DatacenterWorks 01/2020

DATACENTERWORKS FEBRUARI

2020

STRATEGIE

OPEN COMPUTE PROJECT PUBLICEERT ROADMAP VOOR 2020

ENERGIE

ENERGIE-EFFICIËNTIE OPTIMALISEREN VIA POWER MANAGEMENT

WATERBESPARING

‘GEBRUIK VAN WATER EN CHEMICALIËN IN DATACENTERS KAN FORS OMLAAG’

Datacenter works IN SAMENWERKING MET

DATA CENTER POWER SHOP ALLES ONDER ÉÉN DAK VOOR MODULAIR BOUWEN EN GEGARANDEERDE UPTIME. MET LAGE STARTUP-KOSTEN EN OOG VOOR VLOEROPPERVLAKTE-BESPARING.

Hot-swappable spannend?

Met de hot-swappable EiPDU van Elektro Internationaal kunnen distributieracks onder spanning worden geplaatst naarmate de behoefte aan datacentercapaciteit groeit.

Volledig modulair bouwen, met lage startup-kosten, vloeroppervlaktebesparing en zonder enige downtime.

Hoe spannend wil je het hebben?

Elektro Internationaal levert hoogwaardige maatwerkoplossingen voor een betrouwbare en meetbare power distributie: • Schakel- en verdeelsystemen • Economical & Intelligent PDU (EiPDU) • Besturingstechniek • Railkokersystemen • Energy Management Solutions • Noodstroomsystemen Met doordachte engineering, specialistische Door integratie van techniek levert Elektro Internationaal vanuit haar one-stop-power-shop hoogwaardige warmteberekening, vakkundige montage en uitstekende 24/7een service bent u verzekerdpower van maatwerkoplossingen voor betrouwbare distributie: een continue elektriciteitsvoorziening.

Bezoek elektro-internationaal.com • Schakel- en verdeelsystemen • Economical & Intelligent PDU (EiPDU – hot swappable) • Besturingstechniek

• Railkokersystemen • Energy Management Solutions • Noodstroomsystemen

Bezoek elektrointernationaal.com of bel 0348 420 540

Hot-swappable spannend?

Elektro Internationaal Pompmolenlaan 17, Woerden The Netherlands t e

+31 (0)348 420 540 info@ei-woerden.nl

elektro-internationaal.com

DCW FEBRUARI REDACTIONEEL

JAARGANG 13, FEBRUARI 2020, NR. 1 COLOFON DatacenterWorks is hét vakblad over de technische infrastructuur van datacenters.

DatacenterWorks verschijnt achtmaal per jaar. Toezending geschiedt op abonnement basis en controlled circulation.

UITGEVER Rik Stuivenberg HOOFDREDACTEUR Robbert Hoeffnagel +31 (0)6 51 28 20 40 r.hoeffnagel@vakbladen.com REDACTIE-COÖRDINATIE Ab Muilwijk Postbus 19949 2500 CX Den Haag redactie@datacenterworks.nl www.datacenterworks.nl ADVERTENTIE-EXPLOITATIE Jos Raaphorst +31 (0)6 34 73 54 24 j.raaphorst@archermedia.nl VORMGEVING Content Innovators, Den Haag ABONNEMENTEN abonnementen@vakbladen.com +31 (0)88 22 666 80 DRUK Veldhuis Media B.V., Raalte

Datacenterworks werkt samen met kennispartners als BICSI, DDA, Green IT Amsterdam en IT Room Infra.

Kopij kan worden ingezonden in overleg met de redactie. Geplaatste artikelen vertegenwoordigen niet noodzakelijk de mening van de redactie. De redactie noch de uitgever aanvaarden enige aansprakelijkheid voor de inhoud van artikelen van derden, ingezonden mededelingen, advertenties en de juistheid van genoemde data en prijzen. Foto-kopie en overname van artikelen, geheel of gedeeltelijk op welke wijze dan ook, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie en onder vermelding van: ‘overgenomen uit DatacenterWorks’, met vermelding van de jaargang en het nummer.

Abonnementen kunnen iedere maand ingaan en worden jaarlijks automatisch verlengd. Opzeggingen, uitsluitend schriftelijk, dienen uiterlijk twee maanden voor het einde van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

ROBBERT HOEFFNAGEL HOOFDREDACTEUR DATACENTERWORKS

LATEN WE ONS VERSTAND ­GEBRUIKEN Al heel wat keren heb ik aandacht gevraagd

­servers in veel gevallen simpelweg op vol

voor duurzaamheid in combinatie met ICT en

vermogen draaien. Waarmee we dus een

datacenters. Niet met de bedoeling om met

grote hoeveelheid energie nutteloos ‘versto-

vingertjes naar iemand te kunnen wijzen. Maar

ken’. Voor mij is heel duidelijk: we gaan als

omdat er eigenlijk geen enkele reden te be-

ICT- en datacenter-sector heel slordig om met

denken valt waarom we niet meer aandacht

onze ‘resources’. Of het nu gaat om elektrici-

voor ‘sustainability’ zouden willen hebben.

teit, of om het watergebruik van datacenters.

Wist u dat ‘iets’ slimmer werken in een

Ik moest hier laatst aan denken tijdens een

gemiddeld datacenter kan leiden tot een ­

presentatie over het LEAP-project. Hier draait

­waterbesparing van 90%?

het om power management en IT-servers. ­Iedere moderne server heeft deze functionali-

Nog een voorbeeld: recycling en hergebruik

teit aan boord. Het is bedoeld om processoren

van elektronica. Jarenlang hebben we servers

die minder zwaar worden belast minder hard

en andere elektronische en andere appara-

te laten ‘draaien’, waardoor ze ook minder

tuur in onze IT-infrastructuur opgenomen die

energie verbruiken. LEAP onderzoekt hoeveel

op geen enkele manier was voorbereid op

het weldoordacht toepassen van power

hergebruik, recycling of refurbishment. Meer-

­management aan energiebesparing zou kun-

dere kunststoffen werden op een dusdanige

nen opleveren. Nog lang niet alle cijfers zijn

manier in de apparatuur verwerkt, dat ze niet

binnen, maar voorzichtige inschattingen geven

op een fatsoenlijke manier teruggewonnen

aan dat het wel eens zou kunnen gaan om

konden worden. De elektronische compo-

tientallen procenten.

nenten werden niet teruggenomen maar als afval geloosd. Het was eenrichtingverkeer:

Het enige probleem is: veel organisaties zetten

van de vendor naar de klant naar de schroot-

die power management-functies doelbewust

hoop.

uit. Want men is bang dat het ‘aan’ zetten van deze energiebesparingsfuncties kan leiden tot

Dat we daarmee op een ongelooflijke slech-

lagere prestaties en een geringere beschik-

te manier met onze grondstoffen en hulp-

baarheid van de IT-hardware. Uit onderzoek is

bronnen omgaan… Tja, wie was daar tot voor

heel duidelijk gebleken dat dit niet het geval is,

kort eigenlijk in geïnteresseerd? Gelukkig

maar het vooroordeel blijft hardnekkig b ­ estaan.

wordt die trend nu meer en meer omgebo-

En dus doen we het niet.

gen. Met een beetje ons verstand gebruiken, kunnen we heel veel bereiken. Juist ook bij

Eigenlijk gebruiken we ons verstand dus niet.

het gebruik van materialen, natuurlijke hulp-

We laten ons leiden door achterhaalde ideeën

bronnen en dergelijke. En dat hoeft boven-

uit een tijd dat IT-hardware wellicht nog wel

dien helemaal niet veel tijd, geld of inspan-

een negatieve impact ondervond van power

ning te kosten. Zonder erbij na te denken of

management. Uit gewoonte of misplaatste

dat eigenlijk slim is. We zijn als mensen wél

zorgen laten we de processoren van onze

slim. En we kunnen veel beter. n

3

4

DCW FEBRUARI INHOUD

08

WATERBESPARING

‘GEBRUIK VAN WATER EN CHEMICALIËN IN DATACENTERS KAN FORS OMLAAG’ OPEN SOURCE HARDWARE

13

DATUM BEKEND VOOR OPEN SOURCE HARDWARE-EVENT

BEURS

28

DCIM

16

GROEIT DCIM IN 2020 UIT TOT ­STANDAARDMETHODE VOOR ­MILIEU-EFFECTBEOORDELING? ONDERZOEK

20

‘VRAAG NAAR KENNIS OVER DEUREN IN DATACENTERS NEEMT SNEL TOE’

INDUSTRIE VERHUIST IT NAAR DE CLOUD BLOG

37

DATACENTERS ALS VERVUILERS: ­MISVATTING VAN DE EEUW

DCW FEBRUARI INHOUD

14

ENERGIE

ENERGIE-EFFICIËNTIE OPTIMALISEREN VIA POWER MANAGEMENT

22

34

OCP

TRENDS

OPEN COMPUTE PROJECT ­PUBLICEERT ROADMAP

WAT HOORT ER OP DE TRENDLIJST VOOR 2020

06

DUTCH DATACENTER INDEX

COVERFOTO Bij het vergroenen van datacenters lijkt de aandacht meestal uit te gaan

30

NIEUWS

naar het verminderen van de uitstoot van CO2 of het terugdringen van het energieverbruik. We vergeten nog wel eens om ook het waterverbruik van een datacenter te bekijken, meent Arjan Westerhoff. Hij is al jaren bezig met

40

NIEUWS VAN DE DDA

watergebruik, waterbesparing en de kwaliteit van water in datacenters. Zijn conclusie? De hoeveelheid water die een datacenter gebruikt voor koeling kan tot wel 90% verlaagd worden. En ook het gebruik van chemicaliën kan

42

BICSI-NIEUWS

fors omlaag of zelfs geheel naar nul worden teruggebracht.

AGENDA

38

EVENEMENTENKALENDER DATACENTERWORKS

LEES VERDER OP PAGINA

08

5

6

DUTCH DATACENTER INDEX FEBRUARI 2020

PETER VERMEULEN TEKST DIRECTEUR VAN PB7 RESEARCH

DDI 55/51

MULTI-TENANT DATACENTERS MAKEN ZICH NOG MEER ZORGEN

In februari zien we dat de zorgen van multi-tenant datacenters verder zijn doorgegroeid.

Ondanks dat single tenant datacenters een snel krimpende footprint laten zien, profiteren datacenters daar maar beperkt van. Dat de bouwstop in Amsterdam en Haarlemmermeer nog altijd niet van tafel is, zet vooral de internationale positie onder enige druk.

In december blikken de datacenterbeslissers

fiteren vooral doordat cloudaanbieders steeds

maar de groei in datavloer en vermogen blijft

terug op de periode van november tot en met

meer datacenterruimte moeten huren om aan

achter bij wat we in het vierde kwartaal

januari. Mede door de teruggelopen economi-

de vraag te voldoen. De groei in colocatie voor

­gewend zijn om te zien.

sche verwachtingen is de transitie naar de

eindgebruikers blijft daar duidelijk bij achter.

­cloud in een versnelling geraakt. Single tenant

Intussen zien we vooral het sentiment bij

De driemaandelijkse vooruitblik daalt in febru-

datacenters lopen sneller leeg en de investe-

­multi-tenant datacenters teruglopen. De afge-

ari nog eens met 1 punten tot 51. Deze daling

ringen in bedrijfseigen datacenters nemen

lopen drie maanden zagen we een iets posi-

valt hooguit deels te verklaren als een sei-

steeds verder af. Multi-tenant datacenters pro-

tiever beeld op het gebied van investeringen,

zoenseffect, Vooral multi-tenant datacenters zijn minder positief geworden en laten de index nog maar eens met 3 punten terug­ ­ lopen. Het vertrouwen in een spoedig opheffen van het moratorium in Amsterdam en de Haarlemmermeer en zonder al te grote beperkingen is allerminst hersteld. Zelfs als dat ­gebeurt, zijn er nog voldoende uitdagingen bij nieuwbouw in de energieschaarse regio.

De twaalfmaandelijkse vooruitblik bevestigt dat pessimistische beeld nog maar eens. Er is minder vertrouwen in de groei en de index ­levert wederom twee punten in ten opzichte van december. Die terugval wordt nu volledig door multi-tenant datacenters veroorzaakt, aangezien de index voor multi-tenant datacenters zelfs met 5 punten terugloopt. Als het

Dutch Datacenter Index Februari 2020

sentiment nog verder daalt, kunnen we in de komende maanden voor het eerst een totaalscore van onder de 50 tegemoetzien. n

Open Source Hardware Project

Tuesday March 10 - 2020 SIGN UP NOW Seminar for data center managers, floor managers and IT-managers in businesses and government 10.30-17.30 hours

BE INFORMED BY INDUSTRY EXPERTS ON THE LATEST DEVELOPMENTS IN OPEN SOURCE HARDWARE

maincubes - Schiphol-Rijk

Program:

opensourcehardware.datacenterworks.nl

• Open Source Hardware Survey Marcel den Hartog - IT Marketing and Pre-Sales specialist

Discount for paid subscribers of DatacenterWorks, CloudWorks and Infosecurity Magazine as well as for members/partners of DHPA, DUTCH DATA CENTER ASSOCIATION, ISPConnect, Green IT and Amsterdam Economic Board

• OCP in Practice Joris te Lintelo - maincubes • Is 2nd hand just as good?

Robbert Hoeffnagel - DatacenterWorks/Greent IT with Claire Teurlings - Amsterdam Economic Board • Lunch • OCP Experience Center tour • Open Source Overview John Laban - Open Compute Project • OCP solutions - Business case Andre Hiddink - Rittal Menno Kortekaas - Circle B • Open Source Hardware’s role in environmental sustainability Julie Chenadec - Green IT Amsterdam • World’s biggest data center Speaker - OVH

For more information on participation and sponsor opportunities please contact Jos Raaphorst j.raaphorst@archermedia.nl or +31 (0)6 347 35 424

8

DCW FEBRUARI WATERBESPARING

INTERVIEW MET ARJAN WESTERHOFF:

‘GEBRUIK VAN WATER EN CHEMICALIËN IN DC’S KAN FORS OMLAAG’ Bij het vergroenen van datacenters lijkt de aandacht meestal uit te gaan naar het verminderen van de uitstoot van CO2 of het terugdringen van het energieverbruik. We vergeten nog wel eens om ook het waterverbruik van een datacenter te bekijken, meent Arjan Westerhoff. Hij is al jaren bezig met watergebruik, waterbesparing en de kwaliteit van water in datacenters. Zijn conclusie? De hoeveelheid water die een datacenter gebruikt voor koeling kan tot wel 90% verlaagd worden. En ook het gebruik van chemicaliën kan fors omlaag of zelfs geheel naar nul worden teruggebracht.

Grote datacenters gebruiken veel water. “Dat kan oplopen tot miljoe-

het water, waardoor weliswaar geen kalk- en andere aanslag ontstaat,

nen liters per jaar”, vertelt Arjan Westerhoff. “Dat is water dat met

maar waardoor het water wel agressief wordt. Dit probleem kan

name wordt gebruikt voor het koelen van de IT-apparatuur. Maar er

­vervolgens weer worden opgelost door anti-oxidanten aan het behan-

speelt nog iets: al dat water dient behandeld te worden tegen onder

delde water toe te voegen. Dit voorkomt dus dat het ijzer van de

andere kalk- en andere minerale afzetting en corrosie. Daar zijn veel

­watertoren en het koper van de leidingen wordt aangetast. Tenslotte

chemische toevoegingen voor nodig, die eveneens sterk vervuilend

dient aan het water een biocide te worden toegevoegd. Dit is bedoeld

kunnen werken. De vraag die ik mij in het verleden wel heb gesteld is

om te voorkomen dat biologische films en dergelijke in het water kun-

deze: kunnen we de hoeveelheid water die een datacenter gebruikt

nen ontstaan.

verminderen? En is het tevens mogelijk de hoeveelheid chemicaliën terug te dringen? In beide gevallen is het antwoord heel duidelijk: ja,

Deze manier van werken wordt al jaren toegepast, vertelt Westerhoff,

dat kan.”

maar kent toch wel een aantal negatieve aspecten. “Neem het ­gebruik van middelen om afzettingen tegen te gaan. Deze kennen slechts een

BIOFILMS

beperkte werking. Met als gevolg dat het behandelde water continu

De belangrijkste problemen waar een datacenter tegenaan loopt als

ververst moet worden. Het zal duidelijk zijn dat dit tot het afvoeren

het om water gaat zijn: kalkafzetting, corrosie en het ontstaan van

van forse hoeveelheden met chemicaliën vervuild water leidt. Boven-

biologische films en andere biologische groei. Alle drie problemen

dien: hebben zich eenmaal afzettingen gevormd, dan krijgen we die

kunnen voorkomen worden door chemische stoffen aan het water toe

niet meer weg via het toevoegen van anti-scalants. Ook niet als we

te voegen. Zogeheten ’anti-scalants’ binden de ‘harde’ mineralen in

extra middelen gaan toevoegen.”

DCW FEBRUARI waterbesparing

9

ROBBERT HOEFFNAGEL HOOFDREDACTEUR VAN DATACENTERWORKS TEKST

‘HET ALMAAR AAN WATER TOEVOEGEN VAN CHEMISCHE STOFFEN OM (KALK)AFZETTINGEN IS IN DEZE TIJD VAN AANDACHT VOOR DUURZAAMHEID EN MILIEU GEEN HOUDBARE OPLOSSING’

10

DCW FEBRUARI waterbesparing

TIJD NODIG

geplaatst, zodat tussen 10 en 25% van het water in het koelsysteem

Ook ten aanzien van de toevoegingen die bio-films en dergelijke moe-

door de reactor stroomt. Dit heeft als gevolg dat de gehele in de

ten voorkomen, ziet Westerhoff problemen. “Het punt hier is dat deze

watertoren aanwezige hoeveelheid water wordt gedesinfecteerd, ­

middelen enige tijd nodig hebben om effectief te worden. Het is maar

vertelt Westerhoff. Hierdoor wordt het natuurlijke corrosie-proces

de vraag of deze toevoegingen ook daadwerkelijk die tijd krijgen, aan-

­onderdrukt en wordt (kalk)afzetting op ongewenste posities voor­

gezien het water regelmatig ververst wordt. Voeg daarbij dat de

komen.

­kwaliteit van het water in de tijd nogal kan variëren, terwijl het niveau van de toevoegingen juist constant blijft. Met andere woorden: water

Deze manier van werken blijkt in de praktijk erg effectief, licht

en toevoegingen zijn zelden perfect op elkaar afgestemd.”

­Westerhoff toe. Zo kan oxidatie worden tegengegaan door de hoeveelheid mineralen goed te monitoren en net onder het verzadigings-

Bij een eerder project waarbij Arjan Westerhoff was betrokken, is

punt te houden. Hierdoor wordt het water dus niet agressief en wordt

getracht dit probleem - het niet-optimaal gebruik van chemische ­

voorkomen dat zink, koper of ijzer in het systeem wordt aangetast.

­toevoegingen met een hoog waterverbruik als gevolg - aan te pakken.

Daarbij is goed gekeken naar de ervaringen in de industrie. Daar is

Deze aanpak betekent dus ook dat aanzienlijke besparingen mogelijk

men namelijk al veel langer met dit probleem bezig. Hoewel ook dan

zijn op de hoeveelheid water die wordt verbruikt. Immers, ongewens-

vaak gekozen wordt voor chemicaliën in combinatie met een stevig

te mineralen worden verwijderd zonder dat zij de kans krijgen zich te

waterverbruik, zijn er ook projecten en technologieën die het mogelijk

binden tot afzettingen op ongewenste plekken. Dit betekent dat min-

maken om beide aspecten aanzienlijk terug te dringen. Westerhoff: “Ik

der water in de koelomgeving behoeft te worden gebracht, doordat

kwam een conserveringsmethode op het spoor die tot voor kort zijn

ook minder water uit het systeem wordt gehaald.

weg vond naar met name de industrie maar die in de praktijk ook prima toepasbaar blijkt in een datacenter-omgeving.”

“Deze manier van werken is inmiddels - en met succes - in een datacenter in Nederland toegepast”, vertelt Westerhoff.

REACTOR IN KOELSYSTEEM Het almaar aan water toevoegen van chemische stoffen om (kalk)af-

MONSTERS NEMEN

zettingen is in deze tijd van aandacht voor duurzaamheid en milieu

Een project dat op deze manier het gebruik van water en chemicaliën

geen houdbare oplossing. Het punt is, zegt Westerhoff, dat water van

terugdringt, bestaat in de regel uit acht stappen, vertelt Westerhoff.

nature afzetting vormt op het moment dat er sprake is van hogere concentraties mineralen. Dat is dus precies wat gebeurt bij het koelen

De eerste stap is het analyseren van een aantal monsters van het

van een datacenter. Door verdamping neemt de hoeveelheid minera-

­water dat aanwezig is in het koelsysteem. Hetzelfde geldt voor het

len relatief gezien toe en dat leidt tot afzettingen.

grondwater. Met name deze laatste meting kan resultaten geven die aanleiding zijn om niet grondwater maar bijvoorbeeld drinkwater toe

Het lastige van deze afzettingen is niet zozeer dat ze ontstaan, als wel

te passen voor koeling.

dat zij op volstrekt willekeurige plekken lijken te ontstaan. Zou het niet mogelijk zijn om invloed op deze - zeg maar - locatiekeuze uit te oefe-

Stap 2 wordt gevormd door het in kaart brengen van de bestaande

nen? Sterker nog: wellicht kan het water zelfs als het ware gestimu-

koelinstallatie. Denk aan de koeltorens, de warmtewisselaars, pom-

leerd worden om afzettingen te maken daar waar zij geen problemen

pen, leidingen en dergelijke. Daarnaast is het belangrijk om een goed

veroorzaken. Technisch blijkt dat inderdaad mogelijk te zijn, vertelt

beeld te hebben van de waterstromen in deze installatie. Een deel van

Westerhoff.

deze laatste informatie zal onder andere gehaald kunnen worden uit het Gebouw Beheer Systeem.

Waar bestaat deze aanpak precies uit? “Er wordt in dit soort situaties veelal gewerkt met een chemisch gemanipuleerde reactor waarin

AKKOORD GAAN

elektrolyse plaatsvindt. De buitenkant van deze reactor is hiertoe

De derde stap heeft betrekking op de vraag of de fabrikanten van de

­negatief geladen. Hierdoor ontstaat in de reactor een hogere concen-

diverse componenten waaruit de koelinstallatie is opgebouwd kennis

tratie aan mineralen en een hogere zuurtegraad (pH). Het gaat onder

hebben van dit soort technologie en akkoord gaan met het gebruik

andere om hogere concentraties calcium, mangaan en silicium. Dit

van deze manier van werken in combinatie met de door hen

leidt tot (kalk)afzetting in de reactor. Door nu een positief geladen

­ontwikkelde en geleverde componenten. Anders gezegd: zijn deze

anode in het midden van de reactor te plaatsen, kan chloor worden

componenten geschikt voor een koelinstallatie waarin een reactor is

geproduceerd uit de normaal in het water aanwezig chloordeeltjes.”

­opgenomen die op basis van elektrolyse werkt?

10 TOT 25%

In stap 4 worden de resultaten van de behandeling van het water

Deze reactor wordt vervolgens in een aftakleiding van de watertoren

­gedeeld en besproken met de lokale watermaatschappij. Hierbij speelt

DCW FEBRUARI waterbesparing

‘DE HOEVEELHEID WATER DIE EFFECTIEF WORDT GEBRUIKT VOOR KOELING IS MET 90 PROCENT AFGENOMEN’

11

12

DCW FEBRUARI waterbesparing

RESULTATEN De implementatie van deze aanpak bij het Nederlandse datacenter laat een aantal interessante resultaten zien. Allereerst blijken de hoeveelheden in het water aanwezige stoffen zich binnen de vereiste grenzen te bevinden. Het gaat dan om calcium, magnesium, silicium, ijzer, chloor, sulfaat en koolstoftrioxide. De pH-waarde was beter dan voorheen, hetzelfde geldt voor de hoeveelheid bacteriën (waaronder legionella).

In het verleden gebruikte dit datacenter voor het behandelen van het koelwater per jaar 600 liter chemicaliën. Na installatie van de reactor worden geen chemicaliën meer toegevoegd en is het verbruik van deze stoffen dus teruggebracht tot nul. met name het probleem van legionella. Bovendien dient zekerheid te bestaan ten aanzien van het voldoen aan de lokaal geldende regels -

De hoeveelheid water die effectief wordt gebruikt voor koeling is met

ook als de nieuwe reactor wordt toegepast.

90% afgenomen. Doordat de hoeveelheid verdamping die plaatsvindt voor koelingsdoeleinden niet wordt beïnvloed, is het totale water­

Stap 5 omvat het ontwerp, bouw en integratie van de reactor in de koeltoren. Na de installatie hiervan volgt een periode waarin de ­gehele installatie wordt getest. Deze fase kan enkele maanden duren.

NIET STILLEGGEN In de zesde stap wordt de koelinstallatie inclusief reactor definitief in productie genomen. Dit is veelal een eenvoudig proces waarbij de ­reactor ‘aan’ wordt gezet en een aantal pompen die voorheen zorgden voor de doorstroming van het systeem juist ‘uit’ worden gezet. Op dit moment wordt tevens de elektrische geleidbaarheid van het water verhoogd naar - in het geval van het Nederlandse ­project - een instelling tussen 1.250 en 5.000 uS/cm.

In de volgende stap (stap 7) wordt continu gemeten, zodat het setpoint verder verhoogd kan worden en de uitstroom van water - en dus ook de inname - steeds verder wordt teruggebracht.

Na een aantal maanden wordt in stap 8 tenslotte de reactor geopend, zodat de grote hoeveelheden afzetting kunnen worden verwijderd.

Opmerkelijk genoeg behoefde het koel­systeem van het Nederlandse datacenter tijdens deze - zeg maar - schoonmaakactie niet stilgelegd te worden. Wat volgens ­Westerhoff een niet onbelangrijk voordeel is.

verbruik van het datacenter met 40% teruggedrongen. ■

DCW FEBRUARI OPEN SOURCE HARDWARE

13

VAN DE REDACTIE TEKST

10 MAART 2020 IN AMSTERDAM (MAINCUBES AMS01):

DATUM BEKEND VOOR OPEN SOURCE HARDWARE-EVENT Het jaar 2020 gaat goed van start met de Open Source Hardware-dag die 10 maart 2020 wordt gehouden. Locatie: het Nederlandse datacenter van maincubes in Schiphol-Rijk bij Amsterdam.

Open source staat voor veel mensen nog

Voor veel IT-afdelingen en datacenters is

open

­altijd gelijk aan open source software. Zeg

open source hardware echter nog een rela-

media-bedrijf vervangt zijn IT-hardware ­

maar Linux, OpenStack en dergelijke. Maar

tief nieuw fenomeen. Dat is jammer, want

echter met grote regelmaat. Daardoor is

ook hardware wordt tegenwoordig op basis

open source hardware kan grote voordelen

een interessante markt voor tweede-

van open source-modellen ontwikkeld en

bieden. Daarover gaat het tijdens het event

hands IT-hardware op basis van open

geleverd. Op 10 maart 2020 tijdens het event

dat DatacenterWorks organiseert samen met

source-concepten ontstaan. Is tweede-

‘Open Source Hardware 2020’ laten de

CloudWorks, maincubes, Rittal, Circle B en de

hands hardware sowieso niet een interes-

Nederlandse ­

Nederlandse belangenorganisaties DHPA en

sante optie voor veel IT-afdelingen en

ISPConnect.

datacenters? ­

magazines/websites

Data­

centerWorks en CloudWorks samen met een aantal partners zien welke kansen open ­source hardware te bieden heeft.

hardware.

Dagvoorzitter

Het

social

Robbert

­Hoeffnagel gaat hierover graag in discusLEZINGEN Tal van zeer relevante onderwerpen komen

NIET ALLEEN OCP

source

hierbij aan de orde:

Open source hardware is niet hetzelfde als

sie met de zaal.

• Aan de slag met OCP-hardware - Rittal, maincubes en Circle B hebben in het datacenter van maincubes in Amsterdam een

Open Compute Project. OCP mag dan een van

• Energiebesparing – Open source hardware

European Experience Center ingericht.

de bekendste projecten rond het ontwikke-

is vaak zeer energiezuinig. Hoe kan deze

Hier kunnen IT-afdelingen en datacenter-

len van open source hardware zijn, maar het

eigenschap een rol spelen bij de energie-

specialisten oplossingen op basis van

is zeker niet de enige. LinkedIn heeft bijvoor-

transitie die in Nederland nu op gang aan

Open Compute Project-technologie bekij-

beeld ook een open source hardware-project

het komen is? John Laban van Open Com-

ken, maar ook hun eigen systeemom­

opgezet – Open19 geheten – dat zich richt op

pute Project zal laten zien welke rol OCP-

gevingen testen. ■

het ontwikkelen van open source kabinetten.

hardware kan spelen bij de vergroening

En ten aanzien van tal van componenten zien we vergelijkbare initiatieven.

van datacenters.

• Tweedehands IT-hardware – Met name Facebook is een zeer grote afnemer van

Kijk voor meer informatie op: https:// opensourcehardware.datacenterworks. nl/110219

14

DCW FEBRUARI ENERGIE

COALITIE DATACENTERKETEN REGIO AMSTERDAM WIL 40 PROCENT ENERGIE BESPAREN

ENERGIE-EFFICIËNTIE OPTIMALISEREN VIA POWER MANAGEMENT Een coalitie van bedrijven uit de Amsterdamse datacenterketen gaat samen met overheden aan de slag in het datacenter-energiebesparingsinitiatief ‘LEAP’. Verwachting is dat het energieverbruik in datacenters hiermee tot veertig procent kan worden teruggebracht in de komende drie jaar. Met het initiatief trekken overheid, bedrijven en kennisinstellingen samen op om in een hoger tempo een duurzame digitale economie te realiseren. Gedurende de eerste fase gaan twintig coalitiepartners in pilots onderzoeken wat de mogelijkheden voor energiebesparing zijn, zonder prestatieverlies.

DCW FEBRUARI energie

15

VAN DE REDACTIE TEKST

Voortschrijdende digitalisering van de maat-

VERSCHILLENDE PILOTS IN START-UPFASE

schappij zorgt ervoor dat er steeds meer data

De eerste stap in de LEAP pilotfase is het

wordt gegenereerd, verstuurd en opgesla-

­meten van de Server Idle Coëfficiënt (SIC).

gen. Datacenters faciliteren dit dataverkeer,

De SIC geeft de mate aan waarin een server

terwijl hard- en software vaak eigendom zijn

wél energie verbruikt, maar géén IT-werk

van klanten. Door de groei van datagebruik

verricht. Hieruit moet blijken hoe energie-(in)

stijgt de vraag naar elektrische energie. De

efficiënt servers in datacenters zijn. De

verwachting is dat de benodigde hoeveel-

­tweede stap in de LEAP pilotfase is om de SIC

heid elektrische energie in 2030 is verdub-

te meten met aangepaste instellingen, die

beld ten opzichte van het huidige energie­

­ervoor zorgen dat de servers zo veel mogelijk

verbruik.

in spaarstand gaan als ze geen werk verrichten. Hiermee kan de impact van de power

LEAP-COALITIE VOOR DUURZAME GROEI IN DATA

management-instellingen op het energie­

Naast de initiërende partijen Amsterdam

verbruik van servers worden gemeten. Uit

Economic Board, Green IT Amsterdam, Rijks-

reeds uitgevoerde onderzoeken blijkt dat het

dienst voor Ondernemend Nederland, de

performance-verlies van servers door het

Omgevingsdienst Noordzee­kanaalgebied en

aanzetten van deze instellingen nagenoeg

NLdigital, zijn bedrijven en kennisinstellingen

nul is.

uit de gehele keten vertegenwoordigd in de coalitie: Albert Heijn, Booking.com, Dell

DATACENTER VAN DE TOEKOMST

Technologies, Deloitte, Gemeente Almere, ­

“De uitkomsten van de pilots geven inzicht in

Gemeente Amsterdam, Hewlett ­ Packard

de relatie tussen energieverbruik en het ‘idle

Enterprise, Interxion, Iron Mountain, KPN, ­

staan’, ofwel nutteloos draaien van servers,

NEP The Netherlands, Ministerie van Econo-

en hoe het toepassen van power manage-

mische Zaken, Rabobank, Royal S­chiphol

ment kan leiden tot een verlaging van het

Group, SURFsara, VMware en de Vrije

energieverbruik van servers. De verwachting

­Universiteit Amsterdam. Van datacenters en

is dat bedrijven die het power management

bedrijven met veel dataverkeer en klant van

op een slimmere manier instellen, een ener-

datacenters, tot hardware leveranciers en

giebesparing van twintig tot veertig procent

overheden. Samen gaan zij de gevolgen van

kunnen realiseren. Een enorme duurzame

de ongebreidelde groei aan dataverkeer op

stap voorwaarts”, aldus Marjolein Bot, Chal-

het elektriciteitsnetwerk het hoofd bieden.

lenge Lead Energie, Amsterdam Economic

Optimalisatie in het energiegebruik van ICT in

Board. Maart 2020 verwacht de LEAP-coalitie

datacenters moet ruimte bieden voor duur-

de conclusies van de pilots te kunnen delen

zame groei en een positieve impuls geven

en de eerste maatregelen om energiebespa-

aan toekomstbestendige groei van de sector.

ringen slim in te regelen te presenteren. ■

OVER LEAP EN AMEC LEAP (Lower Energy Acceleration Program) is een initiatief om energie-efficiëntie van datagebruik met behulp van ICT verder te optimaliseren. Het initiatief is opgezet door de Amsterdam Economic Board, NLdigital, Green IT Amsterdam, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Samen met een coalitie van twintig partijen uit de datacenterketen wil LEAP perspectief bieden voor het benutten van (nieuwe) technieken en het versnellen van ontwikkelingen die kunnen leiden tot energiereductie bij datacenters en organisaties die veel dataverkeer hebben.

De LEAP-coalitie bestaat naast de oprichters uit Albert Heijn, Booking. com, Dell, Deloitte, Gemeente Almere, Gemeente Amsterdam, Hewlett Packard Enterprise, Interxion, Iron Mountain, KPN, NEP Netherlands, Ministerie van Economische Zaken, Rabobank, Royal Schiphol Group, SURFsara, VMware en de Vrije Universiteit Amsterdam.

Samen met bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen werkt de Amsterdam Economic Board (Amec) aan een slimme, groene en gezonde Metropool van de toekomst. Om het welzijn en de welvaart in de Metropoolregio Amsterdam te versterken, draagt de Amsterdam Economic Board bij aan zes grootstedelijke uitdagingen: Circulaire Economie, Digitale Connectiviteit, Energie, Gezondheid, Mobiliteit en Talent voor de toekomst. Wij brengen kennis en partijen samen en jagen kansrijke initiatieven in de regio aan.

Zo ontstaan innovatieve oplossingen en kansen voor opschaling.

Launch van het LEAP-project in Amsterdam in december 2019.

16

DCW FEBRUARI DCIM

TRENDS OP HET GEBIED VAN DATA CENTER INFRASTRUCTURE MANAGEMENT:

GROEIT DCIM IN 2020 UIT TOT STANDAARDMETHODE VOOR MILIEU-EFFECTBEOORDELING? Ook in 2020 wordt de agenda in de datacenterindustrie bepaald door groei, Brexit (eind 2020), consolidatie, datacenter als onderdeel van de vitale infrastructuur, klimaatverandering, energietransitie en een overvolle energie-infrastructuur. Niet direct iets nieuws voor iedereen die belast is met Data Center Infrastructure Management (DCIM). Of toch wel?

Laten we eerst kijken naar wat de trends in

ging stelt grote eisen aan de IT service

de bredere ICT-sector zijn. En welke eisen die

­management (ITSM) processen, die historisch

stellen aan DCIM. Er zijn drie belangrijke aan-

gezien zich meer richten op gecontroleerd

jagers van verandering:

beheer, met vaststaande applicatieland-

• Agile, DevOps en Kubernetes

schappen en onderliggende infrastructuren.

• Regulatoire druk op het vlak van privacy & security en Big Data • Duurzaamheid

De flexibiliteit die DevOps biedt voor deve­ lopers en product owners leidt tot een heel nieuwe dynamiek op DCIM-vlak met vragen

Alhoewel niet nieuw, wordt nu pas duidelijk

als

wat voor gevolgen deze aanjagers hebben

workloads en hybride omgevingen waarbij

voor het datacenter.

workloads gedistribueerd worden over het

on-demand

capaciteit,

dynamische

interne datacenter, co-locatie providers en AGILE, DEVOPS EN KUBERNETES

private cloud of public cloud. Rekencapaciteit

De eerste trend is dat de combinatie van Agi-

en opslag als commodity. De doorbraak van

le-methoden en DevOps leidt tot een steeds

‘container orchestration’ met gebruik van

kortere tijd van concept naar ontwikkeling,

­Kubernetes maakt de fysieke ontkoppeling

test en in productie nemen van software.

tussen workload enerzijds en fysieke en

Hierbij wordt meer en meer gekozen voor

virtuele server anderzijds compleet. Met ­

een zogeheten ‘continuous integration and

behulp van containers worden met de ­

continuous delivery’ (CI/CD) model, waarbij

spreekwoordelijke

applicaties in een voortdurende flow worden

workloads verplaatst naar waar de reken­

ontworpen, gebouwd, opgeleverd, aange-

capaciteit, opslag en rekenkracht het meest

past en weer opgeleverd. Deze tempoverho-

voordelig is.

druk

op

de

knop

DCW FEBRUARI dcim

17

GIJS KEIJ PRINCIPAL CONSULTANT BIJ LOGICQ TEKST

PRIVACY EN SECURITY In veel organisaties wordt onder andere de AVG aangegrepen om applicatielandschappen opnieuw te evalueren. Per proces, per oplossing, per applicatie wordt aan de hand van een risico-inschatting bepaald hoe ­essentieel deze is voor de bedrijfsvoering en welke privacy- en security-eisen van toepas-

‘KUNNEN WE OP BASIS VAN AL DEZE DATAPUNTEN NIET KOMEN TOT HET OPSTELLEN VAN EEN NIEUWE STANDAARDMETHODE VOOR MILIEUEFFECTBEOORDELING?’

sing zijn. Uiteindelijk kiest men een daarop aangepast model, dat input geeft aan de strategie op het gebied van datacenter-­ sourcing.

BIG DATA De hierboven genoemde ontwikkelingen hebben een gemeenschappelijk gevolg. Dat is een bijna ongebreidelde groei van gege-

18

DCW FEBRUARI dcim

vensverzamelingen, vaak verspreid over ­gedistribueerde omgevingen. Niet langer is de berg aan metagegevens voorbehouden aan de systeembeheerder. Waar logging voorheen gezien werd als een middel om storingen te analyseren, te verhelpen en preventieve maatregelen te nemen, is dat met de komst van het internet geen exclusief feestje meer van de IT-afdeling. Big data is inmiddels in alle uithoeken van de organisatie te vinden. De marketingafdeling wil weten wat het effect is van hun campagnes, recruitment wil het effect van uitingen op social media weten, product management

Schematische weergave van de Green Deal van de Europese Commissie.

wil data om de kwaliteit te verbeteren van hun IoT-producten. Data is daarmee als het ware verworden tot een product. Elke

om ‘de Economie van de EU te transformeren

snel in de markt zetten, snel switchen. IT

­discipline heeft zijn eigen datastromen en is

voor een duurzame toekomst’. In de Green

service management (ITSM) wordt steeds ­

bedreven in de analyse ervan. Vaak met

Deal worden niet alleen uitspraken gedaan

meer gepercipieerd als een sta-in-de-weg

­behulp van artificiële intelligentie (AI).

over hergebruik en recycling in de elektroni-

van innovatie en staat daarom onder druk

sche industrie, CO2-reductie in de bouw.

om haar toegevoegde waarde te tonen.

Hardware wordt steeds intelligenter, power

Ook wordt gesteld: ‘Betrouwbare, vergelijk-

Maar ook: accumulatie van veel data, toe­

strips worden Power Distribution Units (PDU)

bare en controleerbare informatie speelt ook

nemende eisen aan deze data (AVG) en com-

met intelligente ‘metered’ contactdozen die

een belangrijke rol: zij stelt kopers in staat

pliance. IT is niet meer locatiegebonden,

het afgegeven vermogen continu meten,

duurzamere beslissingen te nemen en

maar opereert steeds meer in hybride-infra-

schakelen en bewaken. Intelligente racks die

­beperkt het risico van groenwassen’.

structuren waar on-site en off-site vervagen.

Het datacenter zelf blijft daarbij niet achter.

hun locatie in het datacenter en exacte U-info

Oplossingen bestaan uit hybride combinaties

aan de server doorgeven - naast tempera-

Ook stelt de EC in de Green Deal: ‘Bedrijven

van informatie en applicaties. Combineer in-

tuur en koeling. In een gemiddeld datacenter

die zichzelf als groen presenteren, moeten

formatie uit ITSM-systemen, DCIM-systemen

zal de aanwezigheid van al deze sensoren

hun milieuclaims kunnen staven aan de hand

en Cloud Management-platforms om tot een

ook bijdragen aan een enorme toename van

van een standaardmethode voor milieu-­

‘Hybride Data Infrastructure Management’

het aantal datapunten.

effectbeoordeling’.

(HDIM) toolkit te komen.

ENERGIETRANSITIE, DUURZAAMHEID EN

Het mag duidelijk zijn dat het voor de data-

DCIM ANNO 2020: METEN IS INDERDAAD WETEN

GREEN DEAL

center-industrie nog belangrijker wordt om

Hoe kan DCIM inspelen op al deze verande-

Al voor de publicatie van de Green Deal van

over accurate gegevens te beschikken, om te

ringen? Zoals net aangegeven overstijgt DCIM

de Europese Commissie stonden energie-

voldoen aan compliance-eisen - of die eisen

het datacenter, zonder daarbij aan belang in

transitie en duurzaamheid reeds hoog op de

nu direct door de overheid of indirect door

te boeten. Nog altijd is het voor ITSM-proces-

agenda van IT-afdelingen, datacenters en

klanten worden gesteld.

sen van cruciaal belang om accurate data te

enterprise-organisaties.

In

de

zakelijke

hebben over de status van de componenten

dienstverlening zijn mobiliteit, huisvesting en

NIETS NIEUWS?

in de ‘configuration management database’

ICT-infrastructuren de grootste bronnen van

Ik vermoed dat een deel van u inmiddels een

(CMDB).

uitstoot en worden daarom integraal meege-

gevoel van déjà-vu bekruipt. Dat klopt. Niets

nomen in duurzaamheidsplannen van veel

nieuws aan de horizon.

bekende certificaten - inzicht in hun gebruik

Het zal tevens duidelijk zijn dat de gebruiker uitgaat van een steeds verdergaande auto-

bedrijven. Ook hier eisen klanten - naast de

Of toch wel?

en hun footprint.

matisering, wat resulteert in een extreme toename van het aantal machines per be-

Wat opvalt is dat er aan de ene kant een

heerder. Die vervolgens met DevOps tooling

De EU heeft met de publicatie van de Green

enorme toename aan elasticiteit wordt

in staat is om die omgeving nog ­verder te

Deal een ambitieuze roadmap neergelegd

gevraagd: snel schalen, snel ontwikkelen, ­

automatiseren - al naar behoefte. Waarbij het

DCW FEBRUARI dcim

genereren en opslaan van ­relevante meetgegevens niet mag worden vergeten. Kortom: meet alles.

METEN & WETEN DCIM gaat nog steeds over het in kaart brengen van de inhoud van de datacenterinfrastructuur - tot op het niveau van power strip, rack en koeling. Maar het gaat ook over het verzamelen van zoveel mogelijk informatie over CMDB-componenten die een cruciale rol spelen in ITSM-processen. Hoeveel Watt ­gebruikt een machine, welke warmte geeft ie af, hoe vaak staat een component in ­storing, wat is de aanschafdatum? Alle meetbare informatie gedurende de operationele levenscyclus van een apparaat - van fysieke of virtuele aard - is relevant. Het is van ­belang te zorgen dat de DCIM tooling in staat is ­zoveel mogelijk informatie van verschillende bronnen en hun bijbehorende protocollen te verzamelen.

De basistaken van een DCIM tool blijft ondersteuning bij de volgende taken: groei? Informatie die relevant is voor de

Zou het niet nog mooier zijn als je vervolgens

• Lifecycle management - DCIM blijft essen-

ITSM-processen, maar net zo goed voor

de ingebouwde AI toestaat om automatisch

tieel voor het beheer van assets - van het

de (interne of externe) klant. Een product

preventieve maatregelen te nemen om de

moment dat ze naar binnen worden gere-

als Nlyte Energy Optimizer is in dat opzicht

bewuste component uit de resource pool te

den tot het moment dat ze worden ver-

interessant, omdat het deze analyse kan

halen, in afwachting van menselijke inter-

vangen. DCIM is en blijft relevant als het

uitvoeren vanuit meerdere invalshoeken

ventie?

gaat om planning van de ruimtelijke en

tot op co-locatie niveau. Hoeveel gebruikt

energie-indeling en blijft input leveren

de klant werkelijk? Wat kan deze berg met

COMPLIANCE EN CERTIFICERING - DE GREEN DEAL

voor de ITSM-tools. Integratie is daarbij

informatie me vertellen? Welke inzichten

Stel nu dat u alle hierboven genoemde

sleutelwoord.

kan ik hieruit verwerven. Ook in deze

­onderwerpen volledig op orde heeft. Duizen-

­omgeving zal de rol van data-scientist aan

den meetpunten geven u inzicht in het

invloed gaan winnen.

­gebruik, de efficiency en de kwaliteit van uw

• Monitoring - Hoe worden mijn assets ­gebruikt? Kloppen de meetgegevens wel met andere waarnemingen. Combineer

• AIOps - Maar waarom zouden mensen

omgeving. U kunt uw energiefactuur koppe-

deze tot inzichten over het gebruik van

deze analyse nog moeten doen? Tegen-

len aan iedere individuele component. Wat

systemen. Worden alle assets wel effi­

woordig kan AI - mits gevoed met vol-

kunt u nog meer met deze informatie? Waar-

ciënt ingezet? Of is er nog ongebruikte

doende informatie - zelf patronen leren

om zet u deze vervolgens niet in ter staving

­capaciteit in huis?

herkennen en met behulp van slimme

van uw milieuclaims? Maar dan liefst wel in

• Analyse en interpretatie - Bij de opzet van

­algoritmes signaleren en indien nodig ook

realtime. Kunnen we op basis van al deze

het datacenter heeft u waarschijnlijk veel

handelen. Zou het niet mooi zijn als de AI

­datapunten niet komen tot het opstellen van

tijd besteed aan het berekenen van de

leert te herkennen dat een bepaald type

een nieuwe standaardmethode voor milieu-

thermische en energetische capaciteiten.

component op het punt staat te falen op

effectbeoordeling? Misschien is het zelfs

Ook hier is het relevant om niet alleen te

basis van indicatoren die ogenschijnlijk

­mogelijk bij de definitie van HDIM-standaar-

kijken naar wat de theoretische capaciteit

niet aan elkaar gerelateerd zijn, maar die

den juist een voorschot te nemen op de ont-

is, maar juist naar de actualiteit. Benut het

alleen herkend kunnen worden op basis

wikkeling van dergelijke beoordelingen. De

datacenter wel alle capaciteit? Is er binnen

van een diepgaande analyse van eerdere

gegevens heeft u immers al. Het is de vraag

de huidige voorziening nog ruimte voor

incidenten?

wat u er mee gaat doen. Ik ben benieuwd! ■

19

20

DCW FEBRUARI ONDERZOEK

ONDERZOEK DATACENTERWORKS, PB7 RESEARCH EN NOVOFERM:

‘VRAAG NAAR KENNIS OVER NEEMT SNEL TOE’ Als je aan een datacenter denkt, denk je niet meteen aan deuren. Toch spelen ze een cruciale rol. Ze zorgen ervoor dat de juiste mensen op de juiste plekken kunnen komen. En ze dienen ongewenste zaken buiten te houden. Of in ieder geval te vertragen. Denk aan ongewenste bezoekers en brand. Het gebruiken van de juiste deuren dient daarom een belangrijk aandachtspunt te zijn bij de inrichting of herinrichting van een serverruimte of datacenter.

Om een beter inzicht te krijgen in de prioriteit die datacenters geven

brandwerend zijn. Er zijn enkele respondenten die stellen dat de eisen

aan het selecteren van de juiste deuren en de keuzes die ze daarbij

worden aangescherpt, maar voor de meeste organisaties geldt dat

maken, heeft DatacenterWorks in samenwerking met Pb7 Research en

daar weinig in geschoven wordt.

in opdracht van Novoferm tachtig datacenter-beslissers ondervraagd.

Belangrijke conclusie: deuren krijgen relatief weinig aandacht, maar

De respondenten hadden veel moeite met het aangeven welke eisen

worden wel als cruciaal voor continuïteit en veiligheid gezien.

aan deuren worden gesteld op het gebied van inbraakwerende eigenschappen. Veruit de meeste respondenten hebben de kennis voor wat

DYNAMIEK

betreft de gangbare standaarden niet paraat. Wel zijn er relatief veel

Het eerste dat opvalt in het onderzoek, is dat de dynamiek van de

respondenten die een behoefte zien om de eisen aan te scherpen. Het

­investeringen in datacenters onverminderd hoog is. Meer dan de helft

totaalbeeld dat zo vooral ontstaat, is dat er weinig aandacht is en

van de respondenten geeft aan dat binnen twee jaar een upgrade

prioriteit wordt gegeven aan (stalen) loopdeuren. Voor zover de ­

gaat plaatsvinden. Maar ook groot onderhoud staat bij bijna vier op de

­aandacht er is, zal die vooral aanwezig zijn in perioden dat deuren

tien op de agenda. Daarnaast zijn er ook veel nieuwbouwplannen voor

vanwege onderhoud of nieuwbouw onvermijdelijk op de agenda

zowel datacenters als in-huis serverruimten. Al met al betekent dat dat

­komen te staan.

het merendeel van de Nederlandse bedrijven keuzes op het gebied van deuren zal moeten maken.

INRICHTING OF HERINRICHTING Als datacenters bezig zijn met de inrichting of herinrichting van com-

Van de onderzochte bedrijven geeft ongeveer de helft (52%) aan over

puterruimten, beschikt men wel degelijk over een duidelijke set eisen

stalen loopdeuren te beschikken. Daarbij gaat het meestal om tien tot

die worden gesteld aan de deuren. Uiteraard staan brandvertraging en

vijftig stuks. Ongeveer de helft daar weer van (25% van het totaal)

inbraakwering bij de meesten op de agenda. Ook geldt voor de mees-

verwacht nieuwe stalen loopdeuren nodig te hebben in de komende

te respondenten dat de deuren moeten aansluiten op gebouwbeheer-

twee jaar. Opvallend is het toch grote aantal dat aangeeft geen stalen

systemen, zodat ze bijvoorbeeld van afstand kunnen worden g ­ eopend.

loopdeuren te gebruiken of niet te weten wat voor deuren er worden

Wat vooral ontbreekt is de planning van de installatie, om te voorko-

gebruikt.

men dat verschillende installateurs elkaar in de weg lopen. Daar wordt maar door een op de zes rekening mee gehouden.

EISEN Hoewel maar net de helft van de datacenters en serverruimten van

Maar dat betekent nog niet dat loopdeuren ook altijd volwaardig mee

stalen loopdeuren gebruikmaakt, stellen de meeste respondenten

worden genomen in de ontwerpfase. Hoewel er maar weinig bedrij-

(87%) wel degelijk eisen aan deze deuren. Gemiddeld genomen

ven zeggen dat de loopdeuren echt als een sluitpost worden

­maken datacenters gebruik van deuren die minimaal zestig minuten

­beschouwd, neemt minder dan de helft van de respondenten loop-

DCW FEBRUARI onderzoek

21

PETER VERMEULEN DIRECTEUR VAN PB7 RESEARCH TEKST

DEUREN IN DATACENTERS ‘DATACENTERS ZOUDEN ER GOED AAN DOEN OM NOG BETER NA TE DENKEN AAN DE EISEN WAARAAN DEZE DEUREN DIENEN TE VOLDOEN EN HOE DE INSTALLATIE PAST BINNEN DE ALGEHELE PLANNING’ deuren volop mee in de ontwerpfase. Bijna net zo vaak is er wel aandacht, maar is er toch een wat beperkte prioriteitstelling. Terwijl loopdeuren dus maar een beperkte hoeveelheid aandacht krijgen, zijn ze wel een cruciaal onderdeel van de bescherming van de apparatuur die in het datacenter staat. Het risico ontstaat zo dat bij deuren naar een minimale set aan eisen wordt gekeken en ze vervolgens op basis van de laagste prijs worden aangeschaft.

CONCLUSIES Veel datacenters en ook de nodige serverruimtes maken gebruik van stalen loopdeuren. Het ontbreekt daarbij vaak aan de kennis van belangrijke standaarden, vooral wat inbraakwering betreft, terwijl ­ daar juist wel relatief veel verbeterwensen zijn.

Hoewel maar weinig datacenters de loopdeuren als een sluitpost zeggen te behandelen, kan er wel wat verbeteren aan de aandacht die het onderwerp krijgt. Er wordt bijvoorbeeld meestal niet goed nagedacht over de planning van de installatie, waardoor installateurs elkaar in de weg kunnen gaan lopen. En het ontbreekt nogal eens aan prioriteit, waardoor de keuze van producten en leveranciers te gemakkelijk bij de bouwer/installateur wordt neergelegd.

De komende jaren is er veel vraag naar stalen loopdeuren. Dat wordt veroorzaakt door de doorzettende groei en het onderhoud van datacenters en andere computerruimten. Er worden hoge eisen gesteld aan brandvertragende werking en de integratie met gebouwen­ beheersystemen en er is een duidelijke behoefte om de inbraak­ werendheid te verbeteren. Datacenters zouden er goed aan doen om nog beter na te denken aan de eisen waaraan deze deuren dienen te voldoen en hoe de installatie past binnen de algehele planning. ■

22

DCW FEBRUARI STRATEGIE

OPEN SOURCE HARDWARE:

OPEN COMPUTE PROJECT PUBLICEERT ROADMAP VOOR 2020 Onlangs publiceerde Open Compute Project een uitgebreide roadmap. Daarin beschrijft Chief Technology Officer Bill Carter de plannen van OCP voor het jaar 2020. Doel van de roadmap is, om inzicht te geven in de technologieën die OCP belangrijk vindt en de projecten die hierop gebaseerd kunnen worden. Belangrijke thema’s hierbij zijn: common platforms, modulariteit, firmware, platform security, hardware management en geïntegreerde oplossingen.

DCW FEBRUARI strategie

23

VAN DE REDACTIE TEKST

Open Compute Project is een open source

logieën ondersteunen. Een gelijkaardig voor-

community en alle technische content is

beeld zijn de gemeenschappelijke peripheral

­afkomstig van de leden, legt CTO Bill Carter in

interfaces en fysieke vormfactoren.”

zijn roadmap-blog uit. Een deel van de community bestaat uit engineers, developers en

Een gemeenschappelijke platformbenade-

bedrijven die daadwerkelijk producten bou-

ring - ‘common platforms’ - biedt schaalbare,

wen. Een ander deel van de community

efficiënte ontwerpen voor alle gebruikers en

wordt gevormd door deelnemers die gebruik

is vooral geschikt voor grote ondernemingen

maken van de hardware en de oplossingen

en telecom operators die ook private cloud

die zijn ontwikkeld vanuit OCP.

services leveren, schrijft de OCP CTO. “Zij ­profiteren van het gebruik van de technolo-

“We zijn begonnen met het identificeren en

gie en de producten die zijn ontwikkeld door

prioriteren van technologieën en projecten

‘s werelds grootste dienstverleners. Het

om de pijnpunten van de industrie op te los-

gemeenschappelijke platformconcept zou ­

sen en om verder samen te werken met onze

idealiter modulariteit, standaardisatie van

community”, schrijft Carter. “Begin vorig jaar

hardware-beheer en -beveiliging en open

hebben de raad van bestuur, de technische

systeem-firmware ondersteunen.”

adviseurs - in de vorm van bijvoorbeeld de ­incubation committees - en de vrijwilligers

Sinds 2019 is het Open Accelerator Infrastruc-

die leiding geven aan OCP meer dan vijftien

ture (OAI) project bezig met het definiëren en

mogelijkheden geïdentificeerd waar een

mogelijk maken van gemeenschappelijke

open source-gemeenschap oplossingen kan

bouwstenen die schaalbare AI-hardware

versnellen voor belangrijke doelgroepen als

­leveren om te leren en conclusies te trekken.

hyperscalers, grote ondernemingen, telecom

Het Edge-project, dat ook in 2019 van start

providers en gebruikers van edge-toepassin-

ging, heeft gemeenschappelijke behuizingen

gen. Dit is uiteindelijk uitgegroeid tot onze

en ‘sleds’ gedefinieerd en mogelijk gemaakt

‘Technologies Planning Map’.” Deze ‘kaart’

voor toepassingen die buiten het datacenter

geeft huidige en potentiële partners van OCP

worden ingezet en waar latency een belang-

duidelijkheid over mogelijkheden voor sa-

rijke rol speelt.

menwerking, eventueel nieuw op te zetten projecten en de investeringen die daarmee

Carter: “Vooruitblikkend moet een gemeen-

gemoeid zijn. Laten we deze Technologies

schappelijk platform ook de beheersbaar-

Planning Map eens nader bekijken.

heid, beveiliging en systeeminitialisatie definiëren en moet het de opkomende interfaces

COMMON PLATFORMS

omarmen die de levensduur van het basis-

De cloud-industrie is nu al tien jaar bezig met

ontwerp verlengen. Naast OCP zijn er

een stevige transformatie, zegt Carter: “De

verschillende organisaties die werken aan ­

opsplitsing van switching-apparatuur en

het definiëren en mogelijk maken van nieu-

server hardware heeft de toepassing van ­

we interfaces die waarde zouden toevoegen

open source- en whitebox hardware mogelijk

aan een gemeenschappelijk platform. Waar

gemaakt. We hebben enorme doorbraken

mogelijk zal OCP samenwerking aangaan ­

gezien in efficiëntie en schaalgrootte van de

met deze organisaties om samen te werken,

grotere infrastructuurbouwers die in de

te definiëren, te promoten en de interfaces

­sector innoveren. De transformatie heeft ook

mogelijk te maken. We zullen ook de moge-

een behoefte aan - zeg maar - ‘operationeel

lijkheden verkennen om gezamenlijk evene-

gelijkaardige’ computerplatforms aan het

menten te organiseren en nieuwe projecten

licht gebracht, waar de fysieke, logische en

te lanceren binnen de community.”

programmeerinterfaces consistent blijven, terwijl ze tegelijkertijd de nieuwste techno­

24

DCW FEBRUARI strategie

MODULARITEIT

­technologieën mogelijk te maken. Er zijn ook

“Het grootste deel van de vraag naar servers

verschillende bijdragen geleverd die opge-

zal blijven bestaan uit apparaten voor alge-

splitste (‘disaggregated’) server-­architecturen

mene doeleinden”, schrijft Carter in de OCP-

ontwikkelen. Denk aan de F­ aceBook Big Sur

roadmap. “En hoewel het gebruik van GPU-

GPU Expansion en Project Olympus FX-16

en

Flash Expansion.

AI-georiënteerde

workloads

in

het

datacenter snel groeit, worden ze niet in elke server ingezet. Er is veel geschreven dat de

Vooruitblikkend verwachten we modulariteit

Wet van Moore op zijn eind loopt als gevolg

te omarmen op het niveau van apparaten,

van beperkingen in de omvang van IC-pro-

subassemblies, platformen en racks, aldus

cesfuncties en kloksnelheden. Toch zullen de

Carter. “De toename van het aantal soorten

prestatieverbeteringen van de packaging en

en typen van opslagapparaten wijst ook op

de instructieset, evenals de beschikbaarheid

de noodzaak van een betere samenwerking

van de publieke cloud, de vereiste prestaties

met het oog op modulariteit.

leveren voor algemene workloads. Maar

Als ideale kandidaten voor modulariteit zien

voor bepaalde specifieke workloads leveren

we onder meer ‘power shelves’, telecom I/O

domeinspecifieke architecturen en ‘deep

en hardware voor edge-apparatuur. Modula-

­learning’ architecturen 10 keer tot 1.000 keer

riteit kan worden toegepast op het rack met

betere prestaties dan algemene processors

nieuwe rack-standaarden (bijvoorbeeld Open

of softwareoplossingen.”

Rack release 3.0) en met geavanceerde ­koeloplossingen (bijvoorbeeld ‘cold plate’ en

Modulariteit en standaardisatie van interfa-

‘immersion’).”

ces beschermt investeringen in hardware en software. Het biedt de flexibiliteit om in een

OPEN FIRMWARE EN PLATFORMBEVEILIGING

laat

te

De security-dreigingen groeien mee met de

­nemen. En het versnelt de adoptie en imple-

toename van het aantal programmeerbare

mentatie van de nieuwste en beste hard-

apparaten in het netwerk - en dan zowel tus-

ware-technologie. “Deze hardware-oplossin-

sen als binnen apparaten. Eigen software die

gen - denk bijvoorbeeld aan ‘accelerators’

wordt ingezet op apparaten die op het net-

- moeten worden geïmplementeerd als mo-

werk zijn aangesloten creëert mogelijkheden

dules, waardoor een gemeenschappelijk

voor kwaadaardige bedreigingen en creëert

platform voor het leveren van host-diensten

kwetsbaarheden in de volledige leveran-

- elektrische interconnectie, mechanisch,

ciersketen, vanaf de productie van compo-

koeling, stroom, protocol - mogelijk wordt.”

nenten tot en met de implementatie en

stadium

configuratiebeslissingen

­buitengebruikstelling.

Het beste voorbeeld van de waarde van ­modulariteit noemt Carter de OCP Mezzani-

Hardware die - zeg maar - ‘root of trust’

ne-kaart. Vanaf 2012 en op basis van de oor-

biedt, wordt vergezeld van gemeenschap­

spronkelijke specificatie van Facebook heeft

pelijke API’s, stelt OCP’s CTO. Complete firm-

de OCP community modulariteit omarmd en

ware stacks die als open source beschikbaar

vandaag de dag is het de defacto standaard

zijn gesteld, verminderen de mogelijke scha-

voor I/O-opties. In 2019 waren meer dan een

de maar verminderen ook wat Carter noemt

dozijn bedrijven medeauteur van de 3.0 NIC-

‘onbedoelde veiligheidsrisico’s’ aanzienlijk.

specificatie en op de Regional Summit in Amsterdam in 2019 demonstreerden leve­

In maart 2021 zullen alle OCP-platforms de

ranciers 200 Gbps datatransfers. In 2019

beschikbaarheid van open source reposi­

omarmden de Open Accelerator Module ­

tories nodig hebben. Deze stellen iedere

(OAM) en de Open Domain Specific Architec-

­gebruiker in staat om Open System Firmware

ture (ODSA) projecten beide modulariteit als

te bouwen en te implementeren op een OCP

het beste plan om de respectievelijke

erkend product.

DCW FEBRUARI strategie

‘DE KLOOF TUSSEN DE TECHNISCHE MOGELIJKHEDEN WAAR HYPERSCALERS OVER BESCHIKKEN EN NIET-HYPERSCALERS IS ONEVENREDIG GROOT GEWORDEN’

25

26

DCW FEBRUARI strategie

HARDWAREBEHEER

naar hun supply chain en naar systeem­

Hyperscale providers hebben hun eigen firm-

integratoren om deze inspanning te onder-

ware- en software-implementaties om hun

steunen.”

IT-apparatuur op afstand te beheren. Zij kunnen deze oplossingen verder ontwikkelen

OCP Integrated Solutions stellen bedrijven in

naarmate hun behoeften veranderen en zij

staat om software stacks te gebruiken die

nuttige telemetriegegevens vinden om uit

zich in de praktijk reeds hebben bewezen en

de apparatuur te verzamelen. Carter: “Private

die bovendien draaien op OCP Accepted- en

cloud-aanbieders - bijvoorbeeld grote onder-

OCP Inspired-hardware. “Hierdoor beschik-

nemingen en telecom providers - zijn echter

ken ook zij over geconvergeerde infrastruc-

afhankelijk van de beschikbaarheid van de

tuuroplossingen. Deze managed oplossingen

IPMI-interface of toolsets die door de OEM-

vormen een combinatie van software­

fabrikant van de apparatuur worden gele-

producten die verschillende rack form factors

verd. De kloof tussen de technische mogelijk-

ondersteunen. Alle OCP Integrated Solutions

heden waar hyperscalers over beschikken en

zijn beschikbaar compleet met support,

die van de niet-hyperscalers is onevenredig

inclusief productondersteuning van derden ­

groot geworden. Er is behoefte aan een

om een efficiënte, betrouwbare en schaal­

framework voor systeembeheer dat via alle

bare werkbelasting te garanderen.”

leveranciers beschikbaar is. Gelukkig is een dergelijke framework-definitie al beschik-

In de toekomst zal OCP zich richten op het

baar dankzij de inspanningen van DMTF.org.”

mogelijk maken en promoten van oplos­

DMTF was voorheen bekend als de Distribu-

singen. “Ook zal OCP er aan werken om het

ted Management Task Force. DMTF’s Redfish

aantal leveranciers van oplossingen te ver-

is een standaard die ontworpen is om een-

groten, alsmede leveranciers van onderhoud

voudig en veilig beheer te leveren voor

en ondersteuning voor deze oplossingen. Dit

­geconvergeerde, hybride IT en de software

zeg maar ‘re-aggregation’ werk zal ook tot

defined datacenters, schrijft Carter.

stand komen door samenwerking met organisaties zoals Open Networking Foundation

“Met het oog op de toekomst is OCP in staat

(ONF), Telecom Infra Project (TIP), Open

om voor te schrijven dat alle OCP-ontwerpen

Network Users Group (ONUG) en andere ­

en -specificaties moeten voldoen aan de

­organisaties.”

­basisprofielen van de Redfish-standaard. Met als gewenst resultaat: interoperabiliteit en

GEEN COMPLEET OVERZICHT

beheerbaarheid van alle OCP-erkende pro-

Dit is geen volledige lijst met plannen en pro-

ducten. Open source repositories voor zowel

jecten, schrijft Carter tenslotte. Er zijn al tien-

de BMC-firmware als de RMC-firmware zullen

tallen andere mogelijkheden geïdentificeerd.

in de toekomst een vereiste zijn.”

Zo kunnen we meer activiteit en oproepen verwachten om samen te werken aan

GEÏNTEGREERDE OPLOSSINGEN

network optics, nieuwe benaderingen van ­

“Zoals hierboven reeds gezegd, is de

systeeminitialisatie, servicemodellen voor

­cloud-industrie al meer dan tien jaar bezig

cloud hardware, acties om de ­

met een transformatieproces”, zegt Carter

CO2-uitstoot te verminderen en

verder. “Gedisaggregeerde switch gear en

meer, besluit Carter zijn blog

server hardware heeft het mogelijk gemaakt

over de OCP-roadmap. ■

om open source- en whitebox hardware-­ oplossingen met een willekeurige software stack toe te passen. Dit model heeft gewerkt voor bedrijven die de middelen hebben om een software stack te bouwen en te ondersteunen, maar de meeste bedrijven kijken

DCW FEBRUARI STRATEGIE

EVENT: OPEN SOURCE HARDWARE 2020 Op 10 maart 2020 organiseren DatacenterWorks en CloudWorks in het datacenter van maincubes in Amsterdam een Open Source Hardware-event. Tijdens deze dag worden de belangrijkste voordelen van het werken met open source hardware nader besproken.

Meer weten? Kijk op: https://opensourcehardware.datacenterworks.nl/110219

27

28

DCW FEBRUARI BEURS

BELANGRIJKE TREND OP HANNOVER MESSE 2020:

INDUSTRIE VERHUIST IT NAAR DE CLOUD De industrie is wereldwijd bezig zijn IT-voorzieningen meer en meer naar de cloud te verplaatsen. Dat is een van de trends die op de komende Hannover Messe - ’s werelds grootste industriebeurs - veel aandacht zal krijgen.

De Hannover Messe is al jaren de plek om op

mee, zegt Koppelaar. “De afgelopen jaren zijn

en SAP en netwerkleveranciers als Cisco en

de hoogte te blijven van de nieuwste trends

de grenzen tussen de verschillende industrie-

Telefónica. Maar bijvoorbeeld ook aan een

en ontwikkelingen op het vlak van wat wel

sectoren onderling en IT steeds diffuser

bedrijf als Amazon Web Services, dat zich

‘industrial intelligence’ wordt genoemd. Aan

geworden. Binnen de industrie is er volop ­

met zijn clouddiensten steeds nadrukkelijker

dat uitgangspunt verandert ook in 2020 niets:

sprake van digitale transformatie. Ook ener-

op de industrie richt.”

nog altijd is de Hannover Messe - die plaats-

gietransitie is een steeds prominenter thema

vindt van 20 tot en met 24 april - de grootste

binnen de industrie. Bedrijven zoeken naar

SUPPLY CHAIN

industriebeurs ter wereld, met naar verwach-

manieren om hun productieprocessen te

Om het Digital Ecosystems-cluster zijn de an-

ting zo’n 211.000 internationale bezoekers en

­vergroenen en te verduurzamen.”

dere clustertechnologieën op een dusdanige

meer dan 1.500 presentaties.

plek geposteerd, zodat de hele industriële DIGITAL ECOSYSTEMS

supply chain op een logische manier wordt

GRENZEN VERVAGEN

Om tegemoet te komen aan die vervagende

gevolgd. De routing die bezoekers afleggen,

Wel is het onderliggende concept van de

grenzen en de voortschrijdende digitalise-

is daarmee volledig anders dan voorheen,

beurs

Victor

ring, kiest de Hannover Messe nu voor een

schetst Koppelaar. “Ben je bijvoorbeeld geïn-

Koppelaar, directeur van Hannover Consul­

meer thematische aanpak rondom verschil-

teresseerd in duurzaamheid en CO2-reductie

tancy, de officiële Nederlandse vertegen-

lende clustertechnologieën als Engineered

in industriële omgevingen? Dan vind je in elk

woordiging van organisator Deutsche Messe

Parts, Energy Solutions en Digital Ecosystems.

cluster wel iets van je gading: of het nu gaat

AG. “Lange tijd was de Hannover Messe

Dat laatste thema krijgt een prominente plek

om lichtgewicht materialen en additive

anders verdeeld in vakbeurzen, rondom ­

toebedeeld, in het hart van het beursterrein,

­manufacturing in het cluster Engineered Part

­verscheidene onderwerpen als logistiek en

vertelt Koppelaar. “Daarmee onderstrepen

& Solutions, tot slimme oplossingen op het

aandrijftechniek.”

we de essentiële rol die IT en digitalisering

gebied van elektrische mobiliteit in het

spelen in de industrie van de toekomst. Grote

­cluster Automation, Motion & Drives. Bezocht

Die indeling, in aparte (vak)beurzen, voelde

spelers op het gebied van digitalisering zijn in

je vroeger vooral de hallen die voor jouw

steeds minder vanzelfsprekend. De industrie

Hannover vertegenwoordigd. Dan kun je

specifieke sector relevant waren, nu nodigt

verandert en de Hannover Messe verandert

denken aan IT-partijen als Microsoft, Google

de ­opzet van het beursterrein je veel meer uit

grondig

herzien,

schetst

om een thematische rondgang te maken.

Daardoor ontmoet je vanzelf ook mensen, die je in de oude opzet misschien niet tegen zou komen.”

INNOVATIEKRACHT Ook de innovatiethema’s zijn nu letterlijk dichterbij elkaar gezet, vervolgt Koppelaar.

“Grote bedrijven investeren niet alleen in ­eigen R&D; ze kopen ook graag kennis en

DCW FEBRUARI BEURS

29

VAN DE REDACTIE TEKST

‘DE AFGELOPEN JAREN ZIJN

Innovatiekracht is sowieso een van de sterke

veel animo voor een plek in het lezingen­

DE GRENZEN TUSSEN DE

punten

programma.”

VERSCHILLENDE

groot aantal Nederlandse start-ups aangege-

Het centrale thema voor de Hannover Messe

ven aanwezig te zijn op de Hannover Messe.

is Industrial Transformation. De komende

INDUSTRIESECTOREN

Ook veel kennisinstellingen reizen komend

­jaren zal de beurs dit nieuwe hoofdthema

voorjaar af naar Hannover. Voor partijen die

blijven voeren, vertelt Koppelaar. “De enige

ONDERLING EN IT STEEDS

geïnteresseerd zijn in innovatie, is een b ­ ezoek

constante in de industrie is momenteel

aan de Hannover Messe dus eigenlijk een

­verandering. Daar spelen we met dit thema

DIFFUSER ­GEWORDEN’

must.”

en de nieuwe, thematische indeling graag

van

de

Nederlandse

industrie,

­vervolgt Koppelaar. “Inmiddels heeft al een

op in.” ■ INDUSTRIAL TRANSFORMATION

concrete innovaties in bij onderzoeksinstitu-

Naast de vele netwerkmogelijkheden biedt

ten én bij start-ups en scale-ups. In de oude

de Hannover Messe als vanouds ook een

opzet van de beurs zaten die twee werelden,

­uitgebreid inhoudelijk programma, met lezin-

Research & Technology en Young Tech Enter-

gen, seminars en forumdiscussies. Interes-

prises, relatief ver uit elkaar. In de nieuwe

sant voor bezoekers én voor Nederlandse

opzet hebben we alles samengebracht in één

bedrijven en organisaties die zichzelf in de

Future Hub, zodat bedrijven die op zoek zijn

kijker willen spelen voor een internationaal

naar innovatiekracht op één plek terecht

publiek. Maar: wacht niet te lang met aan-

kunnen.”

melden, benadrukt Koppelaar. “Er is enorm

STROOMUITVAL MAG BIJ ONS NOOIT SPANNING OPLEVEREN BETROUWBARE STROOMVOORZIENING WAAR ELKE SECONDE TELT Wij begrijpen uw uitdagingen en weten wat nodig is daar waar machines en computersystemen in de lucht moeten blijven en elke seconde telt.

Pon Power zorgt voor complete, geïntegreerde en betrouwbare noodstroomoplossingen. En uiteraard altijd met een betrouwbare Cat® als energiebron. Meer weten? Ga naar: pon-cat.com/noodstroom

WE TAKE CARE OF IT.

30

DCW FEBRUARI ONDERZOEK

DIGITAL CAPITALS INDEX:

‘AI, IOT, BLOCKCHAIN EN 5G DRAGEN JAARLIJKS 1,29 MILJARD EURO BIJ AAN AMSTERDAMSE ECONOMIE’ Digital Realty lanceerde onlangs de Digital Capitals Index: een nieuw onderzoek dat de 13e plaats van Amsterdam in een ranking van ’s werelds toonaangevende digitale hoofdsteden verder belicht. Met de 13e plaats op de internationale lijst blijft de Nederlandse hoofdstad onder andere Sydney, München en Frankfurt nipt voor. De lijst wordt aangevoerd door New York, gevolgd door Los Angeles en Tokyo.

De economische bijdrage van digitale infor-

zijn voor 3,22 procent van de Amsterdamse

bevolking. Een aantrekkelijk gegeven voor

matie werd voorheen de data-economie

economie. In 2029 zal dit percentage stijgen

(IT-)bedrijven die op zoek zijn naar een basis

­genoemd: de indicatie van de financiële en

naar 4,83 procent.

in Europa. De Nederlandse werknemers ­behoren dan ook tot de best gekwalificeerde

economische waarde die wordt gegenereerd door het creëren, opslaan, opvragen en

BLOOTLEGGEN

­gebruiken van gedetailleerde data. Het on-

“We willen de rol van steden in de toekom­

derzoek indexeert de huidige en potentiële

stige

zegt

Om de positie in de top 15 te behouden is het

economische

Christian Zipp van Digital Realty. “Het is geen

volgens Zipp essentieel om te investeren in

de

verrassing dat steden zoals New York en Lon-

digitale infrastructuur, kennis en talent.

­komende tien jaar over de hele wereld zullen

den een hoge positie innemen in het rapport.

“Daarin hebben zowel de overheid als het

worden toegepast.

Toch staat ook Amsterdam met een 13e

bedrijfsleven een belangrijke rol. Om het

plaats hoog in de lijst. De verwachting is zelfs

­potentieel van de digitale technologieën op-

DATA-ECONOMIE

dat de Nederlandse hoofdstad in 2029 nog

timaal te benutten en om de belangrijke rol

Het onderzoek richt zich op de data-econo-

twee plekken zal zijn gestegen.”

van Amsterdam te behouden en zelfs te ver-

waarde

data-gestuurde ­

van

innovatieve,

technologieën

die

data-economie

ter wereld.” blootleggen”,

mie en maakt onder meer inzichtelijk welke

groten, is een investering in talent op het ge-

innovatieve op data gebaseerde technolo-

Zipp: “Amsterdam is een van de kleinere

gieën de komende tien jaar wereldwijd een

­steden in de ranking, maar is een belangrijke

grote impact zullen hebben. Vier technolo-

speler in de Europese data-economie. Veel

gieën springen daarbij in het oog: kunstma-

internationale bedrijven hebben hun Europe-

tige intelligentie (AI), internet of things (IoT),

se hoofdkantoor in Amsterdam, zoals Netflix.

blockchain en 5G.

In totaal zijn er ruim 200 internationale ICTbedrijven met een Europees hoofdkantoor in

Deze vier technologieën dragen 1,29 miljard

Amsterdam. De Brexit zal daar alleen maar

euro per jaar bij aan de Amsterdamse econo-

positief aan bijdragen.”

mie, zo blijkt uit het onderzoek. In het tempo waarin de samenleving digitaliseert, zal dit

Ook de kennis van de beroepsbevolking is

anno 2029 ruim 4,80 miljard euro zijn. Uit de

een belangrijke factor in de ranking van

Digital Capitals Index blijkt tevens dat de vier

­Amsterdam. “Amsterdam staat bekend om

technologieën op dit moment samen goed

zijn hoogopgeleide, meertalige beroeps­

bied van data en technologie onmisbaar.” ■

DCW FEBRUARI ONDERZOEK

31

VAN DE REDACTIE TEKST

EQUINIX: NEDERLANDSE BEDRIJVEN OMARMEN DIGITALE TRANSFORMATIE BOVENGEMIDDELD

‘NEDERLAND IDEALE VESTIGINGSPLEK DANKZIJ DIGITALE INFRASTRUCTUUR’ Nederland omarmt de digitalisering sterker dan andere Europese landen. Dat blijkt uit de Global Interconnection Index (GXI), het jaarlijkse onderzoek van Equinix. Meer dan driekwart van de Nederlandse IT-beslissers (76%) vindt dat Nederlandse bedrijven verder zijn in de digitale transformatie dan bedrijven in andere delen van Europa.

De kwaliteit en concentratie van de Neder-

seren hoe belangrijk deze infrastructuur is

­gebruikt om verbinding te maken met an­

landse digitale infrastructuur maakt het aan-

voor de concurrentiepositie en het vesti-

dere onderdelen van de eigen organisatie -

trekkelijker voor bedrijven om hier hun

gingsklimaat van de Nederlandse economie.”

genoemd door 25%, tegenover 14% wereld-

hoofdkantoor te vestigen. Dat bevestigt maar liefst 75% van de Nederlandse IT-beslissers.

wijd. Bijna een kwart van de Nederlandse INTERCONNECTIE WINT AAN TERREIN

IT-beslissers

Een van de belangrijkste thema’s in het

­verbinding te maken met andere bedrijven.

gebruikt

interconnectie

om

NEDERLAND ALS TOEGANGSPOORT

­onderzoek is interconnectie, de rechtstreek-

“Deze resultaten laten zien dat Nederland

se uitwisseling van data tussen organisaties.

Uit de survey blijkt dat bijna de helft (48%)

een belangrijke rol speelt als digitale toe-

Het aantal private verbindingen groeit hard,

van de 2.450 senior IT-managers wereldwijd

gangspoort tot Europa”, aldus Michiel Eielts,

met gemiddeld 51% per jaar.

gelooft dat interconnectie een belangrijke ­ ­facilitator is van de digitale transformatie, en

Managing Director Benelux bij Equinix. “We hebben al jaren de haven van Rotterdam en

Nederlandse IT-beslissers zetten intercon-

bijna de helft (47%) van alle wereldwijde IT-

Schiphol als belangrijke logistieke knooppun-

nectie vooral in om verbinding te maken met

besluitvormers gelooft dat interconnectie

ten, de laatste decennia hebben we daar

network service providers (genoemd door

hun bedrijf kan helpen om concurrentie­

onze digitale infrastructuur bijgekregen. Het

een derde van de respondenten). In Neder-

voordeel te behalen binnen de markt. ■

is goed om te zien dat IT-beslissers zich reali-

land

wordt

interconnectie

‘DE KWALITEIT EN CONCENTRATIE VAN DE NEDERLANDSE DIGITALE INFRASTRUCTUUR MAAKT HET AANTREKKELIJKER VOOR BEDRIJVEN OM HIER HUN HOOFDKANTOOR TE VESTIGEN’

relatief

veel

32

DCW FEBRUARI NIEUWS

BEDOELD OM ENERGIEVERBRUIK TE OPTIMALISEREN

ABB LANCEERT TMAX XT VERMOGENSSCHAKELAARS ABB heeft de Tmax XT-serie gelanceerd: vermogensschakelaars die zijn ontworpen voor hoge prestaties, gebruiksgemak en connectiviteit. Zodat zij energiebeheer, installatie en onderhoud kunnen vereenvoudigen.

ABB heeft het programma gesloten vermogensschakelaars uitgebreid met de nieuwe

ontwikkelen en bouwen op het succes van de innovatieve Emax2, de eerste industriële intelligente open vermogensschakelaar.”

Tmax XT die hogere prestaties en beveiliging combineert met meting en connectiviteit. De

Tmax XT is trendsettend als het om productieproces- en energie­

Tmax XT wordt geleverd in uitvoeringen tot

beheer gaat. De XT-serie is uitgevoerd met ingebouwde connectivi-

1600 A.

teitsfunctie die smartphones, tablets en pc’s realtime koppelt aan tools voor gegevensanalyse op het ABB AbilityT cloud-platform. De

KORTSLUITVERMOGEN

grote nauwkeurigheid van de meetgegevens zorgt ervoor dat gebrui-

Met de nieuwe vermogensschakelaars biedt

kers overal en altijd toegang hebben tot nauwkeurige informatie. Dat

ABB meerwaarde in elke fase van het

vereenvoudigt het bewaken van resources en het identificeren van

­gebruiksproces - van selectie en installatie tot

besparingsmogelijkheden. Met de ingebouwde intelligente power

dagelijks gebruik en diagnostiek. Het hoge kortsluitvermogen en de nauwkeurige beveiliging die

controller kan het energieverbruik tot maximaal twintig procent ­worden verminderd.

kenmerkend is voor ABB’s vermogensautomaten, worden nu gecombineerd met functionaliteiten voor nauwkeurige meting en connec­

“Het opwaarderen van de vermogensschakelaars is eenvoudig”, aldus

tiviteit. Engineers, installateurs en eindgebruikers beschikken zo over

Niko Railo, wereldwijd productmanager voor stroomonderbrekers en

pasklare oplossingen voor hun dagelijkse praktijk.

behuizingen van ABB. “Naarmate de eisen hoger worden, kunnen ­gebruikers nu voor het eerst nieuwe functies downloaden vanaf de

Tmax XT vermogensschakelaars zijn maatgevend met extreme kort-

ABB Marketplace. Daarbij kan worden gekozen uit meer dan vijftig ver-

sluitwaarden voor zware toepassingen. Door hun ontwerp hebben de

schillende beveiligings-, meet- en automatiseringsfunctionaliteiten.”

vermogensschakelaars veel minder last van de gangbare beperkingen. Daarmee kunnen ze voor een veel groter en gevarieerder aantal

Alle Tmax XT-uitvoeringen zijn voorzien van dezelfde logica, functies

installaties worden ingezet, onafhankelijk van de bedrijfsspanning en

en intuïtieve interface die ook voor de Emax2 vermogensautomaten

omgevingsomstandigheden.

worden ingezet. Daarmee biedt ABB haar klanten als eerste dezelfde logica voor het gehele stroomonderbrekersprogramma. Dat zorgt voor

KLEINE FRAMEMAAT

aanzienlijke tijdsbesparingen en verbetert de installatiekwaliteit.

“De Tmax XT-serie leent zich voor toepassingen van 160 A tot maxi-

­Bovendien heeft ABB de mogelijkheden voor productinstallatie en

maal 1600 A en biedt een ongekend kortsluitvermogen voor alle

-instelling verder uitgebreid en gestroomlijnd. Het proces in nu ­

spanningen en toepassingen”, aldus Giampiero Frisio, hoofd van ABB’s

­gebruiksvriendelijker dan ooit en de benodigde installatietijd is dankzij

Protection & Connection business. “In combinatie met nauwkeurige

bluetooth- en Ekip-connectiviteit voor mobiele apparatuur met dertig

elektronische trip units in de kleinste framemaat, waarborgt de nieu-

procent verminderd. ■

we serie investeringen en garandeert het de continuïteit van dienstverlening. Met de nieuwe Tmax XT-serie blijft ABB haar aanbod verder

DCW FEBRUARI ONDERZOEK

33

VAN DE REDACTIE

TEKST

VIER VEREISTEN VOOR EEN EFFICIËNT DATACENTER We leven in het internettijdperk waarin bedrijven een groeiende hoeveelheid gegevens moeten opslaan. Steeds meer bedrijven doen daarom een beroep op datacenters, aangezien informatie centraal staat bij de groeistrategie van elk bedrijf. Dit is dan ook de reden waarom Kingston de kernelementen heeft opgesteld waaraan ieder datacenter moet voldoen.

1

BEVEILIGING Gegevens vormen een van de belangrijkste pijlers van een modern businessmodel, en informatieveiligheid is daarbij een van de ­belangrijkste prioriteiten. Enerzijds dient men maatregelen voor gegevensbescherming te implementeren in de fysieke omgeving. Dit

bevat voornamelijk de maatregelen voor toegangscontrole - badges, biometrische toegangskaarten enzovoorts - waarmee enkel geautoriseerd personeel in contact kan komen met het datacenter. Anderzijds is het noodzakelijk dat er beveiligingstools zijn zoals gegevensversleuteling voor hardware of voor software, evenals beveiligingsoplossingen om verlies van informatie en/of beschadiging door stroomuitval te vermijden.

2

KOELING Een geschikte temperatuur is essentieel ­zodat het datacenter optimaal kan presteren.

Aangezien het datacenter ononderbroken

3 4

OPSLAGRUIMTE Doordat er meer gegevens gegenereerd worden, vragen bedrijven steeds grotere opslagoplossingen. Dankzij de technologi­ sche vooruitgang beschikken datacenters over opslageenheden met steeds meer opslagruimte, waarbij grote d ­ ­atavolumes

zonder probleem kunnen worden bewaard.

GEGEVENSOVERDRACHT Opslagruimte is nutteloos als bedrijven geen snelle toegang hebben tot hun gegevens.

Het is dus cruciaal dat de gegevensoverdracht - het lezen of schrijven van data ­gemakkelijk kan plaatsvinden, zodat die data beter en sneller toegankelijk is. Een optimale snelheid van gegevensoverdracht tussen het

datacenter en de rest van de voorzieningen is daarnaast enorm

­belangrijk.

moet blijven werken, is het noodzakelijk dat een optimaal koelingssysteem wordt geïn-

“Een datacenter is een fysieke of digitale ruimte waar de gegevens,

stalleerd om te vermijden dat te hoge

systemen en middelen worden opgeslagen die nodig zijn voor een

temperaturen de prestaties, efficiëntie en ­

bedrijf om correct te kunnen functioneren. Het is dus van cruciaal

gebruiksduur van het datacenter negatief beïnvloeden. Daarnaast ­

­belang voor ieder businessmodel dat deze opslagruimte naar behoren

moet een koelingssysteem in dit geval niet alleen de temperatuur

functioneert”, aldus Ferdi van der Zwaag, Team Leader Benelux bij

­beperken en een optimale werkingstemperatuur verzorgen, het moet

Kingston EMEA. “Bij Kingston streven we ernaar om SSD’s te bieden

ook de vochtigheidsgraad controleren.

met de beste eigenschappen, zowel op gebied van prestaties, beveiliging als duurzaamheid. We ondersteunen bedrijven bij het beschermen van hun bedrijfsgegevens, waarbij ze kunnen rekenen op een datacenter van topkwaliteit”, voegt Van der Zwaag toe. ■

34

DCW FEBRUARI TRENDS

OPLOSSINGEN VOOR BESTAANDE EN NIEUWE UITDAGINGEN:

WAT HOORT ER OP DE TRENDLIJST VOOR 2020?

Groeiende datavolumes, een veilige Europese cloud (datasoevereiniteit), een snelle modernisering van datacenters en het stijgende energieverbruik zijn voor Rittal de IT-/ datacentertrends voor 2020. Toepassing van OCP-technologie (Open Compute Project) en warmteterugwinning bieden oplossingen voor de huidige uitdagingen.

Volgens de marktonderzoekers van International Data Corporation -

waarde te creëren - in toenemende mate in realtime, bijvoorbeeld in

IDC - kunnen mensen en machines in 2025 al 175 Zettabyte aan gege-

de productieomgeving”, aldus Dr. Karl-Ulrich Köhler, CEO van Rittal

vens genereren. Opgeslagen op conventionele dvd’s zijn dit 23 stapels

­International. “Datasoevereiniteit wordt een belangrijke succesfactor

die elk tot aan de maan reiken. De jaarlijkse datagroei van gemiddeld

voor het internationale concurrentievermogen”, vult André Hiddink,

27 procent leidt ook tot stijgende eisen aan de IT-infrastructuur.

product manager IT-Infrastructuur aan.

Omdat vrijwel geen enkele onderneming het zich kan veroorloven zijn

TREND #1: DATASOEVEREINITEIT

eigen databank jaarlijks met bijna een derde te laten groeien, kiezen

Dit maakt de autonome verwerking van gegevens voor de onderne-

IT-managers steeds vaker voor IT-services uit de cloud. Of het nu gaat

ming tot een centrale concurrentiefactor. Dat geldt voor alle branches

om storage of computing, de trend naar de cloud is in Duitsland al lang

waarin de beveiliging van gegevens de hoogste prioriteit heeft en de

geleden ingezet: uit een in de zomer van 2019 gepubliceerd onder-

analyse van deze gegevens doorslaggevend is voor het succes van de

zoek van de ICT-branchevereniging Bitkom en KPMG bleek dat drie van

onderneming - gezondheidszorg, mobiliteit, bankwezen of industrie.

de vier ondernemingen al gebruikmaken van cloud-oplossingen.

Ondernemingen worden geconfronteerd met de vraag hoe zij hun ­gegevens veilig en efficiënt kunnen verwerken en of ze hun eigen

Degenen die gebruikmaken van cloud-oplossingen van externe leve-

datacenter moeten moderniseren, investeren in edge-infrastructuren

ranciers geven echter een deel van hun controle over hun bedrijfs­

of de cloud gebruiken.

gegevens op. Zo geeft de US Cloud Act (Clarifying Lawful Overseas Use of Data) de Amerikaanse autoriteiten toegang tot gegevens die in de

Het Europese grote digitale project Gaia-X, een initiatief van het Duitse

cloud zijn opgeslagen - zelfs als de lokale wetgeving op de locatie voor

ministerie voor Economische samenwerking en Energie (BMWi), moet

gegevensopslag dit verbiedt.

in 2020 van start gaan. Het project heeft als doel het opbouwen van een Europese cloud voor een veilige digitalisering en koppeling van de

“Economische successen zullen in de toekomst duurzaam zijn als zij

industrie en vormt de basis voor het gebruik van nieuwe KI-toepassin-

gelijke tred houden met de volledige digitalisering en integratie.

gen (kunstmatige intelligentie). In deze context startte het Fraunhofer-

Ondernemingen zullen hun gegevens steeds vaker gebruiken om ­

instituut het initiatief ‘International Data Spaces’. Deze virtuele ­dataroom laat ondernemingen gegevens veilig uitwisselen. Compati-

‘VOORAL BIJ HIGH PERFORMANCE

biliteit van een eigen oplossing met bestaande (cloud-)platforms -

COMPUTING GENEREREN IT-RACKS

kleinere datacenters met open cloud-stacks kunnen een nieuwe

WARMTE VAN VAAK MEER DAN 50 KW’

van de gegevens de eerste gegevensanalyse uitvoeren en de cloud

­interoperabiliteit - bestaat ook. Dit betekent: geografisch verspreide ­klasse industriële toepassingen ­creëren die direct bij de ontstaansbron gebruiken voor latere analyses.

DCW FEBRUARI trends

35

VAN DE REDACTIE TEKST

TREND #2: STANDAARDISATIE IN HET DATACENTER MET OCP

ziening ondersteunen, waarbij de voeding wordt beveiligd door een

Omdat er steeds meer gegevens moeten worden verwerkt, is het

centrale UPS. Hierdoor is het niet langer nodig om elk OCP-rack te

voor ondernemingen van groot belang om bestaande datacenters

beveiligen met een UPS op basis van lithium-ionbatterijen. Het ­

snel te moderniseren. Essentiële eisen aan de uitbreiding zijn gestan-

­voordeel: de brandlast in het OCP-datacenter neemt aanzienlijk af.

daardiseerde technologie, een kostenefficiënte werking en een in hoge mate schaalbare infrastructuur. De OCP-technologie (Open Com-

TREND #3: WARMTERUGWINNING EN DIRECTE CPU-KOELING

pute Project) met centrale gelijkstroomverdeling in het IT-rack wordt

Datacenters geven grote hoeveelheden energie aan de omgeving af in

voor steeds meer CIO’s een interessant alternatief. Gelijkstroom­

de vorm van afvalwarmte. Door de toenemende vermogensdichtheid

componenten bieden nieuwe mogelijkheden voor het optimaliseren

in het datacenter stijgen ook de hoeveelheden warmte die voor

van kosten. Alle IT-componenten worden centraal gevoed met n+1

­andere doeleinden kunnen worden gebruikt. Het gebruik van afval-

voedingen per rack. Omdat er minder voedingen beschikbaar zijn,

warmte is tot nu toe echter te duur, bijvoorbeeld omdat de afnemers

­resulteert dit in een efficiënte koeling. De hoge mate van standaar­

zich z­ elden in de directe omgeving van de betreffende locatie bevin-

disatie van de OCP-componenten vereenvoudigt ook het onderhoud

den. Afvalwarmte van 40 graden, zoals van IT-koelsystemen op basis

en het management van reserveonderdelen. Gemiddeld bedraagt de

van lucht, is bovendien te laag om economisch te gebruiken.

efficiëntiewinst ongeveer vijf procent van de totale stroom.

Vooral bij High Performance Computing (HPC) genereren IT-racks Rittal rekent erop dat OCP zich in 2020 verder ontwikkelt als geïnte-

warmte van vaak meer dan 50 kW. Voor HPC is directe processor­

greerd systeemplatform in datacenters. Nieuwe OCP-producten voor

koeling met water duidelijk efficiënter dan luchtkoeling, zodat retour-

rack-koeling, voeding of monitoring maken een snelle uitbreiding met

temperaturen van 60 - 65 graden beschikbaar zijn. Bij deze tempera-

gelijkstroomcomponenten mogelijk. Daarnaast zullen nieuwe produc-

turen is het bijvoorbeeld mogelijk om afvalwater te verwarmen,

ten het conventionele concept van een centrale noodstroomvoor­

warmtepompen te gebruiken of het water naar het stadsverwar-

36

DCW FEBRUARI trends

mingsnet te voeren. CIO’s moeten er echter rekening mee houden dat

beschikbaarheidszones (‘Availibility Zone’) op de locatie. Dit betekent:

zelfs bij een directe CPU-waterkoeling slechts ongeveer 80 procent

afhankelijk van hun commerciële behoeften kiezen ondernemingen

van de afvalwarmte uit het IT-rack kan worden afgevoerd. Voor de

voor hun services wereldwijd een of meerdere beschikbaarheids­

resterende 20 procent heeft het rack nog steeds IT-koeling nodig.

zones. De naleving van de strenge bepalingen met betrekking tot gegevensbescherming wordt bijvoorbeeld uitgevoerd door een ­

Op de digitale top 2019 van de Duitse Bondsregering constateerde de

­gespecialiseerde lokale aanbieder in de betreffende doelmarkt. Een

verantwoordelijke werkgroep met betrekking tot het onderwerp

open provider multi-cloudstrategie maakt precies dat mogelijk: de

warmteterugwinning dat ingrijpende maatregelen nodig zijn. Rittal

functiedichtheid en schaalbaarheid van hyperscalers nuttig te combi-

gaat er daarom vanuit dat in 2020 aanzienlijk meer CIO’s zullen onder-

neren met de gegevensveiligheid van lokale en gespecialiseerde

zoeken hoe de tot nu toe ongebruikte warmte van het datacenter

­aanbieders zoals Innovo Cloud. Met een druk op de knop, in een dash-

­economisch kan worden benut.

board, met een contactpersoon, een factuur en in een seconde waarin de zakelijke beslissing wordt genomen.

TREND #4: INTEGRATIE VAN MULTICLOUD-OMGEVINGEN Ondernemingen hebben de zekerheid nodig dat zij hun cloud-­

Dit maakt multicloud-strategieën tot een van de belangrijkste trends

toepassingen op gangbare platforms en in verschillende landen

in de komende jaren. De economie zal verdere digitaliseringsstappen

­kunnen gebruiken. Hiervoor is een multicloud-strategie nodig. Vanuit

zetten en met cloud-native technologieën - voor de cloud computing-

managementoogpunt is dit een strategische beslissing op basis van

architectuur ontworpen en ontwikkelde toepassingen - de snelheid

het inzicht dat de eigen organisatie zich ontwikkelt tot een volledig

van de eigen Continuous Integration (CI) en Continuous Delivery (CD)

gedigitaliseerde onderneming.

pipelines verder verhogen. De automatisering van de integratie- en leveringsprocessen maakt vervolgens snelle, betrouwbare en herhaal-

Excellentie in de gebruikerservaring wordt onder andere gegarandeerd door een zo kort mogelijke vertragingstijd met de bijbehorende

bare software-implementaties (‘deployments’) mogelijk. ■

DCW FEBRUARI BLOG ALEX BIK CTO BIT

DATACENTERS ALS ­VERVUILERS: MISVATTING VAN DE EEUW Wereldwijd gaan miljoenen mensen de straat op om aandacht te vra-

Naast dat dit niet onderbouwd is, is het ook feitelijk onjuist. Heel veel

gen voor het klimaat. Bij de klimaattop in New York kwamen wereld-

datacenters - zeker in Nederland (en daar heeft de Volkskrant het ook

leiders bijeen om te praten over maatregelen die de opwarming van

over met de ‘naamloze grijze blokken langs de snelweg’) - zijn juist

de aarde moeten tegengaan. Nieuwskolommen worden gevuld met

heel erg duurzaam bezig. Daarnaast bestaat een flink deel van het

tips over wat je zelf kunt bijdragen, zoals minder vaak reizen met het

energieverbruik van datacenters uit IT-apparatuur die voorheen bij be-

vliegtuig, minder vlees eten, maar ook minder geslaagde tips zoals

drijven in een bezemkast stond. Dat energieverbruik is dus niet nieuw.

minder ‘binge watchen’ op Netflix.

EEN LESJE ‘MAATREGELEN DIE DATACENTERS TREFFEN’ Het valt me op dat in het nieuws datacenters er vaak slecht vanaf ko-

Hoewel er in datacenters veel energie gebruikt wordt, gebruiken ze

men. Van artikelen die suggereren dat datacenters vervuilend zijn tot

niet meer energie dan de gecombineerde IT op eigen locaties. Sterker

radio-uitzendingen die datacenters bestempelen als de kolencentrales

nog: een datacenter treft allerlei maatregelen, waardoor het uitbeste-

van de toekomst. Ik vind het goed dat er zoveel aandacht is voor de

den van IT-apparatuur bijna altijd duurzamer is. Toch blijft het vooroor-

milieuproblematiek en juist daarom stoten deze uitspraken me tegen

deel bestaan, zoals duidelijk wordt uit eerdergenoemde voorbeelden.

de borst. Het waarheidsgehalte is vaak ver te zoeken.

Dat heeft te maken met het feit dat al het energieverbruik van de ­apparatuur van verschillende bedrijven binnen een datacenter gecon-

EEN LESJE ‘DATACENTERS DOOR HET SLIJK HALEN’

centreerd is en daardoor zichtbaarder is. De energiebesparende maat-

De onwaarheden vliegen ons in allerlei vormen om de oren. Zo wer-

regelen die datacenters treffen, zijn voor een onderneming die zijn

den in een uitzending van The Green Quest op BNR uitspraken gedaan

IT-apparatuur in huis heeft staan vaak niet rendabel, niet uitvoerbaar,

over hoeveel energie datacenters verbruiken. Twee voorbeelden

of er wordt simpelweg niet aan gedacht. Denk aan het investeren in

moesten de luisteraar bewust maken van hoeveel energie bepaalde

energiezuinige koeling, koelen van servers met buitenlucht, het herge-

handelingen kosten, zoals het versturen van mailtjes of een uurtje

bruiken van warmte die vrijkomt, het gebruik van closed cold corridors,

Netflixen. De uitspraken waren feitelijk onjuist en eerdere uitspraken

ultrasoon-bevochtiging enzovoort. Daarbij komt dat veel datacenters

van anderen werden onjuist geciteerd. Daarmee onterecht bijdragend

gebruikmaken van duurzaam opgewekte energie.

aan het beeld dat datacenters niet duurzaam zouden zijn.

TIJD VOOR VERANDERING Een ander voorbeeld. De Volkskrant liet enige tijd geleden weten dat

Het valt me tegen dat grote mediaplatformen zich schuldig maken aan

elektronische gadgets grotere vervuilers zijn dan je denkt. Daarom

zulk soort ongefundeerde journalistiek. Het geeft niet alleen de burger

kunnen we de aanschaf van een nieuwe telefoon beter nog even voor

en de politiek een verkeerd beeld, het is - met alle maatregelen die zij

ons uitschuiven. Helemaal terecht wat mij betreft. Maar vervolgens

treffen - ook oneerlijk tegenover datacenters. Dat er zoveel onduide-

wordt er in het artikel in één soepele beweging overgegaan van

lijkheid bestaat rondom datacenters en duurzaamheid, toont aan dat

­vervuiling naar het energieverbruik van datacenters. Daarmee wordt

het tijd is voor verdieping en verandering. Tijd om een einde te maken

op zijn minst de suggestie gewekt dat datacenters ook vervuilend zijn.

aan de negatieve praat en alle misvattingen voor eens en voor altijd de wereld uit te helpen. n

37

38

DCW FEBRUARI AGENDA

EVENEMENTENKALENDER DATACENTERWORKS Blijf op de hoogte van de evenementen op datacenter-gebied. Kijk ook op de website www.datacenterworks.nl onder ‘agenda’. Zelf een evenement aankondigen?

Stuur een mailtje naar info@datacenterworks.nl

evenement

datum

plaats

land

2020 OCP Global Summit

4-5 maart 2020

San Jose

Verenigde Staten

Open Source Hardware Event

10 maart 2020

Amsterdam

Nederland

Data Center World

11-12 maart 2020

Londen

Verenigd Koninkrijk

Cloudfest

14-19 maart 2020

Rust

Duitsland

Data Centre World

16-19 maart 2020

San Antonio

Verenigde Staten

Smart Data Summit

23-24 maart 2020

Dubai

VAE

EuroHPC Summit 2020

23-27 maart 2020

Porto

Portugal

2020 BICSI EMEA Conference & Exhibition

13-15 april 2020

Dubai

VAE

DCW FEBRUARI BLOG FREEK VAN ALPHEN ABB Benelux

NIEUW DECENNIUM, NIEUW STANDPUNT We zijn zojuist met zijn allen een nieuw decennium ingestapt. Voor de

ACTIEF

een gebeurde dit wellicht onbewust, de ander stond er misschien toch

Als combinatie van beide zaken poneer ik de stelling dat de datacenter

even bij stil. Slechts twee decennia geleden werd het internet de

industrie actief onderdeel moet worden van de energietransitie en de

­nieuwe basis onder onze dagelijkse communicatie. Faxen, brieven en

digitalisering van onze maatschappij die niet meer te stoppen is. We

dossiers werden e-mails en attachments. De klassieke telefonie ging

staan voor de uitdaging om klimaatdoelen te halen door hernieuwbare

over naar VoIP-diensten en ik denk dat ‘collect-call’ door menigeen

energiebronnen als zon en wind op macroniveau en op microniveau te

­onder de veertig even online moet worden gegoogeld.

integreren in het stroomnet. Het stroomnet wordt een complexe digitale marktplaats van vraag en aanbod en de groei van grote centrale

In het zojuist afgesloten decennium werd de cloud volwassen en heeft

en kleinere decentrale datacenters biedt deze industrie de verplichting

de digitalisering in industrie en maatschappij voor enorme investe­

om hier actief aan deel te nemen. Ik volg het met bijzonder veel

ringen in digitale infrastructuren gezorgd. Mocht u tien jaar geleden in

­belangstelling en ga hier graag met jullie over in discussie.

aandelen van de grote cloud-aanbieders zijn gestapt, dan heeft u de S&P 500 - de AEX van de Verenigde Staten - ruimschoots verslagen.

In een volgende bijdrage zal ik ingaan op een ander opvallend thema:

Grote ondernemingen maakten de keuze voor de adoptie van Infra-

de ontwikkelingen en uitdagingen ten aanzien van decentrale data-

structure en Software as a Service om middelen en mensen vrij te

centers. n

­maken voor nieuwe producten en diensten. freek.alphen@nl.abb.com PIJNLIJK Tijdens mijn eerste paar maanden als relatieve nieuwkomer in deze industrie vallen mij een paar zaken op, die ik graag met jullie wil delen in een serie bijdragen in DatacenterWorks.

Ten eerste zie ik dat de hoge tijdsdruk waaronder datacenter-projecten tot stand komen niet veel ruimte biedt voor innovatie ten aanzien van energie-efficiëntie en duurzaamheid. We zagen dat pijnlijk duidelijk worden met de tijdelijke vergunningenstop in Amsterdam en Haarlemmermeer. Gelukkig zien we nu dat het onderwerp wél continu onder de aandacht is. Wanneer gaan we het zien in duurzame innovaties in nieuwe projecten?

Ten tweede zie ik voor een deel van de huidige generatie datacenters dat de verouderende techniek de nodige zorgen geeft aan de facilitair en technisch verantwoordelijke afdelingen. Worden deze risico’s ­gedeeld met het hoogste management en wordt men echt begrepen?

Staat het hoog genoeg op de agenda?

39

40

DCW FEBRUARI DDA STIJN GROVE DIRECTEUR DUTCH DATA CENTER ASSOCIATION

ZEER GESLAAGDE KICKSTART EUROPE CONFERENTIE We blikken terug op een zeer geslaagde derde

logen. Er lijken zelfs signalen te zijn die wijzen

­onderwijs, heffingen, wetgeving, restwarmte,

Kickstart Europe Conferentie! Met inmiddels

op een overkoepelende tech-oorlog.

uitleg en landelijke en internationale promotie.

meer dan 1.000 bezoekers bespraken we

Om Europa te wapenen, zal actie worden

Ook als brancheorganisatie nemen wij de

trends en ontwikkelingen voor het komende

ondernomen om open source-initiatieven te ­

­bovenstaande inzichten mee in al onze initia-

jaar en was het weer een ideale plek om te

ondersteunen. Bovendien zal het een meer

tieven voor het komende jaar, zodat de sector

netwerken aan het begin van het jaar.

conservatieve, beschermde aanpak hanteren

zich op een gecoördineerde, duurzame manier

Ook brachten we tijdens de conferentie het

wat betreft databeheer in de publieke sector.

kan ontwikkelen.

gepubliceerd in samenwerking met onder

Tot slot is ook duurzaamheid een groeiende

Met vriendelijke

andere CBRE, PB7 en Gartner, geeft achter­

trend. Energie-efficiëntie en groene stroom

groeten,

gronden achter verschillende ontwikkelingen

vormen een prioriteit voor de digitale infra-­

in de markt.

industrie. Immers gaan digitalisering en de

Stijn Grove

energietransitie hand in hand. Voor datacenters

Dutch Data Center

Zo wordt verwacht dat de totale capaciteit van

en telco’s, beide grootverbruikers van energie,

Association

datacenters in de FLAP-markt in 2020 met 15%

betekent dit dat ze allebei continu moeten

zal toenemen. Cloud is opnieuw de voornaam-

­investeren. Met name in energie-efficiëntie en

ste motor achter de groei van de datacenter

hernieuwbare energie.

sector, verantwoordelijk voor 80% van de groei

Deze twee onderwerpen hebben dit jaar onze

in 2019. De traditionele FLAP-markt zal primair

primaire focus. Daarnaast zetten we in op

­European Outlook 2020 rapport uit. Dit rapport,

blijven maar nieuwe hubs zoals Milaan, Zurich, Stockholm en Warschau groeien snel. Deze hubs hebben minder last van de bekende ­knelpunten zoals een dreigend energietekort, stijgende grondprijzen en ruimtetekort.

Daarnaast wordt gesproken over de economische onzekerheid vanuit het buitenland. Europa is sterk afhankelijk van buitenlandse technologieën en deze kunnen nog wel eens onder druk komen te staan door voortdurende ­wereldwijde handelsoorlogen tussen economische grootmachten. De recente geschiedenis heeft ons laten zien dat handelsoorlogen steeds meer verweven raken met cyberoor­

RAPPORT OVER BELANG DIGITALE MAINPORT Hoewel Nederland een van de grootste digitale

met theMETISfiles, Pb7, de Rabobank en een

digitale economie en onderliggende digitale

mainports ter wereld is, is er verbazingwek-

aantal partijen uit de branche om een duidelij-

­infrastructuur. Begin maart publiceren we deze

kend genoeg nog steeds geen specifiek beleid

ker beeld te schetsen van Nederland als digita-

in een rapport, dat we zullen gebruiken om

dat hierop gericht is. Het belang van deze

le mainport ten opzichte van andere Europese

onze standpunten te communiceren naar poli-

­‘derde haven’ lijkt nog niet (genoeg) te landen

landen. Hierin onderzoeken we onder andere

tiek en media. Houd onze website in de gaten

bij de politiek en daartoe werkt DDA samen

de anatomie en economische impact van de

voor updates. n

DCW FEBRUARI DDA

MOTIES TER BEVORDERING VAN DC RESTWARMTE Mede door inbreng van de DDA zijn er inmid-

zet voor het halen van de BENG-normering. De

dels twee moties ingediend die het hergebruik

tweede, recent ingediende motie bouwt hier-

van datacenter restwarmte steeds aantrekke-

op voort, waarin wordt geconstateerd dat de

OUTLOOK RAPPORT 2020

lijker maken voor het verwarmen van de

productie van datacenter restwarmte, in

Het ‘European Outlook Rapport 2020’

gebouwde omgeving. Beide aangenomen ­

­tegenstelling tot bijvoorbeeld biomassa, geen

geeft een vooruitblik op de trends en ac-

moties zijn ingediend door D66, de heren ­

CO2-uitstoot veroorzaakt. Datacenter warmte

tiviteiten binnen de datacenter, cloud- en

­Sienot en Verhoeven. De eerste motie werd

wordt namelijk 100% elektrisch opgewekt en

connectivity sector. In het rapport vinden

­ingediend in 2018, waarin werd verzocht om

daarmee is de productie vrij van CO2, stikstof

lezers alle up-to-date informatie over de

datacenter

hernieuwbare

en fijnstof uitstoot. DDA vindt het een zeer

nieuwste IT-, business en digitale infra-

warmte te categoriseren. Met de goedkeuring

restwarmte

als

positief signaal dat beide moties zijn goed­ ­

structure trends die naar verwachting

van de motie kon de restwarmte worden inge-

gekeurd door de Kamer. n

een grote impact zullen hebben dit jaar.

Van digitale transformatie tot

DDA PUBLICATIES • Outlook Rapport 2020

cyberoorlog, economische onzekerheid en The Green Deal - er gebeurt veel op digitaal gebied en er komt nog meer in 2020.

Zeker een aanrader dus om het rapport te doorlopen.

Een volledig overzicht van onze publicaties vindt u op

Je kunt deze gratis downloaden

www.dutchdatacenters.nl/publicaties.

via:

www.dutchdatacenters.nl/­

publicaties n

AGENDA 5 MAART FIBERDAYS20 10 MAART Open Source Hardware event 11 MAART DCW - Data Centre World London 16 MAART Cloudfest 2020 17 MAART IoT Tech Expo London 25 MAART Edge Europe 2020 2 APRIL Girlsday 2020

41

42

DCW FEBRUARI BICSI

advancing information technology systems

VIDEO OVER DE ICT-INFRASTRUCTUUR BICSI’s ICT Today laatste 2019-editie staat vrijwel volledig in het teken van video over de ICTinfrastructuur van organisaties. Securitycamera’s, videoconferencing en live streaming van videoclips zijn tegenwoordig steeds vaker gebruikte zakelijke toepassingen. Behalve technische adviezen en tips voor een betere gebruikerservaring bevat BICSI’s magazine ook een artikel over de mogelijk toegevoegde waarde van AI.

VIDEO EN AUDIO

VIDEO STREAMING APPLICATIONS

Het tijdperk dat alleen data over twisted pair

Een ander artikel in BICSI ICT Today gaat in op

koperbekabeling werd verzonden, is allang

hoe

voorbij. Tegenwoordig is het een mix van

streaming applicaties op de netwerkinfra­

data, audio en video, omdat mensen met

structuur kunnen garanderen. Gezien het toe-

­elkaar communiceren via een Voice-over-IP of

nemend aantal IP-videocamera’s en mobiele

Video-over-IP toepassing. In een 10-pagina’s

apparatuur waarop video wordt gestreamd, is

coverartikel wordt achtereenvolgens ingegaan

het belangrijk rekening te houden met stra-

op de interface tussen videotoepassingen en

lingsinvloeden tussen kabels. Vooral omdat

een ‘building automation system’, de inter­

nog een aanzienlijk deel van de momenteel

faces voor videotoepassingen, ontwikkeling

aanwezige infrastructuur gebaseerd is op

van resoluties en bescherming van digitale

­Category 5e UTP-bekabeling. De auteur gaat

content (HDCP). Daarna wordt uiteraard ook

verder in op de voordelen van STP-bekabeling

nog de invloed op UTP- en STP-bekabeling,

en wat er in de standaarden staat over video-

draadloze

toepassingen. Goed om te weten is het feit,

LAN´s

en

Ethernet-transmissies

­belicht.

organisaties

hoge

kwaliteit

video

dat er ook fabrikanten van IP-camera’s zijn die op een slimme compacte wijze beeldopnames

AI VOOR AUDIO EN VIDEO

opslaan en delen, zoals het MxPEG-formaat

De komende jaren krijgt elke consument en

van MOBOTIX.

organisatie te maken met artificial intelligence (AI) toepassingen. Bijvoorbeeld voor het

Meer informatie over alle evenementen en

ondersteunen van zoekopdrachten, vertaal­ ­

technische trainingen is uiteraard te vinden op

services, cybersecurity en andere applicaties.

www.bicsi.org. Via de menukeuze Member-

Op videogebied moet AI ons bijvoorbeeld

ship & Global Community is daar ook een

gaan helpen om echte opnames te gaan

speciaal gedeelte over het BICSI Mainland ­

­onderscheiden van ‘deep fake’ producties. Het

­Europe District te vinden, inclusief de contact-

8-pagina´s artikel AI in AV in BICSI ICT Today

gegevens van regionale BICSI-vertegenwoor-

gaat eerst in op de definities van AI, Machine

digers. Menno van de Veen RCDD en werk-

Learning

zaam bij Amgen in Breda is de Benelux

en

Deep

Learning.

Vervolgens

­worden respectievelijk de impact van AI voor audio en video op de horizontale bekabeling, kabeltracés, security en verticale toepassingsmogelijkheden in het onderwijs en de zorg ­belicht.

Country Chair. n

Discover the Edge.

Smart Solutions. Real Business.

Rittal oplossingen voor de technologie van de toekomst.

Edge computing maakt het mogelijk om enorme hoeveelheden data betrouwbaar en nauwkeurig realtime op te slaan, te verwerken en te verdelen – altijd daar waar dit nodig is.Rittal bereidt uw IT-infrastructuur voor op nieuwe uitdagingen - flexibel, betrouwbaar en wereldwijd.

www.rittal.nl