Periódico Universitario / Unibertsitateko aldizkaria - 422. Zkia.- 2026ko maiatza

Eleanitza al zara?

Gero eta globalizatuago dagoen lanmerkatu batean,hizkuntza bat edo gehiago menperatzea enpresek gehien baloratzen duten trebetasunetako bat da.Jada,ingelesa ez ezik bakarrik eskatzen,baizik eta beste hizkuntza estrategiko batzuk eskatzen dira,aukera profesional berrietarako ateak ireki ditzaketenak,batez ere nazioarteko komunikazioa funtsezkoa den sektoreetan.

Unibertsitateko Aldizkari honetan, hizkuntzen garrantzia aztertuko dugu arlo profesionalean,zeintzuk diren sektoreka gehien behar direnak,zein komunitate autonomiko-

tan diren balioetsienak,eta oro har,zeintzuk eskaintzen dituzten lan-aukera gehien.

Horrez gain,hurrengo orrialdeetan gai gehiago ere aurkituko dituzue,hala nola EHUko,Mondragon Unibertsitateko,Deustuko,NUPeko eta Nafarroako Unibertsitateko azken albisteak,Beste Berriak eta Trebakuntza.

Aisialdiari dagokionez,kontuan izan Iruñeko Gayarre Antzokiak 'Sanferminetako ipuina' musikala hartuko duela.Horrekin guztiarekin,hurrengo alera arte agurtzen zaituztegu. Ondo izan!

422.zenb. 2026eko maiatza Doakoa

uniagenda

UNIBERTSITATEAK

Universidad del País Vasco / Euskal HerrikoUnibertsitatea www.ehu.eus

Uda IkastaroakDonostiaMiramar Jauregia z/g943 219 511

Gipuzkoako Campuseko ErrektoreordetzaDonostiaIgnacio MªBarriola Eraik.Elhuyar Pza.1943 018 141 Leioako Campusa (Zentralita)Leioa-ErandioSarriena Auzoa,z/g946 012 000 Sarbide Bulegoa.Bizkaiko CampusaLeioa-ErandioSarriena Auzoa,z/g946 015 555 Arabako Campuseko ErrektoreordetzaGasteizComandante Izarduy Kalea,2945 014 444 Gazte Informazioko Bulegoak (UPV/EHU)

GasteizC/ Los Apraiz,1 - 1ªPlanta945 014 336oij.ar@ehu.eus LeioaApia Bidea - Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko Behea946 015100oij.bi@ehu.eus

Nafarroako Unibertsitate Publikoa

Nafarroako Unibertsitate PublikoaIruñeaArrosadiako Campusa948 169 000 Nafarroako Unibertsitate PublikoaTuteraTarazona etorbidea,z/g948 417 800

UNED (Distantzia Heziketako Unibertsitate Nazionala)

UNED ArabaGasteizPedro Usua,2945 244 200

UNED BizkaiaPortugaleteIgnacio Ellacuria Parkea,2-3944 936 533

UNED GipuzkoaBergaraMartin AguirreDeunaren Enparantza,4943 769 033

UNED NafarroaIruñeaSadar z/g948 243 250

UNED NafarroaTuteraMagallón,8948 821 535

Mondragon Unibertsitatea

www.mondragon.edu

Mondragon UnibertsitateaArrasateLarramendi,4.23 posta-kutxatila943 794 700 / 943 712185

Deustuko Unibertsitatea www.deusto.eus

Bilboko CampusaBilboUnibertsitate Etorbidea 24944 139 000 Donostiako CampusaDonostiaMundaiz Bidea,50943 326 600

EUNEIZ Unibertsitatea

www.euneiz.com

EUNEIZ UnibertsitateaGasteizBiosferako Pasalekua,6945 255 007

Nafarroako Unibertsitatea www.unav.es

Nafarroako UnibertsitateaIruñeaCampus Unibertsitarioa948 425 600

Ingenieri Eskola.TECNUMDonostiaManuel Lardizabal Pas.,13943 219 877

TECNUM - Miramon Goiko EgoitzaDonostiaMikeletegi Pas.,48943 219 877

Idazkaritza eta Administrazioko Goi Mailako Institutua - ISSADonostiaAldapeta,49 943 467 144

Ikaslan.Lanbide Heziketako Ikastegi Publikoen Elkartea www.ikaslan.net

Hetel Heziketa Tekniko Elkartea www.hetel.eus

ENPRESA ETA BERRIKUNTZAKO ZENTRUAK

SaiolanArrasateGoiru Kalea,1943 712 072

Garaia Berrikuntzako InteresguneaArrasateUribarri Etorbidea,3.79 P.K.943 719 181 CedemiBarakaldoAltos Hornos de Bizkaia Hiribidea,33944 184 100 BIC Gipuzkoa BerrilanDonostiaMikeletegi Paselekua,83943 000 999 BIC BizkaiaDerioAstondo Bidea,Edificio,612944 030 606 BIC Bizkaia EzkerraldeaBarakaldoAvenida Altos Hornos de Vizcaya,33944 184 100 BIC ArabaMiñanoCalle Albert Einstein,15945 298 282 CEI BusturialdeaGernika-LumoTxalaparta Poligono,32946 256 809 CEIAMiñano GoienArabako Parke Teknologikoa,CEIA Eraik.945 298 282 IKERBASQUEBilboMaría Díaz Haroko Kalea,3944 052 660 SPRI,S.A.BilboUrkixo Zumarkalea,36944 037 000 BEAZ,P.S.A.BilboSabino Arana Etorbidea,8944 395 622 INNOBASQUEZamudioC/ Laida Bidea,203944 209 488 CEINNoainMocholí Kalea848 426 000

Particular de Ategorrieta Kalea,2 Baxua.10.lokala

20013 Donostia.Tfnoa.: 943 053 488 http://www.elperiodicouniversitario.com posta-e: asun@elperiodicouniversitario.com Lege Gordailua: BI-338-93

ISSN: 2530-2132

KOORDINATZAILEAK: Asun Calviño eta Jon Lasa.

LAGUNTZAILEAK: Jon Lasa,Ana Belén Sánchez,Nissma De Benito eta Irene Urizar.

DISEINUA ETA MAKETAZIOA: Unibertsitateko Aldizkaria.

ARGAZKIAK: Irene Urizar eta Cristina Domínguez.

PUBLIZITATEA: Bizkaia/ Gipuzkoa/ Araba/Nafarroa: 629 229 185 Unibertsitateko Aldizkariak ez du bertan azaltzen diren iritzi eta edukien gaineko ardurarik hartzen.

LAGUNTZAILEAK

INFORMAZIO EUROPARREKO ZENTROAK

UPV/EHU

Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea. Lehendakari Aguirre Etorbidea,83.48015 - BILBAO

Tel.: (+34) 946 013 651/ 652

E-maila: cde@ehu.eus http://www.ehu.eus/es/web/cde/home

Deustuko Unibertsitatea Liburutegi Unibertsitarioa. Ramón Rubial,1.48009 - BILBAO

Tel.: (+34) 944 139 417

E-maila: begona.prado@deusto.es http://www.iee.deusto.es

Nafarroako Unibertsitatea Zuzenbideko Eraikina. Campus Unibertsitarioa.31080 Iruñea. Tel: 948 425 634.E-maila: cee@unav.es

EUROPE DIRECTCEDERNA GARALUR.NAFARROA

Barriobide,40,001 bulegoa. 31013 Ansoain.Tel.: 948 206 697

E-maila: europadirect@cederna.es

EUROPE DIRECTHAZI

Granja Modeloa,z/g.01192 Arkaute (Araba).Tel.: 945 0003 208 http://www.hazi.es

EUROPE DIRECTBIZKAIA

Simón Bolivar Kakea,8B 48010 Bilbao.Tel.: 946 072528

E-maila: europedirect@fundacionede.org http://www.europedirectbizkaia.org

EBri buruzko informazio orokorra eta kontsulta espezializatuak eskintzen ditu,dibulgazioko ekitaldeak egiten ditu eta lan-gela bat dauka.

EUROPE DIRECTDONOSTIA

Prim kalea,14 2D.20006 Donostia Tel.: 943 470 962

E-maila: europedirect@kaebnai.net http://kaebnai.net

Informazioa,orientazioa eta europar herritartasunarekin erlazionaturiko eskubideei buruzko aholkularitza, parte-hartze aktiboa eta gaztetasuna eskaintzen ditu.

EKINTZA HONEK EUSKO JAURLARITZAKO KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKA SAILEKO LAGUNTZA JASO DU +TREBAKUNTZA ETA GAZTEOK BYEWORLD ALDIZKARIAK EUSKO JAURLARITZAKO GAZTERIA ZUZENDARITZAREN DIRU-LAGUNTZA DU

unibertsitatea

Abian da VI.Gladys Saria

Ekainaren 1era arte aurkeztu daitezke hautagaitzak

Jon Lasa Galdos

Puntueus Fundazioak eta EHUko Informatika Fakultateak,Gipuzkoako

Foru Aldundiaren babesarekin,Gladys Sariaren edizio berria abiatu dute.Sari horrek ingurune digitalean lanean ari diren emakume gazte euskaldunak aitortu eta saritzea du helburu, gazteentzat erreferente berriak sortuz eta emakumeen talentua teknologiaren esparruan nabarmendu.

Gladys del Estal (1956 - 1979) informatikariaren izena daraman sari horrek,haren oroimena omentzeaz gain,egungo gizarte digitalaren erronkei erantzuten dieten emakumeak jarri nahi ditu fokuan.Aurreko edizioetan Ane Iturzaeta,Olatz Perez de Viñaspre,Amaia Abanda,Lorea Argarate eta Usue Mori profesionalak saritu ostean,deialdi berri honek Euskal Herriko emakume teknologoen sare indartsua elikatzen jarraitu nahi du.

Puntueuseko Lorea Arakistainek pozik iragarri du edizio berria: "Oso harro gaude emaitzekin.Gero eta hautagaitza gehiago jasotzen ari gara eta oihartzuna ere gero eta handiagoa da; sarituei egiten dien ekarpenaz gain,gizartean duen eragin positiboa funtsezkoa da gure helburuak lortzeko".

Gladys Saria 2021ean sortu zen,euskal ingurune digitalean erreferente berriak sortzeko helburuarekin.Bost urteko ibilbidean,gero eta interes handiagoa piztu du,eta horren erakusgarri da urtez urte aurkeztutako hautagaitza kopuruak izandako hazkundea.

Hasiera hasieratik,sariaren helburu nagusia emakume gazteak ibilbide teknologikoari ekitera animatzea izan da.Zentzu horretan,Olatz Arbelaitz EHUko Informatika Fakultateko ordezkariak hezkuntzatik hasitako aniztasunaren garrantzia nabarmendu du: "Etorkizun hurbilean izango ditugun erronka teknologikoei aurre egiteko ezinbestekoa izango da lantaldeak anitzak izatea, eta hori posible izan dadin,ezinbestekoa da informatika eta teknologia ikasketetara gerturatzen den ikaslegoa bera ere anitza izatea".

Erakundeen babesa eta egiturazko erronkak

PuntuEUSek eta EHUk sustatzen duten ekimenak Gipuzkoako Foru Aldundiaren babes nagusia du,eta bidelagun ditu Emakunde,Danobatgroup, Euskaltel Fundazioa,EiTB eta EHUko Berdintasun Zuzendaritza.Aurkezpenean parte hartu duten eragile guztiek

bat egin dute diagnostikoan: emakumeen presentzia sustatzea ez da soilik justizia kontua,etorkizunerako ezinbesteko baldintza baizik.

Hasiera-hasieratik, sariaren helburu

nagusia emakume gazteak ibilbide

teknologikoari ekitera animatzea izan da

Gipuzkoako Foru Aldundiko Berdintasunerako Foru Organotik,Nerea Isasik sariaren balio sinbolikoa eta praktikoa gogorarazi ditu: "Ekimen honek emakumeen berrikuntza-lana lehen lerroan jartzen du eta iruditeria kolektibo berri bat eraikitzen laguntzen du,belaunaldi gazteenen artean bokazio berriak piztuz".

Ildo beretik,ikuspegi sistemikoago batetik,Emakundeko Idazkari Nagusi Noemi Ostolazak paradigma aldaketa eskatu du: "Genero-arrakala ez da soilik presentzia kontua; zientziak duen ikuspegi androzentrikoarekin bukatu behar da.Egiturazko aldaketa bat behar dugu,berdintasuna modu sistemikoan txerta dadin".

EHU,bizitza osasungarri batekin konprometitua

Euskal Herriko Unibertsitatea eta Eroski Fundazioa elkarlanean ari dira ebidentzia zientifikoan oinarritutako ohitura osasungarriak sustatzeko

Javier Sánchez Marcos

Erabaki informatuagoak hartu ahal izateko funtsezko tresna da kultura zientifikoa,maila pertsonalean zein kolektiboan.Baita elikaduran ere: zer jaten dugun,nola ekoizten diren elikagaiak edo gure osasunean zer ondorio dituzten ulertzeak irizpideak ematen ditu,eta kontsumitzaileak erabakiak arduraz hartzeko eta ohitura osasungarriagoak ezartzeko duen gaitasuna indartzen du.

Lankidetza-hitzarmen horri esker,elikadurari, osasunari eta

elikagaien

segurtasunari buruzko dibulgazio zientifikoko artikuluak argitaratuko ditu EHUk consumer.es webgunean

Ebidentzia zientifikoan oinarritutako kontsumo arduratsua sustatzeko helburuarekin,Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU),Kultura Zientifikoko Katedraren bitartez,eta Eroski Fundazioak lankidetza-hitzarmen bat sinatu dute dibulgazio zientifikoko edukiak zabaltzeko.Eduki horiek elikadurarekin,osasunarekin eta elikadura-segurtasunarekin lotutako gaiak jorratuko dituzte,eta Consumer.es webgunean argitaratuko dira. Gotzone Barandika Argoitia EHUko Transferentzia eta Nazioartekotze errektoreordeak eta Alejandro Martínez Berriochoa Eroski Fundazioko zuzendari nagusiak sinatu berri dute hitzarmena.Akordio horren bidez,

elikadurarekin eta osasunarekin zerikusia duten edukien elaborazioa koordinatuko du Katedrak. Alejandro Martínez Berriochoa Eroski Fundazioko zuzendari nagusiaren hitzetan,"Consumer kontsumitzaileen defentsan eta informazioan aitzindaria den argitalpena da,duela bost hamarkada baino gehiagotik lanean ari dena.Kontsumo-atari garrantzitsuena gara Estatuan,webguneko 156 milioi bistaratzerekin eta RRSSko inpresioekin,kontsumo arduratsu eta jasangarri baterako informazio zorrotzaren prestigioko erreferente. Zientzia-dibulgazioko artikulu horiekin gure informazio- eta hezkuntzalana indartuko dugula uste dugu,eta kontsumitzaileari lagunduko diogula, bere elikadurari eta osasunari buruzko erabaki informatuagoak har ditzan”.

Gotzone Barandika Argoitia EHUko Transferentzia eta Nazioartekotze errektoreordeak azaldu duenez, "akordio honek indartu egiten du EHUk gizarteari jakintza helarazteko duen konpromisoa.Elikadura eta osasun kontuetan herritarrei informazio egiaztatua eta ebidentzian oinarritutakoa ematea unibertsitate

publiko gisa dugun erantzukizunaren parte da”.

Bestalde,Iker Badiola Etxaburu EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren zuzendariak azpimarratu du: “Lankidetzak agerian uzten du indarrak batzearen balioa,kontsumitzaileari prestakuntza eskaintzeko eta haren ezagutza sustatzeko.Horrela,bi erakundeek beren gizarte-ekintza indartzen dute,eta,horri esker,informazio hobea eta erabakiak hartzeko gaitasun handiagoa duen gizarte baten alde egiten dute”.

Elikadura- eta kontsumo-arloan erabakitzeko irizpide gehiago

Osasun- eta elikadura-arloko adituek parte hartuko dute dibulgazio-artikuluen edizioan,eta hilero argitaratuko dira.Artikuluak hainbat jakintza-arlotatik landuko dira: biologia,kimika edo nutrizioa,farmakologia edo psikologia.Besteak beste,honako gaiei ekingo zaie: gazteen artean detektatu den minbizi-kasuen gorakada,arraina modu osasuntsuagoan frijitzeko klabeak edo gure organismoan prolaktinak (besteak beste,edoskitzearekin eta haurdunaldiarekin lotutako hormona) duen papera.

Deusto,matxismoari aurre egiten

Deustuko Unibertsitateak indarkeria matxistei autodefentsa feministaren bidez aurrea hartzeko eta haiek errotik erauzteko proiektu baten emaitzak aurkeztu zituen

Nuria Gil Calviño

Deustuko Unibertsitateak 'Indarkeria matxistak autodefentsa feministaren bidez prebenitzea eta desagerraraztea' ikerketa-proiektuaren emaitzak aurkeztu zituen joan den maiatzaren 7an.Proiektuak hiru urteko ibilbidea du dagoeneko,eta Bilboko campuseko Psikologiako,Gizarte Laneko,Gizarte Hezkuntzako,Gizarte Hezkuntzako eta Gizarte Laneko Gradu Bikoitzeko eta Erizaintzako irakasle eta ikasleak inplikatu zituen edizio honetan.

Gradu bakoitzeko hainbat irakasgaitan autodefentsa feministari buruzko saio bat eman zen,San Inazioko Modulu Psikosozialak eskainia,eta, gainera,unibertsitatean tailer praktiko bat egin zen emakumeentzat.

Berrikuntzen artean,aurten jarraipen-tailer bat egin zen,non hasierako tailerrean parte hartu zuten emakumeek hausnarketa kolektiboko prozesuarekin jarraitu ahal izan zuten,esperientziak eta jakintzak elkarrekin partekatuz.Bestalde,aurten gizontasunari,maskulinitateei eta indarkeria matxistari buruzko saioak eman ziren gelan, Hiruki Larroxaren eskutik.

Sexu-indarkeriari buruzko mitoen onarpen eskasa

Azterlanaren barruan,ikerketa bat egin zen,proiektuak indarkeria matxisten kontzientziazioan eta sexu indarkerien inguruko estereotipoak eta aurreiritziak murriztean duen eragina aztertzeko.92 pertsonak erantzundako galdetegi batetik abiatutahorietatik % 80,4 neskak ziren,% 18,5 mutilak eta % 1,1ek nahiago izan zuen ez erantzun-,sexu-indarkeriari buruzko mitoen onarpen eskasa egiaztatu du ikerketak.Hala ere,zenbait ustek bere horretan jarraitzen dute,bortxaketa gizon bat sexualki frustratuta dagoenean gertatzen de-

Ikasleek gogoeta egin zuten bikote barruko eta bikotekideen arteko harremanetan gertatzen diren sexu-erasoen inguruan izaten den isiltasunari buruz

la,esaterako.Halako mitoek sexu erasoak justifikatzen dituzten iruditeria soziala indartzen dute,gizonen sexualitatea kontrolaezina delakoan. Feminismoarekiko jarrerei dagokienez,emaitzek erakusten dute mugimendu horrek gizonei kalte egitea bilatzen duelako ideia errefusatu egiten dela.Aldiz,oso balio altuak ikusten dira honelako baiez-

tapenetan: feminismoa beharrezkoa dela gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna lortzeko eta gizonak eta emakumeak inplikatu behar dituela.Oro har,datuek erakusten dute aztertutako laginean feminismoaren balorazio positiboa egin dela gehienbat.Sexu-erasoen esperientziei dagokienez,partehartzaileen % 40,2k adierazi du bizitzan zehar sexu-erasoren bat jasan duela.Emakumeen kasuan, 10etik 4k baino gehiagok adierazi dute sexu-eraso baten biktima izan direla.

Ondorioei dagokienez,laginaren % 65,8k uste du esperientzia horiek eragina izan dutela beren eguneroko bizitzan.Sexu eraso baten ondoren, zaurgarritasuna (% 94,3),amorrua (% 88,6) eta tristura (% 85,7) dira nagusi; jasotako babesa,berriz,nabarmen txikiagoa da (% 26,5).

Osasun digitala gazteentzat Deuston

Atresmedia Fundazioak eta Deustuko Unibertsitateak unibertsitate-titulu bat atera dute gazteen ongizate digitalean profesionalak prestatzeko

Atresmedia Fundazioak eta Deustuko Unibertsitateak lankidetza-hitzarmen bat sinatu dute nerabeen eta gazteen ongizate digitaleko eta prebentzioko lehenengo aditu-titulua abiarazteko, gizarte eta hezkuntza-inguruneetan teknologiaren erabilera osasungarria,segurua eta arduratsua sustatzeko prestakuntza.

“Nerabezaroko eta gaztaroko ongizate digitaleko eta prebentzioko aditu” tituluak gizarte eta hezkuntza-arloan esku hartzeko trebatuko du

Patricia Pérez Atresmediako zuzendari nagusi korporatiboak eta Atresmedia Fundazioko zuzendariak eta Isabel Rubio Deustuko Unibertsitateko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko dekanoak sinatu dute akordioa gaur goizean ikus-entzunezko taldearen egoitzan,bi erakundeek haurren eta gazteen hezkuntzarekin eta ongizate digitalarekin eta irakasleen prestakuntzarekin duten konpromisoa indartzeko.

Ingurune digitalak nerabezaroan eta gaztaroan planteatzen dituen erronkei erantzuteko gai diren profesionalak izateko premia gero eta handiagoari erantzuten dio titulu honek. Testuinguru horretan,Deustuko Unibertsitatearen esperientzia akademikoa eta Atresmedia Fundazioaren bultzada bateratzen ditu; hartara, prestakuntzaren irismena zabaltzen lagunduko du,haren hedapena ba-

bestuko du eta ikasleei beka programa baten bidez sarbidea erraztuko die,gizartearen gaitasun mediatikoak, informaziozkoak eta digitalak sustatzeko konpromisoaren ildotik.

Patricia Pérezek honako hau adierazi du: “Atresmedia Fundazioan nerabeen eta gazteen gaitasun mediatikoak,informaziozkoak eta digitalak sustatzeko lan egiten dugu,irakasleen,familien eta gizarte osoaren bidez.Deustuko Unibertsitatearekin sinatu dugun akordio hau beste urrats bat da konpromiso horretan,adingabeei gero eta konplexuagoa eta zorrotzagoa den ingurune digitalean laguntzeko prestatutako profesionalen formazioa errazten baitu".

Bestalde,Isabel Rubiok beste hau nabarmendu du: “Aliantza estrategiko honek aukera ematen digu gure fakultatearen zorroztasun akademikoa eta alfabetatze digitalean erreferente den Atresmedia Fundazioaren kontzientziatzeko gaitasuna hibridatzeko.Lankidetza horri es-

ker,titulua oinarri zientifiko sendoarekin ez ezik,kontsumo digitalaren errealitatearekin lotutako ikuspegi praktiko eta gaurkotuarekin ere jaio da.Elkarrekin ziurtatzen dugu prestakuntza horrek beharrezko tresnak emango dizkiela hezkuntzako profesionalei,gazteen gaitasunak sustatzeko,haien osasun fisikoa eta emozionala kaltetu gabe”.

Ongizate digitalaren erronkei aurre egiteko titulu aitzindaria

Nerabezaroko eta gaztaroko ongizate digitaleko eta prebentzioko aditu tituluaren helburua da teknologia erabiltzeko prebentzio,sentsibilizazio eta laguntza estrategiak aztertu, diseinatu eta ezartzeko gai diren gizarte eta hezkuntza arloko profesionalak prestatzea.

Programak hainbat gai landuko ditu: sare sozialen erabilera arduratsua, pantailen erabilera problematikoaren prebentzioa,ziberjazarpena edo gehiegizko esposizio digitala bezalako egoeren aurrean esku hartzea.

Jon Lasa Galdos

Isabel Rubio eta Patricia Pérez.

Eskaintza berria MUn hurrengo ikasturterako

Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak nazioarteko gradu bikoitza eta bi aipamen dual berri emango ditu 2026-2027an

Nuria Gil Calviño

Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien

Fakultateak titulu berri bat eta bi aipamen dual berri emango ditu 2026-2027 ikasturtean,egungo eskaintzaz gain: Ikus-entzunezko Komunikazioko eta Diseinu Grafikoko Nazioarteko Gradu Bikoitza,Mondragon Unibertsitateak eta Mondragón México unibertsitateak elkarrekin sinatutako programa; Humanitate Digital Globaletako Aipamen Duala (Humanitateen esparruan aipamen duala emango duen

Estatuko lehen unibertsitate bihurtuko duena),eta Kooperatibismoko eta Kudeaketa Sozioenpresarialeko

Masterraren Aipamen Duala.Bi aipamen dualok sendotu egingo dute

Mondragon Unibertsitateak Espainian eta Europan prestakuntza dualean duen erreferentziazko lidergoa,guztira aipamen dual ofizialeko 12 gradu eta 15 unibertsitate-master eskainiz.

Datorren ikasturtetik aurrera eskainiko duen eskaintza berriarekin,Fakultateak gradu hauetako 6 titulu eskainiko ditu: Haur Hezkuntza (4 aipamen),Lehen Hezkuntza (6 aipamen),Humanitate Digital Globalak, Ikus-entzunezko Komunikazioa,Kultura eta Sormen Industriak,nazioarteko gradu bikoitzarekin batera. Era berean,fakultateak 5 unibertsitate-master ematen ditu guztira: Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako,Batxilergoko,Lanbide Heziketako eta Hizkuntzen Irakaskuntzako irakasle izateko irakasle-gaikuntza; Ikaskuntza eta Berrikuntza erraztea; Kooperatibismoa eta kudeaketa sozioenpresariala; Euskal Kulturaren dinamizazioa eta Hezkuntza

Berriztatzeko Ikerketa,ematen hasiko diren bi aipamen dualei gehitzen zaizkienak.

Humanitate Digital

Globaletako aipamen

dualari esker,

Humanitateen esparruko

titulu batean aipamen

duala emango duen

Estatuko lehen

unibertsitatea da

Mondragon

Unibertsitatea

1. Ikus-entzunezko Komunikazioko eta Diseinu Grafikoko Nazioarteko Gradu Bikoitza Datorren ikasturtetik aurrera, Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea Ikus-entzunezko Komunikazioko eta Diseinu Grafikoko Nazioarteko Gradu Bikoitza ematen hasiko da,Mondragón México unibertsitatearekin sinatutako baterako programa.Proposamen berria Aretxabaletako campusean

emango da.Ikasleek Ikus-entzunezko Komunikazioko ikasketak egingo dituzte,eta titulu bikoitza lortzeko aukera izango dute,ikasturte batez Mexikon Diseinu Grafikoko gradua eginez.

❚ Egitura eta mugikortasuna:

❚ Mexikoko ikasleak: 4 urte Mexikon, Diseinu Grafikoko ikasketak egiten + 1 urte Aretxabaletan,Ikus-entzunezko Komunikazioko ikasketak egiten.

❚ Espainiako ikasleak: 2 urte Aretxabaletan,1 urte Mexikon (ikasle-trukean) eta azken 2 urteak Aretxabaletan.

❚ Tituluak: Mondragón México unibertsitateak eta Mondragon Unibertsitateak aitortutako tituluak lortuko dituzte ikasleek.

1. Humanitate Digital Globaletako Aipamen Duala Fakultateak beste berrikuntza garrantzitsu bat ezarriko du datorren ikasturtean: Humanitate Digital Globaletako Graduko Aipamen Duala; alegia,humanitateen alorrean modalitate dualean emango den Estatu osoko lehen titulua.

2. Kooperatibismoko eta Kudeaketa Sozioenpresarialeko Unibertsitate Masterreko Aipamen Duala

Abian 'Mondragon Unibertsitatea Industrial Sustainable Entrepreneurship Awards'

Mondragon Unibertsitateak ekintzailetza teknologiko jasangarriko proiektuak bultzatzeko lehiaketaren epea ireki du

Mondragon Unibertsitateak bere lehiaketaren beste edizio bat jarri du martxan,hasierako faseetan dauden eta oinarri jasangarria duten ekintzailetza teknologiko edo industrialeko proiektuak sustatzeko.'Mondragon Unibertsitatea Industrial Sustainable Entrepreneurship Awards' lehiaketak helburu hau du: Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoko ingeniaritzako ikasleek proiektu teknologikoetan parte hartu ahal izatea, ekimen horiek abiarazten laguntzeko. Horretarako,lehiaketak 100.000 euro baino gehiago emango ditu bekatan, unibertsitateko ingeniaritzako ikasleak proiektuetan sartzeko,gutxienez hiru hilabetez eta gehienez bi urtez. Proiektu teknologikoaren premien arabera,ingeniaritzako zer ikasleprofil sartu nahi duen aukeratu ahal izango du talde ekintzaileak: mekanikakoa,diseinukoa,antolaketakoa, elektronikakoa,informatikakoa,energiakoa,prozesu industrialetakoa,biomedikuntzakoa,mekatronikakoa,robotikakoa eta zibersegurtasunekoa, besteak beste.

Bekak zenbait kopurutakoak izan daitezke,eta hainbat modalitatetakoak; gradu-amaierako lanak,masteramaierako lanak edo lanbide-heziketa dualekoak izan daitezke,baina den-denak beken bidez gauzatuko dira,proiektu ekintzailean ZTIM talentua sartzeko.

Bekarekin batera,talde sarituek Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoko ikerketa-taldeen laguntza teknologikoa jasoko dute, baita ekin-tzailetzari buruzko banakako laguntza,enpresari buruzko talde-prestakun-tza,beste finantzaketa- eta laguntza-iturri batzuk eskuratzeko laguntza,proiektua martxan jartzeko bulego-gune bat, eta babes industrial eta intelektualari buruzko aholkularitza ere.

Lehiaketara aurkezten diren ideiek originalak izan beharko dute; dena den,aukera egongo da aurreko edizioetan aurkeztutako proiektuak aurkezteko,baldin eta saririk lortu ez badute.

FAGOR,Orbea eta MONDRAGON korporazioa dira lehiaketaren sustatzaile nagusiak,eta haiei esker lortu ahal izan dira lehiaketan banatuko diren

sarietarako 100.000 euroak.LABORAL Kutxako Gaztenpresa,Saiolan, GARAIA eta Galbaian ere elkarlanean ari dira lehiaketan.Horiek guztiak inplikatuta daude lurraldean talentu teknologikoa,enpleguaren sorrera eta aberastasuna sustatzen.

Laburbilduz:

❚ 'Mondragon Unibertsitatea Industrial Sustainable Entrepreneurship Awards' lehiaketak 100.000 €tik gorako sariak emango ditu.

❚ Startup teknologiko edo industrial irabazle bakoitzak 30.000 euro jasoko ditu,gehienez,Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoko ingeniaritzako ikasle bat euren ekintzailetza-proiektuetan sartzeko.

❚ Startup irabazleek euren proiektuetan sartu nahi duten ingeniaritzako ikaslearen profila aukeratuko dute: mekanikakoa,elektronikakoa, informatikakoa,energiakoa,biomedikuntzakoa,mekatronikakoa,robotikakoa,zibersegurtasunekoa…

❚ Lehiaketa otsailaren amaieran hasi zen,eta apirilaren 20ra arte egongo da parte hartzeko aukera.

Nuria Gil Calviño

NUPeko ikasleek ardoa aztertu dute

Nafarroako Unibertsitate Publikoak ikasgelara eraman ditu ardogintzaren datu errealak Enologia Berritzaileko Unibertsitate Masterrean

Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) zeharkako saio bat egin du Enologia Berritzaileko Unibertsitate Masterrean.Euskal Herriko Unibertsitatearekin (EHU) batera ematen du titulua, eta ikasleek simulazio-jarduera batean hartu dute parte jardunaldian,ardogintzako erabaki errealak hartzeko prozesua lantzeko.Irakaskuntza-proposamena “serious game” formatuan planteatu da (prestakuntza-jokoa), Purpango École d 'Ingénieurs-eko (Tolosa,Frantzia) mahastizaintza- eta enologia-arloko irakasleekin lankidetzan.Erakunde hori erreferentziazko erakundea da prestakuntza agronomikoan eta enologikoan Frantzia hegoaldean,eta aukera eman du mahastizaintzarekin eta enologiarekin lotutako hainbat alderdi tekniko eta estrategiko modu praktikoan lantzeko.

“Saioan zehar,ikasle taldeek ausaz jaso zituzten mahai joko baten kartak, eta jokoan adierazten zen zer ardo mota egin behar zuten,eta ezaugarri

klimatikoekin,ekoizpen kostuen mailarekin,merkatu gamaren arabera,eta mahatsaren ekoizpen sistemarekin (zeina konbentzionala,ekologikoa edo biodinamikoa izan baitaiteke) lotutako zenbait mugapen zituzten -azaldu du Gonzaga Santesteban García NUPeko Agronomia,Bioteknologia eta Elikadura Saileko katedradun eta IMAB Institutuko ikertzaileak-.Baldintza horietan oinarrituta,talde bakoitzak ekoizpenibilbide oso bat diseinatu behar izan zuen,bai landan,bai sotoan,eta,ondoren,bere proposamenak ikasgelako gainerako kideen aurrean azaldu,hartutako erabaki teknikoak eta estrategikoak justifikatzeko”.

Marianne Gosset Purpaneko École d 'Ingénieurs-eko irakasle eta ikertzailearen bisitaldiari esker egin da jarduera.Irakaslea biokimikako eta bioteknologietako ingeniaria da,Enologoaren Diploma Nazionala du Tolosako Unibertsitatean,eta enologiaren,ardogintzaprozesuen eta ardoaren analisi sentsorialaren arloetan dihardu irakasle eta ikertzaile lanetan.

Mugaz gaindiko lankidetza mahastizaintzan eta enologian

Lankidetza VINNEA proiektuaren barnean dago.Interreg Espainia-FrantziaAndorra (POCTEFA 2021-2027) programak finantzatzen du proiektua. Ekimenaren helburua da mahastizaintzaren eta enologiaren arloko mugaz gaindiko lankidetza indartzea, prestakuntzako,berrikuntza pedagogikoko eta ezagutzaren transferentziako jarduera bateratuen bidez,unibertsitateko erakundeen eta sektoreko eragileen artean.

Alde horretatik,irakaskuntza-tresna hori garatzen eta hobetzen jarraituko dute,eta erakunde parte-hartzaileen arteko lankidetza-jarduerak eginen dira.

NUPen aldetik,jardueran parte hartu dute Nerea Iturmendi Vizcay Agronomia,Bioteknologia eta Elikadura Saileko irakasle eta ISFOOD Institutuko ikertzaileak eta Mónica Galar Martínez prestakuntzaldiko ikertzaileak Gonzaga Santestebanekin batera.

Nuria Gil Calviño

Nerea Iturmendi saioan jarraibideak ematen.

NUP,berdintasunarekin konprometitua

NUPek eta Nafarroako Rural Kutxako Gizarte Ekintzak Desparekotasuna eta Elkartasuna Aztertzeko Zentroa jarri dute abian

Javier Sánchez Marcos

Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) eta Nafarroako Rural Kutxako Gizarte Ekintzak (ASCRN) hitzarmena sinatu dute Desparekotasuna eta Elkartasuna Aztertzeko Zentroa abian jartzeko eta herritarrak kezkatzen dituzten erronka sozial nagusiei ikerketan eta zorroztasun zientifikoan oinarritutako erantzunak eskaintzeko.

Ramón Gonzalo NUPeko errektoreak eta Ricardo Goñi Leránoz Nafarroako Rural Kutxako Harreman Instituzionaletako zuzendariak sinatu dute testua. Hitzarmenean jasotzen denez,enpleguaren eraldaketa,familia-forma berriak,etxebizitzaren garestitzea,populazioaren zahartzea edo migrazio-fluxuen hazkundea dira zaurgarritasun egoeren gorakadaren eta desparekotasuna handitzearen atzean dauden prozesuetako batzuk.Nafarroa Espainian pobrezia-tasarik txikiena duen komunitatea bada ere,hainbat faktoreren ondorioz,“aldaketa horiek ez zaizkio arrotz gertatzen”,eta,beraz,beharrezkoa da fenomeno horiek beren konplexutasun osoan aztertzea Foru Komunitatearen testuinguruan. Pobreziaren azterketan eta gizarteratzeko politiken diseinuan aplikatu-

tako ikerketa-ibilbide luzea egin du NUPek 80ko hamarkadaz geroztik. Zentroaren sorreraren bidez ikerketa aplikatu hori ikusarazi nahi da,eta Nafarroako sare sozialen eskura jarri,entitate guztiek parte har dezaten ezagutza partekatu bat sortzen, desparekotasun-prozesuen aurrean erantzunak sortzea indartzeko.

Ikergai izango ditu

zaurgarritasun-egoeren gorakadan eragina duten prozesuak,hala nola enpleguko aldaketak, populazioaren zahartzea edo migrazio-fluxuen igoera

Esan denez,zentroak desparekotasuna aztertu eta elkartasuna sustatuko du ikerketaren eta analisi zientifikoaren bidez.Zehazki,Nafarroako desparekotasun-egoerak aztertu nahi dira,egungo pobrezia-adierazleen mugei erantzuteko (pobreziatasa erlatiboa edo AROPE adierazlea,adibidez) eta desparekotasunei eta bazterkeriari buruzko diziplina

anitzeko ikuspegi bat emateko interesari erantzuteko.Orobat lortu nahi da ikerketak eragin zuzena izatea politika publikoen diseinuan.Zorroztasun zientifikoa,konpromiso soziala eta parte-hartze komunitarioa izanen dira Zentroaren jarduna arautuko duten printzipioak.

Zentro berriaren helburu eta jarduera nagusiak

Aipatu denez,honako hauek dira zentro berriaren helburuak: desparekotasun sozialeko prozesuei aplikatutako ikerketa sustatzea ikuspegi intersekzionaletik; desparekotasun sozialaren analisiak aplikatzea hura agertzen den eremu guztietan; elkartasun soziala sustatzen duten ekintzen jarraipena egitea; eta Unibertsitatearen eta eragile garrantzitsuen arteko lankidetza sareak sortzea,desparekotasunaren eta elkartasunaren arloko ezagutzak trukatzen laguntzeko.Zentroaren xedeak izanen dira orobat hainbat arazo soziali konponbide zehatzak ematea emakume eta haurren pobreziari arreta berezia eskainiz,elkartasun indibiduala,kolektiboa,publikoa eta pribatua sustatzen duten ekimenak identifikatzea eta politika publiko eraginkorren diseinuan parte hartzea,besteak beste.

Ramón Gonzalo errektorea (ezk.) eta Ricardo Goñi Leránoz Nafarroako Rural Kutxako Harreman Instituzionaletako zuzendaria.

Erasmus+ R4RURAL proiektuak bere bazkideak elkartu zituen NUn

Europako bost herrialdeko adituak elkarlanean aritu ziren klima-aldaketaren eta biztanleriaren despopulazioaren aurka borrokatzeko bide-orri komun bat garatzeko

Jon Lasa Galdos

Apirilaren 22tik 24ra,Erasmus+

R4RURAL proiektuaren lehen tailerra egin zen Nafarroako Unibertsitatean.Ekitaldiak proiektuan parte hartzen duten hainbat erakundetako ikertzaileak bildu zituen: Hanze Zientzia Aplikatuen Unibertsitatea (Herbehereak),Harz Zientzia Aplikatuen Unibertsitatea (Alemania),Akdeniz Unibertsitatea (Turkia) eta Napoliko 'L'Orientale' Unibertsitatea (Italia).Tokiko bazkideek ere parte hartu zuten,hala nola Biodibertsitate eta Ingurumen Institutuak (BIOMA) eta Nafarroako Unibertsitateko Kultura eta Gizarte Institutuak.Ekimen horrek landa-eremuen erresilientzia sustatzea du helburu klimaaldaketaren eta biztanleriaren despopulazioaren aurrean.Beharrezko tresnak garatzeko,proiektuak erronka holistikoki jorratzen du,gizarte-talde eta ezagutza-arlo ugaritara iri-tsiz.

"Klima-aldaketaren egoera batean,bereziki garrantzitsua da populazio zaurgarrienak kontuan hartzea.Populazioa galtzen ari diren landa-komunitateak kategoria honetan sartzen dira,eta,beraz,bereziki interesgarria da haien egoerari erreparatzea,haien praktiketatik ikastea eta klima-aldaketaren ondorioekiko erresilientzia handitzeko moduak elkarlanean garatzea",dio Ana Villarroyak,BIOMA Institutuko R4RURALeko ikertzaileak.Jardunaldi honen helburua ekonomia,ingurumen-zientziak eta gizarte-zientziak bezalako diziplina anitzeko bazkideen arteko sinergiak sortzea eta proiekturako bide-orri bat eta helburu komunak ezartzea izan zen.

Ekitaldian zehar,parte-hartzaileek tailerretan parte hartu zuten,proiektuaren barruan garatu beharreko ekin-

tzak eztabaidatu zituzten eta baita Sendaviva (Nafarroako natura-parke tematikoa) bezalako lekuak bisitatu zituzten,non baso-suteen moduko gertaerek kaltetutako landa-eremuetan ezarritako estrategiak lehen eskutik ezagutu zituzten.Han,parkeko langileek ongietorria eman zieten,kaltetutako eremuen bisita gidatua eskainiz eta sutearen ondorioak eta martxan dauden berreskuratze-ahaleginak zehatz-mehatz azalduz.

Ekimen horrek landa-eremuen erresilientzia sustatzea du helburu

klima-aldaketaren eta biztanleriaren despopulazioaren aurrean

Erronka bikoitz honi heltzeaz gain, R4RURAL irakaskuntza- eta ikaskuntza-praktika berritzaileen garapenean ere murgiltzen da."Garrantzitsua da

diziplina ezberdinetako unibertsitateko ikasleek klima-aldaketak landaeremuetan dakartzan arriskuak ulertzea.Eremu horien etorkizuna ez dago zientzialarien menpe soilik; askotan,lurzoruaren erabilerari eta arriskuen prebentzioari buruzko erabakiak hartzen dituzten pertsonak esparru ekonomiko,politiko edo administratiboetatik datoz",dio Ruth Breezek,Kultura eta Gizarte Institutuko proiektuaren ikertzaile nagusiak. Praktika horien adibide bat parte hartzen duten herrialdeetako hainbat landa-komunitatetan "laborategi bizidunak" sortzea da,non ikasleek helize laukoitzaren eredua aplika dezaketen arazoa sakonago ulertzeko.Eredu hau ikuspegi berritzailea da,garapen ekonomiko eta soziala sustatzeko lau eragile nagusiren arteko lankidetza sustatzen duena: unibertsitateak,enpresak,gobernua eta gizarte zibila."Ezinbestekoa da gazteek jarrera positiboa izatea ditugun klima-arazoei aurre egiteko, erronken magnitudea eta har daitezkeen prebentzio-neurriak ulertuz",gaineratu du Breezek.

SociARTE eta MUN: Bost urte artea

eskaintzen,Nafarroako

gizarte-erakundeen beharrei erantzunez

Nafarroako Unibertsitateko Museoaren gizarte-berrikuntzako programak,SociARTEk, bosgarren urteurrena ospatu zuen bere kide diren gizarte-erakundeekin,ekitaldi berezi batean,non beren lana ikusgai izan zuten

SociARTEren urteroko topaketa MUNen egin zen,edizio bereziki esanguratsu batean,bere bosgarren urteurrena ospatzen baitzuen.Programa 2021ean jarri zuen abian MUNeko Hezkuntza Sailak,Nafarroako hainbat gizarte-erakunderekin lotutako pertsonen beharrak entzuteko eta espazio,tresna eta materialak eskaintzeko, artea laguntza-bide eta baliabide gisa erabiltzeko aukera emanez. "Uste dugu museo batek zerbitzatzen duen komunitatearentzat irekitako espazio bat izan behar duela; museo bat fluidoa izan behar dela",dio Fernando Echarrik,SociARTEko koordinatzaileak.Hasieratik,MUNek hainbat ekimen eta jarduera jarri zituen abian helburu hori lortzeko,baina programa finko baten faltak ezinezko egin zuen aurreikusitako moduan gauzatzea. Horregatik,proiektu gisa programa espezifiko bat sortzearen aldeko apustua egin zen,plangintza hobea eta beharrezko baliabideen esleipena ahalbidetuz.

"la Caixa" Fundazioak jasotako laguntzari esker,hau guztia SociARTE-n posible izan da."Fundazioan, MUNekin dugun aliantzak bezalakoak bilatzen ditugu,artea eta kultura garapen pertsonal eta sozialerako iturri gisa finkatzen laguntzen digutenak",dio Izaskun Azconak,"la Caixa" Fundazioaren Nafarroan ordezkariak."Horrekin,inor atzean uzten ez duen gizarte bidezkoago bat sortzea dugu helburu".

Gizarte-aniztasunera irekitako museo bat sortzeko helburuarekin, SociARTEk 36 gizarte-erakunde biltzen ditu orain Nafarroan

Orain,bost urteko lanaren ondoren, bosgarren edizio hau bost erakunde berrirekin amaitzen da,dagoeneko

parte hartzen ari diren 31 erakundeei gehituz,guztira 36ra iritsiz.Guztiek modu berezian ospatu zuten urteurren hau MUNen,non gizarte-erakunde hauek funtsezko papera izan duten erakusketa bat ikusgai dagoen. Ekitaldia,non parte hartu zuten 31 erakundeek bost kide berriei ongietorria eman zieten,bakearen aldeko lankidetza-jarduera oso berezi baten inguruan kokatzen zen.Gainera,bisitariek egunean zehar MUNeko Dorre Aretora sartu ahal izan ziren,'Margolan bat nire laguna izan al daiteke?' erakusketa hartzen duena.Guztiek sortutako lanak biltzen ditu honek, MUNen Hezkuntza Eremuaren historian zehar,tailerretan eta jardueretan parte hartu dutenak.Horien artean,beraz,SociARTEko erabiltzaileek eurek egindako lana ere badago,"Piramide Multikulturala" moduluan ere protagonismoa hartzen baitute.Espazio honek aniztasuna,inklusioa eta bizikidetza bezalako balioen inguruan garatutako lana erakusten du, eta baita SociARTE programaren oinarriak ezarri zituen proiektua ere.

Javier Sánchez Marcos

Gradu- eta graduondo-amaiera ekitaldi bateratua

EHUk bi ikasketa mota horien amaiera batera ospatuko du lehen aldiz San Mamesen ekainaren 12an

Jon Lasa Galdos

Lehenengo aldiz antolatu du Euskal Herriko Unibertsitateak gradu- eta graduondo- ikasketen amaierako ekitaldi bateratua eta ekainaren 12an izango da San Mames estadioan,Bilbon.Joxerramon Bengoetxea errektoreak adierazi duenez, “graduazio hutsa baino askoz gehiago izatea nahi dugu.Unibertsitate publikoaren,ezagutzaren, zientziaren eta gure ikasleekiko sentitzen dugun estimu eta harrotasunaren ospakizun itzela izango da”.

Zabalik dago jada ikasleen izen-ematea doan,eta gainerakoentzako

sarrera-salmenta 18:30ean irekiko da ehu.eus webgunean, 19 eurotan

“Ekitaldi oso berezia izango da EHUrentzat,eta baita euskal gizartearentzat ere”.Hala adierazi du EHUko errektore Joxerramon Bengoetxeak ekitaldia aurkezteko agerraldian.Estitxu Garai

Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordea eta Asier Blas Ikasle eta Konpromiso Sozialerako errektoreordea ere izan dira ekitaldian.“Gure ikasleen eskaeratik sortutako ekitaldia da,unibertsitate-ikasketen amaiera modu bateratuan ospatu nahi dutelako,euren bizitzako une garrantzitsu baten neurriko espazio sinboliko batean”,azaldu du errektoreak.

Ekitaldia ekainaren 12an,ostiralean,egingo da Bilboko San Mames estadioan.Tamaina eta ezaugarri horietako espazio batek aukera emango du EHUn etapa bat amaitzen duten ikasle guztiak eta haien gertukoak elkartzeko.Halaber,ekitaldia publiko orokorrarentzat ere irekita egongo da,unibertsitate publikoaren aldeko babesa adierazi nahi duen orok bertaratzeko aukera izan dezan.Izan ere,publiko orokorrari zuzendutako ikuskizuna izango da. Ikasleek formulario bat bete beharko dute izena emateko.Izan ere,eurak izango dira zelaian lekua hartuko dutenak; ekitaldiaren protagonista nagusiak.Eta,paraleloan,gaur bertan jarriko dira salgai sarrerak ikasleen senideek eta gertukoek ekitaldira joateko EHUren webgunean eskuratu ahal izango dira 19 euroan,“ekitaldia bideragarri egiteko eta unibertsitate publikoa babesteko”,zehaztu du Estitxu Garai Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak.

“Campus anitzeko unibertsitatea izanik,halako ekitaldiek Arabako,Bizkaiko eta Gipuzkoako komunitateen arteko topagune gisa balio dute.Aldi berean,unibertsitatearekiko pertenentzia sentimendua indartzeko funtzio garrantzitsua betetzen dute”,zehaztu du Garaik.

Emanaldiak eta sorpresa ugari

Azken urteotan senide eta lagunen aldetik ere interesa gehitu egin da era horretako ekitaldiengatik,baina espazio faltak askotan gogo hori zapuztu du.Hala,“aurten ilusio partekatu horri erantzun nahi izan diogu eta aukera eman askoz ere jende gehiagori”,esan du errektoreak.

Ekitaldi akademikoaz gain,musika,dibulgazio zientifikoa,emanaldiak eta sorpresa ugari izango dira, ikuskizun kolektibo handi gisa pentsatutako formatu batean.Eta han parte hartuko duten pertsona guztiak EHUko ikasle ohiak izango dira,unibertsitatearekin duten talentua eta lotura erakusteko.

Ikerbasquek 49 milioi euro lortu zituen 2025ean

Iazko datuek mugarri berria ezarri dute Ikerbasquerentzat,bai talentu berria erakartzeari dagokionez,bai lortutako funts eta gidatutako proiektuei dagokienez

Nuria Gil Calviño

2025.urtean,Ikerbasquek 30 ikertzaile berri erakarri zituen eta ondorioz Ikerbasqueko komunitatea 417 lagunek osatua geratu zen; gainera, ikerketarako 49 milioi euro baino gehiago lortu zituen.Horiek dira gaur goizean Zientzia,Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburu Juan Ignacio Pérez Iglesiasek,Ikerbasqueko zuzendari zientifiko Fernando Cossíok eta Politika Zientifikoko zuzendari Amaia Esquisabelek aurkeztutako balantzearen daturik esanguratsuenetako batzuk.Haiekin batera,aurkezpenean Ikerbasqueko bi ikertzailek ere parte hartu dute: Marina Medinak eta Irati Garmendiak. Aurkeztutako datuen arabera,2025.urtearen amaieran,Ikerbasquek 417 ikertzaile zituen guztira,ibilbide zientifikoa garatzeko hiru kategoriatan banatuta: 214 ikertzaile kontsolidatu,esperientzia handikoak eta lidergo-gaitasuna dutenak; 107 gazte ikertzaile,goi-mailako zientzialari taldea osatzea helburu dutenak; eta 96 Research Associate,ikertzailearen ibilbidearen etapa desberdinak osatzen laguntzen duen figura ertaina.

Egituraketa horrek bikaintasun zientifikoa sendotzeaz gain,ekoizpen zientifikoa ere bultzatu zuen: 1.726 artikulu argitaratu ziren nazioarteko eragin handiko aldizkari indexatuetan.

Ikerbasqueko ikertzaileek 2025ean lortutako funtsen guztizko zenbatekoa 49milio eurokoa izan zen (2024ean baino 2 miloi euro gehiago).Kanpoko finantzaketaz landutako 1.346 proiektutatik,5 proiektu berri ERCren (European Research Council, Europako Ikerketa Kontseilua) finantzaketa izan zuten.Hauxe da kontinente zaharreko erakunderik ospetsuena,ezagutzaren mugan finkatutako asmo handiko ikerketa-proiektuen sustapenari dagokionez,eta iazko urtearen amaieran,1.685 pertsonak lan egiten zuten Ikerbasqueko ikertzaileek zuzendutako taldeetan.Era berean,ikertzaileek 48 spinoff sortzen lagundu dute,izan ere,enpresa-ekimen hauen jarduerak prozesu,produktu edo zerbitzu berrien ustiapena du oinarri,ikerketetan lortutako ezagutzatik eta emaitzetatik abiatuta.

Ikerbasquek Euskadiko unibertsitate eta I+G zentroetan lan egiteko erakarri dituen mundu osoko ikerzaileak 35 herrialdetakoak dira.Horien artean,gizonak dira nagusi,%69,emakumezkoen

besteberrriak

% 31aren aldean.Ikertzaileen jakintza-arloei erreparatuta,%44 zientzia esperimentalen arloko espezialistak dira,% 26 medikuntza-zientzietakoak,% 16 ingeniaritza arlokoak eta % 14 giza eta gizarte zientzietako adituak.Ikerbasqueko ikertzaile hauek munduko zentrorik ospetsuenetatik etorritakoak dira,MIT,Harvard,Oxford eta Stanfordeko unibertsitateak,CNRS edo Max Planck Elkartea tarteko direla. 2025an lortutako emaitzen harira esan daiteke Euskadi zientziaren arloko Europako erreferentetzat posizionatu dela.Nazioartean,Euskadi ikerketa aurreratuko eskualdea dela aitortzen dute dagoeneko,nazioarte mailako euskal ikerketataldeei eta bertan nazioarteko kategoriako ikerketa garatzeko eskaintzen diren baldintza egokiei erreparatuta.Aurreko honen adibidea dugu Europako Batzordeak,Ikerbasqueren ikertzaileak erakartzeko programa 6 aldiz hautatu duela garapen zientifikoa bultzatzeko Europako ekimenik onenetakotzat.Orain arte,Ikerbasqueko programek 28 milioi euro lortu dituzte Europako Batasunetik. Fernando Cossio,zuzendari zientifikoaren hitzetan: “Ikerbasqueren arrakastaren gakoetako batzuk honako hauetan aurki ditzakegu: hautaketaeta ebaluazio-prozesuetan izan dugun independentzian,Zientzia Batzordearen kalitate handian, ikertzaileen bikaintasun zientifikoan eta gure politika zientifikoaren helburu estrategikoekin duten lerrokaduran.Eta batez ere,Euskadiko zientzia eta teknologia sare osoari zerbitzua emateko borondatean: unibertsitateei,CIC-ei, BERC-ei,aliantza teknologikoei eta ospitaleei”. Era berean,Juan Ignacio Pérez Iglesias Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburuak nabarmendu duenez,2025ean,Plan Estrategikoan ezarritako aurreikuspenekin bat etorrita,Ikerbasquek irmotasunez indartu du Zientziarako Fundazioaren izaera,EAEn abangoardiako zientziaren katalizatzatzat dituen eginkizunak zabaldu eta di-

bertsifikatu dituen heinean.“Ikerketa arloko talentua erakarri eta garatzetik,ikerketa-jardueraren kudeaketan rol aktiboagoa hartzera igaro zen lehendabizi -BERC batzuen gobernantzan parte hartuz-,eta iaz,azpiegitura zientifikoen kudeaketan murgildu zen,IBM Quantum System Two kokatuta dagoen Donostiako Ikerbasque Zentroa kasu”,azpimarratu du.

Helburuko zentroa

Helburuko zentroei dagokienez,Ikerbasqueko 128 ikertzaile EHU/UPV-n lan egiten dabiltza.Gainerako 289k Deustuko eta Mondragoiko unibertsitateetan eta ikerketa zentroetan lanean dihardute.

Hauxe da gaur egun indarrean dauden BERC eta IKZen zerrenda osoa:

❚ Achucarro - Basque Center for Neuroscience (Leioa).

❚ BCMaterials- Basque Center for Materials,Applications and Nanostructures (Leioa).

❚ Polymat - Basque Center for Macromolecular Design & Engineering (Donostia).

❚ DIPC - Donostia International Physics Center (Donostia).

❚ CFM-MPC Materials Physics Center (Donostia).

❚ Biofisika Institutua.Basque Centre for Biophysics de Bizkaia (Leioa).

❚ BC3 - Basque Centre for Climate Change (Leioa).

❚ BCAM - Basque Center for Applied Mathematics (Bilbao).

❚ BCBL - Basque Center on Cognition,Brain and Language (Donostia).

❚ CIC biomaGUNE - Center for cooperative research in biomaterials (Donostia).

❚ CIC bioGUNE - Center for cooperative research in biosciences (Zamudio).

❚ CI energiGUNE - Energy cooperative research center (Vitoria-Gasteiz).

❚ CIC nanoGUNE - Nanoscience cooperative research center (Donostia).

Zitek,25 urte ekintzailetza Bizkaian bultzatzen

Sorreratik mende-laurden igaro ondoren,EHUren,Bizkaiko Foru Aldundiaren eta BEAZen programak bere helburua berretsi du: ikerketa enplegu,enpresa eta industria-garapen bihurtzea

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Zitek programak,Bizkaiko Campuseko ekintzailetza sustatzen duen programak,bere 25.urteurrena ospatu zuen maiatzaren 6an.Han 10 enpresa nabarmenenen ibilbidea aitortu zen,baita urte hauetan zehar garapenean lagundu duten langileen,irakasleen eta ikasleen lana ere.Ospakizunean parte hartu zuten,besteak beste,Ane Miren de Ariño Otxoa Eusko Jaurlaritzako Ekintzailetza eta Nazioartekotze zuzendariak,Ainara Basurko Ekonomia Sustapeneko foru diputatuak,Estitxu Garai EHUko Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak eta Gotzone Barandika EHUko Transferentzia eta Nazioartekotzeko errektoreordeak.

Bizkaiko Campusaren ekimen honek 25 urte bete ditu,ekonomia errealerako ezagutza-transferentziaren funtsezko pieza bihurtuta.2000.urtean Portugaleten apustu estrategiko gisa jaio zena, unibertsitatearen eta herrialdeko ekonomia-ehu-

Ziteken sorreratik,150 enpresa inguru sortu dira,ehunka proiektu lagundu dira eta milaka profesional igaro dira bere mintegietatik

naren arteko zubi irmo gisa sendotu da.Hala: 150 enpresa inguru sortu dira,ehunka proiektu lagundu dira eta milaka profesional igaro dira bere mintegietatik.Horri gehitu behar zaio ekintzailetzakulturaren aldeko apustu iraunkorra,10.000 pertsona baino gehiagok parte hartu baitute ikastaro,programa eta sarietan urte hauetan zehar. Era berean,Zitekek Estatuko enpresa-haztegien rankingean leku bat egitea lortu du,kalitate handiko zerbitzu ugari eskaintzeagatik nabarmentzen diren

haztegiak biltzen dituen kategoria."Global Funcas rankingak bere azken sailkapenean adierazi zuen Euskal Herriko Unibertsitatea spin-off enpresak (edo oinarri teknologikoko enpresak) sortzen dituzten erakunde liderretako bat dela,eta bere ingurunean lehen postuetan egoten dela maiz",azpimarratu zuen Gotzone Barandika EHUko Transferentzia eta Nazioartekotze errektoreordeak.

Zitekek,Portugalete,Leioa eta Bilboko egoitzetan, aipatu legez,sektore estrategikoetan lehiatzeko gai diren enpresak sortu ditu.Adibide gisa,25.urteurren honetan aitortutako hamar enpresek bakarrik 300 enplegu baino gehiago sortu dituzte eta 30 milioi euro baino gehiagoko fakturazioa gainditu dute. Histocell unibertsitateko ezagutza enpresa-ehunera transferitzearen adibide argia da.2006an sortu zen,Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko ekimen gisa,Ana Alonso eta Teodoro Palomares Histologiako irakasleek eta bi ikertzailek osatua.Konpainiak bi hamarkada hauetan medikuntza birsortzailean oinarritutako eredu sendotu du.Gaur egun,50 profesional inguru ditu,oso kualifikatuak Medikuntzan, Biokimikan eta Biologian,Zamudioko eta Larrabetzuko egoitzen artean banatuta.Bere jarduera ehunen birsorkuntzarako eta patologien tratamendurako irtenbideak garatzean oinarritzen da,batez ere eremu baskularrean."Poztasun handiena berrikuntzaren bidez gizarteari laguntzea eta enplegu kualifikatua sortzea da",azpimarratu zuen Ana Alonsok,EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko fundatzaile eta katedradunak.

Talentu kualifikatua

Zenbakiez harago,horrelako startup-en eragina balio ekonomikoa sortzeko eta talentu kualifikatua atxikitzeko duten gaitasunaren arabera neurtzen da.Zitek programatik sortutako enpresek sektore estrategikoak dinamizatzen eta lurraldean ekosistema berritzaile bat sendotzen lagundu dute.Horren adibide da Nemergent Solutions,EHUko Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakasleek 2017an sortutako ingeniaritza-enpresa.Unibertsitateko ikerketa-talde batetik abiatuta,konpainiak hazkunde nabarmena izan du urte gutxitan: Erandion eta Gasteizen egoitzak ditu,55 langileko plantilla eta 3 milioi euro inguruko fakturazioa.Komunikazio kritikoetarako irtenbideetan espezializatua, ahots-,datu- eta bideo-zerbitzuak garatzen ditu larrialdietarako,segurtasun publikorako,trenbi-

de-garraiorako eta industriarako,besteak beste. Gainera,nazioarteko jarduera bizia du,Erresuma Batuan,Mexikon,Finlandian,Suitzan eta Austrian, besteak beste."Hazkunde-erritmo horri esker,datozen bi urteetan 100 langile baino gehiago izatea aurreikus dezakegu",adierazi zuen Oscar Fajardo enpresaren sortzaileak.

Bizkaiko Campusaren ekimen horrek 25 urte bete ditu, ekonomia errealerako ezagutza-transferentziaren funtsezko pieza bihurtuta

Etorkizunari begira,Zitekek bere proiektuak bioteknologia,teknologia kuantikoak,ekonomia berdea edo adimen artifiziala bezalako arloetara bideratzen ditu,gaur egungo erronka handiekin bat eginez. ZYLK enpresa,2004an EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko bost fisika ikaslek sortua,berrikuntzaren adibide bihurtu da industria-arloan.Kode irekiko softwarea (open source) eta adimen artifiziala erabiltzen espezializatua,konpainiak beste enpresei laguntzen die digitalizazioan aurrera egiten eta datuak eta prozesuak kudeatzeko modua hobetzen.Gaur egun,62 langile eta 4 milioi euro inguruko fakturazioa ditu,eta industria-talde handiekin lan egiten du,hala nola Gestamp,Volkswagen eta ArcelorMittal.Bere jarduerak informazio-bolumen handiak aztertzetik sistema adimendunak garatzeraino hartzen du,eta,gainera,linea berriak aztertzen ditu, hala nola konputazio kuantikoa eta energia-kontsumo txikiko teknologiak."ZYLK enpresan fabriketako konektibitatea hobetzeko lan egiten dugu,eta 4.0 industriatik haratago joateko,fabrikazio-eredu autonomoetarantz,non sistemek denbora errealean erabakiak har ditzaketen,prozesuak optimiza ditzaketen eta beharretara malgutasunez egokitu daitezkeen",azaldu zuen David Olmos Bilboko konpainiako CEO eta sortzaileak. Mende laurden bat geroago,Zitek programak ideia bat berretsi du,gaur egun naturala dirudiena,baina bere jatorrian intuizio bat zena: unibertsitateak ez duela soilik prestatzen,baizik eta sortu,konektatu eta eraldatu ere egiten duela.

Espezializazioa,ardatz NUPen 2026-2027an

Nafarroako Unibertsitate Publikoak datorren ikasturterako eskaintzen dituen 32 titulu berekiek aukera ematen dute hainbat jakintza-arlotan espezializatzeko

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) bere jakintza-arloetako 32 titulu bereki eskainiko ditu 2026-2027 ikasturtean.Izena emateko lehenbiziko epea maiatzaren 21era arte egongo da zabalik,eta interesdunek NUPen prestakuntza jarraituari buruzko webgunean aurkituko dute horren inguruko informazio guztia.

Eskaintza NUPen prestakuntza jarraituko ereduaren barruan dago,zeinak ingurunearekin lankidetzan jardutea eta administrazio publikoekin,entitate sozialekin eta enpresekin batera programak diseinatzea baitu oinarri.Ikasketa berekien bidez erantzun bat eman nahi zaie gizartean eta lan merkatuan detektatutako prestakuntza beharrei,espezializazioa,birkualifikazioa eta gaitasunen eguneratzea bultzatzeko eragile ekonomiko eta sozialekin elkarrizketa jarraituaren bidez.2026-2027 ikasturterako,mila ikaspostu eskainiko dira osotara.

Ezarri berri diren bost titulu eskaintzen dira osotara.Horietako hiru osasun arloan: Adituaren Diploma Dibertsitate Funtzional Neurologikoa duten Pazienteekin Igerilekuan aplikatzeko Uretako eta Urpeko Fisioterapiako Terapian; Adituaren Diploma Osasun Arloko Pertsonen eta Proiektuen Kudeaketan; eta Adituaren Diploma Helduen Obesitatearen Prebentzioan eta Tratamenduan.Bestalde,ingeniaritzen esparruan,Unibertsitateko Espezialista tripulatu gabeko Aire Sistemetan eta Ibilgailu Autonomoetan izeneko titulua eskaintzen da,eta giza zientzien esparruan,berriz,Adituaren Diploma Euskara suspertzera eta Gizartean sustatzera bideratutako Hizkuntza Plangintzan.

Eskaintza malgua eta hainbat formatutan

Zehazki,ibilbide zabalagoen barruan modu independentean egin daitezkeen zenbait titulu eskain-

tzen dira: Praktika Artistikoetako Unibertsitate Zabalpeneko Diploma,eta Generoko eta Kultur Ikasketetako Adituaren Diploma batetik eta Ikasketa Kulturaletako eta Lurraldeko eta Afektuetako eta Jakintza Kokatuko Adituaren Diploma bestetik (Prestakuntza Jarraituko Masterra Praktika Artistikoetan eta Ikasketa Kulturaletan: Gorputza,Afektuak izeneko masterraren barnean daude) eta Familia,Haur eta Nerabeekiko Esku-hartze Sozialeko Adituaren Diploma (Gizabanako,Familia eta Taldeekiko Esku-hartze Sozialeko Unibertsitate Masterraren barruan).

Izena emateko lehenbiziko epea irekita egongo da maiatzaren 21era arte,eta informazio guztia Unibertsitatearen webgunean dago kontsultatzeko

Era berean,hezkuntza-joera berrien esparruan, bi titulu bereki sortu dira,mikrokredentzial unibertsitarioen “pilagarritasuna” deiturikoan oinarrituta: Justizia Errestauratiboko Adituaren Diploma (Mikrokredentzial Unibertsitarioak Justizia Errestauratiboaren oinarrizko elementuetan),Esku-hartze teknikak eta Alderdi Konplexuak eta Esku-hartze errestauratiboko Laborategi Aurreratua eta Nafarroako Antzinako eta Erdi Aroko Ondareko Unibertsitateko Espezialista (Nafarroako Mikrokredentzial Unibertsitarioak,Historiaurretik Erdi Arora; Nafarroako Ondare Materiala Interpretatzen,arkeologia; Nafarroako Dokumentu Ondarea Interpretatzen,dokumentu eta artxiboak; eta Nafarroako Ondare Artistikoa Interpretatzen,erromanikotik gotikora).

LH Dualeko ikasle gehienek, praktikak burutuak enpresetan

Lanbide Heziketa Dualaren programa berriaren bigarren mailako ikasleen % 90-95ek artean amaitu dituzte dagoeneko praktikak enpresetan

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Nafarroako zentro integratuen sareko erdi-mailako lanbide-heziketako programetako bigarren mailako ikasleen % 95ek amaitu dituzte dagoeneko praktikak enpresetan,egiten ari dira,edo enpresan eta gizarte-segurantzan izena eman dute.Ehuneko oso altua da,% 92ra iristen baita Goi Mailako Lanbide Heziketako programen bigarren mailan eta % 90era Oinarrizko Lanbide Heziketan.

Hezkuntza Sailak bildutako datuen arabera (datu horiek Carlos Gimeno sailburuakargitaratu zituen joan den apirilaren 21ean sare sozialetan partekatutako bideo batean),EDUCA plataformak baieztatu du 2026ko apirilaren 10ean,lanbide heziketako ikasleen % 72k amaitu zituztela dagoeneko praktikak enpresetan,Lanbide Heziketa Dualaren sistema berriaren ezarpenaren ondoriozko praktikaldi planifikatuen bidez.Horrek guztira 6.034 ikasle esan nahi du.

Ziklo bakoitzaren bigarren urtean,ikasleek enpresetako praktiketan prestakuntza-denbora gehiena egiten duten urte nagusiak direnean,ikasleen % 95ek praktikaldi horiek amaitu zituzten apirilaren hasieran.Horrek guztira 1.436 ikasle esan nahi du. Goi Mailako Lanbide Heziketako programen bigarren urtean,praktikaldien ehunekoa % 92ra iritsi zen (1.651 ikasle) apirilaren 10ean,eta % 90ekoa zen Oinarrizko Lanbide Heziketako programetan (281 ikasle).

Prestakuntza-praktikaldien ehuneko hauek nabarmen handiagoak dira orain arte Nafarroako lanbide heziketako sisteman erregistratutakoak baino, 2024/25 ikasturtean,adibidez,% 81 izan baitziren

Erdi Mailako Lanbide Heziketako bigarren mailako ikasleentzat,% 65 Oinarrizko Lanbide Heziketako bigarren mailako ikasleentzat eta % 64 Goi Mailako Lanbide Heziketako ikasleentzat.

Lanbide Heziketa Dualaren programa berriaren ezarpenari buruzko zifra ofizial hauek handitzen jarraituko dute ikasturte amaierarako geratzen diren

asteetan,eta kontuan hartu gabe bildu dira Lanbide Heziketa Duala (LHP) egiten ari diren ikasle errepikatzaileak,normalean lehen seihilekoan.

EDUCA atariaren datu ofizialek erakusten dute apirilaren 10ean Nafarroako lanbide-heziketako ikasleen % 72k sistema berriaren pean praktikak egin zituztela

Carlos Gimeno sailburuak 2025/2026 ikasturteko Lanbide Heziketa Dualaren programa berriaren ezarpen arrakastatsua nabarmendu zuen,eta datorren urtetik aurrera Lanbide Heziketa Dualeko taldeen tutoretzarako laguntza neurri berriekin indartuko da: 330 ordu gehiago esleituko zaizkie Lanbide Heziketa Dualeko tutoreei.Horri esker,talde bakoitzak,bai lehen bai bigarren mailakoek,ordubeteko irakaskuntza ordu murriztua izango du ikasleen enpresetako lan praktiketarako laguntza hobetzeko.Zifra hau Hezkuntza Sailak joan den otsailean iragarritako 300 orduko paketearen ondorioa da,eta 2026/2027an 30 Lanbide Heziketa talde gehituko dira.

Hamar urte ideiak hegan jartzen

Nafarroako Unibertsitateak ekintzailetzarekin hartu zuen konpromisoak

10 urte bete ditu eta Innovation Factory-k datu arrakastatsuak lortu ditu hamarkada honetan

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

2016an,Nafarroako Unibertsitateak ekintzailetzaren aldeko apustua egin zuen bere Horizonte 2020 estrategiaren barruan.Hamarkada bat geroago,Innovation Factory ikaskuntza-ekosistema baten erdigunean dago,eta horrek 5.000 ikasleri baino gehiagori lagundu die,145 proiektu aktibo sustatu ditu eta merkatuan jarduten duten 16 enpresatan parte hartu du.

Nafarroako Unibertsitatea unibertsitate ekintzaile bihurtzea

Nafarroako Unibertsitatea unibertsitate ekintzaile batean eraldatzea.Hori izan zen Innovation Factory-ren abiaraztearen atzean zegoen ideia duela hamar urte.Bi pertsona buru -David Luquin eta Gustavo Pego-,Arkitektura Eskolan kokatutako bulego bat,eta misio argi bat: Unibertsitateak gizartea eraldatzeko gai diren pertsonak heztea,ez bakarrik enpresak sortuz, baita pentsamolde urduri,jakinmintsu eta ausarta landuz ere; galderak egitera ausartzen di-

renak eta,beharrezkoa bada,ikasteko huts egiten dutenak bereizten dituen motakoa."Gure helburu nagusia ez da ikasleek berehala enpresa bat sortzea,baizik eta esperientzia eta ezagutza eskuratzea,unea iristen denean konfiantzaz egin eta dena ulertzeko",laburbildu du Belén Goñik,2019tik Innovation Factoryko zuzendariak.

Izan ere,Innovation Factory-n ez dago ekintzailetzarako bide bakarra.Horregatik,profil eta erritmo guztietarako diseinatutako prestakuntza ekosistema bat eskaintzen du: batzuek egun bakarrean bizi nahi dute,beste batzuek Innovation Club-en bidez,eta beste batzuek unibertsitateko ikasketen zati bat proiektu erreal bat garatzeari eskaintzea erabakitzen dute.Azken kasu honetan,GPIE - Global Program in Innovation and Entrepreneurship (Berrikuntza eta Ekintzailetza Programa Globala) da aukerarik handinahiena.Hiru urtez,Unibertsitateko gradu programa guztietako ikasleek diziplina anitzeko taldeetan lan egiten dute produktu fisikoetatik hasi eta zerbitzu digitaletaraino doazen proiek-

tuak garatzeko,osasuna,moda eta teknologia bezalako sektoreetan B2B ereduak barne. Jaime Bazarra Dias-Dominguesek (3.mailako Ingeniaritza Mekanikoko ikaslea) hiru urteko prestakuntza programa amaitu du aurten."Ingeniariak analitikoagoak izan ohi dira eta arazoei modu oso egituratuan heltzen diete.Bitartean,beste profil batzuk nabarmendu daitezke gehiago beren gaitasun sortzaile edo estetikoengatik.Programa hauek funtsezkoak dira autokontzientziarako,norberaren trebetasunak eta mugak ulertzeko",dio.Almae by Anima,bikote gazteei ezkontzak modu esanguratsuan ospatzen laguntzeko ezkontza-antolatzaileen merkatua,María Hertogs eta Claudia Lindnerrekin garatu zuen proiektua da,biak hirugarren mailako Marketin ikasleak direla."Oraintxe bertan abiarazi ezin badugu ere,merkatuan estreinaldia zabalik uzten dugun ate bat da",dio.

Ingurune motibagarria eta dinamikoa

Murgiltze intentsiboago eta fokatuago baten bila dabiltzanentzat,Fast Track programak inbertitzaileei aurkezteko behar den guztia lau hilabetetan laburbiltzen du: negozio-plan sendo bat,prototipo balioztatu bat eta aurkezpen sendo bat.Saria: Israelen,Munichen edo Amsterdamen dauden berrikuntza-gune global nagusietako batera bidaia bat.Denbora gutxiago dutenentzat,Hackathon-ak arazoak konpontzeko fasea goiz bakarrean laburbiltzen du,eta The Challenge-k hilabete osoko programa eskaintzen du,jasangarritasunean edo eragin sozialean oinarritutako erronketan oinarrituta. Victoria Apesteguiak,Alba López-Dorigak eta Pablo Losantosek (4.mailako Ekonomia + Gobernantza) NomadDesk garatu zuten azken programa honetan,bulegotik kanpo daudenean erabiltzaileei lanespazioak aurkitzen laguntzen dien plataforma bat. Haien proposamenak aukera berrietarako ateak ireki zituen,hala nola Hult Prize Foundation lehiaketan parte hartzea,nazioarteko unibertsitateen ekintzailetza lehiaketa handienetako bat,eta 4YFNn parte hartzea,Mobile World Congress Barcelonarekin lotutako startup ekitaldi nagusia.Azken Fast Track-ean lehen saria irabazi zuten."Ekintzaile izatea pentsatzen hasten zarenean,zaila da jakitea nondik hasi edo nola egituratu prozesu osoa.Fast Track-ek proiektu bat hutsetik garatzeko beharrezko urratsak ulertzen lagundu digu",dio Victoriak. Taldeak klaseetako giza elementuaren balioa azpi-

marratzen du."Jatorri oso desberdinetako ikasleekin lan egiteak proiektua ikuspegi osagarriekin aberasten du eta interes berdinak dituzten pertsonekin inguratzeko aukera ematen dizu.Ingurune honek dena askoz motibagarriagoa eta dinamikoagoa egiten du",adierazi du Pablok.

"Helburua ez da ikasleek berehala enpresa bat sortzea, baizik eta hori konfiantzaz egiteko esperientzia eta ezagutza eskuratzea".Belén Goñi,Berrikuntza Fabrikako zuzendaria

Aukeraz betetako ingurune batean,Manuela Maldonadok (Enpresa Administrazioa + Berrikuntza eta Ekintzailetzako 2.mailakoa) ekintzailetzarako bidea hasi zuen Unibertsitateko kluben azokan. Han,Innovation Club aurkitu zuen.Bere lehen seihilekoa zen campusean.Hitzaldietara joanez hasi zen eta pixkanaka ideien sare osoan zehar bidea egin zuen,azkenean Innovation-ek eskaintzen dituen hainbat ekimenen antolakuntzan parte hartu arte.Gaur egun,Fast Track eta The Investing Hour programetan eratutako taldeetatik zuzenean sortutako bi startup proiektutan parte hartzen du. "Programetara nire ideia definiturik gabe iritsi nintzen,baina jende motibatuarekin eta martxan zeuden proiektuekin izandako harremanak aukerak modu naturalean sortzea eraman zuen",azpimarratzen du.Oihan Aguinagak (Farmazia eta Nutrizioko 3.mailakoa) ikasle praktikatzaile gisa ere lan egiten du espiritu hori campusean zehar zabaltzeko."Ikasi,ikertu edo negozio bat abiaraztea",dio Oihanek,"ez da helburuak lortzea soilik,baizik eta eragina sortzea,fruituak ematea eta errealitatea modu esanguratsuan eraldatzea".Oihanentzat,Innovation Club,zeinaren zuzendaritza-batzordeko kide den,pentsamendu sortzailea,behaketa,negoziazioa,komunikazioa eta aurkezpenak bezalako trebetasunak garatzen diren espazio baterako atea da.“Gogo irekia izaten eta zure erosotasun-eremutik kanpo bizitzen ikasten duzu.Horrek ez zaitu ekintzaile izateko prestatzen bakarrik,baita edozein

erronka profesional edo pertsonali jarrera guztiz desberdin batekin aurre egiteko ere”,ondorioztatzen du.

Ekin,pentsatzeko modu gisa

Luis Mirandaren,Ekonomiako ikasle ohiaren,bidaia Innovation Factory ekintzailetza ekosistematik sortutako beste istorio bat da.Arrisku-kapitaleko funts batean praktikak egiten ari zela parte hartu zuen.Inbertitzaileek nola pentsatzen duten ulertzen eta ekintzailetza-ingurune batean bere burua probatzen lagundu zion.Programaren inguruan gehien nabarmentzen duena lortu zuen konfiantza da.“Konfiantza da eraikitzeko gauzarik zailena ekintzaile izan nahi duzunean”,adierazi du.

Hortik sortu zen Higia,janaria banatzeko startup bat,jendeari dieta hobetzen laguntzeko.Ideia Fast Track programan balioztatu zen,arazoa erreala zela argi geratu zenean."Oso lehiakorra" den sektore batean beharrezko inbertsioa lortu ezinik,hiru sortzailekidek osatutako taldeak ixtea erabaki zuen.Hala ere,Luisek esperientzia baliotsua lortu zuen."Ziurgabetasunarekin bizitzeak eta informazio guztia gabe erabakiak hartzeak erabat aldatzen zaitu",dio.Gaur egun,The Overview Effect-en lan egiten du,non proiektuak sortzen eta ekintzaile gisa ikasitakoa aplikatzen jarraitzen duen.Lui-

sentzat,"ekintzailetzak bizitza osorako irauten duen pentsatzeko modu bat uzten dizu".

"Jatorri anitzeko ikasleekin lan egiteak proiektua aberasten du eta dena askoz motibagarriagoa eta dinamikoagoa egiten du".

Pablo Losantos,Ekonomia + Gobernantza,4.maila

Laborategitik Merkatura

Innovation Factory-ren bigarren misio nagusia, hezkuntza-fokuaz gain,Unibertsitatean sortutako ezagutza gizartearentzat erabilgarria den zerbait bihurtzea da.Startup-ak,spin-off-ak,ikerketatik sortutako enpresak,merkatuan sartzen direnak benetako munduko arazoak konpontzeko. Nafarroako Unibertsitateko Inkubagailuak 10 eta 15 proiektu berri artean laguntzen ditu urtero,uneoro 20 proiektu aktibo dituelarik.Nafarroako Unibertsitateko Klinikak,Medikuntza Ikerketa Aplikatuaren Zentroak (CIMA) eta ikerketa-zentroek osasun-proiektuek lehen egunetik baliozkotze klinikoa,orientazio estrategikoa eta inbertitzaileen

sarbidea jasotzen duten erakunde bat osatzen dute.

Hori da Medical Plasmas-en kasua,ehun bizidunak kaltetu gabe zauri kronikoak tratatzeko gai den plasma atmosferiko hotz bat garatu zuena.Taldeak munduko mota honetako jet bakarra patentatu zuen,baina ez zuen mediku komunitaterako sarbiderik.Hau da,proiektua Bernardo Hontanilla doktorearengana iritsi zen arte,Nafarroako Unibertsitateko Klinikan.Pazienteen emaitzak "sorpresa bat" izan ziren,aurreko tratamendu bati erantzun ez zioten kasuetan sendatze azkarra izan baitzen. Berak animatu zuen taldea Innovation Factory-rekin harremanetan jartzera."Uste nuen potentziala zuela eta bultzada bat behar zuela",dio.Inkubagailuak funtsezko zerbait eman zien: galdera egokiak egiten laguntzea,besteak beste,gailuaren segurtasuna bermatzeko beharrezkoa zen entsegu klinikoa nola diseinatu.

"Ekintzailetza ez da helburuak lortzea,baizik eta eragina sortzea eta errealitatea modu esanguratsuan eraldatzea".

Oihan Aguinaga,Farmazia eta Nutrizioa,3.maila

Ultzerarako irtenbide gisa hasi zenak orain potentziala du kirurgia baskularrean,dermatologian,kardiologian eta traumatologian.Nafarroako Unibertsitatea,prestakuntzaren,espezializazio klinikoaren eta inbertsioaren konbinazioarekin,proiektu mota hauek arrakasta izateko ingurune aproposa dela frogatzen ari da.

2024ko urrian,inkubagailuak kanpoko proiektuei ere ireki zizkien ateak.Madrilen egindako Health Startup Forumean,hamar inbertsio-funts,korporazio eta business angels baino gehiago bildu ziren medikuntza aldatzeko helburuarekin startupak babesteko.

Iruñetik Madrilera,eta Donostia barne,Innovation Factory unibertsitate-campus guztietan dago presente,programa,lehiaketa eta ekintzailetza-klubekin.

Atelier by ISEM-ek -Espainiako lehen Fashion-Tech azeleragailua,95 startup azeleratu dituena- eta

by DATAI-k ekoistema bat osatzen dute,Nafarroako Unibertsitatea kokatzen duena Europako ekintzailetzaren mapan.Financial Times-en Europe's Leading Start-Up Hubs sailkapenaren arabera,Nafarroako Unibertsitateko Inkubagailua Europako 4.osasun-gune nagusi gisa nabarmentzen da,eta bigarren postuan dago Mentoring-ean.

10 urte,5.000 ikasle baino gehiago lagunduak

Innovation Factory-ren hurrengo erronka bootcamp bat da,negozio-plana inbertitzaileei aurkeztu ondoren,jauzia eman eta beren proiektua benetako enpresa bihurtzea erabakitzen dutenei laguntzeko. Gainera,Belén Goñik adierazi du etorkizuneko erronken artean enpresekin lankidetza-proiektuak sustatzea dagoela."Enpresa horiek beren bidean dituzten baina oraindik garatu ez dituzten ideiak identifikatzea,eta ikasle prestatuen eskuetan jartzea,adibidez,udan praktikaldien barruan lan egiteko",azaldu du.

❚ 5.000 ikasle baino gehiago lagundu dira,145 proiektu aktibo eta merkatuan jarduten duten 16 enpresa.

❚ Europako 4.osasun-gunea eta Mentoring-ean 2.a.Financial Times-en Europe's Leading StartUp Hubs Ranking-aren arabera.

❚ Inkubagailuak urtero 10 eta 15 proiektu berri artean laguntzen ditu,une jakin batean 20 proiektu aktibo dituelarik.

❚ Atelier by ISEM: 95 startup bizkortu dira.Espainiako lehen Fashion-Tech azeleragailua.

Sofia

SEPIEk Europa ospatzen du

SEPIE etorkizuneko Erasmus+ enbaxadoreentzako parte-hartze demokratikoa, balio europarrak eta herritartasun aktiboa sustatzeko lehen prestakuntza eguna antolatzen ari da

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Madril Europako bihotz bihurtu da,Espainia Europar Batasunean sartu zeneko 40.urteurrenak markatutako urte bereziki esanguratsu batean. Lau hamarkada geroago,gure herrialdeak Europako proiektuarekin batera aurrera egin du,eta bere talentuarekin,aniztasunarekin eta konpromisoarekin ere lagundu dio.Testuinguru honetan, eta joan den maiatzaren 7ko Europako Egunarekin bat eginez,SEPIEk “Europa ospatzen: partehartze demokratikoa eta Europako balioak.Etorkizuneko Erasmus+ enbaxadoreak prestatzen” prestakuntza-jarduera antolatu zituen bi egoitzatan.Jarduera hori Espainiako hezkuntza-sektore guztietako Erasmus+ proiektuetan parte hartzen duten irakasle eta ikasleei zuzenduta dago,baita Espainiako eskualde-ministerioetako eta Hezkuntza-sailetako ordezkari eta langileei ere,SEPIErekin batera Erasmus+ programa sustatzeko. Lehen aldiz,SEPIEk etorkizuneko Erasmus+ enbaxadoreak prestatzeko egun espezifiko bat antolatu du,Programa bizi-esperientzia,hezkuntza-berrikuntza,gizarte-inklusioa eta parte-hartze aktibo gisa nabarmentzeko helburuarekin,Europa ospatzeaz eta parte-hartze demokratikoa,Europako balio partekatuak eta herritartasun aktiboa sustatzeaz

gain,EBren Erasmus+ programaren lehentasunetako bat baita.Erasmus+ enbaxadoreak edozein hezkuntza-sektoretako pertsonak dira,Programan parte hartu dutenak eta beren esperientzia pertsonalak,Erasmus+ aukerak eta Europarekiko pertenentzia-sentsazioa partekatzeko gogoz daudenak, beste batzuk parte hartzera inspiratuz.

Erasmus+ enbaxadoreak edozein hezkuntza-sektoretako programan parte hartu duten pertsonak dira,beren esperientzia pertsonalak eta Europako kide izatearen sentimendua partekatzeko gogoz

Ekitaldiaren lehen zatian,hezkuntza-sektore guztientzat Erasmus+ aukeren aurkezpena egiten da, baita hainbat prestakuntza-saio eta tailer praktiko ere,egungo programaren lehentasunari buruz, hau da,bizitza demokratikoan parte hartzeari,Europako balio partekatuei eta herritarren konpromisoari,eta EBren batasun eta aniztasun printzipioei buruz.Programak etorkizuneko Erasmus+ enbaxadore baten ardurak ere landuko ditu.Prestakuntza amaitzen da emozioak erabiltzen dituzten komunikazio-estrategiei buruzko instrukzioekin eta istorioak kontatzea bezalako jarduera praktikoekin. SEPIEko zuzendari José Manuel Sánchez Duartek hilaren 7an inauguratu zuen prestakuntza ekitaldi hau,honakoa azpimarratuz: “Erasmus+ enbaxadore izatea ez da soilik esperientzia positibo bat partekatzea.Beste batzuei jauzia ematen laguntzea da.Aukerak modu erlazionagarri,errealista eta sinesgarrian azaltzea da.Europa ikasgeletara, eskoletara,unibertsitateetara,eskualdeetara eta hezkuntza-komunitateetara ekartzea da.

MU,Domusa Teknik eta Kide, akordioa ikerketan sakontzeko

Mondragon Unibertsitatearen Goi Eskola Politeknikoak,Domusa Teknikek eta Kidek bat egingo dute,etorkizuneko ikertzaileak prestatzeko eta haien jarduera-eremuetan jarduerak eta proiektuak sustatzeko

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoak lankidetza-hitzarmena sinatu du Domusa Teknik eta Kide enpresekin,etorkizuneko ikertzaileak prestatzeko eta klimatizazioaren,konfortaren,hotzaren eta lehortze industrialaren arloetan jarduerak eta proiektuak sustatzeko.Akordioa transferentzia eta prestakuntza kolaboratiboan oinarritzen da,eta hasiera batean,iraupena lau urtekoa izango da.

Ikerketa aplikatua eta garapen teknologikoa

Epe horretan,hiru erakundeek ikerketa zientifiko eta teknologikoko jarduerak,garapen esperimentala,zaintza teknologikoa,bideragarritasun-azterketak eta profesionalen prestakuntza garatuko dituzte,besteak beste.

Gainera,hitzarmenak aurreikusten du ingeniaritzako ikasleentzako kanpoko praktika akademikoak aktibatzea (gradu- eta master-amaierako lanak,ikas-ekinezko egonaldiak eta abar),enpresen talentu teknologikoaren beharrak asetzeko.

Domusa Teknik: berrikuntza eta trantsizio energetikoa

Domusa Teknik klimatizazio-sistema eraginkorren diseinuan eta ekoizpenean espezializatutako kooperatiba da,50 urteko ibilbidea duena.Oinarri teknologiko sendoa eta fabrikazio propioa izanik, enpresa eragile garrantzitsua bihurtu da energiatrantsizioan,etxe eta eraikinetan konfort jasangarria ahalbidetzen duten irtenbideak eskainiz.

Gaur egun,aerotermia eta energia berriztagarriak dira kooperatibaren apustu nagusiak,konfort termiko berritzailea garatzeko ardatz gisa.

Horrez gain,Domusa Teknik 360 graduko irtenbideak eskaintzen dituen enpresa gisa sendotu da. Teknologia anitz lantegi berean garatu eta ekoizteko gaitasunak malgutasun handia ematen dio,be-

zeroen beharretara egokitutako irtenbideak eskaintzeko eta merkatu estrategikoetan aukera berriak aprobetxatzeko.Konpromiso hori instalazioaren bizi-ziklo osoan mantentzen da,abian jartzetik mantentzera eta ordezko piezen horniduraraino, salmenta osteko sare zabal baten bidez.

Teknologiarik aurreratuena arrazoizko prezioan merkaturatzea da bere asmoa eta hori lortzeko egiten dute lan.

Kide: esperientzia eta nazioarteko bokazioa

Kide kooperatibak 50 urte baino gehiagoko esperientzia du hozteko soluzio integralak diseinatu eta fabrikatzen,eta sektoreko erreferenteetako bat da.200 langile baino gehiago ditu,1.000 kolaboratzailetik gorako sarea,eta MONDRAGON korporazioaren parte da.Enpresak berrikuntza,kalitatea eta zerbitzua uztartzen ditu,hotz-ganberak, panel isolatzaileak,ateak,hozte-ekipoak eta lehortegiak eskainiz.

Bere ibilbidean zehar,KIDEk nazioarteko proiekzio sendoa garatu du,bere izaera kooperatiboa eta Bizkaiko sustraiak mantenduz.Hazkunde jasangarriaren aldeko apustua egiten du,aberastasuna eta ongizatea sortuz eta ingurune sozial eta kulturalaren garapena sustatuz.

LHko 74.963 plaza 2026-2027 ikasturterako: errekor historikoa

Aurrematrikula maiatzaren 4an ireki zen Euskadiko 184 ikastetxetan

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburu Begoña Pedrosak eta Lanbide Heziketako sailburuorde Jon Labakak,Lanbide Heziketako Plangintza eta Antolaketako zuzendari Nicolas Sagarzazurekin batera,2026-2027 ikasturterako Lanbide Heziketaren berritasunak aurkeztu zituzten joan den maiatzaren 4an,Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako ikastetxean.Eskaintza 74.963 plazakoa da,hau da,aurreko ikasturtean baino 7.920 plaza gehiagokoa,Euskadi osoko 184 ikastetxetan banatuta,Eusko Jaurlaritzak herrialdeko eraldaketa ekonomiko eta sozialaren zutabe estrategiko gisa ezarritako apustuan.

“Lanbide Heziketa Euskadiko eraldaketa ekonomiko eta sozialerako palanka indartsuenetakoa da gaur egun.Gure ikasleen % 90ek lana aurkitzen dute ikasketak amaitzean,eta hori ez da kasualitatea: errealitatearekin lotutako prestakuntza baten emaitza da,proiektu honen parte diren 20.000 enpresa baino gehiagorekin”.

Plazen hazkunde historikoa,sare publikoaren pisuarekin

Datorren ikasturterako eskaintza hazi egingo da prestakuntza-modalitate guztietan.7.920 plaza berrietatik,6.035 sare publikoko ikastetxeei dagozkie,hau da,guztizko hazkundearen % 76,20. Mailaka,hau da eskainitako 74.963 plazen banaketa:

❚ Ziurtagiri profesionalak (C gradua): 4.740 plaza

❚ Profesionaltasun-ziurtagiriak (C graduarekin parekatuak): 1.580 plaza.

❚ Oinarrizko Mailako Zikloak: 7.083 plaza.

❚ Erdi Mailako Zikloak: 24.660 plaza.

❚ Goi Mailako Zikloak: 34.725 plaza.

❚ Espezializazio-ikastaroak (E gradua): 1.800 plaza.

❚ Espezializazio-programak: 375 plaza.

Plazen hazkunde handiena izan duten lanbide-arloak honako hauek dira: Gizarte eta Kultura Zerbi-

tzuak (1.395 gehiago),Fabrikazio Mekanikoa (1.160 gehiago),Administrazioa eta Kudeaketa (665 gehiago),Merkataritza eta Marketina (590 gehiago) eta Instalazioa eta Mantentze-lanak (490 gehiago). Bestalde,Jon Labaka Lanbide Heziketako sailburuordeak azaldu zuenez,“pertsonen ongizatea eta herrialdearen produktibitatea batera doaz.Horregatik,Lanbide Heziketa hori lortzeko biderik zuzenena izatea nahi dugu,eta lanean dihardugu Euskadiko herritarrek kalitatezko enpleguan oinarritutako bizi-proiektuak eskura ditzaten,oso prestakuntza kualifikatuarekin eta gure ekonomiaren sektore estrategikoekin lerrokatuta”.

Lehen aldiz,plazen % 50 emakumeentzat gordeko dira zikloetarako sarbide-kuota guztietan,Lanbide Heziketan genero-berdintasuna bultzatzeko

Emakumeen presentzia bultzatzeko neurri historikoa

Euskadiko Lanbide Heziketako plazen % 50 emakumeentzat gordeko dira datorren ikasturtetik aurrera.2026-2027 ikasturteko berritasun esanguratsuena da,eta esleipen-sisteman egiturazko aldaketa dakar.Erreserba hori ikasle errepika-tzaileei,% 33ko desgaitasuna edo handiagoa duten pertsonei,hezkuntza-laguntzako premia espezifikoak dituztenei (HPB) eta goimailako kirolariei zuzendutako aldez aurreko plazak deskontatu ondoren aplikatzen da.

% 90eko enplegagarritasuna

Euskadiko Lanbide Heziketak % 90eko laneratze-tasa du ikasketak amaitzen dituztenen artean,eta zifra horrek erakusten du bat datozela

emandako prestakuntza eta produkzio-sarearen beharrak.20.000 enpresak baino gehiagok egiten dute lan Lanbide Heziketarekin,eta ikasleen % 100ek beren prestakuntza lan-ingurunearekin harreman zuzenean osatuko dutela bermatzen dute.Lanbide-arloei dagokienez,nabarmentzekoak dira Energia eta Ura (% 98,08) eta Instalazioa eta Mantentze-lanak (% 95,01),eta jarraian Jarduera fisikoak eta kirol-jarduerak (% 92,42), Fabrikazio mekanikoa (% 91,89),Informatika eta Komunikazioak (% 90,86) eta Osasuna (% 90,15). 23 lanbide-arlo guztien batez bestekoa % 89,60koa da.

Prestakuntzaren berritasunak 2026-2027 ikasturtean,lehen aldiz,bi gradu bikoitz sartuko dira: Goi Mailako bat,Sukaldaritza Zuzendaritzako eta Jatetxe Zerbitzuen Zuzendaritzako tituluak konbinatzen dituena,Galdakaoko Ostalari-tzako LHIIn,eta Erdi Mailako beste bat,Instalazio Elektriko eta Automatikoak eta Telekomunikazio Instalazioak lotzen dituena,Iurretako LHIIn.Biek hiru ikasturteko iraupena dute,eta bi tituluak eta dagozkien modulu guztiak egiaztatuta lortzeko aukera ematen dute. Lau ikasturteko ibilbide integratuak ere zabaldu dira (Oinarrizko Graduko bi eta Erdi Mailako bi).

Horiei esker,ikasleek DBHko titulua eta Oinarrizko Teknikariarena lor ditzakete lehenik,eta Erdi Mailako Teknikariarena gero,guztia ikastetxe berean.

Era berean,Lanbide Heziketaren eta Unibertsitatearen arteko pasabide-sistema finkatu da.Gaur

egun,goi mailako 75 ziklok eta 5 espezializazioikastarok kredituak aitortzen dituzte 59 unibertsitate-gradutan,6 eta 66 kreditu artean,egindako prestakuntzaren eta hautatutako unibertsitategraduaren arteko kidetasunaren arabera. Bestalde,BirtLHren bidezko eskaintza erdipresentziala (Ikaskuntza Birtual eta Digitalizatuen Lanbide Heziketako Zentro Integratua) 20 ziklotara zabalduko da ikasturte honetarako,aurreinskripzioko epe berarekin.

Nola eta noiz eskatu plazak

Eskaerak aurkezteko epea maiatzaren 4an ireki eta hilaren 22an amaituko da.Eskaerak hiru modutan aurkez daitezke: online ikasgunea.euskadi.eus bidez,presentzialki Lanbide Heziketako ikastetxeetan bertan,edo ZUZENEANen bidez.Hezkuntza Sailak gomendatzen du lehentasun-ordenan gutxienez hamar aukera adieraztea,plaza lortzeko aukerak maximizatzeko.

Prozesuaren egutegia

❚ Maiatzaren 4tik 22ra: eskaeren aurkezpena.

❚ Uztailak 6: behin-behineko zerrendak argitaratzea.

❚ Uztailaren 9ra arte (12:00etan): erreklamatzeko epea.

❚ Uztailaren 13an: behin betiko zerrendak argitaratzea.

❚ Matrikula arrunta: uztailaren 13tik 22ra (hiru fasetan).

❚ Matrikula berezia: uztailaren 23tik 24ra eta irailaren 1etik urriaren 16ra.

LH Duala Bizkaiko ETEetara

BATUk Bizkaiko enpresa txiki eta ertainetara Lanbide Heziketa Duala hurbiltzeko eredua lantzen du

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Ikaslan Bizkaiak eta Hetelek BATU proiektua bultzatu dute,Bizkaia with the Talent ekimenaren baitan garatua,ETEen,ikasleen eta Lanbide Heziketako zentroen arteko lotura hobetzeko eta STEM talentuaren hautaketa eta prestakuntza sustatzeko,20 erakunderen lankidetzarekin.

Proiektua 2024 eta 2025 artean garatu dute Ikaslan Bizkaiak eta Hetelek,Bizkaia with the Talent ekimenaren baitan,eta baterako diseinuprozesu bat sustatu dute enpresen,zentroen eta Lanbide Heziketako ikasleen arteko lotura hobetzeko.

BATU proiektuaren helburua Lanbide Heziketa Dualaren eta Bizkaiko ETEen arteko harremana estutzea da.Ikaslan Bizkaiak eta Hetelek sustatuta,Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin eta Bizkaiko Foru Aldundiko Ekonomia Sustatzeko Sailaren Bizkaia with the Talent ekimenaren barruan,bere xedea da LHko ikasleek,bereziki Bizkaiko industria-sektoreekin zuzenean lotutako zikloetakoek, tokiko lan-merkatura sarbidea errazago izatea, eta,aldi berean,enpresa txiki eta ertainek behar dituzten profil teknikoak errazago aurkitzea.

Talentua erakartzea

oinarri

Proiektua lurraldeko enpresa askok partekatzen duten errealitate batetik abiatzen da: talentu kualifikatua erakartzea ez da beti erraza,eta zailtasun hori areagotu egiten da ETEen kasuan, askotan baliabide gutxiago baitituzte profesionalak erakartzeko eta atxikitzeko.Erronka horren aurrean,BATU bi mundu,enpresarena eta Lanbide Heziketa Dualarena,hobeto hurbiltzeko eta elkar ulertzeko modu gisa planteatzen da.

BATU proiektuaren helburua

Lanbide Heziketa Dualaren eta Bizkaiko ETEen arteko harremana estutzea da

Horretarako,BATUk baterako diseinu parte-hartzailean oinarritutako prozesu bat baliatzen du, non Bizkaiko ETEek,LHko zentroetako dualeko arduradunek eta ikasleek parte hartu duten.Elkarlan horren bidez,proiektuak zerbitzu erabilgarri,praktiko eta enpresa-sarearen benetako beharretara

egokitutako bat diseinatzea du helburu,lan-merkatura sartzeko benetako aukerak sortzeko. Prozesu horren emaitza gisa,BATUk zerbitzuprototipo bat garatu du,ETEen eta Lanbide Heziketako ikasleen arteko harremana errazteko pentsatua.Bere gakoen artean,enpresekin harreman zuzenagoa eta eskuragarriagoa sortzea nabarmentzen da,baita ikasleen protagonismoa indartzea ere prozesuaren barruan. "Zer da BATU PROIEKTUA?” laburpen-bideoak ekimenaren funtsa ulertzen laguntzen du: zubiak eraikitzea,topaketak erraztea eta talentu gaztearen eta Bizkaiko enpresen arteko lotura ulergarriago eta hurbilago bihurtzea.Irtenbide itxi bat baino gehiago,BATUk lankidetzan oinarritutako lan egiteko modu bat proposatzen du,erreferentzia izan daitekeena lurraldeko LH Dualaren eta ETEen arteko harremana indartzen jarraitzeko. 2024ko urritik 2025eko abendura bitartean garatua,BATU estrategiaren testuinguru zabalago baten barruan kokatzen da,Bizkaian talentuaren, prestakuntzaren eta enpresaren arteko lotura sendotzeko.Bere ibilbideak ikaskuntza argi bat uzten du: LH Duala ETEen errealitatera hurbiltzeko,beharrezkoak dira entzutea,lankidetza eta tokiko ekoizpen-sarearen behar zehatzetatik abiatutako tresnak.

2026an,BATUk beste urrats bat emango du, proiektuaren garapenean eta benetako martxan jartzean zentratutako fase berri bati ekinez.Orain arte egindako baterako diseinu-lanaren ondoren, ekimena aurrera doa,Bizkaiko LH Dualaren eta ETEen arteko benetako lotura-tresna gisa sendotzeko.

BATU

BATUk sendotu egiten du Lanbide Heziketa Dualaren eta Bizkaiko ETEen arteko lotura,talentu gazteei merkatura sartzeko erraztasunak emanda. Zehazki,Bizkaiko ETEek LH Dualean parte hartzeko zerbitzu bat diseinatuko da,talentua hautatzeko eta ondo prestatzeko aukera gehiago egon daitezen.

Design Thinking deritzon metodologia oinarri hartuta,BATUk ikuspegi parte-hartzailearekin diseinatuko du Bizkaiko ETEei zuzendutako zerbitzua.Horrela,ETEek posible izango dute Lanbide Heziketako STEM arloko profesionalekin LH Dualaren bidez harremanetan jartzeko,eta,

horrek,aldi berean,bermatu egingo du eredua bat datorrela lan-merkatuaren premiekin.

Proiektua lurraldeko enpresa askok partekatzen duten errealitate batetik abiatzen da: talentu kualifikatua erakartzea ez da beti erraza

❚ Proiektuaren helburuak

BATU proiektuaren helburu nagusia da Lanbide Heziketako ikasleen enplegagarritasuna handitzea eta LH Dualaren bidez Bizkaiko ETEekin (enpresa txiki eta ertainekin) harremanetan jartzeko erraztasunak ematea.Honako hauek dira proiektuaren helburu zehatzak:

❚ Bizkaiko ETEen premia espezifikoekin bat etorriko den zerbitzu berritzaile bat diseinatzea.

❚ LH Dualeko sistema (orokorra eta intentsiboa) ikusaraztea eta sustatzea,askotariko talentua erakarri eta prestatzeko.

❚ Enpresek LHrekin duten harremana optimizatzea,LHko ikastetxeekiko harremanak estututa.

❚ Lanbide Heziketaren eta tokiko enpresa-ehunaren arteko lotura indartzea,lan-aukera ekitatibo eta jasangarriak sustatuta.

❚ Parte hartzen duten eragileak

❚ Ikaslan Bizkaia.

❚ Hetel.

❚ PYMEs del tejido empresarial de Bizkaia.

❚ Representantes de Bizkaia with the Talent (DFB).

❚ Espero diren emaitzak

❚ Lanbide Heziketaren eta Bizkaiko ETEen premien arteko lotura ahalbidetuko duen zerbitzu bat garatzea eta baliozkotzea.

❚ Enpresen eta LHko ikastetxeen arteko lankidetza handituko duten tresnak abiatzea.

❚ ETEek aktiboki parte hartzea zerbitzuaren pilotatze-lanetan,etengabeko ebaluazioaren bidez zerbitzua optimizatzeko.

❚ Ikuspegi inklusiboa eta anitza sustatzea,lanmerkaturako sarbide ekitatiboa bultzatu eta LHren eta enpresen arteko lotura indartuko duena.

Zein hizkuntza ikasi?

Erreportaje honetan,zenbait gako emango dizkizugu beste hizkuntza bat ikastea aukeratzerakoan akatsik izan ez dezazun

Javier Sánchez Marcos

Gero eta globalizatuago dagoen lan-merkatu batean,hizkuntza bat edo gehiago menperatzea enpresek gehien baloratzen dituzten trebetasunetako bat da.Jada ez da ingelesa bakarrik,beste hizkuntza estrategiko batzuei buruz ere ari gara,aukera profesional berrietarako ateak ireki ditzaketenak,batez ere nazioarteko komunikazioa funtsezkoa den sektoreetan.

Mundu-mailan jarduten duten enpresa multinazionaletan, langile guztien hizkuntza komuna ingelesa izan ohi da

Artikulu honetan,hizkuntzen garrantzia aztertuko dugu arlo profe-

sionalean,zein hizkuntza diren sektoreka gehien eskatzen direnak eta, oro har,zeintzuk eskaintzen dituzten lan aukera gehien.

Hizkuntzen garrantzi handia arlo profesionalean

Hizkuntzak zure curriculumeko trebetasun bat baino askoz gehiago dira.Zure hazkuntza aukerak biderkatzen dituen tresna bat dira:

❚ Enplegagarritasuna hobetzen dute: enpresa askok ezinbesteko baldintzatzat hartzen dituzte.

❚ Nazioarteko merkatuetarako sarbidea errazten dute: kanpo merkataritzan,turismoan,teknologian eta beste sektore global batzuetan funtsezkoak.

❚ Garapen profesionala sustatzen dute: nazioarteko proiektuetarako sarbidea,beste herrialde batzuetan prestakuntza eta promozioak.

❚ Soldata handitzen dute: hainbat ikerketen arabera,bigarren hizkun-

tza bat hitz egiteak % 10 eta % 30 artean handitu dezake ordainsaria. Gainera,urruneko lana eta nazioarteko taldeekin lankidetza gero eta ohikoagoak diren testuinguru batean,hizkuntzak abantaila lehiakor bihurtzen dira edozein profesionalentzat.

Sektore profesionalaren arabera gehien eskatzen diren hizkuntzak

❚ TURISMO ETA OSTALARITZA SEKTOREA

Turismoa Espainiako eta beste herrialde batzuetako motor ekonomi-

Hizkuntzen eskakizuna lan-eskaintzetan Komunitate Autonomoka

HIzkuntza adierazten duten eskaintzen %

Hizkuntzak zehazten duten eskaintzen %

Komunitate Autonomoa 20242023IngelesaFrantsesaAlemanaItalieraPortugesaBesteak

Katalunia / Catalunya% 19,63% 11,78% 63,02% 20,29% 8,75% 1,06% 3,02% 11,07

Madrilgo Erkidegoa% 14,79% 12,84% 83,37% 7,44% 7,25% 1,31% 4,53% 3,66

Euskal Herria / Euskadi% 13,75% 13,10% 72,92% 7,25% 2,53% 0,60% 0,52% 13,26

Valentziako Erkidegoa / Comunitat Valenciana% 10,00% 9,30% 74,45% 8,93% 8,99% 1,97% 1,11% 4,62

Balear Uharteak / Illes Balears% 9,93% 14,21% 76,47% 0,42% 22,69--% 9,24

Murtziako eskualdea% 9,36% 8,59% 75,39% 5,70% 3,37% 2,33-% 3,89

Andaluzia% 8,74% 11,67% 83,68% 9,10% 6,17% 1,93% 2,04% 2,21 Errioxa% 8,25% 9,89% 84,48% 11,49% 1,15% 0,57-Kanariar Uharteak% 8,25% 14,50% 81,10% 11,00% 19,24% 4,47% 2,75% 4,47 Nafarroa % 7,04% 7,02% 61,87% 10,51% 5,84-% 1,17% 2,33 Aragoi% 5,99%

graduondokoak

koetako bat da.Hemen,ingelesa ezinbestekoa da,baina frantsesa, alemana eta gero eta gehiago,italiera eta portugesa ere nabarmentzen dira,batez ere merkatu espezifikoetako bisitariak erakartzeko.

❚ NAZIOARTEKO MERKATARITZA

ETA LOGISTIKA SEKTOREA

Sektore honetan,ingelesaz gain,txinera mandarinera estrategikoa bihurtu da Asiarekin merkataritza harremanen bolumenagatik.Alemana eta frantsesa ere oso baloratuak dira Europar Batasuneko eragiketetan.

❚ TEKNOLOGIA ETA KOMUNIKAZIO

DIGITALAREN SEKTOREA

Ingelesak lehen hizkuntza izaten ja-

rraitzen du,baina alemana eta frantsesa garrantzia hartzen ari dira Europako proiektuetarako.Portugesak eta japonierak aldea eragin dezakete merkatu emergenteak edo espezializatuak dituzten enpresetan.

❚ OSASUN SEKTOREA

Osasungintzan,batez ere atzerrian lan egiteko edo nazioarteko lankidetzan,ingelesa ezinbestekoa da. Frantsesa (Afrika eta Kanada),alemana (Alemania eta Suitza) eta arabiera testuinguru humanitarioetan ere baloratzen dira.

❚ HEZKUNTZA ETA

PRESTAKUNTZA SEKTOREA

Ingelesak liderra izaten jarraitzen du,baina frantsesaren eta alema-

naren eskaera hazten ari da truke programetarako eta atzerrian irakasteko.Txinera eta arabiera ere estrategikotzat hartzen dira ingurune multikulturaletan.

Laburbilduz: lan aukera onenak dituzten hizkuntzak

Zein hizkuntza ikasi oraindik ez badakizu,hauek dira aukera gehien eskaintzen dituztenak:

❚ Ingelesa: munduko hizkuntza nagusia izaten jarraitzen du eta ezinbestekoa da ia sektore guztietan.

❚ Frantsesa: oso eskatua turismoan,nazioarteko lankidetzan eta Afrikako merkatuetan.

graduondokoak

Hizkuntzen eskakizuna lan-eskaintzetan sektoreka

HIzkuntza adierazten duten eskaintzen %

Hizkuntzak zehazten duten eskaintzen %

Sektorea20242023IngelesaFrantsesaAlemanaItalieraPortugesaBesteak

Nazioarteko Erakundeak% 86,96% 82,98% 97,50--% 2,50-% 5,00

Bidaia Agentziak,Aduanak% 54,17% 42,52% 84,62% 5,10% 5,13% 2,56-% 2,56

Kanpo Merkataritza% 53,97% 20,67% 79,41% 22,50% 8,82% 2,94-% 1,96

Ikerketa% 50,43% 41,03% 89,66----% 8,62

Komunitate Erakundeak% 45,45% 42,11% 100,00-----

Komunikazio Agentziak% 42,42% 31,58% 75,00% 3,60--% 7,14% 10,71

GKEak eta Fundazioak% 40,93% 27,88% 7,33% 0,70--% 0,33% 82,67 Erauzketa Jarduerak% 39,76% 35,63% 54,55% 18,20% 18,18% 6,06% 15,15% 3,03

Jostailuak% 36,36% 37,04% 75,00% 25,00% 25,00- --

Itsas Armak % 35,08% 18,75% 100,00-% 1,49--Multimedia% 35,00% 16,67% 100,00-----

Elektronika/ Etxetresna Elektrikoak% 33,99% 24,36% 88,03% 5,80% 6,56% 0,39% 1,16% 7,34

Kultura eta Artea% 32,91% 20,26% 90,38% 3,80---% 9,62

Papera eta Paper Produktuak% 31,06% 22,21% 92,23% 6,40% 0,34--% 4,39

Bitxiak,Erlojuak eta Opariak% 29,63% 19,70% 87,50----% 12,50

Iturria: Infoempleo Adecco Txostena 2024.

❚ Alemana: funtsezkoa merkataritzan,ingeniaritzan,osasungintzan eta teknologian Europan.

❚ Txinera mandarinera: goraka doa kanpo merkataritzan eta nazioarteko harremanetan.

❚ Portugesa: estrategikoa Brasilekin eta portugesez hitz egiten duten Afrikako merkatuekin harremanetarako.

❚ Arabiera: eskaera handia lankidetzan,merkataritzan eta sektore humanitarioetan.

Azken finean,zein hizkuntza ikasi aukeratzea zure lanbide-sektorearen araberakoa izango da,baina baita zure epe ertain eta luzeko asmoen araberakoa ere.Hizkuntzetan inbertitzea zure enplegagarritasunean eta zure etorkizun profesionalean inbertitzea da.

Enpresek gehien eskatzen dituztenak

Zein hizkuntza dira enpresek gehien eskatzen dituztenak enplegurako?

Hauek dira:

❚ Ingelesa: Txinera mandarinaren eta gaztelaniaren ondoren,munduan gehien hitz egiten diren hizkuntzen zerrendan,ingelesa hirugarrena da eta nazioarteko enpresetan eta ikerketa zientifikoetan gehien erabiltzen dena.Gaur egun,lan-eskaintzen

% 92k hizkuntza hau ondo menpera-tzea eskatzen dute.

❚ Frantsesa: Urtero gero eta garrantzitsuagoa da mundu osoan eta lan-eskaintzen % 16an oinarrizko baldintza da.Gainera,Frantzia da gure herrialdeko inbertitzaile nagusietako bat.

❚ Alemana: Alemania da Europako herrialderik indartsuena,eta horregatik,enpresa askok hizkuntza hori dakiten langileak nahi dituzte.Gaur egun,enpresen % 7,1 eta % 7,4 artean hizkuntza hau hitz egiten duten langileak bilatzen ari dira.

❚ Txinera mandarinera: Munduan gehien hitz egiten den hizkuntza da. Honek,bere hazkunde komertzialaz gain,enpresa askok beren produktuak herrialde honetara esportatu nahi dituztela esan nahi du.

❚ Portugesa: Brasilen hitz egiten den hizkuntza da,Hego Amerikako herrialderik garrantzitsuena merkataritzari dagokionez.

❚ Arabiera: Ikasteko zaila den hizkuntza denez,lehia gutxiago dago,eta jakiteak nabarmenduko zaitu.

❚ Japoniera: Gero eta garrantzitsuagoa da,batez ere merkatu eta lan aukera berrien sorreragatik.

❚ Errusiera: Aurreko hizkuntza bezala,jakiteak enplegu aukera berriak irekitzen ditu.

❚ Italiera: Gaztelaniaren oso antzeko hizkuntza da; beraz,errazagoa da ikasteko.Gainera,lan eskaintzetan ia % 1ek hizkuntza hori ezagutzen duten langileak behar dituzte.

❚ Errumaniera: Errumaniako biztanleria gero eta gehiago hedatzen ari da Europan zehar; beraz,enpresa askok hizkuntza hau dakiten langileak bilatzen dituzte.

Hizkuntzak jakitearen lanaren arabera

Hizkuntza gaitasunak aldatu egiten dira lanaren arabera; adibidez,zenbat eta postu altuagoa izan,orduan eta handiagoa da beste hizkuntzen ezagutzaren beharra.

Lizentziatu berrientzako lan eskaintzetan % 60 inguruk bigarren hizkuntza bat eskatzen dute.Bestalde,goi zuzendaritzako postu guztiek bi hizkuntzaren ezagutza eskatzen dute. Lan egingo duzun sektorearen arabera,Espainian gehien eskatzen diren hizkuntzak hauek dira:

❚ Ingeniari mekaniko eta elektrikoak: ingelesa eta alemana.

❚ Komunikazioak eta teknologia berriak: ingelesa eta alemana.

❚ Osasungintza: ingelesa,alemana eta frantsesa.

❚ Finantzak,marketina eta salmentak: ingelesa eta alemana.

graduondokoak

❚ Txikizkako merkataritza: errusiera, txinera,japoniera edo arabiera. Nazioarteko enpresetako lan eskaintzetan jarduten duten herrialdeetako hizkuntzen ezagutza eskaintzea ere ohikoa da.Hori dela eta,oso ohikoa da Iberiar penintsulan jarduten duten enpresetako lan eskaintzak aurkitzea, gaztelania eta portugesa jakitea eskatzen dutenak.Mundu mailan jarduten duten enpresa multinazionaletan, langile guztien hizkuntza komuna ingelesa izan ohi da. Azpimarratu beharreko beste puntu bat da,lan egingo duzun Autonomia Erkidegoaren arabera,garrantzitsua edo ezinbestekoa izan daitekeela hizkuntza koofiziala jakitea,hala nola galiziera,katalana,valentziera edo euskera.

Zein da gehien ikasten den hizkuntza Espainian?

Espainian gehien eskatzen diren hizkuntzak gure herrialdean gehien ikasten direnekin bat datoz.1960ko

hamarkadan,Espainian gehien ikasten zen atzerriko hizkuntza frantsesa zen,nahiz eta geroztik atzeratu egin den eta ingelesak ordezkatu duen.Gaur egun,profesional gazteek dute hizkuntzak ikasteko gaitasun handiena,eta horregatik millennial bat kontratatzeak hainbeste abantaila eskaintzen ditu.

Gaur egun,profesional gazteek dute hizkuntzak ikasteko gaitasun handiena,eta horregatik eskaintzen ditu millennial bat kontratatzeak hainbeste abantaila

Hizkuntzen ikasketan murgildu aurretik,ordea,zein aukeratzeko parametroak ezarri behar dira lehenik.

Kontuan izan behar da hizkuntza aukeratzeak non lan egin dezakezun zehaztu dezakeela.Horregatik da garrantzitsua erabakia hartu aurretik informazio guztia izatea.

❚ Enpresa kontratatzailea: aldez aurretik jakin itzazu lan egin nahi duzun enpresaren edo enpresen lan eskaintzen eskakizunak.

❚ Lan egingo duzun herrialdea: atzerrian lan egin nahi izan dezakezu. Aukera hori etorkizunean baduzu, ziurtatu herrialdeko hizkuntza ikasten duzula.

❚ Hedapena eta nazioarteko ingurunea: lan egin nahi duzun enpresa gaztelaniazkoa bada ere,nazioartean negozioak egin ditzake.Onuragarria da bere jardueren berri izatea eta profesional gisa zer balio eman dezakezun ikustea.

❚ Lehentasun pertsonalak: goian aipatutako guztia gorabehera,zure ahuleziak eta indarguneak ere ezagutu behar dituzu eta zuretzako egokiena aukeratu.

graduondokoak

Enplegagarritasuna eta hizkuntzak

Adi,gero eta enpresa gehiagok adierazten baitute beren lan-eskaintzetan hizkuntzak menderatzea nahitaezko baldintza dela

Jon Lasa Galdos

Azken garaian,beste hizkuntza batzuk jakitea eskakizun gisa duten aztertutako lan-eskaintzen ehunekoa portzentajezko 1,59 puntu hazi da,guztizkoaren % 13,40ra iritsiz. Hazkunde hori gorabehera,kopurua oraindik urrun dago pandemia aurreko % 33,99tik.

Hizkuntzen eskaria igotzen ari da

2024an (urte horretakoak dira oinarri hartutako txostenaren azken eguneraketak),beste hizkuntza batzuk jakitea eskakizun gisa sartu zen argitaratutako lan-eskaintzen % 13,40tan,aurreko urtean baino puntu eta erdi gehiago. Prestakuntza hori duten profilek erakargarritasunaren zati bat berreskuratzen ari dira,nahiz eta eskaerak pandemia aurretik erregistratutako zifren (% 33,99) hogei puntu portzentual azpitik jarraitzen duen (garai hartan iritsi zen gorenera).

Ingelesa da enpresentzat gehien eskatzen den hizkuntza.Azken urtean,laneskaintzen % 71,35ek hizkuntza hau zekiten hautagaiak eskatu zituzten, 2023an erregistratutako % 67,37arekin alderatuta lau puntu gehiago.Hala ere, zifra hori pandemia aurretik ordezkatzen zuen % 89,08tik urrun dago oraindik,eta horrek baieztatzen du enpresek beste hizkuntzetan ere interesa erakusten dutela.

Garapen berri gisa,frantsesa bigarren postura igo da,2023an alemanak lortutako postua berreskuratuz. 2024an,aztertutako lan-eskaintzen % 12,95ek frantsesa zekiten hautagaiak eskatu zituzten,aurreko urtearekin alderatuta % 0,16ko igoera. Duela hamarkada bat,eskakizun hori lan-eskaintza guztien % 7,32ri bakarrik aplikatzen zitzaion,eta horrek aurrerapen positiboa erakusten du. Alemana hirugarren postura jaitsi da sailkapenean,Espainian hizkuntza-

gaitasunak eskatzen dituzten lan-eskaintzen % 8,88 hartzen baitu, 2023arekin alderatuta 8,27 puntu portzentual gutxiago.Bi urtez jarraian hazi ondoren,lan-eskaintzen ehunekoa jaitsi egin da,2021eko antzeko mailetara iritsiz.

Hiru postu nagusi horien ondoren portugesa dago (% 3,03),apur bat igo dena.Italiera ere presente dago,atzerriko hizkuntzak eskatzen dituzten lan-eskaintzen % 1,21ean agertzen baita,2023arekin alderatuta % 1,78 gutxiago.Beste hizkuntza ez hain ohikoak,hala nola txinera,errusiera eta arabiera,lan-eskaintzen % 7,65ean daude.Bi urtez jarraian hazi ondoren, ehuneko hori bi puntu jaitsi da 2023arekin alderatuta,nahiz eta pandemia aurreko mailak (% 8,43) gainditzen dituen oraindik.

Lan-eskaintzetan

hizkuntza-prestakuntza duten profesional gehien behar dituzten

autonomia-erkidegoak hauek dira: Katalunia (% 19,63),Madrilgo Erkidegoa (% 14,79) eta EAE (% 13,75),guztiak Espainiako batez bestekoaren gainetik (% 13,40)

Hizkuntzak autonomia erkidegoaren arabera

Lan-eskaintzetan hizkuntza-prestakuntza duten profesional gehien behar dituzten autonomia-erkidegoak hauek dira: Katalunia (% 19,63),Madrilgo Erkidegoa (% 14,79) eta EAE (% 13,75),guztiak Espainiako batez bestekoaren gainetik (% 13,40).On-

doren,lehen hamarren artean,Valentziako Erkidegoa (% 10),Balear Uharteak (% 9,93),Murtzia (% 9,36), Andaluzia (% 8,74),Errioxa (% 8,25), Kanariar Uharteak (% 8,25) eta Nafarroa (% 7,04) datoz.

Katalunia da,halaber,azken urtean aztertutako lan-eskaintzetan prestakuntza horren eskaera gehien hazi den erkidegoa (+7,85 puntu portzentual).Hazkunde positiboa izan duten beste erkidego batzuk ere hauek dira: Madril (+1,95 puntu portzentual), Murtzia (+0,77 puntu portzentual),Valentziako Erkidegoa (+0,70 puntu portzentual),EAE (+0,65 puntu portzentual) eta Nafarroa (+0,2 puntu portzentual).

Prestakuntza mota honen eskaera gutxitu den eskualdeetan,jaitsierak nabarmenak izan dira.Extremadura da zerrendaren buruan,prestakuntza hau diten hautagaiak bila-tzen dituzten lan eskaintzetan hamabi puntuko jaitsierarekin.Ondoren datoz GaztelaMantxa (-7,14 puntu portzentual),Kanariar Uharteak (-6,25 puntu portzentual),Galizia (-5,93 puntu portzentual) eta Gaztela eta Leon (-5,23 puntu portzentual).

Hizkuntzen arabera,Madrilgo,Andaluziako,Errioxako,Kanariar Uharteetako eta Gaztela-Mantxako eskualdeek dituzte ingelesa eskatzen duten lan eskaintzen kontzentrazio handiena.Eskualde horiek guztiek % 80tik gorako tasak dituzte.

Hizkuntzak sektoreka

Sektoreka egindako analisian,nabarmentzen dira hizkuntza gaitasunak ezinbestekoak diren arlo batzuk eskaintzen diren lanpostu gehienetarako: Nazioarteko Erakundeak (% 86,96), Bidaia Agentziak,Aduanak (% 54,17), Kanpo Merkataritza (% 53,97),Ikerketa (% 50,43),Komunitateko Erakundeak (% 45,45),Komunikazio Agentziak (% 42,42) eta GKEak eta Fundazioak (% 40,93).Aztertutako sektore guztie-

graduondokoak

tan,hizkuntza-eskakizunak handitu egin dira lan-eskaintzetan,jostailuen sektorean izan ezik,zeinak jaitsiera txiki bat izan baitu (-0,67%).Igoera handienak sektore hauetan gertatu dira: Kanpo Merkataritza (+33,30 pp), Multimedia (+18,33 pp),Ontzigintza (+16,33 pp),GKEak eta Fundazioak (+13,05 pp),Kultura eta Artea (+12,65 pp),Bidaia Agentziak eta Aduanak (+11,65 pp) eta Komunikazio Agentziak (+10,85 pp).

Ia sektore guztietan,ingelesaren eskaerak hartzen du lan-eskaintzen gehiengoa.GKEen eta Fundazioen eta Erauzketa Jardueren kasuan bakarrik da gutxiengoa,eta askoz ere orekatuago banatzen da beste hizkuntzen artean.

Garapen berri gisa, frantsesa bigarren postura igo da,2023an alemanak lortutako postua berreskuratuz

Hizkuntzak funtzio-eremuaren arabera

Aztertutako funtzio-arlo guztiek handitu egin dute hizkuntza anitzeko trebetasunak dituzten hautagaiak bilatzen dituzten lan-eskaintzen kopurua.

Enpresa-administrazioaren arloa da lehen postuan,eskaintzen % 95,53k beste hizkuntza batzuetan gaitasuna eskatzen baitute.Eskaintza horien gehiengoak ingelesa gaitasuna duten hautagaiak eskatzen ditu (% 80,55), % 22,14k frantsesa dakiten hautagaiak behar dituzte,eta % 7,10ek alemanez dakiten langileak.

Teknologia,informatika eta telekomunikazioen arloa bigarren postuan dago (% 93,33),non ingelesa den kasuen % 93,33an beharrezko hizkuntza,teknologiarekin lotutako jarduera guztietan duen nagusitasuna berretsiz. Marketin,komunikazio eta edukien arloa hirugarren postuan dago,eskaintzen % 64,31ek bigarren hizkun-

tza bat eskatzen baitute,eta bezeroarentzako arreta laugarren postuan (% 63,29).Ondoren,administrazio eta idazkaritza-laguntza (% 47,92),legearloa (% 38,55) eta diseinu eta maketazio-arloak (% 33,33) daude.

Hizkuntzak lanbide kategoariaren arabera

Erdi Mailako Zuzendaritza da hizkun-tza gehigarriak dituzten hautagai gehien behar dituen kategoria, eta urte arteko hazkunde handiena izan du.Profil honetako lan-eskaintzen % 80,47k bigarren hizkuntza bat eskatzen dute (ingelesa kasuen % 77,84an).

Bigarren postuan,profesional teknikoak daude: hizkuntza-gaitasunak dituzten hautagaiak behar dituzten lan-eskaintzen % 57,18 kategoria honetako lanpostuetarako dira.Gutxi gorabehera,% 75,76k ingelesa jakitea eskatzen dute, % 13,71k frantsesa eta % 8,74k alemana,hiru hizkuntza eskatuenak. Bitartean,Zuzendaritza-lanpostuetarako lan-eskaintzen % 51,66k hizkuntza-gaitasunak ere badituzte beren eskakizunen artean.Kasu honetan,lan-eskaintzen % 86,55ek ingelesez komunikatzeko gaitasuna

eskatzen dute,eta % 3,92k frantsesa. Zerrendaren behealdean,Langile kategoria dago (% 6,08),hau da,gaitasun horiek dituzten hautagai gutxien eskatzen diren maila profesionala. Gainera,eskakizun hori jaitsi den kategoria bakarra da,2023an lanbideprofil hauetarako lan-eskaintzen % 10,66ra iritsi baitzen.

Unibertsitateko tituluaren araberako hizkuntzak

Beste hizkuntza batzuen ezagutza gehien eskatzen den unibertsitatetituluen artean,Itzulpengintza eta Interpretazioa nabarmentzen da berriro ere.Graduatu hauentzako lan-eskaintza berri guztiek hainbat hizkuntzaren ezagutza eskatzen dute.Ondoren,Fisika (% 92,86),Filologia,Hizkuntzalaritza eta Literatura (% 74,03),Materialen Ingeniaritza (% 73,53) eta Idazkaritza Ikasketak (% 70,59) datoz.

Hamar onenen zerrenda osatzen duten beste titulazio batzuk hauek dira: Komunikazioa,Irudia eta Soinua (% 60,00),Industria Antolakuntzako Ingeniaritza (% 59,38),Ostalaritza eta Turismoa (% 57,26),Aeronautika Ingeniaritza (% 56,76) eta Aeronautika Ingeniaritza (% 56,76).

Maider Tena,Jasangarritasun Gelaren Sariaren irabazle

Gipuzkoako ehun-hondakinak kudeatzeko moduari buruzko Master Amaierako Lan batengatik jaso du Zuzenbideko Jasangarritasun Gelaren Saria

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Maider Tena Berruetak irabazi du EHUko Zuzenbide Fakultateak eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren Jasangarritasun Departamentuak ematen duten Jasangarritasun Gelaren Saria,'La responsabilidad ampliada del productor en el Derecho: sus implicaciones para los residuos textiles en Gipuzkoa' izeneko Master Amaierako Lanarengatik. Saria emateko ekitaldian izan ziren José Ignacio Asensio Jasangarritasuneko diputatua,Alberto Emparanza fakultateko dekanoa eta Maite Uriarte Jasangarritasun Gelaren zuzendaria.Epaimahaiak nabarmendu zuenez,“indarrean dagoen Zuzenbidea aztertzeaz gain,lanak ekarpena egiten dio haren garapenari,eta irtenbide zehatzak proposatzen ditu arazo erreal batentzat.Horregatik,balio handiko lana da,unibertsitatearen ikuspegitik ez ezik,ekintza publikorako ere bai,jasangarritasunaren eta ekonomia zirkularraren arloan”.

Maite Uriarte Jasangarritasun Gelaren zuzendariaren hitzetan,“Jasangarritasun Gelaren Sariaren lehen edizio honek agerian utzi du unibertsitateak ingurumen arloko desafioei begira jakintza

zehatza sortzeko duen gaitasuna.Gradu eta master amaierako lanentzat eginiko deialdiak erantzun zabala izan du,bai eta maila zientifiko handia ere,hainbat arlotako aditu juridikoek osatutako epaimahaiak aitortu bezala.Bereziki baloratu dira lanen sendotasun teknikoa,haien zeharkako ikuspegia eta politika publikoak hobetzeko egin dezaketen ekarpena.Saria bat dator Jasangarritasun Gelaren helburuarekin: hau da,arlo honetako ikerketa juridikoarentzat erreferentea izango den gune akademiko bat sortzea,indartu egingo dituena ikasleen prestakuntza,irakasleen inplikazioa eta ezagutzaren transferentzia,bai erakundeetara bai gizartera”.

José Ignacio Asensio Jasangarritasuneko diputatuak nabarmendu zuenez,“sari honek agerian uzten du Jasangarritasun Departamentuaren konpromisoa bultzada emateko ingurumen desafio errealei aplikatutako talentuari eta ezagutzari”. Aurrekoari erantsi zionez,“Gela ez da gogoetarako gune bat bakarrik,eta tresna bat ere bada,alor juridikotik irtenbide zehatzak proposatzeko,gaur saritu dugun lanaren maila handiak agerian utzi bezala”.Asensiok amaitzeko esan zuenez,“profesionalak behar ditugu,gai izango direnak ezagu-

Sariduna,agintariak eta aipamen berezia jaso dutenak Zuzenbide Fakultatearen kanpoaldean,Donostian.

uniemakume

tza ekintza publiko bihurtzeko,eta era honetako egitasmoek aukera ematen digute aurrera egiteko,trantsizio ekologiko bidezkoago eta eraginkorrago baterantz,kontuan hartuta gure lurraldearen errealitatea”.

Jasangarritasunaren Gelaren helburua da prestakuntzan, ikerketan eta ezagutzaren transferentzian sakontzea, jasangarritasunaren arloan,eta eremu akademikoa lotzea politika publikoekin eta lurraldearen desafio errealekin

Ehun hondakinen antolaketa juridikoki

Saritutako ikertzailearen ikergai nagusia izan da nola antolatu juridikoki ehun-hondakinen kudeaketa,urratsak egiteko ekonomia zirkularreko eredu baterantz,produktuak merkaturatzen dituzten ekoizleek beren gain har dezaten ere balio-bizitza amaitzean produktuak ingurumenean duen inpaktuaren gaineko erantzukizuna.Lanak zehazten ditu ekoizleen betebehar berriak -hondakinak kudeatzearen finantzaketa,ekodiseinu irizpideak kontuan hartzea,eta informazio eta trazabilitate sistemak-,eta arreta berezia jartzen du arazo kritikoetan: hala nola beren betebeharrei itzuri egiten dieten operadoreen kontrola,edo merkataritza elektronikoaren inpaktua.Gainera,proposamen zehatzak egiten ditu: sistema kolektiboen gardentasuna eta kontrola hobetzea,sistemaren finantzaketa indartzea,garrantzia handiagoa ematea berrerabiltzeari birziklatzeari baino,eta ziurtatzea jasangarritasuneranzko trantsizioak ez duela ez ahulduko gizarte ehuna ez baztertuko operadore txikiak.

Maider Tena Berruetaren lan sarituak Gipuzkoaren kasua aztertu du.Ikerlanean azaltzen denez, lurralde honetan,ehun-hondakinak gaika biltzeko sistemak iritsi dira biztanleriaren % 100era, eta jada finkatuta dagoen eredu operatibo bat da, oinarritua edukiontzi berezietan,garbiguneetan eta gizarte ekimeneko erakundeekiko lankidetzan.Era berean aztertzen ditu hondakinaren bizi-zikloa,berrerabiltze,birziklatze eta balorizazio tasak,eta egungo sistemaren inpaktu sozioekonomikoa,laneratze enplegua sortzeko gaitasuna barne.Alde horretatik,adibide gisa jartzen ditu erakundeen laguntzarekin abian jarritako We-

arcycle bezalako proiektu berritzaileak,agerian uzten dutenak tokiko errealitatearekin konektatutako ehun-ekonomia zirkular baten bideragarritasuna.

Jasangarritasun Gelaren Saria eman zen 'Unibertsitatea,erakundeak eta ikasleak jasangarritasunaren erronka juridikoen aurrean' izeneko Ezagutza Transferentzia Jardunaldiaren barruan,EHUko Zuzenbide Fakultatean,Donostian.Ekitaldian,saria emateaz gain,hitzaldi bana egin zuten Andrea Meijomil Merkataritza Zuzenbideko irakasleak eta Irune Suberbiola Abokatutza eta Prokuradoretza Masterraren zuzendariak,jasangarritasun juridikoari buruzko gradu eta master amaierako lanen orientazio akademiko eta profesionalaren inguruan.

EHUko Zuzenbide Fakultatearen Jasangarritasun Gela sortu dute fakultateak berak eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren Jasangarritasun Departamentuak,Zuzenbideak trantsizio ekologikoan duen funtsezko zeregina indartze aldera.Gelaren helburua da prestakuntzan,ikerketan eta ezagutzaren transferentzian sakontzea,jasangarritasunaren arloan,eta eremu akademikoa lotzea politika publikoekin eta lurraldearen desafio errealekin. Egitasmo honen bidez,Gipuzkoako Foru Aldundiaren Jasangarritasun Departamentuak sakondu egin du bere konpromisoan,ingurumen erronkei aurrea hartzeko,ekintza publikoari begira ezagutza baliagarria sortzeko,eta eredu jasangarriago eta bidezkoago bat gidatuko duten profesionalak trebatzeko.

Aipamen berezia

Ekitaldian,aipamen berezia izan du ere Iugatzi Celaya Zabaletaren 'Erabilera turistikoko etxebizitzak EAEn jasangarritasunaren ikuspuntutik' lanak,Gradu Amaierako Lan onenari emandako Jasangarritasun Saria jaso duena.

unieskubideak

Migrazioa hizpide NUPen

Ikasle migratzaileen harrerak hezkuntza-arloko,gizarte-arloko eta kulturarteko erantzun koordinatua eskatzen du,diote Nafarroako

Unibertsitate Publikoko espezialistek

Bigarren saioko mahai-ingurua.Ezkerretik eskuinera: María Victoria López,Arantxa Caminos,Isabel Logroño,Ana Remedios Alemán,Maryem Zouaouine,June Azkarateaskasua eta Ángel Pérez.

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Nafarroako Unibertsitate Publikoan (NUP) berriki egin den Hizkuntza,Harrera eta Migrazioa Jardunaldien I.edizioan,argi geratu da ikasle migratzaileen harrera ezin dela ulertu hizkuntza-auzi gisa bakarrik,baizik eta hezkuntza-baliabideen,laguntza sozialaren,kulturarteko bitartekaritzaren eta irakasleen prestakuntzaren arteko koordinazioa eskatzen duen prozesu gisa ere bai.Bi egunetan zehar,ehun bat parte-hartzaile bildu ziren,eta topaketan hezkuntza-esperientziak,tresnak,proposamen didaktikoak eta lan-ildoak aztertu ziren, ikasgeletako ibilbideen eta premien aniztasunera egokitutako inklusioa errazteko.María Victoria López Pérez,Magdalena Romera Ciria eta Sara González Berrio NUPeko Giza eta Hezkuntza Zientzien Saileko irakasleek antolatu dute ekimena. Lehen jardunaldian aztergai izan zituzten baliabide erabilgarriak eta haien aplikazioak sortzen dituen erronkak.Saio horretan,Alfonso del Val Agustín Nafarroako Gobernuko Migratzaileei Harrera eta Laguntza emateko Karibu Zerbitzuko kideak Migratzaileei Harrera egiteko Planaren egitura azaldu zuen,eta pertsona horien autonomia bultzatzeko hainbat programa zehaztu zituen.Horien artean aipatu zituen alfabetatzeko eta hizkuntza ikasteko ekimenak,etxebizitzan,osasunean eta administra-

zio kudeaketan laguntzeko ekimenak,egoera irregularrean dauden gazteei arreta emateko ekimenak eta Erriberako emakume eta adingabe zaurgarrientzako programa espezifikoak.Horrela, jardunaldiaren abiapuntua harreraren ideia zabal batean kokatu zuen,hizkuntzari ez ezik,edozein inklusio prozesu baldintzatzen duten baldintza material eta administratiboei ere lotuta.

Bi egunetan zehar,ehun bat parte-hartzaile bildu ziren,eta topaketan hezkuntza-esperientziak, tresnak,proposamen didaktikoak eta lan-ildoak aztertu ziren

Oinarri horren gainean,Miguel Ibáñez Praderas Nafarroako Gobernuko Inklusio,Berdintasun eta Bizikidetza Zerbitzuko kideak azaldu zuen nolako bilakaera izan duen hezkuntza arloko erantzunak espainiera bigarren hizkuntza gisa irakasteko lehen ikastaroetatik detekzio eta plangintza tresnetan oinarritutako eredu egituratuago batera.Adierazi zuenez,sistema “ikastetxe gutxi batzuetako”

unieskubideak

unean uneko egoerei erantzutetik estrategia orokorrago bat garatzera igaro da,ACNEAE (Hezkuntza Laguntzako Premia Espezifikoak dituzten Ikasleak) bezalako indizeetan eta etorritako ikasleen indizeetan oinarrituta,beharrei aurrea hartzeko eta esku-hartzea egokitzeko aukera ematen baitute.“Erantzun egituratuagoak eta pertsonalizatuagoak nahi ditugu,prestakuntza,zuzkidura eta ebaluazio jarraitua dakartzatenak,PROA+ edo TC-DUA programen bidez”,azaldu zuen Ibañezek, eta otsailaz geroztik Nafarroako hiru ikastetxetan ikasle atzerritarrei gaztelania irakasteko egiten ari diren proiektu pilotu berria nabarmendu zuen. Ildo beretik,Sara Gutiérrez Monescillok,CREENAko (Nafarroako Hezkuntza Ekitaterako Baliabideen Zentroa) Ikaskuntzarako Zentroen Eraldaketa eta Diseinu Unibertsala programako kideak,hainbat baliabide aurkeztu zituen,hala nola PROA+, ikastetxeen arteko truke sareak,aholkularitza teknikoa eta handitzen ari den materialen banku bat, arreta berezia jarriz hizkuntza jakin gabe lanean hasten diren ikasleei.Bi esku-hartzeek ikuspegi osagarrien bidez nabarmendu zuten hezkuntza sistema osoak partekatutako erantzun egonkorrak,ebaluagarriak eta partekatuak finkatzeko premia.

Hizkuntza,Harrera eta Migrazioa Jardunaldien I. edizioan aztergai izan dituzte migratzaileen hizkuntza- eta hezkuntza-inklusioan urratsak egiteko baliabideak, esperientziak eta tresnak

Ikuspegi kritikoa gizarte lanetik

Magdalena Romera aritu zen mahaiaren moderatzaile lanetan,eta mahaiak aintzat hartu zuen orobat eskola esku-hartzearen mugei buruzko ikuspegi kritiko bat hura ez denean bere benetako efektuen arabera oinarritzen.Rubén Lasheras Ruiz NUPeko Soziologiako eta Gizarte Laneko Saileko irakasleak ohartarazi zuen “borondate ona” ez dela beti nahikoa,eta hainbat arrisku daudela,hala nola ikasleak “exotizatzea” (adingabe bati bere jatorrizko kulturaz galdetzea,agian han inoiz egon ez bada ere),haiengan kategoria desegokiak proiektatzea edo haien eguneroko errealitatetik urrun dauden jarduerak proposatzea.

Bestalde,Mónica Aznárez Mauleón NUPeko Giza eta Hezkuntza Zientzien Saileko irakasleak

translinguismoari eta ikasle migratzaileen komunikazio-gaitasunaren garapenari buruzko ikerketa-ildoak aurkeztu zituen,eta Unibertsitateak irakasleen etengabeko prestakuntzan eta hezkuntza-komunitateari emandako laguntzan duen funtzioa azpimarratu zituen.Ondorengo solasaldiak ideia hori bera indartu zuen hainbat gai aztertzean,hala nola ama-hizkuntzaren balorazioa,ikastetxeen arteko desoreka edo hezkuntza-lanean gizarte-eremuko profilak pisu handiagoarekin sartzearen komenigarritasuna.

Hizkuntza bat ikastea bestea utzi gabe Lehen eguneko tailerrek irakaskuntza jardunaren eremura eraman zituzten gogoeta horiek.Júlia Llompart Esbert Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko ikertzaileak ikasleen hizkuntza-errepertorioetan zentratu zuen bere azalpena,eta defendatu zuen hizkuntza berri bat ikasteak ez duela eskatzen jatorrizko hizkuntza uztea,baizik eta ikasteko baliabide gisa baliatzea.Haren tailerrak zalantzan jarri zituen ohiko suposizio batzuk, hala nola ikasgelan hizkuntzak zorrotz bereiztea edo itzulpena saihestea komeni zela,eta planteatu zuen praktika eleaniztunek ulermena errazten dutela,aurretiazko ezagutzak aktibatzen dituztela eta hizkuntza autoestimua indartzen dutela.

Sanferminen musikala Gayarre Antzokian

'Sanferminetako ipuina' izenburupean,festa ospetsu hauen musikalaren erabateko estreinaldia izango da Iruñeko antzokian

Jon Lasa Galdos

Francisco Artuch gizon zekena,zuhurra eta bakartia da,Sanferminak ospatzen ez dituena eta dirua irabaztea beste asmorik ez duena.Itxura batean beste edozein bezalakoa den uztailaren 6 batean,enegarren aldiz,Artuchek jaiari atzea ematea erabakiko du.Baina Iruñeko gaurik dibertigarrienean,urte batzuk lehenago hil zen garai bateko bazkidearen mamuaren bisita izango du.Mamuak esango dio, jaia bizitzen ez dakienez,bere patua zigor bat dela,non ez dagoen alaitasunik,eta iragarriko dio azken aukera bat edukiko duela aldatzeko,oso bereziak diren hiru espirituren bisitarekin... Iruñeko jaiari egindako omenaldi bihotzetikoa,Charles Dickens "ingeles idazlearen eta bere "Gabon kanta bat" kontaketa ezaguna baliatzen duena abiaburu moduan,antzerki musikaleko ikuskizun bat sortzeko,nafar antzezleen zerrenda nabarmen batekin eta Sanferminen euren bihotza diren erakundeen partaidetzarekin: La Pamplonesa,Erraldoi eta Kilikien Konpartsa,Iruñeko Gaitariak eta Txis-

tulariak,Duguna Dantza Taldea eta Iruñeko Peñen Federazioa.Gomendatutako adina: 6 urtetik aurrera.

Ikuskizuna maiatzaren 29tik ekainaren 7ra izango da

Proiektu honekin,ikuspuntu guztietatik aparta,elkarlanean aritzeko aukera paregabea da,gure ondare kulturala zaindu eta kontatzeaz gain. Ikuskizun honek gure kultura- eta arte-erakunde maitatuenen eta estimatuenen partaidetza du.Nafarroako sorkuntza eszenikoko pertsona oso esanguratsuak ere biltzen ditu. Era berean,parte-hartze eta koordinazio bateratu itzela du gure eszenatokian,denbora luzez gogoratuko duguna.

❚ Iraupena: 70 minutu.

Fitxa artistikoa

Zuzendaritza eszenikoa,artistikoa eta dramaturgia: Fermín Cariñena. Konposizio musikala: Iñigo Casalí.

Abestien letrak:Carlos Crooke.Zuzendaritza musikala: J.Vicent Egea. Antzezleak: José María Asín,Xabier Flamarique,Javier Chocarro,Jaione Urtasun,Patxi Larrea,Marta Juániz,Oscar Orzaiz,Javier Urtasun,Montse Zabalza,Pablo Asiáin, Sofía Esparza,Iker Otazu,Estibaliz Marzo,Marta Eguiluz,Argain Goñi, Iker de Sousa.Lucía Tellón,Iñigo Casalí,Mikel Berraondo,Beatriz Lorente,Leticia Vergara,grupo teatro infantil Atarrabia.Jantzitegia: Estibaliz Marzo.Fantasmak: Aitziber Sanz.Makillajea eta ile-apainketa: Estibaliz Marzo,colaboración en prácticas Ibaialde a través de 'Ysi fuera miel'.Argiztapena: Fran Marcen.Soinu-diseinua: Henrike Iturralde.Erregiduria: Carlos Crooke, Íñigo Castellano.Irudia eta sareak: Sara CasalÍ,PrexcribeArts.

❚ La Pamplonesa Musika Banda.

❚ Iruñeko Erraldoi eta Buruhandien Konpartsa.

❚ Iruñeko Gaiteroak.

❚ Udal Txistulari Banda.

❚ Duguna Dantza Taldea.

❚ Iruñeko Peñen Federazioa.

Egunak eta ordutegiak

❚ maiatzak 29, 20:00.

❚ maiatzak 30, 19:00.

❚ maiatzak 31, 19:00.

❚ ekainak 5, 20:00.

❚ ekainak 6, 19:00.

❚ ekainak 7, 19:00.

❚ Prezioa: 15,00 €.

Maiatzean,antzerkia nonahi Donostian

Hilaren 7tik 24ra,Poltsiko Antzerkiaren XXXV.Jaialdia hartuko dute hiriko auzoek

Donostia Kulturak,kultur etxe sarearen bitartez,Poltsiko Antzerkia Jaialdiaren beste edizio bat aurkezten du. Hogeita hamabosgarrena izango da maiatzaren 7tik 24ra bitartean egingo den jaialdia.Ekitaldiak formatu txikiko ikuskizunen askotariko programazioa eskainiko du,antzerkia herritarrei hurbiltzeko helburuarekin.Saioetan bakarrizketak,magia,umorea eta antzerki-emanaldiak egingo dira. Jaialdi horren xede nagusia da barietate-antzerkia zabaltzea hiriko auzo guztietara,bai haren ohiko jarraitzaileei,baita tradiziozko espazio eszenikoetara joateko ohiturarik ez duen publikoari ere.Poltsiko Antzerki Jaialdiaren bereizgarria da antzerkigintzan ohikoak ez diren agertokietan saioak programatzea,esaterako tabernetan eta beste lokal batzuetan. Hala,antzerkia jendearengana gerturatzeaz gain,formatu eta proposamen berriekin esperimentatzeko aukera egongo da.

Ekitaldi hau urteroko hitzordu gisa finkatu da,eta,34 edizioren ondoren,jarraitzaileak batzen jarraitzen du,eta kultur etxeen etengabeko lanaren erakusgarri argia da.Erakunde horiek hiriaren kultur eskaintzaren ikuspegi freskoa eta alternatiboa eskaintzen dute,kultura auzoetara eta jendearengana hurbilduz.

Poltsiko Antzerkia

Jaialdia maiatzeko hiru astetan zehar egingo da eta emanaldiak ostegunetik igandera izango dira

Poltsiko Sorkuntza saria

Edizio honetan ere Euskarazko Poltsiko Antzerki Sorkuntzaren deialdiko irabazleak hartuko du parte.Poltsiko Antzerki Sorkuntzaren deialdia Donostia Kulturak antolatzen du,Euska-

ra Zerbitzuarekin eta Euskal Herriko Antzerkizale Elkartearekin lankidetzan.

Jasotako proiektuen artean,Idoia Garzesen eta Mikel Martínezen Taxi antzezlana izan da irabazle.Bigarren postuan finalista Euskal musikarekin,kontuz! antzezlana izan da, Tessa Andonegi eta Ainhoa Aierberen eskutik.

Ekimen honen xedea,Poltsiko Antzerkiaren eta,oro har,formatu txikiko ikuskizunen esparruan dagoen euskarazko eskaintza indartzea da.

Programazioa

Donostiako Poltsiko Antzerki Jaialdiaren 35.edizioak programazio zabala eta askotarikoa aurkezten du,non umore,magia,bakarrizketa eta musika ikuskizunez gozatu ahal izango den.

Formatuen eta hizkuntzen aniztasuna da bere ezaugarririk nabarmenetako bat,bakarrizketak,duologoak, umorea,magia eta proposamen hibridoak konbinatuz euskaraz eta

Jon Lasa Galdos

gaztelaniaz.Gainera,jaialdiak umoretik eta kritikatik jorratutako gaur egungo gaien aldeko apustua egiten du,hala nola,Alazne Etxeberriak antzeztutako Artificial lanaren teknologia,edo La Garúa konpainiaren Hermanas Castillejos lanaren giza harremanak,era guztietako publikoentzako programazio hurbil eta irisgarria sendotuz.

Aipatzekoak dira,halaber,Peio Rivasen edo Maga Gisell-en magia ikuskizunak,Diego Peña edo Manu Badenesen bakarrizketak,eta Ugaitz

Alegría eta Getari Etxepareren Destiny Driver euskarazko lanak,Gilkitxaro konpainiaren Alperrak,tunanteak eta maleanteak,edo Idoia Torregarai eta Mirari Martiarenaren Eskailerapekoa.Oro har,jaialdiak entretenimendua eskaintzeaz gain,hiriko kultura dinamizatzeko tresna gisa jokatzen du,tokiko talentuari balioa emanez eta hiria agertoki partekatu bihurtuz.

Aurreko edizioetan bezala,bi hizkuntza ofizialen arteko oreka mantendu eta emakumeen parte-hartzea sustatu nahi da.Guztira 17 konpainia dira,bakoitza bere ikuskizunarekin,eta 30 emanaldi egingo dituzte; horietatik 3 bikoitzak izango dira,bi funtzio desberdin dituztelako. 8 konpainia emakumeek osatzen dituzte oso-osorik,6 gizonek eta beste 3 mistoak dira.Ikuskizunak hiriko 27 gunetan banatuko dira.

Amaiera festa jaialdiaren azken ostiralean,maiatzaren 22an,izango da, Convent Garden-eko kriptan.Bertan, Demodé Quartet taldeak A kupela show-a eta Los gandules aragoitarrek Extravagancia obran bere interpretazio musikalak eskainiko dituzte.

Programa eta agertokiak

Maiatzaren 7tik 24ra,ostegunetik igandera,emanaldiak eskainiko dira hiriko hainbat lokal eta tabernatan. Ikuskizun guztietarako sarrera doan izango da afora bete arte.Maiatzaren 22ko festarako gonbidapenak egun berean jarriko dira salgai,goizeko 11:30ean,Donostia Kulturako takiletan eta bere webgunean.

❚ ERDIALDEA

❚ AIETE

- El fogón de Miramón: P.º de Miramón,190.

- Campus Rugby Bera Bera: Berabera Pasealekua,87.

❚ ALTZA

- Next: Harrobieta Plazatxoa,16.

- El Nido: Alcalde J.Elosegi Hiribidea, 130.

- Bikutz: Larratxo Pasealekua,24.

❚ AMARA

- Via Fora: Federico García Lorca Pasalekua,10.

- Aveniu: Pablo Gorosabel,3.

- Mourlâs: De Morlans Ibilbidea,12.

- Campus Amara: Isabel II,15.

❚ AÑORGA

- Rezola Museum: Añorga Hiribidea,36.

❚ ANTIGUA

- Duit: Antonio Arzak Kalea,4.

❚ BIDEBIDETA

- Kontadores: Pasai San Pedro Hiribidea,13 behea.

❚ EGIA

- La Taberna: Karmengo Andre Maria Kalea,45.

- Egiatarra Jubilatuen Elkartea: Mandas Dukearen Kalea,48 behea.

- Botanika: Gernikako Arbola Pasealekua, 8.

- Udaberri: Larramendi Kalea,8.

- Convent Garden: Manterola,15.

- Koh Tao: Bengoetxea,2.

❚ GROS

- Scanner: Jose Migel Barandiaran Pasalekua,28.

- Baga Biga: Ramon Maria Lili Pasealekua, 3.

- Bisassoa: Usandizaga Kalea,23.

❚ IGELDO

- Igeldo Herri Ikastetxea: Lizardia Enparantza,2.

❚ INTXAURRONDO

- Aitona-Amonen Etxea: Intxaurrondo Kalea,54.

- Eraztun: Nuestra Señora de Uba Ibilbidea,3.

- El Parque: Baratzategi Atzealdea,z/g.

❚ LOIOLA

- Gibelurdin Loiola: Erniomendi Kalea,8.

❚ MARTUTENE

- Etxarriene Zentroa: Elenategi Kalea,2.

Informazio gehiago: www.donostiakultura.eus/eu/ agenda/jaialdiak/ poltsiko-antzerkia

Guneak auzoz auzo