Periódico Universitario / Unibertsitateko aldizkaria - 423. Zkia.- 2026ko ekaina

Uda atarian

Hemen duzue 2025-2026 ikasturteko azken Unibertsitateko Aldizkaria.Ikasgelei agur esateko,edukiz beteriko ale bat duzue esku artean.Izan ere,EHU,Mondragon Unibertsitatea,Deusto,NUP eta Nafarroako Unibertsitateko azken berriak dituzue,beste albiste gehiago,Trebakuntzaren inguruko hainbat informazio,eta emakumeak eta giza eskubideak ardatz dituzte atalak.

Aisialdiari dagokionez,datozen hilabeteetan zuen inguruan izango ditu-

zuen bi jaialdiri buruz jardungo gara, alegia,Bilbao BBK Liveri eta Donostiako Jazzaldiri buruz.Lehenengoan,besteak beste,Robbie Williams, David Byrne,FKA twigs,Lily Allen, Dani Fernández,IDLES eta Interpol artistak izango dira kartelean.Bigarrenean,ordea,LP,Annie & The Caldwells,ETS,Marco Mezquida Trio,Nogen,Quinteto Astor Piazzolla edo Lisa Ono egongo dira. Besterik gabe,uda zoriontsua opatzea baino ez zaigu geratzen. Hurrengo ikasturtera arte!

423.zenb. 2026eko ekaina Doakoa

uniagenda

UNIBERTSITATEAK

Universidad del País Vasco / Euskal HerrikoUnibertsitatea www.ehu.eus

Uda IkastaroakDonostiaMiramar Jauregia z/g943 219 511

Gipuzkoako Campuseko ErrektoreordetzaDonostiaIgnacio MªBarriola Eraik.Elhuyar Pza.1943 018 141 Leioako Campusa (Zentralita)Leioa-ErandioSarriena Auzoa,z/g946 012 000 Sarbide Bulegoa.Bizkaiko CampusaLeioa-ErandioSarriena Auzoa,z/g946 015 555 Arabako Campuseko ErrektoreordetzaGasteizComandante Izarduy Kalea,2945 014 444 Gazte Informazioko Bulegoak (UPV/EHU)

GasteizC/ Los Apraiz,1 - 1ªPlanta945 014 336oij.ar@ehu.eus LeioaApia Bidea - Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko Behea946 015100oij.bi@ehu.eus

Nafarroako Unibertsitate Publikoa

Nafarroako Unibertsitate PublikoaIruñeaArrosadiako Campusa948 169 000 Nafarroako Unibertsitate PublikoaTuteraTarazona etorbidea,z/g948 417 800

UNED (Distantzia Heziketako Unibertsitate Nazionala)

UNED ArabaGasteizPedro Usua,2945 244 200

UNED BizkaiaPortugaleteIgnacio Ellacuria Parkea,2-3944 936 533

UNED GipuzkoaBergaraMartin AguirreDeunaren Enparantza,4943 769 033

UNED NafarroaIruñeaSadar z/g948 243 250

UNED NafarroaTuteraMagallón,8948 821 535

Mondragon Unibertsitatea

www.mondragon.edu

Mondragon UnibertsitateaArrasateLarramendi,4.23 posta-kutxatila943 794 700 / 943 712185

Deustuko Unibertsitatea www.deusto.eus

Bilboko CampusaBilboUnibertsitate Etorbidea 24944 139 000 Donostiako CampusaDonostiaMundaiz Bidea,50943 326 600

EUNEIZ Unibertsitatea

www.euneiz.com

EUNEIZ UnibertsitateaGasteizBiosferako Pasalekua,6945 255 007

Nafarroako Unibertsitatea www.unav.es

Nafarroako UnibertsitateaIruñeaCampus Unibertsitarioa948 425 600

Ingenieri Eskola.TECNUMDonostiaManuel Lardizabal Pas.,13943 219 877

TECNUM - Miramon Goiko EgoitzaDonostiaMikeletegi Pas.,48943 219 877

Idazkaritza eta Administrazioko Goi Mailako Institutua - ISSADonostiaAldapeta,49 943 467 144

Ikaslan.Lanbide Heziketako Ikastegi Publikoen Elkartea www.ikaslan.net

Hetel Heziketa Tekniko Elkartea www.hetel.eus

ENPRESA ETA BERRIKUNTZAKO ZENTRUAK

SaiolanArrasateGoiru Kalea,1943 712 072

Garaia Berrikuntzako InteresguneaArrasateUribarri Etorbidea,3.79 P.K.943 719 181 CedemiBarakaldoAltos Hornos de Bizkaia Hiribidea,33944 184 100 BIC Gipuzkoa BerrilanDonostiaMikeletegi Paselekua,83943 000 999 BIC BizkaiaDerioAstondo Bidea,Edificio,612944 030 606 BIC Bizkaia EzkerraldeaBarakaldoAvenida Altos Hornos de Vizcaya,33944 184 100 BIC ArabaMiñanoCalle Albert Einstein,15945 298 282 CEI BusturialdeaGernika-LumoTxalaparta Poligono,32946 256 809 CEIAMiñano GoienArabako Parke Teknologikoa,CEIA Eraik.945 298 282 IKERBASQUEBilboMaría Díaz Haroko Kalea,3944 052 660 SPRI,S.A.BilboUrkixo Zumarkalea,36944 037 000 BEAZ,P.S.A.BilboSabino Arana Etorbidea,8944 395 622 INNOBASQUEZamudioC/ Laida Bidea,203944 209 488 CEINNoainMocholí Kalea848 426 000

Particular de Ategorrieta Kalea,2 Baxua.10.lokala

20013 Donostia.Tfnoa.: 943 053 488 http://www.elperiodicouniversitario.com posta-e: asun@elperiodicouniversitario.com

Lege Gordailua: BI-338-93

ISSN: 2530-2132

KOORDINATZAILEAK: Asun Calviño eta Jon Lasa.

LAGUNTZAILEAK: Jon Lasa,Ana Belén Sánchez,Nissma De Benito eta Irene Urizar.

DISEINUA ETA MAKETAZIOA: Unibertsitateko Aldizkaria.

ARGAZKIAK: Irene Urizar eta Cristina Domínguez.

PUBLIZITATEA: Bizkaia/ Gipuzkoa/ Araba/Nafarroa: 629 229 185 Unibertsitateko Aldizkariak ez du bertan azaltzen diren iritzi eta edukien gaineko ardurarik hartzen.

LAGUNTZAILEAK

INFORMAZIO EUROPARREKO ZENTROAK

UPV/EHU

Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea. Lehendakari Aguirre Etorbidea,83.48015 - BILBAO

Tel.: (+34) 946 013 651/ 652

E-maila: cde@ehu.eus http://www.ehu.eus/es/web/cde/home

Deustuko Unibertsitatea Liburutegi Unibertsitarioa. Ramón Rubial,1.48009 - BILBAO

Tel.: (+34) 944 139 417

E-maila: begona.prado@deusto.es http://www.iee.deusto.es

Nafarroako Unibertsitatea Zuzenbideko Eraikina. Campus Unibertsitarioa.31080 Iruñea. Tel: 948 425 634.E-maila: cee@unav.es

EUROPE DIRECTCEDERNA GARALUR.NAFARROA

Barriobide,40,001 bulegoa. 31013 Ansoain.Tel.: 948 206 697

E-maila: europadirect@cederna.es

EUROPE DIRECTHAZI

Granja Modeloa,z/g.01192 Arkaute (Araba).Tel.: 945 0003 208 http://www.hazi.es

EUROPE DIRECTBIZKAIA

Simón Bolivar Kakea,8B 48010 Bilbao.Tel.: 946 072528

E-maila: europedirect@fundacionede.org http://www.europedirectbizkaia.org

EBri buruzko informazio orokorra eta kontsulta espezializatuak eskintzen ditu,dibulgazioko ekitaldeak egiten ditu eta lan-gela bat dauka.

EUROPE DIRECTDONOSTIA

Prim kalea,14 2D.20006 Donostia Tel.: 943 470 962

E-maila: europedirect@kaebnai.net http://kaebnai.net

Informazioa,orientazioa eta europar herritartasunarekin erlazionaturiko eskubideei buruzko aholkularitza, parte-hartze aktiboa eta gaztetasuna eskaintzen ditu.

EKINTZA HONEK EUSKO JAURLARITZAKO KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKA SAILEKO LAGUNTZA JASO DU +TREBAKUNTZA ETA GAZTEOK BYEWORLD ALDIZKARIAK EUSKO JAURLARITZAKO GAZTERIA ZUZENDARITZAREN DIRU-LAGUNTZA DU

unibertsitatea

EHUko Uda Ikastaroak: ezagutza kolektiboa eraikitzeko gonbidapena

Zaintzatik eraikitako etorkizun inklusibo eta berritzailea mintzagai Uda Ikastaroen

45.edizioan.Dagoeneko zabaldu da izena emateko epea

Jon Lasa Galdos

Ziklo berri bati hasiera emanez,dagoeneko aurkeztu da EHUko Uda Ikastaroen 45.edizioa.Joxerramon Bengoetxea EHUko errektoreak, Laura Poderoso BBVA Fundazioaren zuzendariordeak eta Idoia Otaegui Uda Ikastaroen zuzendari akademikoak 2026ko prestakuntza- programari buruzko argibideak eman dituzte.

Ekainaren hasieratik irailaren amaierara bitartean,guztira 133 Uda Ikastaro eta 29 workshop programatu dira. Jarduera kopuruari erreparatuta,Donostia,Bilbo,Baiona eta Gasteiz izango dira gune nagusiak.Era berean,lurraldean zehar presentzia zabaltzeko helburuari eutsiz,eskaintza beste hainbat udalerritara ere iritsiko da, besteak beste Aramaio,Ataun,Bea-

sain,Bermeo,Gernika-Lumo,Irun,Lesaka,Oñati,Ordizia eta Zaldibiara.

Helburua argia da: gizarteko eragileak elkartu eta ezagutza mota desberdinak gurutzatzea

Joxerramon Bengoetxea EHUko errektoreak nabarmendu duenez,“aukeratutako leloak badu guretik asko. Eman ta zabal zazu leloari jarraitzen dio,gu gara zu ere bazarelako eta kolektibotasun horrek egiten gaitu handi. Indibidualismoa gailentzen ari dela diotenen aurrean,Uda Ikastaroek gutasuna azpimarratu nahi dute,pentsa-

tuz,elkarrekin pentsatuz,hausnartuz, alegia,denon artean,bidea egiteko eta esku artean ditugun erronka handiei erantzuteko".

UIK,ezagutza partekatzeko eta gogoetarako bilgunea

EHUren Uda Ikastaroak Fundazioak (UIK) urteetan zehar pilatutako esperientziari eta ezagutzaren arloan diharduten askotariko erakunde eta profesionalekin eraikitako lankidetzari esker, Uda Ikastaroak gizartearen erronka nagusien inguruko dibulgazio,eztabaida eta gogoetarako erreferentziazko gune bihurtu dira.Urtero,ikuspegi anitzeko eta kalitatezko prestakuntza-programa eskaintzen da,egungo gai nagusiei erantzuteko helburuz. Lankidetza estrategikoak giltzarri dira UIKren jardunean; horren erakusgarri

Ezkerretik eskubira: Laura Poderoso BBVA Fundazioaren zuzendariordea,Joxerramon Bengoetxea EHUko errektorea eta Idoia Otaegui Uda Ikastaroen zuzendari akademikoa.

da Eusko Jaurlaritzaren,Gipuzkoako Foru Aldundiaren,Donostiako Udalaren eta BBVA Fundazioaren konpromiso sendoa,proiektuaren garapena eta jarraikortasuna bermatzeko.

Idoia Otaegui UIKko Zuzendari akademikoak azaldu duenez “aurtengo kanpainaren bidez mezu sinple baina oso esanguratsu bat helarazi nahi dugu: ideiak,partekatzen direnean,ez dira galtzen,kontrakoa baizik, hazi eta eraldatu egiten dira”. Hori dela eta UIKk,beste behin,askotariko publikoari zuzendutako programa aberatsa aurkeztu du.Helburua argia da: gizarteko eragileak elkartu eta ezagutza mota desberdinak gurutzatzea.Belaunaldi ezberdinetako ikasleak,akademikoak,zientzialariak, enpresariak,profesionalak,administrazioko ordezkariak eta beste hainbat arlotako pertsonak gune berean biltzeko gonbita da UIKrena,ezagutza partekatzeko eta elkarrekin ikasi eta hausnartzeko.

Zaintzatik eraikitako etorkizun inklusibo eta berritzailea aztergai

Gaur egungo erronkei erantzunez, Uda Ikastaroek askotariko gai esanguratsuak bilduko dituzte,ziklo estrategikoen arabera egituratuta.Aurtengo edizioan,Kultura eta Artea, Gizartea,Osasuna,Hezkuntza,Zuzenbidea,Ekonomia eta Enpresa, Zientzia eta Teknologia eta Iraunkortasuna izango dira ardatz nagusiak. Programa osoari erreparatuta,2026ko Uda Ikastaroek ikuspegi integratzailea eskainiko dute,pertsonak eta haien bizi-baldintzak erdigunean jarriz.Horrela,zaintza ulertuko da garapen-ereduaren oinarri gisa,gizarte bidezkoago eta berritzaileago baterantz aurrera egiteko giltza moduan.

Testuinguru honetan,egungo eta etorkizuneko erronkak modu bateratuan landuko dira,besteak beste,ingurumen-krisia,eraldaketa teknologikoa eta adimen artifizialaren inpaktua aztertuz.Aldi berean,ongizateari lotutako gaiak jorratuko dira,hala nola osasuna,inklusioa,genero-berdintasuna eta bizitza-luzeraren ondorioak.

Era berean,gobernantza-ereduen, demokraziaren eta justizia-sistemen egokitzapena aztertuko da,ikuspegi global eta lokalak uztartuz.Azkenik, kultura,hezkuntza eta komunitatea funtsezko tresnatzat hartuko dira,loturak sendotzeko eta gizarte kohesionatuago eta eraldatzaileago baterantz bidea egiteko.

2026ko edizioa osatzen duten ziklo nagusiak dituzue segidan:

❚ Kultura eta Artea: Kultura zikloak bederatzi ikastaroz osatutako eskaintza anitza aurkezten du,ondarea,sorkuntza garaikidea eta kulturaren inguruko hausnarketa ikuspegi askotatik jorratuz.

❚ Gizartea: Gizartea zikloak hogeita zazpi ikastaroz osatutako eskaintza zabala biltzen du,egungo gizarte-erronka nagusiak ikuspegi anitz eta osagarrietatik lantzeko.

❚ Osasuna: Osasuna zikloak hemezortzi ikastaroko programa aberatsa biltzen du eta osasunaren ikuspegi eguneratu eta integratzailea eskaintzen du.

❚ Hezkuntza: Hezkuntza zikloak hamazazpi ikastaroz osatutako eskaintza zabala biltzen du,egungo hezkuntza-erronkak ikuspegi berritzaileetatik lantzeko.

❚ Zuzenbidea: EHUko Uda Ikastaroetako Zuzenbide zikloak guztira ho-

gei proposamen biltzen ditu,ikuspegi eguneratu eta aplikatu batetik gaur egungo erronka juridiko eta sozial nagusiak jorratuz.

❚ Ekonomia eta Enpresa: Ekonomia eta Enpresa zikloak zazpi ikastaroko eskaintza biltzen du,garapen ekonomikoaren egungo erronkei ikuspegi praktiko eta diziplina anitzetik heltzeko.

❚ Zientzia eta teknologia: Zientzia eta Teknologia zikloaren baitan hamaika ikastaroko eskaintza topa daiteke.

❚ Iraunkortasuna: Iraunkortasunaren zikloak ingurumen-erronka nagusiak ikuspegi anitzetatik lantzen dituen prestakuntza eskaintza zabala biltzen du,hamalau ikastaro dira guztira.

❚ UIK munduan: UIKrentzat,nazioarteko ikuspegia funtsezko ardatza da ezagutzaren transferentzian,tokiko jakintza mundu mailako eztabaidekin konektatzeko eta lankidetza-sare sendoak eraikitzeko.

Matrikulazio epea zabalik

Matrikulazio epea zabalik da,eta ikastaro bakoitza hasi arte izena-emateko aukera izango dute interesatuek.

❚ Epea: dagoeneko irekita ikastaro bakoitza hasi arte.

Izen-ematea eta informazio osoa: www.uik.eus

AA minbiziaren inguruan Deuston

Deustuko Unibertsitatea buruko eta lepoko minbizitik bizirik atera direnen bizi-kalitatea iragartzen duen adimen artifizialaren garapenean parte hartzen ari da

Javier Sánchez Marcos

Deustuko Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultateko ikertzaile Aitor Almeida eta Aritz Bilbao Milango (Italia) Fondazione IRCCS Istituto Nazionale dei Tumori buru duen nazioarteko talde zientifikoko kideak dira.Talde horrek adimen artifizialean oinarritutako sistema prediktibo bat garatu du,paziente batek buruko eta lepoko minbizia diagnostikatu eta hiru urtera izango duen biziraupena eta bizi-kalitatea aurreratzeko.Ikaskuntza automatikoko edo 'machine learning'-erako tresna horrek pazienteen osasun fisiko eta mentalaren narriadurari aurrea hartzen eta,modu pertsonalizatuan, arintzen laguntzen die talde medikoei.

Onkologiako medikuntza

pertsonalizaturako aurrerapen horren

ikerketa The Lancet

Digital Health

aldizkarian argitaratu da

'The Lancet Digital Health' aldizkari zientifikoan argitaratutako ikerketa aurrerapen bat da onkologiako medikuntza pertsonalizaturako.'Baterako probabilitateko' eredu berri bat da, buruko eta lepoko minbizia gainditu duten pazienteentzat berariaz diseinatua.Aurreko metodoek ez bezala (bizirik irauten zutenak bakarrik aztertzen zituzten kontuan),sistema horrek hildakoak eta haien ezaugarriak ere hartzen ditu kontuan,eta datu horiek iragarpenetan lagun dezakete.Sistemak bizirik jarraitzeko probabilitatea eta etorkizuneko bizikalitatearen maila aztertzen ditu aldi berean.

Orain arte kuantifikatzen zailak ziren galdera kliniko konplexuei erantzuteko gaitasuna da ikerketa honen ezaugarririk berritzaileena. Sistemak,esaterako,kalkulatu dezake paziente jakin batek zer probabilitate duen hiru urte barru bizirik egoteko eta,aldi berean,bizi kalitatean okerrera egiteko. Hori funtsezkoa da buruko eta lepoko minbizian,bizirik ateratzen direnek askotan ondorio kronikoak izaten baitituzte,hitz egiteari,elikadurari edo arnasketari lotuak,mina edo isolamendu soziala izateaz gain.

Nola funtzionatzen du iragarpen medikoko sistema horrek?

Sistema pazientearen informazioa paraleloan prozesatzen duten bi motor edo azpieredutan oinarritzen da. Alde batetik,biziraupenaren azpieredua dago,diagnostikoa egin eta hiru urtera pazienteak biziraungo duen ala

ez iragartzen duena.Eta,bestetik,bizi kalitatearen azpieredua dago (QoLQuality of Life),ongizate orokorra 0tik 100era bitarteko eskala batean oinarrituta ebaluatzen duena,non 10 puntu edo gehiagoko jaitsiera pazientearen bizitzan benetako okerrera egitea dela uste den.AA eredu hori entrenatuta dago diagnostikoa egin eta hiru urtera marra gorri hori zeharkatzeko arrisku handiena duten pazienteak hautemateko.

Iragarpen horiek egiteko,ikertzaileek Head and Neck 5000 britainiar ikerketako 3.572 pazienteren datuak erabili zituzten.Ereduak 143 aldagai desberdin aztertzen ditu,besteak beste,datu medikoak (tumore-mota, minbiziaren estadioa edo erradioterapia eta kirurgia tratamenduak), faktore pertsonalak (adina,ospitaleratze-maila,alkoholaren edo tabakoaren kontsumoa) eta pazientea diagnostikoaren osteko lehen urtean nola sentitzen zen.

Musika urtemuga hirukoitz baterako

Deustuko Unibertsitatearen,Merkataritza Ganberaren eta Bilboko Koral Elkartearen

140 urteak ospatzeko kontzertua

Bilboko Merkataritza Ganberak,Bilboko Koral Elkarteak eta Deustuko Unibertsitateak 140 urte bete dituzte aurten,eta hori ospatzeko Eindhoveneko Philips Symfonie Orkest ospetsuaren kontzertu bat antolatu zuten elkarrekin,Koral Elkarteak berak lagunduta.Kontzertua apirilaren 29an izan zen,Bilboko Arriaga Antzokian, Txemi Etxebarria maisuaren gidaritzapean eta Estibaliz Sánchez sopranoak parte hartuta.

Hiruko ekonomia,kultura eta hezkuntzarako enblematikoak eta funtsezkoak diren Bizkaiko hiru erakunde horiek horrela ospatu nahi izan zuten urteurrena.Lankidetzari balioa eman eta musika babestu nahi izan zuten gizarte- eta kultura-kohesioan duen eginkizunagatik,eta kontzertu horretan batu ziren tokiko eta nazioarteko talentuak ere aitortu nahi izan zituzten.

Juan Jose Etxeberria Deustuko errektoreak parte hartu zuen 140 ur-

teko Bilboren aldeko aliantzaren oroitzapenezko kontzertu horretan. 1886an jaio eta hasiera-hasieratik ekonomia,kultura eta hezkuntzarako erreferente bihurtu ziren hiru entitateei egindako omenaldia izan zen. Historia luzea eta etengabeko lana helburu bakar batean laburbiltzen dira: lurraldearen eta gizartearen oparotasuna,Bilboren,Bizkaiaren eta Euskadiren izena mundu osoan zehar eramatea. Errektorearen ustez,erakunde horien sorrera ez zen halabeharrez izan,baizik eta modernizazio betean sartuta zegoen gizarte baten ezinbesteko hiru premiari emandako erantzun "ausarta": indar ekonomikoari,kultura maila igotzeari eta jakintzaren argiari. Etxeberriaren ustez,erakunde bakoitza funtsezko motorra da gizartean: Merkataritza Ganberak,merkataritza eta industria jardueraren bultzatzaile izanik,portu komertzial bat mundu mailako proiekzioa duen zerbitzu eta berrikuntza metropoli bihurtzen jakin du; Koral Elkarteak,"gure ahotsa"

zaindu eta proiektatzeaz arduraturik, erakutsi du gizarte baten hazkundea neurtu daitekeela edertasuna eta herri baten sentsibilitatea sortzeko duen gaitasunaren arabera ere; eta Deustuko Unibertsitateak,prestakuntza integrala eta etika herritartasun askearen zutabe direla defendaturik,denon ongiarekin konprometitutako profesionalak prestatzeko ardura bereganatu du.

Nostalgia ariketa hutsa baino gehiago, sortu gintuzten balioekiko konpromiso berritua dela azpimarratu zuen Juan Jose Etxeberriak."Ziurgabetasun garaiak bizi ditugu,aldaketa teknologikoak eta erronka globalak.Hala ere,etorkizunari aurre egiteko errezetak duela mende eta erdi zituen osagai berberak izaten jarrai-tzen du: lankidetza eta kooperazioa,bikaintasuna bilatzea eta denon onerako zerbitzu ematea.Izan ere,indar ekonomikoa,sakontasun kulturala eta zorroztasun akademikoa tresna sendoak dira gure gizarteak ongizatearen eta giza duintasunaren erreferente izaten jarrai dezan".

Javier Sánchez Marcos

Jon Pérez Blanco,Bikain CUM Laude MUn

Mondragon Unibertsitateko ikasleak kalifikazio hori jaso zuen Doktoretza Industriala aipamenarekin

Nuria Gil Calviño

Hona hemen bere lanaren inguruko datuak:

❚ Tesiaren titulua: Detection of aging and failure mechanisms in Li-ion Energy storage systems.

❚ Laburpena:

Ibilgailu elektrikoen gorakadak eta, beraz,Thermal-Runawayaren kasu isolatuen gorakadak industriaren eta gizartearen segurtasun-kezkei erantzuteko neurriak hartzeko beharra areagotu dute.Thermal-Runawaya denbora tarte jakin batean gerta daiteke,abusu elektriko edo termiko baten ondorioz,edo bat-batean gerta daiteke,abusu mekaniko baten ondorioz.Horregatik,UN ECE R100r3 edo GTR-EVS araudiek horri buruzko segurtasun-arauak gehitu dituzte,eta ezarri dute Thermal-Runawayaren kasu bat bidaiarien konpartimenduaren barruan egoera arriskutsu bat gertatu baino gutxienez 5 minutu lehenago detektatu behar dela.

Epaimahaian izan ziren

Maitane Berecibar Uribe (Vrije Universiteit Brussel),Henk Jan Bergveld (Eindhoven University of Technology) eta Erik Garayalde Perez (Mondragon Unibertsitatea)

Dokumentu honek “Li-ion energia biltegiratze sistemetan degradazio eta akats mekanismoen detekzioa"

izeneko doktorego tesiaren dokumentua jasotzen du.Doktorego tesi honen helburu nagusia Thermal-Runaway gertaera bat goiz antzematea da,baita gertaera katastrofiko hori eragin edo amai daitezkeen mekanismoak ere.Horretarako,ThermalRunaway-aren detekzio,predikzio eta prebentzio faseak aztertzen dira. Lehenik eta behin,Thermal-Runaway-aren detekzio metodoak aztertzen dira,sentsoreetan eta inpedantzian oinarritutako metodoekin.Gas eta presio sentsore komertzialak, baita Electrochemical Impedance Spectroscopy -n (EIS) oinarritutako teknikak ere,abusuko entsegu kontrolatuen bidez esperimentalki ebaluatzen dira.Inpedantzian oinarritutako detekzio metodologia bat proposatu,garatu eta balioztatu da erabilera kasu ezberdinetan.Metodologia honen bidez,6 eta 12 minuturen arteko oharpenak lortu dira garapen azkarreko Thermal-Runaway gertaeretan.

Bigarrenik,Thermal-Runaway-aren predikzioa aztertzen da barne zirkuitu laburren detekzio eta kuantifikazioaren bidez.Algoritmoen entrenamendua eta balioztapena ahalbidetzeko,

datuak sortzeko esparruak garatu dira,degradazio honen larritasun maila eta funtzionamendu baldintza ezberdinak kontuan hartuta.Bateriaren eredu baliokideetan eta Adimen Artifizialean oinarritutako metodoak aztertu eta alderatu dira.Proposatutako metodoek bateriaren kargan zehar detekzioa ahalbidetzen dute,eta atseden egoeretan diagnostiko zehatzagoa eskaintzen dute,aste bateko autodeskarga denborari dagozkion degradazioa detektatzeko gai izanik. Hirugarrenik,Thermal-Runawayaren prebentzioa aztertzen da Liplating-aren detekzioaren bidez, segurtasunaren ikuspegitik funtsezkoa den mekanismoa baita. Tentsio neurketetan eta inpedantzia neurketetan oinarritutako metodoak aztertu dira zelda komertzialetan,botoi-piletan,eta hiru elektrodoetako konfigurazioetan. Emaitzek erakusten dute beharrezkoa dela teknika ezberdinekin Li-plating itzulgarria eta itzulezina detektatzeko.Metodo bakoitzaren indarguneak eta limitazioak kontuan hartuta,bateriaren zahartzea ekiditeko bateria operazio estrategia bat proposatzen da.

MUk 16.MBA Executive Masterra itxi zuen

Gipuzkoako Bazkundeak eta Mondragon Unibertsitateko Enpresagintza Fakultateak, 2009an masterra bultzatu zutenek,joan den maiatzaren 14an egin zuten MBA Executive masterraren hamaseigarren edizioaren amaiera-ekitaldia

askotariko ibilbide akademiko eta profesionalak.

Joan den maiatzaren 14an,MBA Executive masterraren 16.edizioari agur esan zitzaion ekitaldi berezi batekin. Ekintza 18:00etan hasi zen,Mauricio Arregui Gipuzkoako Bazkundeko lehendakariaren eskutik.Ondoren,Txema Muñoz Grupo Campezoko gerenteak hitzaldia eman zuen (2026an Gipuzkoako Enpresa Saria jaso zuen enpresakoak),eta,segidan,diplomak banatu zitzaizkien programaren edizio hau arrakastaz amaitu duten ikasleei.Vicente Atxa Mondragon Unibertsitateko errektorearen hitzaldiak amaitu zuen ekitaldia.

XVI.edizioan graduatu diren profil profesionalek MBA Executive masterraren aniztasuna eta diziplinartekotasuna islatzen dute; izan ere, ingeniaritzako,kimikako,marketineko,enpresa-kudeaketako eta beste arlo batzuetako profesionalek egin dute.

Parte-hartzaileek industriaren eta zerbitzuen sektoreetako enpresetan egiten dute lan,ardura-postuetan. Lanbide-esperientzia handia eta ikuspegi desberdinak dituzte denek,eta

Programan,ikasleek enpresaren arlo funtzional nagusiak jorratu dituzte -finantzak,estrategia,marketina,eragiketak,berrikuntza eta pertsonak-,eta lidergoarekin,taldeen kudeaketarekin eta erabakiak hartzearekin lotutako gaitasunak garatu.Eta,bide horretan, unibertsitate-,enpresa- eta aholkularitza-esperientzia uztartzen dituen diziplina anitzeko irakasle-talde baten laguntza izan dute.

Helburuak

Eraldaketa pertsonal eta profesionala bilatzen du MBA Executive programak.Erabakiak hartzeko,talde-lanerako eta proiektuak eta pertsonak zuzentzeko gaitasunak sustatzen ditu,eta berrikuntza eta aldaketa bultzatu,erakundeen barruko funtsezko jarrerak diren aldetik.

Halaber,enpresaren ikuspegi integral eta sistemikoa ematen du programak, eta egungo kudeaketa-erronkei aurre egiteko beharrezkoak diren tresnak sendotzen ditu,gero eta konplexuagoak,nazioartekoagoak eta aldakorragoak diren inguru hauetan.

Balorazio positiboa

MBA Executive masterraren edizio honek oso balorazio positiboa jaso du Gipuzkoako Bazkundearen eta Mondragon Unibertsitateko Enpresagintza Fakultatearen aldetik.Orain arteko 16 edizioetan 260 profesional baino gehiago prestatu ondoren,bi erakundeek berretsi egin dute prestakuntzaren eta zuzendaritza-talentua garatzearen bidez Gipuzkoako enpresa-sarea indartzeko konpromisoa.

Hurrengo edizioa

MBA Executive masterraren hurrengo edizioa 2026ko udazkenean hasiko da.Programari buruzko xehetasun gehiago jakin nahi dutenek onlineko informazio-saio batean hartu ahal izango dute parte,2026ko maiatzaren 21ean,17:30etik 18:30era.Masterraren helburuak,metodologia eta ikuspegi praktiko eta eraldatzailea aurkeztuko dira hartan.

Informazio-saioan izena emateko: https://www.mondragon.edu/ cursos/eu/informative-sessionsregistration-form?id=executive-mba

Javier Sánchez Marcos

NUPen arrakasta kiroletan

Nafarroako Unibertsitate Publikoak hamasei domina lortu ditu Espainiako Unibertsitateko Txapelketetako sei kirol-modalitatetan

Nuria Gil Calviño

Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) banakako hamalau domina (urrezko bi,zilarrezko lau eta brontzezko zortzi) eta taldekako bi (zilarrezko bat eta brontzezko beste bat) lortu ditu berriki Granadan, Huelvan eta Jaenen egin diren seikirol modalitateko Espainiako Unibertsitateko Txapelketetan.Zehazki,hamasei dominak honela banatu dira: borroka (banakako lau eta taldekako bat),taekwondo (lau), judoa (bi),arku-tiroa (banakako bat eta taldekako beste bat),atletismoa (bi) eta karatea (bat).Honako hauek irabazi dituzte urrezko dominak: Daniel Cervantes García, Lehen Hezkuntzako Irakasletzako

Graduko ikaslea,judoan; eta Aimar Alzón Eguinoa,Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Graduko ikaslea,borrokan.

Judoan,Daniel Cervantesek urrea eskuratu du 66 kilotik beherako kategorian.Alain Landa Cebrián Ingeniaritza Elektriko eta Elektronikoko ikasleak zilarrezko domina lortu du 90 kilotik beherako kategorian. Borrokan,Aimar Alzónek urrezko domina lortu du 130 kilotik beherako kategorian.Bestalde,Iñigo Gironés Artázcozek (Enpresen Administra-

zioa eta Zuzendaritza) zilarrezko domina lortu du 70 kilotik beherako kategorian.Azkenik,Pablo Gironés Artázcozek (Psikologia) eta Sergio Vallez Pérezek (Lehen Hezkuntzako Irakasletza) brontzezko domina bana lortu dute 62 kilotik beherako kategoria berean.NUPeko lau ordezkariek zilarrezko domina ere lortu dute taldeka.

Arku-tiroan,Jorge Dabán Baines (Ingeniaritza Informatikoko Gradua) bigarren postuan sailkatu da arku errekurbatuko modalitatean (olinpikoa).Kirolari horrek berak eta Irache Yábar Zapatak (Ingeniaritza Mekanikoa) brontzezko domina lortu dute modalitate bereko talde mistoetan.

Atletismoan,Iratxe Tejero Hernández (Industria Teknologien Ingeniaritza) bigarren postuan sailkatu da 100 metro hesidunetan,eta Unai Yoldi Sotil (Telekomunikazio Teknologien Ingeniaritza) hirugarren postuan sailkatu da 100 metrotan.

Brontzeak taekwondoan eta karatean

Taekwondoan,NUPek lau brontze lortu ditu.Zehazki,emakumezkoen txapelketan,honako hauek lortu dituzte dominak: Maialen Carvalho Irigaray (Haur Hezkuntzako Irakasle-

tza),73 kilotik beherako kategorian; Irune Jiménez Iturralde (Lan Harremanak eta Giza Baliabideak),62 kilotik beherako kategorian,eta Lucía Rodríguez Román (Haur Hezkuntzako Irakasletza),46 kilotik beherako kategorian.Gizonezkoen lehiaketan, Álvaro Fernández Borregok (Enpresen Administrazioa eta Zuzendaritza) lortu du saria 74 kilotik beherako kategorian.

Azkenik,karatean,Iosune Urra Berazak (Fisioterapiako eta Jarduera

Nafarroako ordezkaritzak banakako hamalau domina eta taldekako bi domina

lortu ditu,eta Daniel Cervantesek eta Aimar

Alzonek urrezko domina bana lortu dute judoan eta borrokan,hurrenez hurren

Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Gradu Bikoitza) brontzezko domina lortu du kumite modalitatean 61 kilotik beherako kategorian.

Navarra LAN Party irailean

Navarra LAN Party topaketaren beste edizio bat egingo da irailean NUPen,eta 20 Gbps-ko konexio-abiadura izango du lehen aldiz

Navarra LAN Party topaketa Nafarroako Unibertsitate Publikoan (NUP) egingo da irailaren 3tik 6ra.Topaketan, teknologiazaleak elkartzen dira,eta aukera izaten dute lau egunez etenik gabe ezagutzak eta esperientziak partekatzeko eta teknologiaren inguruko mota guztietako jarduerak egiteko.Teknologia Zabaltzeko Nafarroako Elkarteak (ANDITEC) antolatzen du topaketa hori,Unibertsitatearekin lankidetzan.Bederatzigarren edizioa duen aurtengo hau Nafarroako Kiroldegi Unibertsitarioan egingo da.Gune horretan,400 ordenagailu-postu jarriko dira,Interneterako abiadura oso handiko konexioarekin.Aurten,lehen aldiz,20 Gbp-ra iritsiko da (gigabitak segundoko),Sisnet enpresa nafarraren konexioari esker (aurreko urteetan 10 Gbp zeuden).Kopuru hori Foru Komunitateko etxe baten konexioa halako 150 baino gehiago da,Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalaren (MLBN) datuen arabera.Honako erakunde hauen babesa du ekitaldiak:

Nafarroako Gobernua,Iruñeko Udala, Sisnet,Proquo,Tracasa,Naudit,Gasteiz Componentes Electrónicos eta sektoreko beste enpresa batzuk.

Teknologiari buruzko

ezagutzak dibulgatzea eta trukatzea xede duen topaketa irailaren 3tik

6ra egingo da Kiroldegi

Unibertsitarioan

Nafarroako Kiroldegi Unibertsitarioak bi eremu izango ditu.“Party Place” izenekoan,aipatutako 400 ordenagailu postuak jarriko dituzte,eta hor e-sportseko lehiaketak egin eta Twitch bidez emango dira,eta beste lehiaketa batzuk ere egingo dituzte, zeinetan 3.500 euro baino gehiago banatuko baitituzte saritan.“Open Space” eremuan,edonor sartzen ahalko da,dohainik,eta irailaren 3an, 4an eta 5ean egongo da irekita, 10:00etatik 20:00etara; han,aukera

egongo da kontsolak probatzeko,gidatzeko simulagailuetan ibiltzeko eta errealitate birtualeko esperientziak edukitzeko,eta hiru dimentsiotan inprimatzeko eta teknologiari buruzko hitzaldiak entzuteko gune bat ere izango du.Gainera,CTF (“catch the flag”) bat proposatuko da Naudit enpresarekin eta NUPeko Zibersegurtasunaren Katedrarekin lankidetzan. Joan den maiatzaren 15ean ireki zuten antolatzaileek ekitaldian izena emateko epea.Izen-emateak hainbat lehiaketatan parte hartzeko aukera ematen du,zeinetan 3.500 euro baino gehiago banatuko baitituzte sarietan.Parte hartu nahi dutenek dagoeneko sortzen ahal dute kontu bat webgunean (https://navarralanparty.org/) aurten zer nobedade izanen diren jakiteko eta sarrera “online” erreserbatzeko. Aurten Bizumarekin ordaintzeko aukera egongo da.Gainera,gazte txartela dutenek hamar euroko deskontua eskatzeko aukera izango dute Nafarroako Gazteriaren Institutuaren webgunean.

Javier Sánchez Marcos

Iazko Navarra LAN Partyko argazki bat (Nafarroako Kiroldegi Unibertsitarioa).

Rural Kutxa eta FEUN bekak banatuak

Nafarroako Unibertsitateko 65 ikaslek nazioarteko praktikak jaso dituzte Nafarroako Rural Kutxaren eta FEUNen eskutik

Nuria Gil Calviño

"Gure istorio guztiak estreinaldiz,urduritasunez,zorabio ukitu batekin, baina baita ilusioz eta,kasu honetan, konfiantzaz ere beteko dira.Atzean norbait izatearen konfiantza,babesten gaituena.Eskerrik asko Nafarroako Rural Kutxaren Gizarte Ekintza programari,Nafarroako Unibertsitateari eta Praktika eta Enplegu Zerbitzuari programa hau 25 urte baino gehiagoz posible egiteagatik,gu bezalako ikasleek esperientzia hau izan dezaten",adierazi zuen Sofía Bergasa Ollaquindia Komunikazio Fakultateko ikasleak,aurten Global Internship Program beka jaso duten unibertsitateko 65 ikasleen ordezkari gisa.Beka Nafarroako Rural Kutxaren Gizarte Ekintza programak eta Nafarroako Unibertsitateko Enpresa Fundazioak (FEUN) ematen dute.

Nafarroan,EAEn eta

Errioxan erroldatutako bizilagunek nazioarteko praktikak egingo dituzte

AEBetan,Dominikar

Errepublikan,Erresuma

Batuan eta Filipinetan, besteak beste

Programak Nafarroan,EAEn edo Errioxan jaiotako edo bizilagun gisa erroldatutako unibertsitateko ikasleak EBtik kanpoko herrialdeetan praktikak egitera animatzen ditu.Diplomak emateko ekitaldian eta Unibertsitatearekin berritutako akordioa sinatzean,Nafarroakok Rural Kutxako presidenteak,Ignacio Terés Los Arcosek,azpimarratu zuen lan-esperientzia hau ikasleen hezkuntzaren "funtsezko atala" dela,pertsona gisa hazten eta ikuspegi eta gauzak egiteko modu berriak lortzen laguntzen

dielako.Gainera,aukera baliatu zuen Unibertsitateari "gizarte hobea" eraikitzeko egindako lanagatik eskerrak emateko.Programa honetaz gain, Nafarroako Rural Kutxako Gizarte Ekintzako saila Unibertsitatearekin lankidetzan aritzen da kirol beken, boluntariotza aukeren eta beste hezkuntza proiektu batzuen bidez. Bere aldetik,Unibertsitateko Garapenerako errektoreorde Isabel Olloquik eskerrak eman zizkion bankuaren laguntzagatik eta talentu gaztearekiko duen konpromisoagatik."Eskerrik asko gaur hemen dauden ikasle guztiei laguntzeagatik eta gizarte-eraginari laguntzearen balioa publikoki erakusteagatik",esan zuen.

Etxetik urrun ikasten

Bekadunek Europar Batasunetik kanpoko herrialdeetan jarraituko dute ikasketak egiten.Aurten,aukeratutako helmugak hauek dira: Argentina,

Bolivia,Txile,Kolonbia,Hego Korea, Costa Rica,Ekuador,Kongoko Errepublika Demokratikoa,Ameriketako Estatu Batuak,Filipinak,Honduras,Mexiko,Nikaragua,Peru,Erresuma Batua, Dominikar Errepublika eta Suitza.

Bekadunak Unibertsitateko hainbat departamentutan ikasten ari dira: Arkitektura Eskola (4),Tecnun-Ingeniaritza Eskola (3),Zientzien Fakultatea (8),Komunikazio Fakultatea (9), Zuzenbide Fakultatea (6),Ekonomia Fakultatea (1),Hezkuntza eta Psikologia Fakultatea (9),Erizaintza Fakultatea (9),Farmazia eta Nutrizio Fakultatea (4),Filosofia eta Letren Fakultatea (2) eta Medikuntza Fakultatea (10).

Bekak esleitzerakoan kontuan hartzen dira espediente akademikoa, helmuga herrialdeko hizkuntza maila,curriculuma eta harrera enpresak eskaintzen duen prestakuntzaren kalitatea.

Adimen Artifizialeko nazioarteko lehiaketa bat

Lehiaketa edozein diziplina eta herrialdetako graduko,masterreko eta doktoregoko ikasleentzat dago zabalik

Sánchez Marcos

Donostiako Sustapenaren Talent House eraikinak unibertsitateko ikasleei zuzendutako "Donostia Meeting Minds" Nazioarteko Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Lehiaketaren aurkezpena hartu zuen.Ekimen aitzindari horrek talentu gaztea sustatzea,IAren erabileraren bidez erronka globaletarako irtenbide berritzaileak sustatzea eta unibertsitateen,ikerketa-zentroen,enpresen eta komunitatearen arteko ezagutza-trukea sustatzea du helburu.

Bi kategorietako

irabazle taldeek

Bostonera bidaiatuko

dute zientzia-, teknologia- eta berrikuntza-arloko erakunde nagusiekin biltzeko

Lankidetza da proiektu honen motorra,eta Donostiako Sustapenak,Nafarroako Unibertsitateko Ingeniaritza Eskolak (Tecnun) eta El Diario Vasco egunkariak abiarazi dute,Multiverse Computing-en lankidetzarekin,akademiaren,enpresen eta hiriaren arteko aliantza sendotuz. Aurkezpen ekitaldian parte hartu zuten Ane Oyarbidek,Ekonomia eta Tokiko Enplegu Zinegotziak; Iñigo Olaizolak,Donostiako Sustapeneko zuzendariak; Francisco Javier Planesek,Tecnun-eko zuzendariakNafarroako Unibertsitateko Ingeniaritza Eskola; eta Román Orusek, Multiverse Computing-eko sortzaileak eta zuzendari zientifikoak.

Lehiaketaren espiritua: talentu gaztea,berrikuntza eta lankidetza

“Donostia Meeting Minds” topaketa eta elkarrizketarako espazio gisa diseinatuta dago,adimen artifizialean oinarritutako ezagutza,esperientzia eta praktika onenen trukea sustatuz. Ekimenaren helburua pentsamendu zientifikoa eta teknologikoa sustatzea da,baita unibertsitateko ikasleen gaitasun ekintzailea eta sortzailea ere,gizarte-eragina duten IA proiektuak bultzatuz.

Ane Oyarbide zinegotziak azpimarratu zuen “ekimen honek talentu gaztearekiko dugun konpromisoa islatzen duela eta ezagutza,negozioak eta gizartea lotzen dituen ingurune batean beren potentziala garatzeko benetako aukerak sortzearekin.'Donostia Meeting Minds' beste tresna bat da Donostia berrikuntzan lider gisa finkatzeko”. Bere aldetik,Iñigo Olaizolak azpimarratu zuen “ekimen hau abiaraztea Sustapen Sozietatean egiten ari garen berrikuntzarekiko konpromisoaren parte dela,eta hori hainbat eragilere-

kin lankidetzan egitea,talentua,batez ere talentu gaztea,tokikoa eta nazioartekoa,garatu ahal izateko espazioak sortzeko.Adimen Artifiziala,hiri eta negozio erronkei aurre egiteko aukera bikaina den heinean,lehen edizio honen ardatza da”.

Francisco Javier Planesek adierazi zuen “Tecnunen lehiaketa hau ikasgelaren eta gizarte eta negozio munduaren arteko zubi zuzen gisa sustatzen ari garela; Adimen Artifizialaren Gizarte Eraginari buruzko gure Ikerketa Katedrak ez du bikaintasun teknologikoa bilatzen bakarrik,baizik eta talentu gazteak Donostia eraldatuko duten eragin humano eta etikoa duten irtenbideak proposatzea ere bai”.

Román Orusek gaineratu zuen “adimen artifiziala gure garaiko erronka handiei aurre egiteko modua eraldatzen ari dela,eta ezinbestekoa dela aldaketa hori belaunaldi berriek gidatzea.Multiverse Computing-en konbentzituta gaude 'Donostia Meeting Minds' bezalako ekimenak unibertsitateko talentuaren,enpresen eta hiriaren artean behar dugun zubia direla”.

Javier

Ekainak 12: unibertsitate publikoa ospatzeko eguna

San Mamesen aurkeztu zuten eguneko kartela eta egitaraua errektoreak eta Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak

Javier Sánchez Marcos

Euskal Herriko Unibertsitateak antolatu duen gradu eta graduondo amaierako lehen ekitaldi bateratuak Nøgen,Maialen Lujanbio,Janus Lester eta Amets Arzallus elkartuko ditu San Mamesen,besteak beste.Eta EHUn ikasketak amaitzera doazen ikasleak aitortzeaz gain,EHUalumniak omenduko dira eta EHUko ikasle ohien zuzenekoak eskainiko dira eskenatokian.

Sarrerak salgai ehu.eus atarian

Estadioko zelaia aulkiz beteko da ekainaren 12an EHUko 2026ko promozioko ikasleentzat.Bertaratutako ikusleek,ordea,harmailetatik jarraituko dute ikuskizuna,jarriko diren 3 pantaila erraldoiei esker.Estreinakoz egingo da gradu eta graduondo amaierako ekitaldi bateratua,unibertsitate publikoaren egun handia izan nahi duena.Hala azaldu dute Joxerramon Bengoetxea Euskal Herriko Unibertsitateko errektoreak eta Estitxu Garai Bizkaiko Campuseko eta Komunikazioko errektoreordeak, San Mames estadiora egindako bisitan.Han aur-

keztu dute EHUren egun handian egongo diren zuzenekoen egitaraua.“Guztiak EHUko ikasle ohiak izango dira,gainera.Hori baita ekitaldiaren helburuetako bat,EHU ospatzea”,azaldu du errektoreak.

Batetik,Nøgen taldea arituko da.Ane Negueruela abeslariak Medikuntza ikasi zuen EHUn eta mediku gisa ari da lanean,Nøgen taldean abeslari aritzeaz gain.Bigarren musika emanaldia Janus Lesterrek eskainiko du.Jokin Pinacho abeslaria Kimikan graduatu zen eta iaz defendatu zuen tesia Euskal Herriko Unibertsitatean.

Musika taldeekin batera bertsolariak ere igoko dira oholtzara.Maialen Lujanbio Zugasti Arte Ederretan lizentziaduna eta Amets Arzallus Antia Kazetaritzan lizentziaduna; bertso txapelketa nagusiko txapeldun biek saio labur bat eskainiko dute ekitaldiaren hasieran.

EHUalumni sariak

“Ekitaldi berezia izango da”,azpimarratu zuen Joxerramon Bengoetxea errektoreak.Izan ere, "unibertsitate publikoa defendatzea ere badelako unibertsitatea ospatzea,bidelagun izatea eta gure gizarteari egiten dion ekarpena publikoki aitortzea”.Aitortza horren erakusle banatuko dira lehenengo EHUalumni sariak.

Sofia Arribas arkitekto eta diseinatzaileak,Itxaso Ariza ingeniariak,Iñigo Lamarka abokatu eta EHUalumniko lehenengo presidenteak,Teresa Madariaga ekonomialari eta enpresa kudeatzaileak,Carmen Mijangos kimikari eta Zientzia eta Teknologia Fakultatean ikasi zuen lehenengotariko emakumeak eta Iraia Iturregi entrenatzaile eta futbolari ohiak jasoko dute 2026ko EHUalumni saria.Hainbat belaunalditako EHUko ikasle ohiek ibilbide profesional esanguratsua izan dute eta unibertsitate publikoaren balioen ordezkari gisa jasoko dute omenaldia ekainaren 12koan.

Palestina ere gogoan

Euskal Herriko Unibertsitateak Palestinaren kontrako erasoak salatuz hasi zuen ikasturtea irailean eta ildo horretan,ikasturte amaierakoan ere keinu bat eduki nahi izan du Gazarekin.

Etxetik alde egitearen prezioa

Etxebizitzaren merkatua aldatu zuen 2008ko krisiak; hain zuzen ere, Andoni Calvoren GRALak aztertzen du zergatik den zailagoa belaunaldi oso batentzat independizatzea gaur egun

Nuria Gil Calviño

Gazteen emantzipazioa orain ez dago lana topatzearen mende bakarrik: batez ere,etxebizitza ordaindu ahal izatearen mende dago.Horiek dira Andoni Calvo Acebedo EHUko Ekonomian graduatu berri denak Mercado de la vivienda y emancipación juvenil en España: transformaciones tras la crisis de 2008 (Etxebizitzaren merkatua eta gazteen emantzipazioa Espainian: 2008ko krisiaren ondorengo eraldaketak) egindako Gradu Amaierako Lanean jaso dituen ondorioak.Lan horri esker, ohorezko matrikula eta Ekonomisten Euskal Elkargoaren aitortza jaso ditu.Bere ikerketak aztertzen du 2008ko krisiak higiezinen merkatua nola eraldatu zuen eta etxebizitzarako sarbidea independizatzeko oztopo nagusietako bat nola bihurtu zuen.

Sakelakoak dardara egin du.Pantailan higiezinen hiru plataformek bidalitako hiru jakinarazpen azaltzen dira.Lehenengoan,iragarki berri bat azaltzen da: igerilekua duen urbanizazioa.Berehala baztertu du; prezioa ez da arrazoizkoa.Bigarrenean,beste pisu bat azaltzen da: oraingoan,alokairu prezioak onargarria dirudi,baina,argazkiak irekitzean,arazoa ikusi du...ez du leihorik.Baina “hirugarrenean,

bai”,pentsatu du.Azken iragarkiak beretzat egokia dirudi.Gehiegi pentsatu gabe,jabearekin harremanetan jarri da,baina berehala jaso du erantzuna: “sentitzen dut,baina beste norbaiti alokatu diogu”. Nork ez du ezagutzen gaur egun egoera horretan dagoen inor? Nahikoa da telebista piztea edo edozein egunkari zabaltzea emantzipatzeko zailtasuna gazteei eragiten dien arazo nagusietako bat dela egiaztatzeko.

Diru-sarreren eta prezioen arteko desoreka agerian geratzen da ikerketaren datu adierazgarrienetako batean

Hain zuzen ere,arazo hori jorratzen du Andoni Calvo Acebedoren (Sestao,2002) Ekonomiako Gradu Amaierako Lanak.Lan horretan,gazteek etxebizitza eskuratzeko duten krisiaren arrazoiak,ondorioak eta konponbide posibleak aztertzen dira.Datu ekonomikoen,higiezin merkatuaren azterketaren eta egungo errealitate sozialean oinarritutako begiradaren bidez,azterlanak belaunaldi bat deskribatzen du.Independizatzeak urrats natural izateari u-

Andoni Calvo Acebedo,EHUko Ekonomia graduatua.

besteberrriak

tzi eta,gero eta gehiago,pribilegio bihurtu dela ikusten duen belaunaldia da hori.Bere ikerlanaren izena Mercado de la vivienda y emancipación juvenil en España: transformaciones tras la crisis de 2008 da eta EHUren Ekonomia eta Enpresa Fakultatearen ohorezko matrikula eta Ekonomisten Euskal Elkargoaren aitortza jaso ditu.

Espainian oro har etxebizitzak

falta direla dioen ideiatik aldenduta,arazo nagusia beste bat dela azpimarratzen du Calvok: etxebizitza sozial eta irisgarriaren eskasia

Prezio altuak baino askoz ere gehiago

Patxi Zabalo Ekonomia Aplikatuko Saileko irakasleak zuzenduta,belaunaldi oso bat markatu duten bi fenomeno lotzen ditu lanak: 2008ko finantza krisiaren eragina eta etxebizitza eskuratzeko dauden gero eta zailtasun handiagoak.Ikerketak ondorioztatu duenez,gazteen emantzipazioa atzeratu izana higiezinen merkatuaren sakoneko aldaketekin lotuta dago,eta ez bakarrik prezioen garestitzearekin.Egoera hori baldintzatzen duten faktoreen artean,Andoni Calvok “emantzipazio ekosistema” delakoa identifikatzen du: arrazoizko prezioa duen alokairuaren urritasuna,kreditua gogortu izana,prezio onargarrietan etxebizitza eskuragarririk ez izatea eta etxebizitzaren benetako kostutik gero eta urrunago dauden soldatak. Diru sarreren eta prezioen arteko desoreka agerian geratzen da ikerketaren datu adierazgarrienetako batean: 2024an,etxebizitza bat bakarka alokatzeak gazte baten hileko soldata garbiaren % 100 baino gehiago hartzen zuen.Datu horiek 2013koekin alderatzen baditugu,gainera,egoera okertu egin dela ikusiko dugu; izan ere,ordu hartan,ahalegin ekonomiko hori gazteen sarreren % 46 ingurukoa zen.“Hamaika urte eskasetan,nabarmen bikoiztu da”,ohartarazi du Calvo Acebedok.

Arrazoizko prezioa duen etxebizitzarik ez izatea

Espainian oro har etxebizitzak falta direla dioen ideiatik aldenduta,arazo nagusia beste bat dela azpimarratzen du Calvok: etxebizitza sozial eta irisgarriaren eskasia.“Jende gehienak ez ditu luxuzko etxebizitzak eskatzen; arrazoizko baldintzatan independizatzeko aukera ematen duten etxebizi-

tzak eskatzen ditu”,dio ikerketaren egileak.Izan ere, erosteko ahalmen handiko higiezinen merkatuak normaltasunez funtzionatzen jarraitzen duen bitartean,gabezia arrazoizko aukeretan pilatuta dago. Azterlanaren arabera,Espainiak alokairu sozialeko 1,5 milioi etxebizitza inguru beharko lituzke Europako batezbestekora hurbiltzeko.

Eta eskaintza horrek ondorio zuzenak ditu gazteen emantzipazioan.Espainiako Estatuan,familiaren etxea uzteko batez besteko adina 30 urte eta erdikoa da gaur egun; hau da,Europako beste herrialde batzuetan baino lauzpabost urte gehiagokoa.

Finantza krisiaren ondoren etxebizitza erosteko aukera nola aldatu zen ere aztertu du ikerketak.

Calvo Acebedok azaldu duenez,2008 baino lehen, hipoteka eskuratzea “askoz ere errazagoa” zen eta etxebizitza erostea adin goiztiarragoetatik lor zitekeen helburua zen.Gur egun,ordea,baldintza ekonomiko eta finantzarioek asko zailtzen dute aukera hori,eta gazteen zati handi bat alokairuaren merkatu gero eta tentsionatuagora eramaten dute.

Ekonomialari gazteak azaldu duenez,banketxeek higiezinaren balioaren % 80 finantzatzen dute gehienez,eta,horren ondorioz,gazte askok nekez ordaindu dezaketen zenbatekoa izan behar dute aldez aurretik.

EHU,Enlight unibertsitate aliantza europarrean

Europako hamar unibertsitatek osatutako sarea da,ospe sendoa duena

Javier Sánchez Marcos

Euskal Herriko Unibertsitatearen Gizarte Kontseiluaren Osoko Bilkurak,Ekonomia eta Finantza Batzordeak proposatuta,euskal unibertsitate publikoa Enlight Unibertsitate Aliantza Europarrean sartzea onartu du.Sare hori ospe sendoa duten Europako hamar unibertsitatek osatzen dute,goi-mailako hezkuntza eraldatzeko,ekitatea sustatzeko eta berrikuntza akademikoaren,ikerketa jasangarriaren eta bikaintasunaren bidez gizarte-erronkei erantzuteko.

EHUz gain -nazioarteko elkarte horretako Espainiako ordezkari bakarra-,unibertsitate hauek ere parte hartzen dute: Gante (Belgika),Bordele (Frantzia),Berna (Suitza),Comenius de Bratislava (Eslovakia),Galway (Irlanda),Groninga (Herbehereak),Gotinga (Alemania),Tartu (Eslovenia) eta Uppsala (Suedia).Unibertsitate horietan 350.000 unibertsitate-ikasle baino gehiago biltzen dira. Enlight Belgikan egoitza duen irabazi-asmorik gabeko nazioarteko figura juridikoan oinarritzen da, eta unibertsitate-komunitateari zuzendutako hainbat onura eta programa eskaintzen ditu,etxe parte-hartzaile bakoitzaren autonomia instituzionala erabat errespetatuz.Elkarteak hainbat mugikortasun-programa garatu ditu azken urteotan, ikasleek aukera izan dezaten nazioarteko ikasketak,moduluak eta lankidetza-proiektuak egiteko kide diren 10 unibertsitateetako edozeinetan. Era berean,nazioarteko aliantzak hainbat ikerketa-proiektu eta beka gauzatzen ditu,diziplina

anitzeko sareen garapena bultzatuz,finantza-laguntzen deialdiekin eta truke-proiektuekin.Eragin sozialeko hainbat proiektu ere garatu ditu, eta,horretarako,ikerketa-inpaktua neurtzeko eta jardunbide egokiak egiteko plataforma bat du.

EHUko Gizarte Kontseiluaren Osoko Bilkurak zortzi aurrekontu-aldaketa onartu zituen,112.000 €-ko zenbateko metatuarekin,irakaskuntza- eta zientzia-ekipamendurako

Aurrekontu-aldaketak

Bilkura berean,eta Ekonomia eta Finantza Batzordeak proposatuta,zortzi aurrekontu-aldaketa onartu ziren,112.000 €-tik gorako zenbateko metatuarekin.Proposamen horietatik 5 altzariak eta irakaskuntza- eta zientzia-ekipamendua erostera bideratutako 10.000 eurotik beherako eragiketei dagozkie,bai eta EHUren ikerketaproiektuen funtzionamendu-gastuei ere.Aldaketa horien zenbatekoa ia 25.500 eurokoa da.Halaber,10.000 eurotik gorako beste hiru aldaketa ere onartu ziren,86.600 eurotik gorako saldoarekin,euskal unibertsitate publikoko zenbait sailetarako ekipamendu zientifikoa eta kirol-ekipamendua erostera bideratuak.Era berean,EHUko Gizarte Kontseiluaren Osoko Bilkurak ordainsari-osagarri gehigarri batzuk esleitu zizkien unibertsitateko irakasle eta ikertzaileei. Era berean,2026-2027 ikasturterako ikasleen 5 lankidetza-bekak unibertsitatesailetan banatzea erabaki zuen,Eusko Jaurlaritzak UPV/EHUko Euskal Unibertsitate Sistemako Ikerketa Taldeei emandako gehienezko puntuazioen arabera lortutako sailen rankingak kontuan hartuta.Horren arabera,sail hauei egokitu zaie beka bana: Artea eta Giza Zientziak (Filologia eta Historia),Osasun Zientziak (Pediatria),Zientzia Esperimentalak (Kimika Organikoa I),Gizarte eta Lege Zientziak (Filosofia),eta Ingeniaritza eta Arkitektura (Elektrizitatea eta Elektronika).

besteberrriak

Nazioarteko titulu bikoitza enologia berritzailean

EHUk,NUPek eta Bordeleko Unibertsitateak master bat abiarazi dute mahastizaintza- eta ardogintza-sektorearen aldaketen aurrean profesionalak prestatzeko

Jon Lasa Galdos

Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU),Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) eta Bordeleko Unibertsitateak urrats berri bat egin dute elkarlanean,enologiako nazioarteko gradu bikoitza abian jarriz.2021ean abian jarri zen,eta orain hiru alderdiko akordio baten bidez sendotu da.Programa horrek ikasleei 'Enologia Berritzailean Masterra' eta 'Mahats eta Ardo Zientzietan Masterra' lortzeko aukera ematen die.Iruñea,Vitoria-Gasteiz eta Bordele artean egituratuta,curriculuma nazioarteko mugikortasun sendoan,tutoretza bateratuan eta nazioarteko epaimahai batek ebaluatutako tesi batean oinarritzen da.Hamabost ikasle onartuko dira urtero 2026ko ikasturtetik aurrera.

Hiru unibertsitateek Enologia

Berritzaileko Masterraren edizio

berrirako atea irekitzen duen nazioarteko hitzarmena berritu dute 2026-2027 ikasturterako

"Gradu bikoitz honek ezin hobeto ilustratzen du nolakoa izan behar duen unibertsitateko hezkuntza gaur egun: nazioartekoa,sektore ekonomikoekin lotuta eta tokiko komunitateetan errotuta -azpimarratzen du Dean Lewisek,Bordeleko Unibertsitateko errektoreak-.Gure graduen erakargarritasuna eta gure ikasleen enplegagarritasuna indartzen ditu ardogintza sektore estrategiko batean". Prestakuntza-programa berriak parte hartzen duten hiru erakundeen esperientzia akademikoa eta zientifikoa konbinatzen ditu,ardogintza,enologia eta nekazaritzako elikagaien zientzietako azterlanetan erreferenteak direnak.Prestakuntzak prozesu enologikoei,mahastiaren kudeaketari eta mahastizaintza- eta ardogintza-ingurunearen iraunkortasunari buruzko edukiak bilduko ditu,diziplina anitzeko ikuspegi moderno batekin eta mahastizaintza- eta ardogintza-negozioaren errealitatearekin oso lotuta.

Sektore eraldatzaile baten erronkei aurre egiteko prestakuntza

Programak zuzenean jorratzen ditu ardogintza sektoreko eraldaketak: klima-aldaketara egokitzea,praktika jasangarriagoetarako trantsizioa, merkatu ebolutiboen bilakaera eta berrikuntza teknologikoa.Joxerra Bengoetxea EHUko errektorearentzat,aldaketa hauek espero diren trebetasunak birdefinitzen dituzte: “Sektoreak erronka konplexuei aurre egin behar die,eta horiek berrikuntza egiteko gai diren profesionalak eskatzen dituzte,bai produktuetan,bai prozesuetan eta eredu ekonomikoetan.Prestatutako ikasleak funtsezko eragileak izango dira eraldaketa horietan”. Gradu bikoitzeko programa hau profil askotarikoentzat dago irekita (zientzia,ingeniaritza,baina baita kudeaketa eta marketina ere),arlo horretan behar diren trebetasunen hedapena islatuz.Kokapen hau txalotu zuen Ramón Gonzalok,Nafarroako Unibertsitate Publikoko errektoreak: “Akordio honek ikasleei nazioartean aitortutako bikaintasun hezkuntza batera sartzeko aukera ematen die,beren ikuspegi akademiko eta profesionalak zabalduz.Gainera,unibertsitateen arteko lankidetza indartzen du mugaz gaindiko eremuan”. Ikasle kopuru mugatuko kalitate handiko programa gisa diseinatua,Master honek Euskampus euroeskualdeko campusak sustatzen dituen programa bateratuen gorakada berresten du,ikasketen nazioartekotzearen eta sektore ekonomikoen beharren arteko elkargunean.

Nafarroaren indarra industrian

Nafarroak bere industria-lidergoa erakutsi du Europako hegoaldeko automatizazio- eta robotika-ekitaldi nagusian

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Berrindustrializazioa Europako industria-autonomia berreskuratzeko oinarrizko estrategia gisa kokatzen den une honetan,Nafarroak,2025ean Europako Industria Eskualde gisa aitortuak eta industria-ekosistema sendoa duenak,berriro ere parte hartu zuen Advanced Factories-en hamargarren edizioan,Europako hegoaldeko automatizazioko eta industria-robotikako ekitaldi nagusian.Ekitaldia maiatzaren 5ean,6an eta 7an egin zen,Bartzelona hirian.

Aurten,Nafarroako Komunitatea Advanced Factories-en hamargarren edizioan izan zen,Nafarroako ekosistema ordezkatzen duen ordezkaritza batekin.Ordezkaritza horretan Mikel Irujo Amezaga,Industria eta Trantsizio Ekologiko eta Digitaleko Enpresa Kontseilaria; Iñigo Arruti,Enpresa Garapen eta Azpiegituren zuzendaria; Largoiko eta Enorte bezalako enpresak; eta zazpi startup: Adapting,Lera,Muxunav,Nawattia,Nulab,Tairel Data eta Vors Control zeuden.Haiekin batera,CEIN (Nafarroako Enpresa eta Berrikuntza Zentro Europarra) enpresa publikoko ordezkariak,AIN,LASEME,ATANA eta ADITECH ziren. Presentzia honek Nafarroaren industria-pisua islatu zuen,BPG nazionalari industria-sektoreak ekarpen handiena egiten dion eskualdea, % 32koa.

Ekosistema hau izan zen eztabaida baten ardatza,eta bertan,Nafarroak bere industria-indar-

guneak erakutsi zituen.Parte-hartzaileen artean, Industria eta Trantsizio Ekologiko eta Digitaleko ministroa,Mikel Irujo; Largoikoko zuzendari nagusia,David Fernández de la Pradilla; eta CEINeko zuzendari nagusia,Uxue Itoiz,eztabaida moderatzailea izan zena.

Irujo diputatuak Nafarroako industria-ekosistemaren indarguneak nabarmendu zituen

Advanced Factories ekitaldian

Bere hitzaldian,Irujo zinegotziak Nafarroako ekosistemaren indarguneak nabarmendu zituen: “Nafarroak eskaintza handia du enpresei.Posizio estrategiko garrantzitsua dugu punta-puntako industria bat sustatzeko,eta horrek enpresa digitalizatuetarako bilakaeraren erritmoa markatzen du.Laguntza teknologikoa,berrikuntza,ekintzailetza,zerbitzu,ingeniaritza aurreratua,prestakuntza,hezkuntza,industria-lurzorua eta,noski, erakundeen laguntza argia biltzen dituen ekosistema oso bat”.

Gainera,Iñigo Arruti,Navarrako Gobernuko Enpresa Garapen eta Azpiegituren zuzendari nagusiak, "Industria Berrirako Lurralde Estrategiak - Subiranotasuna,Berrikuntza eta Erresilientzia" mahai-inguruan parte hartu zuen.Bere hitzaldian,azpima-

rratu zuen munduak bizi duen egungo eraldaketa ekologiko eta digitala "ez dela haustura bat izan behar,bilakaera bat baizik.Horregatik,sektore disruptiboak sustatzen ditugun bitartean,gure industria tradizionala babesten ari gara Industriari buruzko Foru Lege berriaren bidez.Lege hau administrazioa azkarragoa eta proaktiboagoa izan dadin diseinatuta dago,gure lantegiek behar duten lurra,energia elektrikoa eta talentua izan dezaten lehiakortasuna galdu gabe digitalizatzeko".

Europa osoko 33.000 profesional baino gehiago bildu ziren ekimen horretan

Nafarroa: industria lidergoa

4.0 Industrian aitzindari den Nafarroak potentzial handiko ekosistema bat integratzen du IoT,datu handiak eta adimen artifiziala bezalako teknologiekin,eta horrek bere ekoizpen-prozesuak hobetzen ditu.Horri osagarri bat da I+G eta jasangarritasunean egindako inbertsio sendoarekin, energia berriztagarrietan eta baliabideen eraginkortasunean egindako inbertsioekin,baita industrializaziorako ingurune optimo gisa sendotzearekin ere.

Enpresek beren potentzial osoa erakutsiko diete 33.000 industria-profesional baino gehiagori,eta hauek automatizazioan,robotikan,adimen artifizialean,3D inprimaketan,biki digitaletan,gauzen internetean...azken irtenbideak bilatuko dituzte beren ekoizpen-lantegien produktibitatea hobetzeko.

CEINek bere negozio ekosistema indartzen du

CEINek (Nafarroako Enpresa eta Berrikuntza Zentro Europarra) enpresa publikoak Advanced Factories azokan parte hartu zuen,stand batekin,non bere ekosistemako sei startup ere bertan zeuden,industria-irtenbideak eskaintzen zituztenak.

Horrela,Adapting,Lera,Muxunav,Nawattia,Nulab, Tairel Data eta Vors Control enpresek beren produktuak eta zerbitzuak erakutsi zituzten,eta beren proposamenak erakusteko aurkezpen desberdinak egiteko aukera izan zuten.

CEINen parte-hartzea ekintzailetza digitaleko sareak sortzeko Tech FabLab proiektuaren barruan dago,eta proiektu hori Eraldaketa Digitalerako eta Funtzio Publikorako Ministerioaren Berreskuratze,Eraldaketa eta Erresilientzia Planak finantzatzen du Europako Next Generation EU funtsen bidez.

Parte hartu zuten startup-ak

❚ Adaptig-ek matematika aplikatua eta industriako esperientzia zabala konbinatzen ditu eragiketa konplexuak emaitza neurgarri bihurtzeko.Bere ereduek gauzak zergatik gertatzen diren azaltzen dute,ez bakarrik zer gertatuko den,garrantzitsuena denean konfiantzaz jokatzen lagunduz.

❚ Lera-k adimen artifizialaren bidezko ahots-agenteak garatzen ditu bezeroen deiak,jakinarazpenak edo gorabehera-txostenak jasotzen dituzten enpresentzat: deiei erantzuten diete,deitzailearen beharrak ulertzen dituzte eta taldeak kudeatzeko informazioa prestatzen dute.

❚ Muxunav. Industria eta txikizkako inguruneetarako ordainketa eta telemetria irtenbideetan espezializatutako ingeniaritza enpresa bat.Makinak,datuak eta ordainketak konektatzen dituen teknologia jabeduna garatzen du,urruneko kudeaketa,eragiketa optimizazioa eta monetizazioa ahalbidetuz.

❚ Nawattia.Nawattiak infragorri urruneko berogailu adimenduna ekartzen du industria-espazio handietara,energia-eraginkortasuna,deskarbonizazioa eta lantokiko ongizatea hobetuz.

❚ Nulabe-k nekazaritza-elikagaien sektorerako irtenbide teknologiko berritzaileak garatzen ditu, elikagaien kalitatea eta segurtasuna denbora errealean eta zehatz-mehatz kontrolatzeko aukera ematen dutenak ekoizpen-prozesu osoan zehar ingurune digitalean.

❚ Tairel Data ikerketan espezializatuta dago eta IA aholkularitza zerbitzuak eskaintzen dizkie enpresei.IA oinarritutako irtenbideak garatu eta ezartzen dituzte produktibitatea,eraginkortasuna eta erabakiak hartzeko prozesua hobetzeko.

❚ Vors Control-ek kontrol-ingeniaritzarako irtenbide aurreratuak garatzen ditu sistema eta prozesu industrial konplexuak optimizatzeko simulagailuen, biki digitalen eta kontrol- eta estimazio-algoritmoen bidez.

Ikerlan,34 milioi euro 2025ean ikerketa-proiektuetan

Enpresekin egindako I+G proiektuetako diru-sarrerak 19 milioi eurotik gorakoak izan dira,teknologia-transferentziaren eta enpresentzako balio-sorreraren aldeko apustua sendotuz

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

MONDRAGON Korporazioko eta Basque Research and Technology Alliance (BRTA) aliantzako kide den Ikerlan zentro teknologikoak 34 milioi euroko fakturazioarekin itxi zuen 2025a.Horrek aurreko ekitaldiarekiko % 3ko hazkundea dakar eta azken urteetako goranzko joera sendotzen du.Zenbateko horretatik,19 milioi euro enpresekin garatutako I+G proiektuei dagozkie,eta beste 13 milioi euro programa publikoetako ikerketajardueretatik etorri dira.

Enpresei egindako transferentzia-jarduerak hazkundearen eragile nagusietako bat izaten jarraitzen du,zentroaren diru-sarrera guztien % 59 ordezkatuz eta enpresentzako erreferentziazko bazkide teknologiko gisa duen posizionamendua indartuz.Gainera,enpresekin lortutako diru-sarreren % 80 euskal enpresetatik etorri dira,zentroak bere ingurunearekin duen konpromiso sendoaren erakusgarri.Aldi berean,ikerketa-jarduera egon-

kor mantendu da Europako programetan lehia handia izan arren,Eusko Jaurlaritzaren Elkartek eta Emaitek Plus programetan parte hartzeari esker.

2025a urte positiboa izan zen Ikerlanentzat,eta egindako ahaleginari esker,bere hazkundea sendotu eta enpresei balioa transferitzeko orientazioa indartu du

“2025 urte positiboa izan da Ikerlanentzat,eta egindako ahaleginari esker,gure hazkundea sendotu eta enpresei balioa transferitzeko orientazioa indartu dugu.Lortutako emaitzek gure ereduaren sendotasuna eta gero eta lehiakorragoa den ingurune batera egokitzeko dugun gaitasuna erakusten dute.Gaur egun,Ikerlan proiektu teknologiko eta kooperatibo sendoagoa,garrantzitsuagoa eta ingurunean eragin positibo handiagoa duena da”, adierazi du Ion Etxeberria Ikerlaneko zuzendari nagusiak gaur Arrasaten egindako Ohiko Batzar Nagusian.

Era berean,Ikerlanek 1,8 milioi euroko inbertsioak egin ditu funtsezko azpiegitura teknologikoak indartzeko,hala nola PCB eta energia-biltegiratze laborategiak,etorkizuneko lehiakortasuna bermatzeko giltzarri direnak.

Startupen ekosistemari bultzada

Startupen ekosistema bultzatzea izan da ekitaldiko mugarri nagusietako bat.Honen eredu dira Orbik Cybersecurity kooperatiba bihurtu izana eta MONDRAGONekin sinatutako akordioa; azken honi esker,datozen lau urteetan 10 milioi euro baino

gehiago mobilizatuko dituzte Euskadin enpresaekimen berriak sortzeko.

MONDRAGONekin lankidetza-esparru horren baitan,2025ean bi enpresa-proiektu berri jarri dira abian.Alde batetik,Innkia,adimen artifizialeko soluzioetan espezializatua eta Laboral Kutxarekin batera sortua; bestetik,Amets,sare elektrikoetarako potentzia-elektronikako soluzio aurreratuak garatzera bideratua,Arteche Taldearekin lankidetzan.Ekimen horiek teknologia-arloan jarduera ekonomikoa eta enplegua sortzeko apustu irmoa erakusten dute,eta Ikerlanek ingurunean trakzioeta ekintzailetza teknologikoko eragile gisa duen rola indartzen dute.

Adimen Artifiziala ardatz estrategiko gisa 2025ean zehar,Ikerlanek IK2029 marko estrategiko berria definitu du,MONDRAGONen proiektu sozioenpresarialaren eta Euskadiko Industria Planaren lehentasunekin lerrokatuta.Plan horrek adimen artifiziala eraldaketarako ardatz nagusi gisa kokatzen du,ez soilik palanka teknologiko moduan,baizik eta Ikerlanek inguruko enpresek teknologia hori bereganatzeko prozesuan erreferentziazko eragile bihurtu nahi duen eremu gisa ere,haien lehiakortasunean eta industria zein enpresa erronka berrietara egokitzean modu erabakigarrian lagunduz. Testuinguru horretan,zentroko presidente Adolfo Plazak azpimarratu du batzarrean “Ikerlanek rol estrategikoa betetzen duela enpresen lehiakortasunean,bereziki gaur egungo azelerazio teknologikoaren testuinguruan.2025ean lortutako aurrerapenek,bereziki startupen sustapenean eta etorkizuneko estrategiaren definizioan egindakoek,datozen urteetan inpaktu ekonomiko eta soziala sortzen jarraitzeko oinarriak ezartzen dituzte. Aurrerapauso sendoak ematen eta erabaki estrategiko giltzarriak hartzen jarraitu behar dugu gure bokazio teknologikoaren,konpromiso kooperatiboaren eta ingurunearekiko sustraitzearen alde”.

Presentzia handiagoa Bizkaian,talentua eta ikerketa

IKERLANek Bizkaian duen presentzia indartzen jarraitzen du,eta 2025ean bi urrats bereziki garrantzitsu eman ditu.Batetik,Bilboko instalazioak handitu ditu,lurraldean duen gaitasun operatiboa sendotuz.Bestetik,Bilbao Bizkaia Digital Hub proiektua aurkeztu du; 20 milioi euro-

tik gorako inbertsioa izango duen ekimen hori Zorrotzaurreko Teknologia Parkean kokatuko da eta,Mondragon Unibertsitatearen eta Ikerlanen arteko lankide-tzari eta MONDRAGONen babesari esker,talentuaren garapena eta teknologia digitalen aurrerapena sustatuko ditu,herrialdearen eraldaketarako motor gisa. Antolakuntza-mailan,plantillak egonkor jarraitu du,15 bazkide berri gehituta.Gaur egun,400 profesional espezializatutik gorako taldea du Ikerlanek.2025ean,zentroak Eusko Jaurlaritzak emandako urrezko Bikain ziurtagiria eskuratu zuen, euskararen erabilera eta kudeaketan mailarik gorena aitortzen duena eta bere jardueran integratutako hizkuntza-estrategiarekiko konpromisoa indartzen duena.

Arlo zientifikoan,Ikerlanek ikerketa-jarduera bizia mantendu zuen 2025ean: 57 doktore-tesi garatzen ari ziren,7 amaitu ziren eta 10 berri abiatu ziren.Zentroak unibertsitate-sarearekin lankidetza estua sustatzen jarraitzen du,eta harreman estrategikoak ditu Mondragon Unibertsitatea,EHU eta Barcelona Supercomputing Center bezalako erakundeekin,besteak beste.

Ikerlan

Ikerlan zentro teknologiko bat da,eta 1974az geroztik balio teknologikoa ematen die enpresei. MONDRAGON Korporazioko kooperatiba bat da, eta Basque Research and Technology Allianceko (BRTA) kide.Zentroa Zientzia,Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko eta Zentro Teknologikoen Espainiako Federazioko agente akreditatua da. Eta Europako unibertsitate eta zentro entzutetsuen sare garrantzitsu bati laguntzen dio.

Erasmus+ ikasle helduen

nazioarteko mugikortasuna sustatzen

Helduen Hezkuntzako Europa osoko 70 profesional Almerian bildu ziren

Erasmus+ nazioarteko mugikortasun-proiektuetan parte hartzea sustatzeko

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hezkuntza Nazioartekotzeko Espainiako Zerbitzuak (SEPIE),Espainiako hezkuntza- eta prestakuntzaarloko Erasmus+ programaren Agentzia Nazionalak,nazioarteko sareko mintegi bat antolatu zuen Almerian maiatzaren 20tik 22ra.Mintegi horrek,bereziki Helduen Hezkuntzaren sektoreari zuzenduta, ikasle helduen nazioarteko mugikortasuna sustatu nahi zuen Europar Batasunaren Erasmus+ programaren esparruan.

Bilerak Europa osotik zetozen 70 profesionalen arteko lanerako,hausnarketarako eta trukerako espazio bat eskaini zuen.Profesional horiek Helduen Hezkuntzaren nazioarteko dimentsioa indartzeko eta Erasmus+-ek ikaskuntza-esperientzia inklusiboagoak,eraldatzaileagoak eta Europarekin konektatuagoak sustatzeko eskaintzen dituen aukerak aztertzeko interesa duten hezkuntza-erakundeak ordezkatzen zituzten.

Ekitaldi hau Almerian egiteak probintziako hezkuntza-zentroek Erasmus+ programan eta Helduen Hezkuntzaren nazioartekotzea sustatzean duten parte-hartzea ere nabarmendu zuen.Zehazki,El Ejidoko Hizkuntza Eskola Ofizialeko (EOI),Almeriako Etengabeko Hezkuntzarako Probintziako Institutuko,Almeriako Retamar Helduen Hezkuntza Zentroko (CEPER),Olula del Ríoko Rosa Navarro Bigarren

Hezkuntzako Institutuko,Almeriako Hizkuntza Eskola Ofizialeko eta Alboxeko Blas Infante Helduen Hezkuntza Zentroko (CEPER) ordezkariek parte hartu zuten.Haien presentziak erakunde hauek Almeriako udalerri ezberdinetako helduei Europako ikaskuntza-aukerak hurbiltzeko egiten duten lana nabarmentzen lagundu zuten.

Parte-hartze zabalagoa eta anitzagoa

Ekitaldi honek SEPIEk Erasmus+-en gero eta partehartze zabalagoa eta anitzagoaren alde duen konpromisoa islatu zuen,Helduen Hezkuntzaren sektoreko zentro eta erakundeei programaren aukeren inguruan gehiago jakiteko,esperientziak partekatzeko eta etorkizuneko mugikortasun eta nazioarteko lankidetza proiektuak gauzatzen lagunduko duten kontaktuak ezartzeko aukera emanez.

Saioetan zehar,parte-hartzaileek Erasmus+ programak helduen ikasleen mugikortasunerako eskaintzen dituen aukerak aztertu ahal izango zituzten,nazioartekotzearekin,inklusioarekin eta bizitza osoko ikaskuntzarekin lotutako jardunbide egokiak trukatu,baita esperientzia horiek helduen garapen pertsonalean,sozialean eta hezkuntza-garapenean duten eraginari buruz hausnartu ere. Helduen ikasleen nazioarteko mugikortasuna funtsezko tresna da haien gaitasunak hobetzeko, autonomia indartzeko,ikuspegi pertsonalak eta profesionalak zabaltzeko eta Europako herritartasun aktiboa,parte-hartzailea eta inklusiboa sustatzeko.Zentzu honetan,Erasmus+ programak jatorri,behar eta testuinguru anitzetako helduei aukera ematen die beste Europako herrialde batzuetako ikaskuntza-esperientzietara sartzeko, eta horrela,oztopoak murrizten eta aukera berriak sortzen laguntzen du.Gainera,nazioarteko ekitaldi honek helduen hezkuntza-erakundeen eginkizuna azpimarratu zuen,bizitza osoko ikaskuntza,gizarte-inklusioa,oinarrizko eta zeharkako trebetasunen hobekuntza eta gizartean partehartze aktiboa sustatzeko funtsezko agente gisa.

VI.DIGITECH Azeleragailua abian

DIGITECH

Azeleragailuaren seigarren edizioa martxan da 14 proiekturekin

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

14 proiektu digital eta teknologiko berritzaile parte hartzen ari dira CEINen Digitech Accelerator-en seigarren edizioan,startup bideragarri gisa merkatuan sartzea sustatzeko.

Programa horren helburua parte hartzen duten ekintzaileei beren proposamenak balioztatzen,beren lehen gutxieneko produktu bideragarria eraikitzen eta beren lehen bezeroak aurkitzen laguntzea da.

Horretarako,CEINek ekimen horiei -70 eskaeratik hautatutakoak- prestakuntza aditua eskaintzen die,bai aurrez aurrekoa bai online,hainbat arlotan,hala nola ekintzailetza digitalean,balioproposamenean,gutxieneko produktu bideragarrian eta marketinean.Prestakuntza-programa hori banakako tutoretza-saioekin osatzen da, bai CEIN taldearen eskutik,bai merkatu-esperientzia duten teknologia eta sektore digitaleko profesional aktiboen eskutik.

Hautatutako ekimenak startup bihurtzeko programa espezializatu batean parte hartzen ari dira

Parte hartzen duten ekimenak

Digitech Accelerator-en edizio honetan parte hartzen duten ekimenak hauek dira:

❚ Andes Running. WhatsApp bidezko korrikalari amateurrei modu pertsonalizatu eta seguruan entrenatzen laguntzen dien entrenamendu laguntzaile digitala.

❚ Plates Block. Asteko otorduen plangintza sistema modular bihurtzen duen aplikazio digitala.

❚ Biar Teknologia. Akatsak murrizten laguntzen duen zereginen erregistro automatiko eta ezintrusiborako aplikazioa.

❚ Koktel merkataritza elektronikoa.Koktel esperientzia osoen kaxen merkataritza elektronikoa.

❚ Gaixotasun kronikoen prestakuntza.Gaixotasun kronikoak dituzten pazienteen prestakuntza medikoa,informazio zientifikoa eta beharrak integratzen laguntzen duen plataforma digitala.

❚ Pan Baker Academy. Labean eta pizza egiteko online prestakuntza zaletu eta profesionalentzat.

❚ Leracore. Automatizazio eta adimen artifizialeko aholkularitza ETEei zuzendua,batez ere zerbitzu teknikoen (SAT) eta industria-enpresei.

❚ Oratorium. Jendaurrean hitz egiteko eta komunikatzeko prestakuntza plataforma bat,adimen artifizialaren bidezko feedbackarekin.

❚ Ezagutza plataforma. Ezagutza kudeatzeko plataforma,bai kontratazio prozesuetarako,bai langileen joan-etorri handia duten enpresentzat.

❚ Erreleboa. Plataforma digital bat negozioa transferitu nahi duten pertsonen eta ekintzaile/erosleen arteko loturak sortzeko,normalean ondorengorik gabe.

❚ Cadcert. Funtzio anitzeko softwarea,dokumentazioa zentralizatzen duena eta iraungitze-jakinarazpenak automatizatzen dituena eragiketa-geldialdiak saihesteko,eta enpresei beste enpresa batzuetako teknikari eskuragarriak aurkitzeko aukera ematen dien B2B direktorio bat,eskaera puntako garaian kontratazio segurua erraztuz.

❚ Sowify Global Solutions. Nekazaritza zehatzean espezializatutako teknologia-enpresa bat da,adimen artifizialean,eredu prediktiboetan eta datu agronomikoen analisi aurreratuan oinarritutako software-irtenbideak garatzen dituena.

❚ Two Side Stories. Idazle eta ilustratzaile ez-profesionalek batera sortutako ipuin laburretan espezializatutako argitaletxe digitala,potentzial komertziala duena eta formatu honetan interesa duten irakurleentzat eduki erakargarria eskaintzen duena.

❚ Koiote. Landareen kudeaketa eta mantentze-lanetarako software industriala.

Gero eta ikasle digitalizatuagoak Nafarroan

Nafarroak DBHko 2.mailan ebaluazio diagnostikoaren digitalizazioa sustatzen du % 92ko parte-hartzearekin

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuak aurrerapausoak egin ditu aurten Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako 2.mailako diagnostiko-ebaluazioko probak digitalizatzeko lanean, eta,Nafarroako ikastetxe publiko eta pribatuetako ikasleek parte hartu dute bertan.

Apirilaren 20an eta 21ean egindako probek partehartze tasa handia izan zuten,% 92tik gorakoa ebaluatutako bi gaitasunetan.

Apirilaren 20an egindako Matematika Gaitasuneko proban,7.276 ikaslek parte hartu zuten guztira, 7.836 matrikulatuetatik,hau da,% 92,85eko partehartze tasa.Parte hartu zuten ikasleen artean, % 51,92 mutilak izan ziren (3.778) eta % 48,08 neskak (3.498).

Bitartean,apirilaren 21ean egindako Gaztelaniazko Gaitasun probak % 93,13ko parte-hartze tasa lortu zuen.Kasu honetan,% 51,96 mutilak izan ziren eta % 47,94 neskak,eta beste % 0,10ek ez zuten generorik adierazi.

Proba hauen berritasun nagusia DBHko bigarren mailan (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza) partzialki modu digitalean egin zirela izan zen,non Matematika eta Gaztelaniazko gaitasunak plataforma digital baten bidez ebaluatu ziren. Ikasleak probetara sartu ziren beren EDUCA hezkuntza-identitate digitala erabiliz,eta horrek autentifikazio segurua,prozesuen trazabilitatea eta datuen kudeaketa zentralizatua bermatzen zituen. Eredu honek galdera objektiboen administrazio digitala eta garapen-zereginetarako paperezko ariketekin konbinatzen ditu,berrikuntza teknologikoaren eta zorroztasun pedagogikoaren arteko oreka mantenduz.

Formatu digitalaren pixkanakako txertatzea nazioarteko ebaluazioen bilakaerarekin bat dator, hala nola PISA,gehienbat ingurune digitaletan egiten direnak eta gero eta eredu interaktiboagoak

direnak.Testuinguru honek ikasleak ingurune digitaletan ebaluazio mota honekin ohitzea eta trebetasunak garatzea beharrezko egiten du.

Nafarroa aurrera doa ikasleak prestatzen,edukietan ez ezik, gero eta digitalizatuagoak diren probetan ondo aritzeko beharrezkoak diren trebetasunetan ere bai

Horrela,Nafarroa aurrera egiten ari da bere ikasleak prestatzen,ez bakarrik edukietan,baita gero eta digitalizatuagoak diren ebaluazioetan nabigatzeko beharrezkoak diren trebetasunetan ere.

Digitalizazioa pixkanaka ezarri eta hezkuntza-etapa bakoitzera egokitu da.Horrela,DBHko bigarren mailan gaitasun batzuetarako formatu digitala sartu den bitartean,Lehen Hezkuntzako laugarren mailan ebaluazio diagnostikoa paper formatuan mantendu da erabat,eredu tradizionala jarraituz.

Ikuspegi honek hezkuntza-sistemaren eraldaketa digitalean pixkanaka aurrera egitea ahalbidetzen du,ekitatea eta ikasleen adinera egokitzea bermatuz.

Ebaluazio diagnostikoak,erroldan oinarritutakoak,informazio zehatza ematen du Nafarroan ikasleen gaitasun-mailari buruz eta hezkuntzapolitikak zein eskola-hobekuntza-planak gidatzen ditu.

Ekimen honekin,Hezkuntza Sailak hezkuntza-digitalizazioarekiko eta ebaluazio-prozesuen kalitatea,eraginkortasuna eta analisia hobetzen dituzten tresnen erabilerarekiko duen konpromisoa indartzen du.

LHko ikasleak sarituak Nafarroan

Foru Komunitateko Hezkuntza Departamentuak Lanbide Heziketako eta Arte

Plastikoetako eta Diseinuko Irakaskutnza Profesionaletako 42 ikasle aitortu ditu

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Guztira 42 ikaslek jaso zituzten joan den maiatzaren 22an 2024-2025 ikasturteko Lanbide Heziketako eta Arte Plastikoetako eta Diseinuko Irakaskuntza Profesionaletako Sari Bereziak. Bereizgarri horiek espediente akademiko onenak dituzten ikasleei eman zitzaizkien.Zehazki, lau diploma eman zi-tzaizkien Oinarrizko Lanbide Heziketako ikasleei,16 Erdi Mailako Lanbide Heziketako ikasleei eta 18 Goi Mailako Lanbide Heziketako ikasleei.Arte Ederretako eta Diseinuko Irakaskuntza Profesionaletan,diploma bat eman zitzaion Erdi Mailako Lanbide Heziketako ikasle bati,eta hiru Goi Mailako Lanbide Heziketako ikasle bati.

Ekitaldian,Hezkuntza sailburu Carlos Gimenok azpimarratu zuen Lanbide Heziketa "bigarren mailako aukera izateari utzi eta lehen mailako aukera bihurtu dela,gure komunitatearen errealitate ekonomiko,sozial eta teknologikoekin zuzenean lotuta".Gimenok gaineratu zuen Nafarroak ikasleen matrikulazio errekorra duela eta Espainiako eta Europako Lanbide Heziketako sistemen artean onenetakoa dela.

Sari-banaketa ekitaldia Iruñeko Baluarte Kongresu Jauregiko Zitadela Aretoan egin zen,Burlatako Lanbide Heziketako Ikastetxeko Bidaia Agentzietako eta Ekitaldien Antolakuntzako Goi Mailako Lanbide Heziketako Zikloko ikasleekin lankidetzan antolatuta. Ekitaldiaren buru Hezkuntza ministroa izan zen Carlos Gimeno,eta bertan izan ziren Hezkuntza eta Lanbide Heziketako zuzendari nagusia,Gil Sevillano; Lanbide Heziketako Plangintza eta Integrazio Zerbitzuko zuzendaria,Sonia García; baita saridunen gonbidatuak eta saritutako ikasleak dituzten ikastetxeetako zuzendaritza taldeetako ordezkariak ere.

Bere hitzaldian,Carlos Gimeno sailburuak saritutako ikasleak zoriondu zituen haien dedikazioagatik eta Nafarroako eskualdeko Lanbide Heziketako programen kalitate handia azpima-

rratu zuen.Adierazi zuen eskuragarri dauden ikastaroen kopurua handituko dela 2026-2027 ikasturterako,22 programa presentzial berrirekin,eta horietatik sei berriak dira Nafarroako hezkuntza publikoko sisteman.Horrekin,guztira 195 programa daude 24 lanbide-arlotan,35 online programa (lau programa berri barne) eta 14 espezializazio ikastaro."Nafarroa",azpimarratu zuen Gimenok,"Lanbide Heziketako emaitza akademiko onenak dituzten eskualdeen artean dago.Oinarrizko eta Erdi Mailako programetan tituluak lortzen dituzten ikasleen ehunekoari dagokionez,lider nazionalak gara,eta Goi Mailako programetan amaiera-tasarik altuenak dituzten eskualdeen artean ere bagaude". Sailburuak ere azpimarratu zuen,lehen aldiz,Erdi Mailako programetan eskaintzen diren plazen kopurua Goi Mailako programetan eskaintzen direnak baino handiagoa dela.Gimenok adierazi zuen horrek erakusten duela Erdi Mailako Lanbide Heziketak Hezkuntza Sailarentzat duen garrantzia. Sailburuak irakasleak ere zoriondu zituen beren irakaskuntzaren kalitateagatik,bertaratutako ikasleen arrakastan erabakigarriki laguntzen baitu.

Gaitasun handiko ikasleen detekzioa handitu da

Euskadi 2019an identifikatutako 747 ikasle izatetik gaur egungo 7.327 kasu izatera igaro da,ikastetxe publiko eta itunduetan ezarritako detekzio goiztiarreko eredu bati esker

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Euskadik hamar aldiz handitu du adimen-gaitasun handiko ikasleen detekzioa 2019tik,urte horretan identifikatutako 747 ikasletik gaur egun euskal hezkuntza-sisteman erregistratutako 7.327 kasura igaro baita.Aurrerapen hori hezkuntza-erantzunaren detekzio goiztiarrean,ekitatean eta pertsonalizazioan oinarritutako eredu baten emaitza da,ardatz izan dena joan den maiatzaren 13an Bilboko San Mames estadioan hasitako “Adimen Gaitasun Handien garapena sustatu eskola inklusiboetan” Nazioarteko I.Biltzarraren irekieran.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak eta Deustuko Unibertsitateak antolatuta,topaketak ikerketa psikopedagogikoko eta hezkuntzako nazioarteko ahots nagusietako batzuk biltzen ditu,baita adimen-gaitasun handietan interesa duten familiak ere.Estatuko hainbat lekutatik etorritako 400 parte-hartzailerekin,Biltzarra nazioarteko erreferentzia-gune bihurtu da ezagutza zientifikoa eta hezkuntza-jardunbide egokiak trukatzeko. Irekiera instituzionalean,Euskadin eremu horretan erreferentzia diren nazioarteko adituak biltzeak dakarren balio hezitzaile,zientifiko eta soziala nabar-

mendu da,bai eta ikasleen aniztasunari erantzuteko gai izango den hezkuntza-eredu inklusibo bat eraikitzen jarraitzearen garrantzia ere.

Eusko Jaurlaritzak eta Deustuko Unibertsitateak antolatuta, topaketak defendatu zuen adimen-gaitasun handiak eskola inklusiboaren parte direla eta ezin dela geratu talenturik atzean

Hasiera-ekitaldian Begoña Pedrosa Eusko Jaurlaritzako Hezkuntzako sailburuak eta Javier Arellano Deustuko Unibertsitateko Ikerketako eta Nazioarteko Harremanetako errektoreordeak hartu zuten parte.Ondoren,inaugurazio-hitzaldia eman du Rena Subotnikek (Kaliforniako Unibertsitatea,Berkeley). Bere hitzaldian,sailburuak euskal hezkuntza-sistemak ikasleen aniztasunari erantzuteko gai den hezkuntza inklusiboarekin duen konpromisoaren barruan kokatu du Biltzar hau.“Eusko Jaurlaritzarentzat,gaitasun handiko ikasleei arreta ematea hezkuntza-lehentasuna da,ikasle guztiek erantzun egokia jasotzeko duten eskubidearen parte baita”.

Detekzioan egindako aurrerapenari esker,infradetekzio historikoa murriztu ahal izan da,eta,kasu askotan,oharkabean pasa zitezkeen ikasleei hezkuntza-erantzun egokia eskaini ahal izan zaie. 2019an,euskal hezkuntza-sistemak gaitasun handiko 747 ikasle baino ez zituen identifikatuta, ikasleen % 0,2 baino ez; gaur egun,berriz,7.327 kasu identifikatu dira.

Aldaketa hori Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak eta Deustuko Unibertsitateak 2019az geroztik

bultzatutako Adimen Gaitasun Handiko Ikasleentzako Hezkuntza Arretako Planaren barruan kokatzen da,errealitate hori ikusarazteko,irakasleak trebatzeko,identifikazio-protokoloak sistematizatzeko,hezkuntza-erantzuna pertsonalizatzeko eta ikastetxeen,familien,Berritzeguneen,unibertsitatearen eta zerbitzu espezializatuen artean laguntza-sare koordinatu bat eraikitzeko.

Era berean,irekieran azpimarratu da beharrezkoa dela adimen-gaitasun handiei buruzko ikuspegi estereotipatuak gainditzea eta talentua modu zabalagoan eta askotarikoagoan ulertzeko bidean aurrera egitea.“Adimen-gaitasun handiek ez dute profil bakarra jasotzen,eta ezin dira erantzun uniformeetatik landu.Ikasle bakoitzaren atzean interes,motibazio,ikasteko modu eta premia oso desberdinak daude”,adierazi zuen sailburuak.

Ikerketaren,ebidentzia zientifikoaren eta familiekiko lankidetzaren garrantzia ere azpimarratu da,eredu eraginkorrago baterantz eta ikasleei laguntza hobea ematerantz aurrera egiten jarraitzeko.Ildo horretan, Javier Arellano Deustuko Unibertsitateko Ikerketako eta Nazioarteko Harremanetako errektoreordeak azpimarratu du erakunde akademikoak funtsezko zeregina duela eraldaketa sozialaren,ikerketaren eta ezagutzaren transferentziaren arloetan.Bere hitzaldian,Arellanok nabarmendu du Unibertsitateak talentuarekin duen konpromisoa ez dela soilik bikaintasun akademikoaren aldeko apustua,baita pertsona bakoitzaren erabateko garapenera eta gizarte inklusiboagoa eta bidezkoagoa eraikitzera bideratutako erantzukizun etikoa ere. Era berean,Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saila eta Deustuko Unibertsitatea 2019az geroztik gaitasun handiko ikasleen hezkuntza-arreta hobetzeko elkarrekin egiten ari diren lana jarri da balioan,bai eta Adimen Gaitasun Handiak Garatzeko Laguntzari eskainitako unibertsitate-taldearen profesionaltasuna eta ekarpena ere.

“Unibertsitatearen,hezkuntza-sistemaren eta komunitate zientifikoaren arteko lankidetzari esker, ikasle bakoitzaren potentziala identifikatu,lagundu eta garatu dezakegu,eta,hala,ezagutza akademikoa ikasgela inklusiboen egunerokotasunerako tresna praktiko bihurtzen da”,amaitu zuen.

Identifikatzea erantzuna emateko

Adimen-gaitasun handiek arlo batean edo batzuetan batez bestekoa baino ahalmen nabar-

men handiagoa duten ikasleen profila adierazten dute,eta hezkuntza-arreta pertsonalizatua behar dute beren gaitasunak erabat garatzeko. Ikasle horiek ez diote beti erantzuten arrakasta akademikoa duen ikasle-estereotipoari,frustrazioa, motibaziorik eza,errendimendu baxua edo zailtasun sozioemozionalak izan baititzakete eskola-ingurunean beren beharrei behar bezala erantzuten ez zaienean.

Irekiera instituzionalean,errealitate horiek garaiz hautemateko gai diren hezkuntza-ereduetarantz aurrera egitearen garrantzia azpimarratu da,eta ikastetxeetatik bertatik,ikasle bakoitzaren behar, gaitasun eta ahalmenetara egokitutako erantzunak eskaintzearen garrantzia.

“Adimen Gaitasun Handien garapena sustatu eskola inklusiboetan” Nazioarteko I. Biltzarrak nazioarteko erreferentziazko

unibertsitateetako adituak bildu zituen Bilbon,besteak beste, Berkeley,Connecticut,Utah Valley,Griffith (Australia) eta Herbeheretakoak

Begirada teknikoa euskal ereduari

Hasiera instituzionalaren ondoren,Biltzarrak euskal ereduaren bilakaeran sakondu zuen,“Ibilitako bideak eta lortzeko dauden horizonteak: adimen-gaitasun handiko ikasleen hezkuntza” hitzaldiaren bidez, Miryam Martínez-Izaguirre Deustuko Unibertsitateko Adimen Gaitasun Handiak Garatzen Laguntzeko Unitateko arduradunaren eta Mikel Juaristi Izaguirre Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko Aniztasun eta Inklusioko zuzendariaren eskutik. Saioak euskal ereduaren erradiografia osatzeko aukera eman zuen,ondoko hauetara zuzendutako begirada tekniko batekin: baheketa-protokoloak, ikerketaren emaitzak,hezkuntzan esku hartzeko ereduak,eta ikasleen aniztasunari erantzuteko gai izango den eskola inklusiboago baterantz aurrera egiten jarraitzeko erronkak.

Zaindari,EmprendeXXI

sarien irabazle

Hirugarrenan egoitza duen Zaindari enpresak irabazi ditu Nafarroako

EmprendeXXI sariak,potentzial handiena duen startup gisa

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hirugarrenan egoitza duen Zaindari startup-ak EmprendeXXI saria jaso du,Nafarroan potentzial eta eragin handiena duen enpresa berritzaileenaren saria aitortzen duena.CaixaBank-ek DayOneren (hots,teknologia-enpresetan eta haien inbertitzaileetan espezializatutako bere dibisioaren) bidez, eta Industria eta Turismo Ministerioak Enisaren bidez sustatzen dituzten sari horiek 19.edizioa izan dute aurten.Sari horiek Nafarroan eskualde-mailan banatzea Nafarroako Enpresa eta Berrikuntza Zentro Europarraren (CEIN) babespean dago.

Edizio honetan,sariak teknologiaren bidez balioa sortzen duten,pertsonen bizitza hobetzen duten eta planeta irtenbide teknologikoekin zaintzen duten proiektuak identifikatu eta aitortzean zentratu dira.

Zaindari sarean oinarritutako teknologia (zuntz optiko eta mugikorra) garatzen duen enpresa bat da,bi talde ahul babesteko: adingabeak,gurasoen kontrolak erabiliz,eta adinekoak,telefono bidezko iruzurrak detektatuz.Haien proiektua Nafarroa eskualdeko sarien azken edizioan aurkeztutako parte-hartzeen artean hautatu zuten.EmprendeXXI sariak erreferente bihurtu dira ekintzailetza ekosistemarentzat,bai estatu mailan,bai eskualde mailan.

Ekitaldian,Isabel Morenok,CaixaBank-eko Ebroko lurralde-zuzendariak; Mikel Irujok,Navarrako Gobernuko Industria eta Trantsizio Ekologiko eta Digitaleko Kontseilariak; eta Pedro da Silvak,Enisako Kontabilitate eta Finantza zuzendariak,hitzaldiak eman zituzten.

Horrez gain,ekitaldian zehar,Jessika Valerok,iaz Nafarroan irabazle izan zen Mimo Bioscience-ko Negozio Garapeneko arduradunak,bere negozio proiektuaren bilakaeraz eta sariaren garrantziaz hausnartu zuen CaixaBank-eko Ebro lurraldeko DayOne-ko zuzendari Javier Larrañagarekin.

Irabazle den enpresa aukeratzeaz arduratu zen epaimahaia eskualdeko ekintzailetza ekosistemako pertsonaia ospetsuek osatu zuten.Enpresa sektoretik,Grupo APEX,Amixalan Business Group,CINFA-

Next,Tutti Pasta,Nafarco,Eosol,Crea Inversión,Clave Mayor,BeePlanet,Iunctio,Uraphex,Telum Therapeutics eta Nucaps-eko ordezkariek parte hartu zuten.Navarrako Unibertsitateak eta Navarrako Unibertsitate Publikoak akademiako ordezkariak zituzten bakoitzak; eta elkarte eta erakunde sektoreetatik,epaimahaian CEIN,Sodena,Fundación Industrial Navarra,CNTA,CEIN,CEN,AJE eta Amedna zeuden.

Berrikuntzaren aitortza

Sari honi esker,ZAINDARIk 6.000 euroko diru-saria jaso du.Horrez gain,enpresak nazioarteko laguntza programa baterako sarbidea izango du, eta horrek hainbat prestakuntza saio eta nazioarteko bazkideekin networking aukerak barne hartzen ditu Berlinen hainbat egunez,ESADErekin lankidetzan.ZAINDARIk EmprendeXXI Investors Day-n parte hartzeko aukera ere izango du,startup-a babesteko interesa duten inbertsio ekosistemarekin eta enpresekin harremanetan jartzeko ekitaldi bat.

Aldi berean,enpresa AlumniXXI komunitatearen parte izango da,zeina EmprendeXXI sarien historian zehar sariak irabazi dituzten enpresen sortzaileen artean ezagutza,ideiak eta esperientziak trukatzeko bilgune gisa finkatu den.Ekimen honek komunitate birtual bat aurrez aurreko topaketekin konbinatzen ditu,loturak sustatuz eta saridunen eta ekintzailetza eta berrikuntza ekosistemaren arteko sinergiak sortuz.

Nafarroako enpresa berritzaileenak eta potentzial handiena dutenak

ZAINDARIz gain,Nafarroako beste startup finalistek ere parte hartu zuten ekitaldian,eta aukera izan zuten beren proiektuak aurkezteko:

❚ MRC Ingeniaritza eta Proiektua: logistika eta barne-logistika prozesuen automatizazioan espezializatua.Edozein sektoretarako barne-logistika automatizazio proiektuak diseinatu,garatu,instalatu eta mantentzen dituzte.

❚ Nanogrow Biotech: nanoantigorputzetan (VHH) oinarritutako belaunaldi berriko terapia biologi-

koak garatzera dedikatzen den bioteknologiaenpresa bat da,sistema immunologikoak eragindako gaixotasunen tratamenduan aplikatua.

❚ Opportunity Health: itotze egoeretan jarduteko bereziki diseinatutako gailu mediko berritzaile,automatiko eta autoaplikagarri bat garatzen du.

❚ Ysium Medical: Fideltasun handiko simulagailu fisikoak ingurune digital eta murgilgarriekin integratuta eskaintzen dituen irtenbide bat,edozein lekutatik ikaskuntza errealista,autonomoa eta eskuragarria eskainiz.

Zaindari sarean oinarritutako teknologia garatzen duen enpresa bat da,bi talde ahul babesteko: adingabeak eta adinekoak

Ekintzailetza ekosistema sustatzea

2007an sortu zirenetik,EmprendeXXI sariek ia 10 milioi euro banatu dituzte sarietan eta laguntza programetan,560 enpresa baino gehiagori mesede eginez.Aurten,19 eskualde-sari eman zaizkie beren lurraldeetan eragin handiena duten enpresei (bana autonomia erkidego bakoitze-

ko eta bi Portugalen).Aurtengo berrikuntzak hauek izan dira: zortzi Biharko Erronka Sari,Enpresa Eraldaketan,Giza eta Ongizatean eta Planeta Bizidunean irtenbide onenak eskaintzen dituzten startupentzat; bi zeharkako finalist, Gizarte Eraginean eta Berrikuntza Disruptiboan oinarrituta; eta Eskalagarritasun Aitortza AlumniXXI,hazkunde eta eragin globalean ibilbide bikaina izan duen DayOne AlumniXXI komunitateko enpresarentzat.

Estatu mailan,sari-banaketa ekitaldia,19.edizioan saririk finkatuena eta ospetsuena bihurtu dena,maiatzaren 27an izan zen Bartzelonan egin zen gala batean.

Sariak CaixaBank-eko taldeko hainbat enpresa,negozio-arlo eta dibisiok babesten dituzte: AgroBank, imagin,VidaCaixa,CaixaBank Seniors,MicroBank, CaixaBank Real Estate & Homes,CaixaBank Payments & Consumer,CaixaBank Hotels & Tourism, CaixaBank Food&Drinks,CaixaBank Tech,Jasangarritasuna,Banku Pribatua,Banku Korporatiboa,Berrikuntza eta CaixaBank Dualiza. Bere aldetik,DayOne CaixaBank-en dibisioa da, teknologia-enpresetan eta haien inbertitzaileetan espezializatua.Bere helburua hazkunde-faseetan zehar balio erantsiko zerbitzuak eskaintzen dituzten eta irtenbide espezifikoak eskaintzen dituzten hazkunde-faseetan zehar azkar hazten ari diren eta mundu mailan jarduten duten teknologia-oinarritutako enpresa guztiei laguntzea da.

Coworkingeko espazio berri bat nafar ekintzaileentzat

Hirugarrenak,Gobernuak,CEINek eta NUPek sustatutakoak, ekintzailetza-ekosistemako eragileentzako coworkingeko gune bat ireki du Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Hirugarrena ekintzailetza zientifiko-teknologiko eta digitalerako espazioak,Nafarroako Gobernuko Industriako eta Enpresen Trantsizio Ekologiko eta Digitalerako Departamentuak,Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) eta Nafarroako Enpresa eta Berrikuntzarako Europako Zentroa (CEIN) sozietate publikoak sustatutakoak,coworkingeko gune bat gaitu du Nafarroako ekintzailetza-ekosistemako erakunde eta eragileentzat.

Hirugarrenak,beste helburu batzuen artean, proiektuen eta startupen arteko lotura sustatzea du helburu,gure lurraldean eragin handiko proiektu teknologiko eta berritzaileak sortu eta hazteko aukera ematen duen ekintzailetza-ekosistemarekin. Esparru horren barruan,izendatutako eremua ekintzailetzaren arloan jarduten duten eta startup eta ekimen finkatuen garapenean eta hazkundean lagundu nahi duten erakundeei zuzenduta dago: berrikuntzarekin eta ekintzailetzarekin lotura duten enpresak,ikerketa eta berrikuntza-erakundeak,negozioen garapenerako erakundeak,elkarteak eta

kluster publiko-pribatuak,eta negozio-ekimenetarako finantzaketaren bilaketa errazten duten agenteak.

Onarpen-aukera berriak sei coworking-espazio eskuragarrietako batera sartzeko aukera ematen du,erreserba bidez,baita gune komunetara ere, hilean 40 orduko hobaria duela.Eskaera CEINen webgunean eskuragarri dagoen formularioa erabiliz bete behar da.

Espazio hau zabalik egon den bi hilabete eta erdian,guztira 33 jarduera antolatu dira,eta 800 pertsona baino gehiagok parte hartu dute.

Startup berriak

Bestalde,Hirugarrenak lau startup berri hartuko ditu gaurtik aurrera: Amets Biotechnology,Biar Technology,Mirror Health eta Naubat Technologies.Gehigarri hauekin,sei startup daude orain bulegoetan eta coworking espazioan kokatuta.

Dagokion sarrera-kontratuen sinaduran Garbiñe Basterra Energia eta Trantsizio Digitaleko,Enpresa I+G+Bko eta Ekintzailetzako zuzendari nagusiak, Ramón Gonzalo UPNAko errektoreak eta Uxue Itoiz CEINeko zuzendari nagusiak parte hartu zuten. Amets Biotechnology-k gaixotasun arraroen tratamendurako eta/edo prebentziorako gene-terapiaren irtenbideen ikerketa eta garapena errazten espezializatuta dago,baita aholkularitza zerbitzuak, aholkularitza zientifikoa,entsegu klinikoak eta teknologiaren transferentzia eskaintzen ere.Biar Technology-k,berriz,adimen artifizialaren eta automatizazioaren aholkularitza zerbitzuak eskaintzen dizkie enpresei eta beren administrazio-prozesuak optimizatzeko produktuak garatzen ditu.Mirror Health Osasun arloan adimen artifizialeko irtenbideak garatzen ditu,batez ere ebidentzia sortzeko,interoperabilitaterako,biki digitalen eta datu sintetikoen arloetan.Naubat Technologies ibilgailu elektrikoentzako telemetria produktuak eta zerbitzuak eta haien funtzionamendua optimizatzeko datuen analisi aurreratuak garatzen ditu.

Hemen da XIV.Impulso Emprendedor

Ekimen horretan parte hartzen duten 8 startup-ak hautatuak izan dira

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Zortzi startupek parte hartuko dute hamalaugarren edizio honetan.Impulso Emprendedor Industriako eta Enpresen Trantsizio Ekologiko eta Digitalerako Departamentuak sustatzen duen azelerazio-programa da,hazkuntza-potentziala duten enpresa berritzaileen merkaturatzea indartzeko,Nafarroako Enpresa eta Berrikuntzarako Europako Zentroa (CEIN) sozietate publikoaren bidez. Hauek dira startup horiek: Bee Happy Apicultura, El Deseo Artesano,Homvers,InsAIght,KoAir, Koiote,Mirror Health eta Sowify,programaren enpresa tutoreak diren Caja Rural de Navarra,Cinfa, Corporación Mondragón,Grupo Enhol,MTorres, Salinas de Navarra,Viscofán eta Zabala Innovation-eko ordezkariek,eta CEINeko ordezkariek aurrez aukeratutako 13 hautagaien artean aukeratu dituztenak.

Nafarroako Gobernuak sustatutako eta CEINek kudeatutako programaren helburua hazkunde-potentziala duten enpresa berritzaileen merkaturatzea indartzea da

Startup-en hautaketan irizpide hauek hartu ziren kontuan: produktuaren edo zerbitzuaren izaera berritzailea eta/edo hazkunde-potentzial handia, negozio-ereduaren argitasuna eta definizioa,dagoeneko egindako salmentak,eta negozioa hazteko interesa eta motibazioa.

CEINek hautatutako enpresei salmentak definitzen eta profesionalizatzen eta merkataritza- eta negozio-estrategian integratzen laguntzeko programa espezializatu bat eskainiko die,baita banakako tutoretza ere.Horrez gain,tutoretza-enpresek beren negozio-ikuspegia,ezagutza eta esperientzia eskainiko dizkiete parte-hartzaileei,programan sartutako 34.000 €,20.000 € eta 10.000 €-ko sari ekonomikoekin batera.

Azkenik,edizio honetako hiru startup irabazleek Sodena sozietate publikoak emandako 100.000 euro arteko mailegu parte-hartzaile bat eskuratu ahal izango dute,haien hazkundea bultzatzeko,enpresa-proiektuak sendotzeko eta haien garapena eta Nafarroako ehun ekonomikoan integratzea laguntzeko helburuarekin.

Hautatutako startup-ak

Impulso Emprendedor-en hamalaugarren edizioan parte hartzeko hautatutako startup-ak ondorengoak dira:

❚ Erle Zoriontsu. Erleekin ingurumen-biomonitorizazioa eginez,ingurumenari buruzko datu errealak eta jarraituak eskaintzen dituzte.

❚ El Deseo Artisano. Pizza ore freskoa eta hutsean ontziratutako artisau pizzak ekoizten espezializatutako tailerra.

❚ Homvers. Altzari adimendunentzako sistema robotikoak,espazio txikietarako aukera handiak eskaintzen dituztenak,merkatuko irtenbide erreala eta merkeena eskainiz.

❚ InsAIght. Proteina-oinarritutako produktuak merkaturatzen dituzten bioteknologia eta farmaziaenpresentzat adimen artifizialarekin proteina-diseinu pertsonalizatua.

❚ KoAir. Pilotuek eta hegazkintzako ikasleek fraseologia konfiantzaz praktikatzeko diseinatutako adimen artifiziala duen komunikazio aeronautikoen simulagailua,edozein lekutatik eta irakasle baten menpe egon gabe.

❚ Koiotek industria-enpresei beren produktibitatea eta eraginkortasuna hobetzen laguntzen die,beren prozesuetara egokitutako irtenbide digitalen bidez.

❚ Ispilua Health Adimen artifiziala eta datuen ingeniaritza osasun sektoreko entsegu klinikoetara zuzenduta daude batez ere,datuen estandarizazioa eta datu sintetikoak sortzeko aukera emanez.

❚ Sowify. Nekazaritzarako adimen artifizialeko plataforma bat,hobeto ekoizten,gutxiago gastatzen eta erabaki zehatzagoak hartzen laguntzen dizuna.

Emakume ikertzaileen lanaren aitorpena eta ikusarazpena

Elena Palomo,Maria Muñoz eta Danila Merino ikertzaileek aintzatespena

jaso dute orain arte egindako ikerketa-ibilbideengatik

Fundación Orienta Zaitez Fundazioa

Zientzia,Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburu eta Ikerbasqueko lehendakari Juan Ignacio Pérez Iglesias buru izan zen joan den maiatzaren 13an, Donostiako Miramar Jauregian,Euskadin ikerketalanak egiten dituzten hiru emakumeri aintzatespenak emateko topaketan.Ekitaldian,Zientzia,Unibertsitate eta Berrikuntza Saileko Zientzia Politikarako zuzendaria Amaia Esquisabelek eta Ikerbasqueko zuzendari zientifiko Fernando Cossiok ere parte hartu zuten.Era berean,Eusko Jaurlaritzako Zientzia,Unibertsitate eta Berrikuntza Sailaren ordezkariak nahiz aitortutako zientzialariek lan egiten duten ikerketa-zentroetako arduradunak ere bertan izan ziren,besteak beste.

Euskadiko emakume ikertzaileak eta hauen lana ikusaraztea zen aitorpen honen helburua,emakume ikertzaileen belaunaldi berrien eredu eta inspirazio izan daitezen.Hartara,ibilbide zientifiko osoa,ikerketa-esparru bateko lidergoa eta ikertzaile gazte batek egindako ekarpen nabarmena aitortu ziren.

2026ko edizioan,honako ikertzaile hauek aitortu dituzte:

❚ Erreferenteen erreferentea,ikerketa-ibilbide oso bati egindako aitortza:

- Elena Palomo,Ikerbasque Research Professor ikertzailea eta CIC energiGUNEko Energia Termikoa Biltegiratze eta Bihurketa Arloko zuzendari zientifikoa.

Antzatespenak maiatzaren 13an banatu ziren,Donostiako Miramar Jauregian

❚ Lidergo zientifikoa,bere ikerketa-esparruan liderra den ikertzaile bati egindako aitortza: - María Muñoz Caffarel,Biogipuzkoako Ikerbasque Research Associate ikertzailea eta Biogipuzkoa Osasun Ikerketa Institutuko bularreko minbiziaren taldeko burua.

❚ Goraka doan talentua,ikertzaile gazte baten ekarpen nabarmen bati egindako aitortza:

- Danila Merino,EHUko - Polymateko Ikerbasque Fellow ikertzailea.

Bere hitzaldian,Zientzia,Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburuak azpimarratu zuen helburua ez zela soilik emakume ikertzaileek beren lankide gizonezkoen eskubide eta aukera berak izatea bermatzea,baizik eta zientziari egindako ekarpenagatik ikusgarritasun eta aitortza maila bera lor-

uniemakume

tzea ere.“Berdintasun hori benetakoa izan arte”, nabarmendu zuen,“Ikerbasquek eta zientzia-arloan diharduten erakunde guztiek honelako aitorpen-ekitaldiak sustatzen jarraitu behar dugu; izan ere,emakumeen talentua ikusgarri egiten dute eta sisteman oraindik dirauten desoreka historikoak zuzentzen laguntzen dute”.

Aitortza egin zitzaien emakume ikertzaile hauen hautaketan,Ikerbasquek ekoizpen zientifikoko datuen azterketa bibliometrikoa egin zuen,Euskadiko ikertzaileen azken

Euskadiko emakume ikertzaileen lana ikusaraztea zen ekimenaren helburua, emakume ikertzaileen belaunaldi berrien eredu eta inspirazio izan daitezen

ekarpen nabarmenak gogoan hartuz.Ebaluazio

Batzordeak lehen aipatutako hiru maila horietan hautatutako 21 emakume ikertzaileren zerrenda hartu zuen oinarritzat eztabaidarako,eta hiru kategorietako emakume ikertzaileen maila zientifiko handia nabarmendu zuen,Euskadin emakume ikertzaileek egindako zientziaren potentzial handiaren isla,batzordearen esanetan.

Urteko aitorpenak

Ekimen hau Ikerbasqueren Berdintasun eta Aniztasun Planari atxikita antolatu zen,izan ere,gizarte mailan berdintasunaren eta aniztasunaren erreferente izatea da planaren erronka,eta horretarako,emakume ikertzaileen artean urtero aintzatespenak banatzea aurreikusi du,beste hainbat ekintzaren artean.

Erreferenteen erreferentea: Elena Palomo

Ikerbasque Research Professor eta CIC energiGUNEko Energia Termikoaren Biltegiratze eta Bihurketa Arloko zuzendari zientifikoa.

Ikerketa-lerroa: "Egoera solidoko erreakzioak", "Fasetrantsizioak eta portaera kritikoak","Interfazeak,koloideak eta bitarteko porotsuak" eta "Bero-transferentziaren areagotzea" taldeen ikerketa koordinatzen du.

Sariak,aitorpenak eta datu interesgarriak:

❚ 2023an BRTA aliantzak Ibilbidea kategorian saritua.

❚ 2022an,Standfordeko Unibertsitateak eta Elsevierrek egindako "Ranking of the World Scientists" delakoak hirugarren urtez jarraian Euskal

Autonomia Erkidegoko ikertzailerik garrantzitsuena izendatu zuen,eta Estatuko seigarrena bere espezialitate-eremuan.

❚ Arabako Emakume Profesional eta Enpresarien Elkarteak (AMPEA) ematen duen "Emakumea eta Zientzia" saria jaso du.

❚ Energiaren Nazioarteko Agentziaren "Energy Conversion through Energy Storage" programaren batzorde exekutiboko ordezkari frantsesa (2006-2017).

Batzordeak bere ibilbide zientifiko bikaina eta lidergo gaitasuna azpimarratu zituen.

Lidergo zientifikoa: María Muñoz Caffarel

Ikerbasque Research Associate Biogipuzkoan eta Biogipuzkoa Osasun Ikerketa Institutuko Bularreko Minbiziaren Taldeko burua.

Sariak,aitorpenak eta datu interesgarriak:

❚ 2025ean "La Caixa" Fundazioaren Osasun Ikerketako deialdian saritu zuten,GlycoTARGETproiektuagatik.

❚ 2024an Donostiako Sustapenak ematen duen EmakumeEkinn saria jaso zuen.

❚ 2022an,IV.FERO-Mango proiektuaren irabazlea izan zen,bularreko minbizi hirukoitz negatibo aurreraturako estrategia terapeutiko berri gisa IL1RAP proteinaren blokeoa ebaluatuko duen proiektu batengatik eta 2023an BBVA Fundazioaren Leonardo beka batekin saritua izan zen.

❚ ASEICAko Zuzendaritza Batzordeko kide izan zen, eta gaur egun European Association for Cancer Research (EACR) elkarteko Early Research Council-eko kidea da.

❚ Dibulgazio-jardueretan parte hartzen du,eta hitzaldiak ematen dizkie minbizidun pazienteen elkarteei edo publiko orokorrari (Pint of Science, Donostia WEEK-INN).

Batzordeak bere ikerketa-ildoan duen lidergoa, zientziaren dibulgazio-lan handia eta sareak eta aliantzak ehuntzeko duen gaitasuna azpimarratu zituen.

Goraka doan talentua: Danila Merino

Ikerbasque Fellow EHU - Polymat Materialen Zientzietan doktorea 2019an,Argentinako Mar de Platako Unibertsitatean.Ikerketa-lerroa: Biomasatik eratorritako material konposatuak nekazaritzarako eta elikadura-sistemetarako.

Aitorpenak:

❚ MSCA Fellowship doktoratu ondokoa.

❚ Emakiker Grant.

❚ Fellows Gipuzkoa.

Batzordeak bere produktibitate zientifiko bikaina nabarmendu du,eragin handiko aldizkarietan egindako argitalpenekin.

unieskubideak

Jasangarritasuna egunerokotasunean

EHUko ingurumen- eta gizarte-ekimen askoren atzean,balio horiek unibertsitateko egunerokotasunean txertatzeko lan egiten duen talde bat dago

Orienta Zaitez Fundazioa

EHUn,jasangarritasunaz hitz egitea jada ez da birziklatzeaz edo energia aurrezteaz hitz egitea bakarrik.Unibertsitatean,ideia hori presente dago oso eremu desberdinetan,hala nola campusen kudeaketan,laborategietako jardunean, boluntariotza-proiektuetan edo gradu amaierako lanetan.Helburua da konpromiso soziala eta ingurumenekoa ez dadila izan kontzeptu abstraktu huts bat,baizik eta unibertsitateko kide guztien bizi-esperientziaren parte izan dadila. Begirada hori erabat txertatuta dute beren eguneroko lanean Nekane Castillok,Roberto De Miguelek, Isaac Barriok,Joseba Zuñigak,Felipe Garcíak eta Esti Martínezek,baita Garapen Jasangarrirako eta Konpromiso Sozialerako Zerbitzuko administrazioko langile diren Idoia Olazarrek eta Lourdes Teránek ere.Horiek guztiek laguntzen dute unibertsitateko ingurumen eta gizarte ekimenetako asko bultzatzen.“Unibertsitatea ingurumenarekiko arduratsuagoa eta sozialki justuagoa eta konprometituagoa izan dadin lan egiten duen EHUko arloa gara”, azaldu dute zerbitzutik.

Zerbitzuaren jardunak askotariko lan arloak barne hartzen ditu,hala nola campusetako ingurumen kudeaketa eta mugikortasuna,nazioarteko lankidetza,boluntariotza edo Garapen Jasangarrirako Helburuak (GJH) irakaskuntzan eta ikerketan txertatzea.Eta beti ideia bera dago oinarrian: unibertsitateko kideek jasangarri-

tasunari eta justizia sozialari begira duten konpromisoa sendotzea.

Nekane Castillo: "Campus Bizia

Lab-en bidez,ikasleek arazo errealei aurre egiten diete,eta unibertsitatean bertan aplika daitezkeen soluzioak planteatzen dituzte"

Campusa laborategi bizi gisa

Trantsizio ekologikoa funtsezko pieza bihurtu da unibertsitatearen barruan; EHUagenda 2030en bidez sustatzen da,Garapen Jasangarrirako Helburuekin (GJH) lerrokatuta dago eta zenbait ekimenen bidez garatzen da,Berdintasun Campusa, Inklusio Campusa eta Planeta Campusa ekimenen bidez,besteak beste.

“Unibertsitatea ezin da erronka sozial eta klimatiko handietatik kanpo geratu”,adierazi du Nekane Castillo ingurumeneko teknikariak.Zerbitzutik azaldu dutenez,jasangarritasuna campusetako kudeaketan,irakaskuntzan,ikerketan eta gizartearekiko harremanean txertatu behar da.

Planeta Campusa plana berritzen ari da gaur egun EHU.Plan horren ardatzak energia,hondakinak,mugikortasuna,biodibertsitatea,osasuna

Fundación

unieskubideak

edo klima aldaketa dira,besteak beste,eta gai horietan parte hartzera gonbidatzen ditu unibertsitateko kideak.Baina filosofia hori bereziki ondo laburbiltzen duen proiektua Campus Bizia Lab da.Izan ere,laborategi bizi bihurtzen ditu campusak,eta ikasleek arazo errealei aurre egiten diete,eta unibertsitatean bertan aplika daitezkeen soluzioak planteatzen dituzte.

Campus Bizia Lab-en,askotariko proiektuak gauzatzen dira: ikastegi batean euri ura aprobetxatzeko proiektua,Leioako Campuseko Arboretuma gela bizi gisa erabiltzekoa,kartoizko hondakinak adreilu biodegradagarri bihurtzekoa...GJHak lantzeko irrati komunitarioen ekimenak ere badaude,edo mugikortasunari,kontsumo arduratsuari eta trantsizio energetikoari lotutako proposamenak.

“Eginez ikastea da asmoa”,laburbildu du Nekane Castillok.“Ikasleek zuzenean ezagutzen dituzte campuseko arazoak,eta benetan aplika daitezkeen soluzioak proposatzen dituzte”.Ikaskuntza akademikoaz harago,esperientzia horiei esker ikasleek zuzenean uler dezakete beren lanaren inpaktua,eta beren inguruneko gizarte eta ingurumen erronkekin konekta dezakete.

Birziklatzea baino askoz gehiago

EHUren moduko unibertsitate baten inpaktu ekologikoa murrizteko hainbat alderditan esku hartu behar da: energian eta mugikortasunean,hondakinen kudeaketan edo campus barruko eguneroko ohituretan,besteak beste.

Azken urteotan,LED argiztapena instalatu da pixkanaka unibertsitateko ia eraikin guztietan,baita klimatizazio sistema eraginkorragoak ere.Gainera,energia berriztagarrien aldeko apustua egin da,eta hamar instalazio fotovoltaiko eta zortzi termiko instalatu dira,tartean aerotermiako eta geotermiako sistemak.

Eremu konplexuenetako bat unibertsitateko irakaskuntza eta ikerketa unitateetan sortzen diren hondakin arriskutsuen kudeaketa da,zeina zentralizatzen baita Garapen Jasangarrirako eta Gizarte Konpromisorako Zuzendaritzaren bidez.Hala,2025ean,honako hauek kudeatu dira: jatorri kimikoko hondakinen 83 tona,12,5 tona hondakin biosanitario,tresna elektriko eta elektronikoen hondakinen 31 tona,esperimentaziorako animalien hondakinen 1,8 tona,1 tona inguru lanpara eta 0,5 tona pila.

Zerbitzuak prestakuntza,aholkularitza eta laguntza teknikoa eskaintzen ditu,inpaktuak minimizatzeko eta araudia betetzen dela bermatzeko.Laguntza horren barruan sartzen dira,besteak beste,langile berriak orientatzea eta ikertzaileei kudeaketako jar-

dunbide egokietan laguntzea.“Kontua ez da gehiago birziklatzea bakarrik; horrez gainera,gutxiago sortu eta hobeto kudeatu behar da”,laburbildu du Isaac Barriok,EHUko Hondakinen eta Ingurumen Kalitatearen kudeatzaileak.

Joseba Zuñiga: "Erronka nagusiak dira

ingurumen-aztarna murriztea eta unibertsitateko kide guztien artean kultura jasangarria sustatzea"

Ingurumen inpaktua murriztea

Mugikortasunak beste erronka handi bat izaten jarraitzen du,batez ere Leioako Campusean,hara iristen den garraio publiko bakarra hiriarteko autobusen zerbitzua baita.Oro har,azken urteetan hobekuntzak sustatu dira garraio publikoan,bidegorri berriak jarri dira hiru campusetako hiri inguruneetan,bizikletentzako aparkalekuak instalatu dira eta auto partekatuko programak bultzatu dira,adibidez Arabako Campusean,KAROS aplikazioaren bidez; 2025ean ezarri zenetik,guztira 220 erabiltzailek deskargatu dute aplikazioa.”

Gainera,Unibertsitateak ibilgailu elektrikoak jarri ditu barne zerbitzuetarako,hala nola posta eta mantentze lanetarako,eta kargatzeko puntuak instalatu ditu,horrelakoen erabilera errazteko.

La Cubana,Gayarre Antzokian

La Cubanak umorea,musika eta sorpresak eramango ditu Iruñera Sanferminetan eta aurreko eta ondorengo egunetan

Javier Sánchez Marcos

La Cubana Iruñeko agertokietan izango da,hain zuzen ere Gayarre Antzokian,izenburu frantsestua duen “komedia ero” batekin: 'La cuisine de ma cousine (La cocina de mi prima)'.Ekainaren 25etik uztailaren 12ra ikusgai izango da.Ikuskizuna “sukaldaritzako melodrama” bat da (“made in” Cubana,bere erara egindakoa): oraingo honetan,gastronomiaren munduan murgiltzeko balioko du eta,ohikoak dituzten osagaiak erabilita -umorea, musika,abestiak,kolorea,erritmoa, sorpresak,parte-hartzea eta,oraingoan,baita bertako konplizitate handia ere-,azkenaldian guztiak hartu dituen “zoramen gastronomiko” horretan barrenduko da.Zoramena ez da soilik "aho txikientzat" egindako platerak dastatzean ongi jateagatik sortzen, baizik eta baita "itxurak egiteko" behar

horrengatik ere,denek jakin dezaten zer jaten ari den eta non jaten ari den. Horrela,hiriburuko antzokia munduko gastronomiaren epizentro bihurtuko da uda honetan.Ikuskizuna guztiz gaztelaniaz eskainiko da.Sarreren prezioak 38,34 eta 30 euro dira. 'La cuisine de ma cousine (La cocina de mi prima)'

❚ Zuzendaritza: Jordi Milán.

❚ Gidoia: Jordi Milán,Toni Sans eta Rubèn Montañá.

❚ Jatorrizko musika: Albert Mora.

❚ Eszenografia: La Cubana eta Cesc Colomina.

❚ Jantziak,pertsonaiak sortzea: La Cubana,Leo Quintana,Raúl Herrera.

❚ Konpainia: Xavi Tena,Alex Gonzàlez,Montse Amat,Toni Sans,Rubèn Montañá,Ariadna Clapés,Álex Rodríguez,Lourdes Doménech eta Aina Quiñones.

❚ Koreografia: Leo Quintana.

❚ Diseinu grafikoa: Raúl Pascuali. La Cubanan,antzerkia ahalegin holistiko gisa ulertzen da,kontzeptualizaziotik exekuziora arteko guztia hartzen duena barne.Antzezpenaz gain, kideek hainbat zeregin egiten dituzte: jostea,margotzea,eszenografia,kargatzea,deskargatzea eta gehiago. Haien lana behaketan oinarritzen da, eguneroko bizitzako egoera teatralak birsortuz,hankaz gora jarriz eta umorezko ukitu batekin aurkeztuz. Haien ekoizpenek beti partekatzen dituzte ezaugarri definitzaile berdinak: jolasa adierazpen teatral gisa,harridura,espazio tradizionalen transgresioa eta,batez ere,pertsonaiak.Pertsonaia hauek bizitza propioa hartzen dute,aurretik idatzitako gidoia gaindituz.Beste ezaugarri bereizgarri bat publikoaren parte-hartzea da.Helburua da publikoa,inspirazio iturri nagusia,protagonista sentitzea. Konpainiaren izaera dinamikoak enpresa benetan polifazetikoa bihurtu du.Ekoizpen txiki eta handiak antzeztu dituzte,telebistan lan egin dute eta inaugurazioak,konbentzioak eta promozio ekitaldiak antolatu eta hartu dituzte.Hainbat toki erabili dituzte,antzokietatik eta merkatuetatik hasi eta elizetara eta garraio publikoraino,beren emanaldietarako eszenatoki gisa.Eta,batez ere,kalea.Kalea izan da bere inspirazio iturri nagusia.Kalea da,egia esan,La Cubanaren eskola handia.

Bilbao BBK Live 2026: Calvin Harris, Robbie Williams,David Byrne...

Jaialdiak bere 20.urteurrena ospatuko du aurten

Jon Lasa Galdos

2026an,Bilbao BBK Live jaialdiak musikaz,komunitatez eta kulturaz beteriko bi hamarkada beteko ditu,eta Kobetamenditik haratago hedatu eta urte osora zabalduko den ospakizuna antolatu dute.Urteurrena otsailean hasi zen,eta orain,ospakizunekin jarraitzeko,edizio berezi honen pultsua markatuko duten bederatzi ekitaldiren aurkezpena dator.

Urteurreneko programazio honetan, zinema,kirola,natura,kultura-aniztasuna eta hiri-espazioa konektatzen dira,jaialdiaren hedadura areagotuta bai hirian,bai lurraldean. Iragarpen horren barruan,ikus-entzunezko pieza bat estreinatu da,hogei urteko historia artxiboko irudien eta une ikonikoen bitartez errepasatzeko.Bideoa Uniko estudioko Iván Miñambresek egin du: bi hamarkadatako agertoki,artista eta ikus-entzuleen bidaia bisual bat da,iragana eta oraina sekuentzia berean lotuta.

Aipatu behar dugu Iván Miñambresek Animazio Film Onenaren Goya saria jaso berri duela Decorado lanarekin.

Bidaia horretan,Bilbao BBK Live jaialdiak urtez urte izan duen bilakaera ere laburbiltzen da: 2006.urtean hasi zenetik 1,8 milioi lagun baino gehiago jaso ditugu,jaialdiaren eskala,irismena eta proiekzioa areagotu duen hazkunde iraunkorrean.Hasieran,publikoa gehienbat bertakoa zen (% 65 Euskadikoak); urteak joan,urteak etorri, jaialdia nazioarteko topagune bihurtu da eta,gaur egun,ikus-entzuleen % 40 dira bertakoak,% 44 naziokoak eta % 16 nazioartekoak.Hazkunde hori jaialdiaren dimentsioan ere sumatzen da: lehenengo edizioetan 3 agertoki eta 40 artista izatetik 7 agertoki eta 100 artista baino gehiago izatera iritsi da,esparrua bikoiztu egin da, eta inpaktua biderkatu; azken batean, Europa osoko erreferentziako topagune musikal bihurtu da.

Bilakaera horretan oinarrituta eratu da orain urteurrenari forma emango dioten hitzordu eta topaketen mapa, hiriko eta lurraldeko hainbat espaziotan.

20.urteurrenaren klimaxa

20.urteurrenaren ospakizun gorena uztailaren 9an,10ean eta 11n izango

da,Bilbao BBK Live jaialdiarekin: hiriaren bihotza eta Kobetamendi gailurra besarkatuko dituen hitzordu bikoitza.

Bereziak ekimenari dagokionez,José

González artistak kontzertu berezia egingo du Guggenheim

Bilbao Museoan uztailaren 8an,hiriko ospakizunen barruan

Horren atariko, uztailaren 8an,asteazkena,José González musikariak kontzertu oso berezia eskainiko du Guggenheim Bilbao Museoan,Museoarekin berarekin elkarlanean antolatuta, Bereziak programazioaren barruan; aurtengo edizioari hasiera emango dion kontzertu esklusibo bat, hiriko gune enblematikoenetako batean.Folk garaikidearen erreferente den suediar-argentinar artistak estilo intimo eta soila du,eta bere soinu-unibertsoa ingurune horretarako berezi-

ki pentsatutako formatu batera ekarriko du,urteurrenaren bereizgarri den lotura eginez musikaren,arkitekturaren eta hiriaren artean.Sarrerak salgai daude jada bilbaobbklive.com webgunean,eta edukiera mugatua izango da.Hurrengo egunean, Bereziak programazioa Bilboko hainbat tokitara zabalduko da berriro; doako kontzertuak izango dira,jaialdiaren espiritua hiriaren pultsuarekin konektatuta eta herritarren,musikaren eta ondarearen arteko topagune berriak sortuta.

Zinema,kirola,musika klasikoa,mendia eta kultura-aniztasuna uztartzen dira jaialdiaren dimentsio soziala eta lurralde-dimentsioa hedatzen dituen egitarauan

Bestalde,Bilbao BBK Live jaialdiaren orain arteko ediziorik bereziena izango da: hiru egun ahaztezin,Kobetamendi ospakizun partekatu baten epizentro bihurtuko dutenak. Musikaren,naturaren eta komunitatearen bitartez,aurtengo edizioa azken bi hamarkadetan bizi izandako guztiaren omenaldi izango da,eta ate berriak irekiko dizkio etortzeko dagoenari.Lehendik baieztatutako

artista handiak ez ezik,hala nola Robbie Williams,David Byrne,FKA twigs,Lily Allen,Dani Fernández, IDLES edo Interpol,oraindik jakinarazi ez diren sorpresa ugari ere izango dira 20.urteurreneko esperientzia errepikaezin honetan.

Musika,lurraldea eta komunitatea

Bilbao BBK Livek jarraipena emango dio bere 20 urteen ospakizunari musikarekiko duen konpromisoa berriz ere indartuz: sarbide libreko bi hitzordu oso berezi antolatuko ditu eta jaialdiaren programazioa dagozkion egunetatik haratago zabalduko du. Hirian ekimena dagoeneko finkatuta dago jaialdiaren aurreko egutegiaren barruan,eta ekainaren 6an egin zen, Zorrotzan.Hurrengo egunean,ekainaren 7an,programazio bereziaren esparruan sortutako Mendian propo-

samen berriaren txanda izan zen,lehen aldiz Kobetamendin.

Zorrotza,Hirian ekimenaren topagune berria

Ekainaren 6an,Hirianek kulturaz eta aniztasunez bete zituen Zorrotzako kaleak sarbide libreko programazio batekin.Guztira 20 artista inguru izan ziren lau agertokitan: tren geltokiaren ondoko plazan,Zorrotzako frontoian, Azoka parkean eta Zorrotzako kantxan.Honako hauek izan ziren bertan, oinarrizko kultura eta auzo-identitatea aldarrikatzeko: Colectivo Da Silva,beren udako freskotasunarekin; dibertsioa ziurtatuta, Samantha Hudsonekin; Buhosen jai-giroa; Laazaren proposamen pintoreskoa; Marwánen sentsibilitatea; skaren aldarrikapena, Juantxo Skalari & La Rude Bandaren eskutik; White Covenen revivalismoa; Suzeteren R&B eta afropop sentsuala; Faennaren rap zuzena; No Quieroren benetakotasuna; Australian Blonderen indie atenporala; Xaviboren eklektizismoa; Dav' Kingstonen musika eguzkitsua; eta Betto Snay polifazetikoa.Egitaraua osatzeko,DJ-saioei eskainitako agertoki bat izan zen, Bihotzaren elektronika sozialarekin, Inés Hernand balioaniztunarekin, Daniless nahastezinarekin eta Amaia Yaniz plateretarako promesa gaztearekin.

Informazio gehiago: www.bilbaobbklive.com

Jazz egunak datoz Donostiara

XII.JazzEñek zortzi talde ekarriko ditu 61.Jazzaldira

- Anggie Obin.

- Noa Lur: Multipolar.

Hemen da berriz Donostiako Jazzaldia,aurten bere 61.edizioa izango duena uztailaren 22tik 26ra.Aste batzuk falta dira data horiek iristeko, baina hala eta guztiz ere,aurreikusitako programazioaren aurrerapen bat duzue jarraian.

JazzEñe 2026k zortzi kontzertu bilduko ditu,lau saio bikoitzetan banatuta, uztailaren 22tik 25era.Emanaldiak 12:30ean hasiko dira Victoria Eugenia Antzokian.JazzEñeren hamabigarren edizioa izango da hau,publikoari irekitako espainiar Jazzaren erakustaldia, nazioarteko programatzaileei ere zuzendua,eta seigarren urtez jarraian egingo da Jazzaldiaren baitan. Hauek dira hautatutako zortzi taldeak:

❚ Uztailak 22 (12:30):

- Javi Ruibal Cuarteto.

- Xan Campos: Amorodios.

❚ Uztailak 23 (12:30):

❚ Uztailak 24 (12:30):

- Pleito.

- El Gran Ra.

❚ Uztailak 25 (12:30):

- Víctor Antón Cuarteto: Nudos (música inevitable).

- Daniel Juárez quartet: reflexividad.

12 kontzertu dohainik: LP + Annie & The Caldwells + ETS + Marco Mezquida Trio + Nogen + Quinteto Astor Piazzolla + Lisa Ono...

Sarrerak Salgai

Sarrerak salgai daude dagoeneko (prezioa 10 €).Victoria Eugenia Antzokirako abonamenduan (prezioa 72,25 €) Jazz-

Eñeko lau egunak sartzen dira,baita Carmen Lundyren kontzertua (uztailaren 22an,18:00etan) eta Louis Sclavisena (uztailaren 26an,12:30ean) ere.

Sarrerak eta abonamenduak Jazzaldiaren webgunean,Donostia Kulturaren webgunean edo zuzenean antzokiko leihatilan eros daitezke.

Jardunaldi profesionalak

SGAE Fundazioaren helburu nagusietako bat da bazkideen nazioartekotzea sustatzea.Horregatik,JazzEñek Jazzaren mundu osoko jaialdi,azoka eta aretoetako programatzaileak ditu bere publikoaren artean,fundazioak berak gonbidatuta,Espainiako eszena bertatik bertara ezagutzeko. Jardunaldian,profesional horiek goizeko topaketak egiten dituzte parte hartzen duten zortzi taldeekin,konexioak sortzeko,esperientziak partekatzeko eta nazioarteko agertokietan lankidetza akordioak, birak eta emanaldiak bultzatzeko.

Javier Sánchez Marcos

Zurriolako hondartzan,Keler Gunea izango da berriro Jazzaldiko gunerik heterogeneo eta jendetsuena.Uztailaren 22tik 25era,zortzi kontzertu eskainiko dira dohainik.Horietan,alde batetik,emakumeen lidergoa nabarmentzen da nazioarteko lau izarrekin eta,bestetik,tokiko lau talde

kontsolidatu.KELERek,61 Jazzaldiaren babesle nagusiak,jarri dio izena gune honi. Gainera,beste lau kontzertu aurkezten dira.Horiek ere dohainik eskainiko dira 61 Jazzaldiaren lehenengo eguneko Jazz Band Ballen baitan, uztailaren 22an,Frigo Gunean eta Fnac Gunean,biak Kursaaleko terrazetako agertokiak.

Keler

❚ Emma-Jean Thackray multiinstrumentista eta abeslaria oso ibilbide pertsonala garatzen ari da eta 2025eko diskorik bikain eta sormen handienetakoa argitaratu du Britainiar uharteetan.Uztailaren 24an arituko da.

❚ Danielle Nicole,abeslari eta baxua, zuzeneko boteretsu eta blues mo-

Keler gunea

Gunea:

dernoaren ordezkari onenetakoa, uztailaren 23an arituko da.

❚ Eno Williams nigeriar jatorriko abeslaria Ibibio Sound Machineko liderra da,Londresko talde multikulturala, Afrikako eraginak eta elektropopa fusionatzen dituena.

❚ LP, beste artista batzuen ahotsen bidez ezagunak egin diren ezin konta ahala abestiren egilea eta,batez ere, 'Lost On You' bere abestiagatik ospetsua,berak interpretatuta (1.140 milioi erreprodukzio baino gehiago Spotifyn),uztailaren 22an arituko da.

Bestetik,tokiko lau talde izango dira, Euskal Herrian dituzten 'fan' ugari erakarriko dituztenak: Kokoshca iruindarrak,beren rock zuzen eta eranskorrarekin; HOFE,sormen handikoa, egungoa eta urbanoa; Nøgen famatuak,beren hamargarren urteurrena ospatzeko Kursaaleko Auditorioan emandako kontzertuan sekulako arrakasta izan zutenak; eta,batez ere, ETS, berealdiko ospea duen taldea,hondartza txiki geratu zaiona beharbada.

Jazz Band Ball (uztailak 22)

Jazz Band Ballek,Keler Gunerako iragarritakoaz gain,kalitate handiko lau proposamen eskainiko ditu,eta bertan izango da Jazzaldiko publikoak gehien maite duen pianistetako bat, Marco Mezquida,hirukotean bere azken lana aurkezteko: TIctil. Amerikako hiru herrialderen hiru proposamen ere izango dira.Estatu Ba-

tuetako hegoaldetik Annie & The Caldwells iritsiko da sustraietako gospela aurkeztera; talde hau osatzen duen familiak afroamerikar musikan ibilbide bikaina egina duen interpreteen belaunaldi bat baino gehiago biltzen ditu. Argentinatik, Quinteto Astor Piazzolla izango dugu bertan,konpositore eta bandoneonista handiak eratutako boskotea,Buenos Airesko musikariak sortutako kantuen errepertorio aparta zabaltzen.

Azkenik, Lisa Ono,gure herrialdera etortzen den aurrenetako aldia.São Paulon jaioa,eta erdi brasildarra erdi japoniarra,bossa novaren eta hegoamerikar musikaren interprete osooso ezaguna da Japonian.

Programa:

KELER GUNEA:

❚ Uztailak 22:

- LP (20:45).

- ETS (23:30).

❚ Uztailak 23:

- Danielle Nicole (21:00).

- Ibibio Sound Machine (23:30).

❚ Uztailak 24: - Kokoshca (21:00).

- Emma-Jean Thackray (23:30).

❚ Uztailak 25:

- Nøgen (21:00).

- HOFE (23:30).

Jazz Band Ball (uztailak 22)

❚ Frigo Gunea 19:30: Lisa Ono

❚ Fnac Gunea 19:30: Marco Mezquida Trio - TIctil.

❚ Frigo Gunea 22:15: Annie & The Caldwells.

❚ Fnac Gunea 22:15: Quinteto Astor Piazzolla.