DIGITAL GENERATION - Hezkuntza eta Lan Gidaliburua 2024

AURKIBIDEA DIGITALA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

Emakume gehiago Informatikan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 AAri buruzko unibertsitate-tituluen gorakada Euskadin. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Lehenengo Web3 Congress Bartzelonako Topagunea ospatu zen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Metabertsoan lan egin: eskari gehien duten lanbideak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Hezkuntza robotika: zer da eta zer abantaila ditu? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 AA Legearen Laburpena . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Ikerlan Mondragon Sariak 2024n. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 UPV/EHUk Meta betaurrekoak erabiliko ditu klase batzuetan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

HEZKUNTZA ETA HEZIKETA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Hezkuntza Sistemaren Organigrama. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Nola aukeratu zer ikasi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 IV. STEAM Euskadi Sariek hezkuntza zientifiko-teknologikoko euskal jardunbiderik onenei aitortza egin diete. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Eskola-jazarpenaren bilakaera Euskadin 2022-2023 ikasturtean. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Ziberbullyingaren biktima batentzako dekalogoa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24

LANBIDE HEZIKETA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

Lege Gordailua: SS-284/01 ISSN: 2605-003X Particular de Ategorrieta Kalea, 2 Baxua.

10. lokala (20013 Donostia) www.elperiodicouniversitario.com info@elperiodicouniversitario.com Koordinatzaileak: Jon Lasa eta Asun Calviño.

Errekdazioa: Jon Lasa, Ana Belén Sánchez, Nuria Gil, Lourdes Sánchez, Unai Urizar, Cristina Domínguez eta Naiara Pardo.

Diseinua eta Konposizioa: Universitario Vasco Navarro S.L. Unipersonal.

Argazkiak: Universitario Vasco Navarro S.L. Unipersonal eta Freepik.

Administrazioa eta Kontaktua: Particular de Ategorrieta Kalea, 2 Baxua.

10. lokala (20013 Donostia) Tfnoas.: 943 053 488 | 629 229 185 posta-e: asun@elperiodicouniversitario.com

ARGITARATZAILEA

Lanbide Heziketa datuetan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Lanbide Heziketako titulu motak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Lanbide Hezitako balio-katea. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Nola ikasi LH bat? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 LH titulu bat lortu gaitasunei esker. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 LH Dual Orokorra eta Intentsiboa: Desberdintasunak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Lanbide Heziketa, urtetik urtera gero eta eskatuagoa eta lan ia ziurtatuarekin . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Zer da Profesionaltasun-Ziurtagiria?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Adinekoen orgizaterako teknologia berritzailea: Calasanzek Prestakuntza Soziosanitarioa iraultzen du. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Begoña Andrés, Ikaslan Bizkaia elkarrizketa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

UNIBERTSITATEA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 Unibertsitatera sartzea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 Nolakoa da Unibertsitatea. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Nolakoak dira ikasketa unibertsitarioak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Hamaika etorkizun eskura Euskal Unibertsitate Publikoan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 UPV/EHUko prestakuntza-eskaintza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Deustuko Unibertsitatea: pertsonetan ardaztutako unibertsitate eredua, gizarte justuago baterako eraldatzen dena eta eraldatzen duena. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Deustuko Unibertsitateko prestakuntza-eskaintza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 MUk bere eskaintza akademikoa handitu du. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 EUNEIZ, garapen teknologiko digitalerako talentua sortzen duen unibertsitatea. . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Unibertsitateak + Euskadi Basque Country 2030 Esparru Estrategia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Nafarroako Unibertsitatearen Publikoa prestakuntza-eskaintza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Nafarroako Unibertsitatearen prestakuntza-eskaintza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 Graduondokoak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Doktoretza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 ETXETIK kanpo bizi eta IKASI. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74

+ TREBAKUNTZA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Hizkuntzak: beti kontuan izan beharreko balio bat. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .76 Euskara lan-merkatuan. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Lan-eskaeretan gehien eskatzen diren hizkuntzen Top5-a. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Enplegagarritasuna eta hizkuntzak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79

ENPLEGUA ETA BERRIKUNTZA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Curriculum Vitaea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Curriculum on bat erredaktatu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .81 Lan elkarrizketa. Zer ez egin. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Ekintzailetzaren abentura. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Donostia, ekintzailetzaren alde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Navarra, oso presente TOP101 Spain UP Nation-en. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Zenbat balio du Euskadin negozio bat sortzeak?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Iruñeak tokiko ekintzailetzaren alde egiten du. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 EmakumeEkin-ek hamarkada bat ospatu du . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Hauek dira 2024an Espainian gehien eskatu diren profesionalak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94

HITZ EGIN DEZAGUN EUROPAZ. ERASMUS ETA AUKERA EUROPORRAK. . . . . 96

Erasmus bekak: zenbat ematen dizu Gobernuak destinoaren arabera?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 Erasmus+ aukerak ikasleentzat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 DiscoverEU bonoa: bidaiatu Europan zehar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Calasanz Nazioarteko Campusa Europako berrikuntza eta lankidetza bultzatzaile gisa Santurtzi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 Erasmus+ Ekintzaileentzat. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101

ESKERRAK

4

Digitala Informatikako tituludunak

HezkuntzaGidaliburua2024

Emakume gehiago Informatikan Gero eta neska gehiagok aukeratzen dute Informatika ikasketa-esparrua, non graduatuen % 40k urtean 36.000 euro gordin baino gehiago irabazten baitu, CYD Fundazioaren arabera Informatikako karreran lizentziatuak diren emakumeen ehunekoa hazi egin da azken 6 urteetan, CYD Fundazioak (Conocimiento y Desarrollo / Ezagutza eta Garapena) prestatutako ‘Gazteen enplegagarritasuna Espainian 2024. Nolakoa da unibertsitateko tituludunen txertaketa?’ txostenaren arabera.

2017-2018 ikasturtearen eta 2022-2023 artean informatikak izan du igoerarik handiena tituludunei dagokienez, % 61 gehiago, eta emakumezkoen balioa izan da aipagarriena % 92ko hazkundearekin, txostenaren arabera.

Orain, Unibertsitateko Informazio Sistema Integratuaren (SIIU) datuen arabera, aldi honetan informatika tituludunen hazkundea % 19koa izan da, 2017-2018 ikasturtean alor honetan lizentziatuen ehunekoa % 12,4koa izan baita, eta 2022-2023an, % 14,8.

Dena den, oraindik ere ez da nahikoa informatika-emakumeen hazkundea ikasketa hauetan dagoen genero-arraila murrizteko, izan ere, 2022-2023 ikasturtean lizentziatuen % 85,2 gizonezkoak ziren eta % 14,8 emakumeak, SIIUren datuen arabera.

Informatikako lizentziatuen 10etik 9k kontratu mugagabeko lana dute Informatikan eskaintza eta eskaria hazten dira Informatikaren alorrean unibertsitateko tituludunen kopurua hazi egin da batez ere ikasketa horiekiko interesagatik. Informatikarekin lotutako karreran lehen aukerako matrikula % 42 hazi da, CYD Fundazioaren arabera.

Emakumeen kasuan, informatikako graduetan ere nabarmen hazi da matrikula: 6 urtean % 41, 2017-2018 ikasturtean matrikulatutako % 12,2tik 2023-2024ko % 16,2ra, SIIU-ren datuek diotenez.

Boom honi aurre egiteko, unibertsitatesistemak % 20 zabaldu du ikasketa hauetarako plazen eskaintza, CYD Fundazioaren txostenean aztertutako jakintza-arlo guztien artean hazkunderik handiena izan baita.

“Informatika bezalako alorretan, zeinetan ikasleen gero eta interes handiagoak eta horrek duen garrantzia ekonomiko eta soziala bat egiten duten, oso komenigarria litzateke hezkuntza-eskaintza azken urteotan gertatu baino era erabakigarriagoan areagotzea”, dio CYD 2023 Txostenak.

10 informatikaritik 9k dute lana Informatika-tituluen jabe diren ikasleen batez bestekoa 2017-2018 ikasturtean gizarte segurantzako afiliazio-tasari dagokionez, % 87koa da, lizentziatu eta 4 urtera.

Txostenean dauden jakintza-adar guztien artean tasarik altuena da, batez bestekoaren 11 puntu baino gehiago (% 76).

Gainera, tituludun hauen % 93k kontratu finkoa zuten 2022an eta ia guztiek (% 97) lanaldi osoa egiten dute.

Besteik, Informatikako profesionalen % 4 baino ez da autonomoa, Zein informatikarik dute lan gehien?

Software eta aplikazioen garatzaileek dute enplegu-tasarik altuena, ez bakarrik informatika arloan, baita gainontzeko karrerak ere kontuan hartuta.

Profesional horien % 97,4k lanpostua dute lizentziatu eta 5 urteko epean. Gainera, 10etik 9k dute lana beren arloaren eta ikasketa-mailaren arabera.

Soldata lehiakorrak eskaintzen ditu Informatika arloko lizentziatuek 34.191 euro gordin irabazten dituzte urtean, batez beste, lizentziatu eta 4 urtera, ikerketaren arabera.

Gainera, jakintza-adar honekin lotutako tituludunak dira osasun eta gizarte zerbi-

tzuen (33.611 euro gordin urtero) eta ingeniaritza, industria eta eraikuntza (31.096) alorreko karrerak (33.611 euro gordin urtean) ateratzen dituztenen aurretik soldatarik lehiakorrenak jasotzen dituztenak.

Datuak • Informatika arloaren atzetik, lizentziatuen artean hazkunde handiena izan duen arloa gizarte zientziak, kazetaritza eta dokumentazioa da (+% 20) eta ondoren zientziak (+% 13). Aitzitik, ingeniaritzan, industrian eta eraikuntzan (% -18) eta nekazaritza, abeltzaintza, basogintza, arrantza eta albaitaritza (% -11) tituludunen kopuruak behera egin du.

• Gizarte segurantzako afiliazio-tasarik handiena mediku tituludunek dute % 93rekin, nahiz eta aldi baterako kontratuen ehunekorik handiena dutenak ere badira (% 98).

Fitxa teknikoa CYD Fundazioak (Conocimiento y Desarrollo / Ezagutza eta Garapena) egindako ‘Gazteen enplegagarritasuna Espainian 2024.

Nolakoa da unibertsitateko tituludunen txertaketa?’ txostenak Espainiako unibertsitateetako unibertsitate-tituluetako tituludunen lan-txertaketa aztertzen du.

Informazioa Estatistika Institutu Nazionaleko (INE) Unibertsitateko Graduatuen Laneratzeko Inkestaren datu-basetik atera da.

Digitala IA graduak

HezkuntzaGidaliburua2024

AAri buruzko unibertsitate-tituluen gorakada Euskadin Donostiako UPV/EHUko Informatika Fakultateak adimen artifizialean trebatutako lehen mailari hasiera eman dio, eta etorkizun “itxaropentsua” aurreikusten dute

Adimen artifizialaren (AA) aroa 2022an ChatGPT abian jarri eta gero komunikabideen eztandarekin hasi zela ustea oso zabaldua dago, baina teknologia iraultzaile hau askoz denbora gehiago zegoen garapenean. AA ‘Matrix’ (1999) bezalako filmetan ere erabili izan zen, eta ikerketaren ardatza izan da Euskal Herriko Unibertsitatea bezalako erakunde askotan. Hala, UPV/EHUko Donostiako Informatika Fakultatea Espainian aitzindaria izan da adimen artifizialeko gradua eskaintzen eta joan den uztailean ikasgai honetako 25 titulatuek osatu zuten ikasketak Unibertsitateko Gipuzkoako fakultatean. Garai hartan 11,40ko mozketa gainditu zuten, eskakizuna iaz 11,54ra igo zelarik. Adimen artifizialeko unibertsitate-tituluen gorakada hau bat dator Gipuzkoako enpresek digitalizaziora eta teknologia berrietara egokitutako lan-profil teknologikoak eskatzeko kanpainarekin.

“Zoragarria”. Horrela definitzen du Alexander Mendiburu EHUko Informatika Fakultateko dekanoak gazte hauen etorkizuneko

enplegua. Ia arlo guztietan AAren ezarpena aurreikusita dagoenez, Mendiburuk honakoa ziurtatu du: “Profil horien eskaera handia da eta hazten joango da. Fakultatetik, praktikak eta/edo azken ikasturtea entitate ezberdinetan egiteko jasotako eskaintzen arabera baieztatzen da. Eskakizun hauen kopuruak ikasleen kopurua bikoiztu egiten du, edota hirukoiztu.

Alexander Mendiburu: “Gazte hauen lan-etorkizuna zirraragarria da. Profil hauen eskaria handia da eta hazten joango dela ikusten dugu” Gipuzkoako eta Euskadiko enpresetan profil teknikorik ez dagoen testuinguru honetan, Mendiburuk uste du pertsona horiek

“gai izango direla, ez bakarrik testuinguru ezberdinetan AA teknikak aplikatzeko, baizik eta ikuspegi berriak identifikatu, diseinatu eta garatzeko, balio erantsia eta ezagutza berriak emanez sektore ezberdinetan, hala nola biomedikuntzan, industrian edo hezkuntzan”. Benetako mesede bat talentu gazteen bila dabiltzan enpresentzat.

Produktibitatea eta segurtasuna Teknologia hau mundua aldatzen ari da enpresa testuinguruan eta bere funtzioa oso garrantzitsua da, batez ere Euskadirentzat.

Mendiburuk azaldu duenez, “AAk sistemak garatzeko eta hauek sektore mota guztietan txertatzeko ateak irekitzen ditu, horrela produktibitatea eta segurtasuna bezalako alderdiak hobetu nahi dituela. Produkzio-kate batetik jasotako datuak aztertzeko diseinatutako sistema batek ahalbidetu dezake botila-lepoak identifikatzea, eszenatoki berriak simulatzea edo izan daitezkeen hutsegiteak aurreikustea”.

5

6

Digitala Web3 Congress

HezkuntzaGidaliburua2024

Lehenengo Web3 Congress Bartzelonako Topagunea ospatu zen Bileran komunitateen eragina, edukiak sortzeko paradigma berriak eta memecoinen gorakada nabarmendu ziren blockchainen garaian Bartzelonako Llotja de Mar historikoak azaroaren 17an hartu zuen Web3 Congress Barcelona topagunearen lehen edizioa, ia 250 partehartzailerekin eta erdal komunitateen, edukien sortzaileen eta blockchain-aren erabiltzaileen, kripto eta Web3 ekosistemaren ezinbesteko topagune gisa finkatua. RecTime-k eta C4Ek elkarlanean antolatutako jardunaldi honek mugarri bat markatu zuen funtsezko gaietan sakonduz, Espainian argitaratu gabeko proiektuak aurkeztuz eta azken erabiltzaileari erabilera kasu zehatzak eta errealak eskainiz, horrela ekosistema deszentralizatuen adopzio masiboa sustatuz.

250 pertsona inguru izan ziren Llotja de Mar-eko ekitaldian, RecTimek eta C4E Chain4Economy-k antolatutako eduki sortzaileen, komunitateen eta tokenen lehen bileran parte hartzeko Ekitaldia, garatzaileei, inbertitzaileei eta Blockchain-eko zaleei, baita teknologia hau sustatzen duten komunitateei ere zuzenduta, hala nola PHIL tokena, babesle premium edo Shiba Inu Hispano, ezagutza partekaturako espazio bat da. Web3 Kongresuak sektoreko proiektu aipagarrienei eman zien protagonismoa, tailersaioetan haien erabilera kasuak eta balio-proposamenak aurkeztuz. Modo Criptoko El Oracleren sortzaileek, Sandra Adrián Modo Criptoko zuzendari nagusiak eta Noemí Jansana Comma agentziako aholkulariak gidatuta, Block Travel, Neiro, Woof Tools, Bad Idea AI, La Familia – Solana bezalako proiektuak aurkeztu zituzten. HANA Token, Tangem, eta eraztun batean sartutako lehen kripto-zorroa aurkeztu zuten, Tangem eraztuna, DQA Taldea, Airdrops-ak % 60 arteko deskontuekin eskaintzen dituena, sari zozketak ordu guztietan edo zure NFT Checker-en zuzeneko demo bat.

Digitalizazio eta Blockchain Federazio Nazionala (FNDB), Kanpo Merkataritzako Profesionalen Espainiako Elkartea ACOCEX, Vottun eta Modo Cripto bezalako proiektu eta entitateek ere partaide izan ziren topagunean. Era berean, Territorio Blockchain Magazine, Blockchain Marketing Boutique (BMBweb3) eta Territorio Bitcoin-ek komunikabideen bazkide ofizial gisa lagundu zuten ekitaldian, hedabideen estaldura indartuz eta kongresuaren irismena blockchain komunitatean zabalduz.

Jordi Batalla, C4E-ren sortzailea, sektoreko profesionalen komunitaterik garrantzitsuena, izen aipagarrietako bat izan zen Web3 Congress-en topalekuan, baita Fernando Molina, Territorio Blockchain-eko zuzendari nagusia, Andriu Barreto, La Familia de Solanaren sustatzailea, Iván Picazo, Neiro-koa, Xavier Delgado, Workya-ko irakasle eta sortzailea edo Luis Carbajo, Vottun-eko zuzendari nagusia.

Hizlarien zerrendan Yeray Martí (RecTime), Raúl C. Sararu (DQA.Group), Cristian Andrés Nieto (Block Travel), BarkOshi (Woof Tools), Sergio García (RecTime), Víctor Manuel Rosano López (Tangem), Noemí Jansana (Koma Agentzia), Silvia Mogas (Blockchain Marketing Boutique -BMB web3-), Miguel Ángel Martín (Kanpo-Merkataritza Profesionalen Espainiako Elkartea-ACOCEX), Nicole Carolina Fucili (C3 Kultura), José Hernández (Digitalizazio eta Blockchain Federazio Nazionala -FNDB-), Marcus Packard (Prosocialise Fundazioa) eta Artur Rial (Bonkbot) izenak zeuden.

Mahai-inguruak eta aurkezpenak Kongresuan, lau mahai-inguru izan ziren, non Web3-ren etorkizunerako funtsezko gaiak jorratu zituzten, eta komunitateek ekosistemen funtsezko motor gisa duten zeregina nabarmendu zuten, proiektu eta mugimendu globalak egituratzeko gai. Blockchain-aren masiboki hezteko eta sustatzeko edukiak sortzea lehentasunezko eremu gisa, adituek gehien errepikatu zuten beste gaietako bat izan zen, eta zaintza eta autozaintzari buruzko eztabaida izan zen, segurtasuna eta irisgarritasuna orekatzen dituzten eredu hibridoak aztertuz.

Jordi Batallak C4E by KÁBILA-ren 4 NFTak (Utility Tokens). Whatsapp eta Web2 (WordPress) bidez eraikitako C4E – Chain4Economy komunitateko funtzionalitateak, edu-

kiak eta kidetasunak Web3 bihurtzen dituzte, eta dagoeneko mila erabiltzaile baino gehiago erdaldun ditu.

Horrez gain, kongresuan Yeray Martí RecTime-ko zuzendari nagusiak eta Shiba Inu taldeko ordezkari Xanders-en bi hitzaldi berezi izan ziren, blokeo-katearen eta deszentralizazioaren etorkizunari buruzko ikuspegia partekatu zutenak.

“Web3 Congress Bartzelonako topaguneak komunitateek teknologia deszentralizatuen adopzioan gidatzeko duten ahalmena erakutsi du. Biziki eskertzen ditugu lehen edizio honetan bidelagun izan ditugun proiektuak, hizlariak eta ia 250 lagunak. Dagoeneko bigarrenean ari gara lanean, gure burua gaztelaniaz Web3, kripto eta blockchain komunitateen topagune handi gisa finkatzeko helburuarekin”, adierazi zuen Yeray Martí RecTime-ko zuzendari nagusiak.

RecTime-i buruz RecTime Web3 teknologian oinarritutako plataforma anitzeko streaming zerbitzu deszentralizatua da. Streamer-ei edukia aldi berean zabaltzeko aukera ematen die hainbat plataformatan beren datuak babesten dituzten bitartean hirugarrenengan fidatu gabe.

Adierazpen eta errespetu askatasunerako orientazio sendoarekin, RecTime aukera berritzaile eta bidezko gisa kokatzen da sortzaile guztientzat.

Maila guztietako streamer-entzako sariak eskaintzen ditu eta bere tokena du, RTime. RecTime bere adimen artifiziala garatzen ari da eta Visa txartela 2025erako planak ditu.

Informazio gehiago: https://rectime.io/web3congressmeetingpointbarcelona.html

Digitala Metabertsoan lan egitea

HezkuntzaGidaliburua2024

Metabertsoan lan egin: eskari gehien duten lanbideak Zibersegurtasuneko adituetatik hasi eta moda diseinatzaile edo arkitektoetaraino, metabertsoari lotutako lan sorta oso zabala da Metabertsoaren garapenak lanbide-aukera berri batzuk ere dakartza berekin. Teknologia berrietan lan espezializaziorik izan gabe, oso zaila da metabertsoaren hazkundea eta hedapena imajinatzea.

Baina, zeintzuk dira metabertsorako gehien eskatzen diren profilak?

Metabertsoaren barruan avatarrak eta gainerako 3D unibertsoa sortzeko, diseinatzaile grafikoak beharrezkoak izango dira Metabertsorako gehien eskatzen diren lanpostuak Jarraian, gero eta garrantzitsuagoa den teknologia hau garatzeko proiekzio handiena duten lanpostuetako batzuk aztertuko ditugu.

• ZIBERSEGURTASUNEAN ETA SEGURTASUN BIRTUALEAN ADITUA Beste edozein ingurune digitaletan bezala, ziberkriminalek iruzurrezko jarduerak egiteko aukerak daude.

Hori dela eta, identitate digitala babestea (identitate lapurreta edo kontuen bahiketa saihestea) ziber estortsioa jasateko aukera kentzeko, segurtasun adituen lehentasunetako bat da.

Horrela, erabiltzaileek konfiantza maila handiagoa sentituko dute metabertsoan datuak igotzean.

Horregatik, erasoak identifikatzeko eta/edo geldiarazteko zibersegurtasunera bideratutako profil profesionalak izatea beharrezkoa baino gehiago da enpresentzat.

• EKOSISTEMA DIGITALAREN GARATZAILEA Metabertsoak aberastasuna sortzeko mekanismo propioak edo ondasunak eta zerbitzuak trukatzeko aukera izango dituen agertoki batean, beharrezkoa da ekosistema bat eraikitzea, non instituzioekin koordinatzeko berariaz zuzendutako profesionalak egongo diren, ingurune birtual honen funtzioak eta aukerak eskala zabalago bat handitu ahal izateko.

Pertsona honen ardura metabertsoa eskalatzeko eta eskaintzen diren aukerei bideragarritasuna emateko bere rola funtsezkoa izango dela datza.

• HARDWARE ETA SOFTWARE INGENIARIAK, ADITUAK ETA IKERTZAILEAK

Metabertsoaren ezaugarri nagusietako bat ingurune birtualetan murgiltzea dela oinarri, erosoagoak, arinagoak eta maneiagarriagoak diren gailu eguneratuak izateak (esaterako, kamerak, betaurrekoak, entzungailuak, etab.) erabilera aukerak areagotzeko balioko du.

Gailu hauek haririk gabekoagoak izateak ere esan nahi du, lehen aipatu bezala, erosoago egoteak gehiago erabiltzeko aukera emango duela. Erabiltzaileen emozioak ukitu ditzaketela da gailu hauen bilakaeran bere aldeko beste puntu garrantzitu bat.

Gailuetan bertan izandako aurrerapenez gain, eduki teknologikoen garapena ere garrantzitsua da. Beraz, errealitate areagotuaren, errealitate mistoaren edo errealitate birtualaren ezarpenari eta ikerketari lotutako profil profesionalak izatea ere ezinbestekoa da metabertsoaren aurrerapenerako.

• DISEINATZAILEAK Metabertsoaren barruan avatarrak eta gainerako 3D unibertsoa sortzeko, diseinatzaile grafikoak beharrezkoak izango dira.

Baina ez bakarrik diseinatzaile mota hauek: moda diseinatzaileak, proiektu diseinatzaileak edo baita arkitektoak ere beharrezkoak izango dira metabertsoari presentzia eta egiazkotasun handiagoa emateko.

Diseinatzaileen beste kategoria bat 3D jokoetakoak dira, pertsonaien, istorioaren edo jokatzeko ardura dutenak, garatzaile eta programatzaileekin elkarlanean bideojokoak ospea lortzeko aukerak areagotzeko.

• MARKETIN DIGITALEKO ADITUAK Enpresa batek metabertsorako jauzia eman ondoren (arlo teknologikoan egon ala ez), mar-

ketin digitalerako profilak izatea oso garrantzitsua da ekosistema birtual honen garapenarekin jarraitu ahal izateko.

2028rako metabertsoaren merkatua 814.200 milioi dolarretara iritsi daitekeen aurreikuspenak erakusten du profil honen garrantzia oso garrantzitsua dela digitalaren eta fisikoaren arteko mugak lausotzen dituzten kanpaina interaktibo eta murgilgarriak egin ahal izateko..

Teknologia berrietan lan espezializaziorik gabe, oso zaila da metabertsoaren hazkundea eta hedapena imajinatzea • KOMERTZIALAK Avatarrek produktu birtualak erosi ahal izateak metabertsoan ere salmentako profesionalak egotea dakartza.

Murgiltze munduan saltzeko xede diren ondasun birtualen sorrerak sektore desberdinak hartzen ditu, eta ikerketek iradokitzen dute 2030erako luxuzko industria 50.000 milioi dolarretara iritsi daitekeela.

Ondorioa Metabertsoaren hazkuntzatik epe labur, ertain edo luzean sortzen diren lanpostuen bolumen zehatza jakitea zaila den arren (aditu ezberdinen datuak nabarmen aldatzen dira), ukaezina dena da teknologiarekin lotutako lan-profil berrien aniztasun oso zabala dagoela..

7

8

Digitala Robotika hezigarria

HezkuntzaGidaliburua2024

Hezkuntza robotika: zer da eta zer abantaila ditu?

Irakaskuntza-metodo honek pentsamendu konputazionala bultzatzen du eta belaunaldi berriak lan-merkaturako prestatzen ditu

Aurrerapen teknologikoak bizitzeko eta lan egiteko moduak aldatzen ari dira. Eta hasiera besterik ez da hau. Etorkizun are teknikoago baterako trantsizio bidea da (azeleratua).

Prestatuta al daude hurrengo belaunaldiak ingurune berri honetarako? Hezkuntza sistema tradizionala ikasketa-planetan hezkuntzarobotika (edo robotika pedagogikoa) bezalako irakaskuntza-metodo berriak sartzen ari da.

Haurrak eta nerabeak 4.0 Industriaren eszenatokian murgiltzeko prestatzen ditu. Informatika gaitasunak ezinbestekoak bihurtu dira lanmerkatuan, hezkuntzak berrikuntza teknologikoaren arabera eboluzionatu behar duelako profil informatikoen eskaerari erantzuteko.

Hezkuntza-robotikaren historian, LOGO programazio-lengoaia sortzeak (1967an), haurrentzat diseinatutako lehena (dortoka robotikoak kontrolatu behar izan ziren), eskoletan programazio irakaskuntzari hasiera eman zion. Orduz geroztik, robotika eta hezkuntza lotuta egon dira: azken 25 urteotan, tresna pedagogiko honek ez du hazten utzi, batez ere Mindstorms (1998an), Legok eta Massachusettseko Teknologia Institutuak (MIT) garatutako plataforma bat abian jarri ostean, robotak eraikitzen eta programatzen ikasteko.

Zer da robotika didaktikoa?

Hezkuntza robotika ikasleek trebetasun zientifiko eta teknologikoak garatzeko sortutako ikaskuntza tresna da. Estrategia honek diziplina desberdinak biltzen ditu eta ezagutzak zeharka transmititzen dira, pentsamendu logikoa eta konputazionala suspertuz, baita sormena (batez ere arazoak konpontzeko gaitasunari dagokionez) eta beste gaitasun teknikoak (gaitasun gogorrak, hard skills) eta gaitasun bigunak (soft skills). Hezkuntza-teknologiaren adar honek STEM irakasgaien (Zientzia, Teknologia, Ingeniaritza eta Matematika) ikaskuntza aktiboa sustatzen du, ikasleengan haiekiko interesa piztuz.

Ikasgelan robotikarekin zerikusia duten jarduerak roboten diseinua, eraikuntza (mekanikoa eta elektronikoa) eta programazioa dira edozein eskola-etapan zeregin jakin bat gauzatzeko. Bere dinamikak eta eduki praktikoek motibazioa, parte hartzea eta ikaskuntza modu ludikoan bultzatzen dituzte. Ikuspegi konstruktibista baten pean (diseinua sustatzen duen egungo hezkuntza beren sorkuntzak eginez), hezkuntza-robotikak irakasleei ikasleen ikaskuntza eta parte-hartzea eta haien errendimendu akademikoa hobetzen

laguntzen die. Gaur egun, hezkuntza-robotikaren erabilerak hezkuntzan duen eragina aztertzen jarraitzen du, irakasle eta ikasleentzat duen konplexutasuna eta aplikatzea zentzuzkoa den hezkuntza-zikloen azterketa.

Hezkuntza robotika ikasleek trebetasun zientifiko eta teknologikoak garatzeko sortutako ikaskuntza tresna da Hezkuntza-robotika motak Robotika ikastean, irakasleek hainbat aukera dituzte ikasgelan erabiltzen den robot motaren arabera.

• Kodetze fisikoko robotak: txikienentzat bereziki diseinatuak, pantailarik gabe programatzen ikasten baitute, jostailu baten estiloko botoiak sakatuz. Eskola ingurunean gehien erabiltzen direnetako batzuk Bee-Bot erlea eta Cubetto kuboa dira. Proposamen hauek haurrak oinarrizko kontzeptuak modu dibertigarri batean sartzen dituzte.

Digitala Robotika hezigarria

HezkuntzaGidaliburua2024 • Hasierako robot programagarriak: Lehen Hezkuntzako lehen mailetako haurrei zuzenduta, jostailuaren dinamika mantentzen dute (adingabeentzat itxura erakargarria duena), baina haiekin elkarreragin egiten dute softwarea aplikazio baten bidez sartuz (joko interfazearekin), eta horrek robota tablet edo smartphone batetik kontrolatzen dute (adibidez, Botley edo Dash).

• Ordenagailuz programagarriak diren robotak: Lehen Hezkuntzako eta DBHko ikasleentzat, fisikoki jada ez dute jostailu maitagarrien antzarik eta ordenagailu edo tableten bidez programatzen dira programazio lengoaia bat erabiliz (adibidez, blokeetan oinarritutakoak).

Hainbat motatako sentsoreak integratzen dituzte (argia, soinua, ukimena...).

• Robotak kiten bidez: Batxilergoko hezkuntzako robotika ikasleentzat bereziki, muntaketa erronka gehigarria da sentsoreak, motorrak eta beste hardware osagaiak integratzeko. Eraikuntza eta programazioa uztartzen dituzte pantaila baten bidez. Ikasleek beren prototipoa sortzen

dute eta beren irtenbideak programatzen dituzte.

Hezkuntza robotikaren abantailak Eskolan hezkuntza eta robotika uztartzeak abantaila bat ematen die ikasleei lan-merkatuan, horretarako beharrezko gaitasunak ematen baititu, batez ere pentsamendu konputazionala. Problemak ebazteko teknika hau problemak zati txikitan banatzean eta gero konponbideak garatzean oinarritzen da. Programatzaileek jarraitzen duten dinamika bera da algoritmo eta programa informatikoak diseinatzeko. Lau urratsez osatuta dago: • Deskonposizioa: problema kudeagarrietan deskonposatu, banan-banan konpontzeko.

• Abstrakzioa: ezaugarri eta eredu komunak identifikatu eta beharrezkoa ez dena ezabatu.

• Pentsamendu algoritmikoa: zeregin bat burutzeko pauso desberdinak diseinatu.

• Arazketa eta ebaluazioa: Probatu irtenbide posible bat hobetu arte eta arazo horretarako onena dela ziurtatu arte.

Ildo beretik jarraituz, hezkuntza-robotika prozesu honek ingurune ludiko batean arazoak konpontzea sustatzen du: haurrek pentsatu behar dute arazoa definitzeko eta konpontzeko eta, horrela, pentsamendu kritikoa garatu, informatika-ingurunean eta STEM irakasgaietan ez ezik, beste batzuetan ere aplikatzeko (humanitateak, sozialak, artistikoak...).

Aldi berean, zalantzan jartzeko, arrazoitzeko, hausnartzeko eta imajinatzeko mekanikak sormena bultzatzen dute, XXI. menderako ezinbesteko gaitasunetako bat. Jolas-dinamikak lotura sozialak sortzen ditu eta horrek komunikazioa eta talde-lana faboratzen ditu.

Erronka berriei aurre egiteko gogoaren estimulazio eta trebakuntzarekin, autokonfiantza eta lidergo gaitasuna ere areagotzen ditu.

Irakaskuntzari dagokionez, hezkuntzarobotikak irakasleen garapen profesionala hobetzen du. Baina irakaskuntza-metodo teknologiko hau ezagunagoa den heinean, diziplina anitzeko irakasgai hau irakasteko eta gizartearen aurrerapena hobetzeko irakasleak trebatzeko beharra hazten da.

9

10

Digitala AA Legea

HezkuntzaGidaliburua2024

AA Legearen Laburpena

Artikulu zabal honetan, AA Adimen Artifizialaren Legearen goi-mailako laburpena eskaintzen dugu, zati garrantzitsuenak hautatuz.

Lau puntutan laburpena AA Legeak bere arriskuaren arabera sailkatzen du Adimen Artifiziala: • Arrisku onartezinak (adibidez, puntuazio sozialeko sistemak eta AA manipulatzailea) debekatuta daude.

• Testu gehienak arrisku handiko AA sistema arautuak jorratzen ditu.

• Atal txikiago bat arrisku mugatuko AA sistemek hartzen dute, gardentasun-betebehar arinagoen menpe: garatzaileek eta inplementatzaileek ziurtatu behar dute azken erabiltzaileek AArekin (chatbot-ak eta deepfake-ak) elkarrekintzan ari direla jakitun direla.

• Gutxieneko arriskua ez dago araututa (EBko merkatu bakarrean gaur egun dauden AA aplikazio gehienak barne, hala nola AA bideo-jokoak eta spam iragazkiak, 2021ean behintzat; hori aldatzen ari da AA sortzailearekin).

Betebehar gehienak arrisku handiko AA sistemen hornitzaileen (garatzaileen) gain daude.

• Arrisku handiko AA sistemak EBn merkaturatu edo enkargatu nahi dituztenak, EBn edo hirugarren herrialde batean egon arren.

• Baita EBn arrisku handiko AA sistemaren produktua erabiltzen den hirugarren herrialdeetako hornitzaileak ere.

Erabiltzaileak pertsona fisiko edo juridikoak dira, AA sistema bat lanbidean zabaltzen dutenak, azken erabiltzaileei kalterik gabekoak.

• Arrisku handiko AA sistemen erabiltzaileek (inplementatzaileek) betebehar batzuk dituzte, hornitzaileek (garatzaileek) baino gutxiago izan arren.

• EBn kokatutako erabiltzaileei eta EBn AA sistemaren ekoizpena erabiltzen den hirugarren herrialdeetako erabiltzaileei aplikatzen zaie.

Xede Orokorreko AI (GPAI): • GPAI ereduen hornitzaile guztiek dokumentazio teknikoa, erabiltzeko argibideak, Copyright Zuzentaraua bete eta prestakuntzarako erabilitako edukien laburpena argitaratu behar dute.

• Lizentzia libreko eta irekiko GPAI ereduen hornitzaileek egile-eskubideak errespetatu eta prestakuntza-datu laburtuak argitaratu behar dituzte soilik, arrisku sistemikorik ez badute.

• Arrisku sistemikoa duten GPAI eredu-hornitzaile guztiek (irekiak edo itxiak) ere egin behar dituzte ereduen ebaluazioak, aurkako probak, gertakari larriak jarraitu eta jakinarazi eta zibersegurtasun babesak bermatu behar dituzte.

Debekatutako AA sistemak Ondorengo AA sistema mota hauek “debekatuta” daude AA Legearen arabera.

• AA sistemak: • Teknika subliminalak, manipulatzaileak edo engainagarriak ezartzea, jokabidea desitxuratzeko eta erabaki informatuak hartzea kaltetzeko, kalte handiak eraginez.

• Adinarekin, ezintasunarekin edo egoera sozioekonomikoekin lotutako ahuleziak ustiatu jokabidea desitxuratzeko, kalte handiak eraginez.

• Atributu sentikorrak dituzten kategorizazio biometrikoko sistemak (arraza, iritzi politikoak, sindikatuko kidetasuna, sinesmen erlijiosoak edo filosofikoak, sexu-bizitza edo sexu-joera), legez eskuratutako datu biometrikoen multzoak etiketatzea edo iragaztea izan ezik, edo segurtasun indarrek datu biometrikoak kategorizatzen dituztenean.

Digitala AA Legea

HezkuntzaGidaliburua2024 • Puntuazio soziala,hau da,pertsona edo taldeak jokabide sozialen edo ezaugarri pertsonalen arabera ebaluatzea edo sailkatzea, pertsona horiei tratu kaltegarriak edo desegokiak eraginez.

• Nortasun-profil edo ezaugarriekin delitu penalak egiteko arriskua ebaluatzea, delitu-jarduerarekin zuzenean lotutako gertakari objektibo eta egiaztagarrietan oinarritutako giza ebaluazioak areagotzeko erabiltzen denean izan ezik.

• Aurpegi-ezagutzarako datu-baseak osatzea Interneten edo CCTV-ren grabazioetatik aurpegiko irudiak modu ez-selektiboan urratuz.

• Lantokietan edo hezkuntza-zentroetan emozioak ondorioztatzea, mediku edo segurtasun arrazoiengatik izan ezik.

• “Denbora errealean” urrutiko identifikazio biometrikoa (RBI) sarbide publikoko espazioetan legea betearazteko, kasu hauetan izan ezik: • Desagertutako pertsonak, bahiketen biktimak eta pertsonen salerosketaren edo sexu-esplotazioaren biktimak bilatzea.

• Bizitzarako mehatxu handia eta berehalakoa, edo aurreikus daitekeen eraso terrorista bat ekiditea.

• Delitu larrien susmagarriak identifikatzea (adibidez, hilketa, bortxaketa, armaz egindako lapurreta, drogen eta legez kanpoko armen trafikoa, krimen antolatua eta ingurumen-delituak, etab.).

Urruneko identifikazio biometrikoari buruzko oharrak: AAn oinarritutako denbora errealeko RBI erabiltzea tresna hori ez erabiltzeak kalte handia eragingo lukeen eta kaltetutako pertsonen eskubideak eta askatasunak kontuan hartu behar direnean bakarrik onartzen da.

Zabaldu aurretik, poliziak oinarrizko eskubideen eraginaren ebaluazioa egin behar du eta sistema EBko datu-basean erregistratu behar du, nahiz eta, behar bezala justifikatutako premiazko kasuetan, hedapena erregistratu gabe has daitekeen, baldin eta gerora inskribatzen bada behar besteko atzerapenik gabe.

Hedatu aurretik, agintaritza judizial baten edo administrazio-agintaritza independente baten baimena ere lortu beharko dute, nahiz eta behar bezala justifikatutako premiazko kasuetan, hedapena baimenik gabe has daitekeen, baldin eta 24 orduko epean baimena eskatzen bada. Baimena ukatzen bada, hedapena berehala eten behar da, eta datu, emai-tza eta produktu guztiak ezabatu egingo dira.

Arrisku handiko AA sistemak AA-sistema batzuk “arrisku handiko”tzat hartzen dira AA Legearen arabera. Sistema horien hornitzaileek baldintza osagarriak izango dituzte.

• Arrisku handiko AA sistemak hauek dira: • Segurtasun-osagai gisa edo EBko legediak jasotako produktu gisa erabiltzen da.

Eta hirugarrenen adostasunaren ebaluazioaren menpe egon beharko du legedi horren arabera.

• Erabilera-kasu txikiak (behean), izan ezik: • AI sistemak prozedura-zeregin mugatu bat egiten du; • Aurretik egindako giza jarduera baten emaitza hobetzen du.

• Erabakiak hartzeko ereduak edo aurreko erabakiak hartzeko ereduetatik desbideratzeak antzematen ditu eta ez du xedea aldez aurretik burututako giza ebaluazioan ordezkatu edo eragiteko giza berrikuspen egokirik gabe.

• III. eranskinean jasotako erabilerakasuei dagokien ebaluaziorako prestaketa-lan bat egiten du.

• AA sistemak arrisku handitzat hartzen dira beti pertsonen profila egiten badute, hau da, datu pertsonalen tratamendu automatizatua pertsona baten bizitzako hainbat alderdi ebaluatzeko, hala nola bere lanerrendimendua, egoera ekonomikoa, osasuna, zure lehentasunak, zure interesak. zure fidagarritasuna, zure portaera, zure kokapena edo zure mugimenduak.

• Erabilera-kasuetan AA sistema sartuta duten baina arrisku handikotzat jotzen ez duten saltzaileek ebaluazio hori dokumentatu beharko dute merkaturatu edo zerbitzuan jarri aurretik.

Arrisku handiko AA hornitzaileek behar dute: • Arriskuak kudeatzeko sistema bat ezartzea arrisku handiko AA sistemaren biziziklo osoan.

• Datuen gobernantza egitea, prestakuntza-, baliozkotze- eta proba-datu multzoak garrantzitsuak, behar bezain adierazgarriak eta, ahal den neurrian, akatsik gabekoak eta osatuak direla ziurtatuz, aurreikusitako helburuaren arabera.

• Dokumentazio teknikoa prestatzea adostasuna frogatzeko eta agintariei adostasuna ebaluatzeko beharrezko informazioa ematea.

• Diseina ezazu arrisku handiko zure AA sistema, gertakari garrantzitsuak automatikoki erregistratu ahal izateko, nazio mailako arriskuak eta aldaketa nabarmenak sistemaren bizitza-zikloan zehar identifikatzeko.

• Ondorengo ezarpenaren arduradunei erabiltzeko argibideak ematea, azken hauek bete ditzaten.

• Diseina ezazu arrisku handiko AA sistema inplementatzaileek giza gainbegira-tzea aplikatzeko.

• Diseina ezazu arrisku handiko zure AA sistema zehaztasun, sendotasun eta zibersegurtasun maila egokiak lortzeko.

• Kalitatea kudeatzeko sistema bat ezartzea, betetzen dela ziurtatzeko.

Erabilera Orokorreko AA (GPAI) GPAI ereduak AA eredu bati egiten dio erreferentzia, nahiz eta eskalan autokontrola erabiliz datu kopuru handian trebatu den, orokortasun nabarmena erakusten duena eta zeregin ezberdin ugari egiteko gai izanda, merkaturatzeko modua edozein dela ere, ondorengo hainbat sistema edo aplikaziotan integratzeko gai izanda. Honek ez ditu barne hartzen ikerketa, garapen eta prototipo jardueretarako merkaturatu aurretik erabilitako AA ereduak.

GPAI sistema helburu orokorreko AA eredu batean oinarritutako AA sistemari egiten dio erreferentzia, hainbat helburu betetzeko gaitasuna duena, bai zuzenean erabiltzeko bai beste AA sistemetan integratzeko.

GPAI sistemak arrisku handiko AA sistemen gisa erabil daitezke edo integratuta egon daitezke. GPAI sistema hornitzaileek arrisku handiko AA sistema hornitzaileekin lankidetzan aritu beharko dute azken hauek betetzen ahal izateko.

AA sistemak arrisku handitzat hartzen dira beti pertsonen profila egiten badute, hau da, datu pertsonalen tratamendu automatizatua GPAI eredu hornitzaile guztiek behar dute: • Dokumentazio teknikoa idaztea, prestakuntza- eta proba-prozesua eta ebaluazio-emaitzak barne.

• Ondorengo hornitzaileei emateko informazioa eta dokumentazioa prestatzea, GPAI eredua beren AA sisteman integratzeko helburuarekin, azken hauek gaitasunak eta mugak ulertu eta bete ditzaten.

• Copyright Zuzentaraua errespetatzeko politika ezartzea.

• GPAI eredua entrenatzeko erabilitako edukien laburpen nahiko zehatza argitaratzea.

Lizentzia libreko eta irekiko GPAI modeloek -zeinen parametroak, pisuak, ereduaren arkitektura eta ereduaren erabilera publikoki eskuragarri daudenez, ereduaren sarbidea, erabilera, aldaketa eta banaketa ahalbidetzen dutenak aurreko azken bi betebeharrak baino ez dituzte bete behar, GPAI ereduak salbu.

GPAI ereduek arrisku sistemikoak aurkezten dituzte beren eraketarako erabilitako kalkulu-kopuru metatua koma mugikorreko eragiketak (FLOP) baino handiagoa denean.

Hornitzaileek Batzordeari jakinarazi beharko diote beren ereduak irizpide hori betetzen

11

12

Digitala AA Legea duen ala ez, bi asteko epean. Hornitzaileak, irizpideak bete arren, bere ereduak arrisku sistemikorik aurkezten ez dituen argudioak aurkeztu ditzake. Batzordeak bere kabuz erabaki dezake, edo aditu independenteen talde zientifikoen alerta kualifikatu baten bidez, eredu batek eragin-gaitasun handiak dituela, eta sistematiko bihurtuz.

Aurreko lau betebeharrez gain, arrisku sistemikoko GPAI ereduen hornitzaileek: • Ereduen ebaluazioak egitea, arrisku sistemikoa identifikatzeko eta arintzeko aurkako probak egitea eta dokumentatzea barne.

• Balizko arrisku sistemikoak ebaluatu eta arintzea, horien iturriak barne.

• Gertakari larriak eta balizko zuzenketaekintzak jarraipena egin, dokumentatu eta jakinaraztea AA Bulegoari eta dagozkion agintari eskudun nazionalei behar besteko atzerapenik gabe.

• Zibersegurtasun-babes maila egokia bermatzea.

GPAI hornitzaile guztiek beren betebeharrak betetzen dituztela frogatu dezakete praktika egokien kode bati bere borondatez atxikituz, Europako estandar harmonizatuak argitaratu arte, eta horiek betetzeak ados-

HezkuntzaGidaliburua2024 tasun-presuntzioa sortuko du. Jardunbidekodeak betetzen ez dituzten hornitzaileek betetzeko bide alternatibo egokiak frogatu beharko dituzte Batzordeak onar ditzan.

Jardunbide egokien kodeak: • Nazioarteko ikuspegiak hartuko ditu kontuan.

• Aurreko betebeharrak estaliko ditu, baina ez derrigor horretara mugatuko, batez ere beheko agintari eta hornitzaileentzako dokumentazio teknikoan sartu beharreko informazio garrantzitsua, arrisku sistemikoen eta horien iturrien identifikazioa eta arriskuen kudeaketa, arriskuei aurre egiteko berariazko erronkak kontuan hartzen dituzten modalitateak, balio-katean sortu eta gauzatu daitezkeen moduagatik.

• AA Bulegoak GPAI eredu hornitzaileak eta estatuko agintari eskudunak kodeen garapenean parte hartzera gonbidatu ditzake, gizarte zibilak, industriak, akademiak, beherako hornitzaileek eta aditu independenteek prozesua onartzen duten bitartean.

Gobernantza Nola aplikatuko da AA Legea?

• AA Bulegoa sortuko da, Batzordearen menpe, hornitzaileek GPAI ereduaren ezarpen eraginkorra eta betetzen dutela ikuskatzeko.

• Beheko hornitzaileek beherako hornitzaileen urratze-kexa aurkez dezakete AA Bulegoan.

• AA ​Bulegoak GPAI ereduaren ebaluazioak egin ditzake: • Betetzea ebaluatzea informazioa eskatzeko dituen ahalmenen ondorioz bildutako informazioa nahikoa ez denean.

• Arrisku sistemikoak ikertzea, bereziki aditu independenteen talde zientifikoaren txosten kualifikatu baten ondoren.

Kronologia • Indarrean jarri ondoren, AA Legea honako epe hauetan aplikatuko da: • 6 hilabete debekatuta dauden AA sistemetarako.

• 12 hilabete POAGrentzat.

• 24 hilabete III. eranskineko arrisku handiko AA sistemetarako.

• 36 hilabete I. eranskineko arrisku handiko AA sistemetarako.

• Jardunbide egokien kodeak prest egon behar dute indarrean jarri eta 9 hilabetera.

14

Digitala Ikerlan

HezkuntzaGidaliburua2024

Ikerlan Mondragon Sariak 2024n Ikerlanek Mondragon Sariak TFG-TFM-ren lan berritzaileena sarituko du Gizarteak dituen aldaketa konplexu eta sakonei aurre egiteko beharra ikusita, MONDRAGON Korporazioak ‘Mondragon 2024 TFG-TFM Sariak’ ekimenaren hirugarren edizioa jarri du martxan. Aurten gainera, IKERLAN sari berezia jasoko du lan berritzaileenak eta Eika saria berriz euskaraz egindako lan onenak.

Guztira, 23.750 euro banatuko dira sarietan, eta ekimenak pertsonetan oinarritutako eraldaketa berritzaile eta iraunkorra sustatu nahi du, bere sustatzaileek jakinarazi dutenez.

Bost kategoria nagusi izango dira, bakoitza eraldaketa arlo espezifiko batekoa: 1. Eraldaketa digitalaren Danobatgroup saria: adimen artifiziala, automatizazioa eta robotika.

2. Pertsonetan oinarritutako eraldaketaren Mondragon saria: talentua, aniztasuna eta inklusioa.

3. Eraldaketa energetiko-klimatikoaren Fagor Taldea saria: deskarbonizazioa, ekonomia zirkularra eta neutraltasun klimatikoa.

4. Mugikortasun osasungarri eta iraunkorraren Orbea saria: ekodiseinua, digitalizazioa eta ongizatea.

5. Finantzen eraldaketaren Laboral Kutxa saria.

Kategoria bakoitzean bi sari emango dira eskudirutan: 2.500 euro irabazlearentzat eta 1.250 euro bigarrenarentzat. Gainera, lan berritzaileenak 2.500 euro jasoko ditu, eta beste horrenbeste euskarazko lan onenak.

Parte hartu nahi dutenek irailaren 30a baino lehen aurkeztu behar zuten beren gradu edo master amaierako lanak, eta honako baldintza hauek bete beharko dituzte: 18 urte baino gehiago izatea, 10 puntuko eskalan gutxienez 8 kalifikazioa lortu izana, gradu edo master amaierako lana 2023ko urriaren 1etik 2024ko irailaren 30era bitarte unibertsitate batean aurkeztu izatea eta bost kategoria tematikoetako batekin lotura izatea.

23.750€ sarietan TFG edo TFMentzat Mundua azkartzen dabil eta aldaketa konplexu eta sakonei aurre egin beharrean aurkitzen gara. Erronka horien aurrean gure gizarteak bere etorkizuna du jokoan. MONDRAGONetik eraldaketa hau, aldi berean, berritzailea, iraunkorra eta pertsonengan oinarritua izatea sustatu nahi dute. Talentu gaztearen ekarpena behar dute. Horregatik, gure garaiko erronkei aurre egiten dieten TFG edo TFMak saritu nahi dituzte.

Bi sari gehigarri MONDRAGONetik lan berritzaileenak eta euskaraz idatzitakoak ere saritu nahi dituzte.

Horregatik, IKERLANek lan berritzaileenaren saria eskaintzen du eta EIKA euskarazko lan

onenarena. Ez da ezer egin behar zeharkako bi sari hauetara aurkezteko, nahikoa da 5 kategoria nagusietako batean izena ematea.

Lana berritzailea bada edo euskaraz idatzita badago, beraiek aurkituko zaituzte!

Guztira 23.750 euroko sariekin, ekimenak eraldaketa berritzaile, jasangarri eta pertsonengan oinarritutako bat sustatu nahi du Zer informazio egingo da publiko eta zer gertatzen da lanaren jabetza intelektualarekin?

Lanaren jabetza intelektualak bere egileena eta hala adostu duten erakundeena izaten jarraitzen du. MONDRAGON S. Coop.en ez dute lanen edukia argitaratuko, ezta horien zati bat ere. Zure lana finalista izanez gero, lanaren izenburua, egileak, aurkeztu den unibertsitatearen izena eta sari banaketaren ekitaldirako ematen den lanaren oinarrizko informazioa soilik argitaratuko da.

Zer gertatzen da konfidentzialtasuna behar duten lanekin?

Lanak konfidentzialtasuna behar badu, akordio hori den erakundearen onarpena beharko da. Normalean, erakunde horiek ez dute arazorik jartzen lana aurkeztu dadin, guztiz kontrakoa, baina horren berri eman beharko zaie eta oniritzia izan beharko da.

Gomendioa hau da: • Jarri harremanetan konfidentzialtasun klausula duzun erakundearekin, eta eskatu idatziz lana aurkezteko baimena.

• Izena emateko inprimakian lana eta informazioa “anonimizatzea” proposatu diezaiekezu, hau da, erakundearen benetako izenaren or-

dez “X ERAKUNDEA” jartzea, eta sentikortzat jotzen duten informazioa ere ezabatzea.

• Azaldu lana ez dela publiko egingo, lanen informazioa izena eman duzun kategoria horretako epaimahaiko kideentzat bakarrik egongo dela eskuragarri, eta kide horiek guztiak konfidentzialtasun konpromiso baten menpe daudela.

• Aurkeztu sarietara soilik konfidentzialtasun klausula den erakunde horrek baimena ematen bada. Eerantzukizuna da sarietan izena ematean partekatzen den informazioa partekagarria dela ziurtatzea.

• Saritua izanez gero, baieztatu erakundearekin sari banaketan partekatuko duzun informazioa.

Eta lana kolektiboa bada?

Kasu horretan, gehitu lanaren egile guztien datuak izena emateko inprimakian. Lanaren edozein aitortzak lanaren egile guztiak adieraziko ditu.

Zer gertatzen da lana aurretik argitaratu bada, saritu bada edo beka jaso badu?

Aurkeztu al daiteke beste sari batzuetara?

Ez dago arazorik, aurkeztu daiteke. GAL MAL MONDRAGON Sariak bateragarriak dira aldez aurreko edo ondorengo beste edozein sari, beka, dirulaguntza edo argitalpenekin.

Finalista izanik, beharrezkoa al da sari banaketara joatera? Nork ordaintzen ditu gastuak?

Bai. Sarien Oinarrietan adierazten den bezala, sari banaketako ekitaldian lan finalisten egileen presentzia nahitaezkoa da, eta, ezinbesteko kasuetan izan ezik, ez bertaratzeak saria edo diploma galtzea ekarriko du. Epaimahaiak baloratu beharko ditu ezinbesteko kasuak. Euskal Autonomia Erkidegotik edo Nafarroako Foru Erkidegotik kanpo bizi bada, MONDRAGON S. Coop.ek hartuko ditu bere gain sari banaketara joateko izan ditzakezun bidaia gastuak.

Digitala Meta betaurrekoak

HezkuntzaGidaliburua2024

UPV/EHUk Meta betaurrekoak erabiliko ditu klase batzuetan Ez da sekretua errealitate mistoko betaurrekoak ez direla oraindik telefonoa bezalako produktu masibo bihurtu. Merkatu honetan geroz eta proposamen erakargarriagoak aurkitzen baditugu ere, Meta Quest 3 eta Apple Vision Pro adibidez, haien salmenta zifrak nahiko diskretuak izaten jarraitzen dute. Errealitate hori ikuspuntu ezberdinetatik azter liteke, baina argi dago errealitate birtuala eta errealitate areagotua uztartzen dituen mundu honek oraindik publiko orokorra konkistatu gabe duela.

Errealitate birtuala eta errealitate areagotua uztartzen dituzten teknologiak aurrera egiteko ahaleginaren barruan, Metak hainbat programa iragarri ditu unibertsitate erakundeekin. Europan, VictoryXRrekin batera “digital twin metaversities” deitu duena garatzen ari da, ingurune errealen erreplika birtualak sortzen dituen ekimena, ikasle eta hezitzaileei murgiltze esperientzia bat eskaintzeko.

Konpromiso horren parte da Euskal Herriko Unibertsitatea.

Metak “metabertsoaren” ikuspegia lantzen jarraitzen du eta errealitate mistoko betaurrekoetarako aukera bat ikusten du hezkuntzan UPV/EHU eta Metaren errealitate mistoa Mark Zuckerbergek zuzentzen duen enpresak blog batean dio EHUk teknologia murgiltzaileak erabiliko dituela fisioterapia eta anatomia klaseetan. Jarduera honetan parte hartzen dutenek Meta Quest gailuak erabiliko dituzte eta euren campus fisikoa adierazten duen ingurune digital batean mugitu ahal izango dira. Metabertsitateen abantailetako bat ikasleek beren unibertsitateko klaseetara urrunetik edonondik joan ahal izatea da.

Europara lehorreratu aurretik, metabertsitateak ezartzen hasi dira Estatu Batuetako unibertsitate batzuetan. Honek egindako lanaren adibide batzuk ikusteko aukera ematen digu.

Esaterako, erabiltzaileek ingurune birtualetan murgildu ahal izan dute suteen segurtasunerako prestakuntzan, krimenen eszenaren inkestetan, droneen funtzionamenduan, erizaintzako prestakuntzan eta adimen artifizialak (AI) bultzatutako giza baliabideen zuzendari birtualeko elkarrizketak.

Momentuz, kalitate grafikoa Second Life eta azken hamarkadetako bideo-joko baten arteko nahasketa gisa aurkezten da. Hala ere, Metak dio zenbait ikasketa akademikok (PwC, Inter-

national Society for Technology in Education) errealitate birtualak positiboki hobetu ditzakeela hainbat ikas-emaitza, hala nola ulermena, ezagutza atxikitzea, ikasleen konpromisoa, ikasleak, arreta-gaitasuna eta motibazioa.

Kontuan izan behar da metabertsitateak Europako beste unibertsitate batzuetara ere iristen ari direla. Zehazki, Leedseko Unibertsitatera, Erresuma Batuan, eta Hannoverko Unibertsitatera, Alemanian. “Ekimen eta baliabide hauek Europan ikasteko eta lankidetza-iturri berriak nola inspiratuko dituzten ikustea espero dugu”, esan dute.

Hezkuntza errealitate mistoko gailuek etorkizun ona dutela dirudien sektoreetako bat da.

Eta etorkizuna esaten dugu, goian adierazi dugun bezala, oraindik asko baitute eboluzionatzeko. Meta-ren metabertso-dibisioak hiru urte daramatza dirua erretzeko makina bat izaten, eta badirudi horrela mantenduko dela hainbat hiruhileko gehiago negozioa azkenean martxan jarri arte.

Apple, Metaren lehiakide nagusia errealitate mistoaren merkatuan, antzeko egoeran dago.

Ez dakigu zehatz-mehatz zenbat diru inbertitu den Vision Pro sortzeko, baina Tim Cookek adierazi du lehen mailako produktua dela, “gaur biharko teknologia izateko modu bat”.

Mark Zuckerbergek, gogoratu, esan du Metaverse “zirraragarria” izango dela 2030ean.

MetaQuest3 Metak errealitate mistoko betaurreko berriak iragarri zituen. Meta Quest 3 Meta Quest 2-ren bilakaera zuzen gisa aurkeztu zen helburu argi batekin: errealitate birtualean eta areagotuan esperientzian jauzi nabarmena eskaintzea. Hori lortzeko, jakina zen konpainia diseinu, hardware eta software mailan hobekuntzak ezartzera bideratu zela. Orain xehetasun gehiago jakin dira.

Iazko Meta Connect ekitaldian, Mark Zuckerbergek bere errealitate mistoko betaurrekoen

belaunaldi berriari buruz hitz egin zuen berriro.

Ikusi ahal izan zenaren arabera, gailuak nabarmen eboluzionatzen du eta Meta Quest Pro-n oso garesti eta goi-mailako inplementatutako teknologia batzuk txertatzen ditu, gaitasun handiagoa duen gailua bihurtuz.

Metabertsorako lehen urratsa Meta-n argi dute metabertsoaren ikuspegiak urteak beharko dituela garatzeko, baina badirudi zentzu horretan aurrera egiteko konpromisoa dutela. Zuckerbergek berak esan zuen aipatutako ekitaldian egunen batean lagunak elkartuko direla, batzuk fisikoki presente egongo direla, beste batzuk digitalki irudikatuko direla definizio altuko avatar holografikoen moduan.

Zalantzarik gabe, ezaugarri hauen esperientzia batean murgiltzeko, ekosistema orokorrak nahikoa heldu behar du. Bien bitartean, sare sozialen erraldoiak orain arte ikusi zena baino errealitate mistoko esperientzia hobea eskaintzen du, eta hala egiten du beste konpainia batzuek ere mundu honetan apustu egiten duten bitartean, hala nola Apple Vision Pro-rekin.

Meta Quest 3-ak Meta Quest 2-ren aldean bereizmena ia % 30 hobetzen du. “Infinity Display 4K+” bat ikusten ari da, begi bakoitzeko 2064 x 2208 pixel eskaintzen dituena, 90 freskatze tasarekin. Hz, eta parametro hori 120 Hz-ra arte hartzen duen aukera esperimental bat gaitzeko aukera, jokoekin esperimentatzeko aproposa.

Esan denez, betaurreko hauen diseinua ergonomikoagoa da eta, gainera, arinagoak dira. Hobekuntza honetarako funtsezko elementua Meta Quest Pro-n hasieran ikusi ziren Pancake lenteak izan dira eta ikusmeneremu zentral eta periferikoan zorroztasun handiagoa ematen dutenak, argi-artefaktu gutxiago eta ikasleen distantzia doikuntza zehatzagoa eskaintzen dutenak.

15

Hezkuntza eta Heziketa

16 Hezkuntza Sistemaren Organigrama

HezkuntzaGidaliburua2024

HEZKUNTZA SISTEMAREN ORGANIGRAMA

BIGARREN MAILAKO HEZKUNTZA

HAUR HEZKUNTZA

(0-3 eta 3-6 aroak)

16 URTE

12 URTE

6 URTE

ERREGIMEN OROKORRA

OINARRIZKO HEZKUNTZA

BATXILERGOA (1º-2º) LEHEN HEZKUNTZA ( 1º - 6º)

DERRIGORREZKO

BIGARREN HEZKUNTZA ( 1º - 4º)

LANBIDE HEZIKETAKO GRADU ERTAINA

OLH OINARRIZKO LANBIDE HEZIKETA

ERREGIMEN BEREZIA

PERTSONA HELDUAK

ESPEZIALIZAZIO IKASTAROA

KIROL TEKNIKARIA

ARTE PLASTIKO ETA DISEINUKO GRADU ERTAINA MUSIKA ETA DANTZAKO IRAKASPEN PROFESIONALAK (1º-6º)

MUSIKA ETA DANTZAKO OINARRIZKO IRAKASPENAK

HIZKUNTZEN IRAKASPENAK

A2 Plataforma

B1 Ataria

C1 B2 Menderatze Aurreratua Operatibo Eraginkorra

C2 Maisutza

Hezkuntza eta Heziketa Hezkuntza Sistemaren Organigrama

HezkuntzaGidaliburua2024

GOI MAILAKO HEZKUNTZA

UNIBERTSITATE-IKASKETAK

DOKTORETZAKO TITULUA

GRADUKO TITULUA MASTERREKO IKASKETAK 60 ECTS

>25 URTE

LANBIDE HEZIKETAKO GOI MAILAKO GRADUA

GRADUKO IKASKETAK

HEZIKETAKO OSAGAIAK

DOKTORETZAKO PROGRAMA OFIZIALA

OSASUN ZIENTZIEN ESPEZIALIZAZIOKO TITULU OFIZIALA

ESPEZIALIZAZIO IKASTAROA >45 URTE

GOI MAILAKO KIROL TEKNIKARIA

ARTE PLASTIKO ETA DISEINUKO GOI MAILAKO GRADUA GOI MAILAKO IRAKASPEN ARTISTIKOAK

Sarbide Proba Espezifikoa

Heldutasun Proba. Gutxieneko Adina

Ebaluazio Baikorreko 2 urte

17

Hezkuntza eta Heziketa

18 Aukeratu aurretik jakin behar duzuna

HezkuntzaGidaliburua2024

Nola aukeratu zer ikasi Lehenik eta behin, aztertu beharko zenuke zeure pertsona. Nolakoa zara? Zer gustatzen zaizu? Egokiena izango litzateke zure zaletasun bat lan bihurtzea. Non ikusten duzu zeure burua 15-20 urte barru? Aukeratu zure lanbidea gogoko duzun zerbaiten arabera eta lanbide horrek zure bizitza osoan zehar jarraituko du.

Lanbide bat, esate baterako, errenta ekonomikoaren arabera aukeratzen baduzu, ekonomikoki gauzak ondo joango zaizkizu baina zure bizitza osoa atsegin ez duzun lan bat egiten emango duzu.

Zer ikasi nahi duzun eta zertan lan egin nahi duzun jakitea abiapuntu on bat dira.

Edonola ere, gogoan izan behar duzu helburu hori lortzeko bidea zure pertsonara egokitzen den. Horretarako, garrantzitsua da zure indarguneak (zertan zara ona?) eta zure puntu ahulak (zertan ez zara hain ona?) aztertzea.

Aukerak ebaluatzea ere garrantzitsua eta beharrezkoa da: lanbide heziketa, karrera unibertsitario bat edo espezializazio baten artean aukera dezakezu.

Eskaintza anitza da eta kostuak ere, beraz, komenigarria da serioski ikertzea zer dagoen eta zerekin zeure burua identifikatzen duzun. Zer ikasi nahi duzunaren arabera, agin beste hiri edo beste Komunitate Autonomo batera joan beharko duzu.

Intersatzen zaizkizun ikasketak behin zehaztuta, informazioa izan beharko duzu zein materia ematen direnari buruz, non ikasi ahalko duzun zentroetaz, lan merkatuan dauden aukerei buruz hori ikasita. Ezagutza zehatzagoa izanda, erabakia hebea izango da. Kontuan izan ere prestakuntza-ibilbide guztiek ez dutela iraupen berbera edo ez dutela dedikazio bera eskatzen.

Erabakia zeurea da, zeurea bakarrik. Oinarri izan zuk daukazun informazioa eta esperientzia. Ez jarraitu modak, honek hau ikasi behar duela, besteak hori, hau etorkizuneko karrera dela, familian denek hau ikasi behar dutela. Teorian zure bizitza osorako den zerbait erabakitzen ari zara, horregatik garrantzitsuena zera da: zure desioak eta gaitasunak.

Beste alderdi garrantzitsu batzuk kontuan hartu behar dira: zeintzuk diren aukera laboralak ikasketa horiekin, munduko edozein tokitara lekualdatzea aukera emango dizun zerbait den, jakintza-mailan aurreratzeko aukera emango dizun, etengabe profesional gisa hazten lagunduko dizun... ebaluatu ere egin alderdi hauek erabakia hartu baino lehen.

HezkuntzaGidaliburua2024

Hezkuntza eta Heziketa Aukeratu aurretik jakin behar duzuna

19

Hezkuntza eta Heziketa

20 Hobeto ikasteko aholkuak

HezkuntzaGidaliburua2024

Hobeto ikasteko aholkuak Egunero ikasten edo azterketa prestatzen ari zaren unean, jarraitu beharreko jarraibideak eta aholkuak daude, ikasketarako eskainitako denbora eta errendimendua hobetzeko.

Ingurune egokia Ikasleek azterketa eremu jakin bat izan behar dute etxean. Inguru honetan ez dute beste edozein zereginik egin behar.

Helburua espazio jakin bat izatea da, inork eragotzi ez dezan. Komenigarria da ere liburutegietara joatea, ikasketarako ingurune egoki bat sortzen baita han.

Planifikazioa Helburu den ikasketa-egitarau bat planifikatu behar duzu. Ez du zertan astelehenetik ostiralera izan behar, baina larunbata eta igandea sartuta egon beharko lukete, geldiunerik egon ez dadin, nahiz eta asteburuan ordutegi berbera ez izan.

Geldialdiak aprobetxatu Gomendagarria da ere epe hutsak erabiltzea, adibidez, autobusean ibiltzean, fitxak edo eskemak berrikusteko, oroimena gehiago ekoizten delako ahalegin handirik egin gabe.

Ikasgai edo gai bakoitzak bere berezitasunak ditu, gai guztiek ez baitute oroimen-estrategia bera eskatzen. Adibidez, hizkuntza baten hiztegia baliagarri izan daiteke fitxen bidez ikastea, baina literaturaren kasuan zailagoa da metodo hau jarraitzea.

Memorizazio teknikak Liburu edo oharrak zure aurrean dituzun unean horiek nola ikasi behar diren moduari buruz, aholkuak eta jarraibideak ere badira eta erabilgarriak dira ere.

Teknika orokorra aurre-irakurketa bat da, irakurketa ulerkor bat egitea eta eskemak edo sintesiak egitea. Alabaina, dena ikasle bakoitzaren araberakoa da, bakoitzak bere teknika zehatzak dituelako, esate baterako, bi aurre-irakurketa ulerkor egitea.

Aukera gehiago daude. Pertsona batek bere oroimena garatu nahi duenean, tresna batzuk hartu behar ditu oroimenerako estrategiak garatu ahal izateko. Adibidez, buruko hezurrak ikasteko, bakoitza hizki batekin hasten dena, horiekin hitz soil bat sor daiteke eta akronimo bat egin da, oroimena prestatzeko erabil daitekeena.

Oroimena ez ezik, oroimena eta arreta modu konbinatuan landu behar dira.

Arreta-faltak oroimenaren galera dakar. Era berean, motibazioan lan egitea gomendatzen da, ikasten ez bada motibazio-faltarengatik izan daitekeelako eta arreta nahikoa ez delako ematen.

Hezkuntza eta Heziketa Hobeto ikasteko aholkuak

HezkuntzaGidaliburua2024

Irakurketak ozenki Praktikan jartzeko beste ikasketa-teknika batzuk ozenki irakurtzea da, zirriborroak egitea, fitxak egitea, eskemak, azpimarratzea... Aktibatuta egotean datza memorizazio-prozesu osoan zehar eta ez liburu bat irakurtzen ari balitz bezala.

Ikaslea aktiboa baldin badago, oroimen-errendimendu handiagoa lor daiteke.

Atseden hartu Batez ere, oso garrantzitsua da noizbehinka etenaldi labur bat egitea. Gomendagarria da ordubete bakoitzeko bost minutuko geldialdi bat egitea. Unibertsitate edo goi mailako ikasketak badira, atsedena bi edo hiru orduro egin daiteke. Ikasketarako gehieneko edo gutxieneko orduak ez badaude ere, egia esan, errendimendua jaitsi egiten da bost edo sei orduz ikasi ondoren.

Lo egin Eta, jakina, ez ezazu ahaztu lo egitea. 8 orduz lo egitea gomendagarria da, nahiz eta kopuru hori aldatu egin daitekeen pertsonen arabera, ordu gehiago edo gutxiago behar baitira atseden egoki bat egiteko.

Hontzak eta hegatxabalak Pertsona bakoitzak zenbait berezitasun ditu. Ikasle “hontzak” daude, gauean ikasten dutenak, eta ikasle “hegatxabalak” daude, goizean hobeto ikasten dutelako eta ezin hobeto goiz jaiki eta ikasten hasi daitezke. Garrantzitsua da bakoitzak bere burua ondo ezagutzea eta ordu bakoitzera teknika eta berezitasunak egokitzea.

Azterketako eguna Azterketaren eguna iristen denean gomendio batzuk ere praktikan jartzea gomendatzen da.

Berrikusketa bat egitea gomendatzen da azterketa baino lehen, baina inoiz ez aurreko egunean.

Beraz, azterketa larunbatean bada, asteartean egin beharko litzateke.

Azterketa-egunean lasai gosaldu beha da, tentsioa sor ez dadin, eta kafe askorik ez hartu azterketan txurian ez geratzeko.

Nerbioak badaude, lasai, irtenbide bat dagoelako. Hobe da galderak irakurtzea eta errazenetik hastea erantzuten, horrela oroimena itzultzen delako eta berreskuratu egiten da.

Nerbioak izanez gero, gogoratu sentsazio hori bost edo hamar minutu ingurukoa dela eta joaten dela azterketa irakurtzen eta egiten hasten den heinean, galdera errazenetik hasiz.

Zer ez egin Inolaz ere egin beharreko jarduera batzuk ere badaude. Horietako bat kontsolarekin edo bideojokoekin jolastea da, tentsio emozionalaren maila handitzen duelako honek eta ez duelako ikasketarako onurarik ekartzen kontzentrazio-maila murriztu egiten delako. Ez da egokia, gainera, azterketa-egunean ikastea, nahiz eta ikasleen artean praktika hedatu bat den hau.

21

Hezkuntza eta Heziketa

22 IV. STEAM Euskadi Sariak

HezkuntzaGidaliburua2024

IV. STEAM Euskadi Sariek hezkuntza zientifiko-teknologikoko euskal jardunbiderik onenei aitortza egin diete Laugarren edizioan sarituak izan dira, besteak beste, honako hauek sustatutako proiektuak: Jado Ikastetxea, Don Bosco LHII eta Kutxa Fundazioa

- Saria: 3.000 euro.

• BIGARREN SARIA: - Proiektua: Makina sinpleak Txikipedian.

- Ikastetxea: Orokieta HLHI (Zarautz, Gipuzkoa).

- Saria: 2.000 euro.

• GENERO IKUSPEGIAREN AIPAMEN BEREZIA: - Proiektua:: Zergatik gertatzen dira istripuak?.’

- Ikastetxea: Santa Maria de la Providencia – Aldatze ikastetxea (Eibar, Gipuzkoa).

- Saria: 1.000 euro.

Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak IV. STEAM Euskadi Sariak banatu zituen joan den maiatzaren 30ean Bilbon, STEAM Euskadi Estrategiaren baitan. Hezkuntza Sailak antolatzen dituen sari hauek Euskadin garatzen ari diren STEAM Hezkuntzako praktika onenak aitortzen eta bistaratzen dituzte, zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikako bokazio goiztiarrak –arte eta humanitateekin lotuta- bultzatzeko helburuarekin. STEAM ingelesezko akronimoa da: Science, Technology, Engineering, Arts & Mathematics.

Sailburuarekin batera, ekitaldian izan ziren Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuordea, Adolfo Morais Unibertsitate eta Ikerketa sailburuordea eta Plangintza eta Nicolas Sagarzazu, Lanbide Heziketako Plangintza eta Antolaketa zuzendaria. Berrikuntzaren Euskal Agentziaren izenean, Alaitz Landaluze Berrikuntza Politiken koordinatzaile nagusiak hartu zuen parte.

STEAM Euskadi Estrategia Laugarren edizio honetan saritutako taldeak nahiz gainerako parte-hartzaile guztiak zoriondu ondoren, Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak gogorarazi zuen STEAM Euskadi Estrategiaren helburua 2018an, jaio zenean, zeukan berbera dela gaur ere. “Ikasle guztiak eduki horietara hurbiltzea nahi dugu, horiekiko beldurra gal dezatela eta, azkenean horietan eroso sentitzen badira, eduki horiekin lotutako unibertsitate ikasketak edo Lanbide Heziketako ziklo bat ikas dezatela. Informazio eta ezagutza guztia izan dezatela, erabaki ahal izateko”.

Horrela bada, poza azaldu zuen, urteen poderioz “ikusi dugulako gero eta gehiago izan direla STEAM irakaskuntzen ezagutza susta-

tzen inplikatu diren ikastetxeak, erakundeak, Lanbide Heziketako ikastetxeak eta unibertsitateak”. “Zientziak, teknologia, ingeniaritzak edo matematikak konplexuak izan daitezke, ez oso erakargarriak. Baina gakoa da nola helarazten dizkiegun eduki horiek ikasleei, eta batez ere neskei; izan ere, askotan neskek ez dituzte ikasketa horiek hautatzen”, adierazi zuen.

Azkenik, irakasleek ikastetxeetan STEAM hezkuntza-proiektuak bultzatzeko eta ezartzeko egiten duten lana ere eskertu eta nabarmendu zuen sailburuak.

Saritutako ekimenak Sariketaren deialdia Hezkuntza Sailak egiten du Innobasque - Berrikuntzaren Euskal Agentziarekin lankidetzan. Laugarren edizio honetan, honako kategoria hauetan banatu dira sariak: • Ikastetxeek sustatutako STEAM Hezkuntzako ekimenak.

• Unibertsitateek eta Lanbide Heziketako zentroek sustatutako STEAM Hezkuntzako ekimenak.

• Beste erakunde batzuek sustatutako STEAM Hezkuntzako ekimenak.

Kategoria bakoitzean lehen sari bat (3.000 eurokoa), bigarren sari bat (2.000 eurokoa) eta 1.000 euroko aipamen berezi bat banatu dira, genero ikuspegia aintzat hartuta azken hori.

Laugarren edizio honetan ekimen hauek izan dira sarituak: Kategoria: ikastetxeek sustatutako STEAM Hezkuntzako ekimenak • LEHEN SARIA: - Proiektua: Feel-Think-Do! - Ikastetxea: Jado Ikastetxea (Erandio, Bizkaia).

Kategoria: unibertsitateek eta Lanbide Heziketako zentroek sustatutako STEAM Hezkuntzako ekimenak • LEHEN SARIA: - Proiektua: SilverBotak, belaunaldien arteko STEAM hezkuntza-esperientzia solidarioa.

- Ikastetxea: Don Bosco LHII (Errenteria, Gipuzkoa).

- Saria: 3.000 euro.

• BIGARREN SARIA: - Proiektua: UPV/EHUko Hezkuntzarako VIII. App Azoka. “Guztiok guztiontzat sortutako teknologia”.

- Zentroa: UPV/EHU (Bilboko Hezkuntza Fakultatea + Bilboko Ingeniaritza Eskola).

- Saria: 3.000 euro • GENERO IKUSPEGIAREN AIPAMEN BEREZIA: - Proiektua: Kontuz! Ez nazazu zapaldu!

- Zentroa: Plentziako Itsas Estazioa (UPV/ EHU).

- Saria: 1.000 euro.

Kategoria: beste erakunde batzuek sustatutako STEAM Hezkuntzako ekimenak • LEHEN SARIA: - Proiektua: Bihotz berdeak.

- Erakundea: Kutxa Fundazioa.

- Saria: 3.000 euro • BIGARREN SARIA: - Proiektua: Donostia Innovation Challenge.

- Erakundea: Donostia Sustapena.

- Saria: 2.000 euro.

• GENERO IKUSPEGIAREN AIPAMEN BEREZIA: - Proiektua: Matematikhariak.

- Erakundea: BCAM - Basque Center For Applied Mathematics.

- Saria: 1.000 euro.

Hezkuntza eta Heziketa Eskola-jazarpena

HezkuntzaGidaliburua2024

Eskola-jazarpenaren bilakaera Euskadin 2022-2023 ikasturtean 2022-2023 ikasturtean eskola-jazarpeneko 218 kasu identifikatu ziren Euskadin, Ikuskaritzak aztertutako 1.543 kasuen % 14 Eskola Jazarpenaren aurkako Nazioarteko Egunarekin bat, bullyingak 2022-2023 ikasturtean izan zuen bilakaeraren datuak argitaratu zituen joan den otsailaren 5ean, baita aldi horretan Hezkuntza Ikuskaritzak aztertu zituen gertaeren kopurua ere.

Jazarpen-kasu gehien DBHko 1. eta 2. mailetan gertatu ziren, kasu guztien % 47 Aztertutako kasuen gorakada 2022-2023 ikasturtean, aurreko ikasturteetan bezala, Hezkuntzako Ikuskaritzak eskola-jazarpeneko kasu posibleen ondoriozko gorabeherei eta protokoloei buruzko informazio guztia zentralizatu zuen. Informazioa aztertu ondoren, egiaztatu da joan den ikasturtean guztira 218 kasu identifikatu zirela ikastetxeetan eskola-jazarpen gisa.

Horrek esan nahi du Hezkuntza Saileko Ikuskaritzak aztertutako 1.543 kasuetatik % 14 azkenean bullying gisa identifikatu zirela. Aurreko ikasturteko datuekin alderatuta, aztertutako kasuen kopuruak nabarmen egin du gora (1.098tik 1.543ra), eta, horri esker, jazarpen gisa identifikatutako kasu gehiago identifikatu dira (157tik 218ra).

Hala ere, ehunekoari begiratuta, jazarpen gisa identifikatutako kasuen kopuruak bere horretan jarraitzen duela egiaztatu da; aurreko ikasturteetan bezala, aztertutako kasuen % 14 eskola-jazarpen gisa baieztatzen dira azkenean.

Ildo horretan, nabarmentzekoa da hamarkada pasatxoan gora egin dutela ikastetxeetan irekitako eta Hezkuntza Ikuskaritzak aztertutako eskola-jazarpeneko egoeretan jarduteko protokoloek: 2008-2009 ikasturtean 75 kasu aztertu ziren; 2022-2023 ikasturtean aldiz 1.543 kasu izan ziren aztertuak.

Sentsibilizazio handiagoa Agerikoa da hezkuntza-komunitate osoak gero eta inplikazio handiagoa eta etengabekoa duela eskola-jazarpenaren aurkako borrokan. Sentsibilizazio, prestakuntza eta jarraipen handiago horri esker, zalantza txikienaren aurrean, kasu posible bakoitza aztertu egiten da, eta Hezkuntza Sailak horretarako osatua duen protokoloa abian jartzen.

Kasu horietan nahitaez bete beharrekoa da protokolo hori funts publikoz finantzatutako ikastetxe guztietan. Datu horiek azaltzen di-

tuzten arrazoien artean, aipatzekoa da, halaber, azken urteotan Ikuskaritzak zeregin aktiboagoa izan duela gai horren aurrean, bai eta detekzio-tresnen hobekuntza ere.

Ikastetxeek, Hezkuntza Ikuskaritzak eta laguntza zerbitzuek bullyingaren aurkako inplikazioa eta konpromisoa indartu dute: 2008an 75 kasu posible aztertu ziren, eta azken ikasturtean 1.500 gertaera baino gehiago aztertu ziren Zifrak aztertuta, ikusten da Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan (12 urtetik 16 urtera bitartean) gertatzen direla jazarpen gisa identifikatutako kasu gehien (guztien % 61), eta, bereziki, DBHko 1. eta 2. mailetan, kasu guztien % 47 biltzen baitira bi maila horietan.

Aipatzekoa da, halaber, kasuen % 27an jazarpena sare sozialen, Interneten edo beste edozein bitarteko zibernetikoren bidez gertatu dela nagusiki. Ziberbullying kasutzat hartzen dira.

Gehien gertatzen den jazarpen moten artean, dena den, hitzezko erasoa ageri da ugarien, baieztatutako kasuen % 85,7an azaldu

baita. Horren atzetik datoz bazterkeria (% 53,6), eraso fisiko zuzena (% 34,8), zeharkako eraso fisikoa (% 33,9), edo larderia, txantaia eta mehatxua biltzen dituen kasuistika, kasuen % 33,03an ageri dena.

Bizikasi ekimena Bizikasi, Hezkuntza Sailak eskola-jazarpenaren aurka eta bizikidetza positiboaren alde abian jarririko ekimenak zazpi urte daramatza Euskadiko ikastetxeetan garatzen. Bullying-ari aurre egitea du helburu ekimen honek, ikastetxeak eta ikasleak eurak ere ahaldunduz. Xede horrekin formazioa, orientazioa eta erremintak ipintzen ditu ikastetxeen esku.

Horretarako, urte hauetan hezkuntza komunitate osoari prestakuntza emateko lan handia egin du Hezkuntza Sailak. Lehenik, BAT (Bullying-aren Aurkako Taldea) izeneko taldeak sortu ziren eta prestakuntza eman zitzaien. Ikastetxe bakoitzeko talde arduradunak dira hauek. Ondoren, ikastetxe publikoetako irakasle guztien prestakuntzarekin jarraitu zen, baita familien eta irakasle ez diren langileenarekin ere. Jazarpenari aurre egiteko prestakuntza hori, hala eskatu duten itunpeko ikastetxeetan ere eman da.

Hezkuntza Sailak balioan jarri nahi ditu azken 15 urteetan bizikidetza eraikitzeko egin diren aurrerapen esanguratsuak; hala nola, irakasleen eta ikasleen arteko harremanak hobetzea, berdintasuna eraikitzeko hezkuntza-jarduerak areagotzea edo eskolajazarpena eta genero-indarkeria gutxitzea.

23

Hezkuntza eta Heziketa

24 Bullying

Ziberbullyinga bitarteko telematikoak erabiltzea da -Internet, telefonia mugikorra eta online bideojokoak batez ere- berdinen artean jazarpen psikologikoa egikaritzeko.

Dagoeneko bide luzea egin da ziberbullyingaren edo ziber-mehatxuari buruz informatzeko eta sentsibilizatzeko. Fenomeno honengatik herritarrei eta administrazio publikoei mobilizatzeko arreta deitzea lortu da, kasu askotan, eta batez ere eskolan, planak eta prebentzio-baliabideak aktibatzera eraman dituztenak. Aurrekoa ahaztu gabe, borroka jarraitua delako, urrats bat aurreratu behar da eta baliabideak eta prozedurak sortu esku hartzeko... zer egin kasu bat gertatzen denean?

Beharrezkoa da laguntza eta esku-hartze protokoloak ezartzea kudeaketa autonomorako. Mota honetako egoera bat aurkitzen denean, hezkuntza-komunitateak jazarpen tradizionalaren inguruko ezagutzan eta bizikidetasuneko planen diseinuan oinarritutako erantzun bat ematen saiatzen da. Hala eta guztiz ere, jazarpen tradizionalarekin zerikusia duten nabardurak eta ezberdintasunak asko dira eta garratzitsuegiak ondorioak akatsak egiteko luxua baimentzeko. Minutu bakoitzeko biktima bere erasotzaileen click batera dago.

Berehala esku hartzea eta behar bezala egitea gakoa da. Batzuetan biktimaren ekimena behar da, baina nolanahi ere, lankidetza beharrezkoa da .

Jorge Flores Fernández PantallasAmigas-eko Zuzendaria www.pantallasamigas.net

HezkuntzaGidaliburua2024

HezkuntzaGidaliburua2024

Hezkuntza eta Heziketa Bullying

Ziberbullyingaren

biktima batentzako

dekalogoa

1

LAGUNTZA ESKATU. Adingabea bazara, zure gurasoengana jo behar duzu edo, bere akatsean, konfiantzako pertsona heldu batengana.

2

EZ ERANTZUN PROBOKAZIOETARA. Hori egiteak ez dizu ezertan laguntzen eta bizigarria izan daiteke era- sotzen dizutenentzat.

3

EZ EGIN PRESUNTZIORIK. Izan daiteke nahasita duden pertsonak eta zirkunstantziak diruditen bezalakoak ez izatea.

4

ERASOTUA ZAREN LEKU HORIEK EKIDITEN SAIA ZAITEZ AHAL DUZUN NEURRIAN EGOERA ARGITUZ JOAN ARTE. Sare sozialak badira, ez da hain zaila izango. Telefonoz baldin bada, ez baztertu zenbakiz aldatzea.

5

ZENBAT ETA GEHIAGO JAKIN ZURI BURUZ, KALTEBERAGOA IZANGO ZARA ETA MODU ASKOTAKO ETA HANDIAGOA DEN KALTEA EGINGO DIZU. Itxi itzazu zure konfiantza osokoak ez diren pertsonei zure online bizitzako ateak.

6

DENBORA GUZTIAN ZEHARREKO JAZARPENAREN PROBAK GORDE, EDOZEIN IZANDA ERE, LAGUNGARRIA IZAN DAITEKEELAKO. Egileen identitatea ziurtatzen saia zaitez baina inongo pertsonaren eskubideei kalte egin gabe.

7

ERASOTZEN ZAITUZTEN PERTSONEI KOMUNIKATU ERAGOZTEN ARI DIRELA ETA ESKATU, AGRESIBI TATERIK EZ MEHATXURIK GABE, HORI EGITEARI UTZ DIEZAIOTELA. Gogoratu ez duzula gertaeren aurresu-posaketarik egin behar eta ez duzula inor publikoki seinalatu behar.

8

SAIATU ZAITEZ ADIERAZTEN EGITEN ARI DIRENA PERTSEGIGARRIA DELA LEGEZ JAZARPENAK IRAUTEN BADU.

9

UTZ EZAZU ARGI PREST ZAUDELA SALAKETA BAT AURKEZTEKO. Probak dauzkazula eta horiek non eta nola aurkeztu bahar dituzun dakizula adieraz ezazu.

10

JAZARPEN-EGOERA UNE HONETAN EZ BADA GELDITU, LEGEZKO NEURRIAK HARTU.

Ziberbullyingari buruz hitz egiterakoan, ezin da baztertu sare sozialak sortu aurretik ikasgeletan gertatu ohi den beste gertaera bat: eskola-jazarpena. Eusko Jaurlaritzak emandako datuen arabera, 2022-2023 ikasturtea itxi zen 218 kasu identifikatuz eskola-jazarpen bezala euskal zentroetan, Hezkuntza Saileko Ikuskaritzak aztertu zituen 1.593 kasuetatik % 14,0.

Kasuen % 47ean, jazarpena Interneten gertatu da, sare sozialetan edo beste edozein bitarteko zibernetikotan. Hori dela eta, ziberbullyinga ez da errealitate hain berri bat eta jazarpen gisa baieztatutako ekintzen artean protagonista izaten jarraitzen du.

25

Lanbide Heziketa

26 LH Euskadin

HezkuntzaGidaliburua2024

Lanbide Heziketa datuetan 2022/23 IKASTAROKO LH DATUAK Erdi Mailako eta Goi Mailako LH egiten duten ikasle kopurua

• Hasierako lanbide-kualifikazioko programen berariazko lanbide-moduluak. (HLKP).

• Erdi-mailako heziketa-zikloak.

• Goi-mailako heziketa-zikloak.

• Aurrerago: espezializazio-ikastaroak.

IKAS-EKINEZKO ERREGIMENEKO LANBIDE-HEZIKETA DUALA

GOI MAILAKO LH

% 59,83

Lanbide Heziketa lan kontuekin eta lan-merkatuarekin estuen lotuta dagoen ikasketa-multzoa da eta, norberaren bizi guztian lantzeko prozesutzat jotzen da; hots, LHren barruan, prestakuntza arautua, enplegurako prestakuntza nahiz gaitasun profesionalen aitortza sartzen dira. Lanbide Heziketak 150 titulu inguru eskaintzen ditu.

Tituluak multzo profesionaletan biltzen dira, eta modulu esaten zaien ikasgaiak dituzte: eduki teoriko eta praktikoak dituzte, bai eta enpresan lan egiteko praktikaldia ere. Hezkuntza-sistemako lanbide-heziketaren irakaskuntzak honela daude antolatuta:

% 40,17

GOI MAILAKO LH: 23.960 ERDI MAILAKO LH: 16.088

ERDI MAILAKO LH

Lanbide Heziketaren bidez gazteen langabezia-tasa handiak arintzeko neurriak sustatzeko eta gazteen lanbide-kualifikazioa eta espezializazioa bultzatzeko, ikastetxeko irakatsi eta ikasteko prozesua eta enpresan lan egitea eta ikastea uztartzearen bitartez.

Bere helburuak dira: • Gazteei Lhko titulu bat lortzeko aukera ematea, ikastetxearen eta enpresaren artean partekatuta garatzen den ikaskuntza-proze-suaren bidez.

% 35,95

LH ikasketak egiten dituzten gizon eta emakumeen portzentaia

% 64,05

GRADU ERTAINEAN ETA GOI MAILAKO GRADUETAN IKASLE KOPURU HANDIENA DUTEN FAMILIAK

• Lanbide-heziketako ikastetxean lortuko gaitasunen eta lan-munduan behar direnen arteko aldeak minimizatzea.

• Gazteak lan-munduan lehenago hastea, gazteen jarduera tasa hobetuz. Eta prestakuntzaren eta enpleguaren arteko lotura azaleratzen laguntzea.

• Lan-merkatuan eskaintza eta eskaria hobeto uztar daitezen ahalbidetzea.

Gazteei baliabide ekonomikoak eskuratzeko modua ematen die eta, aldi berean, kualifikazio profesionala eta lan-esperientzia egiaztatua lortzekoa.

• Gazteak lan-munduan sartzeko konponbideak bilatzen saiatzea.

Fabrikazio Mekanikoa

Osasuna

Informatika eta Komunikazioak

Eliktrizitatea eta Elektronika

Administrazioa eta Kudeaketa

• Ikastetxearen eta enpresen arteko hurbilketa ahalbidetzea, eta hartara, edukiak eta pedagogia metodoak berri daitezen bultzatzea.

Lanbide Heziketa LH Euskadin

HezkuntzaGidaliburua2024

Zentro Kopurua

Ikasle Kopurua

HEZIKETA DUALA

Enpresa Kopurua

ALTERNANTZIAKO

ERREGIMENEAN

Kontratazio tasa Alternantzia Erregimeneko Heziketa Duala amaitzean

KONTRATAZIO TASA ALTERNANTZIA ERREGIMENEKO HEZIKETA DUALA AMAITZEAN

Ikasenpresa ikasgeletan eskola-negozioen sorreraren inguruan garatutako hezkuntza programa bat da. Negozioaren mundua ikasgelara eramatea da helburua, trebetasun ekintzaileak garatuz, beste kultura eta errealitate sozialen ikuspegia sustatzea eta ikastetxeen arteko lankidetza bultzatzea.

Bere helburuak hauek dira: • Ikasenpresa bat sortu ikasleek ekitea zer den eta nola egiten den jakiteko.

• Ikasleen trebetasunak garatzea profesional onak bihurtzeko -enplegagarriak eta pertsona aktibo eta ekintzaileak eta barne-ekintzaileak.

• Ikasleak sentsibilizatzea autoenplegua beste aukera bat izateko.

% 95,0 Iturria: Eusko Jaurlaritza

Urratsbat Lanbide Heziketako ikasleen eta ikasle ohien ekimen ekintzailea bultzatzen duen programa da, zentroak benetako enpresa inkubagailuak bihurtuz.

Horretarako, zentroek ekintzailearen bulegoa jartzen dute ekintzaileen eskura, baita bere instalazioak ere proiektua garatu ahal izateko hura abian ipintzeko garaian.

Programa honen ekintza-esparrua: • Ekintzailea.

• Irakaslea / dinamizatzailea.

• Lanbide Heziketako Zentroa.

• Zentroen Sarea biziberritzea.

• ELH-ko kontseilariordetzaren lidergoa.

27

Lanbide Heziketa

28 LHko titulu motak

HezkuntzaGidaliburua2024

Lanbide Heziketako titulu motak Jarraian, Euskadiko Lanbide Heziketan aurki ditzakezun titulu motak aurkezten eta azaltzen dizkizugu Zer da Oinarrizko Lanbide Heziketako ziklo bat?

1. mailako lanbide titulua da, 2000 ordu ditu eta oinarrizko lanbide-titulua lortzen da harekin; LP moduloa (praktikak enpresetan) ere barne dago. A, B eta D ereduetan eskaintzen dira, eskariaren arabera.

Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako oinarrizko gaitasunak behar bezala gainditu ez dituzten ikasleei oinarrizko formakuntza eta lanbide heziketa eskaintzea du xede, kalitatezko laneratzea eta zuzenean erdi mailako zikloan edo DBHko gaitasunak gainditzen badituzte batxilergoan ikasten jarraitzeko aukera izan dezaten.

Zer da Erdi-Mailako ziklo bat?

Teknikari titulu profesionala lortzeko 2. mailako titulu profesional bat da, 2.000 ordukoa. Bertan, LP (lantokiko prestakuntza) modulua eta Dual modalitatea (aukeran) sartuta daude. A, B, D eta eredu eleanitzan eskaintzen dira eskaeraren arabera.

Zer da Goi-Mailako ziklo bat?

Goi-mailako Teknikari titulu profesionala lortzeko 3. mailako titulu profesional bat da, 2.000 ordukoa eta bertan, LP (lantokiko prestakuntza) modulua eta Dual modalitatea (aukeran) sartuta daude. A, B, D eta eredu eleanitzan eskaintzen dira eskaeraren arabera.

Tituluak nola lortu? a) Zikloa hasierako prestakuntza eginez, goizez (eskaintza gehiena) edo arratsaldez. b) Zikloa eskaintza partzialaren modalitatean eginez. c) Zikloa urrutiko prestakuntzaren modalitatean eginez. d) Gaitasun Aitorpen sistemaren bitartez, tituluaren konpetentzi-atalak akreditatuz beste prestakuntza mota batzuen bidez, edo lan-esperientziaren bidez, betiere titulu horretan sartzeko baldintzak betetzen badira.

Hasierako Prestakuntza Modu jarraituan egiten da, zuzeneko modalitatean, 2 ikasturtetan, ziklo bakoitza osatzen duten modulu guztiekin. LP modulua ere egin behar da, salbu eta salbuespena lortzen bada. LHko zikloa esan ohi zaio prestakuntza mota honi.

Urrutiko LH: BIRTLH Urrutiko modalitatean egiten da, baliabide informatikoen bidez, ikasleak modulu horien zati praktikoa ikasteko ikastetxera joan behar duen orduen ehunekoa salbu. Ikaslea interesatzen zaizkion moduluetan matrikulatu daiteke.

LP modulua ere egin behar da, salbu eta salbuespena lortzen bada. Modulu bakoitzean, ikasleak tutore jakin bat du: hark bidaltzen dizkio egin beharreko lanak, eta hark zuzentzen eta ebaluatzen ditu lanak.

On-lineko LH esan ohi zaio.

Eskaintza Partziala • Modu presentzialean egiten da eta 2 ikasturte baino gehiago behar izaten ditu (normalean hiru urtetan egiteko aukera ematen da).

• Ikasleak nahi dituen moduluetan ematen du izena, dagokion ikasturtean eskaintzen direnen artean.

• LP modulua ere egin behar da, salbuespena lortzen ez bada.

Prestakuntza eta lana edo beste jarduera batzuk bateragarri egiteko daude pentsatuta ordutegiak.

Lanbide Heziketa LHko bailio-katea

HezkuntzaGidaliburua2024

Lanbide Hezitako balio-katea Lanbide Heziketako balio nabarmenenak erakusten ditugu

Berrikuntza metodologikoa Ethazi. Errendimendu handiko zikloak: Erronketan oinarritutako metodologia, ikasleek ziklo bakoitzari lotutako gaitasun teknikoak eskuratzen dituztenak, irakasle-taldeak proposatzen dituen proiektu eta erronkak gaindituz. Horrela, proiektua garatzen den bitartean, ezagutza teknikoez gain, ikasleek garapen profesional eta sozialari berezkoak diren zeharkako gaitasunak eskuratzen dituzte (talde lana, konpromisoa, erantzukizuna, aldaketetara egokitzea, erabakiak hartzea, komunikazioa, ekimena, etab.).

Enpresa ingurunearekiko harremana Lanbide Heziketa oso lotuta dago lurraldeko ehun produktiboarekin. Ezagutza eguneratuak eta haien garapen profesionalerako gaitasun egokiak dituzten profesional kualifikatuak prestatzea da gure zentroen izateko arrazoia. Horretarako, erakundeen eta LHko ikasleen lehiakortasuna hobetzen duten lankidetza eta berrikuntza sinergiak sortzen dira. Bestalde, prestakuntza-ereduek beraiek, hala nola Lanbide Heziketa Duala Alternantzia Erregimenean, zikloetako prestakuntza-moduluak (FCT) eta zentroetako metodologiak ikasleen transferentzia handia ahalbidetzen dute enpresetara, haien enplegagarritasuna hobetuz.

Unibertsitatearekin Harremana Goi Mailako Titulua dutenek unibertsitatera sarbide zuzena dute. Zure sarbide-marka

zikloko batez besteko nota izango da. Aztertutako edozein irakasgaitan sartzeko kalifikazioa hobetzeko eska dezakete, enbor orokorra barne (gehienez lau ariketa). Onarpen nota Batxilergoko ikasleen berdina kalkulatuko da.

Zikloko lanbide-familiak lehentasuna izango du erlazionatutako jakintza-adarreko titulazioetan sartzeko. Gaur egun EHUrekin aitorpen ofizialen zerrenda dago, non, lortutako zikloaren eta egin beharreko titulazioaren arabera, kreditu kopuru zehatz bat baliozkotu den, batez beste 20-30 krediturekin

garren mailan dauden ikasleei, ikasle ohiei eta Araututako Prestakuntza-zikloen bidez edo urrutiko prestakuntzaren bidez Lanbide Heziketako Ikastegiarekin zerikusia duen edonori zuzendua. Urratsbatek enpresa martxan jartzeko prozesuan ematen du Irakaskuntza Zentroan hornitutako bulego bat erabiltzeko aukera lehen hilabeteetan eta proiektuak hala eska-tzen badu, beste instalazio batzuk erabiltzeko aukera, hala nola, zentroko tailerrak egiteko. produktuen prototipoak egitea.

Nazioartekoa

Ikasenpresa

LHko zentro publikoek Erasmus + beken bitartez Europan Lantokiko Prestakuntza (FCT) modulua egiteko aukera eskaintzen diete ikasleei. Gainera, goi-mailako Lanbide Heziketako zikloa egin dutenek Global Training - Gazteak Atzerrian programen aldeko apustua egin ahal izango dute, munduko edozein lekutako erakundeetan enpresa-praktikak egiteko aukera ematen baitute 6 hilabetez.

Kultura ekintzailea eta merkatuko beharretara egokitzeko gaitasuna sustatzea helburu duen hezkuntza programa. Horretarako, enpresen sorrera ikaskuntza tresna gisa erabil-tzen da. Metodologia guztiz praktikoa, ikasleak euren erosotasun-eremua utzi eta gero lan-merkatuan izango dituzten egoera edo arazoei aurre egitera behartzen dituena.

Ekintzailetza sustatzea eta praktika

Espezializazio programak

LHko zentroek ikasleen ekimen ekintzailea sustatzen dute, enpresa-proiektu bat garatzeko eta martxan jartzeko beharrezko gaitasunak eskuratzea erraztuz (Ikasenpresa programa), eta ikasten ari direnen negozioideia berrien garapenean lagunduz eta parte hartuz. edo zentroetan ikasi izana (Urratsbat).

Lanbide Heziketak Euskadiko ekoizpenehuneko enpresen eta sektoreen kualifikazio-premia bereziak asetzera zuzendutako Espezializazio Programak ditu. Programa hauei esker, Lanbide Heziketako tituluekin lotutako jakintza-arlo zehatzetan sakontzea ahalbidetzen da. Programa hauek 3 urteko epean gauzatzen dira eta enpresak aktiboki parte hartzen du haietan, Lanbide Heziketa Dualaren ereduaren bitartez, Ordezko Erregimenean.

Urratsbat Enpresak sortzeko akonpainamendu programa. Erdi Mailako eta goi-mailako bi-

29

Lanbide Heziketa

30 LH ikasi

HezkuntzaGidaliburua2024

Nola ikasi LH bat?

Jarraian, Lanbide Heziketako ziklo bat ikasteko bideak erakusten dizkizugu

Eskaintza PRESENTZIALA Osoa

n

n

LANBIDE HEZIKETA DUALA Ordezko Erregimenean n

PLANAK

n

n

Lanbide Heziketa DISTANTZIA

Eskaintza Presentzial PARTZIALA

n

Ziklo hauen iraupen orokorra 2.000 ordukoa da, bi ikasturtetan ematen direnak.

Enpresaren eta Lanbide Heziketako zentroen artean partekatutako prestakuntza. Prestakuntza akademikoaz gain, benetako lan egoeretan trebatzen dira ikasleak. Helburu nagusia lanaren bidez ikastea da, enpresen beharrei erantzuteko gai diren profesional polifazetikoak prestatzea. Ordezko Erregimeneko Prestakuntza Dualeko programak prestakuntza eta ikaskuntzarako kontratu-modalitatean edo beken bidezko konpentsazio-erregimenean oinarritzen dira. Beraz, ikasleak Gizarte Segurantzan kotizatzen hasten dira lan-bizitza. Nomina enpresan lan egindako orduekiko proportzionala da.

2 urte: Ikasleek heziketa zikloan eskuratzen dituzten gaitasunak indartzea.

3 urte: Produkzio prozesu konplexuengatik enpresen beharrei erantzuten dien espezializazio bat eskuratzea.

Sarean edo mistoan hartzen da eta ezarritako jarraibideen arabera aukeratutako lanbide-modulu solteetan guztiz edo partzialki eskaintzen da. Sareko plataforma batetik lan egiten dute, ikasleek etxean maneiatu ditzaketen eta irakasleek zuzentzen dituzten materialak, tutoretza lanak egiteko beharrezko harremana mantenduz. Derrigorrezkoa da Lan Zentro batean (FCT) Prestakuntza modulua pertsonalki burutzea, salbuetsita egon zaitezke lan-esperientzia egiaztatua baduzu. Tekniko Tituluetan Urrutiko Ikaskuntzara sartzeko, 18 urte beteta eduki behar dira eta Goi Mailako Teknikoetan, 21 urte (edo 20 Tekniko tituluaren jabe bada).

Bertara bertaratzen da bi ikasturte baino gehiagoko epean, zeinetan ikasleak modu independentean matrikulatzen diren modulu indibidualetan. Derrigorrezkoa da Lan Zentro batean (FCT) Prestakuntza modulua pertsonalki burutzea, salbuetsita egon zaitezke lan-esperientzia egiaztatua baduzu. Eskaintza Partzialera sartzeko beharrezkoa da 18 urte baino gehiago izatea.

Lanbide Heziketa LH eta gaitasunak

HezkuntzaGidaliburua2024

LH titulu bat lortu gaitasunei esker Euskadiko Lanbide Heziketak titulu ofizial bat eskuratzen laguntzen du lanbide-gaitasunen aintzatezpenaren bidez Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak sistema erraz eta doako bat jarri du martxan konpententziak ofizialki ebaluatu eta egiaztatzeko helburuarekin, konpetentzia horiek non eta noiz lortu diren kontuan hartu gabe, eta, ondorioz, 2 urtetik gorako esperientzia edo 200 orduko prestakuntza ez-formala duten pertsonek prozesuan parte hartu ahal izango dute titulazio ofiziala lortzen laguntzeko.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak lanbide-profilen akreditazioari buruzko informazio-kanpaina bat jarri du martxan.

Kanpaina hori datozen asteetan hainbat hedabidetako publizitate-saioetan azalduko da, eta lan-esperientzia duten baina hori egiaztatzen duen ziurtagiririk ez duten pertsona guztiei dago zuzenduta.

Bi urtetik gorako esperientzia edo 200 orduko prestakuntza ez-formala duten pertsonek titulazio ofizial bat izateko prozesuan parte hartu ahal izango dute Euskadiko LHko konpetentziak akreditatzeko prozesuaren bidez Bi urtetik gorako esperientzia edo 200 orduko prestakuntza ez-formala duten pertsonek titulazio ofizial bat izateko prozesuan parte hartu ahal izango dute Euskadiko LHko konpetentziak akreditatzeko prozesuaren bidez. Sistema erraza eta

doakoa da, eta profesionalek beren ibilbide profesionalean eta egindako ikastaroetan eskuratu dituzten trebetasunak eta ezagutzak aitortzen ditu. Sistema honen bidez, konpetentziak ofizialki ebaluatu eta egiaztatu ahalko dira, konpetentziak non eta noiz eskuratu diren kontuan hartu gabe.

Zertarako balio du?

• LHko titulazio ofizial bat eskuratzeko.

• Titulazio ofiziala behar duten lanpostuak lortzeko gutxieneko baldintzak izateko.

• Lanbide-kategoria lortzeko edo enpresan mailaz igotzeko.

• Lan-merkatuan sartzea errazteko.

• Lortutako tituluei esker beste ikasketa edo ikastaro batzuekin jarraitzeko (baliozkotzeko).

• Kanpaina hau Europar Batasunak finantzatzen du, Berreskuratze Planak kudeatzen dituen Next Generation funtsen bidez.

Argibide gehiago hemen: www.euskadi.eus/acreditafp

31

Lanbide Heziketa

32 LH Dual Orokorra eta Intentsiboa

HezkuntzaGidaliburua2024

LH Dual Orokorra eta Intentsiboa: Desberdintasunak Jakin dezagun zerk bereizten dituen Lanbide Heziketa Dual Orokorra eta Intentsiboa

Gaur egun, urratsa eman eta lanbide heziketan matrikulatzeko erabakia hartu dutenen ehunekoa handitu egin da.

LH gisa defini daiteke irakaskuntza-eredua, ikasturte hasieran klase teorikoak eta kanpoko enpresetan praktikak konbinatzen dituena, teoria amaitutakoan. Horrek aukera bat dakar lan merkatuan. Jarraian, egungo lanbide heziketa, LH Duala, zertan datzan azalduko dugu.

Lanbide Heziketa Dual Intentsiboak gazteak lan-merkatuan sartzea erraztea du helburu, kalitatezko lanpostuak sustatuz Zer da LH Duala?

LH Duala hezkuntza-zentroetako prestakuntza teorikoa eta bere programako enpresetan egindako praktiken konbinazioan oinarritzen da, hau da, hezkuntza duala jarraituz.

Beraz, ikasleentzako prestakuntza askoz praktikoagoa izango da, irakaskuntza lan-

merkatuaren eskakizun ezberdinetara guztiz egokituko baita.

Ikasleen ebaluazioa, prestakuntza-zentroaz gain, praktika-aldia garatzen ari diren enpresaren araberakoa izango da. LH Dualaren barruan bi lanbide-prestakuntza mota daude, orokorra eta intentsiboa, jarraian haien ezaugarri nagusiak azaltzen ditugu.

LH Dual Orokorra: ezaugarriak Lanbide Heziketa Dual Orokorrak alderdi hauek ditu: • Ez dago enpresak egiten duen prestakuntza-kontraturik. Beraz, ez da enpleguaren esparruan hartzen, tutoretzako prestakuntza praktiko gisa soilik.

• Enpresan prestakuntzaren iraupena eskaintzen den prestakuntzaren iraupen osoaren % 25 eta 35 artekoa da.

• Prestakuntza teorikoari dagokionez, enpresak edukien % 20an parte hartuko du.

• Enpresan praktikak LH hasi eta lehen hiru hilabeteetan hasi daitezke.

LH Dual Intentsiboa: ezaugarriak LH Dual Intentsiboaren ezaugarriak desberdinak dira:

• Aukeratutako enpresarekin prestakuntzakontratua sinatzen da.

• Enpresako prestakuntzaren iraupena lanbide heziketaren iraupen osoaren % 35ekoa da.

• Enpresak lanbide-moduluen % 30 baino gehiagotan parte hartuko du eduki teorikoetan.

• Enpresan praktiken hasiera prestakuntzako lehen 3 hilabeteen ondoren sartuko dira edo laneko arriskuen espezifiko prestakuntza gainditu ondoren. Gainera, ikasleek 16 urte baino gehiago izan behar dituzte.

LH Duala ikastearen abantailak Lanbide Heziketa duala egiteak abantaila ugari dakartza ikasleentzat, eta horien artean nabarmenenak hauek dira: • Enplegua. Teoria praktika-aldi profesionalarekin uztartuz, pertsonak lan-munduan esperientzia handia lortzen du, etorkizunean lan ona lortzeko oso alderdi garrantzitsua dena.

• Ordainsari ekonomikoak. Lanbide Heziketa Dualeko modalitate intentsiboa egiten duten ikasleek ordainsariak jasotzen dituzte eta Gizarte Segurantzan alta emanda daude.

HezkuntzaGidaliburua2024

Lanbide Heziketa LH Dual Orokorra eta Intentsiboa

• Motibazioa. Lanbide Heziketa duala jarraituz garatzeak motibazio handia dakar ikasleentzat, enpresen mundu errealari aurre egiten diotelako eta lanbide-gaitasun eta lan-ohitura oso onak eskuratzea lortzen dutelako.

Lanbide Heziketako Dualeko baldintzak Bi oinarrizko baldintza daude LH Duala ikasteko: • Prestakuntza horretara sartzeko, eskatzaileak ezin du izan praktiketako kontratua lortzeko aukera emango dion lanbidekualifikaziorik.

• Ikasleak goi-mailako graduetara sartzeko Lizentziatura izan behar du.

• Aurreko baldintza betetzen ez bada, sarbide-proba egin beharko da. Gutxienez 19 urte izan behar dituzu.

Enpresentzako onurak Ikasleentzat abantailak izateaz gain, enpresek hezkuntza dual honetaz ere etekina ateratzen dute zenbait alderditan, hala nola: • Enpresaren lehentasunetara egokitutako ikaskuntza. Ikasleen prestakuntza enpresaren beraren beharretara egokitzen da.

• Talentuaren kudeaketa areagotzea. Konpainiak gaitasun hori garatzen du lanpostu hutsak betetzeko jende berria sartuz.

• Gizarte-erantzukizunaren hobekuntza. Prestakuntzan dauden pertsonak kontratatuz, konpromisoari lotutako irudi oso ona transmititzen da.

LH Orokorra Lanbide Heziketa Orokorrak ikasleei laneratzeko eta garapen profesionalerako beharrezkoak diren gaitasun profesionalak eskaintzea du helburu.

Lanbide Heziketako eskaintza orokorretan, izaera bikoitza dutenak, enpresan prestakuntzaren iraupena eskaintzen den prestakuntzaren iraupen osoaren % 25 da.

Prestakuntza-fasea enpresan antolatzea prestakuntza-eskaintzaren kurtso guztien iraupenean banatuko da, eta curriculumaren parte diren gaitasun profesionalen garapenari lotutako jarduerak izango dira. Ez du lan-izaerarik eta ez dago enpresarekin prestakuntza-kontraturik; ikasleentzako konpentsazio ekonomikorik gabeko prestakuntza praktiko tutorizatua da.

LH Intentsiboa Erregimen intentsiboko Lanbide Heziketak LHko zentroko prestakuntza enpresako prestakuntzarekin txandakatzeko aukera ematen du eta, gainera, konpentsazio ekonomikoa dakar ikasleentzat.

Lanbide-heziketako eskaintza trinkoetan, izaera bikoitza dutenak, enpresan prestakuntzaren iraupena prestakuntzaren iraupen osoaren % 50 da.

Prestakuntza-fasea enpresan antolatzea prestakuntza-eskaintzaren kurtso guztien iraupenean banatuko da, eta curriculumaren parte diren gaitasun profesionalen garapenari lotutako jarduerak izango dira. Gaur egun, enpresarekiko harremana ez da formalizatzen prestakuntza-kontratu baten bidez, baizik eta lankidetza-hitzarmen baten bidez; beraz, ez dago ikaslearen eta enpresaren arteko lanharremanik.

LH Duala erregimen intentsiboko eskaintzetan, enpresako prestakuntzaren iraupena prestakuntzaren iraupen osoaren % 50 da Lanbide Heziketa Dual Intentsiboaren helburuak Lanbide Heziketa Dual Intentsiboak LHko titulua lortzea ahalbidetzen du, ikasketa prozesu baten bidez, prestakuntza-zentroaren eta enpresaren artean modu partekatuan garatzen dena.

• LANAREN BIDEZ IKASI ETA EZ LAN EGIN IKASTEN. Lanbide Heziketa Dual Intentsiboak gazteak lan-merkatuan sartzea erraztea du helburu, kalitatezko lanpostuak sustatuz.

Kualifikazioa eta prestakuntza lehenesten ditu produktuaren eta ekoizpen prozesuaren gainetik.

LH Dual Intentsiboaren abantailak • ENPRESAK • Tokiko ehun produktiboaren beharretara egokitutako eta bere prozesuetan eta enpresa-kulturan trebatuta dauden pertsona kualifikatuak prestatzen ditu, enpresen lehiakortasuna areagotuz.

• Sistema honek programaren bidez jendea ezagutzen laguntzen dio enpresari, prestakuntza aproposa eskuratuz.

• Esperientzia honek belaunaldi aldaketa errazten du enpresan • IKASLEGOA • Benetako lan-egoeretan ikastea, esperientzia profesional handia lortuz.

• Txandakako prestakuntza-kontratuaren edo konpentsazio-hitzarmenaren araberako lanaldiaren proportzioan ordainsaria jasotzen du eta bere lan-bizitza Gizarte Segurantzan kotizatzen hasten da.

• Ikasleen nplegagarritasuna hobetzen du.

• ZENTROAK • Lan-merkatuak behar duenari buruzko informazio barrukoa eskuratzea.

• Lotura gehiago sortzen ditu enpresen eta prestakuntza-zentroen artean.

• Enpresen EGE politiketan laguntzen du.

33

Lanbide Heziketa

34 LH Euskadin

HezkuntzaGidaliburua2024

Lanbide Heziketa, urtetik urtera gero eta eskatuagoa eta lan ia ziurtatuarekin Lanbide Heziketak ikaslegoa prestatzen du modu gaituan lan egin dezan heziketa jaso duen lanbide horretan Duela asko Lanbide Heziketak utzi zion hezkuntza-sistema ahatetxo itsusia izateari: guztiz kontrakoa, jarraitzaileak irabazten ditu.

Euskadiko Lanbide Heziketako matrikulaziokopurua ikasleak irabazten joan da azken urteetan zehar. Horrela, EUSTATek erraztutako datuen arabera, 2022-2023 ikasturtean, guztira, 16.088 ikasle zeuden Lanbide Heziketako Erdi Mailako graduak ikasten eta 23.960 Goi Mailakoak.

Hazkunde horren arrazoietako bat EAEko LHk eskaintzen duen laneratze-maila izan daiteke.

Lanbide Heziketa lan-okupazioekin eta lanmerkatuarekin harreman gehiago duen ikasketa multzo bat da eta gaur egun per-tsonaren bizitza-aktiboko prozesu bat bezala ulertzen da, ulertuz Lanbide Heziketa bai “heziketa arautua”, eskola-adineko gazteena, baita “lanerako heziketa” bezala ere, aktiboan dauden langileei zuzendua edo “konpetentziaren aitorpen” profesionala. Lanbide Heziketak 170 titulu inguru eskaintzen ditu, bideratuak pertsonek konpetentzia profesionalak lor-tzera eta lanpostu gaituak lor dezatela. Titulu ezberdinak familia profesionaletan biltzen dira eta “modulu” bezala deitutako ikasgaiek osatzen dute, eduki teoriko eta praktikoekin, enpresa batean praktiketako aldi bat barne dela.

Zer eskaintzen du LHk? Hezkuntza sistemako Lanbide Heziketako irakaskuntzak horrela ordenatzen dira: z Oinarrizko Lanbide Heziketako zikloak. z Gradu ertaineko ziklo hezigarriak. z Goi mailako ziklo hezigarri.

Funtsean, Lanbide Heziketak ikaslegoa prestatzen du modu gaituan aukeratzen duen lanbidean lan egin ahal dezan.

Arau orokorrean, ikasketa hauen iraupena 2000 ordu ingurukoa da, horietatik % 25 lan zentroetan egiten direnak, praktika profesionalak bezala. Kasu batzuetan, ikasketen familiaren arabera, iraupena 1400 edo 1700 ordukoa izan liteke.

Irakaskuntzak gainditzen dituzten ikasleak dagokion lanbidean Teknikariaren titulua jasotzen du, lan-merkaturako eta Goi Mailako Lanbide Heziketako sarbidea ematen diona, sarbide-proba baten bidez, baita Batxilergoko beste edozein modalitatera ere.

Gainera, Lanbide Heziketak, Ikasketa Jarraitua Programaren bidez, Europar Batasunako beste herrialde batetako guztizko diru-laguntzak jasotzen dituen enpresa batean praktikak egiteko aukera eskain-tzen du Erasmus+ programaren bidez.

LHk, UrratsBat eta Ikasenpresa programen bidez, laguntza ematen die ere proiektu enpresarial bat abian ipintzera ausar-tzen diren ekintzaileei.

Oinarrizko Lanbide Heziketa

LOMCErekin Oinarrizko Lanbide Heziketa zikloak sortzen dira hezkuntza sistemako Lanbide Heziketaren barne, ikaleen iraunkortasuna errazteko hezkuntza sisteman eta beren garapen pertsonal eta profesionalean aukera gehiago eskaintzeko.

Oinarrizko Lanbide Heziketako irakaskun-

Lanbide Heziketa LH Euskadin

HezkuntzaGidaliburua2024 tzak hezkuntza sistemako Lanbide Heziketako ikaskuntzen parte dira eta profil profesional bati erantzuten diote. Halaber, iraupen aldakorreko modulu profesionaletako ziklo hezigarrietan ordenatzen dira.

Profil profesional bakoitzak ditu gutxienez Prestakuntza Profesionaletako Katalogoaren 1. prestakuntza profesional osoko konpetentzia unitateak.

Oinarrizko Lanbide Heziketako ziklo bat gainditzen duten ikasleek heziketa jaso duten lanbideari dagokion Oinarrizko Titulu Profesionala jasoko dute.

Oinarrizko Titulu Profesional honek baimentzen du hezkuntza sistemako Lanbide Heziketako gradu ertaineko ziklo hezigarrietan sartzea.

Eztabaida dago ere titulazio honek, automatikoki, Bigarren Hezkuntzako titulua suposatu behar duenari buruz.

Ziklo hezigarriak Ziklo hezigarriak moduluetan (materiak) banatuta dauden ikasketak dira. Ikasketa hauek baimena ematen dute titulazio bat lortzea eta balio profesional bat daukate, izan ere bere edukia ezartzen da lan-munduaren beharrekin ados.

Moduluek ordu-iraupen jakin bat dute, zikloaren arabera, eta zentro hezigarrian ematen dira, Lan-Zentroan Hezkuntza izenarekin ezagutua dena izan ezik (Formación en

Centro de Trabajo, FCT), derrigorrezkoa dena ziklo guztietan eta enpresan ematen dena.

Normalki, Ziklo Hezigarriko azken hilabeteak enpresa batean praktikak egiten ematen dira, baita atzerrian eman daitezke ere Ikasketa Iraunkorreko Programaren bidez (Programa de Aprendizaje Permanente, Leonardo da Vinci, Erasmus).

Ziklo Hezigarrien iraupena aldakorra da: ikasturte akademiko edo hiruhileko batetik bi ikasturtetara (gehienak direnak).

Ikasleak bi mailatako Ziklo Hezigarrien artean aukera dezake: Gradu Ertaineko Lanbide Heziketako Ziklo Hezigarriak eta Goi Mailako

Lanbide Hezikateko Ziklo Hezigarriak.

Gradu ertaineko Lanbide Heziketako ziklo hezigarriak Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza ondorengoa bezala aintzat hartua da. Gradu Ertaineko Ziklo Hezigarri bat gainditu eta gero ikasi den Ziklo Hezigarriko teknikariaren titulua jasotzen da.

Bere aldetik, Goi Mailako Lanbide Heziketako ziklo hezigarriak goi mailako ikasketatzat hartuak dira. Mota honetako ikasketekin ikasi den Ziklo Hezigarriko Goi Mailako Teknikariaren titulua lor daiteke.

Ziklo Hezigarri batean sartzeko bi bide daude: sarbide zuzena eta proba baten bidez.

35

Lanbide Heziketa

36 LH Euskadin

HezkuntzaGidaliburua2024

LANBIDE HEZIKETAN MATRIKULATUTAKO IKASLEGOA EUSKADIN GRADU, FAMILIA ETA LURRALDE HISTORIKOKA (2022-23) GOI MAILAKO LANBIDE-HEZIKETA

EUSKADI

ARAba

BIZKAIA

GIPUZKOA

Jarduera Fisikoak eta Kirol - Jarduerak

881

96

392

393

Administrazioa eta Kudeaketa

2.583

385

1.115

1.083

Nekazaritza

247

99

104

44

Arte Grafikoak

285

54

91

140

Merkataritza eta Marketinga

1.237

187

594

456

Eraikuntza eta Obra Zibila

290

61

163

66

Elektrizitatea eta Elektronika

2.488

414

1.175

889

Energia eta Ura

226

12

146

68

Fabrikazio Mekanikoa

2.954

280

973

1.701

Ostalaritza eta Turismoa Irudi Pertsonala Irudia eta Soinua Elikagaien Industria Informatika eta Komunikazioak Instalazioa eta Mantenimendua Zura, Altzaria eta Kortxoa Itsas - Arrantza Kimika Osasun Saila Segurtasun eta Ingurumena

865 430 719 47 2.657 1.759 117 297 559 1.926 164

121 93 94 265 394 33 224 31

538 225 274 18 1.202 521 20 186 303 986 103

206 112 351 29 1.190 844 97 111 223 716 30

Zerbitzu Soziokulturalak eta Komunitatearentzakoak

2.448

342

1.358

748

Ehungintza, Jantzigintza eta Larrugintza Garraioa eta Ibilgailuen Mantentzea

127 654

88

58 350

69 216

GUZTIRA

23.960

3.273

10.895

9.792

ERDI MAILAKO LANBIDE-HEZIKETA

EUSKADI

ARABA

BIZKAIA

GIPUZKOA

Jarduera Fisikoak eta Kirol - Jarduerak

320

49

98

173

Administrazioa eta Kudeaketa

1.273

206

698

369

Nekazaritza Arte Grafikoak Merkataritza eta Marketinga Eraikuntza eta Obra Zibila Elektrizitatea eta Elektronika Energia eta Ura Fabrikazio Mekanikoa Ostalaritza eta Turismoa

241 284 392 173 1.524 1.985 755

100 45 43 62 144 261 144

80 105 185 58 771 823 456

61 134 164 53 609 902 155

726

108

385

233

Irudi Pertsonala Irudi eta Soinua

50

-

-

50

Elikagaien Industria

150

35

78

37

Informatika eta Komunikazioak

1.212

160

610

442

Instalazioa eta Mantenimendua

1.243

353

421

469

Zura, Altzaria eta Kortxoa

275

33

128

119

Itsas - Arrantza Kimika

217 99

32

134 40

83 27

Osasun Saila

2.848

475

1.188

1.185

Segurtasun eta Ingurumena Zerbitzu Soziokulturalak eta Komunitatearentzakoak Ehungintza, Jantzigintza eta Larrugintza

1.117 48

142 -

451 18

524 30

Garraioa eta Ibilgaiuluen Mantentzea

1.155

144

658

353

16.088

2.531

7.385

6.172

GUZTIRA

Lanbide Heziketa LH Euskadin

HezkuntzaGidaliburua2024

Sarbide zuzenak esan nahi du DBHko ikasketak edo baliokideak gaindituta dituenak plaza bat eska dezakeela Gradu Ertaineko Ziklo Hezigarri batean, eta Batxilergoa edo baliokidea gainditua dituenak plaza eska dezake Goi Mailako Ziklo Hezigarri batean.

Matrikulatu baino lehen plaza eskatu behar da, eta eskatzaile gehiago baldin badaude plaza baino, Gradu Ertainean matrikulatzeko lehentasuna dute DBHn nota hoberenak dituztenak; eta Goi Mailako Graduetan ziklo bakoitzerako lehentasuna ematen duten Batxilergoko modalitate edo ikasgaia egin dutenak, eta eskatzaile gehiago baldin badaude plaza baino, Batxilergoko nota onena.

Matrikulako ohiko aldia pasa eta gero, nota, ikasgai, Batxilergoko modalitate edo beste motatako lehentasuna desagertzen da eta edonork lor dezake maila berean libre geratzen den plazetako bat.

Proba bidezko sorbidea gordetzen da lehen aipatutako ikasketak gainditu ez dituzten ikas-

leentzat. Proba eta hori egiteko baldintzak desberdinak dira Gradu Ertaineko edo Goi Mailako Ziklo batetan sartu nahi denaren arabera.

LH Duala Alternantzia Erregimeneko LH Dualekok programa zuzentzen da 16 urte baino gehiago eta 30 urte baino gutxiagoko ikasleak dituzten zentro publiko eta pribatuetara. Ikasle horiek Lanbide Heziketako ziklo hezigarri batean matrikulatuta egon behar dira, aukera ematen diena beren ikasketak jarraitzea zentroa eta enpresa baten arteko alternantzia erregimen batean.

Alternantzia Erregimeneko Lanbide Heziketa Duala heziketa-zentroen eta enpresen arteko elkarpartaidetzaren bitartez garatzen da, enpresek heziketa-zentroei ondorengo aukerak erraztuz: espazioak, instalakuntzak edo modulu profesional edo modu hezigarri jakin batzuk guztiz edo partzialki emateko gai diren adituak. Heziketa zentroan ekintza hezigarria

dagokion arautegian finkatutako espezialitate edo titulazioetako irakaslegoak ematen du.

Ikaslegoak enpresan egiten duen lana modu estuan erlazionatuta egon behar da ziklo hezigarriaren eta programatutako espezializazioen profil profesionalarekin. Modu horretan, ekoizpenaren emaitzaz gain, enpresan egindako lan horiek ikasketa ahalbidetzen dute eta finean, tituluari atxikitutako konpetentziak ere, espezializazioarenak eta beste batzuk ere, alegia izaera per-tsonal eta sozialekoak.

Zentroan garatutako heziketaren iraupenak errespetatu beharko ditu, gutxienez, Dekretu Errealean dagokion tituluaren sorkuntzan modulu bakoitzari esleitutako orduak eta ezingo du gainditu Dekretuan, non EAEko curriculuma ezartzen den, modulu bakoitzerako finkatutako ordu kopurua.

Alternantzia Erregimeneko Heziketa Dualeko Programak heziketa eta ikasketaren arteko kontratuaren modalitatean oinarrituta egongo dira.

37

Lanbide Heziketa

38 Profesionaltasun-Ziurtagiria

HezkuntzaGidaliburua2024

Zer da Profesionaltasun-Ziurtagiria?

Profesionaltasun-ziurtagiriak lan administrazioaren alorreko lanbide-kualifikazioak egiaztatzeko tresna ofiziala dira. Ziurtagiri hauek ofizialak dira eta Estatu osoan balio dute.

Lan-jarduera bat garatzeko gaitasun profesionalen multzoa ziurtatzen dute

Zer lotura du zikloekin?

Kualifikazio profesionala, pertsona batek jarduera profesional jakin bat (lana) egiteko beharrezko konpetentziak badituela ziurtatzeko erreferentea da.

Kualifikazio profesionalak eta, beraz, ezarritako konpetentzia-atalak honela akreditatu daitezke: prestakuntza-ziklo batekin, profesionaltasun-ziurtagiri batekin edo konpetentzia aitortzeko bitartekoa baliatuz.

Kualifikazio profesionala, pertsona batek lan jakin bat egiteko beharrezko konpetentziak badituela ziurtatzeko erreferentea da Gaitasunaren egiaztapen partziala (AGradua- 1,2,3 Maila), gaitasun-ziurtagiriak (B-Gradua-1,2,3 M) eta Ziurtagiri profesionala (C Gradua -1,2,3 M) edo hauek egiaztatzeko sistema dira gaitzen dituenak profesionalki.

Barne egiturari dagokionez hauxe da euren arteko lotura: Heziketa Zikloak moduluetan banatzen dira eta Ziurtagiri-profesionalean berriz, gaitasun profesionaletan eta aldi berean, hauek, gaitasun egiaztapen partzialetan.

Batzuetan eta besteetan hartzen diren konpetentzien harira, zera da desberdintasun han-

diena: zikloetan bi kualifikazio edo gehiago ziurtatzen direla eta ziurtagirien bidez, normalean, kualifikazio bakarra. z D Gradua: Heziketa Zikloak. z C Gradua: Ziurtagiri profesionala. z B Gradua: Gaitasun-ziurtagiria. z A Gradua: Gaitasunren egiaztapen partziala.

Nola lortzen da? z Formakuntzaren bidez. Prestakuntza hori bere osotasunean egin daiteke Profesionaltasun-Egiaztagiri bat eta LP moduluak eginez; orobat egin daiteke prestakuntza osatzen duten prestakuntza-unitate eta -modulu guztiak (ikastaroak) metatuz. z Lan-esperientziaren bidez edo/eta ikaskuntza ez-formalaren bidez (Jarraian azalduko dugun egitura honen bidez: “Esperientzia egiaztatzeko egitura, lanbide-gaitasunak ebaluatzeko eta egiaztatzeko”).

Ikasketak egiaztatzea Lan-esperientziaren edo prestakuntza ezformalaren bidez eskuratutako gaitasun horiek ebaluatzeko eta aitortzeko jardueren multzoa da.

Baldintzak 2 urteko edo 3 urteko lan-esperientzia izatea eta 1200 ordu eta 2000 ordu lan eginak azkeneko 15 urteetan. 200 orduko eta 300 orduko formakuntza, azken 10 urteetan egiaztatu beharreko gaitasunekin lotutakoa.

Ezingo du deialdi honetan parte hartu, baldin eta gaitasun honen xede diren konpetentziaatalak biltzen dituen lanbide-heziketako tituluren bat edo profesionaltasun-ziurtagiriren bat badu, edo konpetentzia guztiak egiaztatuta baditu.

Webgunera honetan sartu, aurkeztu behar den dokumentazioa ikusteko.

Prozedura Lanbide-esperientzia egiaztatzeko prozesuan parte hartzeko, Ikastetxe batean izena eman behar duzu. Onartua izan ostean, prozesu batean parte hartuko duzu.

Prozesu horrek fase hauek ditu: 1. AHOLKULARITZA: Zure lanbide-sektoreko adituek zure historia aztertuko dute, eta zer gaitasun eskuratu dituzun eta zein falta zaizkizun ikusiko dute. Txosten bat egingo dute, hau adierazteko: hurrengo fasera pasatzea egokia dela edo zure lan-esperientzia osatu behar duzula prestakuntzaren bidez.

2. EBALUAZIOA: Adituen batzorde batek proben bidez ikusiko dute ea egiaztatzeko eskatu dituzun gaitasunak eskuratu dituzun.

3. ZIURTAGIRIA: Administrazioak ziurtagiri bat egingo du egiaztatutako gaitasun-unitate bakoitzeko.

Ziurtagiri horiek metatu daitezke, profesionaltasun-egiaztagiria eskatzeko edo lanbideheziketako titulu batera sartzeko, baldin eta sartzeko baldintzak betetzen badira.

Lanbide Heziketa Calasanz Santurtzi

HezkuntzaGidaliburua2024

Adinekoen ongizaterako teknologia berritzailea: Calasanzek Prestakuntza Soziosanitarioa iraultzen du Santurtziko Calasanz ikastetxeak, Euskal Herrian lanbide heziketan erreferentea denak, urrats aitzindari bat eman du Espainian, bere “CuidaLab -Centro de experimentación robótica en los cuidados del futuro - Etorkizuneko zaintzetarako esperimentazio robotikako zentroa”-ren ateak irekiz Punta-puntako laborategi honek robotak, simulagailuak eta teknologia aurreratuko tresnak biltzen ditu, eta ziklo soziosanitarioko ikasleei hezkuntza-esperientzia berritzaile bat eskaintzen die, adinekoen arreta integrala hobetzea ahalbidetuko duena, bai haien autonomia eta bai beren ongizate fisiko eta emozionala sustatuz.

Prestakuntza Soziosanitariorako Proiektu Eraldatzailea CuidaLab Calasanz-en asmo handiko proiektu bat da, eta 4.0 teknologia Euskadin lanbide heziketan ezartzeko erronkari aurre egin nahi izan dio. Eusko Jaurlaritzaren 150.000 euroko diru-laguntzari esker, laborategi hau errealitate bihurtu da zentroaren instalazioetan, Japoniako eta beste herrialde batzuetako gailu eta robot espezializatuekin. Raúl Setién Calasanzeko Berrikuntza zuzendariaren esanetan, “helburua da etorkizuneko profesionalek teknologia hauek erabiltzen ikastea adinekoen zaintza eta arreta hobetzeko”.

Prestakuntzan berrikuntza: robotak eta simulagailuak hezkuntza-esperientzia integral baterako CuidaLab “irla teknologikoetan” diseinatuta dago, hainbat tresna mota biltzen dituzten funtzioen arabera. Alde batetik, pazienteak emozionalki eta sentsorialki estimulatzen dituzten robotak daude, “Lovot” xarmanta adibidez.

Robot honek, pelutxeen itxurarekin eta ukimensentsoreekin, besarkaden aurrean erreakzionatzen du, emozioak antzematen ditu eta erabiltzailearenganako laguntasun eta enpatialotura sortzen du, bereziki garrantzitsua bakardadea jasan dezaketen adineko pertsonentzat.

Beste irla bat simulagailu enpatikoei eskainita dago, ikasleei adinekoen ohiko patologiaren sintomak bizitzeko aukera ematen dietenak, hala nola, glaukomak edo kataratak eragindako ikusmen mugatua edo Parkinsonak eragindako zailtasun motorrak. Tresna hauek etorkizuneko osasun-arloko profesionalei baldintza hauekin bizitzea zer den sakon ulertzeko aukera ematen diete eta ikuspegi enpatiko eta pertsonalizatu batekin irtenbideak ezartzeko ahalmena ematen diete.

3D inprimaketa: Osasun-beharretarako irtenbide pertsonalizatuak Laborategiak 3D inprimatzeko irla bat ere badu, ikasleek gailu mediko pertsonalizatuak diseinatzeko eta fabrikatzeko, hala nola, dentadurak edo ferula pertsonalizatuak. Teknologia honek pazientearen behar fisikoetara zehatzmehatz egokitzeaz gain, osasun-prestakuntzan aro berri baterako ateak irekitzen ditu, non profesionalak kasu bakoitzaren berezitasunetara azkar eta eraginkortasunez molda daitezkeen.

Autonomia garatzea eta Bizi-Kalitatea Hobetzea Ikasturtean zehar, Calasanzko ziklo soziosanitarioetako ikasleek ikasitakoa egoera errealetan aplikatzera eramaten dituzten erronka praktikoak jasotzen dituzte, Tknikak (Euskadiko Lanbide Heziketako Berrikuntza Aplikaturako Zentroa) sustatutako ETHAZI metodologiaren bitartez. Adibide bat zentro geriatrikoetako egoiliarren bizi-kalitatea hobetzeko proposamenak garatzeko ariketa da. Erronka honen bidez, ikasleek teknologia bakoitzak erabiltzaileen autonomia eta segurtasuna nola sustatu dezakeen ebaluatzen du, mendekotasuna gutxituz eta zaharren egoitza batean sartzea atzeratuz.

Raúl Setiének adierazi duenez, “helburua da Calasanzko ikasleek teknologia hauek adineko pertsonen egunerokotasunean aplikatzen ikastea, euren etxeetan modu independentean bizitzeko gaitasuna sustatuz eta nahi ez den bakardadea gutxituz”.

Nazioarteko eta Enpresa Lankidetzarako Baliabidea Barne-prestakuntza hobetzeaz gain, CuidaLab-ek enpresekin aliantza estrategikoak ezartzeko aukera eskaintzen dio zentroari TKGUNE zerbitzuaren bitartez, zeinak teknologia-transferentzia eta enpresa-sektorearekiko lankidetza errazten baitu. Laborategi hau Bizkaiko eta Euskadiko enpresen eskura jarriz, Calasanz adinekoen osasunari eta ongizateari aplikatutako soluzio teknologiko berrien garapenean funtsezko eragile gisa kokatzen ari da, osasun arloko berrikuntza sustatuz.

CuidaLab-ek Calasanzek Europa mailan hezkuntza-berrikuntzaren arloan duen eginkizuna ere indartzen du. Zentroa sei Erasmus+ KA2 proiektutan parte hartzen ari da gaur egun eta azpiegitura teknologiko hau etorkizuneko nazioarteko elkarlanetarako ate ireki bihurtzen da, ikasle eta irakasleei esperientziak eta ikaskuntza ingurune global batean trukatzeko aukera emanez.

39

Lanbide Heziketa

42 Begoña Andrés Ikaslan Bizkaia elkarrizketa

HezkuntzaGidaliburua2024

“LH-ko Lege berriarekin, biztanleriak prestakuntza-eskaintza bat izango du, bere egoera pertsonalarekin edo lan-egoerarekin bateragarria dena” Lanbide Heziketako Lege berria onartzearen harira, Ikaslan Bizkaiko lehendakari den Begoña Andresekin hitz egin dugu Zein da Lanbide Heziketaren Legea aldatzearen arrazoia?

Euskadin, jadanik Lanbide Heziketan aldaketak lantzen eta ezartzen ari ziren, pertsonak gaitasun multzo zabal bat eskura izatearen garrantziagatik, bai pertsonalak bai profesionalak, lanpostua guztiz garatu eta aprobetxatu ahal izateko aldaketa ekonomiko eta teknologiko bateako testuinguru batean.

Horrek ongizate pertsonalari eta sozialari eragiten dio, eta langabezia estrukturala, eskolauztea goiztiarra eta genero-arraila areagotzen ditu.

Egungo aldaketa teknologiko eta ekonomikoak giza kapitalaren kualifikazio egokia eskatzen du eta Estatuko prestakuntza-egituran lanbide-prestakuntzak duen garrantzia nabarmentzen da, ekoizpen-sistemaren beharrei erantzuteko, batez ere digitalizazioaren eta trantsizio ekologikoaren testuinguruan.

Eta horregatik guztiagatik, LH sistemak herritar guztientzako berdin egokituko zen aldaketa edo/eta berrantolaketa bat behar zuen, aukerak zabalduz eta aukerak emanez, jendea bizitza osoan zehar trebatzeko.

Nola dago antolatuta LH-ko sistema berria?

Lanbide Heziketako lege berriak LH-ko sistema bat garatzen du, pertsonak bizitza osoan zehar era malgu batean trebatzeko. Sistema bateratzen du, herritarrei prestakuntza-erabakiak hartzen (kualifikazioa eta birkualifikazioa) laguntzen dieten ibilbide irisgarriak eta metagarriak sortzearen alde eginez, derrigorrezko eskolatzea amaitu aurretik eta lan-bizitza osoan zehar.

Eskaintza berriak ezarri dira, mikroprestakuntzak eskuratzea ahalbidetzen dutenak, eta, batuta, prestakuntza-kontinuum baten bidez igo eta ondoz ondoko akreditazioak eta goimailako tituluak lortzeko aukera ematen dute.

Sistema A, B, C, D eta E gradutan antolatuta dago, eta, ondorioz, segidan akreditazioetatik eta goi-mailako titulazioetatik jarraian igotzeko aukera ematen du. A kalifikazioak gaitasun profesionalen egiaztapen partzialak ekartzen ditu, hori baita oinarria. B mailak maila desberdinak (1,2,3) eta familia profesionalak errespetatzen dituen goi-mailako eskaintza batean sartutako lanbide-moduluak lortzera ekartzen ditu. C kalifikazioak lan-jarduera zehatz bati lotutako hainbat lanbide-moduluz osatutako prestakuntza dira eta Lanbide Heziketako ziklo bati dagozkionak. Azkenik, D graduak Hasierako, Erdi Mailako eta Goi Mailako heziketa-zikloak dira, eta E mailak espezializazio-ikastaroak.

Bestalde, gradu bakoitzeko profesionaltasun-mailek (1, 2, 3) batetik bestera aurrera egiteko aukera ematen dute. C maila, 1, 2, 3 hiru mailatan banatuta, Lanbide Heziketako zikloei dagokie.

LH sistemaren beste hobekuntza bat da akreditazio, ziurtagiri edo lanbide-titulurik gabe lanean diharduten pertsona aktiboen lan-esperientziaren bidez lortutako gaitasun profesionalak aitortzeko modua. Konpetentzien aitorpen prozesua lantzen ari zen jada, eta prozedura honen bidez lortzen den akreditazioa da eta kualifikazio handiagoa lortzeko prestakuntza-ibilbideak errazten dituena.

Zer onura ditu sistema berriak biztanleentzat (kualifikazio eta hobekuntza profesionalak...)?

Biztanleria aktiboa, alde batetik, bere lan-bizitzan zehar lortutako lanbide-gaitasunak edo trebetasunak egiaztatzeko aukera izango du, eta, horren ondorioz, beren gaitasunak aitortzen dituzten titulu metatuak edo akreditazio ofizialak lortu.

Bestetik, horri esker, profesionalki hobetzeko prestakuntza-bideak irekiko dira, lanbideheziketako sistema berrian aurrera egin ahal izateko eta dagokion titulua edo profesionaltasun-ziurtagiria lortzeko prestakuntza osatu ahal izateko.

Azkenik, enpresa- eta sindikatu-erakundeak beren langileen akreditazioak balio erantsi gisa eta lan-ehuna hobetzeko beharrezkoak diren sustatzeko prozesuan inplikatzeko beharra baloratu da.

Laburbilduz, biztanleriak prestakuntza-eskaintza bat izango du, bere egoera pertsonalarekin edo lan-egoerarekin bateragarria, gaitasun berriak eskuratzea, gaitasun profesionalak eguneratuta mantentzea, kualifikazioaren espezializazioan aurrera egitea eta Hezkuntza eta Prestakuntza Sisteman aurrera egitea ahalbidetuko duena.

LH Duala tresna baliotsua izan daiteke enpresei langile kualifikatuak lortzeko eta hutsik dauden lanpostuak betetzeko zailtasunak gainditzen laguntzeko Lanbide Heziketako eskaintzaren zein modalitate daude orain titulu berrietarako?

Teorian, A, B, C, D eta E mailak modu presentzialean, erdi-presentzialean, birtualean edo mistoan eman daitezke, betiere kalitatea eta prestakuntza egokia bermatuta.

Datorren ikasturteari begira, C, D eta E mailak izango ditugu LHko zentroetan.

Noruntz dihoa LH-ko sistema berria?

Nora iritsi nahi du?

Prestakuntza-beharrak edo lan-esperientzia onargarria duen edozein pertsonaren aurrerapena eta hobekuntza errazten duen hezkuntzasistema profesional batera, edozein lekutan egonda, profesionalizazioa erraztuz eta horrela egunero espezializazio gehiago eskatzen duen lan-merkatuaren eskakizunak hobetuz.

Sistema berriak lan-munduko gaitasun profesionalak identifikatzen ditu, eta prestakuntzaeskaintza egokiak bermatzen ditu, dagokion

HezkuntzaGidaliburua2024 prestakuntza eskuratzea ahalbidetzen du edo, hala badagokio, horren aitorpena, eta norbanakoaren diseinua ahalbidetzen duen orientazio- eta laguntza-zerbitzu profesionala eskaintzen du, baita prestakuntza-ibilbide kolektiboak ere.

Hortaz, lege honek biztanleriari zein egungo lan sareari mesede egiten dion sistema artikulatu eta sekuentziala lortu nahi du.

Hobetu al daiteke legea oraindik?

Edozein lege hobetu daiteke, baina aitortu behar da aurrerapen handia dela Lanbide Heziketako eredu malgu bat lortzeko, non biztanleria osoarentzat lekua dagoen, adina edozein dela ere, edozein baldintzatakoa, mugarik gabe, inklusiboa, etengabekoa, metatua, orientazio malgu eta moldagarria pertsona bakoitzaren beharretara.

Euskadin Prestakuntza Duala abian jarri zen, aurretik Ordezkaritza Erregimeneko LH Duala deitzen zen lege berri hau iritsi baino lehen, eta horri esker, ikasleek ikasketak bukatzea ahalbidetu zen enpresetan prestakuntza egiten zuten bitartean. Ikasleak prestakuntza zentroan eta enpresan hezi daitezke bai 1. eta 2. mailan. Zer abantaila ditu honek?

C eta D graduek eta E Espezializazio Ikastaroek izaera bikoitza dute, hezkuntza-zentroko prestakuntza eta lantokiko prestakuntza uztartzen dituena. Horrek aurrerapena eta hobekuntza suposatu du hainbat alderditan.

Ikasleek enpresetan zuzenean lan egiten duten esperientzia praktiko esanguratsua lortzen dute, eta horri esker, ikasgelan lortutako ezagutzak benetako lan-ingurunean aplikatzeko eta finkatzeko. Gainera, zure ikasketa-eremuari dagozkion trebetasun profesionalak garatzeko aukera eskaintzen du, besteak beste, trebetasun teknikoak, sozialak eta talde-lanerako.

Prestakuntza teorikoa eta esperientzia praktikoa uztartuz, prestakuntza dualak ikasleen enplegagarritasuna areagotzen du, enpresentzat erakargarriagoak diren gaitasunen eta ezagutzaren konbinazioa eskainiz.

Gainera, bigarren urtean ordaindutako ikaskuntzako lan-kontratu bat sinatzen da, etorkizuneko kontrataziorako aukera zabaltzen duena.

Enpresentzat ere abantailak ditu, adibidez, talentu gazte eta kualifikatua eskuratzea, enpresek ikasleak hasiera-hasieratik kontratatu eta presta ditzakete, haien behar zehatzetara egokitzen den talentu gazte eta kualifikatua garatu eta atxikitzeko aukera emanez.

Langile berriak kontratatzearekin eta prestakuntzarekin lotutako kostuak murriztu ditzakete, ikasleek dagoeneko gaitasun eta ezagutza maila jakin bat baitute.

Hezkuntza-erakundeekin lankidetzak enpresei curriculumen diseinuan eragiteko aukera ematen die eta ikasleek beren funtzio-

Lanbide Heziketa Begoña Andrés Ikaslan Bizkaia elkarrizketa namendurako eta egungo lan-merkaturako garrantzitsuak diren trebetasunak eta gaitasunak eskuratzen dituztela ziurtatzen dute.

Enpresek ikasleekin lankidetzak berrikuntza sustatzen du, enpresan ideia eta ikuspegi berriak sartuz.

Lanbide Heziketa Dualak laguntzen al du enpresek langile kualifikatuak lortzeko eta hutsik dauden lanpostuak betetzeko duten zailtasunarekin?

Kezka historikoetako bat enpresek langileak aurkitzeko eta lanpostu hutsak betetzeko duten zailtasuna izan da, eta horregatik, Hezkuntza Sailak eskaintza handitzea aukeratu zuen bai titulazio berrietan, bai plaza kopuruan.

LH Duala tresna baliotsua izan daiteke enpresei langile kualifikatuak lortzeko eta hutsik dauden lanpostuak betetzeko zailtasunak gainditzen laguntzeko, talentu gazte eta ongi prestatuak eskuratzea eskainiz, beren behar eta eskakizun zehatzetara egokituta. Baina horretarako eskaintza zabala izan behar da, beharren etengabeko jarraipena egin behar da eta prestakuntza-curriculumetara egokituz.

Zein abantaila ditu gaur egun Lanbide Heziketa ikasteak beste prestakuntza-ikastaroekin alderatuta?

Batetik, LH lan-munduan zuzenean aplikagarriak diren gaitasun eta ezagutza praktikoen garapenean oinarritzen da. LHko programak enpresa eta sektore zehatz batzuekin lankidetza estuan diseinatzen dira, ikasleek gaur egungo lan-merkatuan garrantzitsuak eta eskatzen diren gaitasunak eskuratzea bermatuz.

LH-k enpresetan praktikak barne hartzen dituelako, ikasleek lan-esperientzia eskuratu eta lan-merkatuan sartzea erraztuko duten harreman profesionalak ezartzea ahalbidetzen du.

LH-k askotariko familiak eta espezialitateak eskaintzen ditu hainbat arlotan, ikasleek euren interesetara, gaitasunetara eta helburu profesionaletara egokitzen den zikloa aukeratzeko aukera emanez. Gainera, hezkuntzan aurrera egiteko aukera ematen du, goi mailako ikasketekin jarraitzeko aukera eskainiz, unibertsitatean adibidez.

LH-ren aldakortasuna da bere abantailetako beste bat. Titulu desberdinak eskaintzen ditu, profesionaltasun ziurtagirietatik hasi eta teknikari eta goi-mailako tituluetaraino.

Zein erronka bere gain hartu behar ditu oraindik Lanbide Heziketak?

Erronka garrantzitsuenetako bat LH-ri buruzko gizarte-pertzepzioa aldatzea da.

Ezinbestekoa da azpimarratzea ikasleen kualifikazio altua, lan-aukerak, laneratze tasa eta LH-k eskaintzen duen garapen profesionala.

Lege berriarekin Lanbide Heziketaren eta lan-merkatuaren arteko loturari dagokionez aurrerapausoak eman diren arren, ezinbestekoa da Lanbide Heziketako programak egu-

neratzea eta merkatuaren eskakizunekin bat egitea.

Garrantzitsua da Euskadin egiten den Lanbide Heziketako eskaintza zabaltzea eta dibertsifikatzea, gaur egun enpresek duten bete gabe dauden lanpostu kopuru handiari erantzuteko, sektore eta espezialitate zabalagoa hartzen duten programak ere barne hartuta.

Era berean, beharrezkoa da LH-ko irakaskuntzaren alorreko profesional kualifikatuak eta motibatuak erakartzeko eta atxikitzeko neurriak ezartzea, bai eta garapen profesionalerako eta etengabeko prestakuntzarako aukerak eskaintzea, ezagutza eta irakaskuntza metodologietan eguneratuta daudela ziurtatzeko.

Eta, azkenik, enpresen eta hezkuntza-zentroen arteko lankidetza indartzea funtsezkoa da Lanbide Heziketan ematen den prestakuntzaren garrantzia eta kalitatea bermatzeko.

Hori lortu daiteke lankidetza-hitzarmenak sustatuz, kolaboratzaileen enpresen sareak sortuz eta enpresen parte-hartze aktiboa erraztuz LHko programak diseinatzean eta gauzatzean.

Ikaslan Bizkaia elkarren arteko bitartekaritza eragile funtsezkoa da hemen.

Nola dago Lanbide Heziketa emakumeekiko STEAM eremuan?

Euskadin, beste arlo batzuetan bezala, STEAM arloko (Zientzia, Teknologia, Ingeniaritza, Arteak eta Matematika) emakumeen parte-hartzea gizonezkoena baino txikiagoa da, baina ahalegin handiak egiten ari dira eremu hauetan eta genero berdintasun handiagoa sustatzeko ekimenak.

Emakumeen parte-hartzea sustatzeko programa eta ekintza zehatz batzuen artean, emakume gazteei zuzendutako sentsibilizazio, orientazio eta tutoretza ekimenak daude, STEAM arloko karrerak kontuan hartzera bultzatzeko.

Programa aktibo batzuk dira, adibidez, NeskUp, Hezkuntza Sailak bultzatutako ekimena, edo Ikaslan Bizkaia ikasturte honetan zehar egiten ari den Podcasta.

STEAM arloko zein sektoretan ikusten dugu emakumeen presentzia txikiagoa Euskal Herriko Lanbide Heziketan?

Tradizionalki maskulinizatutako sektoreetan gero eta emakume gehiago dagoen arren, oraindik ere hutsune nabaria dago arlo batzuetan, oro har, ikasketa teknikoagoetan, adibidez, ingeniaritza, industria eta mekanika, edo eraikuntzaren arloko zientzia ikasketetan.

Bereziki Lanbide Heziketari erreparatzen badiogu, emakumezkoen presentzia gutxien duten arloak Elektrizitate eta Elektronika, Garraio eta Ibilgailuen Mantentze-lanak, Fabrikazio Mekanikoa edo Eraikuntza eta Obra Zibileko familia profesionalak dira.

Bestalde, emakumezkoen presentzia gehiago duten familiek errepikatzen dute, Irudi Pertsonala, Osasuna, Zerbitzu Soziokulturalak eta Administrazio eta Kudeaketa.

43

Unibertsitatea

46 Unibertsitatea sarbidea

uni

HezkuntzaGidaliburua2024

ber

tsita tea

Karrera unibertsitario bat ikastea bizitzan zehar har daitezkeen erabakirik garrantzitsuenetariko bat da. Horrela, oso garrantzitsua da argi izatea zergatik sartu nahi dugun unibertsitatean eta jakin ere zer aurkituko dugun bertan sartu eta gero, zer eman diezagukeen eta zein sakrifikazio eskatuko duen.

Ikasketen gaineko kontrola

Lan-aukera gehiago

Bokazio argi bat badaukagu, unibertsitatean nahi duguna ikasi ahal izango dugu.

Ikasketa-planak, gehiengoan, diseinatuta daude ikasgai guztiak erlazionatuta egoteko interesatzen zaigun ezaguera eta profesional arloarekin.

Zailtasun eta krisi ekonomikoetatik independente, beti izango ditugu lan-aukera hobeagoak zenbat eta ikasketa gehiago izanik. Karrera bat izateak esan nahi du sakrifizioa eta iraunkortasuna eskatu dituzten urte batzuk gainditzea, beti oso aintzatetsia den zerbait. Unibertsitario batek bertan sar ahal izateko lan-merkatu handiago bat du.

Bizitzako aldi onenetariko bat

Garapen kultural eta emozionala

Unibertsitatean ematen diren urteek esperientzia errepikaezinak ematen dituzte.

Normalki, unibersitatera erantzukizun-karga handi bat gabe iristen da, gaztaroa eta heldutasunaren arteko adin batean. Osoko gozatu ahal den garai bat da, non gure pentsatzeko modu eta interes berdineko jendea ezagun dezakegun.

Karrera unibertsitario bat gainditzea burua berregituratzen duen ariketa bat da.

Esfortzuak, iraunkortasunak eta eguneroko lanak gauzak ongi eta gure kontu egiten ari garen sentsazioa eskaintzen dute.

Finean, karrera unibertsitario bat ikastea bizitzako esperientzia aberasgarrietako bat izan daiteke.

Unibertsitatea Unibertsitatea sarbidea

HezkuntzaGidaliburua2024

47

Unibertsitatera

sartzea

Gradu ikasketetara sartzeko eskatzen da Batxilergoko edo baliokideko titulu bat izatea eta Unibertsitaterako sarbide probak gainditzea.

Proba titulua lortu duzun Bigarren Mailako Hezkuntza edo Lanbide Heziketa egin duzun zentroa atxikituta dagoen Unibertsitate publikoan egiten da. Atzerrian dauden zentro publiko espainiarretatik bazatoz, proba UNEDen egingo duzu, zure zentroa aipatutako Unibertsitateaz desberdin den beste batera atxikitua badago izan ezik, eta kasu horretan hor egin beharko duzu proba.

1

Batxilergoko titulua izan eta Unibertsitaterako sarbide-proba gainditu.

2

EBko estatu kide diren sistema hezigarrietatik etorri, dagokion herrialdean unibertsitatean sartzeko eskatutako baldintzak betetzen dituztenak. Beharrezkoa da UNEDeko igorritako unibertsitaterako sarbidearen egiaztagiria aurkeztea.

3

Atzerriko beste sistema hezigarrietako ikaslea izan eta unibertsitaterako sarbide-proba gainditzea.

4

Goi Mailako Teknikariaren edo Goi Mailako Kirol Teknikariaren titulua izatea.

5

25 urte baino gehiago izatea eta sarbide-proba bat gainditzea.

6

40 urte izatea eta konpetentzia profesional aitortua izatea ikasketa eremuan.

7

45 urte baino gehiago izatea eta sarbide-proba bat gainditzea.

8

Aitorpen ofizialeko titulu unibertsitario bat izatea.

9

Helburu den Unibertsiteak aitortutako 30 kreditu izatea, ikasketa unibertsitario ez homologatuak atzerrian egin dituztenak.

10

Unibertsitatean sartzeko egoeran izatea, Hezkuntzako Lege Organikoaren aurreko Sistema Hezigarri Espainiarraren ordenazioen arabera.

Unibertsitatea

USP

48 Unibertsitaterako sarbidea

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitaterako Sarbide Probak helburu bezala du Batxilergoan lortutako heldutasun akademikoa, ezaguerak eta gaitasunak balioestea, baita ikaslearen gaitasuna ere irakaskuntza unibertsitarioak arrakastarekin jarraitzeko.

Unibertsitaterako sarbide probak bi fase ditu: orokorra eta espezifikoa Fase OROKOR Derrigorrezkoa

Gaztelania Hizkuntza eta Literatura n Euskara Hizkuntza eta Literatura n Filosofiaren Historia edo Historia n Atzerriko Hizkuntza (Alemana, Frantsesa, Ingelesa, Italiera, Portugesa) n 2º Batxilergoko aukeratutako materia n

Beharrezkoa da 4ko batez bestekoa gainditzea

Fase ESPEZIFIKOA Hautazkoa nota igotzeko

n

2º Batxilergoko modalitatearen gehieneko 4 materia, Fase Orokorreko ariketa egiteko aukeratu denaren ezberdinak edo Goi Mailako Teknikari edo Goi Mailako Kirol Teknikarien tituluen gai-zerrenderako ezarri direnen ezberdina ere.

5a gainditzen duten materiak dira kontuan hartuko direnak

Unibertsitatea Unibertsitaterako sarbidea

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitaterako

Sarbide Proba Unibertsitaterako sarbide proba gainditzen da nota 5 edo altuagoa denean.

Hori lortzen da neurtuz Fase Orokorrean lortutako % 40a eta Batxilergoko batez bestekoaren % 60a.

Zenbat puntu behar ditut sarbide probak gainditzeko?

NARPEN OROKORREKO NOTA = 0,6 x BBN + 0,4 x FOK BBN: Batxilergoko Batez Besteko Nota FOK: Fase Orokorreko Kalifikazioa

n Fase Orokorraren gainditzeak balio mugagabea du. Ez dago deialdien mugarik proba gainditzeko. n Urtean bi deialdi daude eta horietara aurkez zaitezke Fase Orokorraren edo Fase Espezifikoko

edozein materiaren kalifikazioa hobetzeko.

n Plazen esleipenean lehentasuna dute sarbide proba gainditu duten pertsonek deialdi arruntean

edo aurreko ikasturteetan.

Noiz komeni zait proba espezifikoa egitea?

Ikasketak egin nahi diren tokian eskaera kopurua eskainitako plazen kopurua baino handiagoa denean. Kasu honetan, onarpen nota lortzen da Unibertsitaterako Sarbide proba (Fase Orokorreko kalilfikazioaren % 40 eta Batxilergoko baten besteko notaren % 60) gehituz Fase Espezifikoan lortutako bi nota onenekin, haztapen parametro batekin biderkatuta. Nota hauek kontuan izango dira beti ere ariketak 5eko gutxieneko nota gainditu badu. n Onarpen nota alda daiteke Graduaren eta joan nahi den Unibertsitatearen arabera. n Lortutako emaitzak balioa dute proba gainditu ondorengo bi ikasturteetan. n

Onarpen nota espezifikoa = 0,6 x BBN + 0,4 x FOK + a x M1 + b x M2 BBN: Batxilergoko Batez Besteko Nota / CFG: Fase Orokorreko Kalifikazioa M1 eta M2: Fase Espezifikoan gainditutako materien bi nota onenak a eta b: Fase Espezifikoko materien haztapen parametroak

Zenbat onarpen nota izan ditzaket?

Nota bat bakarrik Fase Orokorrean azterketa egiten baduzu. Gainera Fase Espezifikoa egiten baduzu, egingo duzun ikasketaren arabera, nota bat edo beste kontuan hartuko da.

49

Unibertsitatea

50 Nolakoa da unibertsitatea

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitateen egitura

Unibertsitate motak Bi unibertsitate mota daude: Publikoak eta Pribatuak. Euskadin Universidad del País Vasco / Euskal Herriko Unibertsitatea publikoa da eta Deustu, Mondragon Unibertsitatea eta EUNEIZ pribatuak dira.

Unibertsitate pribatuak autofinantziazioko sistema batez kudeatzen dira, ikasleen onarpenerako berezko sistemak dituzte eta beren prezio akademikoak ezartzen dituzte, publikoetakoak baino kostu handiago batekin.

Zer da zentro atxikitu bat?

Goi mailako hezkuntza zentroak dira, hitzarmen bidez unibertsitate publiko batera atxikitzen direnak izaera ofizialeko tituluak lortzera zuzentzen diren ikasketak emateko. Titulu hauek balio dute lurralde nazional guztian.

Unibertsitate publikoak osatzen dute Eskolek, Fakultateek, Departamentuek, Ikerketako Institutu Unibertsitarioek eta beste zentro edo egiturek, beharrezkoak direnak beren funtzioen egikaritzarako.

Zer da Campusa?

Espazio fisikoa non biltzen diren zentro ezberdinak (fakultateak, eskolak, liburutegia...) eta zerbitzuak (informazio zerbitzua, kirol zerbitzua, kafetegiak, liburutegia) “campusa” deitzen da.

Zer da institutu unibertsitario bat?

Ikerkuntzako Institutu Unibertsitarioak ikerkuntza zientifiko eta teknikora edo sormen artistikora bideratutako zentroak dira. Doktoretza eta graduondoko ikasketak eta programak antola eta gara ditzakete eta aholkularitza teknikoa eman ere.

Institutu hauek unibertsitate batek edo gehiagok osa ditzakete, edo batera beste entitate publiko edo pribatu batzuekin hitzarmen edo elkarlan-mota beste batzuen bidez.

Nolakoa da UNIBERTSITATEA Eskolak eta fakultateak Eskolak eta fakultateak arduratzen dira Graduen lorpenera bideratuta dihoazen irakaskuntzen antolaketaz, prozesu akademikoez, administratiboez eta kudeaketaz.

Beste titulu batzuk lortzera begira dauden beste irakaskuntza batzuk eman ditzakete ere, baita bete ere unibertsitateak aurora eramatea erabakitzen dituen funtzio horiek ere.

Orokorrean, zentroak, bere idazkaritzaren bitartez, erreferentzia gune dira kudeaketa administratiboak egiteko, hala nola matrikula, ziurtagirien igorpena, espediente akademikoaren kontsulta, titulu unibertsitarioaren bidaltzea edo noten argitarapena.

Zentroak lehenengo erreferentzia puntuak dira etorkizuneko unibertsitarioarentzat. Modu horretan, non ikasten dugun galdetzen digutenean, gehienetan hau erantzungo dugu: “Medikuntzako Fakultatean edo Magisteritzako Eskolan, etab.”.

Departamentu unibertsitarioa Departamentuak irakaskuntza eta ikerketako unitateak dira, arduratzen direnak ezaguerako eremu bat edo anitzeko irakaspenak koordinatzeaz zentro bat edo gehiagotan, irakaslegoaren irakaskuntza eta ikerkuntza-ekimenak sustatzeaz, eta beste funtzio batzuk betetzeaz.

Departamentu edo sailek ezaguerako eremu jakin batzuekin harremana duten irakasle multzo bat biltzen dute, irakaskuntzan jardun daitezkeenak titulazio bat edo gehiagotan aldi berean eta zentro ezberdinetan aurki daitezkeenak.

Normalki, departamentuak aurkitzen diren espazio fisikoak irakaslegoaren bulegoak izaten dituzte, baita saileko idazkaritza ere, administrazioko eta kudeaketako lanak hartzen dituena.

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitatea Nolakoa da unibertsitatea

51

Universidad del País Vasco/ Euskal Herriko Unibertsitatea

Euskal Herriko Komunitate Autonomoaren unibertsitate publiko bakar bezala, ezagueraren adar guztietako gradu eta graduondokoen eskaintza zabal bat mantentzen du. Hiru campusetan banatuta dago, bat egungo Euskal Komunitate Autonomoko lurralde bakoitzeko, 20 fakultate eta eskola osatzen dutenak. Bere dimentsioagatik, Espainiako Sistema Unibertsitarioko zortzi unibertsitate handienen artean kokatzen da, 45.000 ikaslerekin eta 5.000 profesionalekin bere langilegoan, irakasle, ikertzaile eta administrazio eta zerbitzuetako pertsonala batuz.

Deustuko Unibertsitatea Deustuko Unibertsitatea, izaera konfesionalekoa, izen handiko ibilbide aitortu bat du prestakuntza altuko profesionalen hezkuntzan, ekimen enpresarial eta instituzional garrantzitsuenetakoak burutu dituztenak ez bakarrik Euskal Herriko Komunitate Autonomoan, baizik eta maila estatalean ere. Euskal Sistema Unibertsitarioko unibertsitate pribatu handiena da 10.000 ikasle eta 500 irakaslerekin. Unibertsitate honek tradizionalki zientzi sozial, ekonomiko eta juridikoetara zuzendutako programa bar izan du baina, azken urteetan, bere eskaintza zabaldu du irakaskuntza teknikoetaruntz eta ingeniaritzaruntz, bere ekintza Bilbo eta Donostiako campusen artean banatuz.

EUNEIZ Euskadiko laugarren unibertsitatea, Teknologia Berrietan, Kirolean eta Osasunean espezializatuta dago eta bi fakultate ditu (Teknologia Elkarreragile Berriak eta Osasuna), gaur egun ematen dituen zortzi gradu eta bi master biltzen dituztenak.

Garapen teknologiko digitalaren inguruan talentua eta ezagutza sortzearen aldeko apustua da erakunde dinamiko honen ezaugarrietako bat, hiru urte baino gutxiagoan tituluak bikoiztu dituena, gehienak Euskadin eta Nafarroan aitzindariak izanik. 500 ikasle baino gehiagorekin, Gasteizko Unibertsitatea sektore estrategiko eta emergenteetara bideratzen da.

Mondragon Unibertsitatea Mondragon Unibertsitateak, izaera pribatuarekin ere, irakaskuntza unibertsitarioko berezko proiektu bat kapitalizatzen du, ezagut daitekeena ehun enpresarial hurbilenarekin duen gertutasunagatik, bereziki Mondragon Korporazioarekin, horren parte dena.

Espezializatuta dago Irakaskuntza Teknikoetan, Ingeniaritzetan, Zientzia Enpresarialetan, Hezkuntza Zientzietan eta Ikusentzunezko Komunikazioan, baina bere titulazioen mapa zabaldu du Zientzia Gastronomikoetara eta Berrikuntzara. Zentroak ditu Arrasaten, Ordizian, Donostian, Oñatin, Irunen, Eskoriatzan eta Aretxabaletan.

Lanbide Heziketa Unibertsitatea

52 Unibertsitate LH Euskadin ikasketak

Zer da Gradua?

Gradua irakaskuntza unibertsitario ofizialetako lehen zikloa da.

Helburu bezala du ikaslearen heziketa orokorra, diziplina bat edo anitzetan, prestakuntzara bideratuta izaera profesionaleko ekintzen ariketarako.

Irakaskuntza hauek gainditzeak eskubidea ematen du Graduatuko titulu unibertsitario ofizial bat lortzeko.

Lortutako titulua antzeman ahal izango da eta garantzitsua izango da bizarrean eta eta lan-merkatu nazional eta europarran.

HezkuntzaGidaliburua2024

• Graduetako ikasketa-planek 240 kreditu ECTSko hedadura dute (8 seihileko eta 4 ikasturte akademiko), biltzen dutenak ikasleak eskuratu beharreko heziketa teoriko eta praktiko guztia: ezagueraren adarreko oinarrizko alderdiak, derrigorrezko edo hautazko materiak, mintegiak, kanpoko praktikak, zuzendutako lanak, Gradu-amaierako lana eta beste ekintza hezigarri batzuk.

• Graduko irakaskuntzak Gradu Amaierako Lan baten egikaritza eta defentsarekin amaitzen dira, izan behar duenak 6 eta 30 kreditu ECTS bitarteko hedadura bat.

• Graduatuaren tituluak atxikituta dago ondorengo ezagueraren adar batetara: Arteak eta Humanitateak, Zientziak, Osasunaren Zientziak, Zientzia Sozial eta Juridikoak, Ingeniaritza edo Arkitektura.

Nolakoak dira Ikasketa unibertsitarioak ECTS kreditua

Ikasketa plana

ECTS kreditua emaitza akademikoak neur eta konparatzeko sistema bat da. Kontuan hartzen ditu eskatzen diren ikaslearen lan orduak honek ikasgai bat gainditu dezan, bai modu presentzialean, bai modu ez presentzialean.

Kreditu bakoitzak ikaslearen 25 ordutako lanaren balio bera du, globalki balioztatuta.

Ikasturte oso baterako lana balioesten da 60 kreditu ECTStan, seihileko bat 30etan eta hiruhileko bakoitza 20etan. ECTSk errazten du egindako ikasketen aitorpen eta transferentzia berezko unibertsitatean edo beste batean.

Ikaketa plana unibertsitate batek antolatutako irakaskuntzak dira, titulu unibertsitario ofizial bat lortzera eramaten dutenak, guztizko eragin akadimikoak eta profesionalak dituena.

Titulu ofizialez gain, unibertsitateek diplomak eta berezko tituluak lortzeko irakaskuntzak ezarri ditzakete, baita heziketako irakaskuntzak ere bizitza osoan zehar. Titulu hauek gradu edo graduondokoak izan daitezke (masterrak, espezialistak, etab.), eta ezin ditzakete izan titulu ofizialen izendapen berbera, eta eragin berdinak ere.

Lanbide Heziketa Unibertsitatea LH ikasketak Euskadin Unibertsitate

HezkuntzaGidaliburua2024

Graduondokoa

Masterra

Bere izenak adierazten duen bezala, graduondoko irakaskuntzak, Goi Hezkuntzako Espazio Europarraren (GHEE) testuinguruan, unibertsitate-ikasketetako bigarren bloke bat bezala ulertzen dira, zeinera iristen den Graduatuaren titulua lortu eta gero. Maila honetan daunden irakaskuntzak dira, sarbideko ordenaren arabera, Masterra eta Doktoretza.

Masterra irakaskunta unibertsitarioetako bigarren zikloa da.

Xede bezala du ikasleak heziketa aurreratu bat lortzea, izaera espezializatukoa edo diziplina anitzekoa, eta bideratuta espezializazio akademiko eta profesionalera, edo bai ikerketako lanetan hastea bultzatzea. Irakaskuntza hauek gainditzeak eskubidea ematen du Master Unibertsitario bat lortzeko.

Master Unibertsitarioen ikasketa planek 60 eta 120 kreditu arteko hedadura bat dute (ikasturte 1 eta 2ren artean), barne dutenak ikasleak bereganatu behar duen heziketa teoriko eta praktiko osoa: derrigorrezko materiak, hautazko materiak, mintegiak, kanpoko praktikak, zuzendutako lanak, Master amaierako lana, ebaluazio ekintzak eta beste ekintza hezigarri batzuk.

Masterreko irakaspen hauek Master Amaierako Lan baten egikaritza eta defentsarekin amaitzen dira, 6 eta 30 kreditu ECTSko hedapen bat izan behar duena.

Doktoretza

Tituluaren Gehigarri Europarra

Doktoretzak irakaskuntza unibertsitarioetako hirugarren zikloa du eta hezkuntza-aldi bat eta ikerketa-aldi bat du bere barne (osatzen duena, berez, hirugarren zikloa). Xede bezala du ikaslearen heziketa aurreratua ikerketako tekniketan. Doktorearen titulua lortzeko eskubidea ematen du, behin egin beharreko tesi doktorala defendatu eta gero ikerketako lan original bati buruz.

Tituluaren Gehigarri Europarra (Suplemento Europeo al Título, SET) curriculum akademikoari balio europarra ematen dion dokumentua da. Titulazio unibertsitarioko eranskin bat da, non ikasitako materiak, emandako hizkuntzak, egindako kredituak, lortutako konpetentziak, emaitza akademikoak eta graduatuaren edo masterra edo doktoretza lortu duen ikaslearen kualifikazio profesionalak zehazten diren, bere izen eta abizenekin, Europa osoan fidagarriak diren beste akreditazio batzuen artean.

Bere helburu nagusia “hiritar europarren lana eta goi mailako hezkuntza sistema europarraren nazioarteko lehiakortasuna sustatzea” da.

53

Unibertsitatea

54 Euskal Herriko Unibertsitatea UPV/EHU

HezkuntzaGidaliburua2024

Hamaika etorkizun eskura euskal unibertsitate publikoan UPV/EHUk 100 gradu eta 200 graduondoko baino gehiagoko zerrenda erakargarria dauka.

Gainera, ingurune profesionaletan prestatzeko eta nazioarteko esperientziak bizitzeko hainbat aukera eskaintzen ditu Euskal Herriko Unibertsitateak eskaintza finkatua, zabala eta askotarikoa aurkezten du 2025-2026 ikasturterako: ikasleak 107 aukera ditu UPV/EHUn graduko ikasketak egiteko, jakintza arlo guztietakoak.

Ildo horretatik, UPV/EHUk 15 gradu bikoitzeko eskaintza du. Horietako bat, Business + Economics gradu bikoitza da (Ekonomia eta Enpresa Fakultatea, Sarrikoko egoitza): ingelesez irakasten da oso-osorik, eta gauza bera Biomedical Engenieering (Bilboko Ingeniaritza Eskola) gradu bikoitzean. Halaber, hainbat gradu hirueledun ditugu: Lehen Hezkuntza (Bilboko Hezkuntza Fakultatea eta Hezkuntza eta Kirol Fakultatea), Haur Hezkuntza (Bilboko Hezkuntza Fakultatea) eta Logopedia (Psikologia Fakultatea).

Euskal Herriko Unibertsitateak aukera ematen die ikasleei nazioarteko esperientziak bizitzeko, Erasmus+, Latinoamerika eta beste norako batzuk programen bidez, iraupen laburreko ikastaro trinkoen bidez (BIP) edo ikasketa eta praktiketarako mugikortasun luzeen bidez. Atzerriko herrialdeen eta hirien aukera zabalduz doa eta, orain, Hegoafrika, Kenya eta Indonesia ere aukeran daude, eta Toronto, Boston eta Rio de Janeiro.

Bestalde, ingurune profesionaletako prestakuntza modalitateei ikasle askok aukera dute gure gizartearen erronkei zuzenean helduz ikasteko, hainbat erakunde eta enpresatan.

Alde batetik, curriculumeko edo curriculumetik kanpoko praktikek (13.000 baino gehiago urtero) aukera ematen dute prestakuntzaren zati bat lan inguruan egiteko. Praktikek garrantzi berezia dute osasunaren eremuko graduetan, ikasleek denboraldi luzeak egin behar baitituzte osasun arloko guneetan. Bestetik, gero eta ezagunagoa den prestakuntza dualak aukera ematen du unibertsitatean ikasteko eta aldi berean enpresa batean ordaindutako jarduera profesionala egiteko. Prestakuntza dualeko eskaintza zabalduz doa eta dagoeneko 16 daude aukeran, eta horietako bi nazioartekoak dira (Gasteizko Ingeniaritza Eskola). Irakaskuntza-ikaskuntza estrategia honen kalitatea UPV/ EHUk prestakuntza dualerako duen ereduak bermatzen du, hau da, EHUdualak.

Datorren ikasturterako beste berrikuntza bat dago UPV/EHUren eta Lanbide Heziketaren arteko lankidetzatik sortua: 2+3 LH + EHU prestakuntza ibilbideak. Ibilbide horien bidez, 5 urtean Lanbide Heziketako goi mailako gradua eta hari lotutako unibertsitate gradu bat

egin dezake ikasleak. Elgoibarko Ingeniaritza Dualeko Eskolan bazegoen lehendik eskaintza hori, eta goi mailako 3 prestakuntza ziklo Berrikuntzako Ingeniaritza Graduarekin konbinatu daitezke. 2025-2026 ikasturtean Informatika Fakultatearen proiektu pilotu bat gehituko zaio, eta, lehen aldiz, Web Aplikazioen Garapeneko zikloa, Plataforma Anitzeko Aplikazioen Garapeneko zikloa eta Sareko Sistema Informatikoen Administrazioko zikloa Informatikako Graduarekin lotu ahal izango dira, eta horrela, bada, LH+EHU hiru ibilbide berri eskainiko dira.

Graduondokoak 2025-2026 ikasturtean, Euskal Herriko Unibertsitateak 103 unibertsitate-master, etengabeko prestakuntzako 34 master (azken horiek espezializazio handiko eta orientazio profesional argiko titulazioak dira) eta 67 doktorego programa eskainiko ditu. Nabarmentzekoa da estatuko eta nazioarteko unibertsitateekin batera antolatutako programa kopuru handia, bai eta bederatzi Erasmus Mundus master.

Gainera, prestakuntza dualean ematen diren masterrak daude, baita Euskal Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentziak (Unibasq) aitortutako nazioartekotze-zigiluarekin ere. Hamaika unibertsitate masterrek Abokatutzan eta Prokuradoretzan edo Bigarren Hezkuntzako Irakasleetan jarduteko gaitasuna ematen dute, eta master gehienetan praktikak eskaintzen dira. Era berean, bi Erasmus Mundus Masterrek EAQAJP (European Approach

for Quality Assurance of Joint Programmes) zigilua eskuratu dute, bata Ingurumenaren Kutsadura eta Toxikologian eta, bestea, Itsas Ingurumena eta Baliabideetan. Ziurtagiri hori Europako Batzordeak ematen du graduondokoen kalitatea eta nazioarteko profil altua nabarmentzeko.

Etengabeko prestakuntzako masterrei dagokienez, eskaintza berritzen eta premia berrietara egokitzen ari da. Datorren ikasturteko graduondoko katalogo osoa martxoaren 3tik 5era aurkeztuko da EHU Master Week-en.

Graduondoko ikasketekin prestakuntza zabaldu nahi dutenentzat, azoka birtual hau aukera ezin hobea da master bakoitzeko irakasleen eskutik informazioa jasotzeko eta era guztietako zalantzak argitzeko. % 92ko okupazioa, titulua lortu eta hiru urtera UPV/EHUko tituludunek laneratze tasa handiak dituzte, jasotako prestakuntzari esker. LANBIDE Euskal Enplegu Zerbitzuak eginiko azken ‘Laneratze Azterlanaren’ arabera, UPV/EHUren 2020ko promozioko graduko tituludunen % 92 lanean ari ziren hiru urte geroago. Eta urte horretan master bat amaitu zutenen artean, lanean daudenen % 94,6k beren ikasketekin zerikusia duten enplegu bat dute.

INFORMAZIO GEHIAGO www.ehu.eus acceso@ehu.eus

Unibertsitatea UPV/EHUko gradu eskaintza

HezkuntzaGidaliburua2024 Vitoria-Gasteizko Ingeniaritza Eskola: • Automobilgintzaren Ingeniaritzako Gradua (DUALA) • Gradu Bikoitza: Ingeniaritza Mekanikoa + Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza • Gradu Bikoitza: Ingeniaritza Mekanikoa + Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritza • Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritzako Gradua • Industria Kimikaren Ingeniaritzako Gradua • Ingeniaritza Mekanikoko Gradua • Kudeaketaren eta Informazio Sistemen Informatikaren Ingeniaritzako Gradua Gasteizko Erizaintzako Unibertsitate Eskola (Ikastegi atxikia): • Erizaintzako Gradua Ekonomia eta Enpresa Fakultatea: • Gradu Bikoitza: Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza + Kudeaketaren eta Informazio Sistemen Informatikaren Ingeniaritza • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua Hezkuntza eta Kirol Fakultatea: • Haur Hezkuntzako Gradua (Euskara) • Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Gradua • Lehen Hezkuntzako Gradua (Euskara) • Lehen Hezkuntzako Gradua (Hirueleduna) Farmazia Fakultatea: • Elikagaien Zientzia eta Teknologiako Gradua • Farmaziako Gradua • Giza Nutrizioko eta Dietetikako Gradua • Gradu Bikoitza: Farmazia + Giza Nutrizioa eta Dietetika • Ingurumen Zientzietako Gradua Letren Fakultatea: • Artearen Historiako Gradua • Euskal Ikasketetako Gradua • Filologiako Gradua • Geografiako eta Lurralde Antolakuntzako Gradua • Historiako Gradua • Ingeles Ikastetako Gradua • Itzulpengintza eta Interpretazioko Gradua Lan Harreman eta Gizarte Langintza Fakultatea: • Gizarte Langintzako Gradua

Bizkaiko Campusa Bilboko Ingeniaritza Eskola: • Bachelor’s degree in Biomedical Engineering (DUALA) • Industria Antolakuntzaren Ingeniaritzako Gradua (DUALA) • Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritzako Gradua • Industria Teknologiaren Ingeniaritzako Gradua • Ingeniaritza Elektrikoko Gradua • Ingeniaritza Mekanikoko Gradua

• Ingeniaritza Zibileko Gradua • Ingurumen Ingeniaritzako Gradua • Itsasketako Gradua • Kudeaketaren eta Informazio Sistemen Informatikaren Ingeniaritzako Gradua • Nautika eta Itsas Garraioko Gradua • Telekomunikazio Teknologiaren Ingeniaritzako Gradua Bilboko Merkataritza Ganberako Unibertsitate Eskola (Ikastegi atxikia): • Enpresa Kudeaketa eta Marketineko Gradua Arte Ederren Fakultatea: • Arteko Gradua • Kultura Ondareen Kontserbazio eta Zaharberritzeari buruzko Gradua • Sorkuntza eta Diseinuko Gradua Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatea: • Gradu Bikoitza: Ikus-entzunezko Komunikazioa + Kazetaritza • Gradu Bikoitza: Kazetaritza + Publizitatea eta Herreman Publikoak • Gradu Bikoitza: Politika Zientzia eta Kudeaketa Publikoa + Soziologia • Ikus-entzunezko Komunikazioko Gradua (DUALA) • Kazetaritzako Gradua (DUALA) • Politika Zientziako eta Kudeaketa Publikoko Gradua (DUALA) • Publizitateko eta Harreman Publikoetako Gradua (DUALA) • Soziologiako Gradua (DUALA) Zientzia eta Teknologia Fakultatea: • Biokimikako eta Biologia Molekularreko Gradua • Biologiako Gradua • Bioteknologiako Gradua • Fisikako Gradua • Geologiako Gradua • Gradu Bikoitza: Fisika eta Ingeniaritza Elektronikoa • Ingeniaritza Elektronikoko Gradua • Ingeniaritza Kimikoko Gradua • Kimikako Gradua • Matematikako Gradua Zuzenbide Fakultatea: • Zuzenbideko Gradua Ekonomia eta Enpresa Fakultatea: • Double Bachelor`s degree in Business and Economics • Ekonomiako Gradua • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua (DUALA) • Gradu Bikoitza: Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza + Zuzenbidea • Marketineko Gradua • Negozioen Kudeaketako Gradua (Elkano) Bilboko Hezkuntza Fakultatea: • Gizarte Hezkuntzako Gradua • Haur Hezkuntzako Gradua (Euskara) • Haur Hezkuntzako Gradua (Hirueleduna) • Lehen Hezkuntzako Gradua (Euskara) • Lehen Hezkuntzako Gradua (Hirueleduna)

Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea: • Erizaintzako Gradua • Fisioterapiako Gradua • Medikuntzako Gradua (Gaztelania) • Medikuntzako Gradua (Euskara) • Odontologiako Gradua Lan Harreman eta Gizarte Langintza Fakultatea: • Gradu Bikoitza: Negozioen Kudeaketa + Lan Harreman eta Giza Baliabideak • Lan Harreman eta Giza Baliabideetako Gradua (DUALA)

Gipuzkoako Campusa Gipuzkoako Ingeniaritza Eskola: • Arkitektura Teknikoko Gradua • Energia Berriztagarrien Ingeniaritzako Gradua (Eibar) • Gradu Bikoitza: Ingeniaritza Mekanikoa + Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritza • Gradu Bikoitza: Ingeniaritza Zibila + Arkitektura Teknikoa • Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritzako Gradua • Ingeniaritza Elektrikoko Gradua • Ingeniaritza Mekanikoko Gradua • Ingeniaritza Zibileko Gradua Elgoirbako Ingeniaritza Dualaren Eskola (Ikastegi atxikia): • Prozesu eta Produktuen Berrikuntzaren Ingeniaritzako Gradua (DUALA) Arkitektura Goi Eskola Teknikoa: • Arkitekturaren Oinarrietako Gradua Zuzenbide Fakultatea: • Gradu Bikoitza: Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza + Zuzenbidea • Kriminologiako Gradua • Zuzenbideko Gradua Ekonomia eta Enpresa Fakultatea: • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua (DUALA) Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatea: • Filosofiako Gradua • Gradu Bikoitza: Lehen Hezkuntza + Haur Hezkuntza • Gizarte Antropologiako Gradua • Gizarte Hezkuntzako Gradua • Haur Hezkuntzako Gradua (Euskara) • Lehen Hezkuntzako Gradua (Euskara) • Pedagogiako Gradua Informatika Fakultatea: • Adimen Artifizialeko Gradua • Informatikaren Ingeniaritzako Gradua Medikuntza eta Erizaintza Fakultatea: • Erizaintzako Gradua Psikologia Fakultatea: • Psikologiako Gradua • Logopediako Gradua (HIRUELEDUNA) (DUALA) Kimika Fakultatea: • Kimikako Gradua

GRADUAK

Araba Campusa

55

Unibertsitatea

MASTERRAK

56 UPV/EHUko masterren eskaintza Unibertsitate Masterrak

Arkitektura • Arkitektura • Erasmus Mundus in Architectural and Urban Contemporary Heritage ARURCOHE Artea • Arte Garaikide Teknologiko eta Performatiboa • Arte Garaikidearen Kontserbazioa eta Erakusmoldeak (CYXAC) • Ikerketa eta Sormena Artean • Pintura • Zeramika: Artea eta Funtzioa Biomedikuntza • Bioetika eta Biozuzenbidea (online) • Biologia Molekularra eta Biomedikuntza • Farmakalogia, Medikamenduen Garapena, Balioespena eta Erabilera Arrazionala • Ikerketa Biomedikoa (online) • Ingeniaritza Biomedikoa • Mikrobiologia eta Osasuna • Neurozientziak Bizi-Kalitatea eta Osasuna • Analisi Forentsea • Osasun Publikoa • Zahartze Osasuntsua eta Bizi Kalitatea Elikagaien Zientzia eta Teknologia • Enologia Berritzailea • Elikadura-Kalitatea eta Segurtasuna • Nutrizioa eta Osasuna Energia Berriztagarriak eta Jasangarritasuna • Energia Berriztagarrien Integrazioa Sistema Elektrikoan • Erasmus Mundus Master in Renewable Energy in the Marine Environment (REM PLUS) • Ingeniaritza Energetiko Iraunkorra Enpresa eta Ekonomia • Aktuariotza eta Finantza Zientziak • Banka eta Finantza Kuantitatiboak • Economics: Empirical Applications and Policies (nazioartekoa) • Ekonomia: Ekonomia Analisirako Tresnak • Enpresa Zuzendaritza Berrikuntzaren eta Internazionalizazioaren Ikuspegitik • Finantzak eta Finantza-Zuzendaritza • Kontuen Ikuskaritza eta Goi Mailako Kontabilitatea Espazioko Zientzia eta Teknologia • Zientzia eta Teknologia Espaziala Fisika, Kimika, Matematikak eta Materialak • Kimika eta Polimeroak • Kimika Teorikoa eta Modelizazio Konputazionala • Kimika Sintetiko eta Industriala • Material Berriak • Modelizazioa eta Ikerkuntza Matematikoa, Estatistika eta Konputazioa • Zientzia eta Teknologia Kuantikoak Giza Baliabideak • Giza Baliabideen eta Enpleguaren Kudeaketa • Laneko Segurtasun eta Osasuna Hezkuntza • Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko, Lanbide Heziketako eta Hizkuntzen Irakaskuntzako Irakasleen Prestakuntza (online) • Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko, Lanbide Heziketako eta Hizkuntzen Irakaskuntzako Irakasleen Prestakuntza • Gizarte eta Hezkuntzako Eremuen Ikerketa • Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientziak • Psikodidaktika: Hezkuntzaren Psikologia eta Berariazko Didaktikak (online) • Teknologia, Ikaskuntza eta Hezkuntza

Historia eta Filosofia • Filosofia: Zientzia, Gizartea, Teknologia • Garaiko Historia • Historia, Memoria eta Arkeologia Publikoa (* Baimentzeko bidean) Hizkuntza eta Literatura • Euskal Hizkuntzalaritza eta Filologia • Hizkuntzalaritza Teoriko eta Esperimentala • Language Acquisition in Multilingual Settings (LAMS) • Literatura Konparatua eta Literatur Ikasketak Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologiak • Erasmus Mundus Master in Language and Communication Technologies (LCT) • Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamendua (nazioartekoa) • Konputazio Ingeniaritza eta Sistema Adimentsuak • Sistema Elektroniko Aurreratuak • Sistema Txertatuen Ingeniaritza (ibilbide duala) • Telekomunikazio Ingeniaritza Ingeniaritza eta Teknologia • Azpiegitura eta Eraikuntza Jasangarrien Ingeniaritza (DUALA) (* Baimentzeko bidean) • Control in Smartgrids and Distributed Generation (nazioartekoa) • Digital Manufacturing (DUALA) • Eraikuntzaren Ingeniaritza • Erasmus Mundus European Master for Industry in Microwave Electronics and Photonics (EMIMEP) • Erasmus Mundus Master in Interdisciplinarity in Materials for Energy Storage and Conversion (i-MESC) • Erasmus Mundus Master in Smart Cities and Communities (SMACCs) • Industria Antolakuntzaren Ingeniaritza • Industria Ingeniaritza • Industriara Bideratutako Adimen Artifiziala eta Ordenagailu Bidezko Ingeniaritza • Ingeniaritza Kimikoa • Ingeniaritza Mekanikoa • Ingurumen Ingeniaritza eta Kudeaketa • Itsasketa • Kontrol Ingeniaritza, Automotizazioa eta Robotika • Material Aurreratuen Ingeniaritza • Nautika eta Itsas Garrioa • Proiektu Zuzendaritza (nazioartekoa) • Teknologia Aurreratuak Industrian (DUALA) (* Baimentzeko bidean) Ingurugiroa • Biodibertsitate, Funtzionamendu eta Ekosistemen Gestioa • Erasmus Mundus International Master of Science in Marine Biological Resources (IMBRSea) • Erasmus Mundus Master of Science in Environmental Contamination and Toxicology (ECT+) • Erasmus Mundus Master of Science in Marine Environment and Resources -MER• Ingurugiroaren Agrobiologia • Ingurumenaren Kutsadura eta Toxikologia • Paisaiaren Kudeaketa. Ondarea, Lurraldea eta Hiria Kazetaritza eta Komunikazioa • Gizarte Komunikazioa • Multimedia Kazetariza (DUALA) • Multimedia Komunikazioa UPV/EHU - EITB Politikako Zientzia eta Gizartea • Ekonomia Sozial eta Solidarioa • Garapena eta Nazioarteko Lankidetza • Gizarte Antropologia • Globalizazioa eta Garapena • Gobernantza eta Politika Ikasketak

HezkuntzaGidaliburua2024 • Ikasketa Feministak eta Generokoak • Ikerketa Ereduak eta Arloak Gizarte Zientzietan • Nazioarteko Ikasketak • Partaidetza eta Komunitate-Garapena • Subiranotasuna Europako Herrietan Psikologia • Cognitive Neuroscience of Language • Erakundeen Psikologia eta Esku Hartze Psikosoziala • Osasun Psikologia Orokorra • Psikologia: Gizabanakoa, Taldea, Antolamendua eta Kultura Zuzenbidea • Abokatutza eta Prokuradoretza • International Master in Sociology of Law • Oinarrizko Eskubideak eta Botere Publikoak (erdi-presentziala) Masterrak Latinoamerikan • Gizarte Demokratikoa, Estaua eta Zuzenbidea • Globalizazioa: Gizarte Prozesuak eta Ekonomia Politika • Meatzaritza • Mundu Globalerako Filosofia • Paisaia Kulturalak: Babesa, Kudeaketa eta Plangintza

Etengabeko Prestakuntzako Masterrak

• Aeronautikako Teknologia • Arreta Goiztiarra • Artxibo Zinematografikoa eta Ikus-entzunezkoa • Aurpegi eta Aho Medikuntza Birsortzailea eta Aho Errehabilitazio Inplantalogikoa • Datu Pertsonalen Babesa, Ziberseguritatea eta IKTei buruzko Zuzenbidea (online) • Digital Management & ERP: Enpresaren Kudeaketa 4.0 • Ekintzailetza eta Enpresa Zuzendaritza (MBAe3) • Emakume eta Gizonen Arteko Berdintasuna.

Berdintasun Eragileak • Enpresari Aplikatutako Ekonomia Zirkularra • Enpresen Zuzendaritza eta Kudeaketa (Executive MBA) • Fatxada Arinak (online) • Finantza Merkatuak eta Banka Pribatua • Gizarte eta Hezkuntza Arloko Esku-hartzea Arriskuan eta Gizarte Gatazkan Dauden Nerabe eta Gazteekin • Hidrogenoaren Teknologiak (online) • Hizkuntzen Kudeaketa Aro Globalean: Berrikuntza Gakoak Euskararen Biziberritzean • Ingurugiro Zuzenbidea (online) • Ingurumena, Iraunkortasuna eta GIH • Ilustrazio Zientifikoa • Jasangarritasunerako Aldaketaren Lidergoa eta Kudeaketa. Balio Soziala Sortzeko Laborategia ALDATUZ • Komisariotza Zinematografikoa eta Ikus-entzunezkoa • Kultura Zientifikoa (online) • Marketin eta Salmentak • Mikologia Medikoa (online) • Nazioarteko Lankidetza eta Hezkuntza Askatzailea (online) • Loaren Nahasmenduak Mediku eta Odontologoentzat • Osasunaren Sustapena eta Osasun Komunitarioa (online) • Periodontzia • Praktika Artistikoen eta Kultur Ikasketak: Gorputza, Afektuak, Lurraldea • Sorkuntza Zinematografikoa eta Ikus-entzunezkoa • Zergapena eta Zerga-aholkularitza • Zibersegurtasuna 4.0 • Zurezko Egiturak, Eraikuntza eta Diseinua

HezkuntzaGidaliburua2024 • Unibertsitate Aditua: Ariketa Fisikoa eta Bizi Estilo Osasuntsua • Unibertsitate Aditua: Aurretiazko eta Lankidetzazko Gobernantza (erdi-presentziala) • Unibertsitate Aditua: Enpresa Abokatutza • Unibertsitate Aditua: Enpresaren Nazioartekotze Estrategiak • Unibertsitateko Aditua: Etika Soziosanitarioa • Unibertsitate Aditua: Euskara eta Digitalitatea (online) • Unibertsitate Aditua: Farmakokutsadura (online) • Unibertsitate Aditua: Farmazia Praktiko Asistentziala (online) • Unibertsitate Aditua: Hezkidetzatik Pedagogia Feministetara: Euskal Curriculuma Iparrorratz (online) • Unibertsitate Aditua: Iraupen Luzeko Zainketen Lidergoa eta kudeaketa (*Baimentzeko bidean) • Unibertsitate Aditua: Kirola, Hezkuntza eta Elkarbizitza: Haur eta Nerabeen Babesa (online) • Unibertsitate Aditua: Kontsumo-zuzenbidea (*Baimentzeko bidean)

• Unibertsitate Aditua: Makina Erreminta eta Industria Digitala • Unibertsitate Aditua: Suizidioa: Ezagutza, Prebentzioa eta Jarduera Ingurune Psikosozial-komunitarioetan (*Baimentzeko bidean) • Unibertsitate Aditua: Zauri Konplexuak, Kronikoak eta Zikatrizazio Zailekoak dituzten Pertsonen Zaintza Integrala (erdi-presentziala)

UNIBERTSITATE ESPEZIALIZAZIOA • Unibertsitate Espezializazioa: Abdomeneko Paretako Kirurgia • Unibertsitate Espezializazioa: Ahoko Inplantologia eta Mikrokirurgia • Unibertsitate Espezializazioa: Applied Artificial Intelligence and Its Mathematical Foundations • Unibertsitate Espezializazioa: Esperientzia Traumatikoetako Biktimekin Lan Egitea (online) • Unibertsitate Espezializazioa: Euskal Diaspora (online) • Kimika Aplikatua eta Material Polimerikoak

ARKITEKTURA:

• Kimika Sintetikoa eta Industriala

• Ondare Arkitektonikoa, Zibila, Urbanistikoa eta Eraikuntzen Birgaitzea

BIOMEDIKUNTZA: • Biologia Molekularra eta Biomedikuntza

• Kimika Teorikoa eta Modelizazio Konputazionala • Nanoegituren Fisika eta Material Aurreratuak • Laserrak eta Beren Aplikazioak (Kimilaser) • Zientzia eta Materialen Teknologia

• Farmakologia

HEZKUNTZA:

• Ikerketa Biomedika

• Hezkuntza: Eskola, Hizkuntza eta Gizartea

• Inmunologia, Mikrobiologia eta Parasitologia

• Jarduera Fisikoa eta Kirola

• Medikamenduen Ikerkuntza eta Ebaluazioa.

Teknologia Farmazeutikoaren Aplikazioa Terapia Aurreratuen Garapenerako • Neurozientziak

• Psikodidaktika: Hezkuntzaren Psikologia eta Berariazko Didaktikak • Zientzia Esperimentalen Didaktika

ARTEA: • Ikerketa Arte Garaikidean

BIZI-KALITATEA ETA OSASUNA: • Analisi Forentsea • Medikuntza eta Kirurgia • Neurozientzia Kognitiboa • Osasun Publikoa ENERGIA BERRIZTAGARRIAK ETA JASANGARRITASUNA: • Energia Eleltrikoko Sistemak • Energia Eraginkortasuna eta Jasangarritasuna Ingeniaritzan eta Arkitekturan

HISTORIA ETA FILOSOFIA: • Antzinate Zientziak • Europa eta Mundu Atlantikoa: Boterea, Kultura eta Gizartea

UNIBERTSITATE HEDAKUNTZAKO DIPLOMA (GRADU TITULUARI LOTUTA) • Enpresa Industrialen Kudeaketako Unibertsitate Hedakuntzako Diploma, Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradu Tituluari Lotuta • Enpresa Kudeaketan Unibertsitate Hedakuntzako Diploma, Ingeniaritza Mekaniko, Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritza, Ingeniaritza Elektriko, Ingeniaritza Zibila eta Arkitektura Teknikoko Graduko Titulazioei Lotuta

UNIBERTSITATE HEDAKUNTZAKO DIPLOMA • Unibertsitate Hedakuntzako Diploma: Lanbide Heziketako Irakasle Teknikoen Prestakuntza Pedagogiko eta Didaktikoa • Ingeniaritza Informatikoa • Ingeniaritza Mekanikoa • Ingeniaritza Nautikoa, Itsas Ingeniaritza eta Itsasontzi Erradioelektronikako Ingeniaritza • Ingurumen-Ingeniaritza • Kontrol Ingeniaritza, Automatizazioa eta Robotika • Material Berriztagarrien Ingeniaritza • Materialen eta Prozesu Iraunkorren Ingeniaritza • Proiektuen Ingeniaritza INGURUGIROA: • Biodibertsitate, Funtzionamendu eta Ekosistemen Gestioa • Diziplinarteko Estrategia Zientifikoak Ondarean eta Paisaian • Ingurugiroaren Agrobiologia • Ingurumenaren Kutsudura eta Toxikologia

• Filosofia, Zientzia eta Balioak

• Itsas Baliabideak eta Ingurugiroa

• Garaiko Historia

• Kuaternarioa: Ingurugiro Aldaketak eta Giza Oinatzak

HIZKUNTZA ETA LITERATURA: • Hizkuntzalaritza • Hizkuntzen Eusrapena Testuinguru Eleaniztunetan • Euskal Hizkuntzalaritza eta Filologia • Literatura Konparatua eta Literatur Ikasketak

KAZETARITZA ETA KOMUNIKAZIOA: • Gizarte-Komunikazioa

• Ikerketa Ereduak eta Arloak Gizarte Zientzietan

• Nutrigenomika eta Nutrizio Pertsonalizatua

INFORMAZIOAREN ETA KOMUNIKAZIOEN TEKNOLOGIAK: • Electronika eta Telekomunikazioak • Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamendua • Ingeniaritza Informatikoa • Matematika eta Estatistika • Sare Mugikorretarako Informazio eta Komunikazio-Teknologiak

FISIKA, KIMIKA ETA MATERIALAK: • Fisika

INGENIARITZA ETA TEKNOLOGIA: • Ingeniaritza Fisikoa

• Globalizazioa Aztergai: Erronkak eta

ENPRESA ETA EKONOMIA: • Ekonomia: Ekonomia Analisirako Tresnak • Ekonomi Integrazioa • Enpresa Zuzendaritza, Ezagutza eta Berrikuntza • Finantza eta Ekonomia Kuantitatiboak ELIKAGAIEN ZIENTZIA ETA TEKNOLOGIA: • Elikadura Kalitatea eta Segurtasuna

POLITIKA ZIENTZIA ETA GIZARTEA: • Garapenari Buruzko Ikasketak • Gizartea, Politika eta Kultura • Ikasketa Feministak eta Generokoak

PSIKOLOGIA: • Psikologia ZUZENBIDEA: • Giza Eskubideak, Botere Publikoak, Europar Batasuna: Zuzenbide Publikoa eta Privatua Diziplinarteko Erantzunak

DOKTORETZAK

JAKINTZA-ARLOKA

• Unibertsitate Espezializazioa: Fabrikazio Gehigarria • Unibertsitate Espezializazioa: Gipuzkoako Fiskalitatea (* Baimentzeko bidean) • Unibertsitate Espezializazioa: Gizarte eta Lan Arloko Aholkularitza eta Auditoretza (erdi-presentziala)

57

ESPEZIALIZAZIOA

UNIBERTSITATEKO ADITUA

Unibertsitatea UPV/EHUko doktorego eta espezialitateak eskaintza

Unibertsitatea

58 Deustuko Unibertsitatea

HezkuntzaGidaliburua2024

Deustuko Unibertsitatea: pertsonetan ardaztutako unibertsitate eredua, gizarte justuago baterako eraldatzen dena eta eraldatzen duena Deustuko Unibertsitatea 1886an sortu zuen Jesusen Lagundiak, Estatuko lehen unibertsitate ez publikoa izanik. Gaur egun, 137 urteko esperientziarekin, herrialdeko unibertsitate ospetsuenetako bat da eta nazioartean aintzatespen zabala du. Bilbon eta Donostian dago eta Madrilen eta Gasteizen ditu bulegoak. Bere ikasgeletan 70.000 pertsona baino gehiago prestatu dira, eta horietako asko gaur egun ekonomia, politika, gizarte eta kultur munduko eragile nagusien artean daude.

Bere eskaintza akademikoaren barruan, Unibertsitateak hainbat gradu, gradu bikoitz, master eta doktoretza ditu Enpresa, Zuzenbide, Osasun Zientziak, Psikologia, Kirolak, Hezkuntza, Gizarte Zientziak, Teologia, Hizkuntzak eta Komunikazioa arloetan. Mundua eraldatzeko irtenbideak emateko gai diren profesional eta herritar onenak prestatzera zuzendutako hezkuntza-jarduera garrantzitsua.

Horrez gain, azken urteotan, bere ikerketen bolumena eta eragina areagotu egin da, gizarteerronka nagusiak sortzen diren arlo horietan zentratzen den ikerketa espezializatua.

“Gure erronka Deustu bere prestakuntza ereduarekin bereizten jarraitzea da, ikasleentzako laguntza pertsonalizatuarekin eta baloreen prestakuntzarekin”, adierazi du Juan José Etxeberria SJ Deustuko Unibertsitateko errektoreak.

Inguruko enpresa eta erakundeekin lotura handia du Deustu, mundura eta nazioartekotzera irekitako unibertsitatea. Adibide garbia da nazioarteko ikasleen bolumena, 70 herrialdetako 1.400 baino gehiago, bere ikasgeletara mundu osoko entitateekin egindako proiektu eta lankidetza-hitzarmenei esker joaten direnak. Unibertsitate honetan 11.450 pertsona inguru ikasten daude. Horietatik, 7tik 1ek beka bat dauka, eta Etengabeko Prestakuntzako eta Exekutiboko programetako ia 5.000 parte-hartzailek ikasten dute ere zentro honetan. Tradizio handiko zentro akademikoa, baita berrikuntzakoa ere, bere kezka soziala eta jesuita nortasuna ezaugarri dituena, egunez egun prestakuntzarako eta ezagutzarako, ekarpenerako eta lankidetzarako, elkarrizketarako eta eztabaidarako eta garapenerako

eta justiziarako gune izan dadin. Unibertsitatea, laburbilduz, iragan handikoa, orainaldira egokitzen dakiena, eta gero eta etorkizun hobea lortu nahi duena.

“Mundua eraldatzen duten pertsonak” lelopean, 2023-2026 Plan Estrategikoa 3 ideia gakoren inguruan egituratzen da, Unibertsitateak datozen urteetan izan nahi duena definitzen dutenak: pertsonengan zentratutako unibertsitatea, eraldatzen dena eraldatzen duena, gizarte justuago baten alde. Juan José Etxeberria SJ Deustuko Unibertsitateko errektoreak honakoa adierazten du: “Gure erronka Deustu bere prestakuntza ereduarekin bereizten jarraitzea da, ikasleentzako laguntza pertsonalizatuarekin eta baloreen prestakuntzarekin”.

24-25 ikasturterako berrikuntzak Donostiako campusak Enpresen Administrazio + Digital Business Intelligence gradua eskaintzen du (Deustuko Business Analytics Programa), programa sendoa, eta ikasleak negozio-eredu eta estrategia berriak identifikatzen trebatuko ditu marketina, finantzak edo logistika bezalako arloetan, Big Data analitikari

esker. Mundu digitalean eta datuen arteko erlazioetan interesa duten pertsonei zuzendutako prestakuntza-ikastaroa da, enpresaren ikuspegi globala, digitalizazioak arlo ezberdinetan dituen ondorioak ezagutzea eta datu-base handien analisian adituak trebatuko dituena.

Bilboko campusak, bere aldetik, Zuzenbide + Filosofia, Politika eta Ekonomiako gradu bikoitza eskaintzen du, bokazio politikoa duten abokatuak trebatuko dituena. Egungo gaietan interesa duten pertsonei zuzenduta, ikuspegi zabala eta dimentsio anitzeko ezagutza emango ditu gobernuen, enpresen eta erakundeen etorkizuneko lidergoari dagokionez. Era berean, Bilboko campusean, Deustuko Unibertsitateak Matematikako Ingeniaritza gradua eskaintzen du, teknologiaren aurrerapenen eta gero eta konplexuagoak diren arazoei aurre egiteko beharraren ondorioz etengabe garatzen ari den arloa. Gradu honetan, etorkizuneko ikasleek matematika eta teknologia uztartuko dituzte sistema fisikoen portaera aztertu, proposatu, kontrolatu eta aurreikusteko, hala nola, klima, trafikoaren kudeaketa, domotika, bibrazioak eta ibilgailuen eta makinen moteltzea...

Enpresen aldetik oso eskatua den profil bat da.

HezkuntzaGidaliburua2024 Graduak

Unibertsitate Master Ofizialak Zuzenbidea

Ekonomia eta Enpresa Zientziak • Kontu-auditoretza • Finantzak • Europako eta Nazioarteko Enpresen Kudeaketa - European and International Business Management - Management des Entrepisos Européennes et Internateetako (Unibertsitateartekoa) • Giza Baliabideak • Finantzak + Finantzak Analyst Certificate (titulu propio) • Enpresa Zuzendaritza. Taldea gaztelaniaz • Enpresa Zuzendaritza. Ingeleseko taldea • Enpresen Nazioarteko Zuzendaritza International Business

Gradu Bikoitzak

Gizakia - International Humanitarian Action (Unibertsitateartekoa) • Erasmus Mundus en Eurocultura Euroculture (Unibertsitateartekoa) • Erasmus Mundus in Human Rights Policy and Practice (Unibertsitateartekoa) • Industria osteko hirien birdiseinua/ Reenviing the Post-Industrial City (Unibertsitateartekoa)

Batxilergoko, Lanbide Heziketako eta Hizkuntzen Irakaskuntzako Irakasleen Prestakuntza

Ingeniaritza • Automatizazioa, Elektronika eta Kontrol Industriala • Egitura eta Sistema Adimendunak • Automozioaren Diseinua eta Fabrikazioa • Industria Ingeniaritza • Industria Antolakuntzako Ingeniaritza

Osasun Zientziak • Gereziologia • Neuropsikologia Klinikoa • Gizarte Eskuhartzearen Psikologia • Osasun Psikologia Orokorra • Pisoterapia Sistemiko-Erlazionala • Osasun Psikologia Orokorra + Neuropsikologia Klinikoa • Osasun Psikologia Orokorra + Gizarte Esku-hartzearen Psikologia • Osasun Psikologia Orokorra + Harremanetako Psikoterapia Sistemikoa

• Zuzenbidea + Lan Harremanak • Zuzenbidea + Filosofia, Politika eta Ekonomia • Gizarte Hezkuntza + Gizarte Lana • Lehen Hezkuntza. Gorputz Hezkuntza + Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientziak Aipamena • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Zuzenbidea • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Ingeniaritza Informatikoa • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Industria Teknologien Ingeniaritza • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Nazioarteko Harremanak (ingelesa) • Euskal Hizkuntza eta Kultura + Hizkuntza Modernoak. Aipamena: Ingeles Ikasketak • Nazioarteko Harremanak + Zuzenbidea • Industria Elektronikako eta Automatikako Ingeniaritza + Informatikako Ingeniaritza • Industria Diseinuko Ingeniaritza + Ingeniaritza Mekanikoa • Ingeniaritza Informatikoa + Datuen Zientzia eta Adimen Artifiziala • Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientziak + Lehen Hezkuntza. Aipamena: Gorputz Hezkuntza • Fisioterapeuta + Jarduera eta Kirol Zientziak

Egoitza Santuko titulazio ofizialak • Baccalaureatus in Theologia • Baccalaureatus in Scientiis Religiosis

Graduari lotutako ikasketa propioak • Skills for International Lawyers

Teologia • Bibliako Ikasketak: Bibliaren Historia eta Eragina (modalitate birtuala) • Licentiatus in Theologia (Unibertsitate Masterraren baliokidea) • Licentiatus in Theologia (Unibertsitate Masterraren baliokidea) (urrutiko modalitatea)

Graduondoko ikasketa propioak Zuzenbidea • Zuzenbide Digitalean Aditua • Lege Aholkularitzan aditua • (2024/2025 edizioa)

Ekonomia eta Enpresa Zientziak • Executive Master in Business Administration - Prestakuntza Iraunkorreko Masterra • Executive Master in Business Administration (urrutiko modalitatea) - Prestakuntza Iraunkorreko Masterra

Gizarte eta Giza Zientziak • Nazioarteko Ekintza Humanitarioan Aditua • Ekintza Humanitarioko Babesean Aditua

Osasun Zientziak

GRADUONDOKOAK

• Zuzenbidea eta Prokurura Sarbidea • Zerga Aholkularitza • Portuetako Itsas Enpresen Kudeaketa eta Itsas Zuzenbidea • Zuzenbidea eta Prokurura Sarbidea + Zerga Aholkularitza • Zuzenbidea eta Prokururako Sarbidea + Enpresaren Zuzenbidea • Zuzenbidea eta Prokurura Sarbidea + Nazioarteko Ikasketa Juridikoak / Master of Laws (ML.M.) in Internacional Legal Es

• Komunikazioa • Komunikazioa + Ikus-entzunezko eta Multimedia Komunikaziorako Teknologien Egitaraua • Industria Digitala • Ingeniaritza Biomedikoa • Industria Elektronikako eta Automatikako Ingeniaritza • Industria Diseinuko Ingeniaritza • Industria Antolakuntzako Ingeniaritza • Industria Teknologien Ingeniaritza • Informatikako Ingeniaritza • Informatikako Ingeniaritza + Enpresaren Eraldaketa Digitalerako Egitaraua • Ingeniaritza Informatikoa + Bideo-jokoen Egitaraua, Errealitate Birtuala eta Areagotua • Ingeniaritza Matematikoa • Ingeniaritza Mekanikoa • Ingeniaritza Robotikoa • Erizaintza • Medikuntza • Psikologia. Aipamena Osasunaren Psikologian • Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientziak • Lehen Hezkuntza. Aipamena: Entzumena eta Hizkuntza • Lehen Hezkuntza. Aipamena Gorputz Hezkuntzan • Lehen Hezkuntza. Atzerriko Hizkuntzako aipamena: ingelesa • Lehen Hezkuntza. Aipamena: Pedagogia Terapeutikoa • Gizarte Hezkuntza • Fisioterapeuta

59

GRADUAK

• Zuzenbidea • Zuzenbidea (modalitate birtual) • Zuzenbidea + Espezialitate Ekonomikoko Diploma • Zuzenbidea + IKT espezialitatea • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza (ingelesa) • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Digital Business Inteligence Programme • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Berrikuntza eta Ekintzailetza Egitaraua • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Financial Analyst Basics • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + Adimen Digital Enpresarialeko Egitaraua • Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza + International Management Skills-en Egitaraua • Filosofia, Politika eta Ekonomia • Filosofia, Politika eta Ekonomia + International Trade Skills • Euskara eta Euskal Kultura • Hizkuntza modernoak. Aipamena: Azterketa Hispanikoak, Ingelesak, Linguistikoak eta Literarioak • Hizkuntza Modernoak eta Kudeaketa • Hizkuntza Modernoak eta Kudeaketa + International Trade Skills • Nazioarteko Harremanak • Gizarte Lana • Turismoa • Turismoa + International Trade Skills • Datuen Zientzia eta Adimen Artifiziala

Unibertsitatea Deustuko Unibertsitatearen prestakuntza-eskaintza

• Psikoterapia Sistemiko-Erlazionalean Aditua: Gainbegiratze Klinikoa eta Aurrerapen Psikoterapeutikoak Hezkuntza eta Kirola • Ortodontziako Etengabeko Prestakuntza Gizarte eta Giza Zientziak Klinikoko Masterra • Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako eta • Business Translation and Intercultural • Ortodontzia eta Hortz-haginen Ortopediako Batxilergoko, Lanbide Heziketako eta Communication in English and Spanish Prestakuntza Iraunkorreko Masterra Hizkuntzen Irakaskuntzako Irakasleen • Giza Eskubideak eta Demokratizazioa • Heziketa Iraunkorreko Masterra Grupa Prestakuntza Human Rights and Democatrisation Psikoterapia Analitikoan • Hezkuntza Premia Bereziak (Unibertsitateartekoa) • Harreman Psikoterapia Integratzaileko Prestakuntza Iraunkorreko Masterra • Erasmus Mundus en Acción Internarnacional • Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako eta Deustuko Unibertsitateak beretzat gordetzen du Gida honetan adierazitako edozein alderdiri eragiten dioten aldaketak egiteko eskubidea.

Unibertsitatea

60 Mondragon Unibertsitatea

HezkuntzaGidaliburua2024

MUk bere eskaintza akademikoa handitu du Mondragon Unibertsitateak eskaintza akademikoa zabalduko du datorren ikasturtean, hamar titulu berri eskainiko baititu bere lau jakintza-arloetan

Mondragon Unibertsitateak eskaintza akademikoa zabalduko du 2024-2025 ikasturtean, hamar titulu berrirekin -lau master, gradu bat, aditu-ikastaro bat eta lau espezializazio-ikastaro-, ingeniaritzaren, enpresa-kudeaketaren, ekintzailetzaren, hezkuntzaren, humanitateen eta gastronomiaren jakintza-arloetan. Gainera, lehendik dauden tituluetako bat beste campus batzuetan eta beste modalitate ba-tzuetan ere emango du unibertsitateak. Eskaintza berri horren helburua da gizartean izandako aldaketek ekarri dituzten beharrei erantzutea eta aldaketa horien araberako lanpostuak betetzea, prestakuntza berrien bidez.

Eskaintza berri hori, beraz, gehitu egin zaie unibertsitateak ikasturte honetan eskaini dituenei: graduko 18 titulu -horietako 12, dualak-, 21 unibertsitate-master eta doktoregoko 4 programa, bai eta hainbat graduondoko, titulu propio eta aditu-ikastaro ere zortzi arlo horietan.

Goi Eskola Politeknikoa Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoak Mekatronikako Gradua eskainiko du Galarretako campusean, 2024-2025 ikasturtean. Orain arte, gradu hori Arrasaten eta Bilbon eman da, eta, datorren ikasturtetik aurrera, Galarretako campusean ere emango da. Titulu horretan, produktuen, makinen, ekipamenduen

eta abarren bizi-zikloaren garapena, optimizazioa, muntaketa, automatizazioa, prestaketa eta mantentzea landuko dituzte ikasleek.

Enpresagintza Fakultatea Mondragon Unibertsitateko Enpresagintza Fakultateak hiru berrikuntza ekarriko dizkio unibertsitatearen datorren ikasturteko eskaintza akademikoari. Zehazki, bi master berri eta onlineko etengabeko prestakun-tzako ikastaro bat izango ditu.

Ekintzailetzako eta Berrikuntza Irekiko Unibertsitate Masterra da, gaur egungo aldaketauneari erantzun nahi diona, eta etorkizuneko eraldaketa- eta sorkuntza-prozesuetan liderrak izango diren pertsonak prestatzea du xede. Master horrek ekintzailetza eta barneekintzailetza bultzatu nahi ditu, eta irtenbide praktiko eta bideragarriak bilatu, egungo erronka sozial,ekonomiko,ingurumeneko,teknologiko, hezkuntzako edo sozio-sanitarioei aurre egiteko, testuinguru errealetik eta diziplina anitzeko lantaldearen barruan betiere.

Negozioari aplikatutako datuen alorrean, Business Analytics Etengabeko Prestakuntzako onlineko Masterra eta Datuen Gobernu eta Kudeaketa Estrategikoko Etengabeko Prestakuntzako onlineko Ikastaroa emango dira. Horien helburua da profesionalak pres-

tatzea, erabaki informatuak har ditzaten, datuetan oinarrituta, ez intuizioetan. 0Ingurune ekonomiko global honetan, izugarri lehiakorra eta dinamika aldakorrekoa izaki, lehiarako abantaila izateko aukera ematen die erakundeei sortutako datuen bolumeneko eztanda aztertzeak.

Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak hiru titulu berri izango ditu; Hezkuntzaren arloko master bat da nabarmentzekoa.

Hezkuntza Berrikuntzarako Ikerketako Unibertsitate Masterra % 100 online emango da, eta ikasleak hezkuntzaren arloan berrikuntzaildo berriak identifikatzeko gai izateko prestatzea du helburu. Ikasleak ikertzaile izan ahalko dira, eta doktorego-programan sartu.

Titulua euskaraz zein gaztelaniaz emango da.

Ikasleek, gainera, bi ikasketa-erritmo izango dituzte aukeran, urte batean edo bi urtean egiteko aukera izango baitute.

Bestalde, urrian, Euskararen normalizazioa eta normatibizazioa XXI. mendean espezializazio-diploma hasiko da, Euskaltzaindiaren eta Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatearen arteko elkarlanari esker.

Unibertsitatea Mondragon Unibertsitatea

HezkuntzaGidaliburua2024 Gastronomia Zientzien Fakultatea Gastronomia Zientzien Fakultatea - Basque Culinary Centerrek prestakuntza-eskaintza handituko du eta Food Design: Berrikuntza Produktu, Zerbitzu eta Esperientzia Gastronomikoetan Masterra eskainiko du. Master horren lehen edizioa 2025eko urtarrilean hasiko da, formatu hibridoan. Merkatuko prestakuntza-eskaintzari ikuspegi berritzaile eta sortzaile batetik erantzuteko beharraren ondorioz sortu da, eta elikagai-industrian aldaketa nabarmenak bultzatzea du xede, erronkei aurre eginez, aukerak sortuz, eztabaidak piztuz eta narratiba jasangarritasunera bideratuz, iraganaren, orainaren eta etorkizunaren integrazioan eta kulturarekiko errespetuan oinarrituta, gastronomiaren eta diseinuaren arteko sinergiak bilatuta.

18 GRADU z INGENIARITZAK

• Industriari Aplikatutako Ingeniaritza Fisikoa (DUALA).

• Ingeniaritza Mekatronikoa (DUALA).

• Ingeniaritza Mekanikoa (DUALA).

• Industria Diseinuko eta Produktu Garapenako Ingeniaritza (DUALA).

• Industria Antolakuntzako Ingeniaritza (DUALA).

• Industria Elektronikako Ingeniaritza (DUALA).

• Informatika Ingeniaritza (DUALA).

• Energiaren Ingeniartiza (DUALA).

• Prozezu Industrialetako Ekoteknologien Ingeniaritza (DUALA).

• Ingeniaritza Biomedikoa (DUALA). z ENPRESEN KUDEAKETA

• Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza - myGADE (DUALA).

• Business Data Analytics. z EKINTZAILETZA

• Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntza - LEINN. z HEZKUNTZA

• Haur Hezkuntza (4 aipamenekin).

• Lehen Hezkuntza (6 aipamenekin). z HUMANITATEAK

• Humanitate Digital Globalak - HDG.

z KOMUNIKAZIOA

• Ikus-entzunezko Komunikazioa (DUALA). z GASTRONOMIA

• Gastonomia eta Sukaldaritza Arteetako Gradua.

21 UNIBERTSITATE-MASTER z INGENIARITZAK

• Produktu eta Zerbitzuen Diseinu Estrategiakoa.

• Enpresa Berrikuntza eta Proiektu Zuzendaritza.

• Industria Ingeniaritza.

• Energia eta Potentzia Elektronika.

• Teknologia Biomedikoak.

• Robotika eta Kontrol Sistemak.

• Datuen Analisia, Zibersegurtasuna eta Hodei-konputazioa.

• Energia Sistema Adimendunak.

• Operazio Logistiko eta Produktiboen Zuzendaritza. z KOOPERATIBISMOA

• Kooperatibismoa eta Kudeaketa Sozioenpresariala. z ENPRESEN KUDEAKETA

• Kontabilitate eta Finantza Zuzendaritza.

• Marketin Digitala.

• Erakundeen Nazioartekotzea.

• Pertsonen Talentuaren Kudeaketa Estrategikoa.

• Negozio Adimenerako Datuen Analisia/ Business Analytics. z EKINTZAILETZA

• Ekintzailetzako eta Berrikuntza Irekiko Unibertsitate Masterra **. Berria 2023-2024 ikasturtean. z HEZKUNTZA

• Derrigorrezko bigarren hezkuntzan, batxilergoan, lanbide-heziketan eta hizkuntzen irakaskuntzan irakasle izateko gaikuntza (aipamen berria Heziketa Fisikoan).

• Ikaskuntza Errazteko eta Berrikuntzako Unibertsitate Masterra (LIT).

• Hezkuntza Berrikuntzarako Ikerketako Unibertsitate Masterra. z GASTRONOMIA

• Gastronomia Zientziak.

• Gastronomiako Irakasle Prestakuntza.

Informazio gehiago hemen: www.mondragon.edu

61

Unibertsitatea EUNEIZ Unibertsitatea

HezkuntzaGidaliburua2024

EUNEIZ, garapen teknologiko digitalerako talentua sortzen duen unibertsitatea Hiru urte eskasean, graduak bikoiztu eta ikasleak bostez biderkatu ditu, bere gaztetasuna erronka berriei aurre egiteko dinamismoaren eta ilusioaren sinonimo dela erakutsiz 2022az geroztik, EUNEIZ Unibertsitatea Euskal Herriko laugarren unibertsitatea da, euskal gizarteari harrotasunez, konpromisoz eta zerbitzu-bokazioz bete-betean gauzatzen duen titulua. Guztira 110 ikaslek gauzatu zuten proiektu zirraragarri hau, lau gradurekin hasi zena. Eta hiru urte eskasean, eskaintzen diren titulazioen kopurua apurka-apurka hazi da, ikasleen kopurua bost aldiz handitu da, irakasleen plantilla esponentzialki hazi da eta bere instalazioak ere zabaldu dira. Hala, 202425 hirugarren ikasturte honetan 503 ikasle, ehun irakasle baino gehiago, zortzi gradu titulazio -gehi gradu bikoitz bat- eta bi master, baita bere egoitzan lantegi berria ere, 2.500 m2 izatetik 3.750 m2-ra igarotzen dena gutxi gorabehera, ditu zentro honek.

EUNEIZ Unibertsitatea Teknologia Berrietan espezializatua da, eta kirolaren eta osasunaren arloetan ere bere jardueraren oinarrian dagoen eragile akademikoa da. Garapen teknologiko eta digitalaren inguruan talentua eta ezagutza sortzearen aldeko apustu hau unibertsitate-erakunde honen ezaugarrietako bat da, Euskal Herriko gazteena, baina era berean oso dinamikoa gizarte aldakorraren erronkei aurre egiteko orduan. Zehazki, Teknologia Berrien, Kirolaren eta Osasunaren Unibertsitateak euskal unibertsitate-sistema osatzen eta aberasten du sektore estrategikoei eta sortzen ari direnei zuzendutako proposamen akademiko batekin, Euskadin titulu aitzindarien bitartez edo bete gabeko gizarte-eskakizun batekin.

EUNEIZen laguntzaz, herrialdearen iparraldean lehen aldiz sartzeko aukera dago Multimedia, Musika Ekoizpen eta Ikuskizun Industriarako Soinua, Zibersegurtasuna, Kirol Kudeaketako graduak -ikasturte honetatik aurrera- eta Bideo-jokoen Arte eta Garapeneko

bi gradutan. Osasun Fakultatearen barruan, Fisioterapia eta Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako graduak ere ematen dira, gehi gradu bikoitza bi titulazio hauetan, denak eskari handia dutenak eta Baskonia-Alavés taldearen inplikazioaren balio erantsia aurkezten dutenak. Modu honetan, esperientzia profesionala arlo akademikoarekin zuzenean lotuta dago arrakastaren gako gisa.

“EUNEIZen DNA akademikoak teknologia berrien aldeko apustua barne hartzen du bere irakas-arlo guztietan zeharkako elementu gisa, arlo teknologiko hutsetan, baina baita osasunarekin eta kirolarekin lotutakoetan ere, non profil profesional desberdinei gaitasun digitalak eman nahi zaizkie, lan merkatuak eskatzen duen bezala”, azaldu du Eva Eguiguren errektoreak.

EUNEIZek eskaintzen dituen zortzi titulazioek ikuspegi profesional bati erantzuten diote, baina baita bultzada ekintzaileari ere, zeina

enpresa-ehunarekin lotura estuan oinarritzen dena, egungo lan-eskakizunak detektatzeko eta horiei egokitzeko, baina baita zorroztasunez interpretatzeko ere etapa profesionala epe ertain eta luzean.

“Learning by doing” filosofiarekin, berrikuntzan eta sormenean oinarritutako irakaskuntza-eredu bat proposatzen du, non ikasleek beren ezagutzak testuinguru eta dinamika errealetan aplikatzen dituzten. Ikuspegi pertsonalizatuaren bidez, EUNEIZek diziplinarteko ikuspegia duen prestakuntza eskaintzen du eta maila globalean ezagutza eta esperientziak trukatzeko konpromiso irmoa du. Zentzu horretan, hasierako ezarpen-fase baten ostean, sendotze eta kanpo-proiekzioaren etapa berri bati ekiten dio Gasteizko Unibertsitateak, titulu berriekin hazten jarraitzeko asmoa duena, baita EUNEIZen eta ikasleen arteko lotura sendotzea ere, atzerriko beste unibertsitate batzuetako proiektu akademikoekin.

63

Unibertsitea

64 Unibertsitateen Esparru Estrategia

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitateak + Euskadi Basque Country 2030 Esparru Estrategia Hezkuntza Sailak Unibertsitateak + Euskadi Basque Country 2030 Esparru Estrategia aurkeztu dio Euskadiko Unibertsitate Kontseiluari

Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburua Euskadiko Unibertsitate Kontseiluaren bileraren buru izan zen joan den martxoaren 6an, goizean, Gasteizen. Bertan, Eusko Jaurlaritzak egindako Unibertsitateak + Euskadi Basque Country 2030 Esparru Estrategia aurkeztu zen, Euskal Unibertsitate Sistema (EUS) nazioartekotzeko palanka berri bat.

Kontseiluaren bileran honako hauek ere parte hartu zuten: Unibertsitate eta Ikerketako sailburuorde Adolfo Moráisek; Europar Batasuneko eta Kanpo Harremanetako idazkari nagusi Marian Elorzak; Hezkuntza sailburuorde Begoña Pedrosak; Unibertsitate Politika eta Koordinazioko zuzendari Miren Artarazek; Deustu eta Mondragon unibertsitateetako errektoreek, Juan Jose Etxeberriak eta Vicente Atxak; EHUko Nazioartekotze errektoreordea, Junkal Gutierrez; Euskadiko Eskola Kontseiluko presidente Maite Alonsok; foru-aldundietako ordezkariek; eta Confebaskeko ordezkari batek.

International Basque University System Nazioarteko lankidetza Euskadiko unibertsitate-eragileen izaerarekin eta helburuekin lotuta dagoenez, Unibertsitateak + Euskadi Basque Country 2030 Esparru Estrategiak aintzat hartzen du unibertsitateek eta bikaintasuneko ikerketa-zentroek Euskadi Basque Country markaren enbaxadore gisa munduan

duten balioa. Horregatik, estrategia berri hau, besteak beste, honako bi plan hauekin erabat lerrokatuta sortu da: alde batetik, 2023-2026 Euskal Unibertsitate Sistemaren Planarekin (USP 2023-2026), nazioartekotzea ardatz nagusitzat hartuta; eta, bestetik, Euskadi Basque Country 2025 Nazioartekotzeko Esparru Estrategiarekin (EBC 2025 Estrategia).

Horrela, EUSek azken urteetan hasitako eraldaketarekin jarraitu nahi da. Prozesu eraldatzaile horren xedea 2030. urtea da. Urte horretan, Euskadik ikasleak eta nazioarteko talentua erakartzeko polo izan nahi du, eta mugikortasun handia izango du bai ikasleei dagokienez, bai irakasle eta ikertzaileei dagokienez, baita Kudeaketa eta Administrazio eta Zerbitzuetako teknikariei dagokienez ere. Azken batean, 2030. urterako International Basque University System – Nazioarteko Euskal Unibertsitate Sistema bat osatzea da azken helburua.

Helburu estrategikoak Esparru Estrategiaren azken helburu hori Europako eta nazioarteko testuinguruak euskal unibertsitateen eskura jartzen dituen aukera guztiak aprobetxatzean datza, Euskadiren eta bere nazioarteko eskualde estrategikoen garapen sozial eta ekonomikorako palanka bat eratzeko. Azken helburu hori lortzeko, bigarren maila batean, Esparru Estrategiak bost helburu estrategiko jasotzen ditu.

• Baliabideak eta pertsonak trebatzea nazioartekotzea bultzatuko duen testuinguru bat garatzeko.

• Eskaintza eta nazioarteko lankidetzan espezializatzea eta haiek lehenestea.

• Nazioartekotzera bideratutako sistemak eta eskualdeekin akordio estrategikoak definitzea.

• Ezagutza sortzea eta transferitzea, lankidetza-esparru batean eta nazioarteko proiektuak elkarrekin sortzeko esparru batean.

• EUSen posizionamenduan aurrera egitea nazioarteko testuinguruan, 2030ean International Basque University System bat lortu arte.

EUSen nazioartekotzeko eraldaketa-prozesuan, Estrategiak Europako Unibertsitate Eremuan eta Europako Ikerketa Esparruan parte hartzea azpimarratzen du. Eraldaketaprozesu horrek lehentasuna emango dio EUSek Europako eta nazioarteko beste unibertsitate-sistema bikain batzuekin lankidetza sustatzeari, nazioartean posizionatzeari eta sistemaren eraldaketa digitalari.

Horretarako, Estrategiak lehentasunezko geografia batzuk identifikatzen ditu (EBC 2025 Estrategiarekin bat datozenak); horietan, lehenik eta behin, Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdea eta EBko herrialdeak nabarmentzen dira (Alemania, Frantzia, Erresuma Batua, Suedia, Danimarka, Finlandia...), eta ondoren, Ameriketako herrialdeak (Kanada, AEB, Txile...).

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitea Unibertsitateen Esparru Estrategia ta-esparruetan eta nazioartekotzeko bi ikuspegietan garatu beharrekoak, at Home eta at Large.

Basque International Masters proiektua Esparru Estrategiarekin lerrokatuta, Basque International Masters izeneko nazioartekotze-ekintza bat ere aurkeztu da kontseiluaren bileran. Proiektu horren helburua da master-mailako titulazio akademiko espezializatuen makro-taldeak bultzatzea, Euskadin kokatutako unibertsitateek eskainitakoak —BIM izenekoak—.

BIM horiek unibertsitate-prestakuntzako klusterrek bultzatuko dituzte —4Gune klusterrak eta KSIgune klusterrak—, Teknologia Kuantikoak, Biozientziak, Ingeniaritza edo Kultura eta Sormena bezalako gaiei buruzko euskal unibertsitate-eskaintza akademikoa —bai dagoen eskaintza, bai sortu berria— nazioartean kokatzeko.

BIMek Euskadiko unibertsitate guztien eskaintza barne hartzen dute, ikerketaren eta enpresaren ikuspegi bikoitzetik, eta Euskadin unibertsitateen nazioartekotzea sustatzen dute, baita Euskal Unibertsitate Sistema eratzea ere bertako eta nazioarteko talentua sortzeko, erakartzeko eta atxikitzeko gune gisa.

4Gune Klusterrak egituratuko du lehen Basque International Mastersa, Quantum Teknologien arloan —BIM Quantum—.

Jarduteko hiru esparru Esparru Estrategiaren arkitektura jarduteko hiru esparrurekin osatzen da: • Prestakuntza, bai ikasleena, bai unibertsitateko langileena.

• Ikerketa eta ezagutzaren transferentzia.

• Unibertsitate-sistemaren harremana enpresa-sarearekin eta gizartearekin (Unibertsitatea+Enpresa+Gizartea).

Hiru jarduketa-esparru horietan, Esparru Estrategiak ikuspegi bikoitz batetik planteatzen du nazioartekotzea: Internationalization at Home eta Internationalization at Large.

Lehenengoak nazioarteko eta kulturarteko dimentsioak ikasleen, ikertzaileen eta bestelako langileen jarduera formal eta informaletan integratzea dakar, unibertsitate-komunitatearen barruan. Horrela, nazioartekotzearen onurak unibertsitate-komunitate osora iristea lortu nahi da, eta, horrez gain, nazioarteko profilak

garatzea bilatzen da mugikortasunaren osagarri diren jarduerekin eta ekimenekin. Era berean, gaitasun profesionalak, linguistikoak eta multikulturalak garatzeko aukera ematen da.

Bestalde Internationalization at Large delakoa, “nazioartekotze” gisa ezagutu izan da.

Euskal unibertsitate-sistematik kanpora begirako estrategia bultzatu nahi da, lankidetzarako eta nazioarteko posizionamendurako arloak identifikatuz, eta jarduteko mugak zabalduz, baina, aldi berean, tokiko errotzeari eutsiz.

Azken batean, 2030erako International Basque University System – Nazioarteko Euskal Unibertsitate Sistema lortzeko, beharrezkoa da hasiera-hasieratik nazioarteko ikuspegia sartzea unibertsitate-komunitatearen esparru guztietan, eta, aldi berean, nazioartekotzeestrategia bat hedatzea kanpora begira.

Esparru Estrategiak 133 ekintza biltzen ditu guztira, goian adierazitako hiru jarduke-

Kontsultarako organo honetan parte hartzen dute, Hezkuntza Sailarekin batera, Euskal Unibertsitate Sistemako (EUS) unibertsitateek, foru-aldundiek, EUDELek eta Euskadiko Eskola Kontseiluak 2023-2026ko USPekin lerrokatuta 2023an onartutako 2023-2026 Unibertsitate Sistemaren Planak lehentasunezko ardatzetako bat nazioartekotzea du. Izan ere, “Nazioartekotze Ardatzak” “Unibertsitatea+Euskadi Basque Country ardatza” izena hartu du 2023-2026 USPen, eta jauzi kualitatiboa eman du bai jardueretan, bai eskainitako baliabideetan, aurreko planarekin alderatuta.

Esparru Estrategia hau hezkuntzarekin eta ikerketarekin lotutako beste plan, estrategia eta politika batzuekin ere lerrokatuta garatu da, hala nola 2022-2026ko Unibertsitatea + Enpresa II. Euskal Estrategiarekin, Ikerbasque 2024ren Plan Estrategikoarekin, IKUR 2030 Estrategiarekin eta ZTBP 2030ekin.

65

Unibertsitatea

66 Nafarroako Unibertsitate Publikoa

GRADUAK

GRADUAK NEKAZARITZAKO ELIKAGAIAK • Gradua Nekazaritzako Elikagaien eta Landa Ingurunearen Ingeniaritzan + Agroekologia + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + Programme d’Apprentissage du Français • Gradua Elikagaien Prozesu eta Produktuen Berrikuntzan + Agroekologia + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + Programme d’Apprentissage du Français • Gradu Bikoitza Nekazaritzako Elikagaien eta Landa Ingurunearen Ingeniaritzan eta Elikagaien Prozesu eta Produktuen Berrikuntzan + Agroekologia + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza ZIENTZIAK • Gradua Bioteknologian + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Datuen Zientzietan + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Zientzietan + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradu Bikoitza Datuen Zientzian eta Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradu Bikoitza Datuen Zientzian eta Bioteknologian + Berrikuntza eta Ekintzailetza EKONOMIA ETA ENPRESA • Gradua Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradua Ekonomian + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradu Bikoitza Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan eta Zuzenbidean + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradu Bikoitza Datuen Zientzian eta Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Enpresen Administrazioko eta Zuzendaritzako Graduko Nazioarteko Programa + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Enpresen Administrazioko eta Zuzendaritzako eta Zuzenbideko Gradu Bikoitzeko Nazioarteko Programa + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Enpresen Administrazioko eta Zuzendaritzako eta Ekonomiako Gradu Bikoitzeko Nazioarteko Programa + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza

HezkuntzaGidaliburua2024

HEZKUNTZA • Haur Hezkuntzako Irakasleen Gradua* + Sexu Heziketa + Erlijio eta Kultura Katolikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Lehen Hezkuntzako Irakasleen Gradua* + Sexu Heziketa + Erlijio eta Kultura Katolikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Haur Hezkuntzako Irakasletzako Graduaren Nazioarteko Programa* + Sexu Heziketa + Erlijio eta Kultura Katolikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Lehen Hezkuntzako Irakasletzako Graduaren Nazioarteko Programa* + Sexu Heziketa + Erlijio eta Kultura Katolikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradu Bikoitza Haur Hezkuntzako Irakasletzan eta Lehen Hezkuntzako Irakasletzan* + Sexu Heziketa + Erlijio eta Kultura Katolikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Lehen Hezkuntzako Irakasletzako eta Haur Hezkuntzako Irakasletzako Gradu Bikoitzaren Nazioarteko Programa* + Sexu Heziketa + Erlijio eta Kultura Katolikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza

INFORMATIKA ETA TELEKOMUNIKAZIOA

* Euskaraz ere ikas daitezkeen graduak.

• Gradu Bikoitza Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan eta Zuzenbidean + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza

GIZA ETA GIZARTE ZIENTZIAK • Gradua Historian eta Ondarean + Espezializazio Diploma Nafarroako Antzinateko eta Erdi Aroko Ondarean + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradua Soziologia Aplikatuan + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradua Gizarte Lanean + Sexu-Heziketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme INDUSTRIA ZIENTZIAK • Gradua Ingeniaritza Elektriko eta Elektronikoan + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradua Ingeniaritza Mekanikoan + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradu Duala Ingeniaritza Termikoan** + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradua Diseinu Mekanikoaren Ingeniaritzan + Produktuaren Diseinua + English Learning Programme • Gradua Industria Teknologien Ingeniaritzan + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza + Program Für DaF (alemana) • Industria Teknologien Ingeniaritzako Graduko Nazioarteko Programa + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza

• Ingeniaritza Biomedikoko Gradua + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Ingeniaritza Informatikoan + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Telekomunikazioaren Teknologien Ingeniaritzan + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradu Bikoitza Telekomunikazioaren Teknologien Ingeniaritzan eta Ingeniaritza Biomedikoan + Gauzen Internet (IoT) eta 4.0 Industria + Berrikuntza eta Ekintzailetza ZIENTZIA JURIDIKOAK • Gradua Zuzenbidean + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme • Gradua Lan Harremanetan eta Giza Baliabideetan + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza + English Learning Programme

• Enpresen Administrazioko eta Zuzendaritzako eta Zuzenbideko Gradu Bikoitzeko Nazioarteko Programa + Enpresa Familiarraren Kudeaketa + Berrikuntza eta Ekintzailetza OSASUN ZIENTZIAK • Gradua Erizaintzan + Sexu Heziketa + Larrialdietako eta Emergentzietako Erizaintza + Ariketa Fisikoa eta Osasuna + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Fisioterapian + Kiroleko Lesioen ondoko Berregokitzapena + Ariketa Fisikoa eta Osasuna + Fisioterapia Pediatrikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Medikuntzan + Ariketa Fisikoa eta Osasuna + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Psikologian + Ariketa Fisikoa eta Osasuna + Ebaluazio neuropsikologikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradua Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietan + Ariketa Fisikoa eta Osasuna + Berrikuntza eta Ekintzailetza • Gradu Bikoitza Fisioterapian eta Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietan + Kiroleko Lesioen ondoko Berregokitzapena + Ariketa Fisikoa eta Osasuna + Fisioterapia Pediatrikoa + Berrikuntza eta Ekintzailetza

MASTERRAK OFIZIALAK NEKAZARITZAKO ELIKAGAIAK • Unibertsitate Masterra Nekazaritzako Ingeniaritzan • Unibertsitate Masterra Informazio Geografikoko Sistemetan eta Teledetekzioan • Unibertsitate Masterra Elikagaien Industriako Teknologian eta Jasangarritasunean • Unibertsitate Masterra Ingurumen Agrobiologian • Unibertsitate Master Bikoitza Ingurumen Agrobiologian eta Natura Zientzietan • Unibertsitate Masterra Lurzoruen eta Uren Kudeaketan (biurtekoa) • Unibertsitatearteko Masterra Enologia Berritzailean ZIENTZIAK • Unibertsitate Masterra Ingurumen Agrobiologian • Unibertsitate Master Bikoitza Ingurumen Agrobiologian eta Natura Zientzietan • Unibertsitate Masterra Kimika Sintetikoan eta Industrialean • Unibertsitate Masterra Modelizazio eta Ikerketa Matematikoan, Estatistikan eta Konputazioan • Unibertsitate Masterra Lurzoruen eta Uren Kudeaketan (biurtekoa) • Unibertsitatearteko Masterra Enologia Berritzailean EKONOMIA ETA ENPRESA • Unibertsitate Masterra Enpresen Zuzendaritzan • Unibertsitate Masterra International Businessen • Unibertsitate Masterra Informazio Sistema Integratuen Bidezko Prozesuen Kudeaketan (ERP) • Unibertsitate Masterra Enpresen Kudeaketan, Antolaketan eta Ekonomian • Unibertsitate Masterra Ekonomia Zirkularrean • Unibertsitate Masterra Zerga, Lan eta Kontabilitate Aholkularitzan HEZKUNTZA • Unibertsitate Masterra Bigarren Hezkuntzako Irakasletzan • Unibertsitate Master Bikoitza Historian eta Memorian eta Bigarren Hezkuntzako Irakasletzan**

Unibertsitatea Nafarroako Unibertsitate Publikoa GIZA ETA GIZARTE ZIENTZIAK • Unibertsitate Masterra Gizabanako, Familia eta Taldeekiko Esku-hartze Sozialean • Unibertsitate Masterra Genero, Emakume eta Berdintasun Gaietan • Unibertsitate Masterra Historian eta Memorian** • Unibertsitate Master Bikoitza Historian eta Memorian eta Bigarren Hezkuntzako Irakasletzan** INDUSTRIA ZIENTZIAK • Unibertsitate Masterra Industria Ingeniaritzan • Unibertsitate Master Bikoitza Industria Ingeniaritzan eta Enpresen Zuzendaritzan • Unibertsitate Masterra Energia Berriztagarrietan: Sorkuntza Elektrikoa • Unibertsitate Masterra Materialen eta Fabrikazioaren Ingeniaritzan • Unibertsitate Masterra Ingeniaritza Mekaniko Aplikatuan eta Konputazionalean • Unibertsitate Masterra Proiektuen Zuzendaritzan INFORMATIKA ETA TELEKOMUNIKAZIOA • Unibertsitate Masterra Zibersegurtasunean** • Unibertsitate Masterra Komunikazio Aurreratuetan eta Ikusmen Artifizialean • Unibertsitate Master Bikoitza Ingeniaritza Informatikoan eta Zibersegurtasunean** • Unibertsitate Master Bikoitza Telekomunikazio Ingeniaritzan eta Zibersegurtasunean** • Unibertsitate Master Bikoitza Telekomunikazio Ingeniaritzan eta Komunikazio Aurreratuetan eta Ikusmen Artifizialean • Unibertsitate Masterra Telekomunikazio Ingeniaritzan • Unibertsitate Masterra Ingeniaritza Informatikoan • Unibertsitate Masterra Ingeniaritza Biomedikoan • Unibertsitate Masterra Proiektuen Zuzendaritzan • Unibertsitate Masterra Modelizazio eta Ikerketa Matematikoan, Estatistikan eta Konputazioan

ZIENTZIA JURIDIKOAK • Unibertsitate Masterra Abokatutzarako eta Prokuradoretzarako Sarbidean • Unibertsitate Masterra Zerga, Lan eta Kontabilitate Aholkularitzan • Unibertsitate Master Bikoitza Abokatutzarako eta Prokuradoretzarako Sarbidean eta Zerga, Lan eta Kontabilitate Aholkularitzan • Unibertsitate Masterra Ondare Zuzenbide Pribatuan • Unibertsitate Masterra Lan Arriskuen Prebentzioan OSASUN ZIENTZIAK • Unibertsitate Masterra Osasun Zientzietako Ikerketan • Unibertsitate Masterra Osasun Publikoan • Unibertsitate Masterra Osasunaren arloko Psikologia Orokorrean**

** Azken egiaztapen txostenaren zain.

DOKTORETZA-PROGRAMAK ARTEAK ETA GIZA ZIENTZIAK • Doktoretza Giza eta Gizarte Zientzietan • Doktoretza Ondarean, Gizarteetan eta Mugaguneetan ZIENTZIAK • Doktoretza Ingurumen Agrobiologian • Doktoretza Industria Zientzietan eta Teknologietan • Doktoretza Matematikan eta Estatistikan • Doktoretza Kimika Sintetikoan eta Industrialean GIZARTE ZIENTZIAK ETA ZIENTZIA JURIDIKOAK • Doktoretza Zuzenbide Pribatuan • Doktoretza Ekonomian, Enpresan eta Zuzenbidean • Doktoretza Ekonomian, Antolaketan eta Kudeaketan / Doctorate in Economics, Management and Organization • Doktoretza Giza eta Gizarte Zientzietan • Doktoretza Gizarte Lanean INGENIARITZA ETA ARKITEKTURA • Doktoretza Nekazaritzako Elikagaietan • Doktoretza Bioteknologian • Doktoretza Komunikazioetako, Bioingeniaritzako eta Energia Berriztagarrietako Teknologietan • Doktoretza Nekazaritzako Elikagaien Produkziorako eta Kalitaterako Sistema Efizienteetan OSASUN ZIENTZIAK • Doktoretza Osasun Zientzietan

67

MASTERRAK ETA DOKTORETZAK

HezkuntzaGidaliburua2024

Unibertsitatea

68 Nafarroako Unibertsitatearen prestakuntza-eskaintza

Nafarroako Campusa (Iruña)

GRADUAK

Arkitekturako Goi Eskola Teknikoa: • Diseinuko Gradua • Arkitektura Ikasketen Gradua Zientzien Fakultatea: • Biologiako Gradua • Biokimikako Gradua • Biologiako Gradua + International Science Program • Biologiako Gradua + Science Business Program • Biokimikako Gradua + International Science Program • Biokimikako Gradua + Science Business Program • Ingurumen Zientzietako Gradua • Ingurumen Zientzietako Gradua + International Science Program • Kimikako Gradua • Kimikako Gradua + International Science Program • Kimikako Gradua + Science Business Program • Biologia eta Ingurumen Zientzietako Gradu Bikoitza • Kimikako eta Biokimikako Gradu Bikoitza Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea: • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua / Bachelor in Business Administration (BBA) eta Data Analytics Program • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua / Bachelor in Business Administration (BBA) y Diploma en Finance & Accounting • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua / Bachelor in Business Administration (BBA) eta Diploma Innovation & Entrepreneurship-en • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Gradua / Bachelor in Business Administration (BBA) eta General Managemenent & Strategy / Enpresa Zuzendaritza eta Estrategia • Ekonomiako Gradua / Bachelor in Economics e International Economics & Finance Program • Ekonomiako Gradua / Bachelor in Economics eta Data Analytics Program • Ekonomiako Gradua / Bachelor in Economics eta Leadership and Governance Program Komunikazio Fakultatea: • Ikus-entzunezko Komunikazioko Gradua • Ikus-entzunezko Komunikazioko Gradua + Arte Eszenikoen Ekoizpen Programa • Ikus-entzunezko Komunikazioko Gradua + Screen Studies Program • Kazetaritzako Gradua

• Kazetaritzako Gradua + Diploma Global Journalism Corporate Communication & Public Affairs - Full Career Program • Kazetaritzako Gradua + Modaren Komunikazioko Nazioarteko Programa • Marketineko Gradua • Marketineko Gradua + Komunikazio Korporatiboko Aipamena • Marketineko Gradua + Sormeneko Aipamena • Marketineko Gradua + Modaren Aipamena Industria Sortzaileen Kudeaketa - Full Career Program • Filosofia + Kazetaritzako Gradu Bikoitza • Historia + Kazetaritzako Gradu Bikoitza Zuzenbide Fakultatea: • Nazioarteko Harremanetako Gradua • Zuzenbideko Gradua • Zuzenbideko Gradua + Anglo-American Law Program (AALP) • Zuzenbideko Gradua + Ekonomia Zuzenbideko Diploma (EZD) • Zuzenbideko Gradua + Global Law Program (GLP) • Zuzenbideko Gradua + International Business Law Program (IBLP) • Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako gradu bikoitza/Bachelor in Business Administration (BBA) + Zuzenbidea • Zuzenbideko + Filosofiako Gradu Bikoitza • Gradu bikoitza Ekonomian/Bachelor in Economics + Zuzenbidea/Law • Nazioarteko Harremanetako eta Zuzenbideko Gradu Bikoitza • Nazioarteko Harremanetako + Historiako Gradu Bikoitza • Nazioarteko Harremanetako Gradua + Geopolitics & Diplomacy • Nazioarteko Harremanetako Gradua + Global Business & Economic Affairs Zuzenbide Kanonikoko Fakultatea: • Zuzenbide Kanonikoko Oinarrizko Zikloa Filosogiako Eliza Fakultatea: • Filosofiako Batxilergoko Gradua Hezkuntza eta Psikologia Fakultatea: • Haur Hezkuntzako Gradua eta Nazioarteko Hezkuntzako Diploma IB • Lehen Hezkuntzako Gradua eta Nazioarteko Hezkuntzako Diploma IB • Erizaintzako Gradua + Zaintzaren Psikologiako Diploma • Haur Hezkuntzako Irakasletzako Gradua • Lehen Hezkuntzako Irakasletzako Gradua • Pedagogiako Gradua • Psikologiako Gradua • Pedagogiako eta Haur Hezkuntzako Gradu Bikoitza

HezkuntzaGidaliburua2024

• Pedagogiako eta Lehen Hezkuntzako Gradu Bikoitza Erizaintza Fakultatea: • Erizaintzako Gradua • Erizaintzako Gradua + Lidergo, Ikerketa eta Irakaskuntzako Diploma Farmazia eta Nutrizio Fakultatea: • Erizaintzako Gradua + Zainketa Aringarrietako Diploma • Erizaintzako Gradua + International Nursing Program • Farmaziako Gradua • Farmaziako Gradua + International Pharmaceutical Certificate • Giza Elikadura eta Dietetikako Gradua • Giza Elikadura eta Dietetikako Gradua + International Nutrition Certificate • Giza Elikadura eta Dietetikako Gradua + Kirol Elikadura • Farmaziako eta Giza Nutrizioko eta Dietetikako Gradu Bikoitza Filosofia eta Letren Fakultatea: • Filosofiako Gradua • Filosofia, Politika eta Ekonomiako Gradua (Philosophy, Politics and Economics) • Historiako Gradua • Historiako Gradua eta Arkeologiako Diploma • Hizkuntza eta Literaturako Gradua Medikuntza Fakultatea: • Medikuntzako Gradua • Medikuntzako Gradua + International Program Teologia Fakultatea: • Teologiako Batxilergoa ISSA School of Applied Management: • Kudeaketa Aplikatuko Gradua - Bachelor in Applied Management

Gipuzkoako Campusa (Donostia)

Tecnun. Ingeniaritza Eskola: • Ingeniaritza Biomedikoko Gradua • Industria Diseinuko eta Produktu Garapeneko Ingeniaritza Gradua • Ingeniaritza Elektrikoko Gradua • Industria Elektronikako Ingeniaritza Gradua • Industria Ingeniaritzako eta Produktuen Garapeneko Gradua eta Global Industrial Design Engineering Program • Ingeniaritza Mekanikoko Gradua • Telekomunikazio Sistemen Ingeniaritzako Gradua • Telekomunikazio Sistemen Ingeniaritzako Gradua eta E-Health International Program • Industria Teknologien Ingeniaritzako Gradua • Industria Antolaketako Ingeniaritza Gradua • Industria Antolaketako Ingeniaritza eta International Industrial Management Program Gradua

HezkuntzaGidaliburua2024 Nafarroako Campusa (Iruña) Arkitekturako Goi Eskola Teknikoa: • Eraikinen Ingurumen Diseinu eta Kudeaketa Masterra • Arkitektura Teoria eta Diseinua Masterra Zientzia Fakultatea: • Ikerketa Biomedikoa Masterra • Zientzietako Metodo Konputazionalen Masterra Zuzenbide Fakultatea: • Giza Eskubideak Masterra • Familia Zuzenbideko Masterra Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea: • Ekonomia eta Finantzak Masterra • Erakundeen Gobernu eta Kultura Masterra Hezkuntza eta Psikologia Fakultatea: • Hezkuntza eta Psikologia Esku-hartzea Masterra • Ezkontza eta Familia Masterra • DBH eta Batxilergoko, LHko eta Hizkuntzen Irakaskuntzako Irakasleen Masterra • Osasun Psikologia Orokorra Masterra Farmazia eta Nutrizio Fakultatea: • Sendagaien Ikerketa, Garapen eta Berrikuntza Masterra (SIGB) • Elikadura, Elikadura eta Metabolismoa Europako Masterra (E-MENU) • Farmazia Industriako Diseinu Galeniko eta Fabrikazioko Etengabeko Prestakuntza Masterra Filosofia eta Letren Fakultatea: • Gaztelania Atzerriko Hizkuntza Gisa Irakasten Duen Masterra Nafarroako Unibertsitatearen Museoa: • Komisariotza / Kuratorial Studies Ikasketen Masterra Gipuzkoako Campusa (Donostia) Tecnun. Ingeniaritza Eskola: • Ingeniaritzan Datuen Analisia Masterra • Big Data Science Masterra • Ingeniaritza Biomedikoa Masterra • Industria Ingeniaritza Masterra • Industria Ingeniaritza eta Berrikuntza Teknologikoa Masterra • Industria Ingeniaritza eta Datuen Analisia Ingeniaritzan Masterra • Berrikuntza Teknologikoa Masterra • Telekomunikazio Ingeniaritza Masterra • Telekomunikazio eta Datuen Analisiko Ingeniaritza Masterra Ingeniaritzan • Adimen Artifiziala Masterra

Bartzelonako Campusa (Bartzelona) IESE Business School: • IESE Executive Master in Business Administration (EMBA) • IESE Global Executive Master in Business Administration (GEMBA) • IESE Master in Business Administration (MBA) Madrilgo Campus (Madril) Arkitekturako Goi Eskola Teknikoa: • Estrategia eta Higiezinen Negozioa Masterra / Master in Real Estate • Eraikinen Ingurumen Diseinu eta Kudeaketa Masterra • Arkitektura Masterra • Arkitektura eta Jasangarritasuneko Master Bikoitza • Arkitektura eta Errege Estateko Master Bikoitza Komunikazio Fakultatea: • Komunikazio Enpresen Kudeaketa Masterra • Komunikazio Politiko eta Korporatiboa Masterra Zuzenbide Fakultatea: • Zerga Aholkularitzako Masterra • Enpresa Zuzenbideko Masterra • Zuzenbide Digitaleko Masterra • Abokatutzan eta Prokurian Sartzeko Masterra Zuzenbide Kanonikoko Fakultatea: • Ezkontza Zuzenbideko eta Prozesu Kanonikoko Prestakuntza Iraunkorreko Masterra Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea: • Pertsonen Zuzendaritza Erakundeetan Masterra • Finantza Erregulazio eta Bankan Masterra Erizaintza Fakultatea: • Erizaintzako Praktika Aurreratua Onkologian Masterra Farmazia eta Nutrizio Fakultatea: • Enpresen Kudeaketa Masterra Pharma-Biotech Filosofia eta Letren Fakultatea: • Kristautasun eta Kultura Garaikideko Etengabeko Prestakuntza Masterra IESE Business School: • IESE Executive Master in Business Administration (EMBA) • IESE Global Executive Master in Business Administration (GEMBA)

• Master in Management IESE

69

MASTERRAK ETA DOKTOREGOAK

MASTERRAK

Unibertsitatea Nafarroako Unibertsitatearen prestakuntza-eskaintza ISEM Fashion Business School: • Moda Enpresen Zuzendaritzako Exekutiboa / Executive Master in Fashion Business Administration (FBA) • Moda Kudeaketa Masterra / Fashion Management Masterra (MFM) Tecnun. Ingeniaritza Eskola: • Industria Ingeniaritza Masterra • Datu Masiboen Zientzia Masterra / Big Data Science • Berrikuntza Teknologikoa Masterra • Industria Ingeniaritza eta Berrikuntza Teknologikoa Master Bikoitza

DOKTORETZAK

Nafarroako Campusa (Iruña) Arkitekturako Goi Eskola Teknikoa: • Arkitekturako Doktoretza • Sormen Aplikatua Doktoretza • Doktoretza XX. mendeko Espainiako Arkitekturaren Historia eta Analisi Kritikoan Zientzia Fakultatea: • Zientzia Natural eta Aplikatuetako Doktoretza Komunikazio Fakultatea: • Komunikazioa Doktoretza Zuzenbide Fakultatea: • Gizarte Globalaren Zuzenbidea: Garapen Ekonomikoa, Arriskua eta Gizarteratzea Zuzenbide Kanonikoko Fakultatea: • Zuzenbide Kanonikoko Doktoretza Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea: • Ekonomia eta Enpresa Doktoretza Hezkuntza eta Psikologia Fakultatea: • Hezkuntza eta Psikologiako Doktoretza Erizaintza Fakultatea: • Erizaintzako Zientzietako Doktoretza Farmazia eta Nutrizio Fakultatea: • Elikadura, Fisiologia eta Osasun Doktoretza • Sendagaien eta Osasunaren Doktoretza Filosofia eta Letren Fakultatea: • Arte eta Giza Zientzietako Doktoretza • Filosofia Doktoretza Medikuntza Fakultatea: • Medikuntza Aplikatua eta Biomedikuntza Doktoretza Teologia Fakultatea: • Teologiako Doktoregoa Gipuzkoako Campusa (Donostia) Tecnun. Ingeniaritza Eskola: • Ingeniaritza Aplikatua Doktoretza Bartzelonako Campusa (Bartzelona) IESE Business School: • Zuzendaritza Zientzietako Doktoretza

Unibertsitatea

70 Masterrak

HezkuntzaGidaliburua2024

gradu ondokoak Masterra

irakaskuntza unibertsitarioko bigarren zikloa da eta heziketa espezializatu bat eskaintzen du

Zein helburu jarraitzen dute Masterreko ikasketek?

Masterreko irakaskuntzen xede bezala dute ikaslearen aldetik heziketa bat jasotzea, izaera espezializatukoa eta diziplina anitzekoa, espezializazio akademiko eta profesionalera bideratuta, edo bai ikerketa lanetan hastea sustatzera.

Zein da Masterreko ikasketen hedadura?

Ikasketa planek 60 eta 120 kreditu artean dituzte, heziketa teoriko eta praktikoan egituratua, non ikasleak derrigorrezko eta hautazko materiak ikasi behar dituen, mintegiak, kanpoko praktikak, bideratutako lanak, Master amaierako lanak, ebaluazioko ekintzak eta beharrezkoak izango diren horiek ere, titulu bakoitzeko berezko ezaugarrien arabera.

Unibertsitatea Masterrak

HezkuntzaGidaliburua2024

4.906 Deustuko Unibertsitatea: 1.729 Mondragon Unibertsitatea: 6.949 UPV/EHU:

Master Ofizialetan matrikulatutako ikaslegoa. 2023/24 ikasturtea

Zertan oinarritzen da Master amaierako lan bat?

Master amaierako lan bat proiektu, oroitidazki edo ikerketa bat da non ikasleak Masterrean jasotako ezaguerak aplikatu eta garatu behar dituen. Tutore akademiko baten zuzendaritza izan behar du eta baimentzen du balioestea ikasleak Master bakoitzeko ezaguera eremuetan lortutako ezaguera eta gaitasunak. 6 eta 30 kreditu arteko iraupena du eta batzorde ebaluatzaile baten aurrean egiten den erakusketa publiko batean defendatzen da.

Sarbiderako zein baldintza eskatzen dira Master ofizial bat ikasteko?

Eskatzen da titulu ofizial unibertsitario bat izatea edo beste bat Goi Mailako Hezkuntzako Espazio Europarreko goi mailako hezkuntzako instituzio batek emana, titulua igortzen duen herrialdean ahalmena duena Masterreko ikaskuntzetarako sarbidea izateko.

Komunitate-aparteko ikasleek Master bat ikas dezakete ere behin unibertsitateak egiaztatu duela heziketa maila bat dutela baliokidea dena dagokien titulu unibertsitario ofizial espainiarretara.

Beste alde batetik, unibertsitateek onarpen-baldintza espezifikoak ezar ditzakete, zeintzuren artean egon daiteke diziplina batzuetan aurreko heziketa espezifikoa.

Zer da berezko titulu bat eta zein balio ematen du?

Berezko tituluak Unibertsitateek emandako irakaspen espezializatuak dira.

Instituzio bakoitzak berezko ikasketen katalogo bat du, ofizialekin alderatuz, ez dituztenak guztizko eragin akademikorik, ez eta balio bera ere. Gradu eta Graduondoko berezko ikasketak egon daitezke ere. Azken hauen Arten nabarmentzen dira Masterra, espezialista unibertsitarioa, aditua, edo graduondoko ikastaroak.

Berezko titulu bat ikastearen balio erantsia gizarteak eta enpresak markatutako beharretan aurkitzen da. Horrela, irakaspen hauek heziketa espezializatu bat eman nahi dute, berehalako proiekzio profesional batera bideratua, ezaguera profesionalak eguneratu eta ekintza akademikoa eta errealitate sozialaren arteko konexio bat ezartzea.

71

Unibertsitatea

72 Doktoretza

HezkuntzaGidaliburua2024

Doktoretza Irakaspen unibertsitarioetako hirugarren zikloa da eta unibertsitate batean lor daitekeen azken maila akademikoa Doktoretzako ikasketek profil oso espezializatuak sortzen dituzte eremu jakin batean.

Helburua ikasleak ezaguera oso sakon batzuk lor ditzala da eta gai izan dadila beste batzuk sortzeko ikerketako metodo zientifikoetan oinarrituak. Doktoretzak esfortzua eta horri eskainitako orduak barne dituen bide bat da. Hori dela eta, oso garrantzitsua da doktoregaiak aukera dezala oso maite duen objektu bat, adore ematen diona bere ikerketa propioan aurrera egiten jarrai dadin.

Zer da Hirugarren Zikloa?

Unibertsitate batean lor daitekeen azken maila akademikoa da. Doktoretzako ikasketek helburu bezala dute ikaslearen espezializazioa bere ikerketa heziketan. Ikasketa ofizial unibertsitarioak dira, bideratzen dutenak Doktorearen titulua lortzea, gehieneko gradu akademikoa unibertsitatearen barne.

Iraupena Ez dago hitzartuta ofizialki. Europan orokorrean onartutako irizpideen arabera, arrazoizkotzat hartzen da hiru urtetako batez besteko iraupen bat denbora osoan egiten bada edo bost urte denbora partzialean egiten bada.

Onarpena Doktoretzan Bere heziketa-aldian Doktoretzako Programa batean sartzeko, beharrezkoa da betetzea Masterreko irakaskuntza ofizialetako irakaskuntzetan sartu ahal izateko baldintza berak. Heziketa-aldi hori osatzen dute 60 kreditu ECTSk, Master Unibertsitario bat edo gehiagotan sartzen direnak, unibertsitate bakoitzeko eskaintzarekin ados.

Tesiaren Zuzendaria Doktoregai baten tesiaren zuzendaria Doktorearen titulu bat izan behar du eta harreman iraunkorra edo denboraldikoa izatea doktoretzako programa koordinatzen duen Sail edo Institutu Unibertsitarioarekin.

Beste edozein doktore tesi-zuzendaria izan daiteke, beti ere unibertsitateko Doktoretzako Batzordeak horretarako baimena eman badio.

Zer dira Doktoretzako Programak?

Doktoretzako ikastaro eta programak osatzen dituzte heziketa aldi bat eta antolatutako ikerketa aldi bat, hori guztia dagokion tesi doktoralaren aurkezpen eta irakurpenarekin ordenean.

Atzerrian egindako aurreko ikasketen kasuan, zer baldintza dira beharrezkoak Doktoretza bat ikasteko Espainian?

Master edo baliokide den titulo baten homologazio edo aitorpen ofizial bat eskatzen da Espaian, lortua atzerriko herrialde baten barneko sistema hezigarri ofizialean, eta Doktoretzan onarpena programaren organo arduradunaren aldetik. Ohiz kanpo, unibertsitatearen baimen argi eta banakakoaren bidez, onartu ahal izango dira Masterraren baliokide diren ikasle atzerritarrak, tituluaren aurreko homologazioa ez dutenak. Onarpen horrek ez du suposatzen atzerriko titulu horren aurreko aitorpen edo homologaziorik. Lortzen den Doktore titulua, baldintza hezigarriak eta tesia gainditu eta gero, guztizko balio ofiziala du.

Tesi doktorala Tesi doktorala ikerketako lan original bat da.

Unibertsitateak bere kalitatea ziurtatzeko prozedurak ezartzen ditu, tesi doktoralaren aukeraketa eta erregistroa aurreikuspenekin lotutakoa eta hori idazten eta defendatzen den hizkuntza bezala.

Unibertsitatea Doktoretza

HezkuntzaGidaliburua2024

4.099

UPV/EHU

314 175

Deustuko Unibertsitatea Mondragon Unibertsitatea

4.588

Guztira Euskadin (Ikastaro 2023/24)

Tesiaren proiektua Doktoregaiak bere tesi proiektua aurkeztu beharko du Doktoretzako Programa bukatu baino lehen. Proiektua bermatu beharko dute tesiaren zuzendariak edo zuzendariek eta doktoretzako programaren departamentu erantzuleak onartu beharko du. Proiektua onartua bada, behin tesia bukatuta, zuzendariak onarpena emango du bere aurkezpena egiteko Doktoretzako Batzordearen aurrean.

Tesiaren irakurketa eta defentsa Tesiaren irakurketaren epaimahaia eratuta, doktoregaiak hango kide bakoitzari helaraziko dio bere curriculum vitaea, tesiaren ale batekin.

Epaimahikideek eman ahal izango dituzte aldeko eta kontrako txostenak tesiari buruz eta Doktoretzako Batzordeak erabakiko du bere defentsa egokia den ala ez. Bere defentsa erabakita, hau saio publikoan egingo da eskola-aldian. Tesi doktorala balioetsia izan daiteke ez gai, gainditua, oso ongi edo bikain bezala. Tesia bikain bezala kalifikatua bada epaimahaikide guztien aldetik, lortutako nota bikain cum laude izango da. Kalifikazio hau Doktorearen tituluan agertzen da.

Doktorearen titulua Doktorearen tituluak Doktorea Unibertsitatetik aipamena izango du, jarraitua tesi doktoral hori gainditua izan zen Unibertsitatearen aipamenarekin. Guztizko eragin akademikoak ditu eta jarduera profesionalerako prestatzen dute, indarrean den arautegiarekin ados. Doktoretza gaitua dago irakaskuntzarako eta ikerketarako.

Nork ebaluatzen du tesia?

Unibertsitateak ezarritako arauak jarraitzen dituen epaimahai bat, non kide guztiek Doktorearen titulua izan behar dute eta egiaztagarria den esperientzia bat ikerketan.

“Honoris causa doktorea” Unibertsitateek Honoris Causa Doktorea izenda dezakete beren merituengatik izendapen hori merezidun diren pertsonak. Unibertsitate batek bere ibilbideagatik nabarmenak diren pertsonei ematen dien gehieneko ohorezko aitorpena da.

“Europeus Doktore” izendapena “Europeus Doktore” izendapena lortzeko beste europar Estatu batean goi mailako irakaspeneko institutu batean egonaldi bat egin izatea eskatzen da Graduondokoaren ikasketan zehar, gutxienez hiru hilabeteko iraupena duena. Tesiaren parte bat (gutxienez laburpena eta ondorioak) Europar Batasuneko hizkuntza ofizial batean aurkeztua izan behar da, Espainiako hizkuntza ofizialetatik ezberdina eta Espainia ez den Europar Batasuneko Estatu kideetako goi mailako hezkuntzako edo ikerketako bi adituk gutxienez zuzendu behar dute. Gainera, Tesiaren Emaimahai ebaluatzaile hori osatu behar du ere gutxienez Espainia ez den, aurretik aipatu ez diren Europar Batasuneko Estatu kideetako eta egonaldiaren erantzule ez den goi mailako hezkuntza edo ikerketako instituturen bateko kide den aditu batek. Doktoregaiak tesia defendatu beharko du inskribatuta dagoen unibertsitate berean.

73

Unibertsitatea

74 Etxetik kanpo bizi

HezkuntzaGidaliburua2024

ETXETIK kanpo bizi

eta IKASI Ikasi nahi duzun karrera eta unibertsitatea aukeratzea ez da lan erraza.

Gazte askok etxea utzi eta beste hiri batzuetara joan behar dute nahi dituzten ikasketak egitera. Egoera honen aurrean, garrantzi gutxiago ez duen beste erabaki bat hartu behar da: ostatua.

Egoera hori ikusita, eta bereziki graduko lehen urteetan, ikasleek eta haien familiek Ikasle Egoitzak aukeratu ohi dituzte. Aukera hauek da ostatua bilatu behar duten pertsonen lehentasuna betetzen duena, nahiz eta, azkenik, aukerarik ohikoena etxebizitza partekatua izan ohi den. Edozein unibertsitatetako fakultate bat bisitatzen duenak ikus dezake iragarki-taulak pisua partekatzeko eskaintzaz beteta daudela. Hau, edo ahoz aho lagunen edo ikaskideen artean, pisu bat bilatzeko modurik ohikoena izan da, baina teknologia berriei esker hori aldatu egin da.

Internet erreskatera Ikasleentzako pisu bat aurkitzea gaur, inoiz baino errazagoa da. Ia unibertsitate guztiek eskaintzen dute ikasleentzako Egoitzei buruzko era guztietako informazioa eskaintzen duen hostingzerbitzua, doan. Zerbitzu hauek, gainera, ikasleei euren beharren arabera etxebizitza partekatu bat aurkitzen la-

guntzen diete. Hori guztia gutxi balitz, Interneten gero eta gehiago daude unibertsitateko ikasleentzako etxebizitzaeskaintza eta eskaria osatzen dutenak harremanetan jartzen dituzten guneak.

Apartamentu partekatua da gehienbat unibertsitateko ikasleek aukeratzen duten aukera, agian merkeena ere delako, baina badira Egoitzak aukeratzen dituzten ikasleak ere. Aukera hauek, argi eta garbi, pisu konpartitua baino garestiagoak dira, baina zerbitzu osagarri gehiago ere eskaintzen dituzte: jangela, garbiketa...

Ostatu-gastuak Zure hiritik kanpo ikasteak kontuan harteko gastu gehigarri bat suposatzen du. Matrikularen, materialaren eta abarren kostuari, ostatuaren kostua gehitu behar zaio, horrela askotan aldagai ekonomikoa oinarrizkoa da ostatu mota bat edo beste aukeratzerakoan.

Ikasleen pisua partekatzeko hileroko batez besteko gastua aldatu egiten da, eskaintzen diren kokapenaren eta zerbitzuen arabera, 200 eta 400 euro artean. Gastu horiei janari-gastuak gehitu beharko litzaieke, eta bere kasuan, campusera arteko distantziaren arabera, garraio-gastuak. Gastu gehigarri horiek hilero 200 eurotik gorakoak izan daitezke.

GARRAIOAK Eskualdekoa EUSKOTREN: www.euskotren.eus RENFE: www.renfe.com PESA: www.pesa.net Araba|Bizkaia LA UNIÓN: www.autobuseslaunion.com ALTUBE: www.altube.org Bizkaia|Gipuzkoa BIDAITXUNGO: www.bidaitxungo.com ALSA: www.alsa.es ALDALUR AUTOBUSAK: 943 85 25 87 Tokikoa Araba GAZTEIZKO TRANBIA: www.euskotren.eus HIRIGINTZA: www.vitoria-gasteiz.org Bizkaia BIZKAIBUS: www.bizkaia.eus BILBOBUS: www.bilbao.eus RENFE ALDIRIKO BILBOKO TRENA: www.renfe.com TRANBIA: www.euskotren.eus METROA: www.metrobilbao.eus Gipuzkoa DONOSTI BUS: www.dbus.eus RENFE ALDIRIKO TRENA DONOSTIA: www.renfe.com/viajeros/cercanias/sansebastian

LURRALDEBUS: www.lurraldebus.eus GOIERRI BUS: www.goierribus.eus

Unibertsitatea Etxetik kanpo bizi

HezkuntzaGidaliburua2024 ARABA Mª Inmaculada Egoitza

100

Angulema, 6 | GASTEIZ

945 25 09 30

Virgen Niña Egoitza

60

Batán Zeharbidea, 60 | GASTEIZ

945 14 28 74

San José Egoitza

80

Unibertsitatean Zeharbidea, 15 | GASTEIZ

945 56 65 92

Casa 400 Egoitza

20

Florida, 46 | GASTEIZ

678 61 70 51

José A. Velasco Egoitza

25

San Antonio, 1 | GASTEIZ

Tomás Alfaro Fournier Egoitza

220

Zumakadi Ibilbidea, 21 | GASTEIZ

945 15 54 20

El Pilar Egoitza

84

Konstituzio Plaza, 5 | GASTEIZ

945 21 72 70

Miguel de Unamuno Ikastetxe Nagusia

180

Lehendakari Aguirre, 140 | BILBO

94 601 74 99

Bidealde Ikastetxe Nagusia

60

Museo Plaza, 1 | BILBO

622 28 59 05

Deustuko Ikastetxe Nagusia

302

Ugasko Bidea, 7 | BILBO

944 75 92 00

Blas de Otero Egoitza

216

Cortes, 38 | BILBO

944 34 32 00

Andrés de Mañarikua Egoitza

80

Larrauri Kalea, 1 C | BILBO

944 03 68 88

María Inmaculada Egoitza

96

Fontecha y Salazar, 7 | BILBO

944 45 50 60

Ntra. Sra. del Rosario Egoitza

50

Unibertsitateen Etorbidea, 10 | BILBO

944 45 86 05

Sta. María Artagan Egoitza

50

Zabalbide, 110 | BILBO

944 45 06 50

Hermanas Trinitarias Etxea

40

Jesús Galindez Hiribidea, 13 | BILBO

944 46 47 32

Internacional Ría Bilbao

42

Deustuko Erribera, 32 | BILBO

944 76 50 60

Bilboko Aterpetxea

12

Basurto-Kastrexana Bidea, 70 | BILBO

944 27 00 54

Atalaia Claret Egoitza

71

Sarriena Auzoa, 173 | LEIOA

944 64 27 11

Deportistas Fadura Egoitza

30

De Los Chopos Hiribidea, 64 Edif. CPT | GETXO

944 03 28 60

La Avanzada Hotela

30

Landaberri Pasalekua, 5 | LEIOA

944 64 01 94

Modus Vivendi Hotela

30

Sipiri Kalea, 32 | SOPELANA

946 76 70 77

Mayor Biteri Ikastetxe Nagusia

280

Loramendi, 4 | ARRASATE-MONDRAGÓN

943 77 16 61

Ayete Ikastetxe Nagusia

102

Aiete Pasalekua, 25 | DONOSTIA

943 21 10 00

La Salle Egoitza

70

Maddalen Jauregiberri, 2 | DONOSTIA

943 45 44 00

María Inmaculada Egoitza

65

Ategorrieta Hiribidea, 17 | DONOSTIA

943 29 29 48

Compañía de María Egoitza

53

Estella Lizarra, 2 | DONOSTIA

943 46 47 95

Esclavas Sdo. Corazón de Jesús Egoitza

39

Zumalakarregi Etorbidea, 11 | DONOSTIA

943 21 08 00

Misioneras Sdo. Corazón de Jesús Egoitza

43

Fedearen Zeharbidea, 34 | DONOSTIA

943 45 60 72

Villa Alaidi E.H.A. Egoitza

50

Heriz Pasealekua, 95 | DONOSTIA

943 21 08 66

El Carmelo Egoitza

52

Illumbe, 8 | DONOSTIA

943 45 66 00

Los Ángeles Custodios Egoitza

38

Intxaurrondo, 12 | DONOSTIA

943 29 01 82

Jaizkibel Ikastetxe Nagusia

50

Aldapeta, 49 | DONOSTIA

943 47 60 00

Ondarreta Gazteentzako Aterpea

15

Igeldoko Zeharbidea, 25 | DONOSTIA

943 31 02 68

Olarain Ikastetxe Nagusia

222

Ondarreta Pasalekua, 24 | DONOSTIA

943 00 33 00

Green Nest Hostel - UBA

196

Ubako Bidea, 43 | DONOSTIA

943 04 72 77

Manuel Agud Querol

300

Berio Pasalekua, 9 | DONOSTIA

943 56 30 00

-

BIZKAIA

GIPUZKOA

Emakumezkoa

Gizonezkoa

Mistoa

Erlikiozkoa

75

Trebakuntza +

76 Hizkuntza ikasketak

HezkuntzaGidaliburua2024

HIZKUNTZAK: beti kontuan izan beharreko balio bat

Enpresa batzuk espresuki beren lan-eskaintzetan hizkuntza bat ez eskatu arren, horrek ez du esan nahi ez dutela aintzat hartzen

Globalizazioko egungo testuinguruan, enpresa espainiarren nazioartekotzea eta atzerriko enpresen sarrera Espainian hizkuntzen eskakizunaren faktore bultzatzaileak dira, substantzialki aldatuz erregio, sektore edo titulazioaren arabera.

2023an zehar, hizkuntza atzerritarren bat izatea eskatzen zen eskaintzen batezbestekoak atzerapen bat jasan zuen % 11,81an kokatzean, aurreko aldian lortu zen % 16,87ko balioaren atzetik.

Ingelesa da, berriz ere, espainiar enpresek gehien eskatzen duten hizkuntza. Negozioen mundua menderatzen duen hizkuntza ezinbesteko baldintza bezala mantentzen da hizkuntzaren bat eskatzen duten eskaintzen % 67,37an.

Lehen aldiz, alemanak bigarren postua betetzen du hizkuntza zehatzen eskakizunean, % 17,15 batekin, bere aurreko tokia frantsesarekin elkartrukatzen, urte honetan eskaintzen % 12,79 batean eskatua dena.

Askoz ere balio baxuagoetan aurkitzen dira italiera eta portugesa, biak % 2,99 batean eskatuak direnak.

Merkatuen globalizazio hazkorra islatua ikusten da ere hain tradizionalak ez diren hizkuntzen eskakizunean, hala nola arabiera, txinera, errusiera eta Europa Ekialdeko beste zenbait hizkuntza bezala, txekiera edo errumaniera bezala. Oro har, hizkuntza hauek nazioarteko hizkuntza bat eskatzen den eskaintzen % 9,78an ageri dira.

Datuak zehatz Nazioarteko hizkuntzen ezaguerak dituzten hautagaiak gehien eskatzen dituzten komunitate autonomoak dira, beheranzko ordenean, Extremadura (% 15,25), Kanaria Uharteak (%14,50), Balear Uharteak (% 14,21), Euskal Herria (% 13,10) eta

Madrilgo Komunitatea (% 12,84), horiek guztiak batezbesteko nazionalaren gain aurkitzen direla (% 11,81).

Hizkuntzen ezagueraren eskakizuna egin beharreko lanaren naturarekin harreman estua du, modu berezian garrantzitsua izanik arlo horietan non kontaktu gehien dagoen atzerriko jatorria duten bezeroekin, hornitzaileekin edo bitartekariekin. Hau gertatzen da, adibidez, ondorengo eremu funtzional hauetan: Administrariak eta Idazkaritza (% 22,60), Teknologia, Informatika eta Telekomunikazioak (% 13,95), Legezkoa (% 19,52), Bezeroari Arreta (% 18,80), Enpresen Administrazioa (% 16,83), eta Marketin, Komunikazioa eta Edukiak (% 11,16).

Eremu guztietan ingeleseko hizkuntzaren protagonismoa gailentzen da, non altua den bere jakite mailaren eskakizuna, harremanetan ipiniz komunikazio gaitasun arin batekin. Bere aldetik, alemana gehien eskatzen da eremu hauetan: Erosketak, Logistika eta Garraioa, eta Bezeroari Arreta. Hizkuntza frantsesak pisu gehiago du arlo hauetan: Komertziala, Salmentak, Administratibo eta Idazkaritza, eta Bezeroari Arreta.

Gainera, ezagueraren erreferenteetarako edo betekizun jakin batzuetarako informazio-iturri kritikoetarako sarbidea, eskatutako titulazioaz gain, faktore garrantzitsuak dira, erabakitzen dutenak hizkuntzaren balioespen handiago bat lan-eskaintzan. Hizkuntzen ezaguera garrantzitsu bat nabarmentzen da beren ikasketarekin harremana duten titulazio horietan, esate baterako, Itzulpengintzan eta Interpretazioan, Hezkuntzan eta Pedagogian, Geomatika eta Topografian Ingeniaritzan eta Ingeniaritza Informatikoan.

HIZKUNTZEN ESKAKIZUNA EAE-KO LAN-ESKAINTZETAN

% HIZKUNTZAK ZEHAZTEN DITUZTEN ESKAITZEN GAIN

% Hizkuntzak aipatzen dituzten eskaintzak % 11,81

% 88,19

% Hizkuntzak aipatzen ez dituzten eskaintzak Iturria: Infoempleo Adecco 2023.

Enplegagarritasuna eta Hizkuntzak.

67,37 17,15 12,79 2,99 2,99

Trebakuntza + Hizkuntza ikasketak

HezkuntzaGidaliburua2024

Eskerrik

Asko

Muchas

You Thank

Gracias

Merci

Beaucoup

Euskara lan-merkatuan Atzerriko hizkuntzen antzera, azken urteotan autonomia erkidego bakoitzari dagozkion hizkuntzen eskaera maila handitu egin da. Gure artean, adibidez, euskara eskatzen duten lan eskaintza kualifikatuen ehunekoa % 15,36koa da, iaz baino ia ehuneko puntu bat gehiago. Horrek ez du esan nahi gainerako eskaintza guztiek euskara edo eskualdeko beste hizkuntza bat eskatzen

HIZKUNTZEN ESKAKIZUNA EAE-KO LAN-ESKAINTZETAN % Eskualdeko hizkuntzak behar ez dituzten eskaintzak

% 84,64

% Eskualdeko hizkuntzak behar dituzten eskaintzak

% 15,36

ez zutenik, baizik eta eskaintza erregistratu zenean eskakizuna biltzen zuen eskaintzaren ehunekoa zela. Baliteke beste eskaintza batzuek euskara edo eskualdeko beste hizkuntza bat behar izatea, baina ez dute eskaera hori erregistratu eta gerta daiteke langileak hautatzeko beste momenturen batean egitea (elkarrizketan, etab.).

EUSKARAREN ESKAKIZUNA EAE-N ESKUALDEKO HIZKUNTZAREN BAT ESKATZEN DUTEN LAN ESKAINTZETAN

% 15,36 Iturria: Lanbide, 2023ko eskaintza publikoan oinarrituta

77

Trebakuntza +

78 Hizkuntza ikasketak

HezkuntzaGidaliburua2024

Lan-eskaeretan gehien eskatzen diren hizkuntzen Top5-a Globalizazioa eta lehia gero eta handiagoa duen merkatu batean, hizkuntza bat ikastea, gutxienez, ia betebeharra da lana lortzeko prozesu zailean bazaude. Horregatik, artikulu honetan, enpresek gehien eskatzen dituzten hizkuntzak zeintzuk diren deskubritzen dugu.

5º Portugesa. Ia 200 milioi hiztun natibo izanik, portugesa gero eta garrantzitsuagoa da. Brasil Latinoamerikan sortzen ari diren ekonomietako bat dela kontuan hartuta, enpresa asko Brasilen egoitzak ezartzen eta herrialde horrekin merkataritza-transakzioak mantentzen hastea eragin du.

Ahaztu gabe, Portugalek leku garrantzitsua betetzen duela mundu osoan espainiar esportazioen rankingean. Horrek guztiak hizkuntza honek hazkunde nabarmena izan du

4º Mandarin Txinera. Urteak dira hizkuntza hau nazioarteko merkatuetan gehien eskatzen diren hizkuntzen artean bidea egiten. Aurreikuspena da negozioen etorkizuneko hizkuntza bihurtuko dela.

Txinako ekonomiaren hazkundeak, bere merkatu handiarekin batera, enpresa ugarik bere produktuak herrialde honetara esportatu nahi izatea dakar, gainera, Txinako enpresek Espainian finkatzeko duten interes gero eta handiagoarekin. Gaur egun, ingelesaren ondoren bigarren hizkuntza komertzialatzat hartzen da. Beraz, mandarin txinera aukera ona da kontratatzaileen arreta erakarri nahi baduzu.

3º Frantsesa. Inoiz ez da baztertu behar gehien eskatzen den hizkuntzetako bat delako.

Frantsesa oraindik balio du beste hizkuntza bat ikasten denean eta Europako espazioan lan egiteko hizkuntza garrantzitsuenetako bat da. Zeintzuk dira arrazoiak? Frantzia Europako zentro turistikoetako bat da eta Espainiaren ekonomia- eta inbertsio-bazkideetako bat da, eta horrek langile hirueledunak (gaztelania, ingelesa eta frantsesa) kontratatzeko interesa duten enpresek eskatzen duten hizkuntza bihurtzen du, batez ere Ostalaritza, Merkataritza eta Salmentak..

2º Alemana. Azken urteotan, alemanaren eskaria gero eta abiadura handiagoan hazten ari da, gehien eskatzen den hizkuntzetako bat baita. Hainbestez, lehen aldiz, hizkuntza honek frantsesa gainditzen du gehien eskatzen direnen sailkapenean, aurreko bigarren eta hirugarren postuak trukatuz.

Ez da harritzekoa, kontuan izanik herrialde honetako lan-merkatuaren indarra eta gaur egun duen protagonismoa Europako eta munduko ekonomian.

Europa erdialdeko hizkuntzarik indartsuena da, jatorrizko hizkuntza gisa alemana hitz egiten duten europarren ehuneko handiarekin, eta hizkuntza ofiziala da Austrian, Suitzan, Luxenburgon eta Liechtensteinen. Industria, teknologia eta ingeniaritzari lotutako lanbideak hizkuntza honetan garatu ohi dira, beraz, alemana ikasteak sektore hauetan zure enplegagarritasuna areagotuko du.

1º Ingelesa. Shakespeareren hizkuntzak giza baliabideen arduradunek gehien estimatzen dutena izaten jarraitzen du eta lan-munduan gehien eskatzen diren hizkuntzen sailkapenean jarraitzen du. Munduan gehien ikasitako hizkuntza da eta gehien erabiltzen dena negozioetan, nazioarteko merkataritzan, harreman diplomatikoetan, ikerketan eta Interneten.

Lan-eskaintzen %92k hizkuntza hori (ahozkoa eta idatzia) menperatzea eskatzen du landu beharreko gaitasun profesionalen artean.

Trebakuntza + Hizkuntza ikasketak

HezkuntzaGidaliburua2024

Enplegagarritasuna eta hizkuntzak Hizkuntzen garrantzia lan-eskaintzetan behera egin du berriro 2023an zehar. Azken urtean, atzerriko hizkuntza eskatzen duten eskaintza argitaratuak ehuneko bost puntu murriztu dira gure herrialdean, guztizkoaren % 11,81era iritsiz. Pandemia baino lehen kontzentratzen zuten % 33,99tik oso urrun 2022an zehar, beste hizkuntza batzuk jakitea baldintza gisa sartu zen gure herrialdean argitaratutako eskaintzen % 16,87an. Zazpi puntu eta erdi baino gehiago 2021ean bildutako datuarekin alderatuta, osasun krisia hasi zenetik daturik onena markatuz. Hala ere, aztertutako azken urtean, hizkuntzekiko interesa berriro jaitsi zen. Aztertutako eskaintzen % 11,81ean bakarrik atzerriko hizkuntzen ezagutza 2023an sartu zen baldintza gisa, 2022an baino bost puntu gutxiago. Pandemia aurreko urteekin alderatuta, 2019an erregistratutako datuetatik 22,18 puntu azpitik dago (% 33,99).

Ingelesa izaten jarraitzen du enpresek gehien eskatzen duten hizkuntza. Azken urtean, argitaratutako eskaintzen % 67,37k hizkuntza hori duten hautagaiak eskatu zituen, 2022an lortutako ehunekotik bi puntu gehiago (% 65,17). Baina kopuru hori oraindik oso urrun dago pandemia baino lehen kontzentratuta zegoen % 89,08tik, eta beste hizkuntzekiko interesa areagotzearen aurrean bere beherakada berresten du.

Berritasun gisa, aleman hizkuntza bigarren postura igotzen da, azken hamar urteotan frantsesa lehen aldiz gaindituz. 2023an zehar, aztertutako eskaintzen % 17,15ak alemana ezagutzen zuten hautagaiak eskatu zituen, aurreko urteko % 0,21 gehiago. Duela hamarkada bat eskakizun hori eskaintza guztien % 7,32ra baino ez zen iristen, eta horrek oso progresio positiboa erakusten du.

Frantses hizkuntza sailkapeneko hirugarren postura jaisten da, hizkuntzak eskatzen dituzten Espainian argitaratutako eskaintzen % 12,79ko ehunekoa lortuz, 2022arekin alderatuta 4,59 ehuneko puntu gutxiago. Jaitsiera hori izan arren, lehen aldia da lan-eskaintzen artean duen parte-hartzea murriztu duela osasun krisiaren hasieratik. Eta mundu mailan, bere joera areagotu egin da azken hamarkadan.

Lehen hiru postu horien atzean portugesa eta italiera hizkuntzak daude, biak enpresek eskaintzen dituzten lanpostuen % 2,99an.

Italiar hizkuntzak, 2022. urtearekin alderatuta, % 0,35 berreskuratu duen arren, portugesak antzeko balioetan jarraitzen du. Ez hain ohikoak diren beste hizkuntza batzuen kasuan, hala nola txinera, errusiera edo arabiera, eskaintzen % 9,79an daude. Ehuneko hori, 2022arekin alderatuta, 4,98 puntu hazten da

berriro, eta dagoeneko pandemia baino lehen zituen balioak gainditzen ditu (% 8,43).

Hizkuntzak sektoreka Sektoreen araberako analisian, arlo batzuk nabarmentzen dira non hizkuntzen eskaria lanpostu batzuk betetzeko ezinbestekoa den ez ezik, baita eskakizun horren balioa ere handitu da azken urtean. Horixe da Nazioarteko Erakundeetatik (+% 21,87 2022rekin alderatuta), Bidaia eta Aduana Agentzietatik (+% 15,60), Erkidegoko Erakundeetatik (+% 10,11) eta GKE eta Fundazioetatik (+% 22,92) datozen eskaintzen kasua.

Hizkuntza-prestakuntza duten hautagaiak eskatzen dituzten enpresen kopurua nabarmen jaisten den bitartean: Erauzketajarduerak (-% 13,62), Administrazio Publikoa (-% 7,34), Irakaskuntza / Prestakuntza (-% 8,07), Garraio bidaiariak (-% 4,22), Komunikabideak (-% 2,96) eta Ikerketa (-% 2,65).

Berritasun gisa, aleman hizkuntza bigarren postura igotzen da, azken hamar urteotan frantsesa lehen aldiz gaindituz Hizkuntzak eremu funtzionalaren arabera Lehen postuan administrazio eta idazkaritza zerbitzuei dagokien arlo funtzionala dago (% 22,60), hau da, hizkuntzak eskatzen dituzten eskaintza gehien argitaratu dituena.

Arlo honetako eskaintzetan garrantzia hamaika puntutan murriztu du, hala ere.

Bigarren tokian teknologia, informatika eta telekomunikazioen arloa dago (% 19,95), hazi den bakarra, eta non ingelesa den kasuen % 94,94tan, hizkuntza hori menperatzen dela baieztatuz teknologiarekin lotuta.

Arlo juridikoa hirugarren tokian legoke, bigarren hizkuntza eskatzen duten eskaintzen % 19,52rekin, eta laugarren postuan bezeroarentzako arreta (% 18,80). Ondoren, enpresen administrazioa (% 16,83) eta marketina, komunikazioa eta edukiak (% 11,16) arlo funtzionalak daude.

Jaitsierarik garrantzitsuena Diseinua eta Maketazioaren arlo funtzionalean izan da. Iaz lehen postua hartu zuen hizkuntzak eskatzen zituzten eskaintzen % 70,73arekin, eta

2023an hamargarren postura jaitsi da, eskakizun horren presentzia eskaintzetan 63 puntu murriztuz 2022arekin alderatuta. Ingelesa da eskatzen den hizkuntza bakarra arlo honetarako hautagaiak eskatzen diren lan eskaintza guztian.

Hizkuntzak kategoria profesionalen arabera Kudeatzaileen eta Ertaineko Zuzendarien postuak beste hizkuntza batzuekin hautagai gehiago behar dituzten kategoriak dira. Zuzendaritzako lanpostuak betetzera zuzendutako eskaintzen % 20,27k bigarren hizkuntza bat eskatzen du (ingelesa, kasuen % 91,29an), eta Erdi Zuzendaritzarako eskaintzen % 13,04k ere bere eskakizunen artean jasotzen du. Kasu honetan, % 85,04k ingelesez komunikatzen jakitea eskatzen du, eta % 10,49k frantsesez.

Lanpostu teknikoak betetzeko eskaintzetan beherakada handiena izan da beste hizkuntza batzuetarako eskatzen diren lanpostuen kopurua. 2022an kategoria horretako guztizkoaren % 18,74 izan baziren, 2023an % 12,76ra jaitsi ziren, ia sei puntu gutxiago.

Taularen behealdean Langileen kategoria dago (% 10,66), hau da, ezaugarri horiek dituzten hautagai gutxiago behar diren lanbidemaila.

Hizkuntzak unibertsitate-tituluen arabera Beste hizkuntzetako ezagutza gehien eskatzen duten unibertsitate-tituluen artean, Itzulpena eta Interpretazioa nabarmentzen da berriro ere (% 95,45). Lizentziatu horiei zuzendutako lan eskaintza guztiek hainbat hizkuntza ezagutzea eskatzen dute. Ondoren, Hezkuntza eta Pedagogia (% 93,91), Geomatika eta Topografiako Ingeniaritza (% 89,68), Filologia, Hizkuntzalaritza eta Literatura (% 83,81) eta Informatika Ingeniaritza (% 80,34) daude.

Top Ten osatzen duten beste karrera batzuk honako hauek dira: Materialen Ingeniaritza (% 66,67), Industria Antolakuntzako Ingeniaritza (% 66,15), Industria Elektronika Ingeniaritza eta Automatikoa (% 61,11), Ingeniaritza Elektromekanikoa (% 60,10) eta Industria Diseinuko Ingeniaritza (% 59,29).

79

80

Enplegua eta Berrikuntza Curriculum Vitaea

HezkuntzaGidaliburua2024

CURRICULUM VITAEA

Zure aurkezpen-gutunik onena Curriculum vitaea aurkezpen-bide nagusia da lanpostu bat lortu nahi duen edonorrentzat eta ez da mugatu behar soilik esperientzia profesionala laburtzera. CVa erakargarri bat izan behar da, interesa piztu behar diona enplegatzaileari. Curriculum on bat oso lagungarria izan daiteke elkarrizketa bat lortzeko, baita lanpostu bat lortzeko ere, baina curriculum txar batek ere edozein profesionalen nahiak zapuz ditzake ere.

Curriculumak bete beharreko baldintzak Badago CVak bildu beharreko gutxieneko baldintza sorta bat eta horiekin jotzeko galdera batzuk egitea nahikoa da: z Egokitzen al da CVa aurkezten den lan-eskaintzera? z Gomendioak eta dagokien kontaktuak al ditu? z Modu egokian deskribatzen al du enpresan eginiko lan bakoitza? z CVa web 2.0ra egokitzen al da ala soilik Internetera? z Modu zuzenean erredaktatua al dago, akats gramatikal eta ortografikorik gabe? z Modu egokian isladatzen al du CVak ibilbide profesionala?

Azken galdera hau da, agian, garrantzitsuena, izan ere CV batek hautagaiaren esperientzia agertu behar baitu, baita bere ikasteko gaitasuna ere.

Enpresa orok curriculum bakoitzean bilatzen dituen gutxieneko batzuk daude eta honek bete behar dituenak. Ez da dokumentu guztiek isladatzen duten esperientzia profesionala, baizik eta ezaguera eta profil pertsonal eta profesional zehatz batzuk.

Zeri erantzun behar dio curriculum batek?

CV orok onarpen departamentuak asetzeko erantzun beharreko galdera batzuk honakoak dira: z Aldaketetara moldatzeko gai den pertsona bat ote da? z Prest al dago erantzukizin berriak hartzeko? z Nola betetzen ditu bere karreran txurian dauden aldiak? z Modu jarraituan hezitzeko gaitasuna eta gogoa duen pertsona bat al da? z Lan-hazkundeko aukera duen hautagai bat al da? Handinahi profesionala duen pertsona

bat al da?

HezkuntzaGidaliburua2024

Enplegua eta Berrikuntza Curriculum Vitaea

Curriculum on bat erredaktatu Aurkezpen on bat duen curriculuma, akats ortografikorik gabe, luzapen ertainekoa eta egitura logiko batekin, aurkezteko modu onena da lan-elkarrizketa bat lortzeko. Arreta ipini, gainera, xehetasunetan, akatsak egitea ekidin eta gailen itzazu enpresek benetan balioesten dituzten eremuak. Hona hemen hamar gomendio.

Egitura ezazu curriculuma modu logiko eta ordenatuan. Datu ezberdinak aurkezten diren ordena zaindu behar duzu: lehenengo harremanetarako datuak (helbidea, telefonoak, helbide elektronikoa, erabiltzen dituzun sare sozialetako informazioa eta baita egoera zibila edo NANa); gero heziketa eta esperientzia profesionala orden kronologikoan berrienetik zaharrenera; sar itzazu ere ezaguerak informatica, hizkuntzak eta lanarekin harremana dituztenen gain ere; eta azkenik, zure libre egotea aipatu eta enpresarentzat onak izan daitezkeen zure bertute eta balio erantsiak sar itzazu ere.

Zain ezazu hizkuntza teknikoa eta ez erabili gehiegi apaindutako edo desegokia den hizkuntzarik. Hitz teknikoegiak erabiltzeak nahasketak eta iritzi txarrak ekar ditzake, askotan curriculum bat lehen aldiz balioesten duen pertsona Giza Baliabideetako sailekoa izan daiteke, hitz horiek ez dituenak zergatik ezagutu behar. Siglak edo hitz oso espezifikoak erabili behar badira parentesi artean azalpen labur bat ipini daiteke.

Ortografia eta erredakzio sintaktikoa berrikus itzazu.

Akats hauek zaintze gabezia argi bat erakusten dute eta beste edozer kontutan izan gabe zure curriculuma ezeztatua izatea suposa dezakete.

Garrantzirik gabeko informaziorik ez sartu zure curriculuma “loditzeko”. Uste da CVa hobe geratuko dela informazio asko gehitzen bazaio, baina eragin guztiz kontrako bat sor dezake.

Gomendatutako gehieneko luzera orrialde bat edo bikoa da.

Argazki bat inoiz ez dago soberan. Curriculumean argazki bat erabiltzeak hautatzaileari guri buruzko ikuspuntu osoago bat eman diezaioke, nahiz eta irudi hori eranstea derrigorrezkoa ez izan.

Erredakzio fantasiatsu eta handinahia ekidin sinisgarria ez izatera irits baitzatezke.

Zaharkitutako informazioa kendu. Curriculuma eguneratu eta berziklatu behar da modu jarraituan egungoa eta berria den informazioarekin.

Kalitatea eman aurkezpenari.

Curriculuma erakargarriagoa izango da kalitate oneko orrialde bat erabiltzen baduzu, formatu estandarrarekin eta ez ahaztu inpresioaren kalitatea.

Dokumentuaren diseinua. Iturria ez da ez handiegia ez txikiegia izan behar, ez erabili gehiegi hizki lodirik, letra etzanik edo azpimarraturik. Diseinu garbi, ondo egituratu eta irakurgarri bat aurkeztu eta ez erabili kolorerik edo apaindurarik.

81

Enplegua eta Berrikuntza

82 Lan elkarrizketa

HezkuntzaGidaliburua2024

LAN ELKARRIZKETA

Zer ez egin

Ekidin beharreko 10 jarrera 1 Ezkorra izan.

Behin curriculumak lehen iragazkia gainditu eta gero, lan-elkarrizketaren ordua iritsi da. Eta lanpostu baterako hautagaiaren etsai nagusiak nerbioak dira. Jarrera ezkorrak ekiditea jarrera baikor batzuk betetzea bezain garrantzitsua da, hala nola garaiz iristea, enpresaren ezaugarriak ezagutzea edo argudio eta norberaren indarguneak prestatzea. Kasuak kasu, lan-elkarrizketa batean jarraitu behar ez diren 10 jarrera daude.

Beti gailendu behar du ikuspuntu baikorrak.

Langileak alde batera utzi behar ditu jarrera oso kritikoak edo etsikorrak eta empresari eman diezaiokeen balioetan zentratu.

2 Urduritasuna erakutsi.

PLortu nahi duen lanposturako ziurtasun falta edo heldutasun gabezia bezala ikus daiteke.

3 Aurreko enpresak edo lankideak kritikatu.

Pertsona gatazkatsu edo taldean lan egiten ez dakien baten ikur izan daiteke.

4 Galderak ekidin.

Gomendagarria da planteasen diren kontu guztiei erantzutea. Beraz, gomendagarria da ere egin ahal diren galdera mota guztietarako erantzunak prestatzea eta oso adi egotea elkarrizketaren garapenari. Batzuetan gauza bera askotan galdetuko baina beste modu batzuetan planteatuz. Argudio guztiak oso argi izatean datza, eta galdera baten planteamendua ongi ez ulertzearen kasuan, elkarrizketatzaileari komunikatu.

Ohiko hamar galdera lan-elkarrizketa batean Ezagutu behar dituzun 10 galdera Lan-elkarrizketek bere aldaerak dituzte baina, orokorrean, horietan guztietan errepikatu ohi diren galderak daude. Ezagutu itzazu eta zure erantzunak presta itzazu hitzordura joan baino lehen.

1

Zuri buruz kontaidazu. Zure erantzuna argia izan behar da eta 3 eta 5 minutu arteko iraupena izan behar du. Arreta ipini behar duzu lan horretarako garrantzitsuenak diren eremuetako informazioa ematean, zure lorpen batzuk aipatu eta garrantzirik gabeko informazioa ekidin.

2

Zeintzuk dira zure indarguneak edo trebetasunak?

Galdera horri erantzuteko adi egon behar zara sartu nahi duzun enpresa hori zer ari den bilatzen.

3 4

Zeintzuk dira zure ahulguneak? Aukera ezazu lan horretarako garrantzirik ez duen zure ahulguneetariko bat.

Zergatik utzi zenuen zure aurreko lana? Zure erantzuna baikorra izan behar da, nahiz eta zure aurreko lanean baldintza txarretan joan zinen. Eta inoiz ez ezazu kritikatu zure aurreko lana.

Enplegua eta Berrikuntza Lan elkarrizketa

HezkuntzaGidaliburua2024

83

5 Eten.

Garrantzitsua da itxoitea elkarrizketatuak bere galdera edo argudioak planteatzen bukatzea. Etetea entzuten ez jakitearen eta gehiegizko ezinegonaren ikur da, profesionaltasun falta erakusten duena.

6 Behar baino gehiago hitz egin.

Estiloa zuzena izan behar da, argia eta laburra, hitz egiten ari diren geiei buruz zehaztasun askorekin sartu gabe. Kontuan izan behar da gehienetan elkarrizketatzaileak denbora jakin bat duela aurreikusita elkarrizketarako.

7 Gezurrak esan.

Curriculumari, lan-esperientziari, ezaguerei edo trebetasunei buruzko adierazpenek errealitatearekin harremanik ez badute, hori azkenean kaltegarri izaten da, itxaropen faltsuak sortzen baitira.

8 Hitz baldarrak erabili.

Garrantzitsua da hizkuntza zaintzea, heziera eta profesionaltasunaren erakusle da.

9 Jarrera txar bat jarri.

Etzanegia esertzeak, hankak edo besoak luzatzeak, eskuak garondoan ipintzeak eta abarrek irudi txar bat ematen dute.

10 Txiklea mastekatu.

Batzuetan nerbioak lasaitzeko edo ahotsa argitzeko balio badute ere, lan-elkarrizketa batera txiklea mastekatuz edo goxoki bat janez sartzea ez da gomendagarria.

5

Zergatik nahi duzu lan hau? Erantzun behar duzu

6

Kontaidazu aurre egin behar izan duzun arazo bati buruz eta nola konpondu zenuen.

7

Kontaidazu arro sentitzen zaren zure lorpen bati buruz.

8

Zeintzuk dira zure karreran bilatzen dituzun helburuak?

9

Zeintzuk dira zure soldata-itxaropenak?

10

ulertaraziz pertsona egokiena zarela lanposturako.

Honetarako, zure erantzunak lotu ditzake zure trebetasunak firmaren beharrekin, interesatua ager zaitez produktuan edo sektorean eta inoiz ez ezazu esan lanpostua nahi duzula lokala delako edo soilik lana behar duzulako.

Honekin, errekrutatzaileak jakin nahi izango du zure gaitasunak nola ipintzen dituzunaz eta nola ekiten duzun presiopean. Adibidez, aipa dezakezu egoera bat non parte hartu duzun bere konponketan.

Aipa ezazu adibide bat non nabariak diren enpresarako onurak.

Galdera honekin jakin nahiko dute zenbat denbora geratu nahi duzun enpresan.

Zifra bat ematera presionatzen bazaituzte, arrazoizkoa den bat eman beharko duzu.

Zer dakizu gure erakundeaz? Erantzuteko

firmaren egituraz, finantzez, produktuez eta zerbitzuez jakin beharko duzu, norgehiagokari buruz eta marketineko estrategiez.

84

Enplegua eta Berrikuntza Ekintzailetza

HezkuntzaGidaliburua2024

Ekintzailetzaren abentura Ekitearen gaitasuna hauteman, sortu eta ekintzan aritzeko gai izatea da. Ekitea ekintza sortzaile eta ekintza eraginkor baten konbinaketa da.

Langabeziaren hazkundeak eta lanpostu bat aurkitzeko konfiantza faltak geroz eta gazte gehiago daramate bere abentura enpresarial propioa ekitera, bai hautaketa bezala edo bai behar bezala. Hala eta guztiz ere, enpresa berri hauek errealitatearekin topo egiten dutenean, horietako gehiengoak ez du bizirauten. Nagusiki, ekintzailearen heziketa gabeziagatik edo proiektu hori txertatzen den sektoreari buruzko ezaguera faltagatik.

Gaur egungo krisi-une honekin, pertsona askok beharragatik ekiten dute kontuan izan gabe zeintzuk diren faktore-giltzarriak etorkizuneko negozio bat martxan ipintzeko orduan. Ekintzaile baten ohiko etsai bat gehiegizko gogo handia da. Baina ez da ezer gertatzen lehen saiakeran, bigarrenean edo hirugarrenean porrot egiteagatik. Ekitean lortutako esperientziak hurrengo negozioa indartzen lagunduko du.

ekintzak errepikatuz, edo bai berritzen eta sortzen saiatzen den hori, erantzuna emanez une horretara arte asetu ez diren edo modu osoan asetu ez diren beharrei. Bigarrena arrisku gehien izan ditzakeena da, baina agian atsegin-emaileena da pertsona ekintzailearentzat.

Edozein kasutan, ekitea jarrera bat da, gaitasun bat eragiten duena desafioak planteatzea eta pertsona bezalak haztea.

Espiritu ekintzailearen balioak 1.

Konfiantza zeure buruan.

2.

Lanera entrega eta iraunkortasuna.

Zer da ekitea?

3.

Arriskuak onartzeko gaitasuna.

Ekitearen gaitasuna hauteman, sortu eta ekintzan aritzeko gai izatea da. Eta ekitea ekintza sortzaile eta ekintza eraginkor baten konbinaketa da. Ekiteko fenomenoak hiru elementu ditu: 1 Aukera baten aurkikuntza.

2 Produktuaren, zerbitzuaren edo prozesuaren asmaketa, antzemandako beharra asetzen duena onura bat ateratzea baimentzen duen moduan.

3 Hori martxan ipintzea emaitzetan bihurtzeko.

4.

Aukeren probetxua, sormeneko zentzuan, etorkizun-sena eta egitea.

5.

Objektibitatea eta errealismoa.

6.

Informazioaren erabilpena erabakiak hartzeko tresna bezala.

7.

Baikortasuna.

8.

Aurrea hartzea.

Fenomenoa ekintzailea bi motatakoa izan daiteke. Bere kontura negozio bat martxan ipintzen duen hori egiten diren gauza edo

9.

Sormena.

10. Lidergoa eta taldeko lana.

Enplegua eta Berrikuntza Ekintzailetza

8 aholku ekintzaileentzat

85

1 Ez ezazu pentsa guztiarekin ahal duzula.

Proiektuaren lehen fasean denbora eta dirua behar duzu pertsona-talde egoki bat eraikitzeko, ezinezkoa delako zeuk bakarrik guztia egin ahal izatea. Hautaketako irizpideak ezar itzazu.

2 Ilusioa.

Iusioa eta gogo handia beti manten itzazu aurkez daitezkeen oztopoei aurre egin eta irabazteko.

3 Pazientzia.

Denborak marka itzazu, proiekzio errealistak egin eta ez arinegi ibili. Pazientziaz bete; bilatzen ari zaren emaitzak lortzeko denbora asko beharko duzu.

4 Pentsatu.

Edozein erabaki hartu baino lehen denbora inbertitu kontuz hausnartzen. Inoiz ez eman ezer jotzat; aldeko eta kontrako aldeak definitu.

5 Inoiz ez ekin erdizka.

Negozio bati ekingo badiozu, denbora asko ekaini beharko diozu; beraz, ez baduzu denbora nahikorik, hobe da ez arriskatzea.

6 Bidaiatu eta parteka ezazu.

Bidaiatzeak laguntzen du optika ezberdinak elikatzen.

Laguntza handia ematen du este leku batzuetako pertsonak ezagutzea, adibidetzat har ditzakezunak. Zure lehiakideak eta sektorean aurkitzen diren enpresak oso kontuan izan behar dituzu; aztertu erabiltzen dituzten estrategiak.

7

Ekitea eta berezko negozio bat sortzea ez da erraza. Hala ere, negozio bat izateko abantailek modu handian konpentsatzen dituzte hau egiteak dakartzan arriskuak.

1 Zure eta zure negozioaren etorkizunak erabaki ahal izango dituzu.

2 Lanak asetze handiago bat sortzen

pertsona enpresarien artean, enplegatuen artean baino.

3 Hobe asetzen dira, besteak beste, gauzatze

Malgutasuna batez ere.

Beti izango da beharrezkoa aldaketetara, ustekabeetara edo aurreikusitako beste baldintza batzuetara egokitzea. Malgua izatea lehentasunekoa da enpresari bezala arrakasta izateko.

8 Finantzaketa giltzarri da.

6 arrazoi ekiteko

Kontuan izan dituzun inbertitzaileak. Ez ezezta ezazu inbertitzaile bat lortzeko daukazun edozein aukera, izan ere berriz behar izango dituzunean ez daukazu libre egongo ote diren ziurtasunik.

pertsonala, askatasuna, independentzia eta bilatutako desafioak lortzea.

4 Irabazteko indarra eta hazkunde

ekonomikoa askoz ere handiagoa da.

5 Enpresa berri bat ekitea zirraragarria da alde batetik bere barne duelako arrisku apur bat esperimentatzea.

6 Negozio baten kudeaketa ikasketa-aukera amaigabeko iturri bat da.

Porrotaz ikasi Gutxi gorabehera negozioen erdia ez da iristen bost urtetako bizitzara.

Porrotaren arrazoi ohizkoenak dira esperientzia falta, sektorea ez ezagutzea, bazkide diren pertsonen artako gatazkak, finantza-arazoak eta plangintza desegokia. Baina beste arrazoi asko gehiago daude, ia guztiak kudeaketa enpresarialarekin erlazionatuta.

Porrotaren aurreko jarrera zintzilik dagoen ikasgaia da.

Pentsatzeko modu hau kultura ekintzailea garatzeko oztopo handi bat da. Bill Gates-ek bakarrik porrota ezagutu duten zuzendariak kontratatzen ditu, gehiago gogortuta daudela pentsatzen baitu.

Europan, ideia enpresarial askok ez dute argia ezagutzen beren bidegarritasuna zalantzan ipintzen baita zortea probatu baino lehen merkatuan. Europarren % 46ak uste du ez litzatekeela enpresa bat Martian ipini behar “porroterako arriskua badago”, estatubatuarren % 25aren aurrean.

Charles C. Manzek, El poder del fracaso: 27 formas de convertir los fracasos en éxitos, bere liburuan, defendatzen du porrota iritsi daitekeela izatera epe luzeko arrakastaren zimendua.

Porrota inoiz ezagutu ez izateak bakarrik erakusten duena da desafío bati aurre egin ez zaiola inoiz.

Enplegu eta Berrikuntza

86 Ekintzailetza

HezkuntzaGidaliburua2024

Donostia, ekintzailetzaren alde 5,3 milioi euro enplegua sustatzeko eta ekintzaileei laguntzeko Donostiako Udalak, Sustapen Sozietatearen bitartez, 2,1 milioi euroko dirulaguntza lortu du Eusko Jaurlaritzaren “Europako Plus Gizarte Funtsa 2021-2027” (Euskal Autonomia Erkidegoko FSE+) programaren bitartez; gainerako diru ekarpena Donostia Sustapenak egingo du. Dirulaguntza honekin bi proiekturen % 40 batera finantzatuko da. Bata talentua erakartzearekin eta garatzearekin lotuta dago (EKINN Talent); bestea, berriz, ekintzailetza-proiektuak laguntzearekin, EKINN NodokoEkintzaileari Arreta Emateko Bulego berriak (EKINN Harrera) eskaintzen dituen zerbitzuen bidez.

Euskadiko FSE+ programaren helburuak, besteak beste, hauek dira: enplegua erraztea eta finkatzea; biztanleria aktiboaren kualifikazioaren eta lan merkatuaren beharren arteko desoreka murriztea; gazteen enpleguaren kalitatea hobetzea; eta kolektibo kalteberak lan merkatuan sartzea. Eta hori guztia genero arrakala murriztuz eta trantsizio berde eta digitalaren alde eginez.

Donostia Sustapenak 2, 1 milioi lortu ditu Eusko Jaurlaritzaren Europako Plus Gizarte Funtsetik, “EKINN Talent” eta “EKINN Harrera” proiektuen % 40 finantzatzeko Lanbideren FSE+en dirulaguntzarekin %40an batera finantzatuta, Donostia Sustapenak egiten duen apustu bikoitza indartzeko aukera emango dute bi proiektuok: bata, hirian ekonomia eta enplegua bultzatuko duten proiektu berritzaileen garapena sustatzeko; eta bestea, profil kualifikatuen kontratazioa erraztuko duten tresnak Donostian garatzeko (talentua erakartzea, fidelizatzea eta garatzea xede hartuta).

Eta hori guztia, arreta berezia jarriz genero berdintasunean. Iaz, Sustapen Sozietateak 1.245 emakumeri (guztizkoaren % 48) eman zien arreta, 814 kontraturen sinadura bultzatuz eta emakumeek gidatutako 100 enpresa-proiektu babestuz. Gazteei dagokienez, bulegoan aztertutako 295 ekintzailetzaproiektuen % 46 eta 1.697 enplegu berrien % 56 hogeita hamabost urtetik beherakoentzat izan ziren.

Ane Oyarbide Ekonomia eta Tokiko Enpleguko zinegotziak adierazi du Donostiak enplegu berritzaile eta kalitatezkoaren aldeko apustua egiten duela, talentua erakartzeko eta aukera berriak eskaintzeko, bereziki gazteei eta emakumeei. “Gure hiriaren etorkizuna gazteek beren lanbide- eta bizitzaproiektuak garatzeko bideak aurkitzearekin eta emakumeen talentua erabat sartzearekin lotuta dago. EKINN Talentekin eta EKINN Harrerarekin, Donostiak 225 lanpostu sortuko ditu eta 5.000 kontsultari erantzungo die Ekintzailearen Bulegoan, San Bartolome gainean dagoen EKINN eraikin berrian. Berrikuntza bezalako sektoreetan kalitatezko enplegua sortzea da biderik eraginkorrena gazteak eta emakumeak profesionalki modu bidezkoan eta eskubide osoz garatu ahal izateko “.

Testuinguru honetan, eta FSE+ programan sartzen diren jarduera-ildoen barruan, Donostia Sustapenak 2029ra arte gauzatzen joango diren bi proiektuetarako laguntzak onestea lortu du:

Ane Oyarbide: “EKINN Talent eta EKINN Harrera ekimenekin, Donostiak 225 lanpostu kualifikatu sortuko ditu eta ekintzaileen 5.000 kontsultari erantzungo die” • EKINN Talent Proiektu berritzaileak garatuko dituzten langile kualifikatuak kontratatzea du helburu ekimen honek, Donostiako talentua erakartzen eta garatzen laguntzeko. 2.578.660 euroko aurrekontuarekin, eta FSE+ funtsak %40 (1.031.464€) finantzatuta, tokiko enpresek eta erakundeek sustatutako proiektu berritzaileak babestuko ditu EKINN Talentek, talentua erakartzea eta txertatzea xede. Proiektuak iraungo duen bost urteetan, 225 lanpostu kualifikatu sortuko direla uste da.

• EKINN Harrera Ekintzailetza-proiektuei laguntzeko programa da, Ekintzaileari Arreta Emateko Bulegoan bideratua (EKINN eraikina, Berrikuntza eta Ekintzailetza Nodoa). Eskaintzen duen zerbitzu sorta zabala (informazioa, prestakuntza, aholkularitza...) ekintzailetzarekiko kezkak dituzten pertsonen zerbitzura dago. Ekintzaileari Arreta Emateko Bulegoaren bidez, pertsona edo proiektu bakoitzak bere ibilbide eta laguntza pertsonalizatua aurkituko du. Programak 2.758.732€-ko aurrekontua du, FSE+ funtsak % 40 (1.103.492 €) finantzatzen du, eta programa gauzatzeko epea 2029ko abenduaren 31ra artekoa da. Bost urtean 5.000 arreta zerbitzu ematea aurreikusita dago.

Enplegu eta Berrikuntza Nafarroako startupak

HezkuntzaGidaliburua2024

Nafarroa, oso presente Top101 Spain Up Nation-en 17 startup nafar ari dira Ekintzailetza Berritzailearen Top 101erako lehian Irailaren 15ean nazio fasean parte hartuko duten Nafarroako zortzi startupen berri emango da. Kordoba hiriak azken gala hartuko du azaroaren 4an, non herrialdeko 19 enpresa berritzaileenak aukeratuko diren.

Ekimen honek xede du sektore publikotik herrialdeko ekintzailetza berritzailea eta azken enpresen hazkundea identifikatzea, aintzatetsi eta laguntzea, eta Espainiako Eskualde Garapen Agentzien Elkarteak (ADR Foroa) -Nafarroako CEIN eta Sodena parte direna- eta Berrikuntza Enpresa Nazionalak (ENISA) sustatu duena.

Madril eta Andaluzia zerrendan enpresa hautagai gehien ematen duten erkidegoak badira ere, Nafarroaren parte hartzeak erakusten du bere ekintzailetzaren ekosistemaren sendotasuna eta Nafarroako Autonomia Erkidegoaren garapen ekonomikoan duen eragin handia.

Madril eta Andaluzia lider dira aplikazioen sailkapenean, 83 eta 73 startuprekin hurrenez hurren Hautaketa prozesua Epaimahai aditu bat arduratuko da 19 irabazleak aukeratzeaz –bat autonomia-erkidego/ hiri bakoitzeko–, eta, horrela, ENISAk sustatutako Spain Up Nation markaren enbaxadore bihurtuko da Espainia mundu mailako ekintzailetza berritzailean kokatzeko.

Hala ere, hautagai guztiek eskualdeko fase bat gainditu behar dute lehenik eta, ondoren, nazio fase bat, non talde ekintzailearen gaitasun eta lidergo irizpideak, negozio ereduaren berrikuntza maila eta eskalagarritasun eta nazioartekotzeko ahalmenerako gaitasuna. Enpresaren bideragarritasuna eta aurreikuspen ekonomiko-finantzarioa eta gizarte-eragina ere baloratuko dira, HGEei egiten dien ekarpenaren arabera.

Horietatik 152 startup hautatuko dira fase nazionalean lehiatzeko.

Azken fase honetara iristea lortzen duten Top101 enpresek Top101 Spain Up Nation Zigilua jasoko dute Espainiako ekosistema ekintzailean eragin handiena duten enpresa berritzaileenen aitorpen gisa, networking agenda eta inbertitzaileekin B2B saioak, enpresaren prestakuntza pertsonalizatua eta pitch deck entrenamendua (espres saioetarako entrenamendua). Horrez gain, startup ziurtagiriaren berrikuntza mailaren zuzeneko onespenaz baliatuko dira, aitorpenaren akreditazioaren bidez.

Hautagaien kopurua guztira Madril eta Andaluzia lider dira aplikazioen sailkapenean, 83 eta 73 startuprekin hurrenez hurren. Hautagaien banaketa ere izan zen: Aragoi, 13; Kanariar Uharteak, 23; Kantabria, 10; Gaztela-Mantxa, 18; Gaztela eta Leon, 18; Katalunia, 52; Nafarroako Foru Komunitatea, 17; Valentziako Erkidegoa, 58; Extremadura, 14; Galizia, 15; Balear Uharteak, 9; Errioxa, 13; Euskadi, 29; Asturiasko Printzerria, 15; Murtziako eskualdea, 14; Ceuta, 3; eta, Melilla, 2.

Ekimen honek sektore publikotik ekintzailetza berritzailea eta enpresa-hazkundea identifikatzea, aintzat hartzea eta laguntzea du helburu 2024kp Top101 Spain Up Nation deialdiaren oinarriak Eskualde Garapen Agentzien Espainiako Elkartea (ADR Foroa) autonomia erkidegoetako administrazio publikoetako erakundeen arteko

lankidetza sustatzera diharduten erakunde publikoak biltzen dituen erakundea da, ekonomia eta eskualde garapena sustatzeko eta enpresa txiki eta ertainei laguntzeko. Bere helburu nagusia garapen agentziak eta kudeaketa zentroak hobetzen eta aitortzen laguntzea da, dagozkien gobernuen tresna gisa enpresei laguntzeko politikak garatzeko.

ENISA, Empresa Nacional de Innovación, SA, 1982an sortutako kapital publikoko entitate bat da, Industria eta Turismo Ministerioari (MINTUR) atxikia, Industria Estrategia eta Enpresa Txiki eta Ertainen Zuzendaritza Nagusiaren bitartez, zeinaren akziodun gehiengoa den Estatuko Ondarearen Zuzendaritza Nagusia (DGPE).

Entitatearen xede soziala da proiektuen eta enpresen (ETE) ekintzailetza eta berrikuntza eraldatzailea garatzea eta sustatzea, lehiakorragoak eta berritzaileagoak, jasangarriagoak, esportagarriagoak eta erresistenteagoak diren ekoizpen, banaketa eta kontsumo eredu berrietara.

Spain Up Nation (SUN) marka Espainiako Nazio Ekintzaileen Estrategiaren (ENE) lehentasunezko neurrietako bat da, ENISAri esleitu zitzaion ekimena. Spain Up Nation marka Espainia herrialde berritzaileagoa bihurtzeko helburuan oinarritzen da.

87

88

Enplegu eta Berrikuntza Negozio bat martxan jartzea

HezkuntzaGidaliburua2024

Zenbat balio du Euskadin negozio bat sortzeak?

Euskal ekintzailearen profila 44 urteko gizon edo emakume batena da, unibertsitate ikasketak dituena eta bere aurrezkiak bere proiektua finantzatzeko erabiltzen dituena Euskadin negozio bat martxan jartzeak 24.500 euroko kostua du batez beste, Ekintzailetzaren Euskal Behatokiak bere GEM 2023 Txostenean aurkeztutako azken datuen arabera. Euskadiko ekosistema ekintzailearen analisia jasotzen duen txosten honek Ekintzailetza-tasa egonkor mantentzen dela dio, eskualdean % 5,5ean, 2022ko datuekin bat.

Negozio bat martxan jartzeko behar den hasierako inbertsioa dezente aldatzen da, eta batez bestekoa 24.500 eurokoa bada ere, txostenak finantzaketa beharretan alde nabarmenak erakusten ditu. Ekintzaileen % 20k 150.000 euroko inbertsioa gainditu zuen, errekor historikoa markatzen duen zifra izanik, eta % 21,5ek 10.000 euro baino gutxiagorekin hasi zuen proiektua. Datu hauek euskal enpresa-ehunak behar dituen planteamendu eta baliabide aniztasuna nabarmentzen dute, sektorearen eta proiektuen tamainaren arabera.

Euskal ekintzailearen profila Euskal ekintzaileak 44 urteko batez besteko adina du, aurreko urteetan erregistratutakoa baino zertxobait handiagoa, eta 2023an enpresa propioa sortzeko pausoa eman zutenen erdiak baino gehiagok unibertsitate ikasketak ditu. Datu horrek iradokitzen du EAEn ekintzailetza heziketa-maila altua duten pertsonek bultzatzen dutela, eta horrek azal dezake proiektu espezializatuagoekiko interesa, hala nola ezagutza intentsiboko zerbitzuetan, guztizkoaren % 20 ordezkatzen dutenak.

Txostenaren ondorio aipagarrietako bat da proiektuen finantzaketak, neurri handi batean, jatorri pertsonala izaten jarraitzen duela. Hamar ekintzailetik zortzik beren aurrezkiak erabiltzen dituzte beren negozioa finantzatzeko, eta azpimarratu dute aldez aurretik finantzaplangintzaren garrantzia euren enpresa sortu

nahi dutenentzat. Gainera, % 23k senitartekoen eta lagunen laguntzara jotzen du, eta % 31k finantza erakundeetara joatea hautatzen du beharrezko kapitala lortzeko.

Beste finantzaketa-modu batzuek ere, hala nola, laguntza eta diru-laguntza publikoak edo inbertsio informalak, garrantzi handia dute, nahiz eta neurri txikiagoan. GEM 2023 Txostenak azpimarratzen du ekintzaileen % 5,6k inbertsio informaletara jo duela, eta datu hori goi-mailako historikoetan dago; finantzaketaiturri alternatiboekiko geroz eta interes handiagoa dagoela adierazten du.

Ekintzailetzarako motibazioak Enpresa sortzeko arrazoiei dagokienez, ekintzaile berrien erdiak baino gehiagok (% 54) adierazi dute negozioa sortzea dela bizimodua lortzeko bide nagusia, nahiz eta arrazoi hori nabarmen murriztu den aurreko urtearekin alderatuta, % 69k adierazi zutenean.

Bestalde, aberastasuna sortzeak edo errenta handiagoetarako sarbideak protagonismoa hartu du motibazio gisa, % 37,5era iritsiz, eta

familia-tradizioaren jarraipenak ekintzaile berrien % 20 bultzatu zuen bitartean.

Txostenak azpimarratzen du, halaber, 2023an Euskadin sortutako negozio gehienak zerbitzu tradizionalen esparrukoak direla, eta % 6 soilik industria sektoreari dagozkiola.

Horrek kapitala gutxiago kontsumitzen duten sektoreetara eta txikizkako, ostalaritza eta bestelako zerbitzuetara bideratuago dauden sektoreetarako joera adierazten du. Hala ere, ezagutza intentsiboko zerbitzuetan espezializazioa gero eta handiagoa da, negozio berrien % 20 ordezkatzen baitu.

Negozio bat hasteko behar den hasierako inbertsioa asko aldatzen da, batez bestekoa 24.500 eurokoa bada ere Emakumeen ekintzailetza Txostenak nabarmentzen duen alderdi positiboa bereziki ekintzailetzan genero-arraila desagertzea da. 2023an, negozioak hasi ziren emakumeen kopurua gizonezkoena berdina izan zen, eta bilakaera horrek nabarmentzen du emakumezkoen partaidetza gero eta handiagoa dela euskal ekintzailetzaren ekosisteman.

Beste datu pozgarri bat da Euskadin ekintzailetzak lan-merkatuari ekarpen handia egiten ari diola. 2023an sortutako enpresa berrien % 34k langile bat du gutxienez, eta horietatik, hamarretik zazpik lanaldi osoko kontratu finkoak eskaintzen dituzte. Gainera, negozio berrien erdiak hurrengo bost urteetan kontratu osagarriak formalizatzeko asmoa du, proiektuen sendotasuna eta enplegu egonkorra sortzeko duten gaitasuna islatuz.

Enplegu eta Berrikuntza Tokiko ekintzailetza

HezkuntzaGidaliburua2024

Iruñeak tokiko ekintzailetzaren alde egiten du Iruñeko Udalak eta Nafarroako Gobernuak CEINekin elkarlanean ari dira hirian ekintzailetza jarduerak eta programak sustatzeko Iruñeko Udalak, Nafarroako Gobernuak eta Nafarroako Enpresa eta Berrikuntzarako Europako Zentroak (CEIN) ekintzailetzarekin eta hirian enpresak sortzeko konpromisoa zigilatu dute, lankidetza hitzarmen baten bidez.

Dokumentua sinatu zuten udaletxean Joseba Asiron Saez alkateak; Industria eta Enpresa Trantsizio Ekologiko eta Digitaleko sailburu Mikel Irujo Amezagak; eta CEINen izenean, Fernando Andueza Michelenak.

Hiru erakundeek ‘Pamplona Emprende - Iruña, Ekintzaile’ eta ‘Mujeres en cambio Emakumeak Aldaketan’ programak eta Leyre kaleko CEINeko bulegoa finantzatzeko hitzarmena sinatu dute Hitzarmen honen bidez, Udalak eta aldundiak 2024. urtean zehar CEINek hirian egiten dituen hainbat jarduera finantzatuko dituzte.

Horrela, ‘Pamplona Emprende - Iruña, Ekin-

tzaile’ programaren jarraipena sustatzen du, zeinak urtero aholkatzen, trebatzen eta bidelagun dituena hogei pertsona inguruk enpresa edo negozio bat sortzeko. Programak, irailetik abendura bitartean, 300 orduko prestakuntza espezifikoa barne hartzen ditu ekintzailetzaprozesuetan eta trebetasun ekintzailean, sormenetik eta marketinetik finantzaketara eta salmentara bitarteko alderdiak lantzen dituena. ‘Emakumeak Aldaketetan’ programa ere finantzatuko da, ekosistema ekintzaileak sortzea sustatzen duen ekimena, kontaktuen bidez, emakume ekintzaileen enplegagarritasuna eta garapen profesionala hobetzeko. Hitzarmenak jarraipena ematen dio, gainera, CEINek Leyre kalean ireki zuen bulegoari, Udalaren laguntzarekin, arreta eta aholkularitza hurbilagoa eskaintzeko.

Hitzarmen honen bidez, Udalak konpromisoa hartzen du 2024an guztira 137.530 euroko ekarpena egiteko bi programak eta Leyre kaleko lokalaren lagapena egiteko.

Diru-kopuruaz gain, Udalak CEINekin elkarlanean arituko da hirian egiten diren jarduerak sustatzeko eta martxan jartzeko.

Bere aldetik, aldundiak 159.386 euro emango ditu ekintzailetza sustatzeko ekimenak

finantzatzeko, hala nola, goi-mailako lanbide heziketako eta unibertsitate-ikasketetako ikasle, irakasle eta ikertzaileei zuzendutako hainbat ekintza. Zenbateko hori GEM (Global Entrepreneurship Monitor) ekintzailetzari buruzko ikerketa bat egiteko eta CEINeko enpresa-haztegietan leku bat erreserbatzeko ere erabiliko da Iruñeko ekintzaileentzat. Guztira, bi erakundeek 296.916 euroko ekarpena egingo dute.

Udalak 2024 honetan guztira 137.530 euroko ekarpena egiteko konpromisoa hartu du Enpresak sortzera zuzendutako aholkularitza prestakuntza Horren truke, CEIN izango da prestakuntza- eta aholkularitza-lanak egiteaz arduratuko den erakundea, ekintzailetzan eta enpresa-sorkuntzan ezagutza espezifikoak dituzten langileen bitartez. CEINek programa desberdinak diseinatuko ditu, ezarritako helburuetatik abiatuta, eta irakasleei ekarpenak emango dizkie.

Ekintzailetza-programa espezifikoez gain, CEIN Leyre kalean kokatutako bulego fisikoa kudeatzeaz arduratuko da, eta bertatik aholkularitza eskainiko die negozioa sortzeko interesa dutenei. Administrazio publikoek negozio berriak sustatzeko dituzten urrats, tresna eta bideei buruzko informazioa emango da. Honetaz guztiaz gain, Iruñeko Udalarekin lankidetzan aritzeko konpromisoa ere badago, Udalak ekintzailetzaren arloan abiarazten dituen eragile ekonomiko eta sozialekin informazio, zabalkunde, parte-hartze eta lankidetza ekintzetan.

Hitzarmena aurtengo abenduaren 31n amaituko da. CEINek 2025eko apirilaren 30a baino lehen aurkeztu beharko du hitzarmen honetan jasotako ekintzen ezarpena zehazten duen txostena.

CEIN CEIN emakumeen eta gizonen aukera-berdintasunarekin eta bizitza pertsonala eta profesionala uztartzeko konpromisoa duen enpresa da. Agerikoa den konpromisoa bai barne-kudeaketan, bai ekintzaileen komunitatearen eskura jartzen dituzten zerbitzuen diseinuan eta garapenean.

CEINek Ekonomiaren Garapen Sailari laguntza teknikoa ematen dio prozesu eta kudeaketa zerbitzu ezberdinetarako, Sail honek sustatutako enpresa eta partikularrei laguntza-deialdi ezberdinetarako.

89

90

Enplegu eta Berrikuntza EmakumeEkin

HezkuntzaGidaliburua2024

EmakumeEkin-ek hamarkada bat ospatu du Elkarte honek hamar urte baino gehiago daramatza emakumeen ekintzailetza babesten Euskadin Euskadiko Emakume Ekintzaileen Elkarteak 10 urte baino gehiago daramatza emakumeen ekintzailetza sustatzen eta ikusarazten. Izaskun Rama egungo presidentearekin podcastaren atal berri honetan emakumeek euren negozioak martxan jartzeko dituzten erronkei buruz hitz egingo dugu.

Elkartearen jatorria 2013an, kafetegi batean, gauzak aldatzeko prest zeuden bost emakume ekintzailek bizia eman zioten EmakumeEkini. Izen horrek, “emakumeekin” eta “emakume” eta “ekin” hitzen batasunak uztartzen dituen hitz-jokoak, ederki islatzen du elkartearen helburua: ekintzailetzetan emakumeei babesa, laguntza eta ikusgarritasuna ematea.

Gainditu beharreko oztopoen artean, “txikismo”-rako joera dago. Horren arabera, emakumeek beren lorpenak gutxitzen dituzte Izan ere, kafearen inguruan igarotako solasaldi horietan, elkarteko sortzaileak konturatu ziren beren proiektuei aurrera egitea eragozten zieten muga asko genero desberdintasunetan oinarritzen zirela. Horregatik elkartu ziren erronka partekatu horiei aurre egiteko eta oztopo komunak gainditzeko tresnak garatzeko.

Hamaika urte geroago, EmakumeEkinek 6.000 emakumeri baino gehiagori eman die laguntza, eta erreferentziazko erakunde bihurtu da, non Euskadiko emakume ekintzaileek esperientziak partekatzen dituzten, elkarrengandik ikasten duten eta mekanismo erabilgarriak sortzen dituzten emakume izanik ekiteko erronkei aurre egiteko..

Lorpenak minimizatzea eta ‘autorregateatzea’ Gainditu beharreko oztopoen artean, “txikismo”-rako joera dago. Horren arabera, emakumeek beren lorpenak gutxitzen dituzte

“proiektutxoak” edo “enpresatxoak” bezalako terminoak erabiliz. EmakumeEkinen ustez, funtsezkoa da emakumeek komunikatzeko modu hori aldatzen ikastea eta egiten dutenaz argi eta harro hitz egitea. “Garrantzitsua da gauzak diren bezala adieraztea: enpresa bat daukat, proiektu bat daukat, talde bat daukat. Horrela, balioa ematen diegu”, azaldu digu Izaskunek.

Aurre egin beharreko beste erronketako bat “autoerregateatzea” da, emakume ekintzaileen artean nahiko zabaldua dagoen praktika bat baita, hau da, beren zerbitzuen eta proposamenen prezioa murriztea, bezero potentzialei aurkeztu aurretik ere, garestiegiak izateko beldur direlako. EmakumeEkin buru-belarri ari da lanean pentsamolde hori aldatzeko, bazkideen artean beren jarduerari prezio justuak jar-tzeko beharra sustatuz. “Prezio justua ez ‘baxua’ zentzuan, justiziako justuan baizik”, azpimarratu du elkarteko presidenteak. Horretarako, “Sufritu gabe saldu” bezalako programak eskaintzen dituzte, jarduera komertziala ikuspegi feministatik eta metodo berritzaileak erabiliz jorratzen duena.

Gainera, Izaskunek aholku handi hau utzi die emakume ekintzaile guztiei gure podcastean: “Egun batean proposamen bat egiten ari bazara eta prezioa jaisteko gogoa sartzen bazaizu, igo ezazu % 20 eta bidali”.

EmakumeEkin-i buruz Ba al dakizu zein den bere izenaren jatorria?

“EmakumeEkin”hitz-jokoada:“emakume”berba eta “ekin” aditza· batu dituzte, eta “emakumeekin batera” esanahia ere badu izenak.

Irabazi-asmorik gabeko eta ikuspegi feministadun elkartea da. Emakume ekintzaile batzuek sortu zuten 2013an, eta profesionalok osatzen dute egun. Gure ekintzailetza-proiektuekin aurrera egin nahi zuten, eta ohartu ziren beren mugek genero-desberdintasunetan zutela jatorria.

EmakumeEkinek 6.000 emakumeri baino gehiagori eman die laguntza, eta erreferentziazko erakunde bihurtu da Ekintzailetzan emakumeak ikusgai ez egoteak eta emakumezko ekintzaile-erreferentziarik ez izateak eragindako kezkak martxan jarri zituzten, baita beren artean sareak sortzeak onurak ekarriko dituela uste izateak ere.

Euskadiko emakume ekintzaileei lagun egiten diete eta komunitatea sortzen dute. Emakume ekintzaileontzako ekitaldiak diseinatu eta dinamizatzen dituzte, hala nola topaketak, jardunaldiak, aholkularitza-saioak, programak eta kolaborazioak beste enpresa edo erakunde batzuekin, konfiantzan eta “ez juzgatzean” oinarritutako giroan, genero-ikuspegitik.

Bere bazkide-sarea da EmakumeEkin elkartearen eragile. Ekintzailetzarekin zerikusia duten topaketak eta jardunaldiak antolatzen dituzte eta horietan parte hartzen dute, lagun egiteko saioak egiten dituzte, eta laguntzaprogramak diseinatu eta dinamizatzen dituzte emakume ekintzaileentzat.

Entitate eta erakunde publikoekin elkarlanean ari dira, baita bere balio berberak dituzten elkarteekin ere. Zubiak eraikitzen dituzte genero-eragin positiboa duten proiektuak sortu eta zabaltzen laguntzeko. Bere lantokiak kalitatez, berotasunez eta gozamenez beteta egon daitezen saiatzen dira.

Enplegu eta Berrikuntza TOP101 Spain Up Nation

HezkuntzaGidaliburua2024

Uraphex by Urtech Water nafarra, nazio mailan aitortua ‘TOP101 Spain Up Nation’ sarietan Nafarroan gizarte eta/edo ingurumen eragin handiena izan duen enpresa izan da Azaroaren 5ean, Kordobako Kongresu eta Erakusketa Jauregian izan zen ‘TOP101 Spain Up Nation’ sarien banaketa ekitaldia, Eskualde Garapen Agentzien Espainiako Elkarteak (Foro ADR) sustatutakoa, zeinaren partaide diren CEIN eta Sodena sozietate publikoak eta Berrikuntza Sozietate Nazionala (ENISA), eta bertan autonomia erkidego guztietako erakunde-ordezkariek 101 bereizketa aurkeztu zizkieten beren lurraldeetako startupei. Nafarroaren izenean, Energia, Enpresa I+G+B eta Ekintzailetza zuzendari nagusia, Uxue Itoiz, izan zen sariak irabazi zituzten Nafarroako sei enpresei aitorpena emateaz arduratu zena.

Galan, ‘Uraphex by Urtech Water’ autonomia-erkidegoan gizarte eta/edo ingurumen-inpaktu handiena duen enpresa gisa aukeratu zuten ekintzailetza berritzailerako ‘TOP101 Spain Up Nation’ delakoan. Nucaps, MOA Foodtech, Genbioma, Ingredalia eta Medical Plasmas enpresak ere aurten lehen aldiz antolatu diren sari horien irabazleen artean daude.

Saritutako enpresen multzotik, 19 (bat autonomia-erkidego eta hiri bakoitzeko) gizarte- eta/edo ingurumen-inpaktu handiena duten enpresa berritzaile gisa aukeratu zituen epaimahai aditu batek, eta, horrela, ‘Spain Up

Nation’ markaren enbaxadore bihurtu ziren, ENISAk sustatuta, Espainia ekintzailetza berritzailean mundu mailako lider gisa kokatzeko.

TOP101 startup-ak, beste irizpide batzuen artean, beren ekintzaile taldeen gaitasun eta lidergoagatik aukeratu ziren TOP101 startup-ak aukeratu ziren, besteak beste, beren talde ekintzaileen gaitasun eta lidergoagatik, negozio ereduaren berrikuntza mailagatik eta eskalagarritasunerako eta nazioartekotzeko gaitasunagatik. Era berean, bere gizarte-, ekonomiaeta ingurumen-inpaktua kontuan hartu zen, Garapen Iraunkorreko Helburuei (GEH) egindako ekarpenaren arabera.

Saritutako enpresek Espainiako ekosistema ekintzailean eragin handiena duten enpresa berritzaileenen onespen zigilua jaso zuten, baita networking agenda bat, inbertsio entitateekin B2B saioak, enpresaren prestakuntza pertsonalizatua eta pitch deck

prestakuntza (formazio express saioetarako). Era berean, startup-en ziurtagiriaren berrikuntza-mailaren zuzeneko onespenaz baliatuko dira.

Uraphex by Urtech Water Uraphex, mundu mailako enpresa liderra, 400 proiektu baino gehiagoren artean aitortua izan da Santander X Spain Awards sarietan.

Azaroaren hasieran, Kordoban egindako gala batean, autonomia erkidegoan gizarte- eta/ edo ingurumen-inpaktu handiena duen enpresa gisa saritu zuten ekintzailetza berritzailearen ‘TOP101 Spain Up Nation’ delakoan.

Eta duela egun gutxi, beste errekonozimendu garrantzitsu bat jaso zuten, Jasangarritasun kategoriako IX Alimenta Navarra Saria.

Bere sortzaileetako batek, Javier Lópezek, azaldu duenez, “egin dutena da, funtsean, patentatutako teknologia propioa garatzea”, hau da, Uraphex, fotoelektrooxidazioaz osatutakoa, zeinaren bidez, “industria prozesu nagusietako ura birsortzeko gai direla modu iraunkorrean, errentagarria eta kimikorik gabekoa”.

Saritutako enpresek Espainiako ekosistema ekintzailean eragin handiena duten enpresa berritzaileenen aitorpen zigilua jaso zuten Horrek, gainera, “abantaila ematen die” euren teknologiari esker, “ekipamenduen barruan dauden erreaktoreen barne gertatzen diren sinergiek antzeko prozesuetarako aurreko teknologien errendimendua ia % 150 handitzeko gai direla”. Horrela, “oxidatzaile naturalak sortzeko ura soilik lehengai gisa erabiltzeko”, hau da, desinfektatzaile naturala, ezer gehitu gabe, aukera dute.

Fotoelektrooxidazioak bi ganbera dituen erreaktore batekin funtzionatzen du. Horietako batean, “uretatik patogenoak ezabatzen dira eta uretatik bertatik oxidatzaile naturalak sortzen dira”, hau da, gai dira “hidrogeno peroxidoa edo kloro askea sortzeko, kantitate oso handietan eta oso erraz”. “Produktu kimikoak egiten duen inolako azpiproduktu motarik sortu gabe” egiten den prozesua, eta horrek balio berezia ematen dio. Bigarren ganberan, “fotoelektrooxidazioa” erabiltzen dute materia organikoa kentzeko, eta horrek “ura infinituan berrerabiltzeko gaitasuna” ematen die.

91

92

Enplegua eta Berrikuntza Etorkisuneko enpresak

HezkuntzaGidaliburua2024

Startup, etorkizuneko enpresa Azken garaietan, ospea irabazten ari da enpresa mota berri bat: Startupa. Bizitza mugatu bat duen ekintzailetza mota bat da, baina aukera asko dituena errentagarritasunerako eta garapenerako. Orokorrean, pyme edo mipyme soilak bezalak nahastuak dira, baina startupek hainbat faktore bereizle dituzte merkatuko enpresa klasikoekiko.

Hazkunde azkarra startupen funtsezko osagai bat da. Horregatik, enpresa txiki hauek ‘business angels’ deituak direnak erakartzen dituzte, nortzuk inbertsio txikiak apustu egiten dituzten Start-Up konpainia anitzetan, onartuz aukera altu bat dagoela negozio indartsu horietako bat besteengandik bereiz daitekeela eta igo daitekeela esponentzialki.

Beste faktore bereizle bat berrikuntza da sormenezko negozio-ideia baten bitartez ekintzailetza azkenean burutu baino lehen.

Zentzu honetan, teknologia berrien eta Interneten merkatuan sartzeko startupen joera nabari bat dago .

Alde Startup bat sortzean pentsatzen ari direnek kontuan izan beharko lituzkete ondorengo aholku eta arrazoiak horretara jauzia egin baino lehen:

1

2

3 4 5 6

Startupek errentagarritasuneko eta garapeneko aukera asko dituzte

Giro osasuntsu eta dibertigarri bat sortu. Denbora-tarte gehiena taldean pasatzen denez, hobe da ondo pasatzea. “Denak batentzat eta bata guztientzat”, ahaztu gabe lehenengo urteak oso biziak izan daitezkeela fisiko eta emozionalki.

Konprometituak dauden lankideak izan. Beren leialtasuna

denboran zehar mantentzea ez da batere erraza. Hala eta guztiz ere, kooperatiba digitaletan hori lortzeko aukera gehiago daude. Bestetik, kide bakoitza startuparen zuzendari eta jabea da eta horrek kokapen ezinhobe bat ematen die denei maila profesionalean.

Lidergoa sustatzen du. Batzuk beste batzuk baino gaitasun gehiago izango dituzte lidergorako, baina denek dute horiek garatzeko aukera -eta betebeharra-. Erabaki handiak botoen gehiengoagatik hartzen direnez, gutxieneko limurtze bat izatea garrantzitsua da ikuspuntuak defendatzeko.

Berrikuntzari mesede egiten dio. Bere berezko lanaren erantzule izateak kide bakoitza eramango du prozesuak etengabe hobetzera teknika berriak aplikatuz. Ez da “nire nagusiak ez dit uzten” famatua egongo, frustragarria sortzaileentzat.

Prentsa erakartzen du. Izan ere startup digitalak istorio interesgarri bat izango du kontatzeko, eta hori da prentsak bilatzen duena.

Komunitatea eta engagement-a sortzen ditu. Horretarako, balio etikoak garatzen saiatu taldearen barruan eta bere kanpoko komunikazioan erabili: berziklatu, erabiltzaileen datuak babestu...

“Don’t be evil”.

Enplegua eta Berrikuntza Startup kooperatiboa

HezkuntzaGidaliburua2024

‘Startup’ kooperatiboa: erantzukizun partekatua ‘Startup’ baten kontrola banatzeko modu bat dago, eta hori da kooperatiba bat bezala sortzea da Ekintzaile guztiek ez dute inbertitzaile asko erakartzeko helburua, ezta erraldoi teknologiko batek ‘startup’a erosten buka dezan nahia ere. Batzuk uste dute kapitala ez dela izan behar erabakiak hartzeko muina, presak ez direla onak eta garantzia duena jendea proiektura gehitzen dihoan jendea dela. Hau da ‘startup’en filosofia, kooperatibaren forma hartzen dutenak itxura juridiko bezala.

Zeintzuk dira aukera hauen zergatiak?

Zer dute bereziki startup-ak diren kooperatibak? Modu juridikoan ‘startup’ bat sortzea erabakitzen duten ekintzaileek, horrela, langileek erabakiak hartzeko aukera berberak izan ditzaten egiten dute. Bere konpainien eginkizuna ezin da dirua irabaztea izan.

Beste ‘startup’ekin alderatuz, kooperatiba baten fundatzaileek ez dute bilatzen etengabe igotzen joatea, inbertitzaileak erakartzea edo inbertsioaren itzulera handi bat

jasotzea, bai onura handiak sortuz edo bai enpresa beste enpresa handi bati salduz.

Horregatik, ‘startup’ kooperatibo batean lan-erritmoa eta hazkundea motelagoa da.

Normalki, bere erronka egonkortasun ekonomiko eta laborala dira, eta garapen ekonomiko eta soziala.

Alde Kooperatiba gaur egun horrela ezagutua den ekonomia sozialeko ‘startup’ek aukeratzen duten itxura juridikoa da. Edozein sektoreko edozein enpresara egokitzen den formatu bat da, teknologikoa barne.

‘Startup’ gehienentzat buruko min bat dena, finantziazioa eta lan-talde on bat aurkitzea, kooperatibarentzat ez da hainbeste.

Finantziazioari dagokionez, ‘startup’ kooperatibek ez dute bakarrik formatu honi heltzea dakartzan hobariez gozatzen (sozietate-zerga % 20koa da, ekonomia sozia-

leko diru-laguntzak har ditzakete, hori sortzean eman beharreko tasatik libre daude...), baizik eta erakartzen dute ere ‘banku etikoa’ bezala ezagutua denaren interesa, etekin soziala lortzera begira dauden enpresa horietan inbertitzen duen hori.

Forma juridiko bezala kooperatiba aukeratu duten ekintzaile asko hor bere lanpostu propioa sortzeko irtenbidea ikusi duten gazteak dira. Gainera, zenbait gaztek kooperatiba aukeratzen dute beraiek bakarrik enpresa bat antolatzeko desafioari aurre egin behar ez izateko.

Dena den, hiru garun izateak -kooperatiba bat sortzeko gutxieneko fundatzaile kopurua- eta ez bat edo bi bide-orria erabakitzen dutenak, ez du ziurtatzen ‘startup’a arrakasta bat izango denik. ‘Startup’ kooperatibak bere sektorean lehiatu behar du jarraitu eta mantendu nahi badu.

93

94

Enplegu eta Berrikuntza Bilatuenak

HezkuntzaGidaliburua2024

Hauek dira 2024an Espainian gehien eskatu diren profesionalak Lan merkatuak sektore teknologikoko, ingeniaritzako, teknikari eta lanbideetako profilak behar ditu Espainiako lan-merkatuak gaur egun egoera ona izan arren, 21 milioi pertsona baino gehiago okupatuta eta % 12ko langabeziatasa izanik, enpresek zenbait profil aurkitzeko arazoak izaten jarraitzen dute. Sektore teknologikoko profesionalak dira, ingeniaritza, profil tekniko eta merkataritzakoak edo ostalaritzako langileak, besteak beste.

Arrazoiak? Adeccoren esanetan, prestakuntza-eskaintzaren eta enpresen eskaeraren arteko ohiko desorekengatik, genero arrakala eta belaunaldi aldaketagatik gertatzen da. Oinarrizko ikasketak dituzten biztanleak, lanbide heziketako tituludunen gabeziak, baita ingeniaritzako profesionalak, STEM edo karrera teknologikoak azalduko lukete lehen arrazoia. Emakumeek gutxiago aukeratzen dituzte ikasketa hauek, eta horrek nabarmentzen du genero-arraila. Azkenik, eraikuntza edo industria sektorean erretiroa hartzen duten profesionalak daude, baina ez dago haiek ordezkatzeko biztanleria gazterik.

Gehien eskatzen diren profesionalak sektore teknologikoa, ingeniaritza, profil tekniko eta merkataritzakoak edo ostalaritzako langileak dira, besteak beste Beste arrazoi bat barne mugikortasun geografikoarekiko errezeloa da, hau da, badaudela jendea mugitzea zailagoa diren eskualdeak (Espainia hutsa). Hain zuzen, autonomia erkidego guztiek ez dituzte profesional berdinak behar. Adeccok gaur egun (2024ko ekainean) Espainian gehien eskatzen diren profilak bildu ditu eskualdeka, Eskari Gehieneko Profilei buruzko Adeccoren azken txostenean: z Andaluzia: profil teknologikoak, nekazaritzako langile eta gidariak, eta ostalaritza eta turismo sektoreko profesionalak. z Aragoi: operadoreak (industriakoak zein nekazaritzakoak), kalitate-ikuskatzaileak, planifikatzaile logistikoak, higiezinen aholkulariak eta eraikuntzarako profil teknikoak. z Asturias:· teleoperadoreak, partekatutako zerbitzu zentroetarako unibertsitate-tituluak eta metalgintzarako profil kualifikatuak. z Balear Uharteak: bezeroen eta gonbidatuen esperientzian espezialistak, zerbitzariak, sukaldariak, banku eta banaketako langileak.

z Kanariar Uharteak: aireportu-sektoreko manipulazio-langileak, paketatzaileak eta denda-laguntzaileak, eta ostalaritza-sektoreko profilak. z Kantabria: kontserba-industriarako elikagai-kudeatzaileak, arrain- eta esne-enpresetarako eskaera handia dute, baita metalaren sektorean lan egiteko industria-profilak ere.

z Gaztela-Mantxa: elikagaien manipulatzaile eta operadoreak, bereziki haragi industriarako, nekazaritza eta industriako langileak, elektromekanikariak, soldatzaileak eta sukaldeko laguntzaileak. z Gaztea eta Leon: arlo teknologikoko profesionalak, laborategiko laguntzaileak eta merkataritzako teknikariak, eta industriako profilak, hala nola mantentze-lanetako teknikariak,

Enplegu eta Berrikuntza Bilatuenak

HezkuntzaGidaliburua2024 biltegietako laguntzaileak, operadore espezializatuak eta soldatzaileak edo ostalaritzako langileak eta salmentarako teleoperadoreak. z Katalunia: profil teknologikoak, ingeniaritzak, marketin digitalak, hala nola diseinatzaile grafikoak edo community managers, bulegoko profilak, ostalaritza, industria edo nekazaritza sektorerako. z Madrilgo erkidegoa:· bankuko eta aseguruetako profesionalak nabarmentzen dira, baita osasun arloko, teknologiako eta zibersegurtasuneko langileak, industriako profilak, hiri-mugikortasunerako eta azken kilometrorako deitutakoa, bulegoko langileak eta enpresa-laguntzak ere. z Valentziako Erkidegoa: gero eta eskaria handiagoa dago ingeniarien, osasun- eta segurtasun-espezialisten, fruta eta barazkikanpainetarako uzta-biltzaileen eta portuko eremuetako trafiko-kontrolatzaileen eremuetan. z Extremadura: teknologia- eta eraikuntzasektoreetako profilak, non igeltseroetatik hasi eta marrazkilarietaraino, sektoreko beste edozein lanbide, logistika-esparruko eskorga-gidari eta nekazaritza-langileen arloak, lan eskasia daukatenak. z Galizia: galdaragileena da gehien eskatzen den profiletako bat, itsas eta metalen sektoreek, industria kimikoko margolariek, meka-

nikariek eta langileek duten garrantziagatik, eta ostalaritzako eta txikizkako sektoreko profilak.

kinen mekanikariak, elikagaien manipulatzaileak, kontserba-sektoreko laguntzaileak, ostalaritzako eta kimiko-fabriketako operadoreentzako profilak, eta CNC elektromekanikoko ingeniariak (tornuak eta mekanizazioa).

Oro har, Espainian sektore teknologikoko profesionalak, ingeniariak, mantentze-lanetako teknikariak, kalitateko teknikariak, ostalaritzako langileak, elektromekanikakoak, ofizioetan trebatutako pertsonak (soldatzaileetatik hasi eta mekanikari eta industriamargolarietara), operadore espezializatuak (nekazaritza zein industriakoak) edo administrazioko langileak, dendako laguntzaileak eta telefono-agenteak behar dira.

Adeccok nabarmendu du “prestakuntza eta heziketa digitala lanbide guztiak aberasteko” sustatzearen garrantziaz gain, “gizarte osoan ikasketa eta lanbide askoren balioaz kontzientziatzea, zeinaren atzean potentzial izugarria duten karrera profesionalak baitaude, baita soldata ekonomiko eta emozional handiagoak ere”. Ildo horretan, lanbide heziketa nabarmentzen da, enplegagarritasun-tasa handiak eskaintzen baititu industria-adar jakin batzuetan eta baita zerbitzuei lotutako zenbait sektoretan ere, hala nola osasungintza edo merkataritzajardueretan.

“Lanbide guztiak aberasteko prestakuntza eta hezkuntza digitala sustatzearen” garrantzia nabarmendu du Adeccok z Errioxa: profil teknikoak (mekanika, mekatronika, elektronika, elektrizitatea, soldatzaileak, etab.) eta makinistak industria-sektorearen garrantziagatik, teknologiako profesionalak, upeltegiko operadoreak edo sareko adituak. z Nafarroa: energiaren eta automobilgintzaren sektoreko profilak, hala nola, industria bakoitzeko operadore espezializatuak, elikagaien industriako langileak eta profil teknologikoak, hala nola software garatzaileak edo laguntzalangileak. z Euskadi: trenbide-, metalurgia- eta itsassektoreko industria-profilak, baita bulego teknologiko eta tekniko-profilak, hizkuntzaprofilak, administratiboak, teleoperadoreak eta informatikako profesionalak ere. z Murtziako Eskualdea: nekazaritza-ingeniariak, polinizatzaileak, nekazaritza-ma-

Lan-eskaintzaren banaketa sektoreka Urte arteko aldakuntza

Sektorea

2023

2022

Portzentajezko puntuak

Zenbakizko balioen gaineko %

Zerbitzuak (beste batzuk)

% 9,83

% 8,97

% 0,86

% -9,65

Merkantzien Garraioa eta Logistika Txikizkako Merkataritza eta Banaketa Industriala (beste batzuk) Higiezinak

% 7,98 % 7,68 % 6,09 % 5,39

% 7,36 % 6,36 % 4,42 % 5,32

% 0,62 % 1,33 % 1,67 % 0,06

% -72,77 % -72,77 % 126,47 % -54,49

Informatika

% 5,24

% 5,03

% 0,21

% -20,90

Irakaskuntza / Prestakuntza Elikagaiak, Edariak eta Tabakoa Eraikuntza Metalurgia, Mineralurgia eta Siderurgia Osasuna Aseguruak Automobila Kimika, Kautxua, Plastikoa Ostalaritza eta Turismoa Kosmetika eta Edertasuna Telekomunikazioak Energia Baliabideak Aholkularitza Informatikoa / Telekomunikazioa Farmazia eta ospitaleko materiala Ingeniaritza Handizkako Banaketa Banka eta Inbertsioa Marketina eta Merkatu Azterketak Makineria eta Ekipo Mekanikoak Gainerako sektoreak

% 4,97 % 4,59 % 3,81 % 3,21 % 3,06 % 2,87 % 2,65 % 2,63 % 2,51 % 1,79 % 1,74 % 1,60 % 1,53 % 1,50 % 1,34 % 1,24 % 1,22 % 1,20 % 0,98 % 13,34

% 5,85 % 3,91 % 3,82 % 3,05 % 6,32 % 3,24 % 2,49 % 2,39 % 2,53 % 1,94 % 2,19 % 1,73 % 2,10 % 1,34 % 1,27 % 1,04 % 1,49 % 1,44 % 1,22 % 13,17

% -0,87 % 0,68 % -0,02 % 0,16 % -3,27 % -0,36 % 0,16 % 0,24 % -0,03 % -0,15 % -0,45 % -0,13 % -0,57 % 0,16 % 0,07 % 0,21 % -0,27 % -0,24 % -0,24 % 0,17

% -72,33 % 21,94 % -3,03 % 13,34 % -60,81 % -16,36 % 24,36 % -37,50 % -7,24 % -86,09 % -52,04 % -45,66 % -44,78 % 75,81 % -31,20 % 192,07 % -34,48 % -50,52 % -30,20 % -49,42

95

96

Hitz egin dezagun Europaz. Erasmus eta Aukera Europarrak Erasmus+ beken zenbatekoa

HezkuntzaGidaliburua2024

Erasmus bekak: zenbat ematen dizu Gobernuak destinoaren arabera?

Bekak hilero 210 eta 310 euro artekoak dira, bidaiatzen ari zaren herrialdea katalogatuta dagoen taldearen arabera

Erasmus+ hezkuntza eta prestakuntzarako europar programa bat da, eta Hezkuntza Ministerioaren bidez bekak eskaintzen ditu urte betezEuropako herrialde ezberdinetan ikasten den bitartean. Erasmus+ beken zenbatekoa aldatu egiten da SEPIEk ezartzen duen helmuga-herrialdearen arabera, hau da, Hezkuntza Ministerioari atxikitako Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuaren arabera.

Diru-laguntza hauen zenbatekoak 20232024 ikasturtean Erasmus+ ikasten ari direnei eta hurrengo 2024-2025 ikasturtean egingo dituztenei aplikatzen zaizkie. Bekak hilero 200 eta 300 euro artekoak dira, bidaiatzen ari zaren herrialdea zein taldetan sailkatuta dagoen kontuan hartuta.

Bizi-maila garestiena duten herrialdeek, 1. taldekoek, 300 euroko zuzkidura dute hilean eta hauek dira: Danimarka, Finlandia, Irlanda, Islandia, Liechtenstein, Luxenburgo, Norvegia eta Suedia. 2. multzoan Europar Batasunaren barneko bizi-kostua ertaineko herrialdeak sartzen dira, eta horretarako hilero 250 euroko bekak esleitzen dira. Hauek dira: Alemania, Austria, Belgika, Zipre, Espainia, Frantzia, Grezia, Italia, Malta, Herbehereak eta Portugal.

Hirugarren tokian herrialde merkeenak daude, hilero 200 euroko zuzkidurarekin: Bulgariako Errepublika, Kroazia, Eslovakia, Eslovenia, Estonia, Hungaria, Letonia, Lituania, Ipar Mazedonia, Polonia, Txekiar Errepublika, Errumania eta Turkia. Bekaren % 80ari dagokion bekaren lehen ordainke-

ta jasotzen da destinoko unibertsitatean instalatuta dagoenean. Bigarren ordainketa, % 20a, egonaldiaren azken ziurtagiria, esperientzia-txostena eta azken OLS proba lortutakoan jasoko da.

Nola lortu aparteko laguntza Hala ere, 250 euroko diru-laguntza gehigarria lor daiteke, ikasleak unibertsitateko ikasketak eta goi mailako beste ikasketak egiteko Estatuko Administrazio Orokorraren ikasketa-beka orokor baten onuradun badira. Baita Euskal Herriko Hezkuntza Sailaren beka jaso badute ere.

250 euro gehigarriak jasotzeko beste aukerak dira babes subsidiariorako eskubidea duen errefuxiatu-egoera izatea edo % 33ko edo mailatik gorako desgaitasuna aitortuta izatea.

Erasmus programaz haratago, autonomia erkidegoen diru laguntzak daude bidaia egin nahi duten ikasleentzat, baina baliabide ekonomiko falta eta espediente akademiko ona duten ikasleentzat. Eskualde bakoitzak bere zenbatekoak ezartzen ditu. Modu berean gertatzen da unibertsitate bakoitzarekin. Horrez gain, zenbait enpresa eta entitate pribatuk ikasleei laguntzeko funtsak dituzte.

Ez ahazteko Erasmus+era joatean kontuan izan beharreko funtsezko gauzak: • Dokumentazioa: Euren herrialdetik kanpo identifikatu ahal izateko ezinbestekoa da paper guztiak ordenatuta izatea: NAN eta

pasaportea. Era berean, ‘Erasmus’eko informazio guztia ekartzea beharrezkoa da: matrikula, hitzarmena, etab.; eta atzerrian estaldura duten bidaia-asegurura sartzeko aukera ezberdinak ikusi • Klimatologia: Beti komeni da helmugako klimatologia aztertzea eta ez berea bakarrik, baita inguruko eremuetakoa ere, behin finkatuta, ziurrenik, inguruak bisitatzea erabakiko baitute. Eguraldia argi dutenean, arropa egokia aukeratuko dute kanpoan egongo diren egunak kontuan hartuta.

• Gailu elektronikoak: Mugikorra Eguneroko bizitzaren parte da eta bidaiatzen denean guztion bizigune bihurtzen da. Eta zer esan ordenagailu eramangarriaz? Oso garrantzitsua edozein ikaslerentzat, baita liburu elektronikoa ere. Ez dira ahaztu behar hainbat gailutarako hainbat konexio dituzten kargagailuak. Hori guztia kanpoko bateria batekin eta egokitzaile batekin joan behar da, behar izanez gero.

• Aldi baterako botikina: Katarro edo buruko min arinak dira lehen egunetan gerta daitezkeen osasun larrialdi txikietako batzuk.

• Herrialdeko kultura: Ikasleak gehien aurreratuko duten alderdietako bat kultura ezberdinen ezagutza da: agurtzeko modua, beren ohituren xehetasunak, jaiak eta horietan egiten dena, etab. Xehetasun guztiak aldez aurretik informatuta egoteak aukera emango du azkar aurreikusi eta integratzeko.

HezkuntzaGidaliburua2024

Hitz egin dezagun Europaz. Erasmus eta Aukera Europarrak Eramus+ aukerak

Erasmus+ aukerak ikasleentzat Erreportaje honetan, Erasmus+ programak egun ikasleentzat dituen aukerez hitz egingo dizuegu Zer da Erasmus+?

Erasmus+ pertsona guztiei eta hezkuntzasektore guztietan aukerak eskaintzen dituen Europar Batasuneko programa da. Sektore hauetan lan egiten du: Eskola Hezkuntza; Lanbide-heziketa; Helduen Hezkuntza; Goimailako hezkuntza.

Helburua Norbanakoen eta taldeen hezkuntza-mugikortasuna sustatzea, ikasleena zein langileena, baita lankidetza, kalitatea,inklusioa eta ekitatea, bikaintasuna, sormena eta berrikuntza erakundeen eta politiken mailan, etengabeko ikaskuntzaren, hezkuntzaren, lanbidearen eta garapen pertsonalaren bidez, hezkuntzaren alorretan. Baita prestakuntza, gazteria eta kirola bultzatzea, Europan eta bere lurraldetik kanpo, horrela hazkunde iraunkorrari, kalitatezko enpleguari eta gizarte-kohesioari lagunduz, berrikuntza sustatzeaz, Europako nortasuna indartzeaz eta herritartasun aktiboan eta bizitza demokratikoan parte hartzeaz gain.

EBko 27 estatu kideek eta Erasmus+ programan parte hartzen duten hirugarren herrialdeek Egitura Erasmus+ programa hiru jarduera-ildo nagusi edo Ekintza Nagusien (KA) eta Jean Monnet ekintzaren inguruan artikulatzen da: z Gako Ekintza: Pertsonen mugikortasuna ikaskuntza helburuetarako. z Gako Ekintza: Erakundeen eta instituzioen arteko lankidetza. z Gako Ekintza: Politiken garapenerako eta lankidetzarako laguntza. z JEAN MONNET Ekintzak.

Aurrekontua eta lehentasunak Erasmus+ 2021-2027-k 28.000 milioi euro pasatxoko aurrekontua du Europa osorako.

Horrela, Erasmus+ hau da: • + Inklusiboa • + Digitala • Bizitza demokratikoa sustatzen du • + Iraunkorra • + Nazioartekoa Lehentasun horiez gain, Programa berriak are nazioartekoagoa izatearen ezaugarria du.

Erasmus+ Programan parte hartzen duten herrialdeak EBko 27 estatu kideek eta Programari lotutako hirugarren herrialde hauek: Islandia, Liechtenstein, Ipar Mazedonia, Norvegia, Serbia eta Turkia.

Gainera, ekintzen arabera, Programari lotuta ez dauden hirugarren herrialdeek (munduko beste

herrialdeek, 14 eskualde ezberdinetan banatuta), hezkuntza-sektore guztietan parte har dezakete.

Elkartuta ez dauden hirugarren herrialdeekiko lankidetza, orain arte goi-mailako hezkuntzarako gordeta, eskola-irakaskuntzara, lanbide-heziketara eta helduen hezkuntzara hedatzen da. Ikaskuntzarekin lotutako mugikortasuna eta mugaz gaindiko lankidetza proiektuak adin eta jatorri guztietako 10 milioi lagunentzat finantzatuko dira.

Nork kudeatzen du Erasmus+ programa?

Europako Batzordea (EB) da Erasmus+ programa garatzeaz azken arduraduna. Bere exekuzioa honako hauekin egiten da: 1. Ekintza zentralizatuen kudeaketa zuzena EB edo Hezkuntza eta Kulturako Europako Agentzia Exekutiboaren aldetik.

2. Erasmus+ programako herrialdeetan ezarritako Agentzia Nazionalen aldetik, Ekintza deszentralizatuen zeharkako kudeaketa. Espainian, SEPIE Erasmus+ programaren hezkuntza eta prestakuntza arloetan kudeatzeko Agentzia Nazionala da.

Ikasleentzako aukerak z Eskola Hezkuntza: • Erakunde motak: Haur, Lehen eta Bigarren Hezkuntzari (DBH eta Batxilergoa) lotutako guztiak.

• Mugikortasun motak (ikasketetarako) eta iraupena: Taldean (gutxienez 2 ikasle), 2 eta 30 egun artean; Iraupen laburra, 10 eta 29 egun bitartekoa; Iraupen luzea 30 eta 365 egun bitartekoa.

• Ikasleei banakako laguntza: 36 € eta 48 € artean eguneko (1 egunetik 14ra); 25 eta 34 euro artean eguneko (15. egunetik 365era).

• Irakasle laguntzaileari egindako banakako laguntza: 91 € eta 117 € artean eguneko (1 egunetik 14ra); 64 € eta 82 € artean eguneko (15. egunetik 365era).

• Bidai-laguntzak: Bidaia estandarra: 23 eta 1.500 euro artean. Bidaia ekologikoa: 210 eta 610 euro artean. z Lanbide-Heziketa • Instituzio motak: Oinarrizko LH, erdi-mailako LH, LH egokitua, Lanbide Heziketako teknikarien espezializazio ikastaroak (Erdi Mailako Gradua), Profesionaltasun Ziurtagiriak, Musika eta dantza-kontserbatorio profesionalak, erdi-mailako kirol-irakaskuntzak, etengabeko LH, enplegurako LH, etab.

• Mugikortasun motak (atzerriko enpresetan praktikak egiteko ikasle eta graduatu berrientzat) eta iraupena: - Iraupen laburra: 10 eta 89 egun bitartekoa.

- Epe luzera edo ErasmusPro: 90 eta 365 egun bitartekoa.

- LH-Trebetasun lehiaketan parte hartzea (gaitasun profesionalak) 1-10 egun bitartean.

- Mugikortasun konbinatuak (mugikortasun fisikoa osagai birtual batekin).

• Ikasleei banakako laguntza: - 48 € eta 66 € artean eguneko (1 egunetik 14ra).

- 34 € eta 46 € artean eguneko (15. egunetik 365era).

• Bidai-laguntzak: - Bidaia estandarra: 23 eta 1.500 euro artean.

- Bidaia ekologikoa: 210 eta 610 euro artean (100 eta 3.999 km bitarteko zatietarako laguntzak ohiko bidaiarako laguntzetarako baino handiagoak dira). z Goi-Mailako Hezkuntza: • Instituzio motak: Irakaskuntza hauek ematen dituzten guztiak: unibertsitateko, goi mailako artistikoak, goi-mailako lanbideprestakuntza, goi-mailako arte plastikoetako eta diseinuko profesionalak eta goimailako kiroletakoak, bai eta horiei lotutako beste erakunde batzuk ere.

• Mugikortasun motak: Bai Europar Batasunean, bai Programari lotutako herrialdeetan eta bai munduko gainerako herrialdeetan, EBko barne politikako Erasmus+ programako funtsekin (ikasketetarako eta praktiketarako enpresetan lizentziatu berrientzat) eta iraupena: Iraupen laburra, 5 eta 30 egun bitartekoa; Mugikortasun konbinatuak (fisikoa osagai birtual batekin edo programa trinko konbinatua); Epe luzea, 2 eta 12 hilabete bitartekoa; Mugikortasunak EBko kanpo politikako funtsekin.

• Ikasleei banakako laguntza: - Epe luzera: 210 eta 310 euro artean hilean.

Enpresetan praktikak egiten dituztenek 150 euro gehiago jasoko dituzte hilean.

- Iraupen laburra: 50 € edo 70 € eguneko, iraupenaren arabera.

- Kanaria Uharteko Autonomia Erkidegoa: 700 € (ikasketak) eta 850 € hilean (praktikak) iraupen luzeko mugikortasunerako.

- Laguntza inklusioari: 200.000 euro inguru sartzen dira inklusioa laguntzeko.

- Aukera gutxiago duten ikasleak: 250 € gehiago hilean (epe luzeko mugikortasuna) eta 100 € edo 150 € (epe laburreko mugikortasuna).

97

98

Hitz egin dezagun Europaz. Erasmus eta Aukera Europarrak DiscoverEU Bonoa

HezkuntzaGidaliburua2024

DiscoverEU bonoa: bidaiatu Europan zehar 18 urte badituzu eta Erasmus+ programaren barruan dagoen herrialde batean bizi bazara, parte har ezazu eta Europan zehar doan tren bidaiaz gozatzeko hauta dezakezu

DiscoverEU 18 urteko gazteei zuzendutako Erasmus+ programaren barruan dagoen ekimena da, eta Europa, bere aniztasuna, ondarea, kultura eta historia ezagutzeko aukera ematen die, beste herrialde batzuetako pertsonekin harremanetan jarriz. Helburua da gazteei Europako identitatearekin identifikatzen laguntzea, Europa ezagutuz eta kultura berriak ezagutuz.

Urtero bi edizio egiten dira, txanda bat udaberrian eta bestea udazkenean. Oraingo deialdia 2024ko apirilaren 16an ireki zen eguerdiko 12:00etan (Bruselako ordua), eta 2024ko apirilaren 30ean itxiko da eguerdiko 12:00etan (Bruselako ordua) ere. Guztira 35.000 plaza eskaintzen dira, eta horietatik 3.476 Espainiako hautagaiei emango zaizkie.

Hautatutako parte-hartzaileek Europan zehar 1 eta 30 egun arteko iraupena duen bidaiaz gozatu ahal izango dute, eta 2024ko uztailaren 1etik 2025eko irailaren 30era bitartean egin beharko dute, batez ere trenez. Horrez gain, DiscoverEU Europako Gazte Txartela emango diete, eta deskontuak emango dizkie kultur bisitetan, ikaskuntza jardueretan,

kiroletan, tokiko garraioan, ostatuan eta janarian. Aukeratutako hautagaiak DiscoverEUren enbaxadore ere bihurtuko dira sare sozialetan bidaia-esperientzia partekatzeko.

Parte hartu al dezaket deialdian?

Deialdian parte hartu nahi dutenek baldintza hauek bete beharko dituzte: • 2005eko uztailaren 1etik 2006ko ekainaren 30era bitartean jaiotakoak (biak barne).

• Bete online eskaera orria baliozko NAN, pasaporte edo legezko bizileku-txartelarekin.

• Herritar edo bizilagun izatea herrialde hauetako batean: • Europar Batasuneko estatu kideetako bat, itsasoz haraindiko herrialdeak eta lurraldeak barne (OCT).

• Erasmus+ programari lotutako hirugarren herrialdeetako bat: Islandia, Liechtenstein, Ipar Mazedonia, Norvegia, Serbia eta Turkia.

Eskaera linean aurkezteko, Europar Batasunari buruzko aukera anitzeko bost galdera eta berdinketa-hausterik gertatuz gero era-

biliko den galdera osagarri bati erantzun beharko diozu, erantzun zuzenera gehien hurbildu diren hautagaiei mesede eginez.

Bakarka edo taldean eska dezakezu; beraz, gehienez lau lagunekin bidaiatzeko aukera izango duzu, onarpen-baldintzak bete eta eskaera-kodea erabili beharko baitute, taldeko arduraduna bazara, eskaera aurkezteko.

Eskaera egin nahi baduzu baina ezintasun edo osasun arazoren bat baduzu, laguntza neurriak eska ditzakezu bidaia egin ahal izateko.

Zer egin dezakezu: DiscoverEU bonoen aukerak, talde bidaiak, iraupena...

• Bono finkoa. Hilabete arteko epea dago gehienez, bidaia mugatua baita, baina helmuga gisa bi herrialde bakarrik aukeratu daitezke.

• Bono malgua. Aurreko aukeran bezala herrialdeetan ez dago mugarik, eta hilabeteko epean ere bidaiatu dezakezun arren, mugitzen ari zaren egun kopurua zazpira mugatzen da.

HezkuntzaGidaliburua2024 DiscoverEU bonoak eskaintzen duen beste aukera bat bost laguneko taldeetan bidaiatzea da.

• Lagunekin bidaiatu. Kide bat, taldeko buruzagi gisa aipatu behar dena (denek izan behar dute eskaera egiteko eskubidea), lehenik eta behin aurkeztu beharko litzateke.

Galdetegia erantzuteko izena eman behar duzu eta besteei zure eskaera kodea eman behar diezu, galderei berriro erantzun beharrik gabe erregistratzeko aukera emango die.

Talde batek aurkeztutako eskaerak bakartzat hartzen dira, baina hautatua izan ondoren kideren batek kargua uztea erabakitzen badu, bere erabakiak ez die gainerakoei eragiten.

Margaritis Schinas, gure Europako Bizimodua Sustatzeko presidenteordeak, esan zuen: “DiscoverEUk inoiz baino aukera gehiago eskaintzen dizkie gazteei bidaiatzeko.

Gazteriaren Europako Urtearekin, gaztetasuna ospatzen dugu. Azken bi urteetan bidaiatu ezin izan duen belaunaldi oso bati zor diogu. “Zorte on guztioi!”

Mariya Gabriel Berrikuntza, Ikerketa, Kultura, Hezkuntza eta Gazteria komisarioaren esanetan: “18 urteko gazteei 35.000 aukera eskaintzen dizkiegu Europan zehar bidaiatzeko, 2018tik dagoeneko eskaintzen diren 130.000ei gehituz. Gure helburua ahalik eta gazte gehienei bidaiatzeko, leku berriak ezagutzeko eta bizitza osorako lagunak egiteko aukera ematea da. “Parte-hartzaileei onena opa diet!”

Hautaketa galdetegia arrakastaz gainditu duten eta 2003ko uztailaren 1etik 2004ko ekainaren 30era bitartean jaiotakoek Europan zehar 30 egunez bidaiatu ahal izango dute, gehienez 2022ko uztailaren 1etik 2023ko ekainaren 30era bitartean. Urteko bigarren seihilekoan 18 urte betetzen dituztenek urrian aurkeztu ahal izango dute.

Hitz egin dezagun Europaz. Erasmus eta Aukera Europarrak DiscoverEU Bonoa Bidaia-bonuen hartzaileek DiscoverEU deskontu txartela ere jasoko dute orain. Txartel honek 40.000 deskontu-aukera baino gehiago eskaintzen ditu garraio publikoan, kulturan, ostatuan, janarian, kiroletan eta herrialde hautagarri guztietan eskuragarri dauden beste zerbitzu batzuetan.

DiscoverEU bonoa 2004ko uztailaren 1etik 2005eko ekainaren 30era bitartean jaiotako 18 urteko gazteentzat da, biak barne Discover-EU esperientziaren ikaskuntzadimentsioa areagotzeko, Erasmus+ Agentzia Nazionalak informazio bilerak eta topaketak erraztuko ditu gazteak bidaiarako prestatzeko eta parekideen arteko ikaskuntza-esperientzia bat sortzeko. Topaketa hauen bitartez, DiscoverEUk, besteak beste, jasangarritasunari, kulturari eta Europako nortasunari buruzko eztabaidak bultzatu nahi ditu. Inklusioa bereziki garrantzitsua da. Desgaitasuna edo osasun arazoak dituzten parte-hartzaileak bidaietan lagunduta joan daitezke. Bidaia gastuez gain, banakako laguntza osagarria ere eskaintzen da.

Batzordeak trenbide-bidaia iraunkorrak sustatzen ditu. Hala ere, badaude salbuespen batzuk Europa kontinentalean heltzeko eta bidaiak trenez hasi ahal izateko zailtasunak dituztenentzat. Beraz, kanpoaldeko eskualdeetako, itsasoz haraindiko herrialde eta lurraldeetako, urruneko eremu eta uharteetako gazteei baldintza bereziak eman zaizkie.

DiscoverEU Batzordeak 2018ko ekainean jarri zuen abian, Europako Parlamentuaren

proposamen baten ondoren, eta ekimena Erasmus+ 2021-2027 programa berrian sartu da formalki.

Eskaerak 2018az geroztik, 860.000 hautagaik baino gehiagok egin dute eskuragarri dauden 130.000 bidaia-abonoetarako eskaera. Azken inkestaren arabera, % 66k adierazi zuten lehen aldia zela trenez euren bizilekutik kanpo bidaiatzen zutela. Askorentzat guraso edo lagun heldu gabe bidaiatzen zuten lehen aldia ere izan zen, eta gehienek independenteago egin zirela esan zuten.

DiscoverEU ekimenak beste kultura batzuk eta Europako historia hobeto ulertzen lagundu zien, eta atzerriko hizkuntzetako hizkuntza gaitasunak hobetzeko aukera ere eman zien.

Inkestatuen bi herenek esan zuten ezingo zutela bidaia-bonua finantzatu DiscoverEUrik gabe. Parte-hartzaileak DiscoverEUren enbaxadore izatera gonbidatuta daude ekimena sustatzeko. Era berean, DiscoverEU sareko talde ofizialeko beste bidaiari gazte batzuekin harremanetan jartzera animatzen dira, esperientziak eta aholkuak partekatzeko, bereziki kultur esperientziekin edo modu digitalean eta modu iraunkorrean bidaiatzeko moduarekin lotutakoak.

Parte hartzeko, hautagaiek aukera anitzeko galdetegi bat bete beharko dute Europar Batasunaren ezagutza orokorrari eta gazteentzako EBko beste ekimen batzuei buruzkoa. Galdera gehigarri batean, asteartean jaiotako edizio honetako hautagaien kopurua kalkulatzeko eskatuko zaizu.

Erantzun zuzenetik zenbat eta hurbilago egon, orduan eta puntu gehiago jasoko ditu hautagaiak. Horri esker, Batzordeak hautagaiak sailkatzeko aukera izango du. Batzordeak bidaia-bonuak emango dizkie hautagaiei, sailkapenaren ordenaren arabera, horiek agortu arte.

99

100

Hitz egin dezagun Europaz. Erasmus eta Aukera Europarrak Calasanz International Campus

HezkuntzaGidaliburua2024

Calasanz Nazioarteko Campusa Europako berrikuntza eta lankidetza bultzatzaile gisa Santurtzin Calasanzek, Santurtzin egoitza duen lanbide heziketako zentroak, nazioarteko mailan hezkuntza berritzaile eta kolaboratiboaren aldeko apustua sendotzen jarraitzen du

tzari aplikatutako punta-puntako teknologiekin elkarreragiten duten.

Era berean, beren herrialdean helduen hezkuntza programak zuzentzen dituzten Txileko irakasleen ordezkaritza batek Calasanz bisitatu zuen, aplikatutako metodologiak bertatik bertara ezagutzeko, batez ere ETHAZI metodologia, zeinak zentroko irakaskuntzaren ikuspegia eraldatu duen. Txileko irakasleek errealitate birtuala eta robotak bezalako tresnen potentziala nabarmendu zuten murgiltze-gela digitalean, berrikuntza horiek ikasleen prestakuntza-beharretara nola molda daitezkeen azpimarratuz.

“Calasanz International Campus”-en bitartez, zentro honek Erasmus+ proiektuen sare bizia garatu du, ekonomia zirkularretik hasi eta errealitate birtualera artekoa, XXI. mendeko hezkuntza eskaerei erantzunez eta kalitatezko lanbide heziketaren aldeko apustua indartuz. Ikasturte honetan, Calasanz nabarmentzen da nazioarteko hainbat proiektutan parte-hartze aktiboagatik ez ezik, Erasmus+ programaren bidez praktikak egitera atzerrira ikasle gehien bidaltzen dituen Euskal Herriko lanbide heziketako zentro gisa duen zereginagatik ere.

A.M.O.R. Proiektua: Formazioaren Etorkizunerako Inklusioa eta Teknologia Hezkuntza inklusiboa eta irisgarria sustatzeko ahaleginean, Calasanz International Campusa A.M.O.R proiektuan parte hartzen ari da, zeinaren azken bilera Stuttgarten izan zen. Proiektu aitzindari hau premia bereziak eta aniztasun funtzionala duten gazteen inklusioa eta hezkuntzarako sarbidea hobetzeko diseinatuta dago, haien gizarteratzea eta laneratzea erraztuz, Alemania, Portugal, Bulgaria eta Europako beste herrialdeetako zentroen arteko praktika onen trukearen bitartez.

Stuttgarten egindako bileran, Calasanzko profesionalek eta ikasleek lantokian integratzeko ereduak aztertu zituzten eta inklusioaren eraginari buruzko ikuspegi praktikoa eskaintzen zuten tailerretan parte hartu zuten. Gainera, esperientzia hau aberastu egiten da beste hezkuntza-zentroek har ditzaketen material eta gidak sortzearekin, proiektu berritzaile honen eragina Europa mailan zabalduz.

Ekonomia Urdina eta Jasangarritasuna: Blue Circle Project bilera Coimbran

Calasanz-en nazioarteko inplikazioaren beste adibide bat “Blue Circle” proiektuan parte hartzea da, zeina itsas sektoreko ekonomia urdina eta jasangarritasuna ardatz dituena. Portugalgo Mínimo Quadrados konpainiak zuzendutako ekimen honek Espainia eta Portugal bezalako herrialdeetako entitateak bildu ditu itsas ekonomia jasangarriaren barruan lan aukera berriak identifikatzeko.

Coimbran egin berri den bileran, Calasanzen taldeak ekonomia urdinarekin lotutako lanbide emergenteen katalogo bat sortzeko lankidetzan aritu zen eta irtenbide berritzaileak aztertu zituen, hala nola, “Blue Sherlock” izeneko ihes-gela gamifikatua, adimen artifiziala erabiltzen duena iraunkortasunarekin lotutako trebetasunak irakasteko. Ikaskuntza eta entretenimendua uztartzen dituzten tresna mota hauek Calasanzek egungo eta etorkizuneko lan-merkatuaren beharretara egokitutako hezkuntzaren aldeko apustua adierazten dute.

Truke Bisitak eta Nazioarteko Sarea Indartzea Calasanz Nazioarteko Campusaren jarduera nazioarteko zentroekin egindako bisitetan eta lankidetza zuzenetan ere islatzen da. Aurten, Italiako, Poloniako eta Txileko irakasleen ordezkaritzek zentroko instalazioak bisitatu dituzte, eta horri esker, metodologiak, esperientziak eta jardunbide egokiak trukatzeko aukera izan da. Italiako eta Poloniako irakasleek bereziki interesa izan zuten ETHAZI ereduan, erronketan oinarritutako ikaskuntza bultzatzen duena, eta “CuidaLab” laborategian, non ikasleek gizarte- eta osasun-lagun-

Erasmus+ Mugikortasunak: Esperientzia profesionala atzerrian profesionala Calasanz ikasleentzat Calasanz harro dago Europako enpresetan Erasmus+ praktika-programetara ikasle gehien bidaltzen dituen euskal zentroa izateaz.

Aurten, guztira, Calasanzko 40 ikasle ari dira praktikak egiten Irlanda, Malta, Bulgaria, Polonia, Eslovenia, Italia eta Portugal bezalako herrialdeetan. Esperientzia hauek ikasleen curriculuma eta trebetasun praktikoak aberasteaz gain, ikuspegi globala eskaintzen diete eta gero eta globalizatuago dagoen mundu batean euren garapen profesionalerako ezinbestekoak diren kulturarteko gaitasunak eskura ditzakete.

Ate Irekiak Berrikuntzari eta Nazioarteko lankidetza Berriei Ikasleen eta irakasle bisitarien esperientziak Calasanz-en barne-garapenari balioa gehitzeaz gain, zentroko berrikuntza-ekosistema indartzen du. Rafael Balparda Calasanz Nazioarteko Campuseko arduradunaren koordinaziopean, zentroak aliantza estrategikoak ezarri ditu Europa osoko hezkuntza-entitateekin, etorkizuneko elkarlanen alde egiten dutenak eta Calasanz-ek teknologia, jasangarritasuna eta lanbide-heziketan txertatzea integratzen duten proiektuak gidatzea ahalbidetzen duena.

Calasanz Europako Lanbide Heziketako lankidetzarako irekita dago Calasanzek nazioarteko lankidetzaren alde egin du bere apustu estrategikoaren baitan eta Erasmus+ proiektu eta truke-bisita ugarik Calasanzek kalitatezko hezkuntzarekin eta etengabe aldatzen ari den gizarte globalizatu baten eskakizunetara egokitutako profesionalen prestakuntzarekin duen konpromisoaren froga dira.

HezkuntzaGidaliburua2024

Hitz egin dezagun Europaz. Erasmus eta Aukera Europarrak Erasmus+ ekintzaileentzat

Erasmus+ Ekintzaileentzat Nafarroako Merkataritza, Industria eta Zerbitzuen Ganbera Ofiziala proiektu honetan parte hartzen duen erakundeetako bat da. Iaz, atzerriko zazpi ekintzaileren egonaldia kudeatu zuen Espainiako enpresetan

Erasmus Ekintzaileentzat truke-programa bat da, non negozio bat sortzen duten pertsonek Europar Batasuneko beste herrialde batean egonaldi bat egiteko eta benetako enpresa baten eguneroko bizitza ezagutzeko aukera duten.

Nafarroako Merkataritza, Industria eta Zerbitzuen Ganbera Ofiziala da proiektu honetan parte hartzen duen bitarteko organoetako bat.

Programaren helburua, Nafarroako Ganberaren esanetan, “ekintzaile berriei eta bilakatzeko asmoa dutenei enpresa txiki bat kudeatzeko eta hazteko beharrezko ezagutzak eskuratzea” da. “Negozio berri bat hasten duenak aukera dauka Europako beste herrialde batean ezarrita dagoen enpresa batean hilabete batetik seira igarotzeko, eta horri esker, prestakuntza areagotu eta ekintzaileen arteko ezagutza eta esperientzia transferentzia indartzen du”, gaineratu du.

Horrela, harrera-enpresak ekintzaileari laguntzen dio “kudeaketako, produkzioko edo bezeroekiko harremanetako prozesu nagusiak ikasten, horrela bere prestakuntza eta heziketa osatuz, gero ezagutza horiek bere proiektuan aplika ditzan”. Horrez gain, ekintzaileak ere “beste enpresa eta profesional batzuekin harremanetan jartzen ditu eta bere negozioa beste merkatu batzuetara zabaltzeko ideia, ikuspuntu eta aukera berriak jasotzen ditu”.

Ekintzaileak hartzen dituzten enpresentzat, programan parte hartzea doakoa da eta ekintzaileek finantzaketa jasotzen dute bisitan zehar bidaia eta ostatu gastuak ordaintzeko. Diru laguntza hau harrera-herrialdearen arabera aldatzen da eta hilero 530 eta 1.100 euro bitartekoa da.

Eva Fontecha Nafarroako Merkataritza Ganberako programaren arduradunak azaldu duenez, enpresaren tamaina, jatorria edo jarduera sektorea ez da garrantzitsua. “Oso jatorri eta negozio ideia askotako ekintzaileak ezagutzen ditugu, hala nola merkataritza, diseinu industriala, informatika zerbitzuak, arkitektura ikasketak, aholkularitzak, etab.

Baldintzak • Enpresa-proiektua izatea edo enpresa sortu izana azken 3 urteetan.

• Ez dago adin mugarik.

• Jarduera-sektore guztiek parte har dezakete.

Ekin nahi baduzu Bidali zure eskaera programaren atarian: erasmus ekintzaileak, erantsi zure CVa eta zure negozio plana. Jarri harremanetan Nafarroako Merkataritza Ganberarekin eta, zure eskaera onartu bezain laster, parte hartzen duten milaka harrera-enpresetatik bat aukeratzeko plataformara sarbidea izango duzu.

Hau ez da praktika-programa bat: esperientziadun eta enpresa berrietako profesionalen arteko esperientzia transferitzea da.

Finantzaketa Europako enpresentzako Erasmus Gazte Ekintzaileentzat programa Europar Batasunak finantzatzen du eta gaur egun 37 herrialdetan jarduten du.

Finantziazioak bidaia-gastuak, egonaldia eta mantenua (batez ere ostatua) estaltzen ditu bisitan zehar. Diru-laguntza hau harreraherrialdearen arabera aldatzen da eta hilero 530 eta 1.100 euro bitartekoa da.

Onurak • Hileroko diru-laguntza.

• Nafarroako Merkataritza Ganberaren laguntza prozesu osoan zehar.

• Bizi negozioak ikasteko esperientzia paregabea.

• Europako merkatu berrietara sartzea.

• Zure negozio ideia aurrera eramateko beharrezko ezagutzak eskuratzea.

Harrera enpresa bat izateko • Zergatik parte hartu • Zure negozioa zabaldu edo Europako beste merkatuetan sartu nahi baduzu...

• Beste enpresa eta profesional batzuekin harremanetan jarri nahi baduzu...

• Zure negoziorako ideia berriak nola garatu eta probatu ditzakezun galdetzen baduzu...

Baldintzak • Parte hartzen duten herrialdeetako batean egoiliarra izatea.

• Enpresa txiki edo ertain baten (ETE) jabea, kudeatzailea edo administrazio kontseiluko kidea izatea.

• Gutxienez 3 urteko esperientzia izatea zure enpresa propioa kudeatzen.

• Beren ezagutza eta esperientzia partekatu nahi izatea, eta parte-hartzailearen tutore gisa jardun.

Ekintzaile berri bati ongi etorria emateko arrazoiak Guztia abantailak dira!

Parte-hartzaileen % 97k trukea arrakastatsua dela uste du.

101