiei dagokienez,MBA ikasketak bereziki eskatu dira lanpostuetan honako arlo hauetan: administrazioa eta
graduondokoak
idazkaritza (% 75,00),enpresa administrazioa (% 68,97) eta ingeniaritza eta ekoizpena (% 64,41).
MBA ikasketak bereziki
eskatu dira
lanpostuetan honako arlo hauetan: administrazioa eta idazkaritza (% 75,00), enpresa-administrazioa (% 68,97) eta
ingeniaritza eta ekoizpena (% 64,41)
Graduondoko ikasketak lanbide kategoriaren arabera
Zuzendaritza lanpostuetarako laneskaintzen % 11,98k graduondoko tituluak behar dituzte.Hori ia puntu
portzentual bat igo da 2023arekin alderatuta.Eskaintza horien erdiak MBA bat behar du. Bigarren kategoria ohikoena Erdi Mailako Zuzendaritza da (% 8,91).
Maila honek izan du titulu horiek dituzten hautagaiak behar dituzten lan-eskaintzen igoerarik handiena: aurreko urtearekin alderatuta 6,76 puntu portzentual gehiago.Beharrezko tituluak,kasuen % 52,53an, MBA dira,eta % 47,37an,egingo duten lanpostuarekin lotutako programa espezializatuak.
2024an,Teknikarientzako lan-eskaintza berrien % 3,86k graduondoko tituluak dituzten hautagaiak eskatu zituzten,2023an lortutako zifren ia puntu portzentual bat gutxiago.Maila honetarako,egingo duten lanarekin lotutako gaietan prestakuntza espezializatuaren eskaera (% 65,67) MBA programen eskaera (% 34,33) baino nabarmen handiagoa da.Langileentzako lanpostuen eskaintzetan, % 0,36k baino ez dituzte graduondo-
ko tituluak dituzten hautagaiak eskatzen.
Graduondoko tituluak postuaren arabera
Zuzendari Nagusia,Eremu Zuzendaria,Auditoria Zuzendaria,Zuzendari Nagusia eta Marketin Zuzendaria dira azken urtean argitaratutako lan eskaintzetan titulu horiek dituzten hautagai gehien eskatzen diren bost zuzendaritza-mailako postuak. Erdi mailako zuzendaritza-mailan, ohikoenak diren postuak hauek dira: Marketin Burua,Hezkuntza Zuzendaria,Erdi Mailako Bulegoko Zuzendaria,Arriskuen Kudeaketa Burua, Industria Segurtasuneko Burua eta Ingurumen Eremu Tutorea. Kategoria teknikoaren barruan,Lan Arriskuen Prebentzio Zerbitzuetako Salmenta Ordezkaria,Ergonomoa, Geofisikaria,Ingurumen Ikuskatzailea eta Operazio Ikertzailea dira prestakuntza hori eskatzen duten lan-eskaintza gehien dituztenak.
graduondokoak
Enplegagarritasun handiena duten 10 masterrak
Gaur egun enplegagarritasun handiena duten 10 masterren zerrenda bat duzue jarraian
Ba al zenekien Espainian Data Scientist edo datu-zientzialarientzako 11.000 lanpostu aktibo baino gehiago daudela? INCIBEren arabera,ia 100.000 zibersegurtasun-espezialista beharko direla?
Edo garraio- eta logistika-sektoreak milioi bat pertsona baino gehiago enplegatzen dituela dagoeneko? Datu horiek guztiak kontuan hartuta,hainbat master daude sektore horietan edo langabezia minimoa duten beste batzuetan formakuntza emateko,hasierako soldatak 32.000 eurotik gorakoak dituztenentzako edo gora egiten ari diren lanpostu ugari dituzten beste batzuetan trebatzen laguntzeko.Gauzak horrela, hauek dira gaur egun enplegagarritasun handiena duten 10 masterrak.
erabiliz masterra eta UPM-ko Datu Zientzia masterra daude (publikoa), eta azken promozio hauek enplegu osoa lortzear daude.
Datu-zientzia, zibersegurtasuna eta energia berriztagarriak dira soldata onenak eta enplegu-tasa handienak dituzten sektoreetako batzuk
2.ZIBERSEGURTASUNA
Datu zientzialari graduatu berri batek 40.000 €-tik 55.000 €-ra bitarteko soldatak espero ditzake.Enplegutasa handienak dituzten programen artean,IE Business School-eko Enpresa Analitika eta Datu Zientzia IA
Espainia da orain Europako bigarren herrialdea zibersegurtasuneko lanpostu hutsen hazkunde azkarrena duena (% 7 gehiago azken urtean), eta eskaera askoz handiagoa da eskuragarri dauden espezialisten kopurua baino.Gainera,hasierako soldatak 38.000 €-tik 52.000 €-ra bitartekoak dira.Eskari horri erantzuteko,bi graduondoko programa nagusi nabarmentzen dira: Bartze-
lonako Unibertsitate Autonomoak (UAB) eta Kataluniako Unibertsitate Politeknikoak - BarcelonaTech (UPCTech) eskaintzen dituztenak.Programa hauetako graduatuak normalean aholkularitza enpresek,finantza teknologiako enpresek eta ordenagailu larrialdiei erantzuteko taldeek (CERT) kontratatzen dituzte profesionalak graduatu eta aste gutxira.
3.MBA
Enpresa Administrazioko Masterra (MBA) goi-mailako zuzendaritzakarguetarako jauzi bat izaten jarraitzen du.Espainiako negozio-eskola nagusiek batez beste % 35eko soldata-igoera kalkulatzen dute graduatu ondorengo hiru urteetan.Hala ere,programa hauek ez dira merkeak: IESEko Executive MBAk 83.000 euro inguru balio du,eta Esadeko MBA ofizialak,berriz,78.000 euro inguru.MBA baten kostu hain handiak ordaindu ezin dituztenek (edo ordaindu nahi ez dituztenek) aukera merkeagoak ere badituzte: Executive MBAk edo sektore zehatz batean espezializatutako MBAk,ikaskuntza
Jon Lasa Galdos
graduondokoak
mistoko formatuak eta % 100 online programak,zuzeneko edo grabatutako klaseekin.Haien prezioa 8.000 eurotik 20.000 eurora bitartekoa da, programaren oinarrizko printzipioak arriskuan jarri gabe: negozio-kudeaketako prestakuntza integrala,lidergo-trebetasunen garapena,kudeaketa-gaitasunak eta sare profesional bat eraikitzea.
Teknologiaren garapenak lanpostu berriak sortu ditu Bankuen,Hezkuntzaren edo Osasunaren sektoreetan,besteak beste
4.ENERGIA BERRIZTAGARRIAK ETA ENERGIA TRANTSIZIOA
Energia garbiari eskainitako PERTEek (Ekonomia Suspertzeko eta Eraldaketarako Proiektu Estrategikoak), gobernuak 2030erako deskarbonizazioa lortzeko duen helburuarekin batera,energia trantsizioa lanpostu kualifikatuen haztegi bihurtu dute. Testuinguru honetan,Zaragozako
Unibertsitateko Energia Berriztagarrien Masterrak eta Industria Antolakuntzako Eskolako (EOI) Green & Tech MBAk -azken honek matrikula % 40 arteko deskontua eskaintzen du- graduatuak 35.000 eta 50.000 euro arteko hasierako soldata-tarteetan kokatzen dituzte haize-, eguzki- eta hidrogeno berdeko enpresetan,eta enpresek ingeniariak, proiektu-kudeatzaileak eta merkatu-analistak behar dituzte beren plantak eskalatzeko eta berriztagarrien ahalmen-kuota berriak betetzeko.
5.MARKETIN DIGITALA ETA MERKATARITZA ELEKTRONIKOA
Arlo honetako hamar graduatuetatik bederatzik sei aste baino gutxiagotan sinatzen dute kontratua,ba-
tez ere errendimendu-marketinean (enpresen emaitzak maximizatzera bideratuta) eta growth hacking-en (enpresen hazkundea bizkortzeko estrategiak diseinatu eta ezartzea).
ESICeko Marketin Digitalaren Kudeaketako Masterra edo UNIReko
Marketin Digitalaren Masterra bezalako programek nahitaezko praktikak dituzte,eta graduatuak 30.000 eta 45.000 euro arteko hasierako soldata-tartean kokatzen dituzte, errendimenduari lotutako ordainsari aldakorrarekin.
6.HORKINTZA-KATEA ETA LOGISTIKA
Logistikak 1,1 milioi lanpostu zuzen baino gehiago bultzatzen ditu Espainian,eta ibilbideak planifikatu, inbentarioa optimizatu eta arazoak aurreikusteko eta saihesteko eredu digitalak erabili ditzaketen profesionalak behar ditu.Bi programak trebetasun horiei zuzenean heltzen diete: Deustuko Unibertsitateko Logistika Integratuko Masterra (aurrez aurrekoa) eta IMF + Errioxako Nazioarteko Unibertsitateko Logistika Kudeaketako online masterra. Biek biltegi-robotika,azken miliako ibilbideen simulazioa eta datuen analisia bezalako ikastaroak dituzte.Programa hauetako graduatuen hasierako soldatak 35.000 eta 48.000 euro artekoak dira,garraioan eta banaketan espezializatutako kontratazio-agentzien arabera.
Banku-lanak ez daude jada kontu eta hipoteketara mugatuta: milioika transakzio aztertzen ditu denbora errealean,IA ereduak entrenatzen ditu iruzurra aurreikusteko,eta,aldi berean,Basilea III eta PSD2 bezalako araudi zorrotzak bete behar ditu. Hortik dator kodea idatzi,datuak interpretatu eta araudia ulertu dezaketen profesionalen eskaera.Bi graduondoko programak ezin hobeto egokitzen dira profil hibrido honetara: CUNEFeko Datuen eta Berrikuntzaren Finantzen Masterra
eta AFIko Datu Handi eta Analitiken Masterra.Master honetako graduatuak 40.000 eta 60.000 euro arteko soldatekin hasten dira,askotan IA sortzaileko proiektuei eta arriskuen kudeaketa kuantitatiboei lotutako hobariekin bultzatuta.
8.OSASUN KUDEAKETA EDO ERIZAINTZA AURRERATUA
Biztanleriaren zahartzea kudeaketa-ikuspegia duten osasun-profesionalen eskaera handitzen duen adierazlea da: sektore honetako langabezia % 2tik beherakoa da. Nafarroako Unibertsitateko Osasun Kudeaketako eta Europako Unibertsitateko Erizaintzako Praktika Aurreratuko masterrek ateak irekitzen dituzte gainbegirale-lanpostuetarako,33.000 eta 46.000 euro arteko soldatekin.
9.BIOTEKNOLOGIA ETA OSASUN DIGITALA
Infoempleo-Adeccoren arabera,bioteknologia eta osasun digitaleko lanpostu hutsak % 17 handitu ziren 2024an.Startup-ek eta farmazia laborategiek 32.000 eurotik aurrerako soldatak eskaintzen dizkiete I+G eta medikuntza-teknologiako araudietan adituak diren hautagaiei.Eskari horri erantzuteko,UPF-BSM-ko Bioteknologia eta Farmazia Masterrak eta CESIF-eko Farmazia eta Bioteknologia Industriako Masterrak farmazia sektorean praktikak eta erregulazio bizkortuari buruzko modulu espezifikoak bermatzen dituzte.
10.HEZKUNTZA TEKNOLOGIA ETA IRAKASKUNTZA TREBETASUN DIGITALAK
Eskolaren digitalizazioak IKTkoordinatzaileak eta eduki interaktiboen diseinatzaileak eragile nagusi bihurtzen ditu.UNED-eko Hezkuntza Teknologiako Masterrak eta UOC-eko Irakaskuntza Gaitasun Digitalen Masterrak 28.000 eta 40.000 euro arteko soldata-tarteetan kokatzen dituzte graduatuak,bai hezkuntza-erakundeetan,bai ed-tech enpresetan eta argitaletxe digitaletan.
7.BIG DATA FINANTZARIOA
Berdintasunaren aurrerapenean lagundu duten bost irakasle
M8ko ekitaldian Maite Muñoz,Leire Imaz,Cristina Penas,Jone Miren Hernández eta Begoña García Ramiro omenduak izan ziren
Fundación Orienta Zaitez Fundazioa
2020tik EHUko Berdintasunerako Zuzendaritzak urtero omentzen ditu berdintasunaren edo feminismoaren alde edo indarkerien aurka egindako lanagatik nabarmendu diren unibertsitateko komunitateko emakume batzuk.Aurten,Maite Muñoz García de Iturrospe; Leire Imaz Zubiaur; Cristina Penas Lago; Jone Miren Hernández García,eta Begoña García Ramiro irakasleak aukeratu dituzte.
Maite Muñoz García de Iturrospe
EHUko Filologia Klasikoan lizentziatua eta doktorea,1997tik Letren Fakultatean irakasle izan da,baita ikastegiko Berdintasun Batzordeko kidea.Erretorika Klasikoan,Epigrafia Kristauan eta Tradizio Literarioan aditua,gaur egungo egileek nola antzematen duten aztertu du bereziki. Erdi Aroko Erretorikari,Latindar Bibliari eta Berant Antzinateko eta Erdi Aroko inskripzioei buruzko ikerketa taldeetan aritu da,besteak beste.Gaur egun Rethinking -Antzinate Erromatarra Birpentsatuz (Sevillako Unibertsitatea)- proiektuan ari da eta Greziako eta Erromako harreman politikoak eta kategoria sozialak taldea ikerketa taldean (EHU).
Irakasle izan da Filologiako gradu eta masterretan,Mundu Klasikoko eta Literatura Konparatuko masterretan,baita Esperientziaren Gelak programan ere.Sei doktore tesi zuzendu ditu,haietatik bost nazioarteko aipamenarekin.
Leire Imaz Zubiaur
Leire Imaz Zubiaur Zuzenbidean doktorea eta Zuzenbide Zibileko eta Enpresako Zuzenbideko Departamentuko irakasle titularra da,Euskal Herriko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean.EHUko Berdintasuneko zuzendaria izan zen 2017-2021 bitartean.Aldi horretan,unibertsitate-komunitateari kontsulta egiteko eta modu aktiboan entzuteko prozesu baten bidez,genero-indarkerien aurkako indarreko protokoloa egin zuen,gaur egun ere indarrean dagoena.Protokolo hori 2018ko uztailaren 7an onartu zuen Gobernu Kontseiluak,eta egindako lan horregatik,2021ean Meninas saria jaso zuen.Halaber,unibertsitateko kolektibo guztientzako onlineko prestakuntza jarri zuen martxan,bai eta indarkeria matxisten kontrako Indar-
tu eta Eraldatzen prestakuntza-programa espezifikoak ere.Bestalde,Euskal Administrazio Publikoko langileentzako bi prestakuntza-planen diseinuan eta ezarpenean parte hartu zuen ikertzaile nagusi gisa,indarkeria matxistei nahiz haurren eta nerabeen aurkako sexu-erasoei dagokienez; plan horiei esker,3.000 pertsona baino gehiago akreditatzea ahalbidetu zen.
Indarkeria Matxistak: Sareko Esku-hartzea Berezko Masterraren zuzendaria da (aurten egingo da lehenengo edizioa).Horrez gain,indarkeria matxistei buruzko beste hainbat prestakuntza-saio eman eta antolatu ditu.
Cristina Penas Lago
Cristina Penas Lago Ikerketa Biomedikoan doktorea eta Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakaslea da.Bere lanean bi zaletasun handi uztartzen ditu: ikerketa onkologikoa eta irakaskuntza. Cristinaren ustez,zientziak gizarteari laguntzeko balio behar du.Hori dela eta,bere ibilbidearen hasieratik saiatu da genero-ikuspegia txertatzen osasun-arloko irakaskuntzan eta ikerketan.Bere helburua da unibertsitate bidezkoagoa,kritikoagoa eta inklusiboagoa eraikitzea.
Hamabost urte baino gehiago daramatza berdintasunarekin konprometituta.Denbora horretan,unibertsitateko kulturan parekidetasuna sustatzeko hainbat proiektu eta gunetan parte hartu du.Zortzi urtez,EDE Fundazioko Hezkidetza Saila koordinatu zuen.2018tik,berriz,Emakumeak Medikuntzan foroan eta bere fakultateko Berdintasun Batzordean dihardu lanean. Gune horien bidez,osasun-irakaskuntzan eta ikerketan genero-ikuspegia txertatzeko prestakuntza-saioak bultzatu ditu.Horrela,alborapenei aurre egiten eta hizkuntza inklusiboa sustatzen lagundu du.
Jone Miren Hernández García
Antropologiaren alorrean doktore,Hezkuntza,Filosofia eta Antropologia Fakultateko irakasle agregatua da,eta Gizarte Antropologiako graduan zein Ikasketa Feministak eta Generokoak unibertsitate masterrean eskolak ematen ditu.2016-2023 bitartean Mikel Laboa Katedraren zuzendaria izan da. Bere ikerketa-ildoak batik bat hizkuntza-antropolo-
giarekin eta antropologia feministarekin daude lotuta.
Jone Miren Hernándezek egindako ibilbideak modu eredugarrian uztartzen ditu konpromiso akademikoa,erantzukizun soziala eta jardun feminista.Bere ekoizpen akademikoak ekarpen sendo eta jarraitua egin dio pentsamendu feministaren garapenari,bereziki hizkuntzaren antropologiaren eta antropologia feministaren esparruetan.Ikerketa-lanetan,genero-berdintasunerako funtsezkoak diren gaiak landu ditu: kulturaren transmisioa,emakumeen parte-hartzea,gorputzak,emozioak,gazteria eta sorkuntza sinbolikoko espazioak,arreta berezia jarriz bertsolaritzan eta egungo euskal kulturan.
Begoña García Ramiro
María Begoña García Ramiro matematikaria da,Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakaslea eta ikastegi horretako Berdintasun Batzordeko kidea.Bertan modu aktibo eta jarraituan parte hartu izan du,aurreko batzordeek egindako lana zabalduz eta eskolaren barruan berdintasunaren aldeko sentsibilizazio- eta sustapen-ekintzak indartuz.Bere lana diskretua,etengabea eta iraunkorra izan da bost urtez,eta berdintasunaren aurrerapenean lagundu du ikuspegi zorrotz,parte-hartzaile eta konprometitu batetik.
Besteak beste,ikastetxeko Berdintasun Plana berrikusten eta haren jarraipena egiten lagundu du, Ingeniaritzako titulazioetan dauden desberdintasun espezifikoak aztertzen,eskolak emandako dokumentuetan hizkuntza inklusiboa txertatzen eta sustatzen,eta martxoaren 8ko eta ekainaren 23ko (Emakumeen Nazioarteko Eguna Ingeniaritzan) jarduerak antolatzen eta laguntzen.Ekarpen horiek, denboran zehar jarraituak,berdintasunarekiko konpromiso argia islatzen dute,emakumeak gutxiengoa diren eta sentsibilizazio-lana bereziki beharrezkoa eta baliotsua den ingurune akademiko eta profesional horretan.
Genero ikuspegia duten saritutako lanak
Halaber,M8ko ekitaldi instituzionalean Francisca de Aculodi,María Goyri eta Micaela Portilla sariak eman zitzaizkien genero ikuspegidun gradu amaierako lanei,master amaierako lanei eta tesiei,hurrenez hurren.Zehazki sarituak izan ziren GrALen egile hauek: Arte eta Giza Zientzietan,Irati Martin García 'Emakumezko apaizgoa mundo feniziar-punikoan' lanagatik eta Ana Isabel Acosta Domínguez 'Análisis de estrategias discursivas de la ultraderecha en contra del feminismo en redes sociales' lanagatik; Gizarte eta Lege Zientzietan,Itsaso Atucha Moreno 'Amatasun- eta aitatasun-bajen parekatzea: lan-berdintasunean duten eraginari buruzko azterketa' lanagatik eta Irati Domínguez Oliván por 'Las marcas que cambian las reglas: ¿revolución menstrual o estrategia de marketing?' lanagatik; eta Osasun Zientzietan,Elena Castro Llano 'COVI D-19 pandemiaren eragina antsiolitiko eta antidepresiboen kontsumoan: generoaren araberako azterketa Euskal Autonomia Erkidegoan' lanagatik eta Ainara Bilbao Parada 'Desigualdades de género en los cuidados: Una experiencia intergeneracional de sensibilización y empoderamiento comunitario en Uribarri a través de aprendizaje-servicio' lanagatik; MALetann,saria Agustín Bolinches Monteagudo 'Mensajeras de la memoria: el papel de las mujeres en la resistencia y transmisión de la memoria silenciada en Euskal herria durante la guerra civil y la posguerra' lanagatik eta akzesita Marcia Núñez Catalán 'Los Principios Cooperativos y la Alianza Cooperativa Internacional.Un análisis interseccional y decolonial a través de las categorías de clase,género,raza y estatus migratorio' lanagatik; eta tesietan, saria Maialen Altuna Etxeberria 'Emociones,represión y resistencias de género en el franquismo (País Vasco 1939-1968)' lanagatik eta akzesita,Itxaro González Guridi por 'El tratamiento de la violencia (Masculina) contra las mujeres en la literatura vasca y española (2003-2019)' lanagatik.
unieskubideak
Language Buddy: kide izaten ikastea
Nerabe etorkinei gizarteratzen eta hezkuntza-arloan integratzen laguntzeko programa da
Fundación Orienta Zaitez Fundazioa
Language Buddy Europako proiektua da,nerabe migratzaileak eta hizkuntza-arloko mentore gisa jarduten duten unibertsitateko ikasleak lotzen dituena.Horri esker,hizkuntza,kultura eta bizikidetza ikasteko gune segurua sortzen da. Bilboko Hezkuntza Fakultateko Nahia Idoiaga Bilakaeraren eta Hezkuntzaren Psikologia Saileko irakasleak eta Amaia Eiguren Munitis Didaktika eta Eskola Antolakuntza Saileko irakasleak koordinatzen dute proiektua,eta hizkuntza ikastea,mentoretza eta unibertsitate-prestakuntza uztartzen ditu,eragin sakona sortuz bai gazteengan bai haiei laguntza eskaintzen dietenengan.
Labur azalduta,Language Buddy programak nerabe migratzaileek bertako hizkuntza eta kultura ikastea du helburu,gidaritza eta laguntza ematen diete unibertsitateko ikasleekin harreman pertsonalak izanez.Helburua ez da soilik eskolak ematea edo hiztegia buruz ikastea.Hori beharrean, ikasleek elkarrekin hitz egiten dute,esperientziak partekatzen dituzte eta konfiantza eraikitzen dute hizkuntza praktikatzen duten bitartean.Aldi bere-
an,unibertsitateko ikasleek beste batzuei testuinguru errealetan irakasten eta laguntzen ikasten dute,pedagogiako ezagutzak aplikatuz eta hezkuntza aniztasunari eta ekitateari buruz hausnartuz.
Nahia Idoiaga: "Hizkuntza bat barneratzea hiztegia eskuratzea baino askoz ere gehiago da: komunitatean norbere tokia eraikitzen,parte hartzen eta bertako kide izaten ikastea da"
Language Buddy programa Europako hainbat herrialdetan garatzen da.Idoiaga eta Eiguren irakasleek koordinatzen dute proiektua EHU baitan. Hemen,bigarren hezkuntzako nerabeak Hezkuntza Fakultateko eta horrekin lotutako beste programa batzuetako unibertsitateko ikasleekin lotzea da helburua,hezkuntza arloko laguntza emanez,Europako eredua Euskadiko testuinguruaren errealitatera egokituz.
unieskubideak
Ideiatik praktikara
Premia argi batetik sortu zen Language Buddy: hizkuntza arloko oztopoak dira oraindik ere gazte migratzaileek hezkuntzan eta gizartean erabat parte hartzeko garaian dituzten traba nagusiak. Idoiagak azaldu duenez,aurretiko mentoretzako esperientzietatik abiatuta,“buddy” eredua erabiltzea erabaki zen testuinguru ez formaletan,ikasgela tradizionaletik kanpo,hizkuntza ikasteko. Bi irakasleen parte hartzea naturala izan zen,unibertsitateak bigarren hezkuntzaren eta goi mailako hezkuntzaren arteko zubi lana egin dezakeela ulertu baitzuten.Idoiagak “unibertsitatea ezin daiteke erronka sozialetatik isolatuta bizi” azpimarratzen duen bitartean,Eiguren Munitisek tokiko eskola eta erakundeekin koordinatzearen garrantzia nabarmentzen du,proiektuak praktikan funtziona dezan eta parte hartzaile guztientzako benetako ikaskuntza esperientziak sor ditzan.
Ikasgelatik harago joanda ikastea
Language Buddy beste ekimen batzuetatik bereizten duena da ez dela mugatzen hizkuntza ingurune akademikoaren barruan indartzera.Gazteek interakzioaren,elkarrizketaren eta kultura trukearen bidez ikasten dute,eta unibertsitateko aholkulariek erreferente,laguntza akademiko eta akonpainamendu emozional gisa jarduten dute.
UPV/EHUn,ikasleek prestakuntza jasotzen dute kulturarteko pedagogian,metodologia berritzaileetan eta aniztasunari eta hezkuntza desberdintasunei buruzko hausnarketa kritikoan.Hori dela eta,mentoretza benetako esperientzia dela esan dezakegu,unibertsitateko teoria benetako testuinguruetan aplikatzen baita.
“Mentoreak irakasteari utzi eta gazte migratzailearengandik ikasten hasten denean sortzen da unerik esanguratsuenetako bat”,dio Idoiagak,elkarren arteko aitortza sortzen duten hitzen,bizitzako kontakizunen eta kultura erreferentzien trukeaz ari dela. Horrela,ikaskuntza ez formala tresna indartsu bihurtzen da gazteek beren konfiantza indartu,antsietatea murriztu eta hezkuntza formalaren osagarri diren gaitasun sozial eta komunikatiboak gara ditzaten.
Bistakoak eta sakonak diren eraldaketak
Parte hartzen duten nerabeek bizi izaten dituzten aldaketak ez dira hizkuntzara mugatzen.Komunikatzeko konfiantza,“akatsak egitearen beldurrik gabe”,gehitu du ikertzaileak,kide izatearen zentzua,motibazio akademikoa eta hezkuntza mailako aurreikuspenak handitzea dira argi eta garbi ikusten diren eraldaketak.Gainera,unibertsitateko
ikasleak ezagututa,unibertsitatea beren etorkizunerako benetako aukera gisa ikusten hasten dira. Unibertsitateko ikasleentzat ere esperientzia eraldatzailea izaten da: kulturarteko gaitasunak garatzen dituzte,testuinguru errealetan (eta ez simulatuetan) metodologia berritzaileak aplikatzen dituzte,pribilegioari eta desberdinkeriei buruz hausnartzen dute,eta esparru profesionalean barneratzen dira praktikatik abiatuta.Idoiagak azpimarratu du ez dela “laguntza emateko boluntariotza”.Hori beharrean,prestakuntza aplikatua eta oso esanguratsua da,begirada zabaltzen duena eta testuinguru multikulturaletan lan egiteko prestakuntza indartzen duena.
Idoiagaren hitzetan,“proiektu honek,batzuen orainaldia hobetzeaz gain,beste batzuen etorkizuneko jardunbidea aldatzen du”.
Amaia Eiguren: "Oinarria ez da soilik hizkuntza transmititzea: lotura eta elkarren arteko ezagutza ere ardatz ditu"
EHU,eraldaketaren motor gisa
Language Buddyk proiektuaren erdigunean kokatzen du EHU,pauso bakoitza bultzatuz eta gainbegiratuz: mentoreen prestaketa,buddy sistema martxan jartzea eta denboran jarraipena ematea. Koordinazio lana egiteaz gain,EHUk bere esperientzia eta euskal testuinguruaz duen ezagutza eskaintzen ditu,Europako eredua ikasleen eta ikastetxeen errealitatearen arabera egokitzeko. Irakasleek nabarmentzen dutenez,ikasleen parte hartzea hobetzea ez da lortzen araudien bidez soilik.Hori beharrean,hezkuntza arloko eragile ugarien arteko koordinazioa eta estrategia zehatzak behar dira.“Unibertsitateak bere ezagutza komunitatearen beharrekin lotzen duenean,ikasleen prestakuntza eraldatu ez ezik,gizarte kohesionatuagoak sortzen ere laguntzen du”,dio Eigurenek.
Erakusketa disidente bat Artiumen
'Juana Cima.Begirada disidente bat' hartuko du Gasteizko Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak
Nuria Gil Calviño
Dagoeneko ikusgai dago Vitoria-Gasteizko Artium museoan 'Juana Cima. Begirada disidente bat' erakusketa. Abuztuaren 30era arte egongo da publikoari irekia eraikineko A3 aretoan.
Hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieratik,nortasunari, ekologiari eta generoari buruzko funtsezko eztabaidak aurreikusten dira
'Juana Cima.Begirada disidente bat' erakusketarekin bizi-jarrera batera hurbiltzea proposatzen da.Karibeko oroimena,Euskal Herrian jasotako prestakuntza eta espiritualtasun esploratzailea uztartzen dituen ibilbideaz gain hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieratik nortasunari,ekologiari eta generoari buruzko funtsezko eztabaidak aurreikusten dituena.Juana Fernández Cima (Caibarién,Kuba,1951) ahots berezi batekin agertzen zaigu,sarritan arau heteropatriarkalaren ertzetatik jardunez,disidentzia erradikal eta poe-
tikoko unibertso estetikoak eraikitzen,sorkuntza eta bizitza elkartuz, banaezin bihurtu arte. Ikusgarritasun publiko handieneko aldian (1977-1997),haren lanak bilduma instituzionaletan sartu zirenbesteak beste,Eusko Jaurlaritzaren,Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Gasteizko Udalarenetan-.Hala ere, askatasun formalak,arlo afektiboko zintzotasunak eta identitatearen azterketan kontzesiorik ezak kanon kritiko eta museistiko nagusiaren bazterrean kokatu zuten.Erakusketa-zirkuitutik -ez,ordea,ekoizpenetik- nahita erretiratu ondoren,bere obra pixkanaka narratiba hegemonikotik kanpo geratu zen.Erakusketa honek gabezia hori agerian uztea,haren ekarpenaren garrantzia aldarrikatzea eta eztabaida garaikidean duen lekura itzularaztea du helburu.
Bost lurraldetan antolatua (Bilbo.Lehena,desioaren eta aldarrikapenaren lurraldea; Lurralde mitikoak eta kontzientzia ekofeminista; Uhartenortasuna eta mediterraneoko jakintzak; Bide espirituala Indian eta budismoan zehar eta Erretiroa mendian) erakusketak bira biografiko eta geografikoz osatutako ibilbide bat ez ezik,bilaketa transzendentaleko eta identitate-finkapeneko geruzez osa-
tutako ibilbide bat ere marrazten du. Haren lanean bestearekiko (gizaki, animalia,landare edo minerala izan) harreman-etika sakon bat islatzen da,alteritatetik sortua eta haren praktika osoa zeharkatzen duena, pentsamendua,existentzia eta sorkuntza elkartuz.
Erakusketa Garazi Ansa arte historialariak (Oiartzun,1989) komisariatu du.
Juana Cima
Juana Cima 1975ean Bilbora joan zen Arte Ederretako Goi Mailako Eskolan ikasten hasteko eta hala,luzaroan desiatutako ametsa gauzatzeko: margolari izatea.Pausu hori ematearekin batera etenik izan ez duen jarduteari ekin zion,diziplina eta dedikazio handiarekin bere bizimodu osoa blaitu duena,esparru artistikotik gaindi.Trantsizioko zalaparta kultural betean etorri zen: irekiera,esperimentazio eta artehizkuntzen birdefinizio garaian.Testuinguru horretan,bere jardunbidea sendotu,euskal panorama artistiko hasi berriaren baitan lehen loturak ezarri eta bere ibilbidearen oinarriak finkatu zituen egikera autonomoari eta etengabeko bilaketari helduaz. Azkar hazi zen haren presentzia eszenatoki artistikoan: erakusketa indibidual eta kolektiboetan parte hartu zuen eta Windsor Galeria,garai hartako erreferentziazko espazioetako bat zena,haren ordezkari izan zen.Cima bereziki margolaritzan aritu izan den arren,urte horietan esploratzeko pultsioa nagusitu zen bere lanetan,eta behar horrek askotariko teknikekin,ekintzekin eta instalazioekin esperimentatzera eraman zuen.Garai hartako sorkuntzen artean Delika soinudun instalazioa nabarmentzekoa da,1983an Artederren aukeztua eta euskal testuinguruan genero horretako lehenengoetakotzat jotzen dena.
Cirque Du Soleil Barakaldon
Kanadako entretenimendu-konpainiak 'Kurios.Gabinete de Curiosidades' ikuskizuna eskainiko du apirilaren 8tik maiatzaren 24ra
Cirque du Soleil Bizkaira itzuliko da hamahiru urtean lehen aldiz bere ikuskizun txalotuarekin,'KURIOSGabinete de Curiosidades',ikusleak irudimenak mugarik ez duen unibertso batera garraiatuko dituela agintzen duen ekoizpen batekin. Kanadako konpainia ospetsuak bere Karpa Handi ikonikoa jarriko du Ansioko Azoka Gunean (Barakaldo) 2026ko apirilaren 8tik aurrera,eta urte honetako kultur-ekitaldirik esperoenetako bat izango da. 6 milioi ikusle baino gehiagorekin, 'KURIOS - Gabinete de Curiosidades' Cirque du Soleil-en ekoizpen txalotuenetako bat da.2014an Montrealen estreinatu zen,eta dagoeneko 6 milioi ikusle baino gehiago liluratu ditu mundu osoko 35 hiritan,50 artistaz osatutako aktore talde batek parte hartzen duten 3.000 emanaldi baino gehiagorekin.
Akrobaziak,artea,poesia eta umorea
Ikuskizunak ikusleak steampunk estetikaren mundu paralelo batean murgiltzen ditu,non zientzialari bitxi batek denboraren eta logikaren lege-
ak desegiten diren dimentsio baterako atea irekitzen duen.Laborategi mekaniko honetan,ametsek bizia hartzen dute eta ezinezkoa errealitate bihurtzen da.Akrobaziaren,artearen,poesiaren eta umorearen fusio paregabearekin,'KURIOS' ikuskizunak sormenaren eta giza jakin-minaren eraldaketa-ahalmena ospatzen du.
'KURIOS' Cirque-ren ekoizpen
txalotuenetako bat da,6 milioi ikusle baino gehiago liluratu baititu
Cirque du Soleil
Cirque du Soleil Kanadako entretenimendu konpainia bat da eta munduko zirku ekoizle handiena. 1984an sortu zuten Gilles Ste-Croixek eta Guy Laliberté-k Montrealen, Quebecen,Kanadan.Bere jatorria hamarkada bat lehenagokoa da,SteCroix-ek Kanadako Baie-Saint-Pauleko Le Balcon Vert ostatuaren kudeaketa hartu zuenean,kultur eta
musika jardueretan interesa zuten bidaiari gazteentzako bilgune bat. Bere izenak Laliberté-k nazioarteko presentzia duen zirku gisa ezartzerakoan aurreikusitako "gaztetasunari, energiari eta indarrari" egiten dio erreferentzia.
Bere ikuskizunek musika,dantza eta zirku emanaldiak konbinatzen dituzte,besteak beste,kontortsioa,aireko dantza,malabarismoak,akrobaziak eta gimnasia trapezioetan,harietan edo soketan,tranpolinetan eta beste plataforma batzuetan.Istorio zentral bat da ekoizpenaren elementu gakoa.Bere lehen ikuskizunerako,Le Grand Tour du Cirque du Soleil-erako, 800 pertsona arteko edukiera zuen karpa bat erabili zen.Ordutik,berrogei ikuskizun baino gehiago aurkeztu dituzte mundu osoan,bai birak eginez -karpa edo areto batean-,bai hotel,kasino edo parke tematiko bateko eszenatokian egindako toki finkoetan.
Haien ekoizpenak hainbat herrialdetako 300 hiri baino gehiagotan aurkeztu dira,eta urtero hamaika milioi pertsonak ikusi dituzte.
Informazio gehiago eta sarrerak: www.cirquedusoleil.com/es
