Periódico Universitario / Unibertsitateko aldizkaria - 424. Zkia.- 2026ko iraila

424. zenb. Doakoa

2026eko iraila

Ongi etorri ikasturte berrira! Gezurra badirudi ere, ireki dira berriz unibertsitateetako ateak ikasle ohi eta berrientzat. EHUko, MUko, Deustuko,NUPeko eta NUko ikasgeletan gai berriak ematen hasi dira dagoeneko, eta udako egun eguzkitsu eta berotsuak oroitzapen bihurtzen hasi dira. Garai berri honekin batera, Unibertsitateko Aldizkaria albistez beteta itzuli da zuengana, zuen campusei buruz eta beste kontu gehiagoz hitz egiteko. Adibidez, Euskal Herriko Unibertsitateak mugikortasun jasangarriaren aldeko apustua indartu du BiziPark berri bat ezarriz; Mondragon Unibertsitatea titulazio bateratuen Europako proiektu bate-

an parte hartzen hasi da; Deustuko Unibertsitateak medikuntza birsortzailean prestakuntza aurreratua bultzatzen du; Nafarroako Unibertsitate Publikoak Ekonomia eta Enpresa arloetako Ikertzaile Gazteen XIII. Workshopa hartu zuen; eta Nafarroako Unibertsitateak polarizazio politikoaren hazkundea identifikatu du. Eta aisialdia eta denbora librea beharrezkoak direnez, Donostiako Zinemaldiari buruzko informazioa jasoko duzue, eta Bilboko Arriaga eta Iruñeko Gayarre Antzokietan eskainiko diren ikuskizunak aurreratuko dizkizuegu. Animo guztiei!

uniagenda

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

UNIBERTSITATEAK www.ehu.eus

Universidad del País Vasco / Euskal Herriko Unibertsitatea Uda Ikastaroak Gipuzkoako Campuseko Errektoreordetza Leioako Campusa (Zentralita) Sarbide Bulegoa. Bizkaiko Campusa Arabako Campuseko Errektoreordetza

Donostia Donostia Leioa-Erandio Leioa-Erandio Gasteiz

Miramar Jauregia z/g Ignacio MªBarriola Eraik. Elhuyar Pza.1 Sarriena Auzoa, z/g Sarriena Auzoa, z/g Comandante Izarduy Kalea, 2

943 219 511 943 018 141 946 012 000 946 015 555 945 014 444

Gazte Informazioko Bulegoak (UPV/EHU) Gasteiz Leioa

C/ Los Apraiz,1 - 1ªPlanta Apia Bidea - Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko Behea

945 014 336 946 015100

www.unavarra.es

Nafarroako Unibertsitate Publikoa Nafarroako Unibertsitate Publikoa Nafarroako Unibertsitate Publikoa

oij.ar@ehu.eus oij.bi@ehu.eus

Iruñea Tutera

Arrosadiako Campusa Tarazona etorbidea, z/g

948 169 000 948 417 800

www.uned.es

UNED (Distantzia Heziketako Unibertsitate Nazionala) UNED Araba UNED Bizkaia UNED Gipuzkoa UNED Nafarroa UNED Nafarroa

Gasteiz Portugalete Bergara Iruñea Tutera

Pedro Usua, 2 Ignacio Ellacuria Parkea, 2-3 Martin AguirreDeunaren Enparantza, 4 Sadar z/g Magallón, 8

www.mondragon.edu

Mondragon Unibertsitatea Mondragon Unibertsitatea

Arrasate

Larramendi, 4. 23 posta-kutxatila

Bilbo Donostia

Unibertsitate Etorbidea 24 Mundaiz Bidea, 50

944 139 000 943 326 600

www.euneiz.com

EUNEIZ Unibertsitatea EUNEIZ Unibertsitatea

943 794 700 / 943 712185

www.deusto.eus

Deustuko Unibertsitatea Bilboko Campusa Donostiako Campusa

945 244 200 944 936 533 943 769 033 948 243 250 948 821 535

Gasteiz

Biosferako Pasalekua, 6

945 255 007

www.unav.es

Nafarroako Unibertsitatea Nafarroako Unibertsitatea Ingenieri Eskola. TECNUM TECNUM - Miramon Goiko Egoitza Idazkaritza eta Administrazioko Goi Mailako Institutua - ISSA

Iruñea Donostia Donostia

Campus Unibertsitarioa Manuel Lardizabal Pas., 13 Mikeletegi Pas., 48

948 425 600 943 219 877 943 219 877

Donostia

Aldapeta, 49

943 467 144

LANBIDE HEZIKETA Ikaslan. Lanbide Heziketako Ikastegi Publikoen Elkartea

www.ikaslan.net

Hetel Heziketa Tekniko Elkartea

www.hetel.eus

ENPRESA ETA BERRIKUNTZAKO ZENTRUAK Saiolan Garaia Berrikuntzako Interesgunea Cedemi BIC Gipuzkoa Berrilan BIC Bizkaia BIC Bizkaia Ezkerraldea BIC Araba CEI Busturialdea CEIA IKERBASQUE SPRI, S.A. BEAZ, P.S.A. INNOBASQUE CEIN

Arrasate Arrasate Barakaldo Donostia Derio Barakaldo Miñano Gernika-Lumo Miñano Goien Bilbo Bilbo Bilbo Zamudio Noain

Goiru Kalea, 1 Uribarri Etorbidea, 3. 79 P.K. Altos Hornos de Bizkaia Hiribidea, 33 Mikeletegi Paselekua, 83 Astondo Bidea, Edificio, 612 Avenida Altos Hornos de Vizcaya, 33 Calle Albert Einstein,15 Txalaparta Poligono, 32 Arabako Parke Teknologikoa, CEIA Eraik. María Díaz Haroko Kalea, 3 Urkixo Zumarkalea, 36 Sabino Arana Etorbidea, 8 C/ Laida Bidea, 203 Mocholí Kalea

Particular de Ategorrieta Kalea, 2 Baxua. 10. lokala 20013 Donostia. Tfnoa.: 943 053 488 http://www.elperiodicouniversitario.com posta-e: asun@elperiodicouniversitario.com Lege Gordailua: BI-338-93 ISSN: 2530-2132 KOORDINATZAILEAK: Asun Calviño eta Jon Lasa. LAGUNTZAILEAK: Jon Lasa, Ana Belén Sánchez, Nissma De Benito eta Irene Urizar. DISEINUA ETA MAKETAZIOA: Unibertsitateko Aldizkaria. ARGAZKIAK: Irene Urizar eta Cristina Domínguez. PUBLIZITATEA: Bizkaia/ Gipuzkoa/ Araba/Nafarroa: 629 229 185 Unibertsitateko Aldizkariak ez du bertan azaltzen diren iritzi eta edukien gaineko ardurarik hartzen. LAGUNTZAILEAK

943 712 072 943 719 181 944 184 100 943 000 999 944 030 606 944 184 100 945 298 282 946 256 809 945 298 282 944 052 660 944 037 000 944 395 622 944 209 488 848 426 000

2026iraila

03

INFORMAZIO EUROPARREKO ZENTROAK UPV/EHU Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea. Lehendakari Aguirre Etorbidea, 83. 48015 - BILBAO Tel.: (+34) 946 013 651/ 652 E-maila: cde@ehu.eus http://www.ehu.eus/es/web/cde/home Deustuko Unibertsitatea Liburutegi Unibertsitarioa. Ramón Rubial, 1. 48009 - BILBAO Tel.: (+34) 944 139 417 E-maila: begona.prado@deusto.es http://www.iee.deusto.es Nafarroako Unibertsitatea Zuzenbideko Eraikina. Campus Unibertsitarioa. 31080 Iruñea. Tel: 948 425 634. E-maila: cee@unav.es EUROPE DIRECT CEDERNA GARALUR. NAFARROA Barriobide, 40, 001 bulegoa. 31013 Ansoain. Tel.: 948 206 697 E-maila: europadirect@cederna.es EUROPE DIRECT HAZI Granja Modeloa, z/g. 01192 Arkaute (Araba). Tel.: 945 0003 208 http://www.hazi.es EUROPE DIRECT BIZKAIA Simón Bolivar Kakea, 8B 48010 Bilbao. Tel.: 946 072528 E-maila: europedirect@fundacionede.org http://www.europedirectbizkaia.org EBri buruzko informazio orokorra eta kontsulta espezializatuak eskintzen ditu, dibulgazioko ekitaldeak egiten ditu eta lan-gela bat dauka. EUROPE DIRECT DONOSTIA Prim kalea,14 2D. 20006 Donostia Tel.: 943 470 962 E-maila: europedirect@kaebnai.net http://kaebnai.net Informazioa, orientazioa eta europar herritartasunarekin erlazionaturiko eskubideei buruzko aholkularitza, parte-hartze aktiboa eta gaztetasuna eskaintzen ditu.

EKINTZA HONEK EUSKO JAURLARITZAKO KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKA SAILEKO LAGUNTZA JASO DU

+TREBAKUNTZA ETA GAZTEOK BY EWORLD ALDIZKARIAK EUSKO JAURLARITZAKO GAZTERIA ZUZENDARITZAREN DIRU-LAGUNTZA DU

unibertsitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

04

BiziPark, Leioa-Erandioko campusean Bizkaiko Foru Aldundiak eta Euskal Herriko Unibertsitateak mugikortasun jasangarriaren aldeko apustua indartu dute Leioa-Erandioko campusean BiziPark berri bat ezarriz

Jon Lasa Galdos

Euskal Herriko Unibertsitateko Bizkaia Aretoan, Sonia Pérez Ezquerra Garraio, Mugikortasun eta Turismoko foru-diputatuak eta Estitxu Garai Artetxe Euskal Herriko Unibertsitateko Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak hi-tzarmena sinatu zuten joan den uztailaren 3an, Leioa-Erandioko campusean BiziPark bizikletentzako aparkaleku seguru berri bat instalatzeko. Jarduketa estrategiko horrek bi erakundeek mugikortasun jasangarriago, konektatuago eta garraio publikoarekin integratuago baten alde egiten duten apustu partekatua indartzen du, eta lurraldeko eguneroko joan-etorrien gune nagusietako batean bizikletaren erabilera sustatzen lagunduko du. Azpiegitura berria campuseko egungo BiziPuntuaren ondoan kokatuko da, eta 60.000 euroko foru-dirula-

guntza izango du. Espazioak 30 bizikletarentzako edukiera izango du, eta, gainera, aldi baterako erabilerarako sei armairu izango ditu, konexio elektrikoarekin hornituak; horrela, mugikortasun ziklistari lotutako gailu eta osagarrien karga eta biltegiratze segurua erraztuko dira. BiziPark berriak, halaber, campuseko segurtasun zerbitzuarekin zuzenean konektatutako zaintza-sistema izango du, erabiltzaileentzat ingurune segurua eta erosoa bermatzeko. Jarduketa hau Bizkaiko Foru Aldundiak sustatutako BiziPark sarearen hedapen estrategiaren barruan kokatzen da, eta Bizkaibizi 2.0ren etorkizuneko hedapenarekin lotuta egongo da; hau da, lurraldeko bizikleta bidezko mugikortasun publikoaren sistemaren belaunaldi berriarekin. Jauzi nabarmena Bizkaibizi 2.0k aurrekaririk gabeko jauzi kualitatibo eta kuantitatiboa

suposatuko du Bizkaian. Eredu berriak gaur egungo iraupen laburreko zerbitzua duten 9 udalerrietatik 38 udalerritara zabaltzea ahalbidetuko du, eta, gainera, iraupen luzeko zerbitzua lurralde osora hedatuko da, Bizkaiko 113 udalerriei estaldura emanez.

Azpiegitura berria campuseko egungo BiziPuntuaren ondoan kokatuko da, eta 60.000 euroko foru-dirulaguntza izango du Sistema 1,15 milioi erabiltzaile potentzial baino gehiagorengana iritsiko da, eta 1.311 bizikleta eta egokitutako 32 triziklo izango ditu. Horrela, lurraldeko mugikortasun jasangarriaren aldeko apustu nagusietako bat bihurtu-

unibertsitatea

ko da. Hori guztia gobernantza eredu berritu baten bidez egingo da; bertan, Bizkaiko Foru Aldundiak zerbitzuaren kudeaketa integrala bere gain hartuko du, eskualde bakoitzaren benetako beharretara egokitutako ezarpen orekatua eta kohesionatua bermatuz. Sonia Pérez Ezquerra Garraio, Mugikortasun eta Turismo foru diputatuaren hitzetan, “mugikortasun jasangarriak herritarrei joan-etorrietako ohiturak aldatzea erraztuko dieten azpiegiturak behar ditu. Erakundeen arteko lankidetza funtsezkoa da garraio-eredu eraginkorrago, osasungarriago eta ingurumenarekiko errespetutsuago baterantz aurrera egiteko, eta unibertsitatea aldaketa hori bultzatzeko gune estrategikoa da”. Azaldu zuenez, etorkizuneko sareak bi erabilera modalitate uztartuko ditu: hiri eta metropoli inguruko joan-etorrietara bideratutako iraupen laburreko sistema bat, eta landa eremuetako edo tamaina txikiagoko udalerrietarako pentsatutako iraupen luzeko beste sistema bat, intermodalitatea eta beste garraio publiko batzuekiko lotura sustatuz. Leioa-Erandioko campusak ere protagonismo berezia izango du proiektuaren fase berri honetan. Bizkaiko Foru Aldundia eta Euskal Herriko Unibertsitatea elkarlanean ari dira unibertsitate komunitatearen mugikortasun beharretara egokitutako eredu espezifiko bat garatzen; izan ere, campusa lurraldeko eguneroko joanetorrien gune nagusietako bat da. Estitxu Garai Artetxe Euskal Herriko Unibertsitateko Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak adierazi zuenez, "BiziPark berri hau beste urrats bat da unibertsitate-komunitatearen mugikortasuna gero eta jasangarriagoa izan dadin. Espero dugu laster, gainera, Leioa-Erandioko campusaren bizikleta bidezko konektagarritasuna indartzea, campusa Leioako erdigunearekin lotuko duen bidegorria amaitzean". Errektoreordeak gaineratu zuenez, "Euskal Herriko Unibertsitatea eta Bizkaiko Foru Aldundia elkarlanean ari dira BizkaiBizi, etorkizuneko bizi-

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

kleta elektrikoen zerbitzua, campusera iritsi dadin, unibertsitate-komunitatearen mugikortasun-premietara egokitutako irtenbide batekin". Leioa-Erandioko campusa Bizkaiko Foru Aldundiak 2027aren hasieran Bizkaibizi 2.0ren barruan ezarri nahi duen bizikleta elektrikoen iraupen luzeko mailegu zerbitzu berriari lotutako gune estrategikoetako bat izango da.Modalitate horretako erabiltzaileek beren bizikletak aparkatu eta segurtasunez lotu ahal izango dituzte bi instalazio espezifikotan; horien kokapen zehatza unibertsitatearen eta Bizkaibizi zerbitzuaren artean adostuko da. Zentzu horretan, campusak iraupen luzeko mugikortasun ziklistako sistema bat izango du, bereziki ikasleentzat, irakasle eta ikertzaileentzat eta unibertsitate inguruko langileentzat diseinatua. Irtenbide horri esker, unibertsitate inguruko benetako mugikortasun ereduei erantzun ahal izango zaie, joanetorri jasangarriagoak sustatuz eta erabiltzaile kopuru handia duen eremu batean ohiko iraupen laburreko sistema batek sor lezakeen saturazioa saihestuz. Leioa-Erandioko campusak egunero milaka joan-etorri jasotzen ditu metropoli garraio publikoarekin lotuta; horrek espazio hau mugikortasun jasangarriko ohitura berriak sustatzeko

2026iraila

eta bizikletaren eta metroaren arteko lotura indartzeko gune estrategiko bihurtzen du.

Espazioak 30 bizikletarentzako edukiera izango du, eta, gainera, aldi baterako erabilerarako sei armairu izango ditu Halaber, EHUko errektoreordeak gogorarazi du unibertsitatea Mugikortasun Plana prestatzen ari dela. “Gaur egun lehen fasean gaude, unibertsitateko campus guztietako konexioen eta mugikortasun-ereduen mapa eta diagnostikoa egiten. Urte amaierarako plana prest izatea espero dugu, unibertsitate irisgarriago, konektatuago eta jasangarriago baterantz aurrera egiten jarraitzeko”. Hitzarmen hau sinatuta, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Euskal Herriko Unibertsitateak berriro berretsi dute mugikortasun garbiago, eraginkorrago eta osasungarriago baten aldeko konpromisoa, bizikletaren erabilera eta intermodalitatea garraio-eredu jasangarriago baterantz aurrera egiteko funtsezko elementutzat sustatuz.

05

06

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

unibertsitatea

Ikasturtea hasi da Deuston Nazioarteko ikasleei eta 1. mailako ikasleei ongietorria egiteko jardunaldiek eman zioten hasiera ikasturteari Deustuko Unibertsitatean

Nuria Gil Calviño

Deustuko Unibertsitateak irailaren 3an hasi zuen bere jarduera akademikoa, nazioarteko ikasleei ongietorria eginez eta 1. mailako ikasleen harrera-jardunaldiekin. Guztira, trukeko 700 ikaslek ikasiko dute, 50 herrialdeko unibertsitate bazkideetako Erasmus + mugikortasun-programakoak gehienak, Bilbon (554) eta Donostian (133) ikasturteko lehen seihileko honetan eta, gainera, 43 ikasle gehiagok parte hartuko dute Campus Birtualean beren jatorrizko herrialdeetatik online. Hona hemen pertsona horien jatorrizko herrialdeak: Alemania, Argentina, Austria, Belgika, Brasil, Kanada, Txile, Kolonbia, Kroazia, Ekuador, Eslovenia, Estatu Batuak, Estonia, Finlandia, Frantzia, Grezia, India, Irlanda, Italia, Kazakhstan, Letonia, Lituania, Malta, Maroko,Mexiko,Norvegia,Herbehereak, Peru, Polonia, Portugal, Erresuma Batua, Txekiar Errepublika, Koreako Errepublika, Errumania, Serbia, Suedia,Suitza,Taiwan,Turkia,Uruguai,Venezuela. Graduko ikasleei dagokienez, 2.500 ikaslek baino gehiagok hasi dituzte aurten ikasketak Deustuko Unibertsitatearen bi campusetan. Maila guztietako eskolak irailaren 7an hasi ziren.

Bestalde, ikasturtearen irekiera ekitaldi ofiziala irailaren 24an izango da eta orduan hasiko dira 140. urteurreneko ospakizunak ere.

Irailaren 3an, ikasle berriei harrera egiteko eta nazioartekoei harrera instituzionala egiteko saioak egin ziren Bilboko eta Donostiako campusetan Nazioarteko ikasleei ongietorria Bilbon Bilbora doazen nazioarteko ikasleei ongietorria emateko jardunaldia irailaren 3an izan zen Paraninfoan. Ekitaldira pertsona hauek hurbildu ziren: Juan Mari Aburto Bilboko alkatea, Begoña de Ibarra Bizkaiko Foru Aldundiko Kulturako zuzendari nagusiak, Aitziber Irigoras Unibertsitateko Elkarteko eta 2030 Agendako errektoreordea eta Javier Arellano Ikerketako eta Nazioarteko Harremanetako errektoreordea. Ekitaldian, nazioarteko ikasle batek Deus-

tuko Unibertsitatean duen esperientziari eta Bilbon duen integrazioari buruzko testigantza eman zuen. Topaketan Bilbon dauden kontsul orokor eta ohorezko batzuek ere parte hartu zuten. Kopau batekin amaitu zen ekitaldia eta ikasleek Bilbo ezagutzeko aukera izan zuten Buddy Programan parte hartzen duten Deustuko Unibertsitateko ikasleen eskutik. Programa hori nazioarteko ikasleak bertako ikasleekin elkartzen diren programarik nabarmenenetako bat da, haien integrazioa eta harrera sustatzeko. Nazioarteko ikasleei ongietorria Donostian Donostiako campusean, bestalde, 24 herrialdetako 133 ikasleri egin zitzaien harrera aurtengo ikasturtean. Harrera ekitaldia Loiola Centrumen izan zen. Ekitaldira hurbildu ziren Mari Jose Aranguren, Donostiako campuseko eta Erakunde Harremanetako errektoreordea; June Calvo, Deusto Globalekoa; Donostiako Udaleko eta Gipuzkoako Foru Aldundiko agintariak eta Deuston izandako esperientzia kontatu zuten nazioarteko hainbat ikasle. Jardunaldia kiroldegian amaitu zen koktel batekin; ondoren, Meet & Greet bat izan zen.

unibertsitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

Deusto, medikuntza birsortzailean prestakuntza aurreratua bultzatzen Eduardo Anitua Fundazioarekin egindako akordioari esker, Osasun Zientzietako profesionalei zuzendutako irakaskuntzako ekimen bateratuak garatu ahal izango dira Javier Sánchez Marcos

Eduardo Anitua Fundazioak eta Deustuko Unibertsitateak lankidetza-hitzarmen bat sinatu dute medikuntza birsortzailearen eta terapia biologikoen esparruan prestakuntza aurreratua bultzatzeko. Hitzarmenak lankidetza-esparru bat ezartzen du bi erakundeen artean, medikuntza birsortzailearen oinarri biologikoetan, ebidentzia zientifikoan eta aplikazio klinikoetan sakontzeko interesa duten osasun-arloko profesional eta ikertzaileei zuzendutako irakaskuntzaeta ikerketa-jarduerak garatzeko.

Medikuntza Birsortzaileari Aplikatutako Terapia Biologikoei buruzko Aditu Titulua izango da prestakuntzako lehen proposamena Hitzarmen horren esparruan, Eduardo Anitua Fundazioak eta Deustuko Unibertsitateak Medikuntza Birsortzaileari Aplikatutako Terapia Biologikoetako Aditu Titulua jarriko dute abian, Osasun Zientzien arloko tituludunei zuzendutako unibertsitateko prestakuntza.Programak online prestakuntza eta saio presentzialak uztartuko ditu Gasteizko Eduardo Anitua Institutuan, eta terapia biologikoen aplikazioa jorratuko du ahoko eta aurpegi-masailetako kirurgian, traumatologian, oftalmologian, dermatologian eta ugalketa-medikuntzan. Lankidetzak indartu egiten du bi erakundeek prestakuntza espezializatua, zorrotza eta aurrerapen zientifi-

koekin konektatua emateko duten konpromisoa, ehunen konponketa eta patologia desberdinei aurre egitea ulertzeko modua eraldatzen ari baitira. Eduardo Anitua doktorearentzat, Eduardo Anitua Fundazioko presidentearentzat, “hitzarmen hau urrats garrantzitsua da ikerketa eta esperientzia klinikoan urteetan sortutako ezagutza prestakuntza eremura eramaten jarraitzeko. Medikuntza birsortzaileak profesional prestatuak behar ditu, ehunen konponketan esku hartzen duten prozesu biologikoak ulertzeko eta terapia horiek irizpide, segurtasun eta oinarri zientifikoarekin aplikatzeko gai direnak.Deustuko Unibertsitatearekin lankidetzan aritzeak aukera ematen digu helburu horretan aurrera egiteko, bikaintasuneko esparru akademikotik”. Bestalde, Deustuko errektore Juan Jose Etxeberriak nabarmendu zuenez, “aliantza honek indartu egiten du Unibertsitateak Osasun Zient-

zien arloaren alde egindako apustu irmoa, esparru horretan arazo zientifikoei eta sozialei ikuspegi holistiko eta oso batetik erantzun nahi baitiegu. Hitzarmen hau gure 'Elkarlanean mundu berri baten alde' leloaren adibide bizia da; izan ere, gure ustez, erreferentziazko eragileekiko lankidetza da gure herrialdearentzat emaitza hautemangarriak sortzeko motorra. Aditu titulu honekin, zorroztasun akademikoa eta abangoardia klinikoa batzen ditugu, berrikuntza medikuntza birsortzailean guztion ongiaren eta pertsonen duintasunaren zerbitzura jarriko duten profesionalak prestatzeko”. Akordio horrekin, Eduardo Anitua Fundazioak eta Deustuko Unibertsitateak aliantza bat sinatu dute ezagutzaren transferentzia, profesionalen prestakuntza eta gaitasun berrien garapena sustatzeko, egungo medikuntzan gero eta garrantzi handiagoa duen arlo batean.

07

08

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

unibertsitatea

MU, titulazio bateratuen Europako proiektu batean parte hartzen UOCk eta Mondragon Unibertsitateak gidatutako unibertsitate-aliantzak haien baterako tituluak Europako gradu-zigilu berrira ari dira egokitzen Javier Sánchez Marcos

Universitat Oberta de Catalunyak (UOCk), Mondragon Unibertsitateak eta OpenEU eta EU4Dual Europako unibertsitate-aliantzek T-LED (Testing Labour-Oriented European Degrees) sustatuko dute, baterako zortzi titulu garatzeko eta orain gutxi onartutako Joint European Degree Labelen irizpideetara egokitzeko proiektua.Europako hainbat unibertsitatek batera diseinatutako eta emandako titulu ofizialak nabarmendu nahi dira zigilu horren bidez. Proposamenak Europako Batzordearen ebaluazio positiboa jaso du, Erasmus+ European Degree Exploratory Action deialdian. Baterako tituluetarako Europako etorkizuneko zigilua probatzea eta garatzea helburu duten Europako 14 ekimenetako bat da proiektua, Goi-mailako Hezkuntzaren Europako Esparru integratuago baterantz egiteko Europako Batzordeak duen lehentasun estrategikoetako bat. Hiru urteko iraupena aurreikusten zaio T-LEDi. Aukera emango du Europako zigiluaren irizpideak probatzeko, onlineko programetan, programa dualetan, hibridoetan eta laninguruneari lotutakoetan. Proiektuak Europako hamalau herrialdetako instituzio eta erakundeak biltzen ditu. Finantzaketatik harago, European Degree etorkizuneko zigilua Europan ezartzea erraztuko duten irizpideak, tresnak eta prozesuak probatuko ditu UOCk, proiektuari esker. Proiektuak uztartu egingo ditu, batetik, UOCk koordinatutako OpenEUren esperientzia -hezkuntza irekian, digitalean eta urrunekoan duena- eta, bestetik, Mondragon Unibertsitatea buru duen EU4Dualek prestakuntza dualean eta enpresekiko lankidetzan

duen espezializazioa. Bi aliantza horien arteko lankidetzari esker, bi unibertsitate-eredu osagarri integratu ahal izango dira, Europan titulu malguagoak, inklusiboagoak eta premia sozialei eta lan-merkatuari estuki lotutakoak diseinatzeko. Partaide izango dira, halaber, erakunde elkartu gisa, AQU Catalunya eta Unibasq - Kataluniako eta Euskal Herriko unibertsitate-kalitatearen agentziak- eta UNED. “Proiektu berri horren bidez, Europak aintzatetsi egin ditu, berriro, bizialdi osoko ikaskuntzara bideratutako hezkuntza-modalitateek eskaintzen dituzten aukerak. UOCk OpenEU aliantzako gure kideekin lankidetzan urteetan egindako lanean oinarritzen da aintzatespen hori», azaldu du Pastora Martínez Samperrek, UOCren nazioarteko ekintzarako ordezkariak. “Ekimen horrek aukera ematen die gure erakundeei, enpresak eta erakundeak unibertsitate-tituluen diseinuan eta garapenean inplikatzeak duen garrantzia nabarmentzeko, eta lankidetza-eredu hori Europan aintzatesteko urratsak egitearen inportantzia bistaratzeko“, esan du Jon Altunak,

Mondragon Unibertsitateko errektoreorde akademikoak eta EU4Dual aliantzaren koordinatzaileak.

OpenEU aliantza eta Mondragon Unibertsitatea buru duen EU4Dual aliantza batuko ditu ekimenak, nazioarteko mugikortasuna malgutu eta ikasleen enplegagarritasuna hobetuko duten online programa dual eta hibridoak garatzeko Ekimenak lehendik dauden lau baterako titulu egokituko ditu, eta gradu-, master- eta doktorego-mailetako beste lau hutsetik diseinatuko. Programek Europarentzat funtsezkoak diren arloetan jarriko dute arreta, hala nola softwarearen garapenean, industriaren eraldaketan, jasangarrita-

unibertsitatea

sunean, osasunean, arriskuen kudeaketan eta digitalizazioan.

Ekimenak lehendik dauden baterako lau titulu egokituko ditu, eta gradu-, master- eta doktorego-mailetako beste lau hutsetik diseinatuko Mugikortasun malgua eta enplegagarritasuna Hain zuzen ere,nazioz haraindiko mugikortasunari dagokionez, erronketako bat da egiaztatzea zigilu horren irizpideak nola aplika daitezkeen lan egiten duten bitartean ikasten duten, malgutasun handiagoa behar duten edo beste herrialde batzuetan egonaldi luzeak egin ezin dituzten pertsonentzat pentsatutako hezkuntza-ereduetan. Bizialdi osoko ikaskuntza Europako agendan gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari delarik, proiektuak helburu hauek ditu: lan-merkatuarekin lotura handiagoa duen eredu malgu eta inklusiboago hau sustatzea, eta nazioarteko mugikortasuna ikasleen erantzukizun profesional eta

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

pertsonalekin bateragarri egiten laguntzea. Proiektuaren beste asmoetako bat da tituluen diseinuan enpresen eta beste eragile sozial batzuen parte-hartzea indartzea. Proposamen dualek prestakuntza akademikoa eta enpresetan ikasteko egituratutako aldiak konbinatuko dituzte; onlineko programek, berriz, nazioarteko proiektuak, enplegatzaileekiko lankidetza eta hainbat herrialdetako taldeek garatutako esperientziak jasoko dituzte. Laguntza handiagoa askotariko profilentzat Joint Bachelor's Degree (OpenEUren lehen baterako gradua) Europako zigiluaren irizpideetara egokitzeko zereginean hartuko du parte UOCk, eta ikasleei laguntzeko lanblokea gidatuko du. Haren zeregina izango da neurriak koordinatzea, baterako programetan askotariko profilek parte hartzea errazteko, bereziki ikasketak lanarekin, zaintzarekin edo beste erantzukizun batzuekin uztartzen dituzten pertsonek. Gainera, parte hartzen duten erakundeen artean datu akademikoak segurtasunez trukatzea bultzatuko du unibertsitateak, eta gradudunen jarraipena egiteko Europako protokolo bat koordinatuko. Helburua izango da haien bilakaera profesio-

2026iraila

nala hobeto ezagutzea, tituluen eta lan-merkatuaren arteko lotura ebaluatzea eta lortutako emaitzetatik abiatuta programetan hobekuntzak sartzea. Esparru estrategikoetako zortzi titulu Hauek dira Europako zigiluaren irizpideetara egokituko diren lau tituluak: Software Garapeneko eta Probetako Gradua, Enpresa Arriskuen Kudeaketako Masterra, Fabrikazio Digital eta Jasangarriaren Ingeniaritzako Masterra, eta Ekonomia Berdeko eta Etorkizun Jasangarriko MBA. Software Garapeneko eta Probetako Gradua, UOCk koordinatua Herbehereetako Open Universiteitekin eta UNEDekin batera, online soilik emango da, eta 180 ECTS kreditu izango ditu. Lehenengo edizioa 2026-2027 ikasturterako aurreikusita dago, eta softwarearen bizi-ziklo osoan esku hartzeko gai izango diren profesionalak prestatuko ditu, diseinutik eta garapenetik hasi eta probetaraino, mantentze-lanetaraino eta kalitate bermatzeetaraino. Open University of Cyprus unibertsitateak koordinatutako Enpresa Arriskuen Kudeaketako Masterra abian da, eta Europako irizpide berrietara egokituko da.

09

10

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

unibertsitatea

Ikasturtea martxan NUPen Irailaren 1ean, asteartea, Nafarroako Unibertsitate Publikoak ongietorria egiteko jardunaldia egin zuen graduko lehen ikasmailako 2.295 ikasleentzat

Jon Lasa Galdos

Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) 2026-2027 ikasturte honetarako eskaintzen dituen 27 graduetako eta zortzi gradu bikoitzetako 9.000 ikasle baino gehiago itzuli dira ikasgeletara Iruñeko campusean (Arrosadiko eta Osasuneko egoitzetan) eta Tuterako campusean. Ikasle guztiek irailaren 2an, asteazkena, hasi zituzten ikasturteko eskolak, baina lehen ikasmaila hasi duten 2.295 ikasleek zita bat izan zuten aurreko egunean, irailaren 1ean, asteartea, egun horretan ongietorria egiteko jardunaldia egin baitzen. Ikasturte honetan 10.000 ikasle baino gehiago egongo dira NUPen matrikulatuta, Graduko ikasleak, unibertsitate-masterrekoak (1.100 baino gehiago) eta doktoretzakoak (500 inguru) batuta. Jardunaldi horretan, ikasleei haien titulazioak bereiz aurkeztu zizkieten, eta argibide orokor baliagarriak eman zizkieten etapa berrirako, hala nola NireIkasgelategiari eta Mentoretza Programari buruzkoak. Ohi bezala, karpa bat jarri zuten Arrosadian, Liburutegiaren eta Ikasgelategiaren arteko zelaigunean, eta hango informazio guneetan ikasleek aukera izan

zuten Unibertsitateak eskaintzen dituen zerbitzu eta jardueretako batzuk ezagutzeko (kultura, kirolak, berdintasuna, lankidetza, mentoretza, etab.), baita ikasleen elkarteen berri izateko ere. Hantxe, NUPen opari bat jaso zuten. Bestalde, karpan jarritako agertokian, Vicente Cañón Verdascoren Historias de Bar bildumako El secreto antzezlanaren eszena baten bi emanaldi egin ziren, eta kirol erakustaldiak ere egin ziren, besteak beste, entrenamendu funtzionala, kickboxinga eta pilatesa, Unibertsitatean egiten ahal diren jardueren erakusgarri. Gainera, ikasleek bisita gidatuak egin ahal izan zituzten Liburutegira. Osasun Zientzien Fakultatean ere titulazioei buruzko hitzaldi bereiziak eman ziren, eta informazio mahaiak jarri ziren, Arrosadiko egoitzan bezala. Orobat, Tuterako campusean ere bai hitzaldiak eta bai informazio mahaiak egon ziren. Horrez gain, gogoan izan Erizaintza, Medikuntza eta Psikologia titulazioetako ikasle berriek Osasun Zientzien eraikinaren hegal berrian izango dituztela eskolak (Barañaingo etorbidean). Ikasmaila guztietako Psikologiako ikasleak

ere eraikin horretara aldatuko dira ikasturte honetan, eta ez dute eskolarik izango Arrosadiko instalazioetan.

Graduko titulazio eta ikasmaila guztietako 9.000 ikaslek baino gehiagok irailaren 2an hasi zituzten eskolak ofizialki Zerbitzuen ataria eta Nire Ikasgelategia Ongietorri egiteko jardunaldian, Unibertsitateko barne aplikazio informatikoak nola erabili azaldu zitzaien ikasleei. Hala, aditzera eman zitzaien zerbitzuen atariaren bidez sarbidea dutela, esaterako, web postara, espediente akademikora,Liburutegiko zerbitzu jakin batzuetara edo jarduera eta ekitaldien agendara, bai eta NireIkasgelategira ere. Irakasteko, ikasteko eta lankidetzan aritzeko plataforma birtual bat da azken hori, ikasleek beharrezkoa dutena Unibertsitatean dauden bitartean.

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

unibertsitatea

2026iraila

NUPek ikertzaile gazteak bildu zituen Guztira 50 lagun inguru elkartu ziren Nafarroako Unibertsitate Publikoak antolatutako Ekonomia eta Enpresa arloetako Ikertzaile Gazteen XIII. Workshopean

Workshopeko parte-hartzaileak eta hizlariak, Tuterako campusean.

Javier Sánchez Marcos

Guztira 51 lagun elkartu ziren abuztuaren 26an eta 27an egindako Ekonomia eta Enpresa arloetako Ikertzaile Gazteen XIII. Workshopean. Bertan, ibilbide akademikoaren hasierako etapetan dauden ikertzaileek eztabaidatzeko eta hausnartzeko abagunea izan zuten. Nafarroako Unibertsitate Publikoaren (NUP) Tuterako campusean egiten den topaketan, bi osoko saio egin ziren: bata doktoratu aurreko eta ondoko dibulgazioari eta ikerketarako funtsak biltzeari buruzkoa, eta bestea dibulgazio zientifikoaren ingurukoa. Horrez gain, mahai-inguru bat egin zen adimen artifizialeko adituekin. Halaber, Espainiako zenbait unibertsitatetatik bidalitako 50 komunikazio zientifiko aurkeztu ziren. Antolaketa-lanetan,NUP eta Eskualde Zientziaren Espainiako Elkartea aritu ziren -azken hori elkarte zientifiko antolatzaile gisa-,eta laguntzaile aritu ziren NUPeko INARBE institutua, Campus Iberus eta Tuterako Udala. Orobat, Eder Partzuergoak, Nafarroako Rural Kutxak, Reyno Gourmetek eta Urzantek ere lagundu zuten.

Batzorde antolatzaileak azaldu zuenez, topaketaren 13. edizioa izan zen, eta erreferentziazko foro gisa finkatu da Ekonomia eta Enpresa arloetan ibilbide akademikoaren hasierako etapetan dauden ikertzaileentzat. Doktoretza ikasleei eta doktore berriei dago zuzenduta batik bat, eta ikerketen aurkezpenak eta ikertzaile finkoen hitzaldiak uztartzen ditu.

Jardunaldiak abuztuaren 26an eta 27an egin ziren Tuterako campusean, eta Espainiako zenbait unibertsitatetako 50 bat komunikazioren aurkezpenak, osoko bi saio eta mahai-inguru bat egin ziren Ikerketarako funtsak, AAren erronkak eta dibulgazioa Biltzarraren lehenbiziko eguna abuztuaren 26a izan zen, eta lehenbiziko

osoko saioa egin zen, Javier Hualde Bilbao NUPeko Ekonomia Aplikatuko katedradunaren eskutik. Bertan, ikerketa-plan on bat nola egin azaldu zuen, eta doktoratu aurreko eta ondoko funtsak biltzeko gakoak eman zituen. Horrez gain, lehenbiziko egun horretan, komunikazio zientifiko batzuk aurkeztu zituzten zenbait saio paralelotan. Bigarren osoko saioa abuztuaren 27an izan zen, osteguna, eta hizlari hauek eman zuten: Izaskun Barba Areso doktoratu ondoko ikertzailea, Julen Perales Barriendo NUPeko irakaslea eta Daniel Pascual Oliva Zaragozako Unibertsitateko irakaslea. 'No lo tengo claro' dibulgaziozko podcastaren atal bat grabatu zuten, eta gaur egun zientzia azaltzeko gakoak eman zituzten. “AAren erronkak irakaskuntzan, ikerketan eta jabetza intelektualean” mahai ingurua egin zen ere, hizlari hauekin: Humberto Bustince NUPeko Konputazioaren Zientziak eta Adimen Artifiziala arloko katedraduna, Rosa Aísa Rived irakaslea (Zaragozako Unibertsitatea) eta Natalia Medrano Sáez irakaslea (Errioxako Unibertsitatea).

11

12

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

unibertsitatea

NUk polarizazio politikoaren hazkundea identifikatu du Nafarroako Unibertsitateko ikerketa batek baieztatu du 2015etik inbestidura-eztabaidetan polarizazio ideologiko eta emozionalaren gorakada izan dela

Javier Sánchez Marcos

Nafarroako Unibertsitateko Komunikazio Fakultateko ikertzaileek Diputatuen Kongresuko bi hamarkada baino gehiagoko inbestidura-eztabaidak aztertu dituzte Espainiako diskurtso politikoaren tonua nola aldatu den neurtzeko. Ikerketak ondorioztatzen du polarizazioa, bai ideologikoa bai emozionala, nabarmen handitu dela 2015etik, bi alderdiko sistema tradizionalaren amaierarekin bat etorriz. Irain gehiago detektatu dituzte, "haiei" aurrean "gu" defendatzeko joera handiagoa eta elkarrizketarako dei zitzoen ordez gero eta dei estrategikoagoak. Aurken Sierra, Jordi Rodríguez-Virgili eta Clara González-Tosatek idatzitako ikerketak parlamentuko erregistroen eskuzko irakurketa testu-analisi automatizatuko tresnekin konbinatzen du. Hamaika hautagairen (besteak beste, José María Aznar, José Luis Rodríguez Zapatero, Mariano Rajoy, Pedro

Sánchez eta Alberto Núñez Feijóo) 83 hitzaldi aztertu ziren, 2000tik 2023era bitartean egindako 21 inbestidurasaioetan egindakoak. "Ganbera osoarekin elkarrizketatik" blokeen logikara Ikerketaren arabera, bi alderdiko sisteman (2000-2011), hautagaiak ganbera osoari zuzentzen ziren beren alderdi-lerroak gainditzen zituzten akordioetarako. Ciudadanos eta Podemos 2015ean, eta geroago Vox-en sorrerak, oreka hori hautsi zuen: ordutik aurrera, diskurtsoa gero eta gehiago antolatzen hasi zen "gu" eta "haien" arteko bereizketaren inguruan, eta "ezkerra" eta "eskuina"ri buruzko erreferentzia esplizituak izugarri handitu ziren. Elkarrizketaren paradoxa Ikerketaren aurkikuntza deigarrienetako bat egileek "elkarrizketaren paradoxa" deitzen dutena da: "akor-

dio" eta "itun" erreferentziek inoizko mailarik altuena lortu zuten 2016ko inbestidura bozketa hutsalean, hautagaiek beharrezko botorik ez zutela jakin zutenean. Ikertzaileentzat, horrek iradokitzen du adostasunerako dei askok iritzi publikoari zuzendutako keinu gisa funtzionatzen dutela, negoziazio saiakera benetako gisa baino gehiago. Etsaitasun gero eta handiagoa ganberaren dinamikan ere islatzen da, txalo, protesta eta marmar nabarmenen igoerarekin hemizikloan 2016az geroztik. Egileen arabera, ganbera bera aurkari politikoarekiko leialtasuna edo etsaitasuna denbora errealean jokatzen den eszenatoki bihurtu da. "Inbestidura eztabaidak ez dira berez konfrontaziozkoak; haien funtzio instituzionala parlamentuko konfiantza sortzea da", azaldu du Aurken Sierrak, Komunikazio Fakultateko ikertzaileak eta ikerketaren egile nagusiak.

publizitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

13

14

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

unibertsitatea

Medikuntzako 203 ikasle, prestakuntza praktikoan NUko Klinikan Ospitale-zentroko Iruñeko eta Madrilgo campusek hirugarren eta seigarren mailako ikasleak hartu zituzten irailaren 1ean. Ikasle horiek hainbat espezialitatetan txandakatuko dira hainbat hilabetez Javier Sánchez Marcos

Ikasturte berriaren hasierarekin batera, Medikuntzako hirugarren eta seigarren mailako 203 ikaslek ere hasi dute prestakuntza praktikoa, eta horrek mediku bikainak izateko beharrezkoak diren trebetasunak eta gaitasunak garatzen lagunduko die. Nafarroako Unibertsitate Klinikako Iruñeko eta Madrilgo campusek ongietorri-saioak antolatu zituzten, eta ikasleek lan egingo duten ingurune klinikoa lehen eskutik ezagutzeko aukera izan zuten, baita urtean zehar gidatuko dituzten profesionalak eta irakasleak ezagutzeko ere. Prestakuntza praktiko eredu hau Medikuntza Fakultateko Curriculum Integratuaren parte da, eta bertan espezialitate funtsezkoetan derrigorrezko errotazio klinikoak sartzen dira: Lehen Mailako Arreta, Ginekologia, Barne Medikuntza, Psikiatria, Pediatria eta Kirurgia Orokorra eta Digestiboa. Hori osatzen da 72 sindrome nagusitan trebakuntzarekin eta jarduera akademikoekin, hala nola artikulu zientifikoen analisiari eskainitako Aldizkari Klubarekin. Madrilgo campusean, hirugarren mailako 66 ikasle eta seigarren mailako 7 ikasle batu ziren programan. Madrilgo campuseko zuzendari Álvaro Zabalak, zuzendari medikoak José Manuel Moreno doktoreak. eta ikastaroaren koordinatzaile diren Delia D'Avola doktoreak eta César Prieto doktoreak eman zieten ongietorria. Medikuntza Fakultateko dekanoak, Marta Ferrer doktoreak, parte hartu zuen ekitaldian eta Curriculum Integratuaren helburua azpimarratu zuen: “Gure curriculuma ez da arbitrarioa, baizik eta Medikuntza zergatik ikasten ari zaren ulertzen laguntzeko diseinatuta dago. Ez zau-

Ikasle talde bat Madrilgo Nafarroako Unibertsitate Klinikaren egoitzan.

detelako hemen ikasteko bakarrik, baita mediku onak izateko ere”.

Prestakuntza praktikoaren eredu hori Medikuntza Fakultateko Curriculum Integratuaren parte da, eta bertan funtsezko espezialitateetako derrigorrezko errotazio klinikoak sartzen dira Pazienteen bizitzan eragina duen prestakuntza Iruñean, Víctor Valentí doktoreak, campuseko zuzendari medikoak,

eta Ana Patiño doktoreak, Fakultateko Ikerketa dekanordeak, ospitalean bederatzi hilabete baino gehiagoz txandakatuko diren hirugarren mailako 130 ikasleri ongietorria eman zieten. Valentí doktoreak ikasleak animatu zituen hasieratik taldeko kide senti-tzera eta pazientea beti eguneroko lanaren erdigunean jartzera, eta medikuei, erizainei eta egoiliarrei merezi duten prestakuntza eskatzeko ere eskatu zien. Patiño doktoreak, bere aldetik, ikastaroa aukera gisa aurkeztu zuen: “Curriculum Integratua eskura ditzakezun trebetasun teknikoak baino askoz gehiago da; ikastaro hau aukera gisa ikusi behar duzu, ez geratu gehiago egin zenezakeen sentsazioarekin. Paziente bakoitza apartekoa da, ikasle bakoitza bezala, eta jendearen bizitzan duzun eraginaz jabetu behar zara”.

publizitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

15

besteberrriak

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

16

EHUren kalitatea bermatuta Euskal Herriko Unibertsitateak munduko 400 unibertsitate onenen artean egoten jarraitzen du, Shanghaiko rankingaren arabera Nuria Gil Calviño

Joan den abuztuaren 15ean eman zen ezagutzera munduko unibertsitateak ebaluatzen eta zerrendatzen dituen Munduko Unibertsitateen Sailkapen Akademikoa (ARWU) edo Shanghaiko ranking ezaguna. Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU) 301. postuaren eta 400.aren artean dago. Munduko 20.000 unibertsitate ingururen artetik 2.500ek osatzen duten zerrenda da Shanghaiko rankinga eta bakarrik 1.000 onenen berri ematen du akademia-munduko zerrenda ezagunenak. Shanghaiko rankinga akademia -mailan ezagunena den zerrenda da eta Euskal Herriko Unibertsitateak eutsi egin dio munduko 400 onenen artean egoteari. EHUko errektore Joxerramon Bengoetxeak azpimarratu zuenez, “hizkuntza ez da ranking horretan aintzat hartzen den ezaugarrietako bat, horregatik ere gurearen moduko hizkuntza minorizatu batean lan egiten duen unibertsitate batentzat are balio handiagoa dauka Shanghaiko rankingean egoteak. Batez ere kontuan izanik Txinako unibertsitateek azken urteotan hartu duten lekua eta gainerako unibertsitateetan eragiten ari diren desplazamendua”. Hala, errektorearen iritziz, "klaustroa-

ren tamainari eta aurrekontuari lotutako eragina neurtuko balitz, EHUren posizioa bestelakoa izango litzateke eta munduko unibertsitateen askoz ere ikuspegi askotarikoagoa eta errealagoa emango liguke". Ildo horretan ere, azaldu zuen errektoreak ezin dela alde batera utzi “Shanghaiko Rankingeko adierazle gehienak termino absolutuetan kalkulatzen” direla, eta, beraz, “unibertsitatearen tamainak eta aberastasunak zuzenean egiten diote mesede haren puntuazioari".

Ingeniaritza Kimikoaren, Kimikaren eta Nanozientzia & Nanoteknologiaren ezagutza-eremuetan munduko 200 unibertsitate onenen artean dago Euskal Herriko Unibertsitatea Bengoetxeak azpimarratu zuenez, “rankinean unibertsitateak duen lekua garrantzitsua den arren, lehia geroz eta handiagoa da, batez ere, espezializatutako unibertsitateek hartzen dituztelako lehen postuak. Hori dela eta, are garrantzia handiago hartzen du EHU hor egoteak, ezagutza arlo guztiak eskaintzen dituen unibertsitate publikoa baita”. Espainiar estatuan 30 unibertsitate sartu dira rankingean, iaz baino sei gutxiago, eta 7 onenen artean kokatzen da EHU. Sei adierazle objektibo erabiltzen ditu munduko unibertsitateak ebaluatzeko ARWU indizeak: Nobel Saria eta Fields Domina irabazi duten erakundeko ikasle ohien kopurua; Nobel Saria eta Fields Domina irabazi dituzten langileen kopurua; Clarivaten aipamen handia izan duten ikertzaileen kopurua (HiCi); Nature eta Science aldizkarietan argitaratutako ikerketa-artikuluen kopurua (N&S); Science Citation Index-Expanded (SCIE) eta Social Science Citation Index (SSCI) aldizkarietan indexatutako artikuluen kopurua; eta PCP indizea, hau da, unibertsitateko errendimendu akademiko biztanleko. EHUren kasuan, hain justu, HiCi eta N&S dira nabarmentzekoak, indexatutako artikuluen kopuruaz gain.

publizitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

17

besteberrriak

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

18

Ikerbasqueko 200 ikertzaile baino gehiago Donostian Euskadiko unibertsitate eta ikerketa-zentroetan lanean ari diren 35 herrialdeko ikertzaileak sinergiak eta lankidetza-ildo berriak sustatzeko topaketan bildu ziren Nuria Gil Calviño

Euskadiko unibertsitate eta ikerketa-zentroetan lanean diharduten 35 herrialdeko 200 ikertzaile baino gehiago bildu ziren joan den ekainaren 24an Donostiako Basque Culinary Centerreko GOe - Gastronomy Open Ecosystem eraikinean, Ikerbasquek antolatutako jardunaldi batean. Topaketaren helburua euskal komunitate zientifikoaren arteko loturak sendotzea izan zen, lankidetza berriak sustatzea eta diziplinen arteko ezagutza-trukea bul-tzatzea. Topaketa esperientziak partekatzeko, lankidetzaaukerak aztertzeko eta datozen urteetan ikerketaren etorkizuna markatuko duten erronkei buruz hausnartzeko gune gisa finkatu zen. Zientziak gero eta ikuspegi diziplinartekoagoetatik egiten duen aurrerabidean, horrelako ekimenek funtsezko zeregina dute ideia berriak sortzeko eta Euskadiren garapen zientifikoan laguntzeko. Jardunaldiaren irekiera ekitaldian izan ziren Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburua, Juan Ignacio Pérez Iglesias, Ikerbasqueko zuzendari zientifiko Fernando Cossío, eta Zientzia Politikarako zuzendaria, Amaia Esquisabel. Bere hitzaldian, bertaratutako ikertzaileei egiten duten lana aitortu ondoren, Pérez Iglesias sailburuak Eusko Jaurlaritzak berriki onartu duen Euskadi 2030 Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Planaren

(ZTBP 2030) eguneraketa aurkeztu zuen. Era berean, euskal ikerketa-komunitatea, eta bereziki Ikerbasqueko ikertzaileak,planaren garapenean eta Berrikuntzaren Itsasargien estrategian aktiboki parte hartzera animatu zituen.Estrategia horren helburua da ezagutza zientifikoa eta berrikuntza eragin ekonomiko eta soziala sortzera bideratzea, Euskadik dituen erronka nagusiei erantzuna emanez.

Pérez Iglesias sailburuak komunitate zientifikoa animatu zuen Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Planaren eta Berrikuntzaren Itsasargien estrategiaren garapenean parte hartzera “ZTBP 2030ek norabide argia ezartzen du Euskadirentzat, eraldaketa teknologiko, energetiko, demografiko eta sanitario sakonen testuinguruan. Orain, ikerketa-gaitasun handiko pertsonek ikuspegi hori ezagutza, berrikuntza eta gizarte osoarentzat balioa sortuko duten proiektu bihurtzen laguntzea behar dugu", adierazi zuen sailburuak. Ildo horretan, sailburuak Berrikuntzaren Itsasargiak bultzatzeko laguntza-programa berriaren (operatiboa) bidez zabalduko diren aukerak ere nabarmendu zituen. Programaren lehen deialdia iraila honetan argitaratuko da. Urtero 12 milioi euroko aurrekontua izango duen programa 2026 eta 2030 artean garatuko da, eta lehen fase honetan tresna espezifikoak eskainiko ditu estrategia publikoak, erronketara bideratutako berrikuntza-proiektuak, Europako programetan ebaluazio positiboa jaso duten bikaintasun-ekimenak eta azpiegitura zientifiko eta teknologiko handiak babesteko. “Lehen mailako ikerketa-komunitatea dugu. Irtenbideak aurreikusteko, ideia berriak sortzeko eta elkarlanean aritzeko duen gaitasuna funtsezkoa izango da gure ahalmen zientifiko eta teknologikoak indartzeko eta Euskadik berrikuntzan eta ezagutzan Europako erreferente izaten jarrai dezan”, amaitu zuen sailburuak.

besteberrriak

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

Erasmus+, Malagako LHko eraldaketa digitala sustatzen Nuria Gil Calviño

Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE), Espainiako hezkuntza eta prestakuntza-arloko Erasmus+ programaren Agentzia Nazionalak, Espainiako Lanbide Heziketako Talde Nazionalaren urteroko zabalkunde-saioak antolatu zituen ekainaren 16tik 18ra Malagan. Saio horiek Erasmus+-ek Lanbide Heziketako eraldaketa digitala sustatzeko duen eginkizunean zentratu ziren.

SEPIEk Malagako hezkuntza-erakundeetako 100 profesional eta ordezkari baino gehiago bildu zituen Erasmus+-ek Lanbide Heziketako gaitasun digitalak garatzeko duen eginkizuna aztertzeko Bilera horretan, parte-hartzaileek esperientziak trukatu, jardunbide egokiak ikasi eta Europar Batasunaren Erasmus+ programak Lanbide Heziketako ikasleen eta langileen gaitasun digitalak hobetzeko eskaintzen dituen aukeren inguruan hausnartu ahal izan zuten. Ekitaldiak administrazio publikoen babes handia zuen, eta inaugurazio ekitaldian Florentino Santos Porras,Andaluziako Gobernuko Hezkuntza Garapenerako eta Lanbide Heziketako Sailaren Lanbide Heziketako idazkari nagusia, Antonia Ledesma Sánchez, Herritartasunerako eta Lurralde Orekako presidenteordea eta Malagako Aldundiko Gizarte Berrikuntza eta Despopulaziorako diputatua, eta María de la Paz Flores Delgado, Malagako Udaleko Hezkuntza eta Enplegu Sustapeneko zinegotzia, izan ziren. Haien presentziak eskualdeko, probintziako eta tokiko erakundeen konpromiso partekatua nabarmentzen zuen lanbide heziketa berritzaileagoa sustatzeko. Eraldaketa digitala Erasmus+-en lehentasun estrategikoetako bat da eta hezkuntza eta prestakuntza kalitate handiagorantz aurrera egiteko oinarrizko zutabea. Testuinguru honetan, programak parte hartzen duten erakundeei laguntzen die mugikortasun fisikoa osatzen duten tresna, baliabide eta me-

todologia digitalak txertatzen,bazkideen arteko lankidetza indartzen dutenak eta egungo erronkei egokitutako ikaskuntza-prozesu inklusiboagoak eta berritzaileagoak sustatzen dituztenak. Lanbide Heziketako (LH) erakundeek funtsezko zeregina dute prozesu honetan. Erasmus+-en partehartzeak mugikortasuna eta nazioarteko lankidetza sustatzen ditu, ikasleen profil profesionalak aberastuz, enplegagarritasun aukerak hobetuz eta Europako hezkuntza-erakundeen arteko aliantzak sendotuz. Saio hauek arreta berezia jarriko diete Erasmus+ek benetako ingurune profesionaletan trebetasun digitalak garatzeko eskaintzen dituen aukerei. Ekimen horien artean, "Aukera Digitala" prestakuntza praktikoko aldiak nabarmentzen dira. Profesionalei, ikasleei eta graduatu berriei zuzenduta daude, eraldaketa digitalarekin lotutako arloetan esperientzia lortzeko eta lan-merkatuak eskatzen dituen trebetasunak indartzeko aukera emanez. Espainiako Lanbide Heziketako Talde Nazionala 30 pertsona inguruk osatzen dute eta Hezkuntza, Lanbide Heziketa eta Kirol Ministerioko,Autonomia Erkidegoetako Lanbide Heziketaren arduradun diren Eskualdeko Hezkuntza Sailetako, Erasmus+ proiektuaren onuradunak, adituak eta SEPIE Lanbide Heziketa eta Europass Unitateko kideak biltzen ditu. Talde honek Erasmus+-ek Lanbide Heziketaren arloan eskaintzen dituen aukerak sustatzen, proiektuen ezarpenaren kalitatea indartzen eta parte hartzen duten erakundeentzat erreferentzia gisa balio dezaketen esperientziak zabaltzen laguntzen du. Beren lanak ezagutzaren transferentzia, jardunbide egokien trukea eta hezkuntza-erakundeetan ikuspegi berritzaileak txertatzea sustatzen ditu.

2026iraila

19

besteberrriak

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

20

Joaquín Almunia, saritua Iruñeko Europako Udako Ikastaroetan Almuniak eta Albuquerquek IV. Navarra Puerta de Europa Nazioarteko Saria jaso zuten Iruñean, VIII Europako Udako Ikastaroen amaiera-ekitaldian

Javier Sánchez Marcos

Diario de Navarra Fundazioak eta Equipo Europak Europako Batzordearekin lankidetzan antolatutako VIII Europako Udako Ikastaroak abuztuaren 28an amaitu ziren Iruñeko Iturramako Civivox-en, Joaquín Almuniari, Europako Batzordeko presidenteorde ohiari, eta Maria Luís Albuquerqueri, Finantza Zerbitzuen eta Aurrezki eta Inbertsio Batasuneko Europako komisarioari, Navarra Puerta de Europa Nazioarteko Saria eman zitzaienean. Almuniak, Josep Piqué, Josep Borrell eta Luis de Guindosekin batera saridunen zerrendan ipintzen denak, Espainiak Europar Batasunean izandako berrogei urteak "inolako errietarik gabeko arrakasta" gisa laburbildu zituen, eta Jean-Claude Junckerrekin, orduko Luxenburgoko Laneko ministroarekin, langileen joan-etorri askearen trantsizio-aldiaren inguruan izandako negoziazioak gogoratu zituen. Hiru eguneko ekitaldi honek 150 gazte inguru bildu zituen "Europa konektatua" gaiaren inguruan. Ikastaroaren komisario Pablo Zalbak, Deloitteko bazkide eta ICOko (Kreditu Ofizialaren Institutua) presidente ohiak, argudiatu zuen benetako energia

batasuna, Aurrezki eta Inbertsio Batasuna eta defentsaren industria dimentsioa direla Europako proiektuan falta diren hiru piezak, eta "adostasuna, ez populismoa" eskatu zuen dagoeneko aztergai dagoen legedia onartzeko. Diario de Navarra egunkariko zuzendari Miguel Ángel Riezuk eztabaida hiru arlotan kokatu zuen: Europaren rola nazioarteko ordena berrian, Batasunaren barne kohesioa eta autonomia estrategikoa Estatu Batuen eta Txinaren arteko tentsioa jasaten duen mundu batean.

150 gazte inguruk parte hartu zuten Ikastaroen 8. edizioan, hiru egunez Iruñean eta Lizarran egin zirenak. "Europa Konektatua" gaia zuen ikastaroak Irlanda izan zuen herrialde gonbidatu gisa Autonomia hori izan zen Daniel Callejaren aurkezpenaren ardatza, Espainiako Europako Batzordearen Ordezkaritzako zuzendaria, zeinak

besteberrriak

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

Europako menpekotasun laukoitza deskribatu zuen -kanpoko energia merkea, deslokalizazioa, azpikontratatutako defentsa eta atzerriko teknologia- eta entzuleei gogorarazi zien Europak munduko aberastasunaren ia % 18 sortzen duela oraindik, biztanleriaren % 6rekin bakarrik. Programak Draghi txostenari Batzordeak emandako erantzuna ere zehaztu zuen, besteak beste, Industria Azelerazio Legea eta enpresentzako administrazio-zama % 25 murriztea eta ETEentzako % 35 murriztea.

Programan, Joaquín Almunia Europako Batzordeko presidenteorde ohiaren, Maria Luís Albuquerque Europako komisarioaren, Alfonso Dastis Kanpo Arazoetarako ministro ohiaren, Daniel Calleja Europako Batzordearen Espainiako Ordezkaritzarako zuzendariaren eta Teresa Anjinho Europako Arartekoaren aurkezpenak egin ziren Programak Zuzenbide Estatuari mahai-inguru bat eskaini zion lehiakortasun abantaila gisa, Mariola Urrea irakasle eta UIMPko errektoreordea, eta HayDerecho Fundazioko presidentea Segismundo Álvarez parte hartuz; beste bat harreman transatlantikoei eta Mercosur akordioari, non Alfonso Dastisek Espainiak Mendebaldeko Saharan egindako aldaketa eta kanpo politikan adostasuna alde batera uztea kritikatu zuen; eta hirugarren bat erregulazioaren eta berrikuntzaren arteko adimen artifizialari, non Oihane Agirregoitia eurodiputatuak argudiatu zuen erregulazioa eta berrikuntza bereiziak direla eta Europak ez duela berezko ekoizpen gaitasunik. Etxebizitzak programaren bi saio bete zituen, hizlari gisa Álex López (Orkoiengo alkatea), Fernando San Miguel (Nafarroako Parlamentua) eta Borja Giménez eurodiputatua bezalakoekin. Bi saioek Equipo Europak argitaratuko duen "Etxebizitza, gazteria eta Europar Batasunaren eginkizuna" txostenera eraman zuten, eta txosten horrek dio 18 eta 34 urte bitarteko gazteen % 30,3 etxebizitza-bazterketa jasaten ari direla. Osteguneko ekitaldia Lizarrako Musika Eskolan eman zen Terraza Europarekin, eta EBko Kon-

tseiluko Irlandako Lehendakaritzak bere saioa izan zuen Espainiako Irlandako enbaxadorearekin, Brian Glynnekin, zeinak bere lau lehentasunak aurkeztu zituen: lehiakortasuna, balio partekatuak eta zuzenbide estatua, defentsa eta segurtasuna, eta kohesioa eta nekazaritza. Equipo Europa-ko presidente Delia Dincak irekiera saioa itxi zuen ekitaldi osoan zehar zabaldu zen ideia honekin: konexio orok muga bat behar du, eta oinarrizko galdera hauxe da: zein muga behar ditu Europak konektatuta egoteko, eta zeintzuk ez? "Ez dugu guztiok berdin pentsatzen, baina ez dugu beharrik.Gure puntu komuna ez da erantzun berdinak izatea, baizik eta Europak elkarrizketaren eta hausnarketaren bidez loturak eta zubiak eraikitzeko gai izan behar duela dioen ustea partekatzea", esan zuen. Nor dira gazte hauek? Equipo Europa alderdikeriarik gabeko gazte erakundea da, Europar Batasuna bere herritarrengana hurbiltzeko eta belaunaldi gazteen parte-hartze aktiboa, informatua eta kritikoa sustatzeko lan egiten duena Europako proiektua eraikitzeko. Espainian 2019an sortua, dagoeneko 7.500 kide baino gehiago ditu eta demokraziaren, giza eskubideen, jasangarritasunaren eta nazioarteko lankidetzaren balioekin konprometitutako gazteek osatzen dute. Bere helburua Europako erakundeen garrantzia ulertzen duten eta kontinentearen etorkizunari buruzko eztabaidetan parte hartzen duten gazteen komunitate bat sortzea da. Hezkuntza, prestakuntza eta dibulgazio ekimenen bidez -hala nola, EBko Olinpiar Jokoak, tailerrak, ekitaldiak, pertsonaia ospetsuekin topaketak eta bestelako jarduerak-, Equipo Europak Europako kontzientzia sustatzen du eta Europa batuago eta solidarioago baten alde egiten du.

2026iraila

21

SEPIE, 409 milioi euro Erasmus+-i 2026an Espainiak Erasmus+ programan liderra izaten jarraitzen du 2026an jasotako eskaerei dagokienez

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Herritarren gaitasunak indartzeko, enplegagarritasuna sustatzeko eta hezkuntza-sistema berritzaileago, inklusiboago eta konektatuagoetarantz aurrera egiteko beharrak markatutako Europako testuinguruan, Erasmus+ berriro ere hezkuntza eta prestakuntza eraldatzeko tresna nagusietako bat da. Mugikortasun- eta lankidetza-proiektuen bidez, Erasmus+ Programak erakundeei, ikasleei, irakasleei eta langileei gaitasun berriak eskuratzeko, beren ikuspegi profesionalak zabaltzeko eta Europako Hezkuntza Eremua eraikitzen aktiboki parte hartzeko aukera ematen die. Erasmus+ 2026 proposamen-deialdiak konpromiso hori indartzen du. SEPIEk hezkuntza eta prestakuntza-arloan Espainian Erasmus+ Programaren Agentzia Nazional gisa kudeatzen dituen funtsen esleipenak milaka pertsonari nazioarteko hezkuntza- eta prestakuntza-esperientzia bat izateko aukera emango die datozen hilabeteetan, trebetasu-

nen garapenean lagunduz, Europako Batzordearen Skills Union estrategiarekin bat etorriz. Gainera, lankidetza-proiektuek herrialde ezberdinetako erakundeen arteko lankidetza sustatzen dute, ideien garapen bateratua, ezagutzaren transferentzia eta eragin handiko hezkuntza-praktika berritzaileen ezarpena erraztuz. Zehazki, SEPIEk 2026ko deialdirako Erasmus+ mugikortasun eta lankidetza proiektuetarako argitaratu berri duen behin-behineko funtsen esleipenean, guztira 4.997 Erasmus+ mugikortasun proiektu finantzatu dira. Horietatik, 4.787 ikaskuntza mugikortasunerako dira eta 210 lankidetzarako elkarlanak, 163.097 ikasle, irakasle eta administrazio langileen mugikortasun aukera lagunduz. Aurrekontu osoa 408,84 milioi eurokoa da, eta horietatik 376,8 milioi mugikortasun proiektuetarako dira eta 32 milioi lankidetza proiektuetarako, Goi Mailako Hezkuntza, Lanbide Heziketa, Eskola Hezkuntza eta Helduen Hezkuntza sektoreetan.

2026ko proposamen deialdian, Espainiak Europar Batasuneko liderretako bat izaten jarraitzen du ikaskuntza mugikortasun proiektuetarako eskaerak jasotzen, herrialdeko hezkuntza eta prestakuntza erakundeetatik 6.907 eskaera jaso baitira, zentro homologatuak eta homologatu gabeak barne, hezkuntza sektore guztietan -% 8,12ko igoera 2025arekin alderatuta. Beraz, 2026an, Europako Batzordeak Europa osorako urteko lan programan onartutako 5.000 milioi euro baino gehiagoko aurrekontu osoarekin, Erasmus+ programak atzerrian ikasteko eta praktikak egiteko aukerak, ikastaldiak eta langileen mugikortasuna eskaintzen jarraitzen du, baita mugaz gaindiko lankidetza proiektuak ere hainbat arlotan. Diruz lagundutako proiektuei esker, Espainiako hezkuntza- eta prestakuntza-erakundeetako sektore eta hezkuntza-maila guztietako irakasleek,administrazio-langileek eta ikasleek Europako beste herrialde batzuetarako eta munduko gainerako herrialdeetarako Programarekin lotuta ez dauden hirugarren herrialdeetarako mugikortasun-programetan parte hartuko dute, edo lankidetza-proiektuetan parte hartuko dute, eta horrek erakundeen hezkuntza-kalitatea, irakasleen prestakuntza profesionala eta parte hartzen duten pertsonen aukera profesional eta pertsonalak hobetzea ekarriko du, eta, beraz, gizarte osoarenak. Lanbide Heziketa Hezkuntza sektore honetan, gutxi gorabehera 83,82 milioi euro bideratuko dira EBko aurrekontu funtsetatik (aurreko deialdian baino 4,5 milioi euro gehiago, hau da,ia % 5,8ko igoera 2025arekin alderatuta).Kopuru horretatik, ia 75,43 milioi euro mugikortasun proiektu homologatuetarako dira (KA121-VET) eta gutxi gorabehera 8,39 milioi euro epe laburreko mugikortasun proiektuetarako (KA122-VET), Oinarrizko Lanbide Heziketako zentroetako,Erdi Mailako Lanbide Heziketako zentroetako, Musika eta Dantza Kontserbatorio Profesionaletako eta Ziurtagiri Profesionalak eskaintzen dituzten erakundeetako ikasleen eta langileen mugikortasuna finantzatzeko, baita etengabeko lanbide heziketa eskaintzen duten beste erakunde batzuetakoak ere. Pertsona hauek beste Europako herrialde batera bidaiatuko dute, batez ere enpresetan lan egiteko praktiketarako eta ikasleentzako talde mugikortasunerako, eta langileentzako irakaskuntza eta ikaskuntza mugikortasune-

rako (prestakuntza ikastaroak barne). Horrez gain, mugikortasun proiektu homologatuetarako,erakundeek Programarekin lotuta ez dauden hirugarren herrialdeetarako mugikortasuna ere finantzatu ahal izango dute (diru-laguntzaren zenbateko osoaren % 20ra mugatuta).

Guztira 4.997 proiektu hautatu dira Goi Mailako Hezkuntzan, Lanbide Heziketan, Eskola Hezkuntzan eta Helduen Hezkuntzan Erasmus+-ek gaitasun profesionalen lehiaketetan parte hartzen duten ikasleen mugikortasuna finantzatzeko aukera ere barne hartzen du (egun 1etik 10era), beste Europako herrialde batzuetako prestakuntzan dauden irakasleak eta hezitzaileak hartzeko aukera eta taldeko mugikortasuna. 300.000 euro baino zertxobait gehiagoko erreserba bat gorde da mugikortasun-proiektu akreditatuetarako inklusio-laguntzarako beketarako, banakako laguntza gehigarriaren bidez estali ezin diren aukera gutxiago dituzten parte-hartzaileekin zuzenean lotutako kostu gehigarriak estaltzeko. Zehazki, kostu hauek mugikortasunean eta prestaketa-bisitetan parte hartzeko, eta haien laguntzaileentzat, behar den laguntza ekonomiko gehigarria estaltzea dute helburu, bidaia- eta ostatu-gastuak barne. Finantzaketak benetako kostu onargarrien % 100 estaliko du. Lanbide Heziketako sektoreko nazioartekotzeproiektuetan parte hartzeko interesak eta eskaerak hazten jarraitzen dute Erasmus+-i esker. 2026ko proposamen-deialdi honetan, 1.245 eskaera aurkeztu ziren eta 1.104 proiektu hautatu ziren (Espainia lehenengo postuan kokatuz, ondoren Alemania, Frantzia, Portugal eta Italia, sektore honetan saritutako proiektuen kopuruari dagokionez): 868 mugikortasun-proiektu egiaztatu (104 partzuergoproiektu barne, Hezkuntza Sailak, Udalak eta Merkataritza Ganberak bezalako erakundeei Erasmus+ proiektuen onurak ateratzeko aukera ematen dietenak) eta 236 epe laburreko proiektu (Lanbide Heziketaren arloko mugikortasun-proiektuen % 7,8 baino gehiagoko igoera osoa adierazten due-

na), eta horrek 31.790 mugikortasun-aukera ahalbidetuko ditu ikasleentzat, graduatu berrientzat eta irakasleentzat. Horietatik, 6.748 aukera gutxiago dituzten parte-hartzaileentzat dira, Programaren izaera inklusiboa islatuz. 2026an, Europako Batzordeak Lanbide Heziketaren (LH) arloan sustatutako mugikortasun mota berrien arrakasta nabarmena da. Hauek dira:

163.097 mugikortasun-aukera eman zaizkie Espainiako hezkuntza- eta prestakuntza-erakundeetako ikasle eta langileei, hezkuntza-sektore guztietan ❚ Langileen mugikortasuna (7.549 mugikorta-

sun): - Ikastaroak eta prestakuntza: 615 mugikortasun eman dira. - Irakaskuntza edo prestakuntza: 197 mugikortasun eman dira. - Behaketa bidezko ikaskuntza: 5.360 mugikortasun eman dira. - Horrez gain, atzerriko prestatzaile, irakasle, politika-aditu edo beste profesional kualifikatu batzuen 377 bisita finantzatuko dira, anfitrioi-erakundeko irakaskuntza, prestakuntza eta ikaskuntza hobetzen laguntzeko.

❚ Ikasleen mugikortasuna (24.241 mugikorta-

sun): - 2026an, talde-mugikortasuna ere eskuragarri egongo da. 9.525 mugikortasun eman dira. - Epe luzeko hezkuntza-mugikortasun programan (ErasmusPro), 4.143 mugikortasun-praktiketarako eta 10.239 epe laburreko praktikarako diru-laguntzak eman dira. Horrez gain, 334 mugikortasun-praktika eman dira trebetasun profesionalen lehiaketetan parte hartzeko. Akreditatutako proiektuen esparruan, 1.042 nazioarteko mugikortasun-praktika eman dira, ikasleek Programarekin lotuta ez dauden hirugarren herrialdeetan praktika horiek egiteko aukera izan dezaten. Lanbide Heziketako zentroen eskariaren igoera nabarmenak eta praktiken iraupen luzeagoak Erasmus+ nazioarteko mugikortasunaren onarpen handia islatzen dute Lanbide Heziketa sektorean, parte-hartzaile kopurua etengabe handitzen ari baita 2021etik. Laguntzei dagokienez: - Ikasleek 51 eta 70 euro arteko bekak jasoko dituzte eguneko, helmuga herrialdearen arabera (atzerrian egonaldirako mugikortasun aldiaren 1. egunetik 14. egunera); eta 36 eta 49 euro artekoak eguneko (15. egunetik urtebetera arte gehienez). - Irakasleek eta beste prestakuntza-langileek 96 eta 124 euro arteko dietak jasoko dituzte eguneko, helmuga herrialdearen arabera, mugikortasun aldiaren 1. egunetik 14. egunera atzerriko lanbide heziketako zentroetan eta enpresetan prestakuntza ikastaroetarako eta behaketa egonaldietarako; eta ezarritako zenbatekoaren % 70 eguneko, 15. egunetik 60. egunera gehienez. - Horrez gain, ohiko bidaiak egiteko, parte-hartzaileek 28 € eta 1.735 € arteko bidaia-laguntza jasoko dute, helmugako herrialderainoko distantziaren arabera,eta ingurumena errespetatzen duten bidaiak egiteko, laguntza 56 € eta 1.735 € artekoa izango da. Eskola Hezkuntza Erasmus+ 2026 proposamen deialdian, guztira 3.783 mugikortasun proiektu eskaera jaso ziren,

eta horietatik hezkuntza-erakunde eta beste erakunde batzuetako 1.949 proiektu hautatu ziren Eskola Hezkuntzako ikasle eta langileen mugikortasunerako: 1.751 proiektu egiaztatu eta 198 epe laburreko proiektu. Esleitutako finantzaketa 57 milioi euro baino gehiagokoa da EBko aurrekontuetatik, eta horietatik gutxi gorabehera 52 milioi euro mugikortasun proiektu egiaztatuetarako dira eta 5 milioi euro baino gehiago mugikortasun proiektu laburrerako, egiaztatu gabeetarako. 300.000 euroko erreserba bat gorde da aurreikusi gabeko inklusio-kostuak eta proiektu egiaztatuen gauzatzean sortutako aparteko kostuak estaltzeko (KA121-SCH).

Kanpoko 890 aditu hautatu dira aurkeztutako Erasmus+ proiektuen kalitate-ebaluazioa egiteko Erasmus+-i esker, guztira 46.283 Eskola Hezkuntzako mugikortasun esperientzia egingo dira deialdi honetan. Horietatik, 6.637 aukera gutxiago dituzten parte-hartzaileentzat dira, Programaren funtsean inklusiboa den izaera islatuz. Mugikortasun-plazen kopuru osotik, 36.090 eskola-adin guztietako ikasleentzat dira, eta Programako herrialde guztietan mugikortasun-jardueretan parte hartuko dute, taldeka edo banaka, bai denbora laburrean bai luzean. Ikasle hauek beste herrialde bateko hezkuntza-erakunde batean ikasiko dute denbora jakin batez, normalean erakunde horretako harrera-familia batekin egonez, eta horrek asko hobetzen du parte-hartzaileengan duen eragin pertsonala. Ikasle hauek mugikortasun osoan edo zati batean zehar 7.475 irakasle laguntzaile izango dituzte, jarduerak antolatuko dituztenak. Horrez gain, guztira 9.895 irakasle espainiarrek prestakuntza- eta irakaskuntza-jarduerak egingo dituzte hezkuntza-erakundeetan eta beste Europako erakunde batzuetan. Horrez gain, beste herrialde batzuetako 239 aditu gonbidatuk bisitatuko dituzte Espainiako hezkuntzazentroak, barne-prozesuak eta antolaketa hobetzeko proposamenak egiteko. Gainera, Espainiako hezkuntza-zentroek Programan parte hartzen duten beste herrialde batzuetako 59 irakasle

praktikatzaile hartuko dituzte eskaera-deialdi honek hartzen duen aldian. Proiektu akreditatuetarako, hezkuntza-zentro bakoitzak bere Erasmus+ Plan espezifikoa garatzen du metodologiak eta lan-espazioak eraldatzeko, ikasleen eta irakasleen ikuspegia zabaltzeko eta, azken finean, Erasmus+ bidez hobetzeko. Laguntzei dagokionez: - Parte hartzen duten langileek atzerrian egonaldian zehar 96 € eta 124 € arteko mantenugastuak jasoko dituzte eguneko (1. egunetik 14. egunera) eta kopuru horren % 70 eguneko 15. egunetik aurrera, harrera-herrialdearen arabera. Ikasleen mugikortasunerako, zentroek 36 € eta 48 € artean jasoko dituzte eguneko ikasle bakoitzeko (1. egunetik 14. egunera), eta kopuru horren % 70 eguneko 15. egunetik aurrera. - Gainera,ohiko bidaiaetarako,parte-hartzaileek 28 € eta 1.735 € arteko bidaia-gastuak jasoko dituzte, helmugako herrialdera dagoen distantziaren arabera.Bidaia ekologikoetarako,diru-laguntza 56 € eta 1.735 € artekoa izango da. Helduen Hezkuntza 2026ko proposamen deialdian, Erasmus+ Helduen Hezkuntzako mugikortasun proiektuetarako 451 eskaera jaso ziren. Horietatik, guztira 360 proiektu hautatu ziren eta EBko aurrekontuetatik 14 milioi euro baino gehiagorekin finantzatuko dira. Horietatik, 262 proiektu akreditatuak dira, 12 milioi euro baino gehiagoko finantzaketarekin, eta 98 epe laburreko proiektuak dira, eta horietarako ia 3 milioi euro bideratu dira. Horrez gain, 75.000 euro gorde dira proiektu akreditatuen inklusio potentziala eta aparteko kostuak estaltzeko (KA121ADU). 250.000 euro gorde dira epe laburreko proiektuen bigarren txandarako (KA122-ADU), urriaren 1ean, eguerdiko 12:00etan (Bruselako ordua), amaituko dena. Proiektu hauei esker, sektore honetako ikasleek, irakasleek eta prestatzaileek 8.465 mugikortasun esperientzia egingo dituzte, eta horietatik 5.384 helduen ikasleentzat izango dira (guztizkoaren % 65), mugikortasun proiektuen esparruan taldeko edo banakako mugikortasun programetan parte hartuko dutenak. Era berean, sektoreko 2.917 irakasle eta beste profesional batzuek prestakuntza edo irakaskuntza

jarduerak egingo dituzte beste Europako herrialde batzuetan. Mugikortasun esperientzia guztietatik, 3.357 (guztizkoaren % 40) aukera gutxiago dituzten pertsonentzat dira, Programaren izaera inklusiboarekin bat etorriz. Gainera, hezkuntza-erakundeek Programako beste herrialde batzuetako 137 aditu bisitari hartuko dituzte beren hobekuntza prozesuak sustatzeko. Horrez gain, 27 nazioarteko irakasle praktikatzaile sektoreko Espainiako hezkuntza-erakundeetan sartuko dira beren prestakuntza akademikoa osatzeko eta nazioarteko testuinguru batean esperientzia profesionala lortzeko. Helduen Hezkuntza sektoreko hezkuntza-erakunde homologatuek emandako mugikortasun-bekak erabiliko dituzte Erasmus+ Plan espezifiko bakoitzean zehaztutako hobekuntza-planak ezartzeko.

❚ Ikasle helduek 93 eta 127 euro arteko finantzake-

Laguntzei dagokienez:

Lankidetzarako 3 Elkarte mota daude:

❚ Parte

❚ Eskala txikiko lankidetzak (KA210), Eskola Hez-

hartzen duten langileek banakako finantzaketa jasoko dute ostatu eta mantenu gastuak estaltzeko, eguneko 96 eta 126 euro artean, jardueraren lehen 14 egunetan, eta zenbateko horren % 70 15. egunetik aurrera, mugikortasunaren iraupenaren, helmuga herrialdearen eta parte-hartzailearen kategoriaren arabera.

ta jasoko dute eguneko lehenengo 14 egunetan, eta kopuru horren % 70 15. egunetik 30. egunera, mugikortasunaren iraupenaren, helmugako herrialdearen eta parte-hartzailearen kategoriaren arabera. ❚ Horrez gain, laguntzaileek 96 eta 124 euro arteko diru-laguntza jaso dezakete eguneko lehenengo 14 egunetan, eta kopuru horren % 70 15. eta 30. egunen artean. ❚ Gainera, bidaia-gastuetarako, parte-hartzaileek 28 eta 1.735 euro arteko bidaia-laguntza jasoko dute bidaia estandarretarako, helmugara iristeko distantziaren arabera. Bidaia ekologikoetarako, diru-laguntza 56 eta 1.735 euro artekoa izango da, baita ere egindako distantziaren arabera.

kuntza, Lanbide Heziketa eta Helduen Hezkuntza sektoreetan, Erasmus+ 2021-2027 programaren barruan erakunde txikien eta/edo esperientzia gutxiago dutenen artean Europako mailan nazioarteko lankidetza sustatzeko diseinatuta. Horrek Programarako sarbidea erakartzen eta zabaltzen du. Lankidetza hauek erakundeek

Europako mailan lankidetzaren arloan sartzeko abiapuntu gisa balio dute. ❚ Lankidetzarako Elkarteak (KA220), hezkuntzasektore guztietan, eta helburu nagusia erakundeei beren jardueren kalitatea eta garrantzia handitzea, bazkide diren erakundeen sareak zabaltzea eta indartzea, eta nazioarte mailan elkarrekin jarduteko gaitasuna hobetzea ahalbidetzea da, beren jardueren nazioartekotzea sustatuz, praktika eta metodo berriak trukatuz edo garatuz, eta ideiak partekatuz eta alderatuz. ❚ Eskola Garapenerako Europako Lankidetzak (KA240), Eskola Hezkuntza sektorean, proposamen-deialdi honetarako gehigarri berri bat dira. Lankidetza hauek eskola-hezkuntza sistemetako eragile nagusien arteko berrikuntza estrategikoan eta jardunbide egokien trukean lagunduko dute, Europako lankidetzaren bidez eskoletako ikaskuntzaren eta irakaskuntzaren kalitatea hobetzeko eta berrikuntza sustatzeko helburuarekin. Proiektu hauei esker, hezkuntzaren kalitatea hobetzen eta curriculumak eta sistemak elkarlotzen lagunduko da, gizarte-inklusiora zuzendutako neurriak hartzen, teknologia berrien erabilera irakaskuntza-metodologian sartzen, sektore eta prozesu desberdinetan aplikatutako berrikuntza teknologikoa sustatuz, erakundeetan eragin potentzial handiko baliabide intelektualak sortuz, orientazio-estrategiak garatuz eta alfabetatze-, matematika- eta gaitasun digitalak hobetuz, gazteen enplegagarritasuna garatuz, Europako ondare kulturalaren balio soziala eta hezitzailea sustatuz, jasangarritasuna sustatuz eta eskolauztea goiztiarra eta desabantaila-egoerak prebenituz. Erasmus+ proiektuen kalitatearen ebaluazioa Nazioarteko Lankidetzarako Espainiako Agentzia Nazionalak (SEPIE) kanpoko adituen panel zabala du ebaluazio-prozesurako. Guztira 890 adituk parte hartu dute mugikortasun eta lankidetza proiektuen ebaluazioan. 1. Ekintza Gakoaren (KA1) arabera, ikasle eta langileen mugikortasunerako epe laburreko mugikortasun proiektuak (KA122) ebaluatzen dira Eskola Hezkuntza, Helduen Hezkuntza eta Lanbide Heziketa hezkuntza sektoreetan, baita kanpoko

politika funtsek (KA171-HED) eta Goi Mailako Hezkuntzako Mugikortasun Partzuergoetarako Erasmus+ Akreditaziokoek (KA130-HED) finantzatutako Goi Mailako Hezkuntza sektoreko ikasle eta langileen mugikortasun proiektuak ere. Testuinguru honetan, guztira 399 aditu hautatu ziren bereziki 2026ko Erasmus+ deialdian aurkeztutako proposamenen kalitate ebaluazioa egiteko. Aditu hauek 2.711 eskaera ebaluatu zituzten. Guztira 484 adituk parte hartu zuten Erasmus+ 2026 deialdiaren barruan Lankidetza proiektuen kalitate-ebaluazio prozesuetan (282 aditu KA220 Elkarteen Lankidetza proiektuetan eta 202 KA210 Eskala Txikiko Lankidetza proiektuetan), eta horren ondorioz, 1.774 eskaera ebaluatu ziren (738 KA210 eskaera eta 1.036 KA220 eskaera). Horrez gain, Eskola Garapenerako Europako Lankidetza (KA240-SCH) proiektuen lehen deialdia 2026an egin zen, eta 7 adituk parte hartu zuten 5 eskaera ebaluatzen. Adituen eginkizuna funtsezkoa da proposamenen ebaluazio justu eta inpartziala bermatzeko. Proposamenen kalitatea ebaluatzen duten adituek epaiketa-independentziarekin egin behar dute, maneiatzen duten informazioaren konfidentzialtasuna bermatuz eta printzipio etikoak errespetatuz, baita interes-gatazkarik ez dagoela adieraziz ere. SEPIEk laster argitaratuko du adituen panel berri bat osatzeko eskaerak aurkezteko deialdia (Adituen Panela 2026). Panel berri honetako adituek beren espezializazio-arloetako ebaluazio-prozesuetan elkarlanean arituko dira, prozesu horien gardentasuna, bidezkotasuna eta eraginkortasuna bermatzen jarraitzeko.

I. OLH Challenge egin zen Oinarrizko Lanbide Heziketako ikasleek ikusgarritasuna irabazi zuten Bilbon, beren berrikuntza-proiektuak aurkeztuz Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

OLH Challenge ekimena joan den ekainaren 12an amaitu zen Bilbon, parte hartu zuten ikastetxeetako proiektuen aurkezpen-jardunaldiarekin (elevator pitch).Lehen edizio honetan,Bizkaiko Lanbide Heziketa publikoko Oinarrizko Lanbide Heziketako lau ikasle talde bildu ziren,benetako erronkak lantzeko, beren ideiak garatzeko eta adituen epaimahai baten aurrean defendatzeko helburuarekin.

Ikaslan Bizkaiak, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Hezkuntza Sailak sustatutako OLH Challenge ekimenaren lehen edizioak Lanbide Heziketa publikoko lau ikastetxeko taldeak bildu zituen Bilboko Ekintzailetza Zentroan egindako jardunaldi publiko batean Jardunaldiak aurreko hilabeteetan garatutako lanprozesuari amaiera eman zion. Prozesu horretan,

parte hartu zuten ikasleek beren proposamenak asmatu, definitu, eraiki eta defendatu behar izan zituzten.Proiektu bakoitzaren azken emaitzatik harago, OLH Challengek ikaskuntza-testuinguru bat sortzeko aukera eman zuen, non ikasleek funtsezko gaitasunak landu zituzten, hala nola komunikazioa, sormena, talde-lana, autonomia, arazoak konpontzeko gaitasuna, pentsamendu kritikoa eta jendaurrean hitz egiteko trebetasuna. Lehen edizio honetan Ostalaritza Galdakao LHII, Iurreta LHII, Leioako Ostalaritza Eskola LHII eta Bermeoko Nautika eta Arrantza LHII ikastetxeetako taldeek hartu zuten parte. Ekitaldian zehar, talde bakoitzak bere proposamena aurkeztu zuen epaimahaiaren eta proiektuen garapenean lagundu zuten bertaratutakoen aurrean. Aurkezpenen ondoren, epaimahaiak proiektuei lau aitortza eman zizkien. Bermeoko taldeak Aztarna Saria jaso zuen, arrastorik handiena uzteko ahalmena zuen proiektuagatik; Iurretako taldeak Bultzada Saria eskuratu zuen, bere proposamena berehala ezartzeko gaitasunagatik; Leioako taldeak Inspirazio Saria jaso zuen, proiekturik inspiratzaileena aurkeztu izanagatik; eta Galdakaoko ikasleek Ikuskera Saria eskuratu zuten. Epaimahaia Idoia Atxaga Ikaslan Bizkaiko presidenteak, ekitaldiari hasiera ere eman zionak; Joserra Gómezek eta Maite Pastorrek, Euskadiko LHko Talentuaren Euskal Institutuko (iTlent) ordezkariek, eta Virginia Echavarri Bizkaiko Foru Aldundiko enplegu-teknikariak osatu zuten. Jardunaldia Jon Gómezek gidatu zuen, eta Bocabeats Comedia bikotearen parte-hartzeak umorea eta musika ekarri zizkion ekitaldiari. Lehen edizio honekin, Ikaslan Bizkaiak errealitatearekin, ingurunearekin eta ikasgelatik harago aurki ditzaketen erronkekin lotutako ikaskuntzaesperientziak eskaintzen dituen Lanbide Heziketa publikoaren aldeko apustua indartu zuen. Horrez gain, ikasleei praktikatik abiatuta lan egiteko, erabakiak hartzeko, ideiak lantzeko eta aurkeztutako proposamenak defendatzeko aukera eman zien.

Vigo, Erasmus+-en nazioarteko dimentsioaren bilgune Vigoko Goi Mailako Musika Kontserbatorioak ekainaren 25ean eta 26an Goi Mailako Hezkuntzako Erasmus+ programaren nazioarteko mugikortasunari buruzko konferentzia antolatu zuen, eta Espainia osoko 140 pertsona inguru bertaratu ziren Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE), Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioari atxikitako erakunde-publikoak, Espainian hezkuntza- eta prestakuntza-arloan Erasmus+ programaren Agentzia Nazional gisa jarduten duenak, Vigoko Goi Mailako Musika Kontserbatorioarekin lankidetzan, Erasmus+ programarekin loturarik ez duten hirugarren herrialdeekin nazioarteko mugikortasun-proiektuak jarraitzeko ekitaldi garrantzitsu bat antolatu zuen. Ekainaren 25ean eta 26an, Vigo hiria nazioarteko Erasmus+ proiektu horietatik etekina ateratzen duten hezkuntza eta prestakuntza-erakundeen bilgune bihurtu zen, EBko programa horren bizitasuna Espainian azpimarratuz. Goi Mailako Hezkuntzako Erasmus+ ikasle eta langileen mugikortasun-proiektuak, kanpo-politikako funtsek finantzatuta, programaren funtsezko atal bat dira, mugikortasun- eta lankidetza-aukerak EBko mugetatik haratago zabaltzen dituztenak eta nazioarteko lankidetza eta munduko beste leku batzuetako unibertsitate eta erakundeekin ezagutza- eta esperientzia-trukea sustatzen saiatzen direnak. Ekitaldia José Manuel Gonzálezek, SEPIEko Goi Mailako Hezkuntza Unitateko zuzendariak, ireki zuen, eta honek azpimarratu zuen "ekimen honek erakundeen zeregina indartzen duela diplomazia akademikoan eragile nagusi gisa,konfiantzan,elkarrekiko ikaskuntzan eta aniztasunarekiko errespetuan oinarritutako aliantzak eraikitzen dituela, eta irakaskuntzan berrikuntza eta kultura arteko trebetasunen garapena sustatzen dituela". Bere aldetik, Eugenia Pérezek, Galiziako Hezkuntza, Zientzia, Unibertsitate eta Lanbide Heziketako Kontseilaritzako Lanbide Heziketako eta Hezkuntza Artistikoko zuzendari nagusiak, "hezkuntza espeziali-

zatuko programetan nazioartekotzearen garrantzia azpimarratu zuen, Galiziak parte-hartze zabala duen arloa Erasmus+ proiektuetan".Era berean,goraipatu zuen "Vigoko Goi Mailako Musika Kontserbatorioaren ibilbidea, SEPIEk 2019an bere proiektuen kalitateagatik eta bere ikasle eta irakasleen konpromisoagatik aitortua".

Erasmus+ programaren ekintza horretarako, 2025ean, 22,66 milioi euro baino gehiago bideratu ziren EBko aurrekontuetatik Saioetan Erasmus+ proiektuaren bizi-zikloaren azken fasea kudeatzearekin lotutako hainbat gai jorratu ziren, Espainiako unibertsitateen eta beste goi-mailako hezkuntza-erakunde batzuen nazioartekotzean eragin zuzena baitu. Horrek esan nahi du haien arrakastak zuzenean laguntzen diola Espainiako hezkuntza-nazioarteko estrategiari, hirugarren herrialdeekin loturak sendotuz eta ezagutza eta talentua mundu mailan trukatuz. 2025eko proposamen-deialdian, Goi Mailako Hezkuntzaren nazioarteko dimentsioak berriro ere protagonismoa lortu zuen Erasmus programarekin lotuta ez dauden hirugarren herrialdeekin egindako nazioarteko mugikortasunproiektuen bidez. Sarien datuen arabera, mota honetako 89 proiektu hautatu ziren, eta horren ondorioz 5.307 mugikortasun-plaza eman ziren, horietatik 2.656 ikasleentzat ikasketak edo praktikak egiteko eta 2.651 irakasleentzat irakaskuntza edo prestakuntza-jardueretarako.

Erasmus+-ek 18 herrialdeko irakasleak bildu zituen Valentzian Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE), Espainiako hezkuntza eta prestakuntza-arloko Erasmus+ programaren Agentzia Nazionalak, "Parte-hartzea ekintzan! Inklusioa sustatzen Erasmus+ komunitatean" nazioarteko prestakuntza- eta lankidetza-jarduera antolatu zuen ekainaren 23tik 25era Valentzian. Bilerak 100 irakasle, prestatzaile eta profesional baino gehiago bildu zituen, hezkuntzaren sektore guztietakoak -eskolako hezkuntza, lanbide-heziketa, goi-mailako hezkuntza- Europako 18 herrialdetik: Austria, Belgika, Kroazia, Txekiar Errepublika, Danimarka, Grezia, Irlanda, Italia, Letonia, Lituania, Polonia, Portugal, Serbia, Eslovakia, Espainia, Suedia eta Turkia. Nazioarteko prestakuntza eta lankidetza-jarduera horrek,TCA izenekoak, hezkuntzako profesionalen arteko sareak sortzea, jardunbide egokien trukea sustatzea eta parte-hartze demokratikoa, inklusioa, Europako balio partekatuak eta herritarren konpromisoa estrategikoki txertatuko dituzten etorkizuneko Erasmus+ proektuen garrapena sustatezea zuen helburu.

Nazioarteko ekitaldi hau PEACE+-ren parte da, INDIRE Erasmus+ Agentzia Nazional Italiarrak koordinatutako epe luzeko Erasmus+ jarduera bat, Europako identitatea, herritartasun aktiboa eta parte-hartze demokratikoa indartzea helburu duena, Erasmus+ parte-hartzaile ohien, enbaxadoreen, hezkuntza-buruen eta Programarekin lotutako erakundeen sareen bidez. Esparru honen barruan,Valentziako bilera Espainiako (SEPIE), Italiako (INDIRE) eta Poloniako (FRSE) Erasmus+ Agentzia Nazionalek antolatu zuten. Hiru egunez, parte-hartzaileek bizitza demokratikoan parte hartzea landu zuten, egungo Erasmus+ programaren zeharkako lehentasun gisa, Europako balioak hezkuntza-erakundeetara, ikasgeletara, tokiko komunitateetara eta nazioarteko proiektuetara eramateko helburu praktikoarekin. Saioek beharrei, helburuei, jarduerei, emaitzei, komunikazioari eta zabalkundeari, iraunkortasunari eta eraginari buruzko hausnarketa egiteko aukera eman zuten, baita 1. Ekintza Gakoko (KA1) mugikortasun-proiektuek eta 2. Ekintza Gakoko (KA2) lankidetza-proiektuek eskaintzen dituzten aukerei buruzko hausnarketa ere. Bizitza demokratikoan parte hartzea, Europako balio partekatuak eta herritarren konpromisoa Europar Batasunaren Erasmus+ 2021-2027 programaren zeharkako lehentasunetako bat dira. Lehentasun honek herritartasun aktiboa, pentsamendu kritikoa, komunikabideen alfabetatzea, kultura arteko elkarrizketa eta norbanakoen parte-hartzea sustatzen ditu gizarte eta bizitza demokratikoan, bai ikaskuntza formalaren bai ez-formalaren bidez. Bileraren irekieran, José Manuel Sánchez Duarte SEPIEko zuzendariak azpimarratu zuen "Erasmus+ Europa pertsonen bizitzan errealitate bihurtzeko modurik zehatzenetako bat dela. Konfiantza sortzen du, adimenak irekitzen ditu eta Europa ez dela soilik erakunde-proiektu bat ulertzen laguntzen digu, baita esperientzia humano partekatu bat ere".

Formazio bat aurkitu da Saturnon Euskal Herriko Unibertsitateko talde batek dekagono-formako egitura bat aurkitu du Saturnoko hodeietan Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Voyager 1 eta Voyager 2 espazio-ontziak 1980an eta 1981ean Saturno planetaren gainetik pasatu zirenean, aurkikuntza ugari egin zituzten, eta, horien artean, haren goi-hodeietan planetaren ipar poloa inguratzen zuen hexagono itxurako formazio bat zegoela nabarmendu zen. Egitura hori Saturnoren hexagono izenez ezagutzen da, eta gaur egunera arte iraun du; hau da, planeta horren urtebete baino gehiago (Lurraren 30 urte, gutxi gorabehera). Inoiz ez da horrelakorik ikusi eguzki-sistemako planeta bakar batean ere, eta hexagonoaren nondik norakoek erronka handia izaten jarraitzen dute meteorologo planetarioentzat.

Agustín Sánchez-Lavega katedradunak zuzendutako ikerketak Hubble teleskopioak eta astronomo amateurren sare zabal batek hartutako irudiak izan ditu oinarri, eta gasezko planetetako fenomeno atmosferikoen ezagutzan aurrerapausoak emateko aukera emango du Saturnoko haizeen banaketa eta dinamika atmosferikoa simetrikoak dira, baina, hala ere, hexagonoa ikusi zenetik igarotako urte guztietan ez zen ikusi halako egiturarik hego hemisferioan, eta horrek harritu egiten zituen ikertzaileak. 2023. urtean, ordea, planetaren hego hemisferioa gero eta hobeto ikusteko moduan egon ahala, Hubble Espazio Teleskopioarekin (HST) hartutako irudiek ez zuten hexagono bat erakutsi planetaren hego poloko eskualdearen inguruan, baizik eta egitura dekagonal bat (10 aldeko poligono bat). Egitura dekagonal hori berretsi dute HSTrekin 2024an eta 2025ean hartutako irudiek eta Lurreko telesko-

pioekin hartutakoek. Irudi horien arabera, dekagonoaren erpin batzuk beste batzuk baino lausoagoak dira, eta horrek iradokitzen du fenomenoa garatzen ari dela eta, beharbada, ez dela hexagonoa bezain egonkorra oraingoz. “Benetan harrituta gaude aurkikuntza honekin.Erabat ustekabekoa da, eta egitura atmosferiko berezi hau datozen urteetan xehe aztertzeko ateak irekitzen ditu, bai eta hexagonoarekin konparatzeko aukera ematen ere”, adierazi du Agustín Sánchez-Lavegak -EHUko Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakasle emeritua eta Science Advances inpaktu handiko aldizkarian argitaratutako ikerketaren burua-. Ikerketan, dekagonoaren bilakaera erregulartasunez jarraitzeko, astronomo amateurren sare zabal batek hartutako irudietan oinarritu dira; izan ere,astronomo amateurrak gai izan dira beren teleskopioekin 2025ean zehar dekagonoaren erpinak behatzeko. Horri esker, doitasunez aztertu ahal izan da haren mugimendua. Dekagonoa, hexagonoa bezala, zurrusta-korronte batean murgilduta dago. Korrontearen abiadura maximoa 400 kilometro ordukoa da, gutxi gorabehera, eta dekagonoa bera osotasun gisa mugitzen da, planetaren errotazioarekiko mantso, orduko 10 kilometro inguruko abiaduran. Aldi berean, erpinek aurrera egiten dute, 32 eguneko periodoa duen mugimendu oszilakor bat eginez, eta hexagonoan ez da horrelakorik ikusi.

Espainiako eta Uzbekistango unibertsitateak bat SEPIEk Madrilgo, Bartzelonako eta Uzbekistango unibertsitateak elkartu zituen lankidetza akademiko berriak sustatzeko Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE) Espainia-Uzbekistan Unibertsitate Foroa antolatu zuen ekainaren 10ean eta 12an, bi herrialdeen arteko harreman akademikoak sendotzeko eta goi-mailako hezkuntza-erakundeen arteko lankidetza berriak ezartzea errazteko diseinatutako ekimena, alegia. Jardunaldiak Madrilgo Rey Juan Carlos Unibertsitatean eta Bartzelonako Unibertsitatean egin ziren. Foroak Uzbekistango ordezkaritza zabala zuen, hogeita hamar unibertsitate baino gehiagoko ordezkariek osatua, errektore eta errektoreorde ugari barne, baita Espainiako unibertsitateen eta lankidetza-proiektuak garatzeko interesa duten unibertsitate-aliantzen parte-hartzea ere. Ekimen hau SEPIEk sustatu zuen Uzbekistango Goi Mailako Hezkuntza, Zientzia eta Berrikuntza Ministerioarekin eta Uzbekistanen Espainian dagoen Enbaxadarekin koordinatuta, bi Espainiako unibertsitate anfitrioien lankidetzarekin. Crue Universidades Españolasek ere Madrilgo bilera instituzionalean parte hartu zuen. Madril: Erasmus+, gaztelaniaren sustapena eta lankidetza arlo estrategikoetan Lehen saioa ekainaren 10ean egin zen Rey Juan Carlos Unibertsitateko Vicálvaro campusean. Irekiera instituzionalean, Juan Carlos Unibertsitateko errektore Abraham Duarte Muñozek parte hartu zuen, eta honek "erakundearen nazioartekotzearekiko, bikaintasun akademikoarekiko eta aliantza estrategikoak mundu mailan sendotzeko konpromiso irmoa" azpimarratu zuen, goi-mailako hezkuntza-sistemen arteko zubi gisa duen eginkizuna azpimarratuz". Espainia-Uzbekistan Foroaren garrantzia ere azpimarratu zuen “lehentasunezko arloetan lankidetza akademikoa eta zientifikoa sustatzeko eta izaera iraunkorreko

ekimen bateratuak bultzatzeko funtsezko espazio gisa”.

Programak elkarrizketa instituzionala gai-saioekin eta sareko saioekin konbinatzen zuen, baita mugikortasuna, bi herrialdeen arteko Erasmus+ proiektuak, lankidetza akademikoa eta zientifikoa, programa bateratuak, gaztelaniaren sustapena eta arlo estrategikoetako lankidetza sustatzeko helburu duten aldebiko bilerekin ere Ondoren, Westminster International University in Tashkent-eko errektore eta International Ranking Experts Group-eko presidenteorde Komiljon Karimov-ek adierazi zuen “Foro honek gure nahiak lankidetza praktiko bihurtzeko aukera sortzen duela. Hemen biltzen gara ez bakarrik ideiak trukatzeko, baita lankidetzarako aukera zehatzak identifikatzeko ere, hala nola ikasleen eta langileen mugikortasuna, ikerketa proiektu bateratuak, gradu bikoitz eta bateratuak, eraldaketa digitala, trantsizio berdeko ekimenak eta Erasmus+ bezalako nazioarteko esparruetan parte hartzea”. Amaitzeko, Uzbekistango Espainian enbaxadore den Farrukh Tursunov-ek adierazi zuen “Foro honek urrats garrantzitsua markatzen duela Uzbekistanen eta Espainiaren arteko lankidetza akademikoa indartzeko. Potentzial handia ikusten dugu unibertsitateen arteko lankidetzak zabaltzeko, ikasleen eta langileen mugikortasuna sustatzeko, hezkuntza eta zien-

tzia proiektu bateratuak garatzeko eta pertsonen arteko loturak sakontzeko, hezkuntza, hizkuntza, berrikuntza eta kulturaren bidez”. Espainiako eta Uzbekistango goi-mailako hezkuntza-sistemen aurkezpenaren ondoren, programak bi herrialdeen arteko lankidetzarako ikuspegi estrategikoak eta aukerak jorratu zituen, Espainiako eta Uzbekistango erakunde eta unibertsitateetako ordezkarien parte-hartzearekin. Saioetako bat Erasmus+-ri eskainita zegoen bereziki, Espainiaren eta Uzbekistanen arteko unibertsitate-lankidetzarako esparru gako gisa.Bi herrialdeetako unibertsitateek programan parte hartzeak esperientziak partekatzea eta ikasleen eta langileen mugikortasuna, lankidetza-proiektuak eta harreman akademiko iraunkorrak ezartzea sustatzeko aukera berriak identifikatzea ahalbidetu zuen. Egunak bi saio paralelo ere izan zituen. Lehenengoak Espainiako hizkuntza, kultura eta lankidetza akademikoa landu zituen, Kanpo Arazoetarako Ministerioko, Europar Batasuneko eta Lankidetzako, Atzerrian Hezkuntza Lankidetzarako Bulegoko eta hizkuntzen irakaskuntzan espezializatutako unibertsitateetako ordezkarien parte-hartzearekin. Bigarren saioak trantsizio berde eta digitalarekin lotutako lankidetza-aukerak aztertu zituen, arreta berezia jarriz ingeniaritza hidraulikoa, ingurumena, informazio-teknologiak eta garapen iraunkorra bezalako arloei. Programak denbora-tarte espezifiko bat ere barne hartu zuen parte hartzen zuten erakundeen arteko bilera bilateraletarako, harreman zuzenak errazteko eta akordio zehatzak lortzeko helburuarekin. Bartzelona: berrikuntza pedagogikoa, unibertsitate sareak eta programa bateratuak Bigarren saioa ekainaren 12an izan zen Bartzelonako Unibertsitateko eraikin historikoan. Irekiera saioan Bartzelonako Unibertsitateko errektore Joan Guàrdia Olmos eta Tashkenteko Westminster Nazioarteko Unibertsitateko errektore Komiljon Karimov izan ziren. Programak Kataluniako unibertsitate sistemaren aurkezpena eta nazioartekotzeari eta berrikuntzari buruzko lehentasunak barne hartu zituen, baita Casa Asiak Erdialdeko Asiarekin eta Uzbekistanekin dituen lankidetza ekimenei buruzko aurkezpena ere.

Eguna berrikuntza pedagogikoari eta curriculumaren nazioartekotzeari buruzko mahai-inguru batekin hasi zen, Espainiako eta Uzbekistango unibertsitateetako eta Europako unibertsitate aliantzetako ordezkariek parte hartu zutelarik. Bigarren saio batek nazioarteko sareak, programa bateratuak eta lankidetza estrategia berriak jorratu zituen, erakundeen arteko lankidetza modu egonkorrak aztertzeko helburuarekin. Madrilen bezala, Bartzelonako bilera unibertsitateen arteko harreman zuzena sustatzeko eta interes komuneko proiektuak identifikatzeko diseinatutako bilera bilateralen saio batekin amaitu zen. Foro honekin, SEPIEk Espainiako Unibertsitate Sistema nazioartean proiektatzen, talentua erakartzen eta aliantza akademiko berrien garapena errazten lagundu zuen, goi-mailako hezkuntzaren irekitasuna eta nazioartekotzea bultzatzen ari den herrialde batekin. SEPIEri buruz Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzua (SEPIE), Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioari atxikitako agentzia bat, Europako Batasunaren Erasmus+ programaren Espainiako Agentzia Nazionala da hezkuntza eta prestakuntza arloan. Halaber, Espainiako Unibertsitate Sistemaren eta bere programen nazioarteko irismena sustatzeaz arduratzen da, baita ikasle, irakasle eta ikertzaileen unibertsitate arteko mugikortasunaz ere.

Erasmus+-ek Helduen Hezkuntzaren eraldaketa sustatu zuen Salamancan SEPIEk Salamancako hezkuntza-erakundeetako 100 profesional eta ordezkari baino gehiago bildu zituen Erasmus+ programak Helduen Hezkuntzaren sektorean eskaintzen dituen aukerak sustatzeko Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE), Espainiako hezkuntza eta prestakuntza-arloko Erasmus+ programaren Agentzia Nazionala denak, "Erasmus akreditazioa Helduen Hezkuntzaren sektoreko eraldaketaren motor gisa" ekitaldia antolatu zuen joan den ekainaren 11n Salamancan, Gaztela eta Leongo Gobernuko Hezkuntza Sailarekin lankidetzan. Fray Luis de León Institutuko auditorioan egin zen ekitaldia, eta José Manuel Sánchez Duartek, SEPIEko zuzendariak eta ikastetxe bereko ikasle ohiak inauguratu zuen. Ibilbide profesional zabal baten ondoren, bere sustraietara itzuli zen egun horretako ekitaldiei hasiera emateko. Irekieran ere izan ziren Agustín Sigüenza Molina, Gaztela eta Leongo Hezkuntza Kontseilaritzako Lanbide Heziketako eta Hezkuntza Bereziko zuzendari nagusia, eta César Calvo Gómez, Fray Luis de León Institutuko zuzendaria. Ekitaldi hau Salamancan,Europako bokazio sendoa duen ezagutza hirian, egiteak hezkuntza-erakundeek bizitza osoko ikaskuntzarekin, gizarte-inklusioarekin eta helduen gizartean parte-hartze aktiboarekin duten konpromisoa azpimarratu zuen. Bilera honek informazio, hausnarketa eta truke espazio bat eskaini zuen Helduen Hezkuntzaren sektoreko erakundeei, beren Europako dimentsioa indartu eta Erasmus+ 2026 proposamen-deialdiaren esparruan Erasmus akreditazioak eskaintzen dituen aukeren berri izan nahi dutenei zuzenduta. Helduen Hezkuntzak funtsezko zeregina du gizarte-kohesioa sustatzeko, gaitasun pertsonalak eta profesionalak hobetzeko eta bizitza osoko ikaskuntza-aukerak zabaltzeko. Testuinguru honetan, Erasmus+-k hezkuntza-zentroen eta erakundeen lana indartzen laguntzen du, Europan integratzea erraztuz eta metodologiak, esperientziak eta jardunbide egokien trukea sustatuz.

Nazioarteko dimentsioa aukera bat da Helduen Hezkuntza berritzaileago eta inklusiboago baterantz aurrera egiteko, egungo gizarte-erronkei egokitua. Erasmus+-en parte hartzeak metodologia berriak txertatzea, gaitasun digitalak indartzea, hezkuntza-ikuspegi inklusiboagoak sustatzea eta Europako herrialde ezberdinetako profesional eta erakundeen arteko lankidetza-dinamika berriak sortzea ahalbidetzen du.

Ekitaldiak Erasmus+ akreditazioa azpimarratu zuen, Europarekin konektatutako erakunde irekiago, berritzaileago eta inklusiboago batzuetarantz aurrera egiteko tresna estrategiko gisa Konferentzia nazional honek arreta berezia jarri zion Erasmus+ akreditazioari, erakundeei epe luzerako eragina duen nazioartekotze-estrategia egonkor eta planifikatu bat garatzeko aukera ematen dien tresna bat. Akreditazioak erakundeei ekintza isolatuetatik haratago joateko eta beren hezkuntzaproiektuan eta eguneroko eragiketetan integratutako ikuspegi europar baterantz aurrera egiteko aukera ematen die. Gainera, akreditazioa aukera gutxiago dituzten pertsonen parte-hartzea zabaltzeko modu bereziki garrantzitsua da. Mugikortasun-programen plangintza estrategikoaren bidez, zentroek eta erakundeek hobeto identifikatu ditzakete ikasleen beharrak, oztopoak murriztu eta jatorri, testuinguru eta egoera pertsonal anitzeko helduentzat Europako hezkuntza-esperientzietarako sarbidea erraztu dezakete.

'Talent in Motion', unibertsitateko talentua Bizkaiko industria sortzailearekin lotzeko Ekimen honek hainbat unibertsitatetako ikasleak bilduko ditu urriaren 19an Bilborocken, elrow-k proposatutako benetako erronka bati aurre egiteko Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

'Talent in Motion'-en bidez, elrow-k ikasleak industria sortzailearen errealitateetara hurbiltzea eta Bizkaiko ekosistema sortzailearen etorkizuna bultzatzen lagunduko duen talentua identifikatzea du helburu. Ekitaldian zehar, parte-hartzaileek taldeka lan egingo dute esperientzia presentzial berri baten kontzeptua garatzeko, elrow-k gaur egun eskaintzen dituenen desberdina. Erronka talentu gaztea, komunitate sortzailea eta eskualdeko hainbat eragile lotzeko gai den ekitaldi edo esperientzia-proposamen bat diseinatzea izango da, Bizkaiarentzat balioa sortuz. Horretarako, parte-hartzaileek sormenaren, negozioen, ikus-entzunezko ekoizpenaren, komunikazioaren eta proiektuen kudeaketaren arloetako elrow-ko profesionalen laguntza izango dute. Mentore gisa jardungo dute eta beren espezializazioa partekatuko dute. Egunaren amaieran, talde bakoitzak bere proposamena aurkeztuko dio enpresako epaimahai bati pitch batean, eta epaimahaiak irabazlea aukeratuko du. Izen-ematea zabalik Talent in Motion-en izena emateko epea irailaren 25era arte egongo da zabalik. Erronkaz gain, Talent in Motion-ek unibertsitateen eta enpresen arteko topagune bihurtu nahi du, ezagutza trukea, konexio berriak sortzea eta etorkizuneko lankidetzak, tutoretzak eta aukera profesionalak garatzea sustatuz. xEkimen honekin, elrow-ek talentu gaztea identifikatu, erakarri eta garatzeko duen konpromisoa berresten du, ikasleak, profesionalak eta industriak elkartu, elkarlanean aritu eta Bizkaiko ekosistema sortzailearentzat aukera berriak sortu ahal izateko espazio bat sortuz.

Elrow-i buruz 2010ean Cruz eta Juan Arnauk sortua, elrow-ek Arnau familiaren seigarren belaunaldiaren ondarea jarraitzen du, entretenimenduaren industrian 150 urte baino gehiagoko historia duen saga bat eta Monegros Desert Festival mitikoaren eta Fragako (Huesca) Club Florida 135 ikonikoaren sortzaileak. Familia-historia hau 'Bailar en el Desierto' (Grijalbo, 2023) eleberrian jasotzen da, Arnau familiaren bilakaera eta entretenimenduaren industriari egindako ekarpena kontatzen duena, baita Norma Comicsek argitaratutako 'elrow Orígenes (1870-2025)' eleberri grafikoan ere. Gaur egun, elrow nazioarteko erreferente gisa finkatu da murgiltze-entretenimendurako, musika elektroniko onena eszenografia ikusgarriekin, arkitektura ezinezkoarekin, kaleko antzerkiarekin eta esperientzia sentsorial paregabeekin konbinatuz. Markak nazioartean ezagunak diren artista garaikideekin ere kolaboratzen du sormena maila berrietara eramaten duten unibertso tematikoak sortzeko.

uniemakume

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

22

Indarkeria Matxisten aurkako EHUren esku-hartze eredu eraldatzailea Indarkeria Matxistak: Sareko Esku-hartzea Masterrak erreferentziazko hiru monografia argitaratu ditu, biktimekin harreman zuzena duten profesionalek idatziak

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Nola lagun diezaiekegu erasoak jasan dituzten eta mendekotasuna edo dibertsitate funtzionala duten emakumeei, gizarteak sarritan ikusezin bihurtzen baditu? Nola eman babesa sexu-indarkeriaren biktima bati bere sexualitatea, gorputza eta plazererako eskubidea berreraikitzeko bidean? Formula teoriko abstraktuetatik urrun, lehen arreta-lerroan esperientzia handia duten psikologia, gizarte-lan eta zuzenbideko adituek beren jakintza praktikoa liburu bihurtu dute. Zehazki, Indarkeria Matxistak: Sareko Esku-hartzea Etengabeko Prestakuntzako Masterrak hiru monografia berri argitaratu ditu, lehen lerroko esperientzia akademiatik haratago eraman eta indarkeria matxistari aurre egiteko tresna erreal zein koordinatuak eskaintzeko helburuarekin. Argitalpen horien gako nagusia esparru teoriko feminista sendo bat eta sareko lanaren benetako beharrak uztartzea da. Ondorioz, liburu ho-

riek sektoreko profesionalentzat eguneroko goiburuko gida zuzena izateko jaio dira, baita ikerketa akademikoan aritzen direnentzat ezinbesteko oinarri bihurtzeko ere. Masterraren eta argitalpenen zuzendari Leire Imaz Zubiaurren hitzetan, material propioak sortzeak egungo esku-hartzea hobetzen laguntzea du helburu: "Eredu propioa eraikitzen ari gara, marko feministak ezagutza horiei eta eskuhartze profesional eta instituzionalean egiten duen ekarpena erdigunean jarriz. Praktikarako ikertzen dugu, ekarpen horiei forma ematen joateko antipunitibismotik, prebentziotik, erreparaziotik eta eskubideak itzultzetik. Akonpainamendu espezializatuak eta sareko artikulazioak bizitzak salbatzen dituzte". Argitaratutako lanek hiru errealitate konplexu jorratzen dituzte modu monografikoan, sarritan erakunde-baliabide tradizionalen bazterretan geratzen direnak: mendekotasunak dituzten edo dibertsitate funtzionala duten emakumeen aurka-

uniemakume ko indarkeria eta sexu-indarkeriaren osteko berreraikuntza psikosoziala.

Argitalpenek sistematikoki ikusezinak diren errealitateak jorratzen dituzte, hala nola adikzioak, dibertsitate funtzionala eta sexu-indarkeriaren berreraikuntza psiko-fisikorako bidea Estigma hautsi: emakumeak, adikzioak eta trauma zalantzan jartzea Iragartze Garai Landaluze, osasun-psikologo eta Etorkintza Fundazioaren Tratamendu Anbulatorioko Zentroko koordinatzaileak Mujeres, adicciones y violencias. Un acercamiento al tratamiento de las adicciones con perspectiva de género e interseccionalidad lana egin du. Bertan, genero-ikuspegidun eta intersekzionalitatezko adikzioen tratamendura hurbiltzen da. Testu horrek agerian uzten du sistemak biktimaren sinesgarritasuna desegiteko joera duela, eta, jokabide oldarkorrak edo adikziozkoak izanez gero, emakume horien lekukotza sistematikoki zalantzan jartzen dutela esparru polizialak, judizialak eta administratiboak. Egileak "trauma konplexuaren" fenomenoa azaltzen du - indarkeria anitzen kateatzea -, eta adikzioak eta mendekotasun afektiboak elkar nola betikotzen duten azaltzen du. Argitalpenak funtsezko tresnak eskaintzen ditu profesionalek begirada intersekzionala eta espezializatua eskura dezaten. Horiek biak ezinbestekoa baitira ulertzeko mendekotasun-jokabideak ez duela biktima-izaera ezabatzen, askotan erasoaren aurrean bizirik irauteko estrategia etsitua dela. Babes-sareak erasotzailea zaintzailea denerako Violencias machistas y diversidad funcional izeneko argitalpena Ana Balboa Montavez abokatuak, eta Sara Poncela Chafik eta Sofía Remón Chozas psikologo eta bideratzaile prozesalek egin dute elkarlanean. Hirurak Nafarroako Adimen Urritasuna duten Biktimei Laguntzeko Unitatea (UAVDI) erakundeko talde multidisziplinarraren kide dira. Lan honek historikoki ikusezin bihurtu den gai bati heltzen dio: nola eska dezake laguntza eguneroko mugikortasuna, janzkera edo zaintza

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

bere erasotzailearen menpe dituen emakume batek? Egileek defendatzen dute gakoa irisgarritasun egokitua dela; horregatik, laguntza zerbitzuen inguruko informazioa erabiltzaileen ohiko ingurune mediko zein sozialetara eramatea proposatzen dute, bai eta lege bidez bideratzaile prozesalaren figura bermatzea ere, justiziarako benetako sarbidea ziurtatzeko. Zigor-sistematik haratago: Gorputza, plazera eta berreziketa Hirugarren lana, Sexualidad y violencias sexuales: marco teórico y pautas de intervención con las víctimas, Psikologian doktore eta psikoanalista den Carmina Serrano Hernandezen eskutik dator. 30 urte baino gehiagoko esperientzia klinikoa du trauman, eta Serranok erantzun judizial hutsetik aldendu nahi du fokua, bizirik atera den emakumearen berreraikuntza sakonean zentratzeko. "Trauma ez dago buruan bakarrik: gorputzean ere badago", dio egileak, eta nerbio-sistemaren segurtasuna berrezartzeko gorputz-akonpainamendu geldoa eta errespetu handikoa proposatzen du. Argitalpenak plazerra autonomiatik berreraikitzea proposatzen du, eta erasoaren unean gertatzen den paralisiaren errua desmuntatzen du, biziraupenerako erantzun neurobiologiko gisa azalduz. Horrez gain, erasotzaileekin esku hartzeari heltzen dio, berrerortzeak saihesteko. Lan zorrotz horretan, erasotzaileak bere erantzukizuna gain hartzea, enpatia garatzea eta indarkeriazko pornografiaren bidezko kitzikapena alde batera uztea eskatzen da; betiere, biktimen segurtasuna erabateko lehentasuna eta premisa nagusia dela bermaturik. Argitaratutako hiru monografiak Bizkaiko Foru Aldundiaren eta EHUko Berdintasun Zuzendaritzaren laguntzarekin finantzatu dira. Dagoeneko eskuragarri daude formatu digitalean eta erabat irekian, komunitate profesional zein akademiko osoarentzat. EHU, aitzindari eta abangoardia Berdintasunaren arloan Material hauen edizioak sendotu egin du euskal unibertsitate publikoak arlo honetan duen konpromiso historikoa. Ekimen honek jauzi kualitatiboa dakar Berdintasunerako Zuzendaritzak 20172018 ikasturtean doako ikastaro ireki gisa hasi zuen bidean. Orduz geroztik, unibertsitate-komunitateko 7.000 pertsona inguruk eta Euskal Administrazio Publikoko 3.000 profesional baino gehiagok (IVAPekin lankidetzan) egiaztatu dute berdintasunaren eremuko prestakuntza hau.

2026iraila

23

unieskubideak

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

24

Jaime Brunet Saria SETEM Federazioari Nafarroako Unibertsitate Publikoak Giza Eskubideak sustatzeko Jaime Brunet Nazioarteko Saria eman zion SETEM Federazioari

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Joan den ekainaren 26an, Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) Giza Eskubideak sustatzeko Jaime Brunet Nazioarteko Saria eman zion SETEM Federazioari, hots, Arropa Garbia Kanpainaren estatuko koordinatzaileari, NUPek Bisitazioko Amen eraikinean duen egoitzan egin zen ekitaldi batean. Ramón Gonzalo NUPeko errektorea eta Jaime Brunet Fundazioko presidentea izan zen ekitaldiaren buru, eta Unibertsitatearen ordezkari gorenarekin batera mahaiburu izan ziren Joaquín Mencos Doussinage aipatutako erakundeko presidenteordea eta Unai Hualde Iglesias Nafarroako Parlamentuko lehendakaria eta fundazioko ohorezko presidenteordea. Ekitaldi instituzional berean, beste bi sari eman ziren: batetik, Doktoretza Tesien Jaime Brunet Saria jaso zuen Miguel de Asís Pulidok, “Adimen

artifiziala eta praktika juridikoa: inplikazioak prozesuan eta babes judizial eragingarrian” lanarengatik; bestetik, Unibertsitateko Jaime Brunet Saria ex aequo jaso zuten Uxue Fonseca Cámarak (Masterra Osasunaren arloko Psikologia Orokorrean), Uxue Ibiricu Goñik (Lehen Hezkuntzako Irakasletzako eta Haur Hezkuntzako Irakasletzako Gradu Bikoitzaren Nazioarteko Programa) eta África Carrillo de Albornoz Carricasek (Gradu Bikoitza Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan eta Zuzenbidean). Ekitaldi instituzionala 12:00etan hasi zen, eta Foru Komunitateko arlo politiko eta sozialeko pertsona ezagunak bertaratu ziren. Besteak beste, Nafarroako Gobernu ordezkari hauek egon ziren: José Luis Arasti Pérez, Ekonomia eta Ogasuneko kontseilaria; Juan Luis García Martín, Unibertsitateko, Berrikuntzako eta Eraldaketa Digitaleko kontseilaria; eta Carmen Maeztu Villanueva, Eskubide Sozialetako,

unieskubideak Ekonomia Sozialeko eta Enpleguko kontseilaria. Halaber, Alicia Echeverría Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkaria eta Patxi Vera Donázar Nafarroako arartekoa ere bertan izan ziren. Gainera, Iruñeko Udaleko, Nafarroako Parlamentuko eta Foru Komunitateko eta Estatuko beste erakunde batzuetako ordezkariak ere bertaratu ziren, baita unibertsitateko komunitateko eta Jaime Brunet Fundazioko kideak ere. Zura Quartet laukoteak jarri zion musika ekitaldi instituzionalari (Leire Fernández Sainz de Murietak, Amaia Razkin Aguirrek, Mario Oroz Arraizak eta Igor Saenz Abarzuzak osatua).

Unibertsitateko Jaime Brunet Saria jaso zuten Uxue Fonseca Cámarak, Uxue Ibiricu Goñik eta África Carrillo de Albornoz Carricasek Sariak banatzeko ekitaldiaren garapena Lehenik eta behin, diplomak eman zitzaizkien unibertsitateko sarien irabazleei eta, ondoren, doktoretza-tesien sariaren irabazleari. Azken sari horren irabazle Miguel de Asís Pulidok eman zuen esker oneko hitzaldia, bi kategoria horietan saritu dituztenen izenean. Hartan, unibertsitatearen zeregina aitortu zuen; izan ere, ezagutzak emateaz gain, justiziarekiko, giza eskubideekiko eta pentsamendu kritikoarekiko konpromiso egonkorra eskaintzen duen erakundea da. Ondoren, Francisco Javier Blázquez Jaime Brunet Fundazioaren sarien epaimahaiko idazkariak Jaime Brunet Nazioarteko Saria SETEM Federazioari (Arropa Garbia Kanpainaren estatuko koordinatzailea) emateko erabakia irakurri zuen. Saria 36.000 eurokoa zen.Horrez gain,diploma bat eta Carlos Cirizaren oroimenezko eskultura bat zituen. Erabakia 2025eko abenduan eman zen jakitera. Saria jaso ondoren, María José Lakidain Alonso SETEM Federazioko presidenteak -Arropa Garbia Kanpainaren estatuko koordinatzailea da federazioa- hitzaldi bat eman zuen, jasotako sariagatik esker onak emateko eta sariak federazioari dakarkion ardura adierazteko. Honako hau esan zuen: “Gaur egun, giza eskubideak hasiak dira berriz leku gehiegitan zalantzan egoten. Ikusten ari gara gizartea eta ingurumena babesteko arauak ahultzeko saiakerak, lan eskubideak defendatzen dituztenen aurkako erasoak eta pertsonen duintasuna hazkunde ekonomikorako oztopo gisa aur-

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

keztu nahi duten diskurtsoak. Horren aurrean, aitorpen honek mezu argia zabaltzen du: giza eskubideak ez dira negoziatzen. Ez dira luxu bat oparotasun garaietarako. Gizarte demokratiko eta bidezkoen oinarria dira”. Saritutako fundazioaren hitzaldiaren ondoren, Unai Hualde Nafarroako Parlamentuko lehendakariak hartu zuen hitza, eta, jarraian, Ramón Gonzalo NUPeko errektoreak eman du azken hitzaldia, saridun guztien lana nabarmentzeko. Konpromiso etikoa ekintza zehatz bihurtzen Errektoreak bere hitzaldian gogorarazi zuenez, 1998an saria ezarri zenetik, Jaime Brunet Fundazioak ia milioi bat euro banatu izan ditu giza eskubideen sustapenarekin konprometitutako norbanako, erakunde eta instituzioak saritzeko (edizio bakoitzean 36.000 euro). “Hori da Jaime Bruneten ondarearen bertute handienetako bat: memoria ekintza bihurtzen du, aitortza bultzada eta konpromiso etikoa laguntza zehatz. Eta horrek, hainbestetan hitzetatik haratago ezer ez dagoen mundu honetan, aparteko balioa du”, adierazi zuen errektoreak. Gonzalok,halaber,SETEM Federazioak egindako lanaren garrantzia jarri zuen mahai gainean; izan ere, bere ustez, “industriak, gehienetan, ezkutatu egiten ditu industriari berari iraunkortasunez, zorroztasunez, ausardiaz eta konpromisoz eusten dioten norbanakoen aurpegiak, eta Federazioak industriari pertsona-aurpegia nola jarri jakin du”. Errektoreak zorionak eman zizkien gizarteari gogora ekartzen baitiote “justizia globala askotan eguneroko keinuetan hasten dela, baina egitura bidezkoak, enpresa arduratsuak, kontsumitzaile informatuak eta erakunde konprometituak ere behar dituela”. Azkenik, nabarmendu zuen sariaren bidez SETEM Fundazioa aitortzeak berekin dakarrela Jaime Brunet Fundazioaren jatorria eta izateko arrazoia ere aitortzea.

2026iraila

25

uniozio

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

26

Irribarreak eta malkoak Iruñean Urriaren 3an eta 4an, 'Sonrisas y Lágrimas. El Musical' izango da Gayarre Antzokian, Theatre Properties-en eskutik Nuria Gil Calviño

Von Trapp familiaren istorioa itzuli da. Genero musikaleko izenburu ezinbestekoenetako bat eta benetako zinema klasiko bat berriz izango da ikusgai, oraingoan antzerkirako bertsioan, beti ere bere musikal-zantzua galdu gabe. Hain zuzen ere, Iruñeko Gayarre Antzokian taularatuko da urriaren 3an eta 4an, bi emanaldirekin eguneko.

'Sonrisas y Lágrimas. El Musical'-ek ez du soilik bere istorio hunkigarriarekin eta musika ahaztezinarekin liluratuko, baita ikusleak 1930eko hamarkadako Austriara eramaten dituen eszenografia dotorearekin ere 'Sonrisas y Lágrimas. El Musical'-ek, Theatre Properties-en ekoizpen berrian, ez du soilik bere istorio hunkigarriarekin eta Rodgers & Ham-

mersteinen musika ahaztezinarekin liluratuko, baita ikusleak 1930eko hamarkadako Austriara eramaten dituen eszenografia dotorearekin ere. Eszenatoki bakoitza arretaz diseinatuta dago ikuslea klasikoaren giroan murgiltzeko, komentutik Von Trapp txaleteraino eta Alpe dotoreetaraino. Sinopsia Salzburgo, 1938. Maria Rainer Nonnberg Abadian nobizio gaztea da, eta bere espiritu askea eta musikarekiko grina kongregazioaren arau zurrunekin talka egiten dute. Inguruko mendietara egiten dituen ihesaldi maizek beste mojak nahasten dituzte, eta Maria haietako bat izatera patua dagoen galdetzen diete euren buruari. Bere bidea aurkitzen laguntzeko, Ama Abadesak Maria Georg von Trapp kapitainaren zazpi seme-alaben gobernanta gisa bidaltzea erabakitzen du, duela gutxi alargundu den AustriaHungariako Itsas Armadako ofizial ohi bat. Etxe berrira iristean, Maria konturatzen da Kapitaina bere emaztea hil zenetik bakarti bihurtu dela eta semealabak diziplina zorrotzpean hazten ari direla, diber-tsiorako tarterik gabe. Hala ere, bere poz kutsakorrarekin eta musikarekiko duen grinaz, Ma-

riak haurren bihotzak irabazten ditu, etxea barrez, abestiz eta maitasunez betez. Baina Kapitainarekiko sentimendua ere garatzen hasten da, eta horrek abadian izango duen etorkizuna zalantzan jartzera eramaten du. Bitartean, herrialdeko egoera gero eta konplexuagoa da nazismoaren gorakadagatik eta Hirugarren Reicha Austria bereganatzear dagoelako. Egunak eta ordutegiak ❚ Urriak 3, 17:00. ❚ Urriak 3, 20:30. ❚ Urriak 4, 12:00. ❚ Urriak 4, 17:00. ❚ Prezioak: 55€/50€/45€. ❚ Iraupena: 120 minutu. ❚ Fitxa artistikoa: Ekoizle exekutiboa:

Tomás Padilla. Zuzendaritza eta aktoreen casting-a: Silvia Villaú. Ahots-zuzendaritza: Carlos J. Benito. Koreografia: Silvia Villaú / José Félix Romero. ❚ Aktoreak: María Rainer (Silvia Villaú), Capitán Georg Von Trapp (Carlos J. Benito), María Rainer (Isabel Gil), Madre abadesa (Amparo Saizar), Max Detweiler (Miguel Pancorbo), Baronesa Elsa Schraeder (Gisela Villamayor)...

publizitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

27

28

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

uniozio

Ricardo Darín eta Naomi Watts, Donostia Zinemaldiaren 74. edizioko protagonistak Darin, aktore, ekoizle eta zuzendari argentinarra poster nagusiaren irudia da. Wattsek, bere aldetik, Donostia Saria jasoko du

Jon Lasa Galdos

Ricardo Darín aktore, ekoizle eta zuzendaria -azken hamarkadetako Latinoamerikako eta munduko zinemaren izen ospetsuenetako bat- izango da Donostia Zinemaldiaren 74. edizioko kartelaren protagonista; 2026ko irailaren 18tik 26ra bitartean izango da aurtengo edizioa. Antzezle argentinarrak presentzia handia izan du azken 20 urteotan Zinemaldian; izan ere, 2017an Zinemaldiaren ohorezko sari nagusia jaso zuen: Donostia Saria. Isabelle Huppert, Penélope Cruz, Willem Dafoe, Sigourney Weaver, Juliette Binoche, Javier Bardem, Cate Blanchett eta Marisa Paredes protagonista izan dituen kartel ofizialen ondoren, Ricardo Darín argentinarra Zinemaldiari irudia ematen dion zinematografia garaikidearen bederatzigarren irudia izango da aurtengoan. Iaz bezala,

Wallijai estudio donostiarrak diseinatu du posterra, collage gisa, Sebastián Arpesella argazkilari eta musikari argentinarrak 2024an egindako erretratu bat oinarri hartuta. Darín, mende-erdiko ibilbidea eta ehun antzezlan Ricardo Darín (Buenos Aires,1957),Zinemaldiaren 74. edizioko kartel ofizialaren irudia,nola Latinoamerikako hala munduko zinematografiaren irudi ospetsu eta ezagunenetako bat da. Mende-erdiko ibilbidean zehar ehun antzezlan inguru egin izan ditu Darínek, eta horiei esker, 40 sari baino gehiago irabazi ditu; egile-zinemaren eta publiko zabalari zuzenduriko zinemaren inguruko lanak tartekatu ditu aktore argentinarrak. Besteak beste, Adolfo Aristarain, Juan José Campanella, Fabián Bielinsky, Fernando Trueba, Pablo Trapero, Cesc Gay eta

Santiago Mitre zuzendarien aginduetara egin du lan.

Naomi Watts aktore eta ekoizleak irailaren 19an jasoko du Donostia Saria, Ben Shirinian zuzendariaren 'The Housewife' emango den galan Darín bost urterekin hasi zen aktorelanetan -zehazki, telesailetan-, antzerkian eratu zuen bere ibilbidea eta La carpa del amor filmarekin (Julio Porter, 1979) egin zuen debuta zineman. Zinemaldiaren bederatzi ediziotan izan da. 2005ean Fabián Bielinskyren El aura / The Aura aurkeztu zuen Sail Ofizialean, eta lau ur-

uniozio

te geroago itzuli zen Donostiara, bi pelikularekin: El secreto de sus ojos / The Secret in Their Eyes (Juan José Campanella, 2009) eta El baile de la victoria / The Dance and the Thief (Fernando Trueba, 2009), lehiaz kanpo proiektatua. 2012an Epaimahai Ofizialeko kide izan zen eta Made in Spain sailean Elefante blanco / White Elephant (Pablo Trapero) proiektatu zen; 2014an, berriz, Perlak sailean parte hartu zuen Relatos salvajes / Wild Tales (Damián Szifron) filmarekin, Europako Film Onenaren Publikoaren Saria lortzeaz gainera. Hurrengo urtean, ex aequo beretu zuen Zilarrezko Maskorra, Truman filmean egindako lanagatik (Cesc Gay, 2015), Javier Cámara aktore-zerrendako kidearekin batera. 2017an Donostia Saria jaso zuen bere ibilbide osoagatik eta La cordillera / The Summit (Santiago Mitre) filmaren emanaldi berezia aurkeztu zuen. Donostia Saria Naomi Wattsi Bestalde, Naomi Wattsek -bere belaunaldiko aktore talentudun eta ospetsuenetako batek- Donostia Saria jasoko du irailaren 19an (larunbata), Kursaalen egingo den gala batean. Gala horretan, ospe handiko aktore

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

eta ekoizleak The Housewife film luzea aurkeztuko digu, Ben Shirinian kanadarrak zuzendutako lehen film luzea izanik berau. Wattsek egile-zinemako obrak eta ekoizpen handiak konbinatzen ditu bere jardunean, nola telebistan hala zineman. Bi aldiz izan da Oscar sarietarako izendatua: Alejandro González Iñárrituren 21 grams (2003) filmean gauzatutako lanagatik eta J. A. Bayonaren The Impossible (Sail Ofiziala lehiaz kanpo, 2012) filmean egindako rolagatik. Nazioarteko ospea David Lynchen Mulholland Drive (2001) filmari esker iritsi zitzaion. Izan ere, zinema garaikidearen erreferentetzat jotzen da Wattsen interpretazioa obra horretan. Peter Jackson, David Cronenberg, Clint Eastwood, Michael Haneke, Audrey Diwan, Noah Baumbach eta Rodrigo García zinemagileekin ere lan egin du. 2009an, gainera, Donostian izan genituen Watts eta García Sail Ofizialari amaiera ematen,lehiaz kanpo,Mother & Child filmarekin. The Housewife, Donostia Sariaren Emanaldi izango dena, Ben Shirinian zuzendariaren lehen film luzea da, eta Naomi Watts, Tye Sheridan, Luke Evans, Michael Imperioli eta Lena

2026iraila

Olin ditu protagonista. 1964an girotuta eta benetako jazokizun batean oinarrituta dago filma, eta kazetari gazte baten istorioa kontatzen digu. Protagonistak ustezko nazi bat New Yorken ezkutatuta bizi dela jakin eta susmagarri nagusiaren emazte maitagarriaren adiskide egingo da. Film luze hau (bere lehena) zuzendu aurretik, zuzendari kanadarrak Lost in Motion (2012), Lost in Motion 2 (2013) eta Josef et Aimée (2015) film laburrak zuzendu zituen.

Lehendabizikoz, Fer Pérezek idatzi eta zuzenduko ditu Donostia Zinemaldiko galak Pantaila handian, aurten The Housewife thriller psikologikoaren protagonista izango da Watts (Tye Sheridan eta Michael Imperiolirekin batera).Halaber, Closing Night Cody Fern zuzendariaren lehen filmean lan egingo du Sarah Paulson eta Odessa A'zionekin batera, eta Margot Fonteyn dantzari ospetsua interpretatuko du Margot &

29

30

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

Rudi baletari buruzko drama erromantikoan.Berrikiago,Scott McGehee eta David Siegelen The Frienden -Sigrid Nunezen eleberri best-sellerraren egokitzapen txalotuaren- protagonista izan da Bill Murrayrekin batera. Sarreren salmenta Irailaren 1an, inaugurazio-ekitaldirako sarrerak jarri ziren salgai (Werner Herzogek Donostia Saria jasoko du bertan), baita amaieraekitaldirako eta Naomi Wattsi Donostia Saria emateko ekitaldirako sarrerak ere. Donostia Zinemaldiaren 74. edizioko hiru saio horiek Kursaal Auditoriumean izango dira. Gainera, Belodromoak amaierako galaren zuzeneko emanaldia hartuko du, Sail Ofizialari eta Perlak Sailari amaiera emateko filmak ere proiektatuko diren saio batean. Lehendabizikoz, Fer Pérezek -Paco Leónek zuzendutako filmen (hala nola Kiki, el amor se hace eta Arde, Madrid) gidoia idatzi duen zinemagileak- idatzi eta zuzenduko ditu Donostia Zinemaldiko galak. Sevillarrak, gainera, Los justos / The Righteous aurkeztuko du aurten Made in Spain sailean, fikziozko bere lehen film luzea izanik. Jorge A. Lararekin batera zuzendu du pelikula (Aídaren gidoian ere elkarrekin egin dute lan).

Fariba Sheikhan eta Mariona Terés aktoreek aurkeztuko dute inaugurazio-ekitaldia irailaren 18an (20:30ean), Cayetana Guillén-Cuervoren laguntzarekin. Ekitaldian, Werner Herzog zuzendari, gidoigile, ekoizle eta aktoreari Donostia Saria emango zaio, FIPRESCI Sari Nagusia entregatzeaz gainera. Galan bertan, egun horretan epaimahai ofiziala aurkeztuko da, Fatih Akinen Geister / Ghost Song filmaren emanaldiaren aurretik. Hurrengo egunean -irailaren 19an (larunbata)-, Naomi Wattsek Donostia Saria jasoko du 22:15ean hasiko den ekitaldian (Jon Plazaola izango da aurkezlea). Ondoren, The Housewife filmaren emanaldia egongo da.

uniozio

Azkenik, irailaren 26an (larunbata), 20:30ean, amaierako ekitaldia egingo da, Bárbara Goenaga eta Fernando Guallar aktoreek aurkeztuta. Galan Donostia Zinemaldiaren 74. edizioko sariak banatuko dira eta Michaël R. Roskam zuzendariaren Le Faux Soir filma proiektatuko da (aurtengo edizioko Sail Ofizialari lehiaz kanpo amaiera emango dion pelikula). Ohi bezala, Belodromoak amaierako galaren zuzeneko emanaldia eta amaierako filmaren emanaldia ere hartuko ditu. Zeremoniaren aurretik, 18:00etan, Juste une illusion / Just an Illusion filmak amaiera emango dio, lehiaz kanpo, Perlak sailari. Film luze hori eman eta zeremoniaren emanaldiaren ondoren, Sail Ofiziala lehiaz kanpo ixten duen Le Faux Soir filma proiektatuko da Belodromoan. Saio horietarako guztietarako sarrerak dagoeneko jarri dira salgai, Donostia Zinemaldiaren (sansebastianfestival.janto.es) eta Kutxabanken (tickets.kutxabank.es) webguneen medioz. Kursaaleko inaugurazioko eta amaierako galetarako sarrerek 80 euroko prezioa izango dute. Bestalde, Naomi Wattsi Donostia Saria emateko ekitaldietarako sarrerek 50 euroko prezioa izango dute gune orokorretan eta 55 eurokoa B gunean. Informazio gehiago: www.sansebastianfestival.com

publizitatea

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

2026iraila

31

32

2026iraila

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

uniozio

Antzerkia eta dantza Bilboko Arriagan Antzokiak ongietorria emango dio urtaro berriari hiru proposamen indartsurekin Javier Sánchez Marcos

Bilboko Arriaga Antzokiak ikasturte berriko programazioari ekin dio. Ohi den bezala, hurrengo hilabeteetan dantzako eta antzerkiko proposamen berriak eskainiko ditu. Horien adierazle dira jarraian dakarzkizuegun obrak. Tao Dance Theater ❚ Irailaren 26tik 27ra: Sinpletasuna-

ren eta dantzaren adierazpenik puruenaren edertasuna ospatzen. TAO Dance Theater taldeak nazioarteko sari ugari jaso ditu bere ibilbidean, Veneziako 2023ko Bienaleko Zilarrezko Lehoia barne. Egoitza Beijingen duen Txinako talde hau munduko agertoki nagusietan aritu da, tartean New Yorkeko Lincoln Center Art Festival, Londresko Sadler's Wells, Sydneyko Opera eta Parisko Théâtre de la Ville aretoetan. 2008an sortu zuten Tao Ye eta Duan Ni koreografoek eta Wang Hao ekoizleak, eta mugimenduaren ikuspegi berritzaileak nabarmentzen du, Mugimendu Zirkularraren Sistema izeneko gorputz-teknikak. 2008an hasitako Numerical Series sail koreografikotik ateratako bi pieza dira 13 eta 14. Sail horrek, estetika minimalistarekin, are gehiago azaleratzen du gorputzaren mugimenduaren egia. Bi obretan, TAO Dance Theater taldeak sinpletasunaren

edertasuna erakusten du, eta, fokua gorputzera eta talde-lan izugarrira itzuliz, liluratuta utziko gaitu emanaldi osoan zehar. Taldea ❚ Koreografia: Tao Ye. ❚ Musika: Xiao He. ❚ Argiztapenaren diseinua: Ma Yue,

Tao Ye. ❚ Jantzien diseinua: Duan Ni. Dan-

tzariak: Huang Qiqi, Yan Yulin, Xu Fujin, Tong Yusheng, Li Siyu, Liu Yiren, Sun Leirui, Wu Zhenkai, Li Jiayu, Cheng Leting, Wan Lu, Lu Wenchao, etab. ❚ Ekoizpena: Tao Dance Theater. ❚ Saioak: 26/09/2026 19:00 h.; 27/09/2026 19:00 h. ❚ Prezioa: 23-45€ /beherapenak. ❚ Arriagaren lagunek: % 25etik % 35erainoko beherapena. ❚ Taldeek, gazteek, 65 urtetik gorakoek, langabetuek, familia ugariek, dantza profesionalak eta % 33tik gorako desgaitasuna dutenek: % 20eko beherapena. ❚ Gazte kupoa: Sarrerak 5 euroan, kupo mugatua. ❚ Azken orduko deskontua (aipaturiko kolektiboentzat, Arriagaren lagunentzat izan ezik): % 50eko beherapena. ❚ Azken orduko deskontua Arriagaren lagun gazteentzat: % 70eko beherapena.

❚ Desgaitasuna

duten pertsonek gurpil-aulkia badarabilte: % 50eko beherapena (eszenaurreko palkoan eta laguntzaile batekin). ❚ Iraupena: 75 min.

Tao Dance Theater, sinpletasunaren eta dantzaren adierazpenik puruenaren edertasuna ospatzen Rigor Mortis ❚ Irailak 30: Endredozko komedia, he-

riotzaren inguruko sekretuak lau haizetara zabalduko dituena. Aitona Rufino hil berri da, ahoa zabalik. Amonak ez du inork horrela ikustea nahi.Bizilagun xelebrearen konplizitatearekin, edozer egingo du Rigor Mortisak ahoa itxita harrapatu dezan. Bitartean, alaba eta bilobaren aurrean disimuluan ibili beharrak endreduzko komedian sartukogaitu. Lau emakume eta hilotz bat. Heriotzak familia batzea lortuko badu ere,sekretuak lau haizetara zabalduko dira guztiak aho zabalik utziaz. Alea iacta est. Rigor mortis ANTZ3RKIZek sustatutako 'Antzerkigintza berriak - Nuevas dramaturgias' programan hautatutako obra da. Gasteizko Principal Antzokia, Donostiako Victoria Eugenia Antzokia eta Bilboko Arriaga Antzokia biltzen ditu marka horrek. Ikuskisuna euskaraz izango da. Taldea ❚ Egilea: Dorleta Urretabizkaia. ❚ Zuzendaritza: Mireia Gabilondo. ❚ Antzesleak:

Dorleta Urretabizkaia, Garazi Urkola, Aizpea Goenaga, Joseba Apaolaza. ❚ Espazio eszenikoa: Fernando Bernués. ❚ Argiztapenaren diseinua: Julen Zaballa.

UNIBERTSITATEKO ALDIZKARIA

uniozio

2026iraila

❚ Jantziak: Ana Turrillas. ❚ Ekoizpena: Teatro Arriaga, Teatro

Victoria Eugenia, Teatro Principal. ❚ Ekoizpen exekutiboa: Txalo, Tan-

ttaka. ❚ Saioa: 30/09/2026 19:30 h. ❚ Prezioa: 18€ /beherapenak. ❚ Arriagaren lagunek: % 25eko be-

herapena. ❚ Taldeek, gazteek, 65 urtetik gora-

koek, langabetuek, familia ugariek, antzerki profesionalak eta % 33tik gorako desgaitasuna dutenek: % 20eko beherapena. ❚ Gazte kupoa: Sarrerak 5 euroan, kupo mugatua. ❚ Azken orduko deskontua (aipaturiko kolektiboentzat, Arriagaren lagunentzat izan ezik): % 50eko beherapena. ❚ Azken orduko deskontua Arriagaren lagun gazteentzat: % 70eko beherapena. ❚ Desgaitasuna duten pertsonek gurpil-aulkia badarabilte: % 50eko beherapena (eszenaurreko palkoan eta laguntzaile batekin). La vida extraordinaria ❚ Urriaren 1etik 3ra: Adiskidetasuna

eta literatura ohiz kanpoko zerbait dira. Agian, miraria. Malena Alterio eta Carmen Ruiz bizitza arrunta duten bi lagun dira. Bi bizitza normal. Sari handirik, historia tragikorik eta abentura ahaztezinik gabekoak. Aurora eta Blanca bizitza osoko lagunak dira. Biak herri txiki batekoak. Aurora irakaslea da, Madrila joan eta ezkondu egin zen, eta semea eta senarra ditu.Eta poesia idazten du. Blanca jostuna da, amarekin bizi da, mutil-laguna du eta herrian geratu da. Eta hark ere poesia idazten du. Bi bizitza arrunt. Adiskidetasuna eta literatura: ohiz kanpokoaren agerpena. Oso zaila da Lurrean bizitza nola sortu zen azaltzea. Batzuek uste dute uretan sortu zela. Milioika urteko prozesua izan zela. Baina, bizitza kimikoki gertatu beharreko zerbait zela. Beste batzuek uste dute bizitza lurretik kanpo sortu zela. Meteorito batek lurrean ez zeuden substantzia batzuk ekarri zituela. Badira uste dutenak es-

tralurtar adimendunek erein zutela bizitza lurrean. Eta beste batzuek Jainkoarengan sinisten dute. Zerk sortu zuen alde batera utzita, biologiaren gertaerarik apartekoena da bizitza. Beharbada, ezagutzen dugun gertaerarik bereziena. Behin gertatu zen. Eta ordutik, behin eta berriro gertatu da, gelditu gabe. Genetika. Eboluzioa. Eta denbora. Bizitza miraria da. La vida extraordinaria lanak mirari hori kontatu nahi du.

'Rigor Mortis' endredozko komediak heriotzaren inguruko sekretuak lau haizetara zabalduko ditu Taldea ❚ Egilea eta zuzendaria:

Mariano Tenconi Blanco. ❚ Antzezleak: Malena Alterio, Carmen Ruiz. ❚ Offeko ahotsa: Alicia Borrachero. ❚ Biolina: Diana Valencia. ❚ Pianoa: Jorge Naveros. ❚ Jatorrizko musika eta musika-zuzendaritza: Ian Shifres. ❚ Musika-zuzendari egoiliarra: Jorge Naveros. ❚ Eszenografiaren diseinua: Ariel Vaccaro.

❚ Jantzien

diseinua eta eszenografiaren moldaketa: Igone Teso. ❚ Karakterizazio-diseinua: Roberto Siguero. ❚ Argiztapenaren diseinua: Matías Sendón. ❚ Ikus-entzunezko diseinua: Agustina San Martín. ❚ Koreografia: Josefina Gorostiza. ❚ Produkzioa eta banaketa: Producciones Teatrales Contemporáneas. ❚ Saioak: 01/10/2026 19:30 h.; 02/10/2026 19:30 h.; 03/10/2026 19:00 h. ❚ Prezioa: 14-26€ /beherapenak. ❚ Arriagaren lagunek: % 25eko beherapena. ❚ Taldeek, gazteek, 65 urtetik gorakoek, langabetuek, familia ugariek, antzerki profesionalak eta % 33tik gorako desgaitasuna dutenek: % 20eko beherapena. ❚ Gazte kupoa: Sarrerak 5 euroan, kupo mugatua. ❚ Azken orduko deskontua (aipaturiko kolektiboentzat, Arriagaren lagunentzat izan ezik): % 50eko beherapena. ❚ Azken orduko deskontua Arriagaren lagun gazteentzat: % 70eko beherapena. ❚ Desgaitasuna duten pertsonek gurpil-aulkia badarabilte: % 50eko beherapena (eszenaurreko palkoan eta laguntzaile batekin). ❚ Iraupena: 75 min.

33