Page 1

h

IN VITRO

• h

μηνιαια εκδοση με θεμα την υγεια • διανεμεται δωρεαν h

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

h

Τ. 31

XXXXX

Αλκοόλ

Αιχμάλωτοι της ζάλης hΠ  αιδιά και διάβασμα. Δεν ανοίγει βιβλίο!

hH  ealthy tips... για τη διαχείριση του stress

h Τ ο ΕΣΥ στο κατώφλι ιδιωτικοποιήσεων

hΒ  ιονικοί φακοί επαφής θα προβάλλουν και τα e-mails


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

4•in•vitro

Index 28 Συνέντευξη Ιωάννης Βαρδακαστάνης Όσο και αν θέλουμε να θεωρούμαστε «πολιτισμένοι», η κοινωνική συμπεριφορά μας απέναντι στα άτομα με αναπηρία πολλές φορές αγγίζει τα όρια του «ρατσιστικού αποκλεισμού». Τον όρο χρησιμοποιεί ο πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) Ιωάννης Βαρδακαστάνης. Βραβευμένος πρόσφατα στην Ισπανία με το βραβείο Προσβασιμότητας, μιλάει στο «IN VITRO» για τα προβλήματα της ευαίσθητης αυτής ομάδας και δηλώνει ότι θα συνεχίσει να δίνει τη «μάχη της προσβασιμότητας», που καθιστά μία κοινωνία «πολιτισμένη».

10 Κέντρο Μεταμόσχευσης Νησιδίων Παγκρέατος Σύντομα θα λειτουργήσει στη χώρα μας το πρώτο Κέντρο Μεταμοσχεύσεων Νησιδίων Παγκρέατος, όπως ανακοινώθηκε σε σχετική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην Αθήνα. Οι μεταμοσχεύσεις νησιδίων παγκρέατος για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 αποτελεί σήμερα τη μοναδική λύση για την πρόληψη των επιπλοκών της νόσου και τη ρύθμιση του σακχάρου.

34

Επιδημία πέρα από τα όρια Έχουν περάσει 30 χρόνια από την εμφάνιση της μάστιγας του AIDS. Η διαπίστωση των πρώτων θυμάτων έσπειρε πανικό στους περισσότερους και αμηχανία στην επιστήμη. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα ανακαλύφθηκε η αντιρετροϊκή θεραπεία (HAART) και πριν από μόλις τρία χρόνια δοκιμάσθηκε με περιορισμένη επιτυχία το πρώτο εμβόλιο κατά του Ιού της Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας. Όλα δείχνουν ότι οι έρευνες θα αποδώσουν σύντομα, καθώς η επιστήμη βρίσκεται στο κατώφλι της κατασκευής ενός αποτελεσματικού φαρμάκου.

DELLA ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Α.Ε. Καφαντάρη 27, Αθήνα, 11631 Τηλ.: 210.68.56.700, Fax.: 210.68.51.008

30 «Φρένο» στις παγίδες των Χριστουγέννων Οι εορτές των Χριστουγέννων είναι χαρά για όλους, κρύβουν όμως και κινδύνους, κυρίως για τους μεγαλύτερους. Τα πιρούνια παίρνουν φωτιά, το αλκοόλ ρέει με λιγότερες ενοχές, τα γλυκά κυριαρχούν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Τα αποτελέσματα φαίνονται αμέσως μετά… Κοντά σε αυτά ελλοχεύει ο μόνιμος κίνδυνος της μελαγχολίας των εορτών, για πολλούς. Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι «ελέγχου», ώστε τα Χριστούγεννα να παραμείνουν μοναδική γιορτή χαράς και ελπίδας.

24 Αλκοολισμός… Αντιμετωπίστε τον! Λιγότεροι από τους μισούς Έλληνες γνωρίζουν ότι η αιθυλική αλκοόλη (το αλκοόλ) είναι κλασική εξαρτησιογόνος ουσία (ναρκωτικό). Αυτό έδειξε η πρώτη πανελλήνια «έρευνα γνώσης», που πραγματοποιήθηκε για τη συγκεκριμένη ουσία. Το περίεργο είναι ότι ενώ συνιστά κίνδυνο, το αλκοόλ πωλείται ελεύθερα χωρίς κάποιο «στίκερ κινδύνου» (όπως τα τσιγάρα). Το δυσάρεστο είναι ότι 800.000 Έλληνες πίνουν καθημερινά αλκοόλ. Μάθετε όλα όσα πρέπει για την επικίνδυνη αυτή ουσία μέσα από τα στοιχεία της ενδιαφέρουσας έρευνας. Eκδoτης

διευθυντρια

ART director

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Αντωνης Δελλατoλας

βικυ καρατζαφερη

Δημήτρης Λύρας

Ελένη Σαμπάνη

Γενικoς Διευθυντhς Εκδoσεων della

Αρχισυντακτησ

EΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Βαγγελης Β. Παπακωστας

Σύνταξη 210 6856700, εσωτ. 311

Διαφήμιση 210 6847222

sabani@invitromagazine.gr

νικοσ σταυρουλλακισ

Μαίρη Δημητριάδου

υπευθυνος παραγωγησ - διανομης

Συνεργaτες: Ηλέκτρα Αλευρίτη, Αλέκα Κόγκα, Βασιλική Μανιάτη, Εμμανουήλ Σιγιολτζάκης, Μαρία Ορφανίδου

εμπορικη διευθυνση

Μάριος Φιλιππούσης

Μάρκος Δελατόλας

Εκτυπωση: IRIS AEBE

διορθωση: Κώστας Θέος Μαρία Παπαρρηγοπούλου

διευθυνση διαφημισησ

Φωτογραφιες: shutterstock.com

e-mail invitro@invitromagazine.gr

Χρήστος Βασιλόπουλος

Μηνιαία έκδοση για την υγεία Διανέμεται δωρεάν

Web www.issuu.com/invitromagazine


«ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ»

φοράει άσπρη µπλούζα h

Τ. 31

H υγεία δεν είναι παιχνίδι Ενηµερώσου απλά, έγκυρα, επιστηµονικά

48

σελίδες h

ιουνιοσ 2011

με θεμα την υγεια

• διανεμεται δωρεαν

h

IN VITRO h

μηνιαια εκδοση

h

τ. 26

IN VITR h

• h

μαΪοσ 2011

μηνιαια

εκδοση

με θεμα

την υγεια

• διανεμ

εται δωρεα

νh

O

• h

μελανω

Καυτές h Πόσο θόρυβο αντέχουν τα αυτιά μας

h Δείτε τον ήλιο με τα σωστά γυαλιά

h Πώς θα μείνουμε για πάντα νέοι

h Η δίαιτ α του καλο ύ σεξ

h Εργασία και Και όμως χαρά: γίνεται

ΙΝ VITRO ●

μα

Όταν ο ήλσιος σεξουαλιΚω νοσηματα μεταδιδομενα «απ ειλ απειλές εί»

ν h Tι πρέπει να προσέχου τα παιδιά στην παραλία

τ. 25

h Εγώ πότε θα γίνω μπαμ πάς;

h Τα top προϊ για σφριγηλόντα ό στήθος

Ôï ðåñéïäéêü ãéá ôçí õãåßá ôþñá ìáæß ìå «ΤO ΠΟΝΤΙΚΙ» Aðü ôéò 26 Ιανουαρίου 2012 και κάθε τελευταία Πέμπτη του μήνα


6•in•vitro

Tης Βίκυς Καρατζαφέρη

E dito rial

Καλές γιορτές Εντάξει, έχετε δίκιο. Ο καιρός δεν μοιάζει καθόλου χριστουγεννιάτικος – τουλάχιστον μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές – και λίγοι είναι αυτοί που δείχνουν να έχουν τη διάθεση να μπουν στο εορταστικό κλίμα. Η αγορά υποφέρει, γιατροί και φαρμακοποιοί είναι «στα καρφιά» αγωνιζόμενοι για τα δικαιώματά τους, οι ασθενείς ταλαιπωρούνται, το δώρο των γιορτών ήταν από μικρό έως ανύπαρκτο… Επιπλέον, οι ευχές που ανταλλάσσουμε είναι χιλιοειπωμένες και κοινότοπες. Αφήστε που δεν τις λέμε καν διά ζώσης. Ας είναι καλά οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης και τα μηνύματα στο κινητό. Όμως είναι στο χέρι μας να το αλλάξουμε όλο αυτό. Δεν λέω να εθελοτυφλούμε και να κατοικούμε σε ένα ροζ συννεφάκι. Αλλά τουλάχιστον να εκμεταλλευθούμε αυτό το μικρό διάστημα – διάλειμμα – για να (ξανα)βρεθούμε με αγαπημένα πρόσωπα, οικογένεια και φίλους, να περπατήσουμε και να χαζέψουμε τη στολισμένη πόλη, να παίξουμε περισσότερο με τα παιδιά μας, να κοιμηθούμε χωρίς το άγχος του ξυπνητηριού… Όλες οι νέες έρευνες δείχνουν ότι και μόνο η κουβέντα γύρω από την οικονομική κρίση μάς αρρωσταίνει. Πόσω μάλλον αν αντιμετωπίζουμε, ήδη, προβλήματα υγείας ή αν έχουμε χάσει τη δουλειά μας και το αύριο είναι αβέβαιο. Οπότε, τι μένει; Θετική σκέψη, όσο αυτό είναι εφικτό, και χαμόγελο. Εξάλλου αυτές τις ημέρες μπορούμε να δείξουμε έμπρακτα σε συνανθρώπους μας που χρειάζονται τη βοήθειά μας, τη συμπαράστασή μας προσφέροντας χρήματα, τροφή, ρούχα και παιχνίδια. Σε πολλά σημεία της πόλης γίνονται bazaar – αγορές αγάπης, όπως λέγονται –, όπου μπορούμε αντί μικρού αντίτιμου να προμηθευτούμε από χριστουγεννιάτικα στολίδια μέχρι χειροποίητες κατασκευές, ρούχα και βιβλία και να κάνουμε και την καλή μας πράξη. Η προσφορά μάς απομακρύνει από το εγώ μας και γαληνεύει την ψυχή μας. Το χαμόγελο και τα λόγια ευγνωμοσύνης που θα λάβουμε είναι ανεκτίμητης αξίας. Αξίζει να το κάνουμε και φέτος. Καλές γιορτές σε όλους, με Υγεία!


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

IN•VITRO•7

Advertorial

Eπιβράβευση στην πρόoδο

Υποτροφίες ΟΤΕ - COSMOTE

Α

πονεµήθηκαν στις 8 Δεκεµβρίου οι Υποτροφίες ΟΤΕ– COSMOTE, για το ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012, σε πρωτοετείς φοιτητές ΑΕΙ από την ελληνική περιφέρεια. Με το θεσµό να κλείνει 10 χρόνια, 42 νέοι και νέες παρέλαβαν και φέτος σηµαντικό βοήθηµα για τις σπουδές τους, συνολικού ύψους € 270.456. ΟΙ 15 ΦΕΤΙΝΟΊ ΥΠΌΤΡΟΦΟΙ που προέρχονται από τους νοµούς Βοιωτίας, Δωδεκανήσων, Ηλείας, Καρδίτσας, Καστοριάς, Κεφαλληνίας, Λασιθίου, Μεσσηνίας, Ξάνθης, Πέλλας, Πιερίας, Τρικάλων, Φλώρινας, Φωκίδας και Χίου βραβεύτηκαν, χορηγούµενοι µε το ποσό των € 15.280 ο καθένας (€ 20.000, µείον αναλογούν φόρος και τέλος χαρτοσήµου). Επιπλέον, 27 τιµητικές διακρίσεις αξίας € 1.528 η καθεµία (€ 2.000,

µείον αναλογούν φόρος και τέλος χαρτοσήµου), απονεµήθηκαν από την COSMOTE σε υποψηφίους από τις ίδιες περιοχές, που ξεχώρισαν για τις σχολικές και εξωσχολικές τους επιδόσεις. Η καθιερωµένη εκδήλωση, που εφέτος είχε ιδιαίτερα εορταστικό επετειακό χαρακτήρα, πραγµατοποιήθηκε στο Διοικητικό Μέγαρο του ΟΤΕ στο Μαρούσι, παρουσία του Προέδρου και Διευθύνοντος Συµβούλου του ΟΤΕ, Μιχάλη Τσαµάζ, και του Ειδικού Γραµµατέα Πρωτοβάθµιας και Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης, Μιχάλη Κοντογιάννη. ΣΤΗΝ ΟΜΙΛΊΑ ΤΟΥ Ο Κ. ΤΣΑΜΆΖ, µεταξύ άλλων, ανέφερε: «Σε αυτή τη δύσκολη περίοδο που διανύουµε, πρέπει να διατηρήσουµε την αισιοδοξία µας και την ελπίδα για ένα καλύτερο µέλλον των παιδιών µας, των νέων της χώρας µας. Η εκπαίδευση και

η µόρφωσή τους είναι η προϋπόθεση που πρέπει να διασφαλίσουµε. Στον Όµιλο ΟΤΕ συνεχίζουµε τη στήριξή µας προς αυτή την κατεύθυνση, ενισχύοντας φέτος το θεσµό των Υποτροφιών ακόµη περισσότερο». Ειδικότερα, απευθυνόµενος στους Υποτρόφους είπε: «Να αγαπάτε την ευθύνη. Μη βολεύεστε όταν τα πράγµατα σας έρχονται εύκολα. Μη φοβάστε στις δυσκολίες. Η δική σας πορεία θα είναι η πιο ηχηρή διάψευση σε όσους αµφισβητούν την κουλτούρα και τον πολιτισµό µας». «Το να προσφέρεις σε ένα δικό σου άνθρωπο είναι σηµαντικό, αλλά ως έναν βαθµό αναµενόµενο. Όµως το να προσφέρεις και να ενδιαφέρεσαι για ανθρώπους που δεν γνωρίζεις έχει ιδιαίτερη βαρύτητα» ανέφερε η Παναγιώτα Σάλλα Ηλιοπούλου, φοιτήτρια σήµερα στη Νοµική Αθηνών, που βραβεύτηκε το 2007 από την COSMOTE.

ΕΚΤΌΣ ΑΠΌ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΚΌ ΒΡΑΒΕΊΟ, Υπότροφοι και Διακριθέντες, παρέλαβαν δωρεάν σύνδεση Conn-x καθώς και κινητά τηλέφωνα µε Καρτοσυµβόλαιο COSMOTE µε δωρεάν πάγιο. Επιπλέον, στους Υποτρόφους δόθηκαν και Netbooks. Από την έναρξη του θεσµού των Υποτροφιών το 2002 µέχρι και σήµερα, έχουν απονεµηθεί συνολικά 106 Υποτροφίες και 231 Τιµητικές Διακρίσεις, η αξία των οποίων υπερβαίνει το € 1,6 εκατοµµύριο, έχοντας ήδη καλύψει την ελληνική περιφέρεια δύο φορές. Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΊΑ, που εντάσσεται στα προγράµµατα Εταιρικής Υπευθυνότητας του ΟΤΕ και της COSMOTE, συµβάλλει στη δηµιουργία καλύτερου µέλλοντος για τους νέους, σύµφωνα και µε την πολιτική του Οµίλου ΟΤΕ για αποκεντρωµένα προγράµµατα εταιρικής υπευθυνότητας.

Οι Υπότροφοι ΟΤΕ-COSMOTE για το ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 1. Μαρία Ιωάννα Τζίνη - Νοµός Βοιωτίας 2. Πετράντα Κότορου - Νοµός Δωδεκανήσου 3. Διονύσιος Διαµαντόπουλος - Νοµός Ηλείας 4. Κυριακή Καµηνιώτη - Νοµός Καρδίτσας 5. Γεώργιος Ζεϊµπεκάκης - Νοµός Καστοριάς 6. Στέφανος Στουραϊτης - Νοµός Κεφαλληνίας

7. Φωτεινός Γαϊτανάκης - Νοµός Λασιθίου 8. Παναγιώτης Ευστάθιος Παπαδόπουλος Νοµός Μεσσηνίας 9. Κωνσταντίνα Καφφέ - Νοµός Ξάνθης 10. Μαρία Ιωάννα Τσίπα, Νοµός Πέλλας

11. Ελευθέριο Χατζηχιδήρογλου, Νοµός Πιερίας 12. Αρετή Χαχάµη - Νοµός Τρικάλων 13. Χρήστος Καστανιάς - Νοµός Φλώρινας 14. Άννα-Λίζα Σκαρίµπα - Νοµός Φωκίδας 15. Ουρανία Τσιρλή - Νοµός Χίου

Οι Διακριθέντες της COSMOTE για το ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με το πρόγραμμα ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ OTE-COSMOTE, μπορείτε να επισκεφθείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.ote-cosmotescholarships.gr

1. Ελένη Γαστουνιώτου - Νοµός Βοιωτίας 2. Μαριέττα- Ελένη Κολοκύθα Νοµός Δωδεκανήσων 3. Ελένη Ζωγόγιαννη - Νοµός Ηλείας 4. Σωτήριος Κούκιος Πανόπουλος - Νοµός Ηλείας 5. Φωτεινή Τασούλη - Νοµός Ηλείας 6. Νικόλαος Λώλης - Νοµός Καρδίτσας 7. Κωνσταντίνος Τσεκούρας - Νοµός Καρδίτσας 8. Ευαγγελία Μοσχίδου - Νοµός Καστοριάς 9. Σταυρούλα Μπεροπούλη - Νοµός Καστοριάς

10. Μαρία Ντόρτση - Νοµός Καστοριάς 11. Βασιλική Γαρµπή - Νοµός Κεφαλληνίας 12. Θεοδώρα Μόσχου - Νοµός Λασιθίου 13. Μιχαήλ Πυθαρούλης - Νοµός Λασιθίου 14. Ιωάννα Μητροπούλου - Νοµού Μεσσηνίας 15. Χρήστος Νεκτάριος Βογιατζής - Νοµός Ξάνθης 16. Συµεών Ξενίδης - Νοµός Πέλλας 17. Γεώργιος Παπαδόπουλος - Νοµός Πέλλας 18. Αθανάσιος Ροδίφτσης - Νοµός Πέλλας 19. Χρυσούλα Καζά - Νοµός Πιερίας

20. Μαριάννα Μπάκου - Νοµός Πιερίας 21. Χρήστος Παναγιώτης Στραγάλης Νοµός Τρικάλων 22. Δηµήτριος Τζάλας - Νοµός Τρικάλων 23. Λέανδρος Αραβιάδης - Νοµός Φλώρινας 24. Γεώργιος Λαβασίδης - Νοµός Φλώρινας 25. Μιλένα Σιρανίδου - Νοµός Φλώρινας 26. Δηµήτριος Στέφανος Κάζαγλης - Νοµός Φωκίδας 27. Παντελεήµονας Χαρίτος Φραγκάκης Νοµός Χίου


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

8•in•vitro

Warning

Συνεργάστηκαν οι: Αναστάσιος Θάνος, ουρολόγος, συντονιστής-δ/ντής Ουρολογικού Τμήματος Νοσοκομείου Άγιος Σάββας, Βασίλης Κουφομιχαήλ, μαιευτήρας-χειρουργός-γυναικολόγος, υπεύθυνος Τμήματος Ουροδυναμικής Μελέτης και Αποκατάστασης Θεραπευτηρίου ΙΑΣΩ.

Ακράτεια ούρων

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

tips

Η ακράτεια ούρων είναι μια ενοχλητική και δύσκολη κατάσταση, την οποία χειροτελεί σμίκρυνση της κύστης και τα ούρα δεν χωράνε. Καρκίνοι του εντέρου ή της μήρεύουν τα κοινωνικά ταμπού και η ντροπή που αισθάνονται όσοι την αντιμετωπίτρας επίσης μπορεί να πιέζουν την κύστη και να αποβάλλει ούρα. ζουν. Ο μη έλεγχος της ούρησης, που προτιμά περισσότερο τις γυναίκες από Σκλήρυνση κατά Πλάκας: Καθώς όλη η διαδικασία της ούρησης συντελείται τους άνδρες, υποκρύπτει πάντα κάποιο πρόβλημα υγείας, μεγάλο ή μικρόμέσω των νεύρων, η ακράτεια μπορεί να είναι πρώιμη ένδειξη βλάβης του τερο, και μπορεί να θεραπευτεί, αρκεί όσοι υποφέρουν να μιλήσουν στον κεντρικού νευρικού συστήματος, καθώς η ΣκΠ επηρεάζει τη διαδρομή των γιατρό τους. νευρικών σημάτων από την κύστη στον εγκέφαλο και πάλι πίσω. Τι είναι: Η ακούσια απώλεια ούρων. Μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια. Εγχειρήσεις της πυέλου: Όπως επεμβάσεις για καρκίνο εντέρου, προΥπάρχουν τρεις βασικοί τύποι. «Ακράτεια ούρων από προσπάθεια» στατεκτομή, κυστεκτομή και κατασκευή νέας κύστης από ιστό του (οποιαδήποτε αύξηση πίεσης στην ενδοκοιλιακή περιοχή που προκαεντέρου ή αφαίρεση μήτρας, καθώς είναι πιθανή βλάβη των νεύρων, λείται από βήχα, γέλιο, σεξουαλική επαφή, φτέρνισμα), «ακράτεια κυρίως ύστερα από αφαίρεση οργάνου, που προκαλούν διαταραχή •Η ουούρων από έπειξη» (επιτακτικού τύπου), οφειλόμενη σε νευρολοστην παραπάνω διαδρομή κύστης - εγκεφάλου. Η ακράτεια που θα ροδυναμική μελέτη γικά αίτια, όπου σημειώνεται ακούσια σύσπαση του μυ που προπαρουσιαστεί θα είναι επιτακτικού τύπου. είναι μια εξειδικευμένη καλεί την ούρηση, με αυτόματη απώλεια ούρων, και «ακράτεια Κακώσεις σπονδυλικής στήλης: Τραυματισμοί από τροχαία, εξέταση και η μόνη που μποούρων από υπερπλήρωση της ουροδόχου κύστεως». βουτιές στη θάλασσα κ.λπ. που έχουν προκαλέσει προβλήμαρεί να προσδιορίσει τον τύπο Δεν πρέπει να ανησυχούμε: Όταν έπειτα από έλεγχο διατα λεκάνης, νωτιαίου μυελού κ.ά., μπορούν να διακόψουν με της ακράτειας ώστε να προταπιστώσουμε ότι δεν υπάρχει παθογένεια και δεν προέρχετη σειρά τους τη διαδρομή των νευρικών σημάτων. θεί σωστή θεραπεία, η οποία ται από κατάσταση που μπορεί να απειλήσει τη ζωή μας. Άνοια: Υπάρχει έτσι κι αλλιώς απορρύθμιση του νευρικού μπορεί να είναι φαρμακευτιΠαρ’ όλα αυτά, κάθε μορφής ακράτεια πρέπει να μας συστήματος και μη έλεγχος των νεύρων. Ένας ασθενής κή ή χειρουργική. •Εξειδικευμένα κέντρα θορυβεί, καθώς πάντα υπάρχει αιτία που χρειάζεται με άνοια συχνά δεν παίρνει αλλά και δεν μπορεί να αντιμετωπίζουν χειαντιμετώπιση. αξιολογήσει ένα μήνυμα. ρουργικά την ακράτεια Πρέπει να ανησυχούμε: Όταν η ακράτεια είναι Εγκυμοσύνη, τοκετοί: Το βάρος που ασκείται στην έπειτα από προσταοξεία. Μπορεί να υποκρύπτει οργανικές παθήπύελο από το έμβρυο προκαλεί χαλάρωση του τεκτομή με μεγάλη σεις, όπως κακοήθειες, φλεγμονές και λοιμώπυελικού εδάφους και σε βάθος χρόνου δημιεπιτυχία, ενώ ξεις του ουροποιητικού συστήματος. ουργεί ακράτεια. Ο φυσιολογικός τοκετός και κολπικές ταινίες κυρίως η πολυτοκία προκαλούν διάταση στον ελεύθερης τάΠότε και γιατί έχω ακράτεια: Πολλές είναι κόλπο, βλάβες και ρίξεις στον μυϊκό ιστό σης, ελάχιστα επεμβατικές, οι αιτίες που προκαλούν ακράτεια. Τελικό του κόλπου και της ουρήθρας. αποτελούν στάδιο αποτελεί η «ολική ακράτεια», Παχυσαρκία: Το κοιλιακό λίπος και γετη σύγχροκατά την οποία δεν μπορεί να εφαρμονικά τα περιττά κιλά πιέζουν την ουνη εξεστεί ο παραμικρός έλεγχος ούρησης. ροδόχο κύστη. Επίσης η παχυσαρκία λιγμένη Προβλήματα νευρολογίας της κύσυνοδεύεται από ατονία κι όταν δεν θεραστης: Είναι πιθανό, λόγω διαταραυπάρχει άσκηση, αδρανούν όλοι πεία με χής της νεύρωσης της κύστης, οι μυς, μεταξύ αυτών και της μηδενα αργήσει να δοθεί εντολή κύστης. νικές στον εγκέφαλο για ανάγκη Φλεγμονές και λοιμώξεις επιπλοκές για τις γυναίκες. ούρησης με αποτέλεσμα κύστης: Μπορεί να προκα•Περπάτημα, πιλάτες να μην προλαβαίνει ο λέσουν επιτακτικού τύπου και κάθε είδους σωματική ασθενής να πάει τουαακράτεια. Ειδικά όταν η άσκηση δρουν ευεργετικά. λέτα. Είναι η λεγόμενη φλεγμονή είναι χρόνια Υπάρχουν ειδικές ασκήσεις επιτακτική ούρηση και προκαλείται ευερεθιπυελικού εδάφους απασχολεί κυρίως γυστικότητα της περιοπου συνιστούν οι ειναίκες. χής με αποτέλεσμα να δικοί. Πάρκινσον: Μπορεί να προκαλούνται ακούσιες προκαλέσει ακράτεια για δύο λόγους. Είτε λόγω επίδρασης στα νεύρα, οπότε κάσυσπάσεις (π.χ. κυστίτιδα). που υπάρχει διαταραχή στη διαδρομή της εντολής από και προς τον εγκέφαλο, είτε Κατασκευαστικό λάθος: Υπάρχουν γυναίκες που έχουν κακής ποιότητας κολλαγόνο λόγω της ελαττωμένης κινητικότητας που έχουν τα άτομα, οπότε δεν προλαβαίνουν με αποτέλεσμα να χάνουν νωρίτερα την ελαστικότητα του δέρματός τους αλλά και να πάνε στην τουαλέτα. της πυελικής περιοχής. Το κολλαγόνο χρειάζεται για την ομαλή λειτουργία της περιΚακοήθειες: Ο καρκίνος κάνει την κύστη άκαμπτη και σκληρή χωρίς να συσπάοχής. ται. Προκαλεί έτσι κι αλλιώς συχνουρία, η οποία μπορεί να γίνει και ακράτεια, αν ο Εμμηνόπαυση: Σημειώνεται μείωση των οιστρογόνων, κάτι που οδηγεί μοιραία στην ασθενής δεν έχει πρόσβαση σε τουαλέτα. Άλλος λόγος είναι ότι ο καρκίνος προκαξήρανση του κόλπου και στη μείωση της ελαστικότητάς του.

Προβλήματα... εγκράτειας! Η ακράτεια ούρων, εκτός από προβλήματα υγιεινής, μπορεί να οδηγήσει σε μελαγχολία αλλά και ψυχολογικά προβλήματα, καθώς αναγκάζει πολλούς να περιοριστούν στο σπίτι, διακόπτοντας την κοινωνική τους ζωή και τις δραστηριότητές τους.


Novartis Oncology Δέσμευσή μας οι νέες και βελτιωμένες θεραπείες για την αντιμετώπιση του καρκίνου Στη Novartis, δέσμευσή μας είναι να ανακαλύπτουμε και να αναπτύσσουμε νέες και καλύτερες θεραπείες με στόχο την βελτίωση και την παράταση της ζωής των ασθενών. Τα τελευταία δέκα χρόνια, η Novartis έχει φέρει στην αγορά οκτώ νέα σκευάσματα για την αντιμετώπιση διαφόρων μορφών καρκίνου, ενώ αναμένονται νέες θεραπείες εντός του 2012. Αυτά τα σκευάσματα είναι αποτέλεσμα της σημαντικής προόδου στην ογκολογική έρευνα, αλλά και της προσήλωσης της Novartis σε συγκεκριμένες θεραπευτικές κατηγορίες όπως ο καρκίνος μαστού, η Χρόνια Μυελογενής Λευχαιμία, η υπερφόρτωση σιδήρου, ο νεφροκυτταρικός καρκίνος καθώς και κάποιες σπανιότερες μορφές καρκίνου. Η Novartis έχει επενδύσει σημαντικά σε αυτούς τους τομείς, προσφέροντας στους ασθενείς καινοτόμες θεραπευτικές επιλογές. Επενδύουμε δυναμικά στην έρευνα και ανάπτυξη Επενδύοντας δυναμικά στην έρευνα, η Novartis χρησιμοποιεί την πιο προηγμένη τεχνολογία και εστιάζει στην ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών, βασιζόμενη στις τελευταίες ανακαλύψεις στον ερευνητικό τομέα. Συνεργαζόμαστε με περισσότερες από 120 εταιρείες βιοτεχνολογίας και πάνω από 280 Ακαδημαϊκά Κέντρα. Το ερευνητικό μας πρόγραμμα συμπεριλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα 21 μορίων τα οποία διερευνώνται για διάφορες μορφές καρκίνου και αιματολογικών κακοηθειών. Συμβάλλουμε στην πρόσβαση ασθενών στις θεραπείες μας Δέσμευσή μας είναι η πρόσβαση όλων των ασθενών στις θεραπείες μας. Για αυτόν τον σκοπό συνεργαζόμαστε στενά με τις αρμόδιες Αρχές παγκοσμίως. Έχουμε καθιερώσει διεθνή προγράμματα στήριξης, όπως το GIPAP, μέσω του οποίου περισσότεροι από 44.000 ασθενείς σε περισσότερες από 80 χώρες έχουν λάβει θεραπεία για τη Χρόνια Μυελογενή Λευχαιμία ή για στρωματικούς όγκους του γαστρεντερικού δωρεάν ή σε σημαντικά μειωμένη τιμή. Η Novartis Oncology, η Επιχειρησιακή Μονάδα της Ογκολογίας της Novartis, δημιουργήθηκε το 2001 με στόχο να εστιάσει αποκλειστικά στην ανακάλυψη, την ανάπτυξη, και την διάθεση νέων θεραπειών για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Η Novartis Oncology, με έδρα το New Jersey στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, απασχολεί πάνω από 6.000 υπαλλήλους παγκοσμίως. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε το www.novartis.gr


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

10•in•vitro

Επίκαιρα Ελλάδα

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Ο

Μ ετ αμ όσ χε υσ ην ησ ιδί ων πα γκ ρέ ατ ος

ι μεταμοσχεύσεις νησιδίων παγκρέατος για τη θεραπεία των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 αποτελεί σήμερα παγκοσμίως τη μοναδική λύση για την πρόληψη των επιπλοκών και τη φυσιολογική ρύθμιση του σακχάρου. Αυτό επισήμαναν δέκα κορυφαίοι επιστήμονες από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη σε διεθνή ημερίδα για τις εξελίξεις στις μεταμοσχεύσεις νησιδίων παγκρέατος, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Σήμερα η θεραπεία αυτή βρίσκει πρόσφορο έδαφος και στη χώρα μας, καθώς – σύμφωνα με τον καθηγητή Θεόδωρο Καρατζά, επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής της διεθνούς ημερίδας – άριστα καταρτισμένοι Έλληνες επιστήμονες, με τη βοήθεια της νέας τεχνολογίας και σε συνεργασία με διεθνή μεταμοσχευτικά κέντρα, θα λειτουργήσουν μέσα στους πρώτους μήνες του 2012 και στην Ελλάδα ένα αντίστοιχο κλινικό πρόγραμμα με ένα Κέντρο Μεταμόσχευσης νησιδίων παγκρέατος.

FACTS

>

Κάθε χρόνο καταγράφονται

1.000 Ελληνόπουλα με νεοεμφανιζόμενο διαβήτη, από τα οποία περίπου το 20% θα αναπτύξει μελλοντικά κάποια επιπλοκή της νόσου.

τη τύπου 1, που πρέπει ν’ αντιμετωπισθούν, παραπέμπονται μέχρι τώρα σε μεταμοσχευτικά κέντρα του εξωτερικού ή παραμένουν στην Ελλάδα, περιμένοντας την αξιοποίηση παγκρεατικών μοσχευμάτων από κλινικά νεκρούς δότες, τα οποία παραμένουν ανεκμετάλλευτα.

συ ντ αγ ήγ ια τρ ού

Down

ΕΙΠΑΝ Γιάννης Τούντας πρόεδρος του ΕΟΦ «Η πολιτεία οφείλει να σχεδιάσει άμεσα μια ολοκληρωμένη και συνολική πολιτική για το φάρμακο, που να μην περιορίζεται μόνο στη μείωση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης».

νας στους τέσσερις Έλληνες (25%) λαμβάνει συνταγογραφούμενα φάρμακα από τον φαρμακοποιό του χωρίς συνταγή γιατρού. Στις μισές περιπτώσεις από αυτές (50%), το φάρμακο το έχει συστήσει ο φαρμακοποιός, σε 4 από τις 10 περιπτώσεις (41%) το έχει συστήσει ο γιατρός και σε ποσοστό 8% το έχει συστήσει φίλος ή γνωστός. Τα στοιχεία αυτά προέκυψαν από την πανελλαδική έρευνα Hellas Health ΙV για την υγεία των Ελλήνων, που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής και πρόεδρο του ΕΟΦ Γιάννη Τούντα, η έρευνα ανέδειξε την έκταση και ορισμένες από τις βασικές αιτίες της πολυφαρμακίας, την απουσία αντιμετώπισης των κινδύνων για την υγεία, που μπορούν να προκληθούν από την κατανάλωση φαρμάκων, και τον σημαίνοντα ρόλο του φαρμακοποιού στο ελληνικό σύστημα υγείας.

Φά ρμ ακ αχ ωρ ίς

συνταγογραφούμενα φάρμακα χωρίς συνταγή γιατρού, το κάνουν κατά 60% γιατί εμπιστεύονται αυτόν που τα συνέστησε, ενώ οι 3 στους δέκα γιατί δεν έχουν χρήματα ή χρόνο για να επισκεφθούν γιατρό.

1 αποτελεί πλέον παγκόσμια μάστιγα – με θύματα κυρίως παιδιά και νέους ανθρώπους – ενώ καταγράφει αύξηση 2%5% ετησίως, ιδίως σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Οι Έλληνες ασθενείς με διαβή-

Έ

>

Όσοι αγοράζουν

O σακχαρώδης διαβήτης τύπου

>

Up FACTS

>


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•11

Εξελίξεις στην αντιμετώπιση των αρρυθμιών Χάρη σε νέες θεραπείες, που ήδη είναι διαθέσιμες, ο κίνδυνος για εγκεφαλικό για όσους πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή μειώνεται περίπου κατά 30%. Παράλληλα, αναπτύσσονται επαναστατικές καρδιακές συσκευές, οι οποίες έχουν το πλεονέκτημα ότι εμφυτεύονται υποδόρια στον ασθενή και λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας από τον αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Αυτά τονίστηκαν στο Παγκόσμιο Συνέδριο Αρρυθμιών (ICPES 2011), που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες στην Αθήνα, με τη συμμετοχή 320 ξένων καρδιολόγων, ειδικών στην αντιμετώπιση των αρρυθμιών, υπό την προεδρία του καθηγητή Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης και προέδρου της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας κ. Παναγιώτη Βάρδα.

Συνεργασία με πολλαπλά οφέλη Τη σημασία και τα οφέλη για την ελληνική οικονομία, το σύστημα υγείας, τους ασθενείς, τους εργαζόμενους και την κοινωνία, τα οποία συνεπάγεται η συνεργασία μιας πολυεθνικής και μιας ελληνικής φαρμακευτικής εταιρείας ανέδειξαν με κοινή συνέντευξη Τύπου οι κύριοι Κωνσταντίνος Φρουζής, αντιπρόεδρος Δ.Σ. και γενικός διευθυντής Novartis Hellas, και Θεόδωρος Τρύφων, αντιπρόεδρος ΕΛΠΕΝ και ΠΕΦ. Ο κ. Φρουζής επισήμανε το γεγονός πως η συνεργασία αυτή της Novartis Hellas έχει αποτελέσει «best practice» για ολόκληρο τον όμιλο της εταιρείας διεθνώς, ενώ ο κ. Τρύφων τόνισε την ανάγκη δημιουργίας ενός σταθερού πλαισίου πολιτικής, έτσι ώστε να περιοριστεί η φαρμακευτική δαπάνη και να εξορθολογιστούν γενικότερα οι δαπάνες υγείας.

Σεξουαλική άγνοια των εφήβων Την ανάγκη ενημέρωσης των εφήβων για την προστασία της σεξουαλικής τους υγείας, τόνισαν ειδικοί επιστήμονες σε ημερίδα του Δήμου Αμαρουσίου, με θέμα «Σεξουαλική Υγεία και Πρόληψη». Και αυτό, γιατί – σύμφωνα με μελέτες της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του Νοσοκομείου Παίδων «Π & Α Κυριακού» – το 19,4% των εφήβων μπαίνει σε ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου, ενώ μέχρι τα 16 τους, ένας στους τρεις δεν χρησιμοποιεί σωστά το προφυλακτικό, παρόλο που το 16% (1 προς 3 όσον αφορά στην αναλογία κοριτσιών - αγοριών) έχει, ήδη, ξεκινήσει τη σεξουαλική του ζωή.

Σύμφωνα με απόφαση του ΕΟΦ, κυκλοφορούν χωρίς άδεια, και ως εκ τούτου είναι παράνομα, όσα νικοτινούχα προϊόντα ηλεκτρονικού τσιγάρου βρίσκονται στην αγορά.

Τα τελευταία χρόνια 1 στους 5 Έλληνες, παιδιά και ενήλικες, έχει καλέσει στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή SOS 1056 του Χαμόγελου του Παιδιού, με στόχο να καταγγείλει ή να ζητήσει στήριξη για την κάλυψη σημαντικής ανάγκης κάποιου παιδιού.

«Να διαφυλάξουμε τα αντιβιοτικά!». Αυτό ήταν το μήνυμα της ενημερωτικής συνάντησης που έγινε με πρωτοβουλία του ΕΔΟΕΑΠ και τη συμμετοχή της Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ημέρας Ενημέρωσης για τα Αντιβιοτικά.

O δρ Κ. Μ. Κωνσταντινίδης και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν την πρώτη, διεθνώς, επέμβαση ρομποτικής χολοκυστεκτομής μίας μικροτομής 1,5 εκατ. σε γυναίκα που βρισκόταν στον 7ο μήνα κύησης και παρουσίασε σοβαρή κρίση οξείας χολοκυστίτιδας.

Προβλήματα υπογονιμότητας στην Ευρώπη

Για 16η συνεχή χρονιά οι εθελοντές της Κοινωνικής Πρόνοιας του ΕΕΣ οργάνωσαν Χριστουγεννιάτικο Βazaar και διέθεσαν τα έσοδα για τη στήριξη των πλέον ευάλωτων συνανθρώπων μας, που αντιμετωπίζουν κοινωνικό αποκλεισμό και οικονομική ανέχεια.

FACTS

>

Η υπογονιμότητα

αντιμετωπίζεται με τις μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, με τη βοήθεια των οποίων έχουν γεννηθεί – μεσα σε 32 χρόνια – 3,75 εκατομμύρια παιδιά.

ΕΙΠΑΝ Βασίλειος Ταρλατζής, καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας ΑΠΘ

Μ

ια διεθνής διεπιστημονική επιτροπή ειδικών με την υποστήριξη της φαρμακευτικής εταιρείας MSD πραγματοποίησε μια πρωτότυπη έρευνα στην Ευρώπη, με τίτλο «Η γονιμότητα έχει σημασία». Σύμφωνα με τα ευρήματα, ένα στα έξι ζευγάρια στην παλαιά ήπειρο αντιμετωπίζει σήμερα προβλήματα σύλληψης, το οποίο σε παγκόσμιο επίπεδο μεταφράζεται σε 80 εκατομμύρια ανθρώπους με προβλήματα υπογονιμότητας. Να τονιστεί ότι, μόνο το 2003, το συνολικό ποσοστό γονιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 μειώθηκε σε 1,47 γεννήσεις ζώντων νεογνών ανά γυναίκα, με τις γνωστές δημογραφικές επιπτώσεις (συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, γήρανση κ.λπ.). Η έρευνα εξέτασε επιπλέον και τον τρόπο πρόσβασης καθώς και τις πολιτικές που ακολουθούνται στις θεραπείες γονιμότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπρόσθετα,

διερεύνησε και τους παράγοντας που αιτιολογούν την επιτακτική ανάγκη ν’ αντιμετωπιστεί σήμερα η γονιμότητα ως ιατρική και κοινωνική προτεραιότητα, καθώς για την ανάπτυξή της – πέρα από ιατρικούς λόγους – συμβάλλει και το λεγόμενο φαινόμενο επιβράδυνσης της αναπαραγωγής. Το ότι, δηλαδή, οι γυναίκες περιμένουν να φτάσουν σε μεγαλύτερη ηλικία για να αποκτήσουν παιδί. Όμως, επειδή μόνο το 1/3 από τις γυναίκες πάνω από τα 40 θα μείνει έγκυος ύστερα από τρία χρόνια σεξουαλικών επαφών χωρίς προφυλάξεις, γίνεται φανερό πλέον πως ολοένα και περισσότερες γυναίκες θα έχουν στο μέλλον ανάγκη τη βοήθεια της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής - MAR. Παράλληλα, η MSD Ελλάδος ανακοίνωσε την έναρξη διεξαγωγής έρευνας σχετικά με τα θέματα γονιμότητας στη χώρα μας και την πρόσβαση σε θεραπείες για την αντιμετώπισή τους.

«Στη χώρα μας, το κράτος – μέσω των ασφαλιστικών ταμείων – προσπαθεί, ώστε η ΜΑR να είναι προσβάσιμη σε όσο το δυνατόν περισσότερα ζευγάρια. Είθε στο μέλλον οι παρεμβάσεις αυτές να διευρυνθούν ακόμη περισσότερο».


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

12•in•vitro

Επίκαιρα Κόσμος

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Μ

FACTS

>

Περίπου 35 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν διάφορες μορφές άνοιας παγκοσμίως. Στην Ευρώπη έχουν προσβληθεί 7,3 εκατομμύρια, ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός των ασθενών φτάνει τους 160.000.

το Αλ τσ χά ιμε ρ

ε μια απλή αιμοληψία, Φινλανδός καθηγητής υποστηρίζει ότι μπορεί να προβλέψει τη νόσο Αλτσχάιμερ έως και πέντε χρόνια πριν αυτή εμφανίσει τα πρώτα σημάδια της. Ο Μάτεϊ Όρεσικ συνέκρινε δείγματα αίματος εθελοντών με προβλήματα μνήμης με αυτά εθελοντών με ήπια γνωστική διαταραχή (προάγγελος του Αλτσχάιμερ). Το αποτέλεσμα ήταν να εντοπίσει διαφορές στη συγκέντρωση τριών μεταβολιτών (πρόκειται για χημικά τα οποία παράγονται από αντιδράσεις που γίνονται εντός του οργανισμού), ορισμένοι εκ των οποίων σχετίζονται με τη μειωμένη οξυγόνωση του εγκεφάλου. Η πιθανότητα τόσο έγκαιρης διάγνωσης θα φέρει τεράστιες αλλαγές, καθώς ειδικοί και μελλοντικοί ασθενείς θα εργάζονται πάνω στην πρόληψη, με στόχο να καθυστερήσουν την εμφάνιση της νόσου ακόμη και για ένα ή δύο χρόνια, διάστημα πολύ σημαντικό για τους πάσχοντες, αλλά και πολύτιμος χρόνος για όσους αναζητούν τη θεραπεία της.

είναι πιθανότατα διαθέσιμη σε τρία χρόνια, ενώ οι γιατροί επισημαίνουν ότι τα υπάρχοντα φάρμακα είναι πιο αποτελεσματικά όταν λαμβάνονται από τα πρώιμα στάδια της νόσου.

Μάτεϊ Όρεσικ, καθηγητής του Τεχνικού Ερευνητικού Κέντρου VVT, Φινλανδία «Ηλικιωμένοι που διαπιστώνουν ότι θα εμφανίσουν Αλτσχάιμερ, θα μπορούν να κάνουν νοητικές αλλά και φυσικές ασκήσεις καθώς και να αλλάξουν τη διατροφή τους προκειμένου να κρατήσουν υγιή τον εγκέφαλό τους».

Down το σπ έρ μα

>

Οι ερευνητές διαπί-

>

Δεν είναι η πρώτη

φορά που κατηγορούνται ηλεκτρονικές συσκευές για μείωση της κινητικότητας σπερματοζωαρίων. Έρευνες έχουν δείξει ότι σε συνθήκες εργαστηρίου ακόμη και η ακτινοβολία κινητών μπορεί να κάνει τα σπερματοζωάρια «τεμπέλικα».

Ο

ι υπολογιστές που διαθέτουν ασύρματα δίκτυα σύνδεσης με το Internet μπορεί να βλάψουν σοβαρά τη γονιμότητα των ανδρών, ειδικά όταν οι χρήστες έχουν τοποθετήσει το laptop τους στα γόνατα. Έπειτα από έρευνα ειδικών σε θέματα αναπαραγωγής στην Αργεντινή διαπιστώθηκε ότι δείγματα σπέρματος που εκτέθηκαν στη θερμότητα που παράγεται από το κάτω μέρος ενός φορητού υπολογιστή, όσο ήταν συνδεδεμένος στο διαδίκτυο, κολυμπούσαν λιγότερο σε σχέση με όσα είχαν τοποθετηθεί μακριά. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που διαχέεται στο χώρο μέσω του ασύρματου δικτύου θεωρείται υπεύθυνη για πιθανές βλάβες στην ποιότητα του σπέρματος, χωρίς, ωστόσο, να έχει διαπιστωθεί εάν κάτι τέτοιο ισχύει για όλους τους φορητούς υπολογιστές που είναι συνδεδεμένοι με WiFi ή ποιες άλλες συνθήκες κατά τη χρήση τους μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ανδρική γονιμότητα.

Το Wi Fi «σ κο τώ νε ι»

FACTS στωσαν, επίσης, ότι σε δοκιμή κατά την οποία το laptop δεν ήταν συνδεδεμένο με WiFi, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εξέπεμπε η συσκευή από μόνη της ήταν αμελητέα.

Η αιματολογική εξέταση θα

ΕΙΠΑΝ

Τε στ αί μα το ςπ ρο βλ έπ ει

Up

>


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•13

Καθιστική ζωή, μεγάλα οπίσθια Τα αποτελέσματα της καθιστικής ζωής αλλά και της πολύωρης εργασίας σε καρέκλα αποτυπώνονται και στα οπίσθια. Ισραηλινοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι, όταν καθόμαστε, η πίεση του βάρους αυξάνει έως και 50% την παραγωγή λίπους στις επίμαχες περιοχές. Πιο συγκεκριμένα, εντόπισαν ότι τα προ-λιποκύτταρα (οι πρόδρομοι των λιποκυττάρων) μετατρέπονται σε λιποκύτταρα και παράγουν περισσότερο λίπος όταν δέχονται συνεχώς «φορτία μηχανικής έκτασης», το βάρος μας, δηλαδή, που ασκούμε στον λιπώδη ιστό και του επιτρέπει να επεκταθεί όταν καθόμαστε σε καρέκλα ή ακόμα και όταν είμαστε ξαπλωμένοι. Η έλλειψη σωματικής άσκησης επιβαρύνει την κατάσταση. Ακόμη και όσοι γυμνάζονται και τρέφονται σωστά, επηρεάζονται αρνητικά, εάν παραμένουν για ώρες καθιστοί.

Πολλά παιδιά για λιγότερα εγκεφαλικά Τα πολλά παιδιά μόνο εγκεφαλικό δεν θα προκαλέσουν στις μητέρες τους. Πρόσφατη μελέτη αναφέρει ότι όσες γυναίκες έχουν γεννήσει τέσσερα ή και παραπάνω παιδιά έχουν έως και 50% μειωμένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με τις άτεκνες συνομήλικές τους. Αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή ορμονών κατά την κύηση, η οποία επιδρά ευεργετικά στα αιμοφόρα αγγεία. Το γεγονός, μάλιστα, ότι οι πολύτεκνες μητέρες διαθέτουν συνήθως έναν ευρύ κοινωνικό κύκλο και στήριξη από τους γύρω τους θεωρείται παράγοντας που βοηθά στην καλή καρδιαγγειακή υγεία.

Νέα θεραπεία για την τριχόπτωση Μελετώντας τον τρόπο που τα ζώα αλλάζουν τρίχωμα, Αμερικανοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ανέπτυξαν μια νέα θεραπεία που ενδεχομένως αντιμετωπίσει το προβλήματα της φαλάκρας ανδρών αλλά και γυναικών. Το τρίχωμα στα ζώα αναπτύσσεται τόσο από ορμόνες στην εσωτερική στιβάδα του δέρματος όσο και από εξωτερικά σήματα, που στέλνονται από άλλα σημεία του σώματος. Τα σήματα, μάλιστα, μεταβάλλονται επηρεασμένα από τις αλλαγές του καιρού, εξ ου και το τρίχωμα είναι πλουσιότερο τον χειμώνα. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας προτείνουν μια εναλλακτική θεραπεία, κατά την οποία επιχειρείται η μεταβολή του περιβάλλοντος γύρω από τους θύλακες της τρίχας, αντί να τους ενεργοποιούν μέσω εμφύτευσης βλαστικών κυττάρων. Πιστεύουν ότι με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργήσουν τα εξωτερικά εκείνα σήματα που οδηγούν σε τριχοφυΐα τα ζώα και τα οποία χάθηκαν από τον άνθρωπο στην πορεία της εξέλιξής του.

Ο γάμος ομοφυλοφίλων φαίνεται να ευνοεί την υγεία τους. Η έλλειψη άγχους και η αίσθηση ότι ανήκουν σε μια κοινωνία χωρίς διαχωρισμούς μειώνει προβλήματα όπως κατάθλιψη, αυτοκτονικό ιδεασμό και καταστάσεις σχετικές με το στρες.

Οι γυναίκες μπορούν να «μυρίζουν» τη βλεννόρροια. Ρώσοι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο ιδρώτας των ανδρών με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα γίνεται αντιληπτός από τη μύτη των γυναικών, τις οποίες και απωθεί, προστατεύοντάς τις.

Το υψηλό σάκχαρο του αίματος μπορεί να προκαλέσει πρόωρες ρυτίδες. Μελέτη διαπίστωσε ότι η συσσώρευσή του στον οργανισμό το κάνει να κολλά στο κολλαγόνο και δεν του επιτρέπει να κρατά το δέρμα ελαστικό.

Οι κεφαλιές μπορεί να τραυματίσουν τον εγκέφαλο. Μελετητές τονίζουν ότι όσοι χτυπούν το κεφάλι τους με μπάλα περισσότερες από 1.000 φορές τον χρόνο, έχουν αυξημένες πιθανότητες να υποστούν σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες.

Το σουσάμι και τα προϊόντα του, χαλβάς και ταχίνι, μπορούν να μειώσουν τη χοληστερόλη και την πίεση του αίματος. Αυτό οφείλεται σε τρία συστατικά, τη σεσαμίνη, τη βιταμίνη Ε και τη σεσαμινόλη, που έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.

FACTS

>

Στην οξεία λεμφο-

βλαστική λευχαιμία, τα λευχαιμικά κύτταρα είναι ανώριμα και μη λειτουργήσιμα και αναπτύσσονται πολύ γρήγορα. Αν και σπάνιος, είναι ο συχνότερος παιδικός καρκίνος, καθώς προσβάλλει 3-5 παιδιά στα 100.000 παγκοσμίως.

ΕΙΠΑΝ

Ένοχα τα πατρικά τσιγάρα για λευχαιμίες

Ο

καπνιστής πατέρας μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στα παιδιά του, ακόμη και πριν αυτά γεννηθούν. Έπειτα από έρευνα Αυστραλών επιστημόνων του Telethlon Institute for Child Health Research διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά, των οποίων οι πατεράδες κάπνιζαν κατά την περίοδο της σύλληψής τους, παρουσιάζουν τουλάχιστον 15% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, τον πιο συνήθη παιδικό καρκίνο. Όσοι, μάλιστα, άνδρες καπνίζουν πάνω από 20 τσιγάρα την ημέρα, αυξάνουν τον κίνδυνο να εμφανίσει το παιδί, που ακόμη δεν έχουν γεννήσει, τη νόσο κατά 44%. Το γεγονός αυτό αποδίδεται στην ευαισθησία

των σπερματοζωαρίων στις τοξικές ουσίες που περιέχει ο καπνός και που μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA τους. Ακόμη, όμως, κι αν υποστούν αλλοιώσεις, τα σπερματοζωάρια διατηρούν την ικανότητά τους να τεκνοποιήσουν ένα ωάριο, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στους απογόνους. Και ενώ το κάπνισμα του πατέρα κατά τη διάρκεια της σύλληψης θέτει σε πολύ σοβαρό κίνδυνο τα παιδιά, η έρευνα έδειξε ότι το κάπνισμα της μητέρας κατά την ίδια περίοδο δεν έχει καμία επίδραση στην ανάπτυξη της νόσου. Οι επιστήμονες, όμως, τονίζουν ότι το κάπνισμα της μητέρας είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό για το έμβρυο και διευκρινίζουν ότι τα συγκεκριμένα ευρήματα αφορούν στη στιγμή της σύλληψης.

Μαρία Όλσον Τιγκ, Πανεπιστήμιο Αδελαΐδας «Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η ευαισθησία σπερματοζωαρίων σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και η βλάβη του DNA τους μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη και μεταβολικού συνδρόμου στα παιδιά τους».


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

14•in•vitro

Υποχόνδριος

Ο ψυχαναγκαστικά «ενήλικος» έχει προ πολλού χάσει την ικανότητά του να φερθεί παρορμητικά και χαρούμενα τις γιορτινές ημέρες. Οι γιορτές λοιπόν είναι μια ευκαιρία να απαλλαγεί από τις… υπερβολές της «ενήλικης συμπεριφοράς».

…με την εορταστική ευφορία και χαρά

Γιορτές:

υποκύψτε στη λάμψη τους!

Μ Οι υποχόνδριοι με το εορταστικό πνεύμα δεν νιώθουν μόνο μελαγχολία, αλλά και σωματικές αλλαγές, όπως ανορεξία, δεν έχουν διάθεση για σεξ, εξάντληση, διάχυτους πόνους.

έσα στην εορταστική διάθεση των ημερών, φυσικό είναι οι άνθρωποι να χαλαρώνουν. Να βρίσκουν την παιδικότητα και το χαμόγελό τους. Να διασκεδάζουν. Όμως, δεν συμβαίνει πάντα αυτό. Για πολλούς που ζουν συνήθως «μέσα στη σιωπηλή απελπισία» η περίοδος των γιορτών μόνο χαρά δεν είναι. Αντίθετα, η θλίψη, η μοναξιά και η γκρίνια κυριαρχούν. Αποτέλεσμα είναι να αυξάνονται τα Χριστούγεννα τα επεισόδια κατάθλιψης, η κατανάλωση ηρεμιστικών και οι εισαγωγές στα θεραπευτήρια. Κι όμως, αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς είναι ότι δεν υπάρχει «τίποτα το εγγενώς καταθλιπτικό» αυτή την περίοδο, όπως λέει ο δρ Γουέιν Ντίερ, Αμερικανός ψυχολόγος, συγγραφέας του βιβλίου «Ανακαλύψτε τις γιορτές». Όλα τα απαισιόδοξα συναισθήματα που τυχόν νιώθει κάποιος προέρχονται από τον δικό του τρόπο σκέψης και τη δική του στάση ζωής. Όποιος περιμένει, λόγου χάρη, πως τα πράγματα θα είναι απογοητευτικά, τότε και η πραγματικότητα θα τον απογοητεύσει. «Γι’ αυτό μην κατηγορείτε τις γιορτές για την κακή σας διάθεση και τις άσχημες στιγμές σας», συστήνει ο δρ Ντίερ, «…απλά, κοιτάξτε μέσα σας και αποφασίστε να υιοθετήσετε μια θετική στάση, ανεξάρτητα από τα κα-

θήκοντα που σας περιμένουν και το φορτωμένο σας πρόγραμμα». Τα χαμένα χρόνια της αθωότητας Θυμάστε με πόση ταραχή περιμέναμε τις γιορτές όταν ήμαστε παιδιά; Πόσο δυνατά χτυπούσε η καρδιά μας για το κάθε τι που γινόταν μέσα στην εορταστική ατμόσφαιρα; Μπορούμε, όμως, τώρα ως ενήλικοι να δούμε και πάλι με παιδικά μάτια όχι μόνο τις γιορτές, αλλά όλες τις στιγμές της ζωής μας; «Σίγουρα, αρκεί να απαλλαγούμε από κάποιες ‘‘μεγαλίστικες’’ συνήθειες που υιοθετήσαμε τότε, όταν αφήσαμε για πάντα πίσω μας τον υπέροχο κόσμο της αθωότητας», υποστηρίζει ο Ντίερ. «Τώρα πια θεωρούμε τις γιορτές μια ‘‘παιδική υπόθεση’’, που εμείς οι ενήλικοι απλώς πρέπει ν’ ανεχόμαστε κι έτσι με αυτό το σκεπτικό μετατρέπουμε την πιο χαρούμενη εποχή του χρόνου σε μια περίοδο γεμάτη σκοτούρες και κακή διάθεση…». Οι περισσότεροι από μας ξεχάσαμε πώς είναι να είμαστε παιδιά, γιατί ο προσανατολισμός μας άλλαξε και από την απόλαυση και τον ενθουσιασμό της παιδικότητας κατευθυνθήκαμε προς τη δουλειά και τον μόχθο της ενηλικίωσης. Όλοι, όμως, μπορούμε να υιοθετήσουμε νέες στάσεις, αν αναλογιστούμε τον τρόπο που βιώναμε κάποτε την εποχή των γιορτών, σε σύγκριση με τον τρόπο που την αντιμετωπίζουμε τώρα.

Στη διάρκεια των γιορτών, κάθε φορά που «διαλέγετε» τις αντιδράσεις που σας κάνουν δυστυχισμένους ή σας αδρανοποιούν ή εφαρμόζετε τη νευρωσική πρακτική που υιοθετεί αυτοϋπονομευτικές στάσεις απέναντι στα γεγονότα της ζωής, αντί για στάσεις αυτοανύψωσης, να σκέπτεστε ότι όταν ήσασταν μικροί, σας ενοχλούσαν οι μεγάλοι που φέρονταν έτσι.

Άλλες σκέψεις, άλλες προσδοκίες Οι παρακάτω αντιθετικές στάσεις δείχνουν πώς βλέπει το παιδί τις γιορτές από μια θετική σκοπιά – ενθουσιασμένο, συγκινημένο, γεμάτο δέος – και πώς αργότερα μπορεί να μεταμορφωθεί σε έναν υποχόνδριο ενήλικα, που αντιστρέφει τα πράγματα και καταλήγει να βλέπει τις μέρες αυτές σαν μια εμπειρία αρνητική, καταθλιπτική και κυρίως δαπανηρή. Η παιδική στάση Πόσο ανυπομονώ να δω την πόλη στολισμένη με φωτάκια και γιρλάντες; Πόσο όμορφη είναι; Τα μαγαζιά γέμισαν χριστουγεννιάτικους μποναμάδες και οι μικροπωλητές έκαναν την εμφάνισή τους σε δρόμους και πλατείες. Τέλεια! Μου φαίνεται πως δεν θα έλθουν ποτέ αυτές οι μέρες… Ανυπομονώ αφάνταστα! Θα στείλουμε κάρτες σε όλους τους γνωστούς μας. Τι να αγοράσω για τη γιαγιά, για τη δασκάλα μου; Εκείνο που μου αρέσει στις γιορτές είναι ότι μαζευόμαστε όλοι οι συγγενείς. Μας περιμένει ένα μεγάλο γεύμα με όλα τα καλά. Τι ωραία δώρα που μου φέρατε; Σας ευχαριστώ όλους πάρα πολύ. Πόσο γρήγορα τέλειωσαν οι γιορτές, κρίμα!

> > > > > > > > >

Η ενήλικη νευρωσική στάση Κάθε χρονιά βγαίνουν τα χριστουγεννιάτικα στολίδια όλο και νωρίτερα. Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι οι γιορτές άρχισαν κιόλας. Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα γίνονται και πιο εμπορικά. Με εκνευρίζει όλη αυτή η πολυκοσμία και το στρίμωγμα… Μου φαίνεται πως δεν θα τελειώσουν ποτέ οι γιορτές. Κάθε χρόνο σαν να κρατάνε περισσότερο. Φέτος θα στείλουμε λιγότερες κάρτες, καταργώντας αυτούς που δεν μας έστειλαν πέρυσι. Δεν νομίζω ότι πρέπει να πάρω κάτι για όλους αυτούς. Δεν σημαίνουν τίποτα για μένα. Πάλι θα πρέπει να υποστούμε όλες αυτές τις ατελείωτες και βαρετές οικογενειακές συγκεντρώσεις. Πάλι θα πρέπει να ετοιμάζουμε ένα σωρό φαγητά. Προς τι όλα αυτά; Πάλι μάζεψα ένα σωρό άχρηστα πράγματα που θα πρέπει ν’ αλλάξω. Άντε πάλι να στέκομαι στις ουρές... Δόξα τω Θεώ, τελείωσε το πανηγύρι. Αν κρατούσε μια μέρα ακόμη, θα πάθαινα νευρικό κλονισμό.

> > > > > > > > >


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•15

Εxperience Δυσλεξία

ΣAντρα ΔOμβρου

Η δυσλεξία είναι πρόβλημα, όχι νόσος Η Σάντρα Δόμβρου, μητέρα του Αλέξη, αφηγείται στο «In Vitro» τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετώπισε όταν οι ειδικοί διέγνωσαν στον γιο της «δυσλεξία», διαπιστώνοντας όμως παράλληλα ότι ο «αδιάφορος» στο σχολείο μαθητής είχε ιδιαίτερα υψηλό IQ, ενώ οι καθηγητές του στην κιθάρα τον χαρακτήριζαν «ταλέντο».

Αυτό που έχω να πω σε όλους τους γονείς που υποψιάζονται ανάλογο πρόβλημα, είναι ότι το «κλειδί» βρίσκεται στην έγκαιρη διάγνωση. Η δυσλεξία είναι πρόβλημα, δεν είναι ασθένεια. Όπως η μυωπία. Αργά ή γρήγορα, τα παιδιά που το αντιμετωπίζουν θα δυσκολευτούν να συνεχίσουν ομαλά την παρακολούθηση των μαθημάτων τους, αν δεν υπάρξει έγκαιρος εντοπισμός του προβλήματος.

Η δυσλεξία είναι πρόβλημα που «αποκαλύπτεται» στα παιδιά κατά την περίοδο της σχολικής παιδείας, καθώς συνιστά, σύμφωνα με τους ειδικούς, «μαθησιακή δυσκολία». Ο Αλέξης από μικρός δεν είχε καλές επιδόσεις στο σχολείο. Ωστόσο καμία άλλη ένδειξη δεν μας οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει μαθησιακό πρόβλημα. Μίλησε πολύ γρήγορα, χρησιμοποιώντας μάλιστα πλούσιο λεξιλόγιο, ήταν βιβλιοφάγος, διάβαζε με μεγάλη ευκολία, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μάς άφηνε έκπληκτους με τις «λογικές» λύσεις που έδινε σε διάφορα θέματα. Όμως στο σχολείο η εικόνα ήταν διαφορετική. Τα συνηθέστερα «παράπονα» των δασκάλων του ήταν: «είναι αδιάφορος». Στο δημοτικό είχε πολλά προβλήματα με την ορθογραφία, ενώ στα μαθηματικά δυσκολεύτηκε πολύ στην προπαίδεια (σημείο χαρακτηριστικό της δυσλεξίας). Στη δευτέρα Δημοτικού ξεκίνησε μαθήματα κιθάρας, παρουσιάζοντας πολύ γρήγορα εκπληκτική πρόοδο, τόσο εκτελεστικά όσο και στην επαφή του με την παρτιτούρα, την οποία μπορούσε να διαβάζει και να εκτελεί με μεγάλη ευκολία. Είχε φθάσει ήδη στην έκτη Δημοτικού, όταν η κατάσταση μας υποχρέωσε να απευθυνθούμε στους ειδικούς. Σε ένα από τα εξειδικευμένα κέντρα για μαθησιακές δυσκολίες που πήγαμε, τα tests έδειξαν πρόβλημα «δυσλεξίας», ενώ άλλες παράλληλες μετρήσεις στις οποίες υπεβλήθη έδειξαν πολύ υψηλό IQ, πολύ πιο πάνω από τον μέσο όρο. Παράλληλα συνέχισε την κιθάρα με εντυπωσιακά αποτελέσματα, ώστε και ο ίδιος αποφάσισε να ακολουθήσει μουσικό Γυμνάσιο. Έδωσε εξετάσεις, στις οποίες πέρασε 8ος ανάμεσα σε 200 παιδιά. Μετά τις πρώτες διαπιστώσεις, η «σύσταση» των ειδικών ήταν ότι είχαμε καθυστερήσει πολύ. Αν το πρόβλημα εντοπιζόταν νωρίτερα «θα είχε στρώσει…», μας έλεγαν. Από τότε άρχισε, πραγματικά, ένας «μαραθώνιος» για να πάρουμε το επίσημο κρατικό πιστοποιητικό της μαθησιακής δυσκολίας, με το οποίο θα άλλαζε ουσιαστικά η συμπεριφορά των δασκάλων απέναντί του. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα προβλέπει για τα παιδιά που παρουσιάζουν ανάλογα προβλήματα ειδική αντιμετώπιση από τους εκπαιδευτικούς, καθώς η «κόλλα» στο διαγώνισμα λαμβάνεται υπ’ όψιν συμπληρωματικά προς την απαραίτητη προφορική εξέταση. Με τα γραφειοκρατικά δεδομένα που υπάρχουν στη χώρα μας, πήραμε το χαρτί τελικά πέρυσι! Μία άλλαζε το σύστημα αξιολόγησης, μία η αίτηση με τα προσωπικά στοιχεία χανόταν, το επίσημο πιστοποιητικό το πήραμε δύο ημέρες πριν από τις εξετάσεις του Ιουνίου του 2010, έπειτα από έξι χρόνια! Η κατάσταση άλλαξε άρδην. Οι καθηγητές, που μέχρι τότε αρνούνταν να δεχθούν τις ανεπίσημες διαπιστώσεις, υποχρεώθηκαν να συμπεριφερθούν διαφορετικά. Για παράδειγμα, ο Αλέξης πήρε για πρώτη φορά 19 στην Ιστορία… Πρέπει να πω ότι όλα αυτά τα χρόνια ο ίδιος δεν ενθάρρυνε ποτέ τη διαδικασία του πιστοποιητικού, καθώς δεν ήθελε να διαφέρει από τα άλλα παιδιά. Τώρα τελειώνει το Λύκειο. Η πρόοδός του στη μουσική είναι τέτοια, ώστε ετοιμάζεται να συνεχίσει τις σπουδές του στη Σκωτία, σε ένα από τα καλύτερα μουσικά πανεπιστήμια του κόσμου, στη Γλασκώβη.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

16•IN•VITRO

Ρεπορτάζ Εθνικό Σύστημα Υγείας

Γράφει ο Νίκος Σταυρουλλάκις

Οι προτάσεις για τα νοσοκοµεία

ΤΟ «ΛΊΦΤΙΝΓΚ» των «Σοφών» στη λειτουργία των δηµόσιων νοσοκοµείων περιλαµβάνει ριζικές αλλαγές σε όλα τα επίπεδα, που «αγγίζουν» εµφανώς τον δηµόσιο χαρακτήρα τους. Αφορά κυρίως στην παραχώρηση του µάνατζµεντ ή και ολόκληρων τµηµάτων (κλινικών) σε ιδιώτες, στη µετατροπή των παγιωµένων εργασιακών σχέσεων σε περισσότερο ευέλικτες, µε την υιοθέτηση part-time απασχόλησης και µε παράλληλη εφαρµογή «κριτηρίων απόδοσης». Ειδικότερα, εισηγούνται ανάθεση του µάνατζµεντ κάθε νοσοκοµειακού συµπλέγµατος σε ιδιώτες, µε συµβόλαιο ορισµένου χρόνου. Οι νέοι «κάτοχοι» θα µπορούν να αντικαθιστούν και να προσλαµβάνουν ακόµη και το σύνολο του προσωπικού και θα φέρουν την υποχρέωση προσέλκυσης επενδύσεων. Στο πλαίσιο των συµβατικών πρωτοβουλιών προβλέπεται ότι ο συµβαλλόµενος ιδιώτης θα µπορεί να χρηµατοδοτεί, να κατασκευάζει ή και να κατέχει ολόκληρες πτέρυγες ή και όλο το δηµόσιο νοσοκοµείο, αποφασίζοντας για τις παρεχόµενες κλινικές υπηρεσίες. Το κάθε νοσοκοµειακό συγκρότηµα θα παραµένει στην ιδιοκτησία του ιδιώτη τον συµβατικό χρόνο ή θα µεταβιβάζεται σε άλλον µετά τη λήξη του συµβολαίου. Τα νοσοκοµεία, που λόγω ειδικών συνθηκών θα παραµείνουν στην πλήρη κατοχή του Δηµοσίου, προβλέπεται να µετατραπούν σε «αυτόνοµες επιχειρήσεις» µε αλλαγή του νοµικού καθεστώτος, ώστε να καταστούν «ανεξάρτητα, κοινωφελούς σκοπού, µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα» ιδρύµατα, µε διοικητική αυτοτέλεια (όπως τα πανεπιστηµιακά ιδρύµατα).

Γιατροί, νοσηλευτές και προσωπικό ΕΚΤΕΝΉΣ αναφορά γίνεται στην απασχόληση των γιατρών. Προβλέπονται: Αξιολόγηση, συνδεδεµένη µε τους στόχους µέσω «συµβολαίου δραστηριοτήτων» ανά κλινική και γιατρό, µε δυνατότητες επιβράβευσης ή ποινών, πέρα από τις τακτικές αποδοχές. Έλεγχος για τη χρήση των πόρων που θα κάνουν από το νοσοκοµείο. Δραστική µείωση των θέσεων του ιατρικού προσωπικού και παροχή κινήτρων σε όσους γιατρούς παίρνουν σπάνιες ειδικότητες ή θέλουν να υπηρετήσουν σε άγονες και προβληµατικές περιοχές. Aναθεώρηση του θεσµού του γιατρού πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, ιδιαίτερα στα νοσοκοµεία της επαρχίας. Επαναφορά του οικογενειακού γιατρού. Σε ό,τι αφορά στο µη ιατρικό προσωπικό, επίσης θα ισχύσει «συµβόλαιο δραστηριοτήτων». Για τους νοσηλευτές, προτείνεται ο εκσυγχρονισµός της λίστας των νοσηλευτικών ειδικοτήτων, η αναβάθµιση των αρµοδιοτήτων τους (µε δυνατότητες συνταγογράφησης σε αποµακρυσµένες περιοχές), η συνεχής επιµόρφωσή τους και η κατάργηση του θεσµού των αποκλειστικών νοσοκόµων µε πρόσληψη αριθµού νοσηλευτών.

> > > > >

Στο νέο «κύµα» ρυθµίσεων περιλαµβάνονται η επανοργάνωση των νοσοκοµείων µε βάση ιδιωτικο-οικονοµικά κριτήρια, η «φιλελευθεροποίηση» του καθεστώτος των εργασιακών σχέσεων, ιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού, η αλλαγή του µηχανισµού υποδοχής και διαχείρισης του όγκου των ασθενών (που πλέον θα αντιµετωπίζονται ως πελάτες), ο εξορθολογισµός του συστήµατος των προµηθειών και η διασύνδεσή του µε την τιµολογιακή πολιτική στα φαρµακευτικά σκευάσµατα και νοσοκοµειακά είδη

Tο ΕΣΥ στο... χειρουργείο

Β

αθιές τοµές στον «πυρήνα» του ΕΣΥ, στη λειτουργία των δηµόσιων νοσοκοµείων της χώρας επιχειρούν από κοινού το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΥΥΚΑ) και η τρόικα, µε στόχο την υιοθέτηση ενός αποτελεσµατικού µηχανισµού «διαχείρισης και ελέγχου» του χαώδους (σήµερα) συστήµατος. Το πόρισµα µε τις εισηγήσεις της αρµόδιας «Επιτροπής Σοφών» του ΥΥΚΑ παραδόθηκε στα µέσα Δεκεµβρίου στον υπουργό Ανδρέα Λοβέρδο και στη συνέχεια (µετά τις αναγκαίες «πολιτικές» διορθώσεις) στα µέλη της τρόικας, σε ειδική σύσκεψη που πραγµατοποιήθηκε στο υπουργείο. Η Επιτροπή, που αποτελείται κατά κύριο λόγο από πανεπιστηµιακούς και υψηλόβαθµα στελέχη του χώρου της υγείας, καταρτίσθηκε από την ηγεσία του υπουργείου Υγείας το 2011, αναλαµβάνοντας την υποχρέωση να συντάξει έκθεση µε προτάσεις για αλλαγές, σύµφωνες µε το πνεύµα των καιρών... Στις βασικές ρυθµίσεις περιλαµβάνονται η επανοργάνωση των νοσοκοµείων µε βάση ιδιωτικο-οικονοµικά κριτήρια, η «φιλελευθεροποίηση» του καθεστώτος των εργασιακών σχέσεων γιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού, η αλλαγή του µηχανισµού υποδοχής και διαχείρισης του όγκου των ασθενών (που πλέον θα αντιµετωπίζονται ως πελάτες), ο εξορθολογισµός του συστήµατος των προµη-

θειών και η διασύνδεσή του µε την τιµολογιακή πολιτική στα φαρµακευτικά σκευάσµατα και νοσοκοµειακά είδη. Απώτερος σκοπός, σύµφωνα µε την ηγεσία του ΥΥΚΑ, η περιστολή του σηµερινού εξωπραγµατικού κόστους λειτουργίας του ΕΣΥ και η σταδιακή µετάλλαξή του σε κερδοφόρο σύστηµα (σ.σ.: αν απαιτηθεί, µε περιστολή του κοινωνικού πυλώνα της δηµόσιας υγείας), µε την παραχώρηση κρίσιµων διοικητικών αρµοδιοτήτων (management, διαχείριση προσωπικού, επενδύσεις κ.λπ.) Οι «Σοφοί» ζήτησαν αλλαγές ακόµη σε ιδιωτικούς φορείς. και στο ίδιο το υπουργείο, αφού Πρόκειται για το παρατηρούν κατακερµατισµό δεύτερο κύµα των «επιθετικών υπηρεσιών και τµηµάτων πρωτοβουλιών» της πολιτείας απέναντι στο ΕΣΥ, µετά την επιχείρηση «διοικητικής συγχώνευσης» των νοσοκοµειακών µονάδων, που εξαγγέλθηκε στις αρχές του 2011 και άρχισε να εφαρµόζεται στα µέσα του έτους. Η υλοποίηση των προνοιών του πορίσµατος των «Σοφών» θα τεθεί εκ νέου επί τάπητος τον Ιανουάριο του 2012, σε νέο – ήδη καθορισµένο – ραντεβού τρόικας - ΥΥΚΑ. Οι «Σοφοί» ζήτησαν αλλαγές ακόµη και στο ίδιο το υπουργείο, αφού παρατηρούν κατακερµατισµό υπηρεσιών και τµηµάτων, προτείνοντας ανασχεδιασµό των διοικητικών τοµέων.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•17

Συνεργάσθηκε ο Απόστολος Γαϊτάνης, πλαστικός χειρουργός, MD CCST, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Πλαστικής Χειρουργικής και της Διεθνούς Ένωσης Πλαστικών Χειρουργών ISAPS

M΄ενδιαφέρει Θεραπεία δέρματος

Γράφει η Βασιλική Μανιάτη

Ραγάδες οι ανεπιθύμητες Οι ραγάδες (συνήθως λευκές ραβδώσεις) προκαλούνται από το τέντωμα του δέρματος κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης στην εφηβεία, της περιόδου της εγκυμοσύνης λόγω της απότομης αύξησης του σωματικού όγκου ή όταν υπάρχουν σημαντικές αυξομειώσεις βάρους. Περίπου το 80% των εγκύων γυναικών παρουσιάζει ραγάδες στο στήθος, στην περιοχή της κοιλιάς και στους μηρούς, ενώ κάποιες φορές και ορμονικοί λόγοι ευθύνονται για αυτές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα λεγόμενα γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη) εμποδίζουν την παραγωγή ελαστίνης και κολλαγόνου από τους ινοβλάστες. Αρχικά εμφανίζονται ως κόκκινες - μωβ γραμμώσεις στην επιδερμίδα, οι οποίες σταδιακά μετατρέπονται σε λευκές - ασημόχρωμες, που τελικά γίνονται μόνιμες. Παρόλο που δεν εμποδίζουν τη λειτουργία του δέρματος και δεν επηρεάζουν τη λειτουργικότητά του, οι ραγάδες αποτελούν σημαντικό αισθητικό πρόβλημα, που απασχολεί αρκετές γυναίκες, ακόμη και αυτές που διαθέτουν καλλίγραμμο σώμα. Σε αρκετές περιπτώσεις η εμφάνιση των ραγάδων συνδυάζεται και με χαλάρωση, για την οποία παραπονιούνται πολλές γυναίκες και όχι άδικα, αφού βλέπουν το δέρμα τους να «κρεμάει», ειδικά ύστερα από κάποια ηλικία. Η χαλάρωση μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε περιοχή της επιφάνειας του σώματος, όπως στην κοιλιά έπειτα από απώλεια βάρους ή τοκετό και μετά τον θηλασμό, στο στήθος, στους μηρούς, στα μπράτσα, αλλά και στο πρόσωπο, οπότε και παρατηρείται απώλεια του νεανικού οβάλ σχήματος του προσώπου. Επειδή το δέρμα δεν είναι μυϊκός ιστός για να μπορεί να γυμνασθεί, η διατήρηση της σφριγηλότητάς του εξαρτάται από την περιεκτικότητα του δέρματος σε κολλαγόνο και ελαστίνη.

Και «συνδυασμένη» θεραπεία Εάν υπάρχει δυνατότητα (δηλαδή προσφορά αυτόλογων κυττάρων), εφαρμόζεται συνδυασμός της μεθόδου με τη λεγόμενη μεσοθεραπεία, με «αυτόλογους» αυξητικούς παράγοντες. Θεωρείται πολύ αποτελεσματικός συνδυασμός η παράλληλη εφαρμογή της μεσοθεραπείας με τους αυτόλογους αυξητικούς παράγοντες. Στην περίπτωση αυτήν, η ίδια η συσκευή χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση της μεσοθεραπείας, καθώς τα υλικά και οι ουσίες που ο γιατρός θέλει να εφαρμόσει στο δέρμα, δεν χρειάζεται να εγχυθούν με ένεση, αλλά διαχέονται και απορροφώνται πλήρως μέσω των χιλιάδων μικρονυγνών (μικροπληγών) που έχει μορφοποιήσει το DermaRoller. Έτσι, η θεραπεία λειτουργεί τριπλά: κινητοποιεί την παραγωγή κολλαγόνου με τις μικροβελόνες, βοηθάει στην πλήρη απορρόφηση των υλικών από το δέρμα και χαρίζει στην επιδερμίδα τα ευεργετικά αποτελέσματα του Red και του Blue Light.

Ανάλογα με την περιοχή εφαρμογής και την έκτασή της, μία συνεδρία μπορεί να διαρκέσει 15-40 λεπτά, ενώ από την περιοχή και τον βαθμό του προβλήματος θα εξαρτηθεί και ο συνολικός αριθμός εφαρμογών. Συνήθως συνιστώνται 3-4 συνεδρίες με απόσταση 10-15 ημερών μεταξύ τους.

Η νεότητα επιστρέφει

Η

διατήρηση ενός σφριγηλού και υγιούς δέρματος είναι το ζητούμενο για πολλούς και ιδιαίτερα για τις γυναίκες, που συχνά αγχώνονται με τα σημάδια από την ακμή, την εμφάνιση των πρώτων ρυτίδων και τις ραγάδες στο σώμα τους. Ένα νέο «εργαλείο», που έχουν στα χέρια τους οι ειδικοί, υπόσχεται να βοηθήσει προς αυτήν την κατεύθυνση. Πρόκειται για μία συσκευή εξοπλισμένη με πάνω από 200 ακίδες (μικροβελόνες), που ενεργοποιεί την παραγωγή κολλαγόνου και την ανάπτυξη νέου δερματικού ιστού. Βασιζόμενο στη Θεραπεία Διέγερσης Κολλαγόνου, το DermaRoller, όπως ονομάζεται το νέο σύστημα, αυξάνει το ποσοστό του δέρματος σε κολλαγόνο και ελαστίνη και αποκαθιστά τη σφριγηλότητά του στις περιοχές που θα χρησιμοποιηθεί, βελτιώνοντας αισθητά τις ρυτίδες, τις ουλές, τα σημάδια από ακμή, την ήπια τριχόπτωση και τις επιφανειακές ραγάδες. Πώς γίνεται Η μέθοδος εφαρμόζεται μέσω ενός κυλίνδρου με πολλαπλές πολύ λεπτές βελόνες σε σειρές, μήκους 0,5-1,5 mm, που προκαλούν μικροτραυματισμούς στο δέρμα ενεργοποι-

ώντας το κολλαγόνο και την ελαστίνη. Αποτελείται από δύο μέρη: τη βάση, που έχει ενσωματωμένη τη λάμπα τεχνολογίας LED, η οποία εκπέμπει το Blue Light (μπλε φως) και το Red Light (κόκκινο φως) – ανάλογα με την ανάγκη, χρησιμοποιείται το αντίστοιχο φως και μήκος ακίδων. Η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος (πρόσωπο, λαιμό, μηρούς, κοιλιακή χώρα, γλουτούς κ.λπ.) με τη χρήση του αντίστοιχου μήκους ακίδων. Συγκεκριμένα, η Επειδή το δέρμα δεν είναι μυϊκός χρήση του ερυθρού φωτός με ιστός, η διατήρηση της σφριγημήκος ακίδων λότητάς του εξαρτάται από την 0,5 mm βοηθά περιεκτικότητά του σε κολλαγόνο σε περιπτώσεις αντιγήρανσης, ενώ η χρήση του ιώδους φωτός, με το ίδιο μήκος ακίδων, συντελεί στην αντιμετώπιση ήπιων μορφών ακμής. Η εφαρμογή του ερυθρού φωτός με μήκος ακίδων 1,0 mm βοηθά σε περιπτώσεις εκτεταμένης τριχόπτωσης, επιφανειακών ραγάδων, βαθιών ουλών από εγχείρηση, ανεμοβλογιά, σπυράκια κ.λπ., αλλά και σε περιπτώσεις αλωπεκίας και ήπιας κυτταρίτιδας, ενώ για περιπτώσεις σοβαρής ακμής χρησιμοποιείται το ιώδες φως με ακίδες του ίδιου μήκους.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

18•in•vitro

Με ενδιαφέρει

Συνεργάστηκε ο Περικλής Χρυσοχέρης, χειρουργός www.chrysoheris.com

Κύστη Κόκκυγος

Πρόβλημα στην «ουρίτσα»

Η

κύστη κόκκυγος (Pilonidal Cyst) ή τριχοφωλεακό συρίγγιο είναι μία χρόνια φλεγμονή στην περιοχή τoυ κόκκυγα. Ο κυστικός αυτός σχηματισμός δημιουργείται, συνήθως, από διείσδυση τριχών μέσα στο δέρμα, αλλά ενδέχεται να οφείλεται και σε κύστη που σχηματίστηκε κατά τηv εμβρυϊκή ζωή. Όταν η φλεγμονή είναι σε οξεία φάση, ο ασθενής πονάει, σε οποιαδήποτε στάση κι αν βρίσκεται – όρθιος ή καθιστός. Η πάθηση είναι περισσότερο συνηθισμένη στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες και εμφανίζεται κυρίως σε ηλικίες μεταξύ της εφηβείας και των 40 ετών. Επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η παχυσαρκία και η έντονη τριχοφυΐα. Τα καλά νέα είναι ότι η κλειστή τεχνική αναβιώνει και, σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να θεραπευτεί αυτό το χρόνιο πρόβλημα, χωρίς απαραίτητα να απαιτούνται καθημερινές επώδυνες αλλαγές για δύο και πλέον μήνες. Συμπτώματα Τα συμπτώματα ποικίλλουν, από την εμφάνιση μιας μικρής διόγκωσης μέχρι και τη δημιουργία μεγάλης και επώδυνης φλεγμονώδους μάζας - αποστήματος. Συχνά παρατηρείται στην περιοχή εκροή υγρού ή πυώδους υλικού από ένα δερματικό στόμιο (συρίγγιο). Όταν η περιοχή φλεγμαίνει, τότε γίνεται ερυθρή, διογκωμένη και σκληρή, ενώ μπορεί να εκρέει και πύον, το οποίο συνήθως έχει πολύ άσχημη οσμή. Επιπλέον η φλεγμονή μπορεί να προκαλεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, πυρετό και καταβολή του οργανισμού. Η χωρίς επιπλοκή κύστη κόκκυγος ελάχιστα ενοχλήματα προκαλεί. Συχνά η ύπαρξή της γίνεται αντιληπτή από τη ρύπανση του εσώρουχου με ορο-αιματηρό υγρό. Στην οξεία μορφή παρουσιάζεται με ισχυρό πόνο, δημιουργία αποστήματος και ίσως πυρετό. Εδώ η χειρουργική παρέμβαση πρέπει να είναι άμεση. Στη χρόνια μορφή παρατηρείται συνεχής ή και κατά διαστήματα έκκριση υγρού. Θεραπεία Η ενδεικνυόμενη θεραπεία εξαρτάται από την κατάσταση της νόσου. Ένα οξύ απόστημα ελέγχεται, συνήθως, με διάνοιξη και παροχέτευση, ώστε να απελευθερωθεί το πύον, να ελαττωθεί η φλεγμονή και να ανακουφιστεί ο ασθενής από τον πόνο. Μία χρονίζουσα κύστη κόκκυγος, όμως, θε-

ραπεύεται αποτελεσματικά μόνο με χειρουργική επέμβαση. Η χειρουργική επέμβαση έχει σκοπό να αφαιρεθεί πλήρως η κύστη, μαζί με τους συνοδούς πόρους και τα συρίγγια, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί πολύ μικρή πιθανότητα υποτροπής. Υπάρχουν διάφορες χειρουργικές τεχνικές: «η ανοικτή», «η κλειστή» και η «ημίκλειστη». Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής για την επέμβαση γίνεται έπειτα από συζήτηση με τον θεράποντα χειρουργό και εξαρτάται από την εμπειρία και την εκπαίδευση που έχει εκείνος. Ας σημειωθεί, όμως, ότι στη σύγχρονη χειρουργική, αντί του νυστεριού χρησιμοποιούνται πολύ συχνά εξειδικευμένες μορφές ενέργειας, όπως η μονοπολική διαθερμία, το laser και το RF για λιγότερη απώλεια αίματος και ταχύτερη επούλωση. Στη χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται προσεκτική χαρτογράφηση της περιοχής, ώστε να αποκαλυφθεί η κύστη αλλά συγχρόνως και όλοι οι συνοδοί συριγγώδεις πόροι. Με τη χρήση νυστεριού και διαθερμίας ή laser, αφαιρείται με μεγάλη ακρίβεια τόσο η κύστη όσο και κάθε συριγγώδης πόρος. Η διαδικασία γίνεται με τοπική ή γενική αναισθησία (ανάλογα με το μέγεθος της κύστης και την προτίμηση του ασθενούς), είναι ανώδυνη και διαρκεί περίπου μισή ώρα. Το εάν το τραύμα θα αφεθεί ανοικτό, ημίκλειστο ή θα κλειστεί κατά πρώτο σκοπό είναι στην κρίση και στην εκπαίδευση του χειρουργού. Στην περίπτωση της ανοικτής μεθόδου, απαιτείται καθημερινή αλλαγή για τουλάχιστον 45 μέρες, ενώ μπορεί να φτάσει και τους 2-3 μήνες το διάστημα αυτό. Η χρησιμοποίηση της κλειστής μεθόδου (εκτός των περιπτώσεων με οξεία φλεγμονή και πύον), με έκκεντρη τομή και κλείσιμο με δημιουργία δερματικού κρημνού, όπως έχει περιγραφεί παλαιότερα από τους Κarydakis και Bascom, αναβιώνει. Ο χειρουργός κ. Καρυδάκης ήταν από τους πρώτους που εφάρμοσαν τη μέθοδο αυτήν, με εξαιρετικά αποτελέσματα, τη δεκαετία

Περισσότερο κινδυνεύουν οι άνδρες 18-30 ετών, κυρίως αν είναι μελαχρινοί, δασύτριχοι, παχύσαρκοι και περνάνε πολλές ώρες της μέρας καθιστοί. Η καθιστή στάση στους παχύσαρκους αυξάνει την τριβή στην περιοχή των γλουτών, κάτι που ευνοεί την είσοδο των τριχών

’70 - ’80. Η βάση αυτής της τεχνικής είναι η τομή να μην είναι στη μέση γραμμή, ανάμεσα στους γλουτούς, αλλά σε σημείο προς τα έξω, για να είναι το τραύμα πιο επιφανειακό και να μην έχει τάση. Έτσι το τραύμα έχει πολύ μικρές πιθανότητες να διαπυηθεί και να ανοίξει. Αυτό παρέχει στον ασθενή οριστική θεραπεία και ελαχιστοποιεί ουσιαστικά τις πιθανότητες εμφάνισης του προβλήματος στο μέλλον. Η τεχνική αυτή και η επιτυχία της επιβεβαιώνεται στα διεθνή συνέδρια, όπως συνέβη στο Αμερικάνικο Κολλέγιο Χειρουργών, που έγινε πριν από λίγο καιρό. Η πιθανότητα υποτροπής ελαχιστοποιείται. Έτσι, δεν απαιτούνται καθημερινές, επώδυνες αλλαγές, διότι κλείνουμε με ασφάλεια το τραύμα κατά αυτήν τη μέθοδο. Ο ασθενής φεύγει ύστερα από μία ώρα από την κλινική και επιστρέφει στις καθημερινές του δραστηριότητες. Την τρίτη ημέρα γίνεται η αφαίρεση των γαζών από τον χειρουργό και αμέσως μετά επιτρέπεται το ντους. Η αφαίρεση ραμμάτων γίνεται ύστερα από 10 ημέρες.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•19

Συνεργάστηκε ο δρ Γεώργιος Ι. Ελευθερίου, αγγειοχειρουργός, md, Ph.D, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, αν. διευθυντής Νοσοκομείου Metropolitan

Φλεβίτιδα

Γράφει η Βασιλική Μανιάτη

Πιο ευπαθείς οι γυναίκες Η κληρονομικότητα, το φύλο και ο τρόπος ζωής ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του προβλήματος. Μάλιστα οι γυναίκες το αντιμετωπίζουν πέντε φορές συχνότερα από τους άνδρες, κι αυτό λόγω των ορμονών, της εγκυμοσύνης αλλά και της ηλιοθεραπείας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν δεν ληφθούν τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα, μπορεί να δημιουργηθούν τα λεγόμενα φλεβικά έλκη, που αλλοιώνουν την ποιότητα του δέρματος, ενώ ακόμη πιο επικίνδυνη και απειλητική είναι η δημιουργία θρομβοφλεβίτιδας, θρομβώσεων, δηλαδή, που παρουσιάζονται στους κιρσούς, όταν το αίμα μέσα στις φλέβες πήζει και πλέον η κυκλοφορία του δεν γίνεται ομαλά. Πιο επικίνδυνες είναι οι εσωτερικές αλλά εξίσου επώδυνες αποδεικνύονται και οι επιφανειακές θρομβοφλεβίτιδες.

Πώς γίνεται η θεραπεία Η θεραπεία είναι συντηρητική (αποφυγή ορθοστασίας, αποφυγή έκθεσης των κάτω άκρων στον ήλιο, απώλεια βάρους, βάδιση, τοποθέτηση των κάτω άκρων σε ελαφρά υψηλότερη θέση). Επιπλέον η χρήση της ειδικής ελαστικής κάλτσας, που υπάρχει στο εμπόριο, ξεκουράζει και ανακουφίζει τα ταλαιπωρημένα πόδια, καθώς η συμπίεση που προκαλούν ελαττώνει τη διάταση των φλεβών, περιορίζοντας έτσι τη στάση και τα συμπτώματα. Ο τρόπος αυτός είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός και κατά τη διάρκεια της κύησης. Αλοιφές και φάρμακα που χορηγούνται μόνο από τον ειδικό γιατρό βοηθούν πολύ, όπως και η σκληροθεραπεία (ενέσιμη έγχυση μιας ουσίας μέσα στον φλεβικό αυλό ώστε να προκληθεί ίνωση της φλέβας για να κολλήσουν τα τοιχώματα μεταξύ τους και να εξαφανιστεί). Τέλος, οι πιο βαριές περιπτώσεις αντιμετωπίζονται χειρουργικά.

Πολύτιμα μυστικά

> > > >

Τ ακτική άσκηση: Το περπάτημα και το τζόκινγκ βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος κι έτσι προλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό τη φλεβίτιδα. Αποφυγή της ορθοστασίας: Το να μένει κάποιος όρθιος και στάσιμος σε ένα σημείο για αρκετή ώρα αυξάνει τη φλεβική πίεση στα άκρα. Απαλλαγή από τα περιττά κιλά: Το παραπανίσιο βάρος αυξάνει την πίεση στα πόδια και επιβαρύνει την κατάσταση. Τα πόδια ψηλά: Όπως και το υπόλοιπο σώμα, έτσι και τα πόδια χρειάζονται ανάπαυση, ειδικά έπειτα από μια κουραστική ημέρα. Για να βελτιωθεί η κυκλοφορία του αίματος συστήνεται να μπαίνουν τα πόδια σε ψηλότερη θέση από το κεφάλι. Σωστή στάση: Η καλή στάση του σώματος βελτιώνει την κυκλοφορία, ενώ τα σταυρωμένα πόδια περιορίζουν τη ροή του αίματος από και προς τα πόδια. Με μέτρο τα αντισυλληπτικά: Η μακροχρόνια λήψη αντισυλληπτικών χαπιών συνδέεται επίσης με τον κίνδυνο για εμφάνιση κιρσών.

> >

Η χειρουργική θεραπεία περιλαμβάνει αφαίρεση των σαφηνών φλεβών καθώς και όλων των κιρσοειδώς διατεταμένων φλεβών. Γίνεται με γενική ή τοπική αναισθησία και απαιτεί παραμονή μιας ημέρας στο νοσοκομείο.

«Φρένο» στην ταλαιπωρία των άκρων

Τ

α πόδια μας υποβάλλονται καθημερινά σε δοκιμασία, ταλαιπωρούνται, υποφέρουν και επιδίδονται σε τεστ αντοχής, που συχνά φέρνουν μαζί με άλλους παράγοντες πολύ αρνητικά και δυσάρεστα αποτελέσματα. Η φλεβίτιδα είναι ένα από αυτά. Περίπου οι μισοί Έλληνες ταλαιπωρούνται από κάποιο μικρότερο ή μεγαλύτερο πρόβλημα φλεβικής ανεπάρκειας, αλλά λίγοι γνωρίζουν πώς να το αντιμετωπίσουν. Τι είναι, όμως, η φλεβίτιδα των κάτω άκρων; Φλεβίτιδα των κάτω άκρων είναι ένας κοινός και εκλαϊκευμένος όρος που αναφέρεται στο πρόβλημα των κιρσών στα κάτω άκρα, σύμφωνα με την επίσημη επιστημονική ορολογία. Φυσιολογικά οι φλέβες μας έχουν μέσα κάποιες βαλβίδες που κλείνουν για να μην αφήνουν το αίμα να παλινδρομήσει λόγω της βαρύτητας, όταν είμαστε όρθιοι. Εάν, λοιπόν, αυτές οι βαλβίδες δεν κλείνουν και δεν λειτουργούν καλά, τότε το αίμα παλινδρομεί και λιμνάζει λόγω της βαρύτητας του χώρου, με αποτέλεσμα να προκαλείται το πρόβλημα της φλεβικής ανεπάρκειας, που εκδηλώνεται με τη δημιουργία κιρσών.

Πώς εκδηλώνεται η πάθηση Υπάρχουν δύο μορφές φλεβικής ανεπάρκειας, η ανεπάρκεια των επιφανειακών και η ανεπάρκεια των εσωτερικών φλεβών του ποδιού. Πιο σοβαρή θεωρείται η εσωτερική φλεβική ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να έχει μόνο συντηρητική (φαρμακευτική) και όχι χειρουργική αντιμετώπιση. Τα στάδια ανάπτυξης της πάθησης κυμαίνονται από το 1 έως το 6, ανάλογα με τη συμπτωματολογία και τον βαθμό σοβαρότητας της πάθησης σε καθένα από αυτά. Οι φλέβες μας έχουν μέσα βαλβίδες Πρόκειται για μια διαδιπου κλείνουν για να μην αφήνουν εξελικτική κασία ανάπτυξης το αίμα να παλινδρομεί λόγω της της πάθησης. Στο πρώτο στάδιο βαρύτητας, όταν είμαστε όρθιοι τα συμπτώματα είναι ο πόνος, το αίσθημα τάσης και βάρους στα πόδια, καθώς επίσης και κράμπες. Το δεύτερο στάδιο περιλαμβάνει την εμφάνιση μικρών κιρσών ή ευρυαγγειών (μικρά κόκκινα φλεβικά σχήματα), το τρίτο την εμφάνιση οιδήματος (πρήξιμο), ενώ από το τέταρτο μέχρι και το έκτο στάδιο αρχίζουν οι πιο σοβαρές δερματικές αλλοιώσεις, με μια χαρακτηριστική μελάχρωση του δέρματος, ένα φλεβικό έρεισμα ή μια λιποδυματοσκλήρυνση, όπως λέγονται.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

20•IN•VITRO

(Α)σθενές φύλο

Συνεργάστηκαν οι δρ Θάνος Ασκητής, νευρολόγος - ψυχίατρος - σεξολόγος, Ευφροσύνη Φωτεινάκη, συµβουλευτική ψυχολόγος Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, Νέλλη Αθ. Θεοδοσίου, ψυχολόγος - ειδικευµένη στην Κλινική και Παιδαγωγική Ψυχολογία

Ο μπαμπάς στο σπίτι, η μαμά στη δουλειά

Η

οικονοµική κρίση που βιώνουµε, εκτός από γενική ανασφάλεια, έχει φέρει και µεγάλες αλλαγές σε πολλές ελληνικές οικογένειες, καθώς πολλοί άνδρες έχουν χάσει τη δουλειά τους ενώ η σύζυγος εξακολουθεί να εργάζεται. Για την παραδοσιακή ελληνική κοινωνία, που έχει µάθει τους άνδρες να είναι αυτοί που φέρνουν το ψωµί στην οικογένεια, αυτό είναι µια µεγάλη ανατροπή. Οι ίδιοι βιώνουν µια συναισθηµατική κρίση καθώς νιώθουν ότι χάνουν τον ρόλο που διδάχθηκαν να έχουν. Τα νέα αυτά δεδοµένα απαιτούν ψύχραιµη σκέψη και υποστήριξη προκειµένου να διατηρηθούν οι οικογενειακές ισορροπίες και αδιατάραχτη η σχέση του ζευγαριού. Άγνωστα νερά Ο άνδρας αντιµετωπίζει µια κρίση ταυτότητας, όταν βρίσκεται άνεργος, καθώς, χάνοντας τη δουλειά του, χάνει ένα κοµµάτι του εαυτού του, την επαγγελµατική του ιδιότητα αλλά και την αναγνώριση που ενδεχοµένως λάµβανε από την εργασία του, βιώνοντας αισθήµατα µαταίωσης, θυµού αλλά και θλίψης. Μακριά από τη δηµιουργική και εργασιακή ζωή, νιώθει να µειώνεται η αυτοπεποίθησή του και η πίστη στις δυνατότητές του. Παράλληλα, χάνει και τον κοινωνικό του ρόλο, αυτόν της στήριξης της οικογένειας, αναλαµβάνοντας τη φροντίδα του σπιτιού αλλά και των παιδιών, κάτι που παραδοσιακά ανήκε στη γυναίκα. Αν και στην εποχή µας οι ρόλοι µέσα σ’ ένα σπίτι είναι περισσότερο µοιρασµένοι, οι άνδρες δύσκολα δέχονται ως µόνιµη κατάσταση την ανεργία και, ως συνέπειά της, την ενασχόληση µε το νοικοκυριό και την ανατροφή των παιδιών. Συχνά αντιστέκονται, είτε συναισθηµα-

τικά, µε ένταση και θυµό, είτε πρακτικά, µε άρνηση ανάληψης των νέων υποχρεώσεων. Μια τέτοια συµπεριφορά µπορεί να φέρει σύγκρουση στο ζευγάρι, καθώς ο άντρας βλέπει τη γυναίκα του ως αυτήν που του «κλέβει» τον ρόλο και τον καθηλώνει σε µια θέση που ο ίδιος θεωρεί αδύναµη. Κέρδη και όχι ζημίες Η αλλαγή των ρόλων µέσα στην οικογένεια, ωστόσο, έχει και οφέλη. Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η ενεργός συµµετοχή του πατέρα στην καθηµερινότητα των παιδιών του είναι ευεργετική για την καλύτερη συναισθηµατική αλλά και κοινωνική τους εξέλιξη, τις σχολικές τους επιδόσεις αλλά και τα επιτεύγµατά τους. Επιπλέον, η ουσιαστική πατρική παρουσία στη ζωή του παιδιού θα εξισορροπήσει και την τάση των παιδιών να αναπτύσσουν πιο στενούς συναισθηµατικούς δεσµούς µε τη µητέρα τους στα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Παράλληλα θα ενθαρρύνει τους άνδρες να νιώσουν ικανοί στον ρόλο του γονέα σε µια κοινωνία που σχεδόν δεν εµπιστεύεται τους άνδρες να αναθρέψουν το παιδί τους. Εις σάρκαν μίαν Σε µια τέτοια αντιστροφή των ρόλων, η στάση της συζύγου είναι καθοριστική. Υπάρχουν γυναίκες που, ναι µεν εργάζονται, αλλά δεν µπορούν να αναλάβουν το βάρος της ευθύνης όλης της οικογένειας, µε αποτέλεσµα να επιρρίπτουν µε τον τρόπο τους

Γράφει η Αλέκα Κόγκα ευθύνες στους συζύγους τους, δυσκολεύοντας περισσότερο την προσπάθεια ανασυγκρότησης της ζωής τους. Είναι αναγκαίο µια γυναίκα να µην αποδίδει στον άντρα της τον ρόλο του «ηττηµένου», αλλά να αναγνωρίζει την αξία του πατρικού ρόλου και το κέρδος που έχουν τα παιδιά και η οικογένεια ως σύνολο από την παρουσία του στο σπίτι. Στα µάτια της είναι σηµαντικό να καθρεφτίζεται ένας σύζυγος ικανός, δυνατός και άξιος και να συνεχίζει να του εκφράζει τον θαυµασµό της. Η διαβεβαίωση ότι είµαστε µια οµάδα και ότι στηρίζουµε 100% τον σύντροφό µας, χωρίς να τον απαξιώνουµε, είναι πάντα µια καλή αρχή για τη λύση των προβληµάτων, σύµφωνα µε τους ειδικούς. Ουσιαστικής σηµασίας επίσης είναι ο άνδρας να έχει λόγο στις οικονοµικές συναλλαγές αλλά και στην οικονοµική διαχείριση του σπιτιού. Κριτική στα όποια οικονοµικά σχέδια του συζύγου µπορεί να προκαλέσει ένα κενό στην επικοινωνία, που ίσως γίνει µόνιµο. Ο σύζυγος από τη δική του πλευρά θα πρέπει να διαχωρίσει την ατοµική του αξία από την οικονοµική συνεισφορά στην οικογένεια. Να έχει στο µυαλό του ότι µια τέτοια ανατροπή – που, καλώς εχόντων των πραγµάτων, είναι ένα «διάλειµµα» – µπορεί να τον ωφελήσει συναισθηµατικά, να του δώσει περισσότερο χώρο και χρόνο για ουσιαστική ενασχόληση µε τα παιδιά του αλλά και για τον ίδιο του τον εαυτό και τις δικές του ανάγκες, κάτι που οι σύγχρονοι ρυθµοί εργασίας δεν επιτρέπουν.

Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η ενεργός συµµετοχή του πατέρα στην καθηµερινότητα των παιδιών του είναι ευεργετική

Όταν οι ρόλοι αλλάζουν

Πολλοί άνδρες παρουσιάζουν, λόγω ανεργίας, συµπτώµατα µελαγχολίας και απόσυρσης, ενώ πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι ένας στους δύο Έλληνες αισθάνεται µελαγχολικός και «πεσµένος» σε καθηµερινή βάση για τουλάχιστον δύο εβδοµάδες λόγω της οικονοµικής δυσχέρειας


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•21

Συνεργάστηκε η Κ. Κουζή - Κολιάκου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής ΑΠΘ

Αντιγήρανση Δέρμα

Γράφει η Βασιλική Μανιάτη

Νέες θεραπείες Οι ρυτίδες, άλλοτε επιφανειακές και άλλοτε βαθύτερες, αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της εμφάνισης. Οι κυτταρικές θεραπείες χρησιμοποιούνται εδώ και αρκετά χρόνια στην αποκατάσταση του δέρματος και πρόσφατα έλαβαν έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Τα βλαστοκύτταρα λαμβάνονται με λιποαναρρόφηση και έπειτα από κατάλληλο διαχωρισμό εμφυτεύονται στο δέρμα στην περιοχή των ρυτίδων. Θεωρητικά έχουν μεγαλύτερες δυνατότητες στην αποκατάσταση της περιοχής όπου εμφυτεύονται, δεδομένου ότι πολλαπλασιάζονται με ταχύτερους ρυθμούς. Τα βλαστοκύτταρα εμφυτεύονται στον υποδόριο συνδετικό ιστό, παίρνουν τη θέση των γηρασμένων ινοβλαστών και στη συνέχεια ανακυκλώνουν με ταχείς ρυθμούς τα φυσικά συστατικά του δέρματος, κυρίως το κολλαγόνο και την ελαστίνη. Οι ινοβλάστες λαμβάνονται με μια μικρή βιοψία δέρματος και στη συνέχεια καλλιεργούνται για να αναπτυχθεί ένας ικανοποιητικός αριθμός. Η διαδικασία αυτή συνήθως διαρκεί 3-4 μήνες. Τα αποτελέσματα των δύο μεθόδων δεν φαίνεται να έχουν διαφορές ως προς το τελικό αποτέλεσμα. Τα βλαστοκύτταρα πλεονεκτούν γιατί δεν χρειάζονται κυτταρικό πολλαπλασιασμό και η μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα, έναντι των 3-4 μηνών που χρειάζονται για την καλλιέργεια οι ινοβλάστες. Άλλες θεραπείες Εκτός από τις κυτταρικές θεραπείες, συνθετικές ουσίες, όπως το δημοφιλές υαλουρονικό οξύ, χρησιμοποιούνται ως ενθέματα με τη μορφή γέλης για το γέμισμα των ρυτίδων. Τα αποτελέσματα είναι μικρότερης διάρκειας και συνήθως ύστερα από έξι μήνες χρειάζεται επανάληψη. Επίσης η γνωστή μέθοδος botox είναι σε χρήση, για ορισμένες όμως θέσεις στο πρόσωπο. Την ανατομική εικόνα του προσώπου συμπληρώνει το λίπος, το οποίο συμβάλλει στη διαμόρφωση του σχήματός του. Με την πάροδο του χρόνου το λίπος ανακατανέμεται στο σώμα και το περισσότερο συγκεντρώνεται στην περιοχή της κοιλιάς. Έτσι το δέρμα του προσώπου, εκτός του ότι χάνει τα φυσικά του συστατικά, χάνει και το υποστηρικτικό λίπος, το οποίο θεωρείται ως ένας άλλος παράγοντας χαλαρότητας. Η μεταφορά λίπους από άλλες θέσεις του σώματος στο πρόσωπο, ενώ παρέχει προσωρινά όγκο στο δέρμα, εν τούτοις δεν φαίνεται να έχει μακροχρόνια αποτελέσματα είτε γιατί τα λιποκύτταρα δεν ενσωματώνονται στο καινούργιο περιβάλλον είτε γιατί τα βλαστοκύτταρα – που μέσω αυτών μεταφέρονται – είναι συνδεδεμένα με το περιβάλλον τους και δεν είναι ελεύθερα να δράσουν.

Γάλλοι ερευνητές κατάφεραν να αναπρογραμματίσουν γερασμένα ανθρώπινα κύτταρα, ανοίγοντας νέους δρόμους για τη μεταμόσχευση υγιών ιστών και οργάνων σε ηλικιωμένους και νέου τύπου θεραπείες για τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.

Νεανικό πρόσωπο

Η

γήρανση του σώματος γίνεται εμφανής στο πρόσωπο, στον σκελετό και στην αύξηση του βάρους. Κατά την ανάπτυξη του σώματος υπάρχει ένα θετικό ισοζύγιο στον μεταβολισμό, με αποτέλεσμα ένα μέρος της ενέργειας που παράγεται, να χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη και για τη διατήρηση του σώματος. Με την πάροδο της ηλικίας η δραστηριότητα των κυττάρων ελαττώνεται, με αποτέλεσμα λιγότερη ενέργεια να είναι διαθέσιμη για τη διατήρηση και ανάπλαση των ιστών. Τα σημεία της γήρανσης γίνονται εμφανή στο πρόσωπο, όπου οι ρυτίδες κυριαρχούν. Οι ρυτίδες είναι αποτέλεσμα της ελαττωμένης δραστηριότητας των ινοβλαστών, οι οποίοι δεν παράγουν σε επαρκείς ποσότητες το κολλαγόνο και την ελαστίνη. Το κολλαγόνο και η ελαστίνη αποτελούν τις πιο σημαντικές πρωτεΐνες του δέρματος. Ανακυκλώνονται με πολύ αργούς ρυθμούς, όμως, με αποτέλεσμα η φθορά τους να αντικαθίσταται αργά έως καθόλου και το δέρμα, μη βρίσκοντας έδαφος για να σταθεροποιηθεί, να αναδιπλώνεται, με αποτέλεσμα τη δημιουργία των ρυτίδων. Πώς δρουν οι ινοβλάστες Τα κύτταρα που παράγουν τις πρωτεΐνες αυτές είναι οι ινοβλάστες, η επιβράδυνση της λειτουργίας των οποίων οδηγεί στην εμφάνιση της γήρανσης του δέρματος. Η μεταφορά και η εμφύτευση νεαρών ινοβλαστών

στην περιοχή της ρυτίδας θα οδηγήσει στη δραστηριοποίησή τους και στην παραγωγή των φυσιολογικών συστατικών του δέρματος. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι ινοβλάστες να είναι νεαροί και του ίδιου του ατόμου. Η εμφύτευση ξένων ινοβλαστών, ακόμα και ιστοσυμβατών, μακροχρόνια οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή, σε παραμόρφωση και τελικά σε απόρριψη. Η μέθοδος του πολλαπλασιασμού στο εργαστήριο και στη συνέχεια της εμφύτευσης δεν έδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, διότι ήδη με τον πολλαπλασιασμό τα κύτταρα μεγαλώνουν ηλικιακά και η αναπλαστική τους ικανότητα ελαττώνεται. Η κυτταρική θεραπεία του δέρματος έχει σήμερα αποδειχτεί ως η πλέον ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος θεραπείας της γήρανσης. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί είτε μεσεγχυματικού τύπου βλαστοκύτταρα είτε ινοβλάστες. Τα βλαστοκύτταρα είναι πρόδρομες μορφές των ινοβλαστών. Οι ινοβλάστες ανήκουν στα μόνιμα κύτταρα του δέρματος, τα οποία παράγουν τα πιο σημαντικά συστατικά του, όπως την ελαστίνη και το κολλαγόνο, τα οποία ρυθμίζουν τη λειτουργία του και διατηρούν την κατασκευή του. Με την πάροδο του χρόνου ο αριθμός και η λειτουργική ικανότητά τους ελαττώνονται με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ρυτίδες, χαλαρότητα και απώλεια της φωτεινότητας και της σφριγηλότητας του δέρματος.

Την ανατομική εικόνα του προσώπου συμπληρώνει το λίπος, το οποίο συμβάλλει στη διαμόρφωση του σχήματός του


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

22•IN•VITRO

Ηealthy tips Για τη διαχείριση του στρες Κοιµηθείτε σωστά. Οι καλές συνήθειες ύπνου είναι βάλσαµο για τον οργανισµό µας, καθώς τον βοηθούν να είναι ξεκούραστος και εµποδίζουν το στρες να µας κατακλύσει. Άλλωστε, τις ώρες που κοιµόµαστε λήγει ο συναγερµός του άγχους και το σώµα και το πνεύµα µας µπορεί να χαλαρώσει. Διατηρήστε ένα ικανοποιητικό ωράριο ύπνου και προσπαθήστε να είστε συνεπείς µε αυτό.

Δοκιμάστε ένα ζεστό μπάνιο, ιδίως πριν από τον ύπνο. Χαλαρώστε για 20 - 30 λεπτά βυθισμένοι στο νερό της μπανιέρας. Μάλιστα, μπορείτε να διαλύσετε στο νερό αιθέρια έλαια, όπως το δεντρολίβανο. Η χαλάρωση και η περισυλλογή θα σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε το άγχος. Τεχνικές χαλάρωσης όπως η γιόγκα, το τάιτσι κ.λπ. αποτελούν εναλλακτικές µορφές γυµναστικής και βοηθούν να ασκήσετε αλλά και να χαλαρώσετε τους µύες του σώµατός σας. Οργανωθείτε! Αντιµετωπίστε τα προβλήµατα στη σειρά τους και αξιολογήστε σωστά τις προτεραιότητες. Τα σηµαντικότερα πράγµατα πρέπει να τοποθετούνται στην πρώτη θέση και να είναι πρώτος στόχος της ζωής µας. Τα δευτερεύοντα µπορούν να µείνουν στην άκρη για κάποια άλλη χρονική στιγµή.

ood g Μάθετε να αναπνέετε σωστά. Βαθιές και αργές εισπνοές είναι τεχνικές που θα σας ηρεµήσουν. Αποφασίστε να αφιερώσετε στον εαυτό σας λίγα λεπτά κάθε µέρα για να υιοθετήσετε αυτή τη συνήθεια. Κρατήστε τον αέρα στα πνευµόνια σας λίγο παραπάνω και στη συνέχεια εκπνεύστε αργά από το στόµα. Σε κάθε εκπνοή, νιώστε ότι διώχνετε το στρες. Αποκτήστε κάποιο χόµπι, γιατί θα σας βοηθήσει να «ξεφύγετε» από τα προβλήµατα της καθηµερινότητας. Ένα καλό βιβλίο, µια δηµιουργική δραστηριότητα, ένα ευχάριστο περιοδικό είναι «φίλοι στα δύσκολα».

Αναζητήστε το γέλιο. Το γέλιο ίσως είναι το καλύτερο αγχολυτικό. Τα αστεία, μια ευχάριστη ταινία στην τηλεόραση, τα κόμικς ή τα ομαδικά κοινωνικά παιχνίδια αποτελούν έξυπνα και ευχάριστα διαλείμματα από τη σκληρή πραγματικότητα.

Μάθετε να έχετε ψυχική ευελιξία. Είναι σηµαντικό να γνωρίζετε τι µπορεί να αλλάξει και τι όχι. Για τον λόγο αυτό, θα ήταν φρόνιµο να στρέψετε την προσοχή σας στα πράγµατα που µπορείτε να ελέγξετε και να αλλάξετε.

Κάντε σεξ. Η ενεργή ερωτική ζωή διώχνει το άγχος. Μην χάνετε ευκαιρία να απολαµβάνετε ερωτικά τον σύντροφό σας, ενώ η χαλάρωση έπειτα από το σεξ είναι ένα ισχυρό τονωτικό που στηρίζει τον οργανισµό για αρκετές ώρες ή και µέρες. Η φυσική άσκηση αποδεδειγμένα ελαττώνει το στρες. Η αερόβια άσκηση – και μάλιστα στο ύπαιθρο – βοηθά τόσο το σώμα όσο και το πνεύμα. Επίσης, μπορείτε να επιλέξετε το κολύμπι, το ποδήλατο ή το ποδόσφαιρο. Ακόμα και το παιχνίδι μπορεί να βοηθήσει.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

Αποφύγετε ένα εκνευριστικό και αγχωτικό ήχο στο ξυπνητήρι σας. Το πρωινό ξύπνημα είναι πολύ σημαντικό για την υπόλοιπη ημέρα, οπότε βάλτε ένα ευχάριστο τραγούδι ως ήχο ξυπνητηριού.

Μην χτυπιέστε με το αδύνατο. Βάλτε μικρούς ρεαλιστικούς στόχους που μπορείτε να κατακτήσετε εύκολα και χωρίς άγχος και θα σας γεμίσουν χαρά. Οι μεγάλοι και μακρινοί στόχοι πρέπει να χωρίζονται σε επί μέρους μικρότερα βήματα, ώστε να χαίρεστε διαρκώς τους καρπούς των προσπαθειών σας.

Μην προσπαθείτε να τα κάνετε όλα μαζί. Είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζετε τα προβλήματα ένα-ένα, και όχι να φορτώνεστε πολλά πράγματα ταυτοχρόνως. Πρέπει να είστε ρεαλιστές: δεν μπορείτε να τα κάνετε όλα.

in•vitro•23

μοιράζεστε με κάποιον άλλο. Ένας φίλος, ένας ψυχολόγος ή ακόμα κι ένας συνάδελφος μπορεί να σας δώσει πολύτιμες συμβουλές. Μην σας πιάνει άγχος όταν κάνετε κάποιο λάθος. Τα λάθη είναι ανθρώπινα και όλοι δικαιούμαστε να σφάλουμε. Κανείς δεν είναι τέλειος και πρέπει απλά να μαθαίνουμε από τα λάθη μας.

Μην έχετε «ταμπού» να συζητήσετε ό,τι σας προβληματίζει. Η συζήτηση δίνει λύσεις, καθώς το πρόβλημα γίνεται μικρότερο και ελαφρύτερο όταν το

Αποφεύγετε να μένετε για μεγάλο χρονικό διάστημα σε αμφιβολίες ή σε διλήμματα. Η παράταση μιας αβεβαιότητας μπορεί να σας εξαντλήσει ψυχικά και να σας φορτώσει με επιπρόσθετο άγχος.

bad Αποφεύγετε «άχρηστες» τροφές. Η διατροφή είναι καθοριστικός παράγοντας για όλες τις λειτουργίες του οργανισμού. Μπορείτε να καταπολεμήσετε το άγχος με τροφές όπως τα πορτοκάλια, το σπανάκι, τα ψάρια, όπως επίσης και με χαλαρωτικά αφεψήματα σαν το μαύρο τσάι και το χαμομήλι.

Μην υποτιμάτε το νερό και την ενυδάτωση του οργανισμού σας. Το νερό μάς διατηρεί ενεργούς και αποβάλλει τοξίνες από τον οργανισμό μας. Αυτό σημαίνει πως μας απαλλάσσει από τις ουσίες του στρες και τονώνει τη σωματική και πνευματική μας κατάσταση. Μην φοβάστε τις αλλαγές. Είναι ανθρώπινο οι (αιφνίδιες) αλλαγές στη ζωή μας να προκαλούν άγχος και στεναχώρια. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας για να προσαρμοστείτε ομαλά στην καινούργια σας ζωή. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να στεναχωριέται και εν μέρει να νοσταλγεί όλα όσα δεν έχετε πια. Είναι και αυτός ένας τρόπος εκτόνωσης του άγχους. Αποφύγετε ένα στρεσογόνο περιβάλλον εργασίας. Αν δεν θέλετε να αλλάξετε το αντικείμενο της δουλειάς σας, έχετε τη δυνατότητα τουλάχιστον να φτιάξετε ένα ευχάριστο περιβάλλον στον χώρο όπου εργάζεστε. Για παράδειγμα, μπορείτε να τοποθετήσετε λουλούδια στο γραφείο σας ή να βάλετε πολύχρωμες και χαρούμενες νότες στους τοίχους.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

24•in•vitro

Cover Story

Συνεργάστηκαν ο Γιάννης Μουζάς, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Σχολής - Πανεπιστήμιο Κρήτης και διευθυντής αλκοολογικού ιατρείου - Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου, η πρόεδρος της ΜΚΟ «Νηφάλιοι – στην υγειά μας» Σιμώνη Ξανθογιώργου (Μ.Α. Συμβουλευτικής Ψυχολογίας) και η Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Αλκοόλ

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Τι έδειξε η 1η Πανελλήνια Έρευνα Γνώσης για το Αλκοόλ

Σχέση αγάπης και μίσους έχουν οι Έλληνες με το αλκοόλ. Από το ένα ποτήρι κρασί ή ούζο «για την παρέα» μέχρι τη δίνη του αλκοολισμού, που ο πότης ξεδιψάει με βότκα αντί με νερό, αρκετοί είναι εκείνοι που ακροβατούν σε τεντωμένο σκοινί, ρισκάροντας την υγεία τους, σωματική και πνευματική, και τη σωματική τους ακεραιότητα.

Πρόσφατα βγήκαν στο φως της δημοσιότητας τα στοιχεία της πρώτης πανελλήνιας έρευνας γνώσης για το αλκοόλ, που «φωτογραφίζουν» τους σύγχρονους Έλληνες πότες, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι υπάρχει άγνοια γύρω από κάποιες παραμέτρους του θέματος – άγνοια που, σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να αποβεί άκρως επικίνδυνη. Είναι η πρώτη φορά που μία έρευνα ανιχνεύει τη σχέση των Ελλήνων με το αλκοόλ. Η πρώτη πανελλήνια έρευνα γνώσης για το αλκοόλ κατέγραψε το επίπεδο γνώσης των Ελλήνων, τις πιθανές συνέπειες της αλόγιστης χρήσης, καθώς και τις ανάγκες ενημέρωσης του κοινού σχετικά με την υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ.

Αλκ οολ ισμ ός: ν ο τ ε τ σ ί π ω τ ε μ ι τ ν Α

Πιο συγκεκριμένα, από την έρευνα φάνηκαν τα ακόλουθα: Λιγότεροι από τους μισούς Έλληνες γνωρίζουν ότι η αιθυλική αλκοόλη - αλκοόλ είναι κλασική εξαρτησιογόνος ουσία («ναρκωτικό»). Το 84,7% των ατόμων μεταξύ 17 και 24 ετών είναι ενήμερα για το επιτρεπτό όριο αλκοόλ κατά την οδήγηση, ενώ το 20,4% δεν είναι. Το 30,2% δεν γνωρίζει αν επιτρέπεται να καταναλώνουν αλκοόλ παιδιά και έφηβοι. Το 10% δεν γνωρίζει ότι οι γυναίκες που κυοφορούν ή αυτές που επιθυμούν να εγκυμονήσουν απαγορεύεται να καταναλώσουν οποιαδήποτε ποσότητα αλκοόλ. Μόνο 3 στους 10 αναγνωρίζουν ότι αλκοολισμός είναι η έλλειψη ελέγχου στην κατανάλωση αλκοόλ. Το 50% πιστεύει ότι η έλλειψη ελέγχου στην κατανάλωση είναι αδυναμία χαρακτήρα, χωρίς να αναγνωρίζουν τα σημάδια του αλκοολισμού ως πραγματικά συμπτώματα μιας ασθένειας. 800.000 Έλληνες δηλώνουν ότι πίνουν αλκοόλ καθημερινά.

> > > > > > >

Binge Drinking: ένα νέο μοντέλο

Τα στοιχεία - σοκ δεν σταματούν εδώ. Βάσει επίσημων επιστημονικών μελετών, που έχουν ανακοινωθεί κατά τα τελευταία χρόνια, περισσότερες από διακόσιες χιλιάδες άτομα στην Ελλάδα πάσχουν από αλκοολική εξάρτηση, 5.000 θάνατοι οφείλονται σε αιτίες που σχετίζονται με την κατάχρηση αλκοόλ, ενώ το 30% των εφήβων μαθητών έχει πιει περισσότερες από 20 φορές σε διάστημα ενός χρόνου, με ιδιαίτερη προτίμηση στα ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Στην Κρήτη τα 5 στα 10 θανατηφόρα δυστυχήματα έχουν σχέση με το αλκοόλ, σημειώνουν οι συμμετέχοντες στην έρευνα, προσθέτοντας ότι η τάση που παρατηρείται τελευταία στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα είναι αφενός η μείωση της ηλικίας έναρξης της χρήσης αλκοόλ και αφετέρου η αλλαγή του τρόπου που πίνει κάποιος, καθώς εξαπλώνεται προοδευτικά το λεγόμενο μοντέλο του «binge drinking» (δηλαδή πίνω για να μεθύσω). Νέοι άνθρωποι παραγωγικής ηλικίας, ανάμεσά τους και πολλοί έφηβοι, αρχίζουν συνειδητά να πίνουν μπύρα, κρασί, ούζο, βότκα και άλλα για να «χαθούν» στη ζάλη του αλκοόλ και να ξεπεράσουν αναστολές ή να ξεφύγουν από τα προβλήματα μιας ζοφερής καθημερινότητας… Αυτό το «πίνω για να…» κρύβει και τη διαφορά του αλκοολικού από κάποιον που πίνει λίγο και σπάνια. Η αλήθεια είναι ότι η υπερκατανάλωση αλκοόλ όχι μόνο δεν συμβάλλει στην επίλυση προβλημάτων – όπως ίσως φαίνεται αρχικά –, αλλά, τουναντίον, δημιουργεί πλήθος άλλων, όπως, για παράδειγμα, κοινωνική αποξένωση, σοβαρές βλάβες σε ζωτικά όργανα, ψυχικές διαταραχές. Πάντως τα νέα δεδομένα, που προέκυψαν από την εν λόγω έρευνα, μπορεί να μπερδέψουν κάποιους και να δημιουργήσουν σύγχυση. Και τούτο γιατί πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια επιστημονικές έρευνες που διεξήχθησαν στη χώρα μας αλλά και αλλού εξαίρουν τη συμβολή του αλκοόλ στη διατήρηση της καλής υγείας σε κάθε περίπτωση. Όμως η καταλυτική διαφορά βρίσκεται στο ότι οι έρευνες αυτές μιλούν αυστηρά για κατανάλωση με μέτρο. Οι μηχανισμοί που αναδεικνύουν τον προστατευτικό ρόλο του αλκοόλ στη στεφανιαία νόσο ισχύουν μόνο για σταθερή κατανάλωση στο λεγόμενο μεσογειακό πρότυπο: χρήση ταυτόχρονα με γεύμα. Επεισόδια βαριάς χρήσης σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου και αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•25 Περισσότερες πληροφορίες για τον αλκοολισμό στη σελίδα 45

Πού «χτυπάει» το αλκοόλ Οι περισσότεροι, όταν ερωτηθούν για το ποια είναι η πιο βλαβερή επίπτωση του αλκοόλ, θα πουν ότι χαλάει το συκώτι. Και πράγματι το κάνει, αλλά δεν σταματά εκεί και δεν κάνει μόνο αυτό. Η κακή χρήση αλκοόλ βλάπτει, εκτός από το συκώτι, τον εγκέφαλο, το περιφεριακό νευρικό σύστημα, τον σκελετό, τον οισοφάγο, το πάγκρεας, καθώς και το μυϊκό σύστημα. Η εκτιμώμενη ποσοστιαία συμμετοχή του, δε, σε καρκίνους είναι: στόματος 19%, οισοφάγου 29%, ήπατος 25%, μαστού 7%. Ωστόσο το κυριότερο σύμπτωμα του αλκοολισμού είναι η άρνηση του πάσχοντος ότι πάσχει, σημειώνουν άτομα που πλέον βρίσκονται σε φάση ανάρρωσης και προσθέτουν ότι «το καίριο σημείο διάκρισης μεταξύ αλκοολικού και απλού πότη είναι ότι ο αλκοολικός χρειάζεται να πιει για να κοινωνικοποιηθεί, να χαλαρώσει, να κάνει έρωτα, να αντιμετωπίσει έναν χωρισμό ή μία δύσκολη μέρα στη δουλειά κ.λπ.». Χρησιμοποιεί, δηλαδή, το ποτό σαν «δεκανίκι» και, αν δεν πιει, θεωρεί ότι δεν θα καταφέρει να κάνει τίποτα από εκείνα που θέλει. Αν και η Ελλάδα έχει συνυπογράψει τον Ευρωπαϊκό Καταστατικό Χάρτη για το Αλκοόλ, που συντάχθηκε το 1994, δεν έχει κάνει έκτοτε τίποτε, λένε οι εκπρόσωποι της ΜΚΟ «Νηφάλιοι – στην υγειά μας» και προτείνουν: • Ενημέρωση στα σχολεία. • Κάλυψη της θεραπείας από τα ασφαλιστικά ταμεία. • Θεσμοθέτηση άδειας πώλησης αλκοολούχων ποτών. • Ενιαία και ελεγχόμενη πολιτική για το ηλικιακό όριο κατανάλωσης ή αγοράς ακοολούχων προϊόντων. • Το 1% από τα 500 εκατομμύρια ευρώ που εισπράττονται ετησίως από τον φόρο αλκοόλ να επενδύονται σε καμπάνιες ευαισθητοποίησης, συμβουλευτικούς σταθμούς, κέντρα απεξάρτησης, επιμόρφωση ειδικών. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε από τη ΜΚΟ «Νηφάλιοι – στην υγειά μας» και την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, με θέμα «Υπεύθυνη Κατανάλωση. Υπεύθυνη Ενημέρωση;». Η υπεύθυνη κατανάλωση αλκοόλ είναι μια συμπεριφορά που μπορεί και πρέπει να διαδοθεί στην ελληνική κοινωνία, μέσα από συλλογική ευαισθητοποίηση και επένδυση σε θέματα εκπαίδευσης, υποστήριξαν οι επικεφαλής της έρευνας. Το video από την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της 1ης Πανελλήνιας Έρευνας Γνώσης για το Αλκοόλ παραμένει διαθέσιμο στο site www.responsibeerity.gr.

Μαρτυρίες Γιάννης Μπουτάρης

«Έφτασα στον πάτο. Δεν ήθελα να ζω έτσι»

Η κατανάλωση αλκοόλ, το οποίο είναι προϊόν ζύμωσης (σταφυλιών, κριθαριού, μήλων), συνοδεύει, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, τις περισσότερες κοινωνικές εκδηλώσεις. Ο εθισμός στο αλκοόλ, ωστόσο, αναγνωρίστηκε ως «ασθένεια» στα τέλη του 18ου - αρχές του 19ου αιώνα.

«Τον Φεβρουάριο γίνομαι 71 ετών. Κι οφείλω πάρα πολλά στη γυναίκα μου, η οποία μου συμπαραστάθηκε με κάθε τρόπο, ειδικά στην τελευταία άσχημη περίοδο. Από τότε που δήλωσα δημόσια το πρόβλημά μου, δέχτηκα πάρα πολλά τηλεφωνήματα από αγνώστους μου. Τους έστελνα σε ομάδες ή γιατρούς και ήταν πολύ μεγάλη η ευχαρίστησή μου όταν με έπαιρναν σε ανύποπτο χρόνο για να μου πουν πως είναι καθαροί. Αυτό με βοήθησε να συντηρηθώ κι εγώ. Ας μην ξεχνάμε πως οι αλκοολικοί συντηρούνται, χρειάζονται μια συνεχή υποστήριξη και υπενθύμιση. Εγώ ξυπνάω κάθε πρωί και λέω, σήμερα δεν θα πιω. Και αυτό δεν είναι μια απλή συνήθεια, αλλά μια ενσυνείδητη σκέψη. Δεν μετάνιωσα που πήγα στο πρόγραμμα. Δεν μετάνιωσα που σταμάτησα να πίνω. Παρόλο που οι ημέρες του αλκοόλ ήταν πολύ ευχάριστες, μέχρι ενός σημείου. Και αυτό είναι το δηλητήριο. Στα πρώτα στάδια είσαι βασιλιάς, δεν σε πιάνει κανείς, αντέχεις πιο πολύ από όλους, ανοίγεσαι, είσαι ευχάριστος, πράγματα που δεν θα τα έκανες αλλιώς. Αλλά μετά... Το φεγγάρι έχει και ορατή και αόρατη πλευρά. Ο αλκοολικός αποξενώνεται και παύει να είναι κοινωνικό ον. Τον ενδιαφέρει μόνο η ατμόσφαιρα, στην οποία ζει βυθισμένος σε αλκοολικά νέφη. Τίποτε άλλο. Εγώ ευχαριστώ τον Θεό, με την ευρύτερη έννοια της λέξης, επειδή η απεξάρτηση δεν είναι μόνο θέμα θέλησης ή ισχυρού χαρακτήρα. Εγώ έκανα το βήμα με τη λογική πως έφτασα στον πάτο. Είπα ότι δεν θέλω να ζω άλλο έτσι».

Ερασμία Πουλάκη

«Οδυνηρό να ντρέπεσαι γι’ αυτούς που αγαπάς»

«Θυμάμαι τον πατέρα μου να πίνει πάντα. Όταν άρχισα να συνειδητοποιώ το πρόβλημα, έλεγα πως συμβαίνει επειδή είναι ναυτικός και πως δεν έπινε όταν έλειπε. Γι’ αυτό μεθούσε πάντα από το καράβι μέχρι το σπίτι. Θυμάμαι ως παιδί έντονους καβγάδες, άγχος, φόβο, ντροπή. Είναι οδυνηρό να ντρέπεσαι για τους ανθρώπους που αγαπάς. Οι γονείς μου χώρισαν όταν ήμουν 13 ετών. Τότε άρχισε ο Γολγοθάς, επειδή ο πατέρας μου έβγαζε τον πόνο του σε μένα και την αδελφή μου. Μπήκε στη ζωή μου η λεκτική βία, οι συγκρούσεις, οι καβγάδες, οι κατηγορίες. Είχα ανεχτεί πολλά και είχα καταλάβει πως δεν μπορούσα πια να είμαι παιδί. Μια τεράστια έκρηξη θυμού του πατέρα μου, την ημέρα της αποφοίτησής μου, ήταν η αφορμή για να απομακρυνθώ από εκείνον. Όσο κι αν τον αγαπούσα, δεν μπορούσα άλλο. Ξαναβρεθήκαμε στους αρραβώνες της αδελφής μου. Τότε τα 2-3 μπουκάλια ήταν για τον πατέρα μου προθέρμανση. Είχε χάσει το βλέμμα και το μυαλό του. Μία μέρα είδε μεθυσμένος μια εκπομπή στο τοπικό κανάλι για τον αλκοολισμό. Από εκείνη την ημέρα ζήτησε βοήθεια και δεν έχει ξαναπιεί. Μου έκανε ένα τεράστιο δώρο. Με έκανε να πιστέψω ξανά στα θαύματα».

Αλέξης Σταμάτης

«Κοιτάχτηκα στον καθρέφτη και είπα τέλος»

«Κάποτε, για να ξυπνήσω, ήθελα δυο νεροπότηρα βότκα. Αγάπησα το ποτό από πολύ μικρός, από τη ρετσίνα στο οικογενειακό τραπέζι. Μικρός έπασχα από αγοραφοβία και το ποτό μού έδινε δύναμη να σηκώνομαι στον πίνακα. Ήταν η υγρή ασπίδα προστασίας μου. Μυθοποιημένη στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Με το ποτό γινόμουν πιο δυνατός, πιο κοινωνικός, φυσικά πιο μάγκας. Μέσα στο ποτήρι συγκεντρώνονταν οι ανασφάλειες, οι ενοχές και οι φοβίες μου. Όταν έφτασα να πίνω δυο μπουκάλια βότκα τη μέρα, το περιβάλλον μου νόμιζε πως απλώς ήμουν γερό ποτήρι, επειδή το έκρυβα. Ούτε μου περνούσε από το μυαλό πως ήμουν αλκοολικός. Είχα γίνει μάστορας στο ψέμα και στην εφευρετικότητα, για να μπορώ να πίνω χωρίς να γίνομαι αντιληπτός. Είχα φτάσει να κρύβω μπουκάλια στο ντουλάπι του καλοριφέρ στον διάδρομο της πολυκατοικίας. Όταν πήγα στρατό, είχα γεμίσει με βότκα το μπουκαλάκι με το υγρό για τους φακούς επαφής. Ο αλκοολικός είναι ηθοποιός που υποδύεται τον κανονικό άνθρωπο, τον κοινωνικό πότη. Έβγαινα με παρέα κι έπινα δυο ποτηράκια κρασί, έχοντας φροντίσει να καταναλώσω πριν τις δόσεις βότκας που χρειαζόμουν. Όταν έκανα τις πρώτες εξετάσεις, οι γιατροί μού είπαν πως, αν δεν το κόψω αμέσως, έχω δύο χρόνια ζωής. Άρχισα να βλέπω ψυχίατρο, αλλά στον χώρο αναμονής έπινα κρυφά από το μπουκαλάκι μου. Ώσπου στις 10 Απριλίου του 1996, γύρω στις 5.30 το απόγευμα, ύστερα από έναν μεθυσμένο απογευματινό ύπνο, κοίταξα το πρόσωπό μου στον καθρέφτη και είπα τέλος. Δεν είναι τόσο απλό βέβαια. Πέρασα ενάμιση μήνα στην ψυχιατρική κλινική του «Σωτηρία» και μέχρι σήμερα είμαι καθαρός. Ένας αλκοολικός ποτέ δεν μπορεί να γίνει φυσιολογικός πότης. Αλλά μπορεί να πεθάνει νηφάλιος».


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

26•in•vitro

Cover Story Αλκοόλ

Οι 9 προσωπικότητες του πότη Μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη για τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά των ατόμων που κάνουν κατάχρηση αλκοόλ πραγματοποιήθηκε στη Γηραιά Αλβιόνα. Στο πλαίσιο της καμπάνιας του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Αγγλίας για την ασφαλή κατανάλωση αλκοόλ και για τη μείωση κρουσμάτων αλκοολισμού στη χώρα, επιστρατεύτηκαν ψυχολόγοι, οι οποίοι ερεύνησαν τα κοινωνικά όσο και τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά των αλκοολικών ατόμων. Οι ειδικοί παρατήρησαν ότι οι λεγόμενοι βαρείς πότες παρουσιάζουν συστηματικές συμπεριφορές που θα μπορούσαν να καταδεικνύουν διαφορετικούς τύπους ανθρώπου. Κατάρτισαν, λοιπόν, μια λίστα με τις εννέα προσωπικότητες του πότη:

1

 «φορτωμένος» πότης: Χρησιμοποιεί το αλΟ κοόλ ως μέσο για να ανακτήσει τον έλεγχο στη ζωή του και να χαλαρώσει. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν άντρες και γυναίκες των μεσαίων τάξεων.

2

 κομφορμιστής πότης: Έχει έντονη την ανάγκη Ο του ανήκειν και αναζητά μια τάξη στη ζωή του. Συνήθως, πρόκειται για άνδρες 45-59 ετών, που απασχολούνται σε υπαλληλική ή χειρωνακτική εργασία.

3

 «μούχλας» πότης: Καταναλώνει αλκοόλ για Ο να περάσει η ώρα, αναζητώντας ερεθίσματα που θα σπάσουν τη μονοτονία της ζωής. Κι εδώ έρχεται το αλκοόλ, για να προσφέρει παρηγοριά και την επίφαση ασφάλειας.

7

 ηδονιστής πότης: Αναζητά διεγερτικά ερεΟ θίσματα και απολαύσεις και επιθυμεί να χάσει τον έλεγχο. Συχνά πρόκειται για διαζευγμένους άνδρες ή γυναίκες, με μεγαλωμένα παιδιά, που θέλουν να ξεχωρίσουν από το πλήθος.

 πότης «μη χαθούμε»: Τον χαρακτηρίζει η ανάΟ γκη να διατηρεί επαφή με τους ανθρώπους που τον περιτριγυρίζουν.

8

 πότης της παρέας: Έχει ανάγκη να ανήκει κάΟ που. Συνήθως πρόκειται για άνδρες και γυναίκες κατώτερων τάξεων που πίνουν σε μεγάλες παρέες.

 μάτσο πότης: Ξοδεύει τον περισσότερο ελεύΟ θερο χρόνο του στις παμπ. Είναι κυρίως άντρες όλων των ηλικιών που θέλουν να ξεχωρίσουν από τον μέσο όρο.

9

 πότης - θαμώνας: Νιώθει στην παμπ σαν στο Ο σπίτι του. Τον βρίσκει κανείς εκεί συχνά, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, καθημερινές και αργίες. Πίνει γρήγορα και συστηματικά.

4

 καταθλιπτικός πότης: Μπορεί να είναι οποιασΟ δήποτε ηλικίας, φύλου ή κοινωνικοοικονομικής τάξης. Λαχταρά ανέσεις, σιγουριά και ασφάλεια.

5 6


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•27

Γνωρίζετε ότι: Η κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με τροχαία ατυχήματα, αυτοκτονίες, εγκληματικότητα, διάλυση οικογενειών, μειωμένη απόδοση στην εργασία.

Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, το 20%-50% των χρηστών παράνομων ουσιών που ακολουθεί θεραπεία είναι προβληματικοί χρήστες αλκοόλ.

Τα επιτρεπόμενα όρια οινοπνεύματος για την Ελλάδα είναι 0,5g/L οργανικού υγρού. Τα όρια αυτά όμως δεν προσφέρουν πραγματική ασφάλεια κατά την οδήγηση, γιατί η οδήγηση μπορεί να είναι ασφαλής μόνο ελλείψει αλκοόλ.

Η Ελλάδα, πριν από 10 χρόνια, κατείχε την 20ή θέση στην Ευρώπη, όσον αφορά στην κατανάλωση αλκοόλ, ενώ σήμερα κατέχει την 8η θέση.

Σύμφωνα με έρευνα, το 24% των παιδιών ηλικίας 11 έως 15 ετών στην Ελλάδα καταναλώνει εβδομαδιαίως αλκοόλ, με ιδιαίτερη προτίμηση στην μπύρα. Παράλληλα, 29% των αγοριών δηλώνει ότι έχει μεθύσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του.

Πολλοί από τους ανθρώπους που καταναλώνουν 6080 γραμμάρια αλκοόλης την ημέρα θα παρουσιάσουν σοβαρό πρόβλημα στο συκώτι ύστερα από πέντε χρόνια χρήσης.

Η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει σοβαρές επιπτώσεις στο έμβρυο και μπορεί να επιφέρει νοητική υστέρηση, ηπατικές βλάβες και νευρολογικά σύνδρομα.

Η αλκοόλη διοχετεύεται μέσω του αίματος στους ιστούς και τα βιολογικά υγρά του σώματος (γι’ αυτό εντοπίζεται στον εκπνεόμενο αέρα) και μεταβολίζεται κατά 80% στο συκώτι.

Προσοχή

Συμπτώματα δηλητηρίασης με οινόπνευμα

• Αξιολογήστε την ποσότητα αλκοόλ που καταναλώνετε. • Μην ξεπερνάτε τα όρια ασφάλειας γιατί χάνετε τον έλεγχο των κινήσεών σας και μερικές φορές εκδηλώνετε επιθετικότητα. • Μην οδηγείτε υπό την επήρεια αλκοόλ και μην καταπιάνεστε με δραστηριότητες που απαιτούν λεπτούς χειρισμούς και άμεσα αντανακλαστικά, κινδυνεύετε. • Μην καταναλώνετε ποτέ αλκοόλ νηστικοί. • Αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ σε περίπτωση που λαμβάνετε φάρμακα, ηρεμιστικά, καταπραϋντικά ή υπνωτικά χάπια. • Και η παραμικρή μέθη βλάπτει τον εγκέφαλο. Μόλις δύο μέρες κατανάλωσης αλκοόλ αρκούν για να αρχίσουν να προκαλούνται βλάβες σε συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου.

Συγκέντρωση αλκοόλης σε mg/dL αίματος............Συμπτώματα Μέχρι 50.................................................................Νηφαλιότητα, ελαφρές διαταραχές 50-100....................................................................Άρση φυσιολογικών αναστολών, ευφορία, φλυαρία 100-200..................................................................Μείωση ικανοτήτων, σύγχυση, διαταραχές στην ομιλία 200-300..................................................................Ελάττωση των αντανακλαστικών, απώλεια των αισθήσεων 300-350..................................................................Αναισθησία, καταστολή των ανακλαστικών >350........................................................................Κώμα, θάνατος

Οινοπνευμ

Μπύρα 5 Κρασί 1 Ουίσκι - Βό Ρούμι 6


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

28•IN•VITRO

Συνέντευξη

Πρόεδρος της Εθνικής Συνοµοσπονδίας Ατόµων µε Αναπηρία (ΕΣΑµεΑ) και του Ευρωπαϊκού Φόρουµ Ατόµων µε Αναπηρία (EDF), αντιπρόεδρος της International Disability Alliance (IDA)

Πολιτικές για τα άτομα με αναπηρία

Στoν Νίκο Σταυρουλλάκι

ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ

Η κρίση πλήττει πρώτα τους αναπήρους Η Ελλάδα «ανακάλυψε» αργά (µετά τη Μεταπολίτευση) τις δηµόσιες πολιτικές για τις ευπαθείς οµάδες, όπως είναι οι ανάπηροι, αναφέρει ο πρόεδρος της Εθνικής Συνοµοσπονδίας Ατόµων µε Αναπηρία (ΕΣΑµεΑ) Ιωάννης Βαρδακαστάνης. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο «In Vitro» παρατηρεί ότι από τότε έγιναν αρκετά βήµατα προόδου, ωστόσο σηµειώνει ότι σταδιακά επανέρχονται ανησυχητικά φαινόµενα ρατσιστικού αποκλεισµού.Υπογραµµίζει ότι καθηµερινά οι φορείς των ατόµων µε αναπηρία δίνουν τη «µάχη της προσβασιµότητας» για ένα περιβάλλον (αστικό) όπου όλοι θα µπορούν να ζουν ισότιµα. Για τις δραστηριότητες αυτές τιµήθηκε φέτος µε το βραβείο Προσβασιµότητας στην Ισπανία.

Κύριε Βαρδακαστάνη, ταξιδεύετε συχνά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς ηγείσθε του ελληνικού, αλλά και του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήµατος, όπου πραγµατοποιείτε επαφές σε υψηλό επίπεδο (Χ. Μπαρόζο, προέδρους κοινοβουλίων, ηγέτες κρατών), µε αντικείµενο τα προβλήµατα των ατόµων µε αναπηρία. Ποιες οι διαπιστώσεις σας από την κατάσταση στη χώρα µας; Έχω τονίσει πολλές φορές ότι η σύγκριση, χωρίς συγκεκριµένους δείκτες, στον τοµέα των εφαρµοζόµενων πολιτικών γίνεται συχνά αυθαίρετα, µε αποτέλεσµα να εξάγονται λανθασµένα συµπεράσµατα. Είναι εύκολο να πει κανείς ότι η Ελλάδα έχει µια σοβαρή υστέρηση στις πολιτικές για την αναπηρία σε σχέση µε άλλα κράτη - µέλη της Ε.Ε. Όλη αυτή η συζήτηση συνδέεται και µε τον χαµηλό βαθµό αυτοπεποίθησής µας ως χώρας και ως κοινωνίας. Οφείλουµε, όµως, όταν κάνουµε συγκρίσεις τέτοιου είδους να λαµβάνουµε υπόψη και τα ιστορικά δεδοµένα κάθε χώρας. Η Ελλάδα ουσιαστικά ανακάλυψε αργότερα τις δηµόσιες πολιτικές για την αναπηρία, µετά τη Μεταπολίτευση. Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί περαιτέρω στις παρούσες οικονοµικές συνθήκες.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

Όταν αναφερόµαστε στα άτοµα µε αναπηρία, για τι ποσοστό του πληθυσµού µιλάµε; Σύµφωνα µε εκτιµήσεις της Eurostat, το ποσοστό των ατόµων µε αναπηρία στην Ελλάδα φτάνει το 10% του συνολικού πληθυσµού. Σε επίπεδο Ε.Ε. τα άτοµα µε αναπηρία αντιπροσωπεύουν πάνω από το 15% του πληθυσµού, σύµφωνα µε επίσηµα στοιχεία της Κοµισιόν. Ενώ ο ΠΟΥ, στις 9 Ιουνίου, στη Ν. Υόρκη, έδωσε στη δηµοσιότητα τη νέα εκτίµηση του ΟΗΕ αναπροσαρµόζοντας το ποσοστό από το 10% στο 15%. Συνεπώς, τα άτοµα µε αναπηρία και οι οικογένειές τους συγκροτούν µεγάλη οµάδα πληθυσµού, ίσως τη µεγαλύτερη ευπαθή οµάδα, που δεν είναι οµοιογενής, γιατί η αναπηρία είναι µέρος της ανθρώπινης ποικιλοµορφίας. Υπάρχει πρόβληµα «πλαστής» αναπηρίας που είναι γνωστό στην πολιτεία. Πόσο αποτελεσµατικοί είναι οι µηχανισµοί ελέγχου έναντι του φαινοµένου; Ταυτόχρονα, πόσο η γραφειοκρατία επηρεάζει την πραγµατική αξιολόγηση; Εµείς ως αναπηρικό κίνηµα έχουµε ταχθεί υπέρ των ολοκληρωµένων ελέγχων προς κάθε κατεύθυνση για την αξιολόγηση της αναπηρίας από επιστήµονες. Έλεγχος παντού και σε όλους. Μέχρι σήµερα ουδέποτε τιµωρήθηκε ένας γιατρός, ένας υπηρεσιακός παράγοντας, ένας πολιτικός, µε αποτέλεσµα να ενοχοποιούνται συλλήβδην όλα τα άτοµα µε αναπηρία. Έχουµε κάνει σαφές ότι στηρίζουµε και προτάσσουµε τη διαφάνεια και την αντικειµενική αξιολόγηση της αναπηρίας, απέναντι στη λαϊκίστικη προσέγγιση για αναπήρους «µαϊµού», όρος κατ’ εξοχήν του πολιτικού και όχι του κοινωνικού λεξιλογίου. Η χρήση του όρου προσβάλλει βάναυσα τους ανθρώπους µε αναπηρία και τις οικογένειές τους και ουσιαστικά δηµιουργεί κλίµα κοινωνικής απονεύρωσης για περαιτέρω περικοπές των ήδη πενιχρών επιδοµάτων και συντάξεων των ΑµΕΑ. Είναι βέβαιο ότι η οικονοµική κρίση έχει επιβαρύνει την κατάσταση σε πολλά άτοµα µε αναπηρία. Ποιες προσπάθειες γίνονται από την πλευρά σας προκειµένου να ενισχυθούν τα εισοδήµατα των βεβαρηµένων συνανθρώπων µας;

Ως αναπηρικό κίνηµα έχουµε ταχθεί υπέρ των ολοκληρωµένων ελέγχων προς κάθε κατεύθυνση για την αξιολόγηση της αναπηρίας από επιστήµονες. Έλεγχος παντού και σε όλους. Μέχρι σήµερα ουδέποτε τιµωρήθηκε ένας γιατρός, ένας υπηρεσιακός παράγοντας, ένας πολιτικός.

Το αναπηρικό κίνηµα δεν θα πάρει ό,τι του δοθεί, αλλά ό,τι δικαιωµατικά ανήκει στα άτοµα µε αναπηρία και στις οικογένειές τους. Ο πήχης των αναπηρικών διεκδικήσεων παραµένει ψηλά: Οι δηµόσιες πολιτικές την περίοδο της οικονοµικής κρίσης πρέπει να ενδυναµωθούν. Η Συνοµοσπονδία και οι φορείς - µέλη της βρίσκονται σε πλήρη ετοιµότητα να υπερασπιστούν κατακτήσεις των τελευταίων ετών, αλλά και για να διεκδικήσουν ό,τι δικαιούνται. Έτσι, διεκδικούµε: Να εξαιρεθούµε από όλα τα σκληρά και άδικα µέτρα που έχουν ήδη µειώσει δραµατικά τα εισοδήµατά µας (µειώσεις µισθών και επικουρικών συντάξεων, επιβολή έκτακτων εισφορών κ.λπ.). Να µην καταργηθεί καµία ευνοϊκή φορολογική ρύθµιση, έως ότου καταρτιστεί ένα αντικειµενικά δίκαιο, προοδευτικό, ενιαίο φορολογικό σύστηµα, που θα λαµβάνει υπόψη του την πρόσθετη οικονοµική επιβάρυνση που προκαλεί η αναπηρία στο ατοµικό και στο οικογενειακό εισόδηµα. Να σταµατήσει η διαρκής υπο-χρηµατοδότηση του τοµέα της πρόνοιας, που κινδυνεύει να αφανιστεί από τον κοινωνικό χάρτη της χώρας. Να θεσπιστεί ένα σύγχρονο πλαίσιο προστασίας για την ένταξη και παραµονή των ατόµων µε αναπηρία στην εργασία. Να µην µείνει κανένας άπορος πολίτης µε αναπηρία χωρίς ιατροφαρµακευτική περίθαλψη και χορήγηση παροχής υπηρεσιών αποκατάστασης. Να διασφαλιστεί η άµεση χρηµατοδότηση όλων των Κέντρων Ψυχικής Υγείας, Μονάδων Χρονίων Παθήσεων, Μεσογειακής Αναιµίας κ.τ.λ. Να καταστεί η τριτοβάθµια εκπαίδευση προσβάσιµη και «φιλική» σ’ εµάς και να αρθούν όλες οι διατάξεις που αναπαράγουν και διαιωνίζουν ρατσιστικές και αποτρόπαιες συµπεριφορές – αλλά και να σχεδιαστεί επιτέλους συγκεκριµένο πλαίσιο µετακίνησης των µαθητών µε αναπηρία προς και από τα σχολεία τους. Ποια είναι η πορεία του Εθνικού Προγράµµατος (από το 2009) για την αναπηρία;

Σε περιόδους οικονοµικής και κοινωνικής κρίσης, σαν αυτή που ζούµε, το φαινόµενο του συµπονετικού συντηρητισµού και του κολακευτικού λαϊκισµού αποκτά διαστάσεις αµφισβήτησης και υπονόµευσης της σύγχρονης αντίληψης για την αναπηρία.

IN•VITRO•29

Το Εθνικό Πρόγραµµα στο οποίο αναφέρεστε είναι η Ετήσια Έκθεση 2009 της ΕΣΑµεΑ στην οποία, εκτός από την αποτύπωση της κατάστασης τότε, περιλάµβανε πρόταση για τη θέσπιση ενός Εθνικού Προγράµµατος Δηµόσιων Πολιτικών για την Αναπηρία, την οποία καταθέσαµε ακριβώς γιατί είχαµε δει ότι η χώρα οδηγείται σε ύφεση και εποµένως έπρεπε να προστατευτούν τα άτοµα µε αναπηρία. Μια συνολική πολιτική για την προστασία της αναπηρίας απουσιάζει, εν µέσω οικονοµικής κρίσης και όχι µόνο. Και αυτό φαίνεται σε κάθε τοµέα της κοινωνικής και οικονοµικής ζωής, στην ανυπαρξία προγραµµάτων υποστηριζόµενης - προστατευόµενης εργασίας, στη µείωση της χρηµατοδότησης των προνοιακών δοµών - υπηρεσιών και των κέντρων αποκατάστασης, στο γεγονός ότι η πολιτεία δεν αντιλαµβάνεται και δεν υπολογίζει το πρόσθετο κόστος λόγω αναπηρίας. Το 2010 και το 2011 δεν καταθέσαµε στη Βουλή αντίστοιχη έκθεση. Αντίθετα καταθέσαµε πέρυσι και φέτος τη «Διακήρυξη» του αναπηρικού κινήµατος, για να πετύχουµε τους στόχους αυτού του εθνικού προγράµµατος που αναφέρατε και που για εµάς παραµένει οδηγός στην προσπάθειά µας, αλλά και το µεγάλο ζητούµενο στην Ελλάδα της κρίσης και της αγωνίας.

τικό σύστηµα και οι φορείς κάθε είδους να αρθρώσουν διαφορετικό λόγο, να ανακοινώσουν και να εφαρµόσουν διαφορετικές πολιτικές προστασίας, πολιτικές αναχαίτισης της ανασφάλειας. Από τη Μεταπολίτευση και έπειτα έχει σηµειωθεί µεγάλη πρόοδος στο ελληνικό αξιακό σύστηµα, µένουν όµως να γίνουν ακόµη πολλά, ενώ, στις συνθήκες κρίσης, µπορούµε να πούµε ότι αρχίζουν να εµφανίζονται και πάλι συντηρητικά κοινωνικά και πολιτικά αντανακλαστικά, που είχαν περιοριστεί.

Πώς αντιµετωπίζει η ελληνική κοινωνία τα άτοµα µε αναπηρία; Έχει καταγραφεί κάποια πρόοδος; Αναµφίβολα σε περιόδους οικονοµικής και κοινωνικής κρίσης, σαν αυτή που ζούµε, το φαινόµενο του συµπονετικού συντηρητισµού και του κολακευτικού λαϊκισµού αποκτά διαστάσεις αµφισβήτησης και υπονόµευσης της σύγχρονης αντίληψης για την αναπηρία, δηλαδή της δικαιωµατικής προσέγγισης. Συνεπώς απαιτείται να εκπονηθούν και να εφαρµοσθούν σε όλα τα επίπεδα πολιτικές, που όχι µόνο θα προστατεύουν τους πολίτες µε αναπηρία από τον οικονοµικό και κοινωνικό αποκλεισµό, αλλά ταυτόχρονα θα τους προστατεύουν από φαινόµενα υποβόσκουσας αµφισβήτησης στην πράξη των δικαιωµάτων τους και της αξιοπρέπειάς τους. Εδώ βρίσκεται η ευθύνη που έχουν οι κυβερνήσεις, το πολι-

Τον Ιούλιο του 2011 τιµηθήκατε για την προσφορά σας, όταν σας απονεµήθηκε ο τίτλος του «πρέσβη της προσβασιµότητας» στην Ισπανία. Ποιο είναι το «βάρος» αυτού του τίτλου; Ο τίτλος αυτός δόθηκε από τον δήµαρχο της ισπανικής πόλης Avila, Garcia Nieto. Είναι η πρώτη φορά που δίδεται από την πόλη που κέρδισε το ευρωπαϊκό βραβείο «Access» το 2011, το οποίο απονέµεται σε πόλεις που αναλαµβάνουν υποδειγµατικές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της προσβασιµότητας στο αστικό περιβάλλον. Ο τίτλος αυτός αποτελεί φόρο τιµής για κάθε Ευρωπαίο πολίτη µε αναπηρία και για τον καθηµερινό του αγώνα να ζει ανεξάρτητα σε ένα «προσβάσιµο περιβάλλον». Μια προσβάσιµη πόλη µπορεί να εγγυηθεί αυτή την αυτονοµία και την ελεύθερη κυκλοφορία.

Από τη Μεταπολίτευση και έπειτα έχει σηµειωθεί µεγάλη πρόοδος στο ελληνικό αξιακό σύστηµα, µένουν όµως να γίνουν ακόµη πολλά, ενώ, στις συνθήκες κρίσης, µπορούµε να πούµε ότι αρχίζουν να εµφανίζονται και πάλι συντηρητικά κοινωνικά και πολιτικά αντανακλαστικά, που είχαν περιοριστεί.

Επιδιώκουµε να καταστεί η τριτοβάθµια εκπαίδευση προσβάσιµη, ανοιχτή και «φιλική» σ’ εµάς και να αρθούν όλες οι διατάξεις που αναπαράγουν και διαιωνίζουν ρατσιστικές και αποτρόπαιες συµπεριφορές.

Τι σας ώθησε στην ενασχόλησή σας µε τα κοινά; Όταν ξεκίνησα να ασχολούµαι µε την Αναπηρία, είχα ως κίνητρο την ιδεολογία µου, ότι πρέπει κάθε πολίτης να αγωνίζεται για τη δηµοκρατία, τη δικαιοσύνη, την ισότητα. Σίγουρα δεν σχεδίαζα να γίνω πρόεδρος ενός εθνικού ή διεθνούς φορέα… Ήµουν πολύ χαρούµενος που θα συµµετείχα σε ένα κίνηµα και θα αγωνιζόµουν µε τους συναδέλφους µου. Σήµερα, έπειτα από αρκετά χρόνια συµµετοχής στα κοινά του χώρου µου στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον κόσµο, το µόνο που έχω να πω είναι ένα µεγάλο ευχαριστώ στους συναδέλφους µου στο αναπηρικό κίνηµα, για την εµπιστοσύνη και την τιµή.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

30•IN•VITRO

Review

Συνεργάστηκαν οι Κωσταλένια Καλλιανιώτη, κλινική διαιτολόγος - διατροφολόγος, Θεόδωρος Ροκκάς, επίκουρος καθηγητής και διευθυντής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Νοσοκοµείου «Ερρίκος Ντυνάν», και Τάκης Νικόλαος, διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας και ψυχοθεραπευτής

Δυσπεψία - θερμίδες - μελαγχολία

Δ

ιανύουµε την πιο «γιορτινή» περίοδο της χρονιάς. Οικογενειακές συγκεντρώσεις, ανταλλαγή επισκέψεων, φαγητό, ποτό και ξεκούραση συνηθίζονται αυτές τις µέρες. Τι κινδύνους κρύβουν, όµως, για τη σωµατική και ψυχική µας υγεία τα «αθώα» Χριστούγεννα; Μελαγχολία, δυσπεψία στο στοµάχι και µερικά επιπλέον κιλά στη σιλουέτα είναι µερικές «παγίδες» που καλό θα ήταν να αποφύγουµε.

«Φρένο» στις παγίδες των εορτών

Γράφει η Ηλέκτρα Αλευρίτη

Το «In Vitro» σας παρουσιάζει τα… παραστρατήµατα που δεν πρέπει να κάνετε φέτος τις γιορτές.

Τα πιρούνια παίρνουν… φωτιά

Όλοι µας θέλουµε να απολαύσουµε τις παραδοσιακές λιχουδιές στο τραπέζι των Χριστουγέννων. Όµως η υπερβολική κατανάλωσή τους απαιτεί προσοχή. Γλυκίσματα: Τα βασικά γλυκά των Χριστουγέννων είναι τα µελοµακάρονα, οι κουραµπιέδες και η βασιλόπιτα. Τα µελοµακάρονα και οι κουραµπιέδες έχουν πάνω - κάτω την ίδια διατροφική αξία (περίπου 200 θερµίδες ανά µέτριο τεµάχιο), ωστόσο το µελοµακάρονο υπερτερεί θρεπτικά του κουραµπιέ, καθώς ο κουραµπιές περιέχει βούτυρο (κορεσµένο λίπος) και ζάχαρη, ενώ το µελοµακάρονο ελαιόλαδο και µέλι, που αποτελούν πιο θρεπτικά συστατικά. Στα «συν» του µελοµακάρονου θα πρέπει να προσθέσουµε και τα καρύδια, τα οποία είναι πλούσια σε φυτικής προέλευσης ω-3 λιπαρά οξέα. Ωστόσο τόσο το µελοµακάρονο όσο και ο κουραµπιές θέλουν προσοχή, όσον αφορά στην ποσότητα που καταναλώνουµε. Όσον αφορά στη βασιλόπιτα, παρ’ ότι είναι δύσκολο να αποφύγουµε την κατανάλωσή της, καθώς παραδοσιακά θα φάµε ένα

κοµµάτι – αν µη τι άλλο, για να δούµε αν µας έτυχε το φλουρί –, εκτιµάται ότι ένα µέτριο κοµµάτι, περίπου 100 γρ., αποδίδει 300 - 350 θερµίδες (οι βασιλόπιτες τύπου κέικ είναι πιο θερµιδογόνες από εκείνες τύπου τσουρέκι). Γέμιση: Ξενόφερτη µεν, αλλά αποτελεί ένα από τα πιο παραδοσιακά «στοιχεία» ενός χριστουγεννιάτικου τραπεζιού και για πολλούς θεωρείται αναπόσπαστο κοµµάτι των γιορτινών εδεσµάτων. Δεν χρειάζεται να την αποφύγετε, αρκεί να κάνετε ορισµένες παρεµβάσεις κατά την παρασκευή της, έτσι ώστε να περιορίσετε το θερµιδικό της περιεχόµενο. Αποφύγετε, λοιπόν, τον κιµά και δώστε έµφαση στο ρύζι, προσθέστε λίγες σταφίδες που θα τη νοστιµίσουν και προσθέστε κάστανα µε µέτρο γιατί, ναι µεν είναι θρεπτικά, ωστόσο έχουν και αρκετές θερµίδες. Αλκοόλ: Γενικά η µέτρια κατανάλωση αλκοόλ ενδείκνυται στο πλαίσιο της εφαρµογής της µεσογειακής διατροφής. Ωστόσο η κατανάλωση αλκοόλ συνήθως αυξάνεται στις περιόδους των γιορτών, είτε συνοδεύοντας τα κύρια γεύµατά µας είτε σε κάποια έξοδο συνοδεία αλµυρών σνακ. Καλό είναι, λοιπόν, να το περιορίσετε, δεδοµένου ότι ένα γραµµάριο αλκοόλ δίνει 7 θερµίδες, σχεδόν, δηλαδή, όσες µας δίνει κι ένα γραµµάριο λίπους! Προτιµήστε ένα ποτήρι κρασί, λευκό ή κόκκινο (περίπου 120 θερµίδες) και, εάν θελήσετε δεύτερο ποτό, επιλέξτε κάτι που δεν θα σας δώσει καθόλου θερµίδες, όπως ανθρακούχο νερό ή ένα light αναψυκτικό.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•31

Tips vs πειρασμών Εάν θέλετε να καταναλώσετε ένα μελομακάρονο ή μια δίπλα, μπορείτε να την εντάξετε στο πρωινό σας (π.χ. μαζί με ένα ποτήρι γάλα). Με τον τρόπο αυτόν το γλύκισμα εντάσσεται πιο «ανώδυνα» στο διαιτολόγιό σας.

Συνοδέψτε το κύριο γεύμα σας πάντα με λαχανικά εποχής. Εάν θέλετε μάλιστα να «κόψετε» την όρεξή σας, μπορείτε να φάτε μια μικρή ποσότητα σαλάτας πριν από το γεύμα. Χρησιμοποιήστε μικρή ποσότητα ελαιολάδου και αποφύγετε βαριές και λιπαρές σως. Επιπλέον, μην ξεχνάτε τα φρούτα σας. Ο κανόνας μιλάει για κατανάλωση τουλάχιστον 5 μερίδων φρούτων και λαχανικών την ημέρα, μια εκ των οποίων μπορεί να είναι ένα ποτήρι 100% φυσικός χυμός.

Μη δοκιμάσετε να ξεκινήσετε δίαιτα πριν από τα Χριστούγεννα. Οι πειρασμοί είναι πολλοί και σίγουρα σε κάποιον θα υποκύψετε. Φροντίστε απλώς να τηρείτε το μέτρο και προσπαθήστε να διατηρήσετε το βάρος σας.

Φροντίστε να κάνετε μικρά και συχνά γεύματα μέσα στην ημέρα, συνολικά 5 - 6. Εάν ξέρετε ότι το βράδυ θα βγείτε έξω ή έχετε να πάτε σε τραπέζι, όπου δεν ξέρετε τι θα συμπεριλαμβάνει το μενού, προτιμήστε κάτι ελαφρύ για μεσημεριανό, όπως κριθαρένιο παξιμάδι με τυρί χαμηλών λιπαρών και τομάτα, μια τονοσαλάτα ή γιαούρτι με λίγους ξηρούς καρπούς ή δημητριακά ολικής άλεσης.

Στομαχικές ενοχλήσεις Η σωστή διατροφή είναι καθοριστικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Όμως οι διατροφικές «παρεκτροπές» εκδηλώνονται με διάφορα συμπτώματα από το πεπτικό σύστημα. Αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο αυτήν την περίοδο, καθώς δεν μπορεί εύκολα να πει κάποιος «όχι» στις διαιτητικές προκλήσεις. Αποτέλεσμα; Φούσκωμα, βαρυστομαχιά και «πλάκωμα» στο στομάχι. Δυσπεψία, με άλλα λόγια. Η εφαρμογή μέτρων πρόληψης κρίνεται σημαντική, ιδιαίτερα για άτομα που πάσχουν από ασθένειες, όπως, για παράδειγμα, σακχαρώδη διαβήτη, άλλα μεταβολικά νοσήματα (υπερλιπιδαιμία, αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος), καρδιοπάθεια κ.λπ. Στο πλαίσιο αυτό καθοριστικής

σημασίας είναι η αποφυγή των «λουκούλλειων» γευμάτων. Αν μετρήσει κάποιος τις θερμίδες ενός εορταστικού γεύματος, θα διαπιστώσει ότι φτάνουν μέχρι τις 6.000! Δηλαδή ξεπερνούν το τριπλάσιο ποσό των θερμίδων που χρειάζεται ένα άτομο σε μία μέρα. Είναι ευνόητο ότι, αν αυτό συμβαίνει κατ’ επανάληψη στο διάστημα των εορτών, τότε στο τέλος της εορταστικής περιόδου θα υπάρχουν μερικά κιλά επιπλέον. Για να εξισορροπηθούν οι πρόσθετες θερμίδες, χρειάζεται περισσότερη φυσική δραστηριότητα. Αυτό μπορεί να γίνει με απλούς τρόπους, όπως πηγαίνοντας μία μεγάλη βόλτα, χρησιμοποιώντας τη σκάλας αντί για το ασανσέρ, παρκάροντας το αυτοκίνητο μερικά τετράγωνα πιο μακριά από τον προορισμό μας κ.λπ. Στα άτομα με γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση, σημαντικής αξίας, για την πρόληψη ανεπιθύμητων συμβάντων, κρίνεται η αποφυγή της κατάκλισης αμέσως μετά το φαγητό και τούτο γιατί είναι γνωστή η διάθεση για ύπνο έπειτα από οποιοδήποτε μεγάλο γεύμα. Δεν πρέπει να διαφεύγει την προσοχή μας ότι η αποφυγή μεγάλης ποσότητας τροφής περιλαμβάνεται στα βασικά υγιεινοδιαιτητικά μέτρα για την αποφυγή της γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης και των συνεπειών της. Επιπλέον, ο τρόπος που τρώμε είναι πολύ σημαντικός, λένε οι ειδικοί. Όταν τρώμε γρήγορα, τρώμε περισσότερο και δεν απολαμβάνουμε τις πλούσιες γεύσεις των νόστιμων εδεσμάτων που προσφέρονται στις γιορτές. Επιπρόσθετα, όταν τρώμε γρήγορα, δεν γίνεται καλό μάσημα των τροφών και αυτό αποτελεί συχνό αίτιο δυσπεψίας.

Μην παραμελείτε την ενυδάτωσή σας. Μια μέση γυναίκα χρειάζεται περίπου 2 λίτρα υγρών την ημέρα και ένας μέσος άντρας 2,5 λίτρα. Το 20% περίπου των αναγκών μας σε υγρά καλύπτεται από τρόφιμα (φρούτα και λαχανικά, γιαούρτι, σούπες κ.ά.), ενώ το υπόλοιπο 80% από υγρά. Μην ξεχνάτε ότι, παρ’ ότι φυσικά το νερό αποτελεί την πρώτη μας επιλογή, όλα τα μη αλκοολούχα υγρά μας ενυδατώνουν, όπως το γάλα, οι φυσικοί χυμοί, ο καφές, το τσάι, τα light αναψυκτικά κ.ά.

Η μελαγχολία των γιορτών Η λύση για τη δυσπεψία είναι τα πικρά χωνευτικά λικέρ. Δίνουν σήμα στο έντερο να εκκρίνει τα γαστρικά υγρά και να τα διοχετεύσει στην κυκλοφορία του αίματος, ώστε να διευκολυνθεί η χώνεψη.

Η μελαγχολία των Χριστουγέννων είναι πράγματι ένα δυσάρεστο γεγονός για πολλούς ανθρώπους. Οι γιορτινές μέρες παρουσιάζονται κατά γενική ομολογία ως μια περίοδος όπου όλα είναι χαρούμενα, λαμπερά και άφθονα. Μερικές φορές, όμως, μια γιορτινή περίοδος έρχεται να διαλύσει τέτοιους μύθους, ειδικά σε καιρούς οικονομικής κρίσης. Μάλιστα, την περίοδο των γιορτών διαπιστώνουμε αυξημένα κρούσματα αυτοκτονίας, υποτροπές σε διάφορες ασθένειες, ακόμα και αύξηση χρήσης ουσιών σε εφήβους και μη. Το εν λόγω πρόβλημα έχει δύο πτυχές: Καταρχάς είναι περίοδος διακοπών. Κάθε τέτοια χρονική περίοδο, έχουμε παραπάνω ελεύθερο χρόνο να «σκαλίζουμε» το μέσα μας, έτσι έρχονται στην επιφάνεια πράγματα που τα κρύβουμε στην καθημερινότητα, που είναι «εν υπνώσει». Με άλλα λόγια, έρχεσαι σε επαφή με τον εαυτό σου και είναι πολύ εύκολο να «σε πάρει από κάτω». Πόσω μάλλον που ειδικά αυτά τα Χριστούγεννα, λόγω του ότι η κοινωνία μας «βράζει», ο περισσότερος κόσμος βιώνει τη μιζέρια και την ανασφάλεια. Παράλληλα, το ότι αναγκαστικά εξυπηρετείς λιγότερες ανάγκες κι έχεις λιγότερες πηγές ικανοποίησης, φέρνει μια ματαίωση, η οποία με τη σειρά της φέρνει μελαγχολία. Η δεύτερη πτυχή του συγκεκριμένου προβλήματος είναι πως τα Χριστούγεννα είναι μια οικογενειακή γιορτή. Στις οικογενειακές γιορτές, αναμένουμε να γίνει κάτι, να περάσουμε καλά, και κάποιες φορές αυτό δεν συμβαίνει, καθώς ενώνονται οικογένειες και υπάρχουν εντάσεις. Έτσι, διαπιστώνουμε ένα κενό ανάμεσα στο πώς νιώθουμε και στο πώς θα έπρεπε να είναι τα πράγματα. Το κενό μεταξύ πραγματικού και ιδεατού είναι η αιτία που φέρνει τη μελαγχολία.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

32•in•vitro

Γνωρίζεις ότι... Νέα φάρμακα Ελπίδες για θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου μαστού Η ουσία paclitaxel albumin μπορεί να διπλασιάσει το ποσοστό θετικής ανταπόκρισης στη χημειοθεραπεία και να αυξήσει τον χρόνο επιβίωσης χωρίς επιδείνωση. Το νέο αυτό αντινεοπλασματικό φάρμακο διαθέτει έναν πρωτοποριακό μηχανισμό δράσης κατά των όγκων, χρησιμοποιώντας τη βιολογία του ίδιου του όγκου εναντίον του. Επιπλέον αξιοποιεί μια νέα τεχνολογία νανοσωματιδίων, ώστε να πετύχει καλύτερη στόχευση των καρκινικών κυττάρων και μεγαλύτερη αντικαρκινική δράση. Ο συνδυασμός τεχνολογίας και βιολογίας βελτιώνει ταυτόχρονα και την ποιότητα ζωής των ασθενών, καθώς έχει λιγότερες παρενέργειες και δεν απαιτεί προετοιμασία.

Πειραματικό εμβόλιο για καρκίνο Ένα εμβόλιο που μπορεί να συρρικνώσει επτά στους δέκα θανατηφόρους καρκίνους μέχρι και 80% αναπτύχθηκε από Αμερικανούς επιστήμονες. Αντί να χτυπά τα καρκινικά κύτταρα, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να πολεμά τους όγκους. Αυτό γίνεται με την ενίσχυση της πρωτεΐνης MUC1, που εντοπίζεται σε μεγαλύτερες ποσότητες στα καρκινικά κύτταρα απ’ ό,τι στα υγιή. Το εμβόλιο εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να αναγνωρίζει τα κύτταρα με MUC1 και να τους επιτίθεται.

Νέα δεδομένα για ασθενείς με λευχαιμία Ασθενείς με χρόνια μυελογενή λευχαιμία, θετική στο χρωμόσωμα Φιλαδέλφειας, που έλαβαν θεραπεία με nilotinib, πέτυχαν βαθύτερα επίπεδα ανταπόκρισης σε σχέση με όσους συνεχίζουν θεραπεία με imatinib. Πρόκειται για νόσο κατά την οποία ο οργανισμός παράγει καρκινικά λευκοκύτταρα και οι ασθενείς παρουσιάζουν μια γενετική ανωμαλία, γνωστή ως χρωμόσωμα Φιλαδέλφειας, το οποίο παράγει την πρωτεΐνη Bcr.Abl, που προκαλεί τον πολλαπλασιασμό των κακοήθων λευκοκυττάρων. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι το 23% όσων δοκίμασαν τη νέα θεραπεία πέτυχε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα Bcr.Abl σε διάστημα 12 μηνών, έναντι 11% των υπολοίπων.

Χάπι news Γονιδιακή θεραπεία «χτυπά» την αιμορροφιλία Μέσω ενός γενετικά τροποποιημένου ιού, που μεταφέρει επιπλέον γονίδια στα ανθρώπινα κύτταρα, ασθενείς με αιμορροφιλία τύπου Β είδαν βελτίωση, καθώς ο ιός αύξησε τα επίπεδα των παραγόντων πήξης του αίματός τους από λιγότερο του 1% σε περισσότερο από 2%, ενώ υπήρξε και περίπτωση που έφτασε το 11%. Η αιμορροφιλία είναι μια γενετική πάθηση που αφορά κυρίως άνδρες. Εμποδίζει τη φυσιολογική πήξη του αίματος, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τους ασθενείς σε περίπτωση τραυματισμού. Συχνότερη μορφή είναι η αιμορροφιλία Α, όπου σημειώνεται απουσία του παράγοντα πήξης του αίματος VIII, και

σπανιότερη η αιμορροφιλία Β, όπου υπάρχει απουσία του παράγοντα πήξης αίματος IX. Οι παράγοντες πήξης που απουσιάζουν, αντικαθίστανται με τακτικές και ακριβές ενέσεις. Η αύξηση των παραγόντων που σημειώθηκε με τη νέα θεραπεία, δίνει ελπίδες στους ασθενείς, καθώς θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις πρωτεϊνικές θεραπείες που εφαρμόζονται σήμερα. Οι ερευνητές, τέλος, υποστηρίζουν ότι, παρόλο που η νέα θεραπεία αναπτύχθηκε για την αιμορροφιλία Β, η ίδια προσέγγιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί και για την περίπτωση της αιμορροφιλίας Α, στοχεύοντας στα ίδια ελπιδοφόρα μηνύματα.

Εμβόλιο κατά του Έμπολα, το οποίο, μάλιστα, μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο διάστημα, ανέπτυξαν επιστήμονες. Περιέχει μια συνθετική ιική πρωτεΐνη αντί για ζωντανά στελέχη ιού, που του επιτρέπει να αποθηκευτεί, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση επιδημίας.

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Νέα αντιμετώπιση του mCRPC Η οξική αμπιρατερόνη, σε συνδυασμό με πρεδνιζόνη, εγκρίθηκε για τη θεραπεία του μεταστατικού στον ευνουχισμό καρκίνο του προστάτη (mCRPC). Πρόκειται για έναν αναστολέα που μπλοκάρει την παραγωγή ανδρογόνων, τα οποία στον καρκίνο του προστάτη μπορούν να πυροδοτήσουν την ανάπτυξη του όγκου. Είναι η πρώτη διά στόματος θεραπεία, λαμβάνεται μια φορά την ημέρα και απευθύνεται σε ενήλικες άνδρες, των οποίων η νόσος έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια ή έπειτα από χημειοθεραπεία. Αποσύρθηκε στις ΗΠΑ το AVASTIN Ο Οργανισμός Φαρμάκων των ΗΠΑ απέσυρε το AVASTIN, ένα δημοφιλές φάρμακο για την καταπολέμηση του καρκίνου του μαστού, καθώς δεν βοήθησε τις ασθενείς να ζήσουν περισσότερο ή να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. Οι παρενέργειές του, ωστόσο, περιελάμβαναν υψηλή αρτηριακή πίεση, μαζική αιμορραγία, καρδιακή προσβολή ή καρδιακή ανεπάρκεια και προβλήματα στο στομάχι και στο έντερο. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων υποστηρίζει ότι το εν λόγω φάρμακο πρέπει να συνταγογραφείται μόνο σε συνδυασμό με πακλιταξέλη (φάρμακο χημειοθεραπείας), σύσταση που ακολουθεί και ο ΕΟΦ.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

IN•VITRO•33

Science Τεχνολογία

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Βιονικοί φακοί επαφής ΦΑΚΟΎΣ ΕΠΑΦΉΣ που υπόσχονται ότι θα προβάλλουν πληροφορίες σε πραγµατικό χρόνο, δηµιούργησαν Βρετανοί επιστήµονες. Μέχρι στιγµής οι φακοί, που υπόσχονται προβολή ολογραφικών εικόνων, περιέχουν µόνο ένα εικονοστοιχείο (pixel). Στο άµεσο µέλλον, όµως, θεωρούν οι δηµιουργοί τους ότι θα προστεθούν εκατοντάδες pixels, έτσι ώστε θα µπορούν να προβάλλουν στα µάτια αυτού που τους φορά µέχρι και e-mail. Μια νανοκεραία που συγκεντρώνει ασύρµατα ενέργεια από κάποια εξωτερική πηγή και ένα ηλεκτρονικό κύκλωµα που αποθηκεύει την ενέργεια και τη µεταφέρει σε έναν µικροεπεξεργαστή (τσιπάκι) αποτελούν τους βιονικούς φακούς. Με δεδοµένο ότι το ανθρώπινο µάτι δεν µπορεί να εστιάσει σε απόσταση µικρότερη από µερικά εκατοστά µπροστά του, οι φακοί αυτοί είναι πιο λεπτοί κι επίπεδοι από τους συµβατικούς, προκειµένου να είναι δυνατή η εστίαση του αµφιβληστροειδούς χιτώνα στις εικόνες που προβάλλονται στον φακό, χωρίς αυτές να είναι θολές. Αν και οι επιστήµονες επισηµαίνουν ότι υπάρχει ακόµη αρκετός δρόµος να διανύσουν µέχρι η τεχνολογία να επιτρέψει την ασύρµατη ενεργειακή τροφοδοσία και την προβολή ψηφιακών εικόνων µεγάλης ευκρίνειας, ευελπιστούν ότι στο µέλλον οι βιονικοί αυτοί φακοί θα µπορούν να προβάλλουν κυριολεκτικά µπροστά στα µάτια των χρηστών τους πληροφορίες για την υγεία τους, όπως λ.χ. τα επίπεδα σακχάρου στο αίµα τους.

Τσιπ αντιγράφει τον εγκέφαλο ΈΝΑ ΤΣΙΠ που µιµείται τη δραστηριότητα των εγκεφαλικών κυττάρων (νευρώνων) όταν δέχονται πληροφορίες ανέπτυξαν ερευνητές του ΜΙΤ. Ο εγκέφαλος διαθέτει δισεκατοµµύρια νευρώνες, οι οποίοι συνδέονται µε πολλούς άλλους, επιτρέποντας έτσι στις πληροφορίες να µεταδίδονται στα κυκλώµατά του. Η δηµιουργία νέων συνδέσεων, που συνεχώς µεταβάλλονται, εξηγεί τη γνωστή «πλαστικότητα» του εγκεφάλου, όρος που χρησιµοποιείται για να περιγράψει την ικανότητά του να µαθαίνει νέα πράγµατα αλλά και να θυµάται.Το εγκεφαλικό τσιπ διαθέτει 400 τρανζίστορ και οι καλωδιώσεις του µιµούνται τις νευρωνικές αυτές συνδέσεις, επιτρέποντας στις πληροφορίες να κυκλοφορούν µέσω των τρανζίστορ, όπως ακριβώς κινούνται µέσω των συνδέσεων στα αυθεντικά νευρωνικά κύτταρα. Τα τσιπ αυτά ενδεχοµένως στο µέλλον να κάνουν δυνατή την επικοινωνία µεταξύ τεχνητών µελών του σώµατος και του εγκεφάλου, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόµο για την ανάπτυξη συσκευών τεχνητής νοηµοσύνης.

Όγκοι στον πνεύµονα συρρικνώθηκαν και κάποιοι εξαφανίστηκαν µε τη χρήση κυµάτων υψηλής ενέργειας, αντίστοιχων µ’ αυτών των φούρνων µικροκυµάτων. Ηλεκτροµαγνητικά κύµατα κινούν µόρια νερού στον γύρω ιστό του όγκου, προκαλώντας τριβή και, τελικά, την καταστροφή του.

Σαρωτής ραδιοκυμάτων για τον καρκίνο του µαστού

Μ

ε ένα νέο απεικονιστικό σύστηµα, Βρετανοί επιστήµονες υποστηρίζουν ότι µπορούν να εντοπίσουν καρκινικούς όγκους στον µαστό γρήγορα κι ανώδυνα. Πρόκειται για έναν καινοτόµο σαρωτή ραδιοκυµάτων, που αντικαθιστά τη γνωστή εξέταση της µαστογραφίας, είναι πιο οικονοµικός και δεν εκθέτει τις γυναίκες στην ακτινοβολία. Ο σαρωτής αυτός, φτιαγµένος από κεραµικό υλικό, εφαρµόζει στον µαστό τέλεια και το µόνο που κάνει η ασθενής είναι να ξαπλώσει σε έναν ειδικό πάγκο. Ένα σύνολο κεραιών που βρίσκονται στην εξωτερική επιφάνεια του σαρωτή στέλνει τα δεδοµένα της εξέτασης σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, µέσα σε µόλις οκτώ δευτερόλεπτα. Στον υπολογιστή καταγράφονται οι διαφορές ανάµεσα στους υγιείς ιστούς και σ’ αυτούς που παρουσιάζουν προβλήµατα, καθώς και η περιεκτικότητα των υπαρχόντων όγκων σε αίµα και νερό. Στο τέλος, ο υπολογιστής δηµιουργεί ένα τρισδιάστατο µοντέλο του µαστού, υψηλής ακρίβειας, έτοιµο για ανάλυση. Η τεχνική αυτή, που εφαρµόστηκε πιλοτικά σε εθελόντριες στα νοσοκοµεία

Frenchay και Southmead στο Μπρίστολ, εντόπισε επιτυχώς το 80% των καρκινικών όγκων. Την ίδια ώρα, επιστήµονες στη Στοκχόλµη δοκιµάζουν µια νέα µέθοδο αντιµετώπισης όγκων µαστού σε πρώιµο στάδιο. Πρόκειται για καυτηριασµό των όγκων µε ραδιοσυχνότητες και ενδείκνυται για γυναίκες που δεν είναι εύκολο να υποβληθούν σε χειρουργική επέµβαση εξαιτίας άλλων προβληµάτων υγείας, όπως διαβήτης και αναπνευστικές παθήσεις. Ένα πολύ λεπτό ηλεκτρόδιο καθοδηγείται µέσω υπερήχων στο κέντρο του όγκου και στη συνέχεια το διαπερνά ηλεκτρικό ρεύµα, το οποίο θερµαίνει στους 70 µε 90 βαθµούς Κελσίου τα καρκινικά κύτταρα. Η θερµότητα καταστρέφει τον όγκο, χωρίς όµως να επηρεαστούν οι γύρω υγιείς ιστοί. Ο καµένος ιστός µετατρέπεται σε αβλαβή ουλώδη ιστό και παραµένει εντός του οργανισµού. Εφαρµόζεται µε τοπική αναισθησία µόνο µια φορά, είναι ανώδυνη, δεν αφήνει ουλές και διαρκεί δέκα λεπτά. Μέχρι στιγµής, περισσότερες από ογδόντα γυναίκες έχουν υποβληθεί στη συγκεκριµένη θεραπεία και δεν έχουν παρουσιάσει υποτροπή της νόσου.

Ιαπωνικά αιµοπετάλια Με την εναλλακτική µέθοδο του επαναπρογραµµατισµού ενήλικων κυττάρων σε εµβρυονικά (iPS), Ιάπωνες επιστήµονες δηµιούργησαν για πρώτη φορά αιµοπετάλια εργαστηρίου. Τα εµβρυϊκά βλαστικά κύτταρα µπορούν να µετατραπούν σε οποιονδήποτε ιστό του οργανισµού. Καθώς, όµως, η

λήψη τους απαιτεί καταστροφή εµβρύων, αναπτύχθηκε γύρω από τη χρήση τους µια µεγάλη ηθική διαµάχη. Τα κύτταρα iPS παράγονται µε τον κατάλληλο χειρισµό κανονικού ανθρώπινου δέρµατος ή κυττάρων αίµατος κι έχουν τις ίδιες σχεδόν ιδιότητες µε εκείνες των εµβρυϊκών.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

34•in•vitro

Ρεπορτάζ

Περισσότερες πληροφορίες για το ΑΙDS στη σελίδα 45

30 χρόνια AIDS Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Φ

έτος συμπληρώνονται 30 χρόνια από την εμφάνιση του AIDS, της νόσου που σημάδεψε το τέλος του 20ού αιώνα και έθεσε σε δοκιμασία ακόμη και τις ηθικές και ανθρωπιστικές αξίες του πολιτισμού μας. Ταυτόχρονα, όμως, προκάλεσε και μία τεράστια επιστημονική κινητοποίηση, που γρήγορα οδήγησε στην ταυτοποίηση του ιού HIV και στην κατανόηση των βασικών επιδημιολογικών, προληπτικών και κλινικο-εργαστηριακών παραμέτρων της νόσου, καθώς και στην ανακάλυψη των αντιρετροϊκών φαρμάκων. Πριν από 15 χρόνια εφαρμόσθηκε η αντιρετροϊκή θεραπεία (HAART) με τον συνδυασμό ισχυρών φαρμάκων (που πρέπει να σημειωθεί ότι, παρά τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες, χορηγείται δωρεάν σε όλους τους οροθετικούς από το ελληνικό κράτος), που συνετέλεσαν αποφασιστικά στην καταπολέμηση της νόσου, τη ραγδαία μείωση των θανάτων στον δυτικό κόσμο και την αύξηση του προσδόκιμου χρόνου ζωής σε επίπεδα σχεδόν όμοια με του υπόλοιπου πληθυσμού. Στην Ελλάδα η νόσος έλαβε την επίσημη ονομασία Σύνδρομο της Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας των Ενηλίκων (ΣΕΑΑ) και ο πρώτος ασθενής εντοπίστηκε στο Σισμανόγλειο Νοσοκομείο το 1982 από τον καθηγητή Ιωάννη Κοσμίδη. Όταν μιλούν οι αριθμοί Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου τα νέα κρούσματα ήταν αυξημένα κατά 53% σε σχέση με ολόκληρο το 2010. Εκτός ελέγχου είναι η επιδημία στους χρήστες, στους οποίους η αύξηση ξεπερνά το 1.250% (190 νέα κρούσματα κυρίως στο κέντρο της πρωτεύουσας και ειδικά στην Ομόνοια). Στις γυναίκες, εξάλλου, η χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών συνδέεται με την πορνεία. Η εξάπλωση της HIV λοίμωξης στους ενδοφλέβιους χρήστες ευνοείται από τις χαμηλές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, την αύξηση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων, τη σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη και την κοινή χρήση μολυσμένων βελονών και συρίγγων. Η αντιμετώπιση της HIV λοίμωξης σε αυτή την κατηγορία των ασθενών λόγω

Συνεργάστηκε ο Αντώνης Παπαδόπουλος, παθολόγος - λοιμωξιολόγος, επίκουρος καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

των πολλαπλών ιατρικών, κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Από τα στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ φαίνεται ότι ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων στην Ελλάδα έχει φτάσει τα 11.340 (803 φέτος). Ο συνολικός αριθμός των ασθενών είναι 3.235, των θανάτων 2.152, ενώ 5.500 ασθενείς υποβάλλονται σε αντιρετροϊκή αγωγή. Στον διεθνή χώρο και σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η HIV λοίμωξη παρουσιάζει μία σχετική σταθερότητα τα τελευταία χρόνια, γεγονός που επιτρέπει μία συγκρατημένη αισιοδοξία ως προς την εξέλιξη της επιδημίας. Επιπλέον έχει αυξηθεί η παγκόσμια πρόσβαση στα αντιρετροϊκά φάρμακα σε ποσοστό 40% των ασθενών που τα έχουν ανάγκη, ενώ πρόσφατα ο ΠΟΥ και οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν για μεγαλύτερη πρόσβαση στη θεραπεία αυτή κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια. Πρόσφατα, εξάλλου, η περίπτωση ενός οροθετικού ασθενή, που έπασχε επίσης από οξεία λευχαιμία και υπεβλήθη σε μεταμόσχευση μυελού, δημιούργησε αισιοδοξία, καθώς μετά το πέρας της θεραπείας ο ιός HIV δεν επανεμφανίσθηκε ούτε στο αίμα ούτε σε άλλα υγρά ή στους λεμφαδένες του. Παρότι δεν είναι δυνατόν να εφαρμόζεται αυτή η θεραπεία στους οροθετικούς ασθενείς, απεδείχθη για πρώτη φορά ότι η εκρίζωση του ιού από τον οργανισμό είναι δυνατή και ήδη ερευνητικές ομάδες εργάζονται προς την κατεύθυνση αυτή. Ενθαρρυντικά νέα Το 2011 πιθανότατα θα αποτελέσει ένα έτος καμπής για την αντιμετώπιση του AIDS, καθώς έγινε φανερό ότι η αντιρετροϊκή αγωγή, και ιδίως η πρωιμότερη χορήγησή της, δεν ωφελεί μόνο θεραπευτικά, αλλά προφυλάσσει από τη μετάδοση της νόσου και σε ατομικό και σε επίπεδο πληθυσμού. Η HAART σε συνδυασμό με τη λήψη και όλων των άλλων πολύ σημαντικών προφυλακτικών μέτρων, είναι δυνατόν να περιορίσει την εμφάνιση νέων μολύνσεων και να αναχαιτίσει την εξάπλωση της νόσου. Εξάλλου εντός του 2012 αναμένεται να κυκλοφορήσουν δύο νέα αντιρετροϊκά φάρμακα, στο πλαίσιο των, ήδη, γνωστών

Επιδημία

πέρα από τα όρια

κατηγοριών: η ριλπιβιρίνη, ένας δεύτερης γενεάς μη νουκλεοσιδικός αναστολέας και ένας σταθερός συνδυασμός τεσσάρων αντιρετροϊκών φαρμάκων σε ένα δισκίο («Quad», συνδυασμός elvitegravir, cobicistat και Truvada). Όσο για το εμβόλιο, οι προσπάθειες για την παρασκευή του συνεχίζονται. Την τελευταία δεκαετία οι μελέτες εμβολίων στον πληθυσμό δεν είχαν επιτυχία. Όμως το 2009 η δοκιμή ενός προληπτικού εμβολίου στην Ταϋλάνδη είχε επιτυχία σε ποσοστό 31%. Παρότι το ποσοστό επιτυχίας του εμβολίου αυτού δεν ήταν ιδιαιτέρως υψηλό, παρείχε για πρώτη φορά την απόδειξη ότι η κατασκευή ενός αποτελεσματικού εμβολίου είναι δυνατή και έθεσε τις βάσεις, πάνω στις οποίες συνεχίζονται οι έρευνες για τη δημιουργία του. Μέχρι να γίνει αυτό, η σωστή και συνεχής ενημέρωση, η λήψη προφυλακτικών μέτρων και η έγκαιρη θεραπεία αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά μέτρα ελέγχου της εξάπλωσης της νόσου.

Στην Ελλάδα γίνεται σοβαρή δουλειά σε θέματα έρευνας και ιατρικής εκπαίδευσης όσον αφορά το AIDS. Πολλές μονάδες συμμετέχουν σε πανευρωπαϊκές και διεθνείς συνεργασίες και σε ερευνητικά πρωτόκολλα που αφορούν θέματα επιδημιολογίας, κλινικής αντιμετώπισης, θεραπείας και αντοχής των αντιρετροϊκών φαρμάκων.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

IN•VITRO•35

Συνεργάστηκαν οι Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, καθηγητής Παιδιατρικής, πρόεδρος της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας και της Ευρωπαϊκής Παιδιατρικής Εταιρείας, και Σωτήρης Γιουρούκος, παιδίατρος - παιδονευρολόγος, υφηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών, σύµβουλος Α’ Πανεπιστηµιακής Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

Ρεπορτάζ Σπάνιες παθήσεις

Γράφει η Βίκυ Καρατζαφέρη

Τ

ο σύνδροµο οζώδους σκλήρυνσης είναι µία σπάνια πάθηση, η οποία προσβάλλει περίπου ένα µε δύο εκατοµµύρια ανθρώπους παγκοσµίως. Στην Ευρώπη, ο επιπολασµός εκτιµάται σε περίπου 9 περιστατικά ανά 100.000 πληθυσµό. Πρόκειται για µια γενετική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από τη δηµιουργία όζων (καλοήθων όγκων) σε διάφορα όργανα του σώµατος, συχνότερα στον εγκέφαλο και στους νεφρούς. Οι όζοι αυτοί αναπτύσσονται και µε την πάροδο των χρόνων ασβεστοποιούνται (σκληραίνουν), γεγονός που δικαιολογεί και τον όρο της ασθένειας. Τα γονίδια TSC1 ή TSC2 είναι τα µόνα που θεωρούνται υπεύθυνα για την οζώδη σκλήρυνση, που είναι γνωστή και ως νόσος του Bourneville ή epiiloia και διεθνώς ως Tuberous Sclerosis Complex (TSC).

Σύνδρομο οζώδους σκλήρυνσης Η νόσος επηρεάζει την καρδιά, τον εγκέφαλο, τους νεφρούς, τους πνεύµονες, το δέρµα, ενώ σχετίζεται και µε καθυστερηµένη ανάπτυξη - διαταραχές συµπεριφοράς.

Τα χαρακτηριστικά της νόσου • Λευκές δερματικές κηλίδες. • Βρεφικοί σπασμοί. • Επιληψία. • Διανοητική καθυστέρηση. • Χαρακτηριστικό εξάνθημα προσώπου. • Όγκοι σε διάφορα όργανα. • Αμάρτωμα αμφιβληστροειδούς. • Μαθησιακές δυσκολίες. • Διαταραχές συμπεριφοράς. • Αυτισμός κ.ά. Πώς γίνεται η διάγνωση Το σύµπλεγµα οζώδους σκλήρυνσης µπορεί να διαγνωστεί ανά πάσα στιγµή, συνήθως ανάλογα µε τα συµπτώµατα που υπάρχουν. Ο χρόνος της διάγνωσης µπορεί να ποικίλλει από τη γέννηση µέχρι οποιαδήποτε στιγµή της ενήλικης ζωής. Υπάρχουν πολλοί ασθενείς που δεν εµφανίζουν πρόβληµα, πολλές φορές, µάλιστα, δεν γνωρίζουν καν ότι πάσχουν. Σε τέτοιες περιπτώσεις η διάγνωση γίνεται τυχαία µε την αναγνώριση της νόσου σε στενό συγγενή. Αντίθετα, υπάρχουν ασθενείς µε βαριές εκδηλώσεις και πολύ σοβαρά προβλήµατα. Οι συνήθεις εξετάσεις που χρειάζεται να γίνουν για τη διάγνωση της πάθησης είναι: Εξέταση του δέρµατος κάτω από υπεριώδες φως προς αναζήτηση υποµελανωµατικών κηλίδων (λευκών κηλίδων), αξονική (CT) ή µαγνητική (MRI) τοµογραφία για να ελεγχθεί η ύπαρξη υπερπλασιών στον εγκέφαλο (όζων), ηλεκτροεγκεφαλογράφηµα (ΗΕΓ-EEG) για να γίνει έλεγχος για επιληπτικές κρίσεις, καρδιολογικός έλεγχος, υπερηχογράφηµα νεφρών και άλλες εξετάσεις εφόσον χρειάζεται.

Πώς αντιµετωπίζεται ΔΥΣΤΥΧΏΣ, µέχρι στιγµής δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τη νόσο, αλλά υπάρχει θεραπεία για έναν αριθµό συµπτωµάτων της και οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά. Μόνο έτσι τα συµπτώµατα γίνονται εγκαίρως αντιληπτά και µπορούν να αντιµετωπιστούν κατάλληλα. Σύµφωνα µε νεότερα δεδοµένα που παρουσιάστηκαν φέτος στα διεθνή συνέδρια για την οζώδη σκλήρυνση στην Ουάσιγκτον, τον Ιούλιο, και στο Μπέλφαστ, τον Σεπτέµβριο, σύντοµα γιατροί και πάσχοντες θα έχουν στη διάθεσή τους µία νέα ελπιδοφόρα θεραπεία, που έχει δείξει θετικά αποτελέσµατα στην αντιµετώπιση ορισµένων από τις βαρύτερες κλινικές εκδηλώσεις της νόσου. Τα λεγόµενα SEGA είναι καλοήθεις όγκοι του εγκεφάλου που εµφανίζονται µέχρι και στο 20% των ασθενών. Εάν οι όγκοι αναπτυχθούν, υπάρχει σηµαντικός κίνδυνος υδροκέφαλου (δηλαδή συσσώρευσης εγκεφαλονωτιαίου υγρού εντός του κρανίου), απώλειας της όρα-

σης ή άλλων νευρολογικών συµπτωµάτων. Τα λεγόµενα αγγειοµυολιπώµατα εµφανίζονται σε έως και 80% των ασθενών, συνήθως ηλικίας από 15 έως 30 ετών, ενώ η συχνότητά τους αυξάνεται µε την ηλικία. Είναι η πιο σηµαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιµότητας σε ενήλικες ασθενείς, καθώς οι µεγαλύτεροι όγκοι µπορεί να προκαλέσουν σοβαρή αιµορραγία, να χρειαστούν χειρουργική αφαίρεση ή να οδηγήσουν σε νεφρική ανεπάρκεια. Τα συµπτώµατα των όγκων αυτών µπορεί να περιλαµβάνουν ναυτία, εµετό, πόνο και αιµορραγία. Η ασθένεια συνδέεται, επίσης, µε διάφορες άλλες επιπλοκές, όπως επιληπτικές κρίσεις, δερµατικές βλάβες, αυτισµό ή νοητική υστέρηση, διαταραχές συµπεριφοράς, µαθησιακές δυσκολίες κ.ά. Στο διεθνές συνέδριο για τη νόσο, που έγινε στις Ηνωµένες Πολιτείες το περασµένο καλοκαίρι, ανακοινώθηκαν τα αποτελέσµατα της µεγαλύτερης έως σήµερα προοπτικής κλινικής µελέτης φάσης ΙΙΙ σε ασθενείς µε SEGA

σχετιζόµενο µε την οζώδη σκλήρυνση. Η µελέτη, γνωστή ως EXIST-1, κατέδειξε ότι πάνω από το ένα τρίτο (35%) των ασθενών που έλαβαν θεραπεία µε everolimus εµφάνισαν µείωση κατά 50% ή περισσότερο στο µέγεθος των SEGA τους σε σχέση µε την περίοδο αναφοράς έναντι 0% των ασθενών που έλαβαν εικονικό φάρµακο (p<0,0001). To εν λόγω σκεύασµα αποτελεί το πρώτο για τη θεραπεία παιδιών και ενηλίκων µε SEGA σχετιζόµενο µε την οζώδη σκλήρυνση, το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) στις αρχές Σεπτεµβρίου 2011. Η δραστική ουσία του φαρµάκου µπορεί να χορηγηθεί σε ασθενείς µε SEGA ηλικίας από 3 ετών και άνω, οι οποίοι χρειάζονται θεραπευτική παρέµβαση, αλλά δεν επιδέχονται χειρουργικής επέµβασης.

Σύµφωνα µε νεότερα δεδοµένα, σύντοµα γιατροί και πάσχοντες θα έχουν στη διάθεσή τους µία νέα ελπιδοφόρα θεραπεία


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

36•in•vitro

Η δίαιτα

Συνεργάστηκε η Kύρα Μπρικένα - Ειρήνη, κλινική διαιτολόγος - διατροφολόγος, M.Sc.

Ενδεικτικό διαιτολόγιο Πρωινό

•1 τοστ (ψωμί ολικής άλεσης, 1 φέτα τυρί, 1 βραστό αυγό, ντομάτα, μαρούλι) •1 φλ φυσικός χυμός πορτοκάλι Δεκατιανό

•1 μπάρα δημητριακών Μεσημεριανό

•Φιλέτο κοτόπουλο ψητό •Ριζότο λαχανικών •Σαλάτα (σπανάκι, ρόκα, ντοματίνια, ελαιόλαδο) Απογευματινό

•1 μικρή χούφτα ξηροί καρποί Βραδινό

•1 κεσεδάκι γιαούρτι 2% •½ φλ δημητριακά ολικής άλεσης •3 ξερά δαμάσκηνα

Τips > > > >

 α έχετε συνέχεια ένα μπουκάλι νερό στο Ν χέρι και μην περιμένετε να διψάσετε για να πιείτε. Τα καφεϊνούχα ροφήματα προκαλούν υπερδιέγερση και δεν βοηθούν να ξεπεράσετε το «jet lag». Προσπαθήστε να εφαρμόσετε το ωράριο γευμάτων της χώρας προορισμού πριν από την αναχώρησή σας. Φροντίστε να έχετε θρεπτικά σνακ, όπως ξηρούς καρπούς, φρούτα και μπάρες δημητριακών ενδιάμεσα των τριών κυρίων γευμάτων. Μην καταναλώνετε ωμά τρόφιμα σε χώρες με προβλήματα ασφάλειας τροφίμων. Κρατήστε στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής και ελέγξτε αν ακολουθούνται και από το εστιατόριο όπου θα γευματίσετε. Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι εξαιρετικές πηγές βιταμινών και μετάλλων, αλλά προσέξτε την καθαριότητά τους.

> > >

του ταξιδιώτη

Γράφει η Βασιλική Μανιάτη

Για ταξίδια με νοστιμιά και ασφάλεια

Σ

ε περιόδους ταξιδιών η ποιότητα της διατροφής μας είναι κάτι που συνήθως δεν μας απασχολεί κατά προτεραιότητα. Ωστόσο, η αλλαγή περιβάλλοντος και κλίματος μπορεί να στρεσάρει τον ανθρώπινο οργανισμό με αποτέλεσμα να εκδηλωθούν από μικροί πονοκέφαλοι και κόπωση μέχρι προβλήματα του γαστρεντερικού συστήματος, όπως δυσκοιλιότητα και διάρροια. Το πρώτο βήμα για τη θωράκιση απέναντι σε αυτά τα συμπτώματα είναι ασφαλώς η καλή θρέψη του οργανισμού, δηλαδή μια διατροφή επαρκής ενεργειακά, πλούσια σε φρούτα και λαχανικά για την παροχή των απαραίτητων βιταμινών και μετάλλων. Στην περίπτωση που υπάρχει διαφορά ώρας από τη χώρα αναχώρησης σε εκείνη άφιξης, τότε είναι πολύ πιθανό να εμφανιστεί επιπλέον το φαινόμενο του «jet lag», χαρακτηριστικό του οποίου είναι ο αποπροσανατολισμός και η δυσκολία προσαρμογής του βιολογικού μας ρολογι-

ού. Επειδή συνήθως τέτοια ταξίδια είναι και πολύωρα, μαζί με την παραμονή στο ξηρό περιβάλλον ενός αεροπλάνου αυξάνεται και η πιθανότητα αφυδάτωσης. Έτσι συνίσταται η επαρκής πρόσληψη υγρών, είτε πρόκειται για απλό νερό είτε για χυμούς φρούτων ή ακόμη και ανθρακούχα ροφήματα. Αποθαρρύνεται, ωστόσο, η κατανάλωση αλκοολούχων και καφεϊνούχων ποτών, καθώς επιδεινώνουν το πρόβλημα. Ένα επιπλέον διατροφικό ζήτημα που μπορεί να προκύψει για έναν ταξιδιώτη, ανάλογα με τη χώρα προορισμού, είναι η ασφάλεια των τροφίμων. Κυρίως σε αναπτυσσόμενες χώρες το πρόβλημα του μολυσμένου νερού θέτει σε κίνδυνο την υγεία των επισκεπτών, καθώς αυτό δεν προορίζεται μόνο για άμεση κατανάλωση, αλλά και για την υγιεινή των μαγείρων και την παρασκευή των φαγητών. Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι υποψιασμένοι και να επιλέγουν εμφιαλωμένα ποτά και καλά μαγειρεμένα τρόφιμα που σερβίρονται ζεστά.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•37

Ανάγκη για ενέργεια Ψωμί ολικής άλεσης

2 φέτες (138 kcal, 38% νερό, φυτικές ίνες: 10% ΣΗΠ, θειαμίνη: 16% ΣΗΠ, Fe: 23% ΣΗΠ, Zn: 10% ΣΗΠ)

Σπανάκι ωμό

2 φλ (14 kcal, 91% νερό, βιταμίνη C: 19% ΣΗΠ, φυλλικό οξύ: 29% ΣΗΠ, βιταμίνη Α: 31% ΣΗΠ, Fe: 20% ΣΗΠ, βιταμίνη Ε: 8% ΣΗΠ)

Γκρέιπφρουτ

1 μέτριο (103 kcal, 88% νερό, φυτικές ίνες: 10% ΣΗΠ, βιταμίνη C: 85% ΣΗΠ, φυλλικό οξύ: 8% ΣΗΠ, Κ: 9% ΣΗΠ, Ca: 5% ΣΗΠ)

Ξερά δαμάσκηνα

3 (60 kcal, 31% νερό, φυτικές ίνες: 5% ΣΗΠ, Fe και Mg: 3% ΣΗΠ, Κ: 5% ΣΗΠ)

Γιαούρτι 2%

1 φλ (113 kcal, 85% νερό, βιταμίνη Β12: 42% ΣΗΠ, Ca: 33% ΣΗΠ, P: 37% ΣΗΠ, Zn: 15% ΣΗΠ)

Ένας στους τρεις ταξιδιώτες αρρωσταίνει λόγω μολυσμένων τροφίμων και νερού, πάσχοντας στις περισσότερες περιπτώσεις από τη διάρροια των ταξιδιωτών. Το ποσοστό των προσβεβλημένων μπορεί να ανεβεί στο 80% για εκείνους που ταξιδεύουν σε προορισμούς υψηλού κινδύνου στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική.

Για την καταπολέμηση τυχόν λοιμώξεων ή μολύνσεων (π.χ. από μη ασφαλή τρόφιμα), επέρχεται μια υπερμεταβολική κατάσταση, όπου οι ανάγκες για ενέργεια αυξάνονται. Η κύρια πηγή αυτής της ενέργειας συστήνεται να είναι αμυλούχα τρόφιμα που αποτελούν τη βάση της μεσογειακής διατροφής, όπως το ψωμί ολικής άλεσης. Ένα σημαντικό θρεπτικό συστατικό για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος είναι ο ψευδάργυρος (Zn), καθώς συμβάλλει στην ακεραιότητα του επιθηλίου και στην παραγωγή και λειτουργικότητα των λεμφοκυττάρων και κυτταροκινών. Δεδομένου ότι το ανθρώπινο σώμα δεν αποθηκεύει ψευδάργυρο, είναι σημαντικό να υπάρχει συνεχής πρόσληψή του μέσω της δίαιτας. Δύο καλές πηγές του είναι το ψωμί αλλά και το γιαούρτι που αναφέρουμε ενδεικτικά. Το γιαούρτι περιέχει, επίσης, σημαντική ποσότητα βιταμίνης Β12, που συνεργάζεται τέλεια με το φυλλικό οξύ που υπάρχει στο σπανάκι, για να βοηθήσει στον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του ανοσοποιητικού. Η βιταμίνη Α συμμετέχει επίσης στον πολλαπλασιασμό αυτών των κυττάρων. Από την άλλη πλευρά, ένα στοιχείο που έχει συζητηθεί σε πολλές μελέτες για την ιδιότητά του να ενδυναμώνει το αμυντικό σύστημα, ενώ κυκλοφορεί και σε συμπληρώματα, είναι η βιταμίνη C, που βρίσκεται σε αφθονία στα εσπεριδοειδή, όπως το γκρέιπφρουτ. Αν και τα δεδομένα δεν είναι αρκετά να υποστηρίξουν αυτή την υπόθεση, φαίνεται πως κάποια άτομα ωφελούνται από την αυξημένη κατανάλωση της βιταμίνης. Επιπλέον, οι βιταμίνες Α, Ε και C αποτελούν ισχυρούς αντιοξειδωτικούς παράγοντες, που μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του στρες σε περιόδους ταξιδιών.

Προσοχή στο έντερο Για τη διατήρηση της καλής λειτουργίας του εντέρου το γιαούρτι ενδείκνυται ως φυσική πηγή προβιοτικών, που ρυθμίζουν ευεργετικά τη μικροχλωρίδα. Πριν από την κατανάλωσή του, όμως, θα πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι το προϊόν προέρχεται από παστεριωμένο γάλα και είναι ασφαλές. Τα δαμάσκηνα είναι σύμμαχοι κατά της δυσκοιλιότητας, καθώς φαίνεται να οφείλουν μέρος της ευεργετικής τους δράσης στην ουσία dihydroxyphenyl isatin, που διεγείρει την κινητικότητα του εντέρου. Παράλληλα, τα τρόφιμα που αναφέρονται είναι καλές πηγές φυτικών ινών, που θα διευκολύνουν επίσης την κατάσταση, υπό την προϋπόθεση να καταναλώνεται άφθονο νερό. Άλλωστε το νερό είναι απαραίτητο για σωστή ενυδάτωση σε καταστάσεις αυξημένης σωματικής δραστηριότητας, όπως κατά τις περιηγήσεις σε χώρους αξιοθέατων και διασκέδασης. Για όποιο λόγο κι αν ταξιδεύουμε, ωστόσο, οφείλουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

38•in•vitro

Baby boom

Περισσότερες πληροφορίες για τις μαθησιακές δυσκολίες στη σελίδα 45

Οι καβγάδες για το διάβασμα

Συνεργάστηκε η σχολική ψυχολόγος Θεοδώρα Λουκίδη

Γράφει η Αλέκα Κόγκα

Πρώτες κινήσεις Το μυστικό για να γίνεται κάτι σε καθημερινή βάση είναι να αποτελέσει μέρος μιας ρουτίνας και, βέβαια, να μην οδηγεί σε αντιπαράθεση δυνάμεων. Μια πρώτη κουβέντα με τα παιδιά και στη συνέχεια με τους εκπαιδευτικούς είναι απαραίτητη. Επιπλέον οι ειδικοί συστήνουν να γίνει ιατρικός έλεγχος (όρασης, ακοής) για να βεβαιωθεί ότι οι βασικές (και απαραίτητες για τη μάθηση) αισθήσεις λειτουργούν κανονικά, ενώ, αν υπάρχει υποψία ύπαρξης μαθησιακών δυσκολιών, οι γονείς πρέπει να απευθυνθούν σε ειδικό. Αν το παιδί παραπονιέται ότι είναι κουρασμένο πρέπει να ξεκουράζεται, ενώ μία συμφωνία για την ώρα έναρξης και λήξης της μελέτης είναι αναγκαία. Αν ολοκληρώσει το διάβασμα μέσα στο χρονικό πλαίσιο, το επιβραβεύουμε με κάτι που του αρέσει. Για τους έφηβους τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, καθώς η σχέση τους με το διάβασμα έχει δημιουργηθεί από τα προηγούμενα χρόνια. Η ήρεμη συζήτηση καθώς και η υπενθύμιση ότι η μελέτη οδηγεί στην πρόοδο και στους στόχους τους βοηθούν.

Προλάβετέ το Είναι σημαντικό να βοηθήσουμε τα παιδιά ώστε να οργανώσουν σωστά τη μελέτη τους. Ορίστε έναν σταθερό χώρο για διάβασμα και μια συγκεκριμένη ώρα ανάλογα με το πρόγραμμα εξωσχολικών δραστηριοτήτων. Φροντίστε ο χώρος να είναι καθαρός, τακτοποιημένος, άδειος από άσχετα πράγματα και με διαθέσιμα όλα τα απαραίτητα. Μείνετε δίπλα στο παιδί μέχρι να σιγουρευτείτε ότι έχει κατανοήσει την εργασία του. Ζητήστε να σας εξηγήσει πώς σκοπεύει να συνεχίσει και αφήστε το να ολοκληρώσει μόνο του. Μη δίνετε αμέσως την απάντηση όταν δυσκολεύεται, αλλά προσπαθήστε να οδηγήσετε τον συλλογισμό του σωστά. Παροτρύνετε το παιδί να φτιάξει ένα καθημερινό πρόγραμμα μελέτης, διδάσκοντάς του έτσι «δεξιότητες οργάνωσης». Φροντίστε για μια ομαλή μετάβαση από το παιχνίδι στο διάβασμα, με την ανάθεση κάποιας μικρής ευχάριστης δουλειάς πριν αρχίσει. Γίνετε πρότυπο για τα παιδιά σας. Όταν εκείνα διαβάζουν, κάντε κάτι ανάλογο (μελετήστε για τη δουλειά σας ή διαβάστε κάποιο βιβλίο), δίνοντας έτσι το «πρότυπο» οργάνωσης και επιλογών στον ελεύθερο χρόνο.

> > > > > > >

Για να ανταποκριθεί ένα παιδί στις μαθησιακές υποχρεώσεις θα πρέπει να έχει ισορροπημένη οικογενειακή ζωή, καλή διατροφή, πλούσια σε ζωική (κοτόπουλο, γάλα), αμυλώδη (δημητριακά, πατάτα) και φρέσκια τροφή (φρούτα) καθημερινά και να κοιμάται τουλάχιστον 8-10 ώρες.

Δεν ανοίγει βιβλίο…

Τ

α παιδιά είναι σαν τους μεγάλους, οι οποίοι μετά τη δουλειά θέλουν να γυρίσουν σπίτι και να χαλαρώσουν. Όμως είναι υποχρεωμένα να μελετήσουν τα μαθήματά τους και πολλά από αυτά, για να αποφύγουν την «αγγαρεία», σκαρφίζονται ένα σωρό δικαιολογίες. Άλλα πάλι, απλώς τα «φορτώνουν στον κόκορα». Η τεμπελιά θα μπορούσε να είναι μία εύκολη εξήγηση, αλλά το θέμα δεν είναι τόσο απλό. Βαθύτεροι λόγοι οδηγούν τα παιδιά στην άρνηση για μελέτη. Λόγοι που θα πρέπει να εντοπιστούν, προτού επηρεάσουν τις επιδόσεις τους και αλλάξουν τη σχέση τους με τα βιβλία. Γιατί δεν διαβάζει; Δεκάδες ερεθίσματα μπορεί να ξεσηκώσουν ένα παιδί και να μην έχει μυαλό για διάβασμα. Όταν, όμως, η άρνηση γίνει συστηματική, πρέπει να προβληματίσει τους γονείς. Μαθησιακές δυσκολίες (δυσλεξία, δυσορθογραφία) κάνουν το διάβασμα να μοιάζει Γολγοθάς και είναι φυσικό ένα παιδί (που ανήκει σε αυτή την κατηγορία) να αρνείται κάτι που το κουράζει. Οργανικά ζητήματα (μείωση όρασης, ακοής) μπορεί να το κουράζουν στο σχολείο και να μην μπορεί να ανταποκριθεί στην απογευματινή μελέτη. Τα μικρότερα παιδιά απλώς προτιμούν να συνεχίσουν το παιχνίδι, καθώς δεν έχουν αντιληφθεί ότι πρόκειται για δική τους «καθημερινή ευθύνη». Όταν, μάλιστα, οι γονείς δεν επιβάλλουν σαφή και σταθερά χρονικά όρια, τότε το διάβασμα συνεχώς αναβάλλεται… Τελικά προκύπτει

καβγάς και (ίσως) διάβασμα μετά από ένταση. Στην εφηβεία, η άρνηση ορίζεται στο πλαίσιο μιας γενικότερης αντίδρασης απέναντι στους γονείς, στο σχολείο και σε οτιδήποτε υποχρεωτικό. Και το κακό είναι ότι η άρνηση για μελέτη σε αυτή τη φάση μπορεί να στερήσει από τους «επαναστάτες» μαθητές την προοπτική για ένα καλό επαγγελματικό μέλλον. Οι συνθήκες που επικρατούν στο σπίτι (με κυρίαρχη την αρμονία μεταξύ των γονέων) παίζουν σημαντικό ρόλο στην ωρίμανση των παιδιών και στην καλλιέργεια υπευθυνότητας. Τέλος, οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι όσο κακό κάνει η αδιαφορία, άλλο τόσο κάνει και η υπερπροΌταν η άρνηση του παιδιού στασία προς τα να διαβάσει γίνει συστηματική, παιδιά, που «εκπαιδεύονται» στο πρέπει να προβληματίσει να κάνουν οι άλλοι σοβαρά τους γονείς τις δικές τους δουλειές. Εξάλλου η αρνητική στάση προς το διάβασμα δεν εντοπίζεται μόνο στη σχέση των παιδιών με τους γονείς, αλλά και σε αυτήν με το σχολείο και τη μάθηση. Ένας «κακός» δάσκαλος, ένα αυταρχικό σχολείο, κάποια πιθανή αίσθηση αδικίας προς το παιδί, είναι συνθήκες που επηρεάζουν αρνητικά τη σχέση του με τη μελέτη. Διαταράσσονται οικογενειακές ισορροπίες και συχνά υπάρχει ένταση στο σπίτι, που επηρεάζει όλους. Συσσωρεύονται κενά στους μικρότερους μαθητές, με αποτέλεσμα δυσκολία παρακολούθησης της ύλης και χαμηλή βαθμολογία, γεγονός που τους δυσκολεύει να διερευνήσουν τις κλίσεις τους.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•39

Ψυχολογία

Συνεργάστηκε η Καλλιόπη Σωτηράκη, ψυχολόγος – MSc, ειδικευμένη στη Συμβουλευτική και τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό

Η σημασία της επιβράβευσης

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Ο έπαινος στα παιδιά Τα παιδιά σε κάθε ηλικία επιζητούν – είτε το δείχνουν είτε όχι – την αποδοχή και την επιδοκιμασία των μεγαλύτερων, πρωταρχικά των γονιών τους και αργότερα των δασκάλων και των φίλων τους. Ο έπαινος και η επιβράβευση δεν είναι μόνο εξαιρετικά ευχάριστες εμπειρίες για ένα παιδί, αφού του προσφέρουν σιγουριά, χαρά, ικανοποίηση, αλλά και χρήσιμες στη ζωή του, αφού πάνω απ’ όλα του προσφέρουν την απαραίτητη αυτοπεποίθηση και τη δύναμη να καλλιεργήσει νέες δεξιότητες και να αναπτύξει υγιώς την προσωπικότητά του, έχοντας έτσι περισσότερες πιθανότητες ομαλής συναισθηματικής και ψυχικής ανάπτυξης. Ο «σωστός» έπαινος των γονιών Έχει σημασία η «ποιότητα» του επαίνου. Στην αρχαία Σπάρτη ο έπαινος για μια κλοπή στην οποία ο «δράστης» δεν γινόταν αντιληπτός, ήταν μέρος της εκπαίδευσης των νέων Σπαρτιατών πολεμιστών. Ασφαλώς ο έπαινος ποικίλλει, αναλόγως του πολιτισμικού συστήματος και των αξιών που επικρατούν. Τα παιδιά αισθάνονται πραγματική ευτυχία και υπερηφάνεια όταν οι ικανότητές τους και τα επιτεύγματά τους αναγνωρίζονται από τους πρώτους τη τάξει οικείους, τους γονείς τους. Μη διστάζετε, λοιπόν, να επαινείτε τα μικρά σας, με τον σωστό όμως τρόπο: Χωρίς υπερβολές, αλλά με σύνεση και μιλώντας στη γλώσσα τους. Χωρίς να συγκρίνετε τις ικανότητες ή τις επιδόσεις του με αυτές άλλων παιδιών. Ο έπαινος είναι προσωπικό και όχι συγκριτικό θέμα.

> >

Προσοχή! Άλλο επιβράβευση, άλλο δωροδοκία. Η επιβράβευση υπάρχει για να ενθαρρύνεται η θετική συμπεριφορά του παιδιού. Η δωροδοκία εμπεριέχει την επιβράβευση σε είδος. Πρόκειται για μια λεπτή διαχωριστική γραμμή που οι γονείς πρέπει ν’ αναγνωρίσουν, ώστε να μην πέσουν στην παγίδα να προσφέρουν στο παιδί τους «δώρα», ως αντάλλαγμα για τη συνεργασία του μαζί τους.

Η επιδοκιμασία στην εργασία Στον εργασιακό χώρο, η παρακίνηση των εργαζόμενων και η επιβράβευση της προσπάθειας και του αποτελέσματος της δουλειάς τους ενισχύουν την επίδοση και την εργασιακή τους ικανοποίηση. Η αναγνώριση του προϊσταμένου προς τον υφιστάμενο και η ισορροπία προσφοράς - επιδοκιμασίας είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην πρόληψη του εργασιακού στρες και της επαγγελματικής εξουθένωσης. Ο προϊστάμενος θα πρέπει να κινητοποιεί τον εργαζόμενο αναδεικνύοντας τις πρωτοβουλίες και αναγνωρίζοντας το έργο του, όταν πρέπει. Από την ικανότητα αυτήν κρίνεται και ο ίδιος.

Το ανεκτίμητο

«εύγε»!

Στην εργασία, η επιβράβευση των υπαλλήλων είναι απαραίτητο εργαλείο στη διοίκηση προσωπικού. Όταν απουσιάζει, οι προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων μειώνονται. Στις σχέσεις, η αναγνώριση της προσφοράς κάθε μέλους ενισχύει τις βάσεις και λειτουργεί ενισχυτικά, ως «καύσιμο». Στην παιδική ηλικία ο έπαινος προς το παιδί είναι ίσως ο βασικότερος παράγοντας για την καλλιέργεια υγιούς προσωπικότητας.

Α

ποδοχή, επιδοκιμασία, επικρότηση, έπαινος, επιβράβευση! Στοιχεία πολύτιμα όχι μόνο για εκείνον που κρίνεται για τις πράξεις, τις ενέργειες ή τις πρωτοβουλίες του, αλλά και για εκείνον που τις κρίνει. Η σημασία της επιβράβευσης των ενεργειών μας (όταν φυσικά κινούνται στη σωστή κατεύθυνση) έχει πολλές φορές τονιστεί από τους ψυχολόγους, καθώς μέσω του «επαινετικού μηχανισμού» εκ μέρους εκείνων που έχουν δικαιοδοσία να κρίνουν τις πράξεις μας, καλλιεργείται κλίμα προόδου, σφυρηλατούνται σχέσεις εμπιστοσύνης, ενώ έχει αποδειχθεί ότι η επιδοκιμασία αυξάνει την προσπάθεια των κρινομένων και βελτιώνει το αποτέλεσμα. Στην εργασία, η ορθή επιβράβευση της προσπάθειας από τους προϊσταμένους έχει αποδεδειγμένα ευεργετικά αποτελέσματα στην απόδοση των

υπαλλήλων. Στην οικογένεια το «μπράβο» προς τα παιδιά βοηθά στην ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και στην επέκταση των δεξιοτήτων τους. Γενικότερα, σε κάθε σχέση, φιλική, ερωτική, ή συναδελφική (όταν οι σχετιζόμενοι είναι θεωρητικά ισότιμοι), η αμφίδρομη επιβράβευση βοηθά στη διατήρησή της. Η αίσθηση της εκτίμησης και της αναγνώρισης κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται καλά τόσο με τον εαυτό τους όσο και με τους άλλους. Αντίθετα, η συνεχής διατύπωση επικρίσεων δημιουργεί συναισθηματικές εμπλοκές, περιορίζει την αυτοπεποίθηση, καλλιεργεί θυμό για το πρόσωπο που συνεχώς επικρίνει, ενώ διαρκής και κακή χρήση της επίκρισης, κυρίως εκ μέρους προσώπων - προτύπων (γονείς, μεγαλύτεροι αδελφοί κ.λπ.) μπορεί να προκαλέσει ακόμα και μη ανατάξιμες συναισθηματικές αναπηρίες.

H επιβράβευση στις σχέσεις Βασικό λάθος που συμβαίνει συχνά σε φιλικές, ερωτικές ή άλλες σχέσεις είναι η απουσία επιβράβευσης από τον έναν προς τον άλλον. Στις συζυγικές σχέσεις, η εκτίμηση και η αναγνώριση προστατεύουν από τη φθορά και προλαμβάνουν τη «συζυγική εξουθένωση». Ένα «μπράβο» αναπτερώνει τη σχέση μέσα σε ένα κλίμα επικοινωνίας και αλληλοσεβασμού. «Κλειδί» μακροβιότητας Η αναγνώριση της προσφοράς κάθε μέλους σε μία σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων βάζει

γερές βάσεις στη σχέση τους. Η επιδοκιμασία μπορεί να εκφραστεί στις απλές καθημερινές στιγμές και χρειάζεται προσπάθεια εκ μέρους των συντρόφων για αμοιβαία κατανόηση και ενθάρρυνση. Η «συνταγή» είναι απλή: Οι άνθρωποι χρειάζεται να νιώθουν ότι οι άλλοι αναγνωρίζουν, εκτιμούν και σέβονται τις προσπάθειες τους. Δεν έχει πάντα μόνο ο ένας δίκιο. Η συνήθης τάση διαρκούς επίπληξης απομακρύνει και αποξενώνει τον έναν από τον άλλο.

> >


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

40•IN•VITRO

Εναλλακτικά

Συνεργάστηκε η εναλλακτική θεραπεύτρια Φιλίτσα Κόρµπα

Ρέικι για παιδιά

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Πώς ωφελεί το ρέικι τα παιδιά • Ενισχύει το ανοσοποιητικό τους σύστηµα, προστατεύοντάς τα από ιώσεις, λοιµώξεις κ.ά. • Ρίχνει τον πυρετό. • Γιατρεύει ταχύτερα τους µικροτραυµατισµούς. • Καταπραΰνει και ανακουφίζει από πόνους. • Ξεκουράζει το µυαλό. • Διευκολύνει τη µάθηση. • Χαλαρώνει το νευρικό σύστηµα και αποκαθιστά προβλήµατα αϋπνίας ή ανήσυχου ύπνου. • Καταλαγιάζει τον φόβο. • Καταπραΰνει το στρες που προκαλεί το άγχος του ανταγωνισµού στην τάξη και γενικότερα των µεγάλων αλλαγών που παρατηρούνται στη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας (σωµατικές αλλαγές, νέες εµπειρίες κ.λπ.).

Τα δευτερογενή οφέλη ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ της διδασκαλίας ρέικι σε παιδιά είναι σηµαντικά, καθώς: • Αυξάνει την αυτοπεποίθησή τους, αφού τα κάνει να νιώθουν πως είναι ικανά να βοηθήσουν τον εαυτό τους και τους γύρω τους. • Αισθάνονται περισσότερο ασφαλή, καθώς διαισθάνονται ότι έχουν στα χέρια τους µια δύναµη. • Έχουν τη δυνατότητα – όποτε θέλουν – να βοηθήσουν τον εαυτό τους ή τους άλλους. • Τα µαθαίνει να διαχειρίζονται µια δύναµη και γενικότερα να µαθαίνουν τι σηµαίνει «διαχείριση µιας προσωπικής δεξιότητας». • Τα βοηθάει να εκφράζονται και να επικοινωνούν καλύτερα µε το περιβάλλον τους, καθώς συνδέονται περισσότερο µε τους άλλους, µέσα από ένα «υγιές κανάλι», όπως είναι το άγγιγµα και η αγάπη. • Εµφυσά µέσα τους το αίσθηµα της αρµονίας και της εσωτερικής γαλήνης, ως αντιστάθµισµα στη βία του σηµερινού κόσµου της τηλεόρασης, του διαδικτύου και των βιντεοπαιχνιδιών. • Τα βοηθάει να συνειδητοποιήσουν την ύπαρξη και την αξία του εσωτερικού κόσµου, ως αντιστάθµισµα στη µεγάλη έµφαση που δίνει η κοινωνία µας στην εξωτερική εικόνα. • Τέλος, τους προσφέρει «ανάσα» από την πίεση που δέχονται στη σύγχρονη καθηµερινότητα.

Ε Παιδιά που πάσχουν από ασθένειες ή έχουν νοητική υστέρηση αισθάνονται πιο άνετα αν τους «κάνουν» ρέικι οι γονείς τους. Αυτός είναι και ο λόγος που οι θεραπευτές ενθαρρύνουν πολλούς από τους γονείς να µυηθούν στο ρέικι, για να βοηθούν οι ίδιοι τα παιδιά τους.

ξετάζοντας κανείς σήµερα το εκπαιδευτικό σύστηµα, διαπιστώνει πως το σχολείο των περασµένων χρόνων θεωρείται µακρινό όνειρο. Στις µέρες µας, το µόνο που φαίνεται να ξεχωρίζει, είναι η εντατικοποίηση των σπουδών και η συσσώρευση πτυχίων… Όµως αυτό «φορτώνει» την παιδική ψυχή και το σώµα µε άγχος, ιώσεις, πονοκεφάλους, ένταση, νεύρα, κακό ύπνο, επιθετική συµπεριφορά, αλλεργίες, µαθησιακές δυσκολίες, άρνηση και κούραση. Μπορούµε, άραγε, να αντιµετωπίσουµε, µε ήπιες µεθόδους, τέτοιου είδους προβλήµατα, προτού «βγουν» τα παιδιά µας νοκ-άουτ; Οι ειδικοί θεραπευτές λένε ότι υπάρχει τέτοια µέθοδος και δεν είναι άλλη από το «ρέικι». Ολιστική βοήθεια Σύµφωνα µε τους οπαδούς της θεωρίας αυτής, το ρέικι είναι η µέθοδος που χρησιµοποιούν οι άνθρωποι για να αξιοποιήσουν τη συµπαντική ζωτική ενέργεια. Στα παιδιά η βοήθεια αυτή έχει πολύ πιο γρήγορα αποτελέσµατα, γιατί το «ενεργειακό σώµα» τους είναι πιο «ανοιχτό». Κι αυτό διότι τα παιδιά δεν έχουν αποκοπεί ακόµα από τη σύνδεσή τους µε τη «συµπαντική πηγή της ενέργειας» και είναι πιο δεκτικά στους φυσικούς τρόπους ίασης. Η δε βοήθεια που έχουν τη δυνατότητα να λάβουν, είναι ολιστική: Σε σωµατικό, συναισθηµατικό και νοητικό επίπεδο.

Μικροί θεραπευτές ρέικι Εδώ και πέντε χρόνια εφαρµόζεται και στη χώρα µας η διδασκαλία ρέικι σε παιδιά, ώστε να µπορούν να το εφαρµόσουν τα ίδια στον εαυτό τους. Τα παιδιά µαθαίνουν γρήγορα και εύκολα, καθώς η διδασκαλία της µεθόδου και ο συντονισµός µε την ενέργεια που «ελευθερώνει» το ρέικι, γίνονται µέσα από σύγχρονες παιδαγωγικές τακτικές. Μερικές από τις βασικές αρχές συµπεριλαµβάνονται στο βιβλίο ρέικι για παιδιά «Το Πανηγύρι του Ρέικι» (εκδόσεις Baraka). Οι αρχές αυτές γίνονται κατάλληλες για την ηλικία τους µέσα από δρώµενα, µουσική, κολλάζ, θεατρικό αυτοσχεδιασµό, ζωγραφική, κατασκευές, αλλά κυρίως µέσα από παιχνίδι και χαρά. Δεν είναι μικρά για… τέτοια; Μερικοί ίσως αναρωτηθούν αν είναι έτοιµα τα σηµερινά παιδιά να µυηθούν στο ρέικι. Αν, πράγµατι, µπορεί ένα παιδί να καταλάβει και να διδαχθεί «άυλες έννοιες», όπως η ενέργεια. «Ναι» απαντούν οι ειδικοί. Τα παιδιά µπορούν (όσο περίεργο και αν ακούγεται) να αισθανθούν το ενεργειακό περιβάλλον γύρω τους, γιατί η συνειδητότητά τους είναι µεγαλύτερη από των µεγάλων. Ειδικά τα παιδιά που ανήκουν στις νεότερες γενιές, βρίσκονται σε υψηλότερο πνευµατικό επίπεδο απ’ αυτό των παιδιών παλαιότερων γενεών. Μπορούν να κατανοούν εύκολα σύγχρονες τάσεις και µηνύµατα (οικολογία, εναλλακτικές θεραπείες) αλλά και την πνευµατική διδασκαλία, που φαίνεται να ήταν «απλή υπόθεση» κατά την αρχαιότητα. Μάλιστα οι ειδικοί προχωρούν περισσότερο υποστηρίζοντας ότι, µε τις σηµερινές παραστάσεις, τα παιδιά µπορούν γρήγορα να γίνουν παιδιά - θεραπευτές ή παιδιά - δάσκαλοι.

Φυσικό αντίδοτο σε κάθε πίεση


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•41

Business mail NOVARTIS: Πρώτος απολογισμός βιώσιμης ανάπτυξης

BAXTER: Πρωτοπορεί στην κατ’ οίκον αρωγή ασθενών

Στις αρχές Δεκεμβρίου 2011, η Novartis Hellas παρουσίασε τον πρώτο της Απολογισμό Υπεύθυνης και Βιώσιμης Ανάπτυξης. Σε εφαρμογή των υψηλών επιχειρηματικών standards, η εταιρεία προχώρησε στην έκδοση αυτού του απολογισμού που αποτελεί πολύτιμο εργαλείο αναφοράς αλλά και μελλοντικής δράσης, καθώς τα χρόνια που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα αποδίδει ένα μεγάλο τμήμα του κύκλου εργασιών της στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.Σύμφωνα με τον απολογισμό, κατά το 2010 η εταιρεία συνεισέφερε στην ελληνική οικονομία 130 εκατομμύρια ευρώ, υποστήριξε τη διεξαγωγή 90 κλινικών μελετών στην Ελλάδα (επένδυση εκατομμυρίων) και συνεισέφερε στην ανάπτυξη της ελληνικής επιχειρηματικότητας μέσα από την επένδυση περίπου 30 εκατομμυρίων ευρώ για παραγωγή και co-marketing φαρμάκων σε συνεργασία με εξαιρετικές ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες.

Η Baxter ιδρύθηκε το 1931 και αναπτύσσει, παρασκευάζει και διαθέτει στην αγορά προϊόντα καίρια για την ιατρική περίθαλψη των ασθενών που πάσχουν από αιμορροφιλία, διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, καρκίνο, λοιμώδεις νόσους, νεφρική νόσο, τραύμα και άλλες χρόνιες και οξείες παθήσεις, επιτρέποντάς τους να επιτύχουν και να διατηρήσουν ένα υψηλό επίπεδο ζωής. Με 80ετή εμπειρία στην καινοτομία, η Baxter διαθέτει σήμερα την τεχνογνωσία να αναπτύξει θεραπείες που εφαρμόζονται στο σπίτι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η θεραπεία της περιτοναϊκής κάθαρσης (PD) για νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, κατά την οποία οι ασθενείς δεν χρειάζεται να επισκέπτονται το νοσοκομείο 3 φορές την εβδομάδα, αλλά εκπαιδεύονται και εφαρμόζουν οι ίδιοι τη θεραπεία στο σπίτι, με σημαντικά οφέλη τόσο για την ποιότητα ζωής τους όσο και για την εξοικονόμηση πόρων του συστήματος υγείας γενικότερα.

ROCHE: Πιστοποίηση CE για τη διαγνωστική δοκιμασία «cobas» Η Roche ανακοίνωσε ότι η δοκιμασία cobas EGFR Mutation Test διαθέτει πλέον πιστοποίηση CE για εμπορική διάθεση στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες που αναγνωρίζουν την πιστοποίηση CE. Η δοκιμασία cobas EGFR Mutation Test είναι μία συνοδός διαγνωστική μέθοδος για την

ταυτοποίηση ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (NSCLC), οι οποίοι φέρουν μεταλλάξεις στο γονίδιο του EGFR (υποδοχέας του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα) και ενδέχεται να ωφεληθούν από τη θεραπεία με αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του EGFR, όπως η ερλοτινίμπη. Η ερ-

λοτινίμπη, ένας από του στόματος χορηγούμενος αναστολέας του EGFR, εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο ως μονοθεραπεία πρώτης γραμμής για ασθενείς με τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό NSCLC και ενεργοποιούμενες μεταλλάξεις του EGFR. Η νέα δοκιμασία για τον EGFR θα επιτρέπει

στους γιατρούς να προσδιορίζουν άμεσα την κατάλληλη θεραπευτική επιλογή για κάθε ασθενή. Η δοκιμασία cobas EGFR Mutation Test ανιχνεύει ταχέως 41 μεταλλάξεις σε τέσσερα διαφορετικά εξώνια του γονιδίου EGFR από μία και μόνη τομή του όγκου του ασθενούς.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

42•in•vitro

Ομορφιά

Συνεργάστηκε η Make-Up artist Αναστασία Λάμπρου

Μακιγιάζ λάμψης

Γράφει η Μαρία Ορφανίδου

Π Επειδή γιορτή χωρίς άρωμα δεν υπάρχει, βάζετέ το – πριν από τον λαιμό και το ντεκολτέ – στα ζεστά σημεία του σώματος (αστράγαλοι, καρποί, αφαλός, κάτω μέρος των νεφρών). Επίσης, πριν βγείτε, ψεκάστε τη φόδρα από το παλτό σας με μερικές σταγόνες.

άρτι, ρεβεγιόν, προσκλήσεις, μεγάλες προσδοκίες, δυνατές συγκινήσεις… Μέσα στο εορταστικό αυτό σκηνικό πώς θα μπορούσε να απουσιάζει η γυναικεία λάμψη; Η γυναικεία εκείνη παρουσία που δυναμική, όμορφη και απαστράπτουσα θα προσδώσει στη γιορτή περισσότερη λάμψη και ζεστασιά; Καιρός, λοιπόν, ν’ ασχοληθείτε τώρα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, με την εμφάνισή σας. Βελούδινη επιδερμίδα Φον-ντε-τεν ή κόμπακτ πούδρα: Διαλέξτε όποιο προϊόν σας ταιριάζει καλύτερα για να καλύψετε κάθε ατέλεια του προσώπου σας (μαύρα στίγματα, κηλίδες, κοκκινίλες, ουλές κ.ά.). Να θυμάστε, πάντως, πως η συμπαγής πούδρα είναι μεν λιγότερο καλυπτική απ’ το φον-ντε-τεν, αλλά ταυτόχρονα δίνει πιο φυσικό αποτέλεσμα καθώς είναι πιο διάφανη. Καλυπτικό ματιών: Μια σταγόνα απ’ αυτό καλύπτει τους κύκλους κάτω από τα μάτια και περιορίζει μικρά σημάδια κούρασης. Εφαρμόστε το με τ’ ακροδάχτυλά σας από την εσωτερική γωνία προς την εξωτερική του ματιού. Ηδυπαθές στόμα Έχετε να επιλέξετε ανάμεσα σε λαμπερές αποχρώσεις μέχρι το βαθύ κόκκινο… Για φυσικό αποτέλεσμα, ένα ζουμερό λιπγκλος με χρώμα όχι μόνο ομορφαίνει, αλλά λειαίνει και δίνει περισσότερο όγκο στα χείλη. Βάζετέ το συχνά στα χείλη σας στη διάρκεια της βραδιάς. Για ένα αισθησιακό στόμα, διαλέξτε ένα φλογερό, έντονο κόκκινο. Για να διατηρηθεί περισσότερο στα χείλη σας, χρησιμοποιήστε για το περίγραμμά τους ένα άχρω-

μο μολύβι που εμποδίζει το κραγιόν να ξεφύγει. Μετά βάψτε τα χείλη σας με ένα πινελάκι για τέλειο κράτημα. Γοητευτική ματιά Το γιορτινό μακιγιάζ επιτάσσει μεταλιζέ, δυνατά χρώματα, που κάνουν τα μάτια να λαμπυρίζουν χάρη στις γκρι περλέ, μελένιες καφέ ή πράσινες αποχρώσεις τους. Αϊλάινερ: Διαλέξτε ένα με αντανακλάσεις εφόσον προσδίδει περισσότερη ένταση στη Γνωματιά. Εφαρμόστε το κατά μήκος ρίζετε της βάσης των άνω βλεφάρων. ότι:Είτε είναι διάφανο είτε με παγιέτες, πρέπει να εφαρμόζεται πάνω σε μια γραμμή χρώματος. Μολύβι: Τα μεταλιζέ ή παγιετέ μολύβια χαρίζουν μεγαλύτερη λάμψη. Επιπλέον, έχουν την τάση να μην μπαίνουν σε μικρές ρυτίδες, αντίθετα από κάποιες σκιές σε σκόνη. Σχηματίστε μια μεγάλη γραμμή στο κάτω μέρος των βλεφάρων που να μην ξεφεύγει. Σκιές: Εκείνες με απαλό χρυσό ή μπρονζέ χρώμα είναι ό,τι καλύτερο για τις γιορτές, αφού δίνουν στα μάτια περισσότερη φωτεινότητα. Εφαρμόζονται σε πολύ μικρή ποσότητα στο πάνω μέρος του βλεφάρου, κάτω από το τόξο των φρυδιών. Μάσκαρα: Η μαύρη χαρίζει περισσότερο γκλάμουρ. Είναι η τελική πινελιά του μακιγιάζ, απολύτως απαραίτητη, καθώς μακραίνει τις βλεφαρίδες και ανοίγει το βλέμμα.

Λαμπερή στις γιορτές Tips Μ’ ένα κόκκινο μολύβι μπορεί ν’ αυξομειωθεί ο όγκος τόσο του άνω όσο και του κάτω χείλους. Μετά γεμίστε το εσωτερικό τους με ένα λιπγκλος.

Με οφθαλμικές σταγόνες διατηρούνται τα μάτια – παρά το μακιγιάζ – ξεκούραστα.

Οι ρυτίδες σας είναι βαθιές; Αντί να τις καλύψετε με primer ή πούδρα, χρησιμοποιήστε ένα προϊόν λάμψης. -

Για να μην τονίζονται οι ρυτίδες των ματιών, δεν θα πρέπει η γραμμή του αϊλάινερ στη βάση των άνω βλαφαρίδων να επεκτείνεται προς την εξωτερική γωνία.

Εκκεντρική πινελιά: ένα ζευγάρι ψεύτικες βλεφαρίδες θα χαρίσει μια pin-up νότα στο λουκ σας.

Το φωτεινό βλέμμα αφαιρεί αμέσως χρόνια από το πρόσωπο. Ένα μίνι μασάζ – κάθε φορά που χρησιμοποιείτε την κρέμα ματιών – είναι πολύ ευεργετικό.

Χαμογελάστε στον καθρέφτη και τοποθετήστε το ρουζ στο κέντρο των μήλων, αποφεύγοντας τις ρινοπαρειακές ρυτίδες.

Σκουπίστε το βουρτσάκι της μάσκαρας με ένα χαρτομάντηλο και χτενίστε πολλές φορές τις βλεφαρίδες σας προς τα έξω, έτσι ώστε να μη σκιάζουν τα μάτια.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

IN•VITRO•43

Shopping Για έξτρα λάμψη Phenomen Eyes Maskara, Givenchy Μάσκαρα µε glitter για να προσδίδει λάµψη στη µατιά. Από τη γιορτινή σειρά µακιγιάζ του οίκου είναι σχεδιασµένη µε την τελευταία λέξη της σύγχρονης τεχνολογίας και διαχωρίζει τέλεια τις βλεφαρίδες, χάρη στο ειδικό στρογγυλό «βουρτσάκι» που διαθέτει στο τελείωµά της.

Eyes To Kill Eyeshadows, ARMANI Κρεµώδεις χωρίς πούδρα σκιές µατιών σε τρεις µεταλλικές αποχρώσεις, διακριτικά πατιναρισµένες: χρυσή σαν επιχρυσωµένη αντίκα, ήπια ασήµι - πλουτώνιου και µια ενδιάµεση ανάµειξη από χρυσό και ασήµι. Χάρη στην τεχνολογία Colorfil color matrix και στην ανθεκτική στην υγρασία και τη θερµότητα σύνθεσή τους, διατηρούνται ανέπαφες στο µάτι για ένα 24ωρο.

Touche Éclat , YVES SAINT LAURENT Πολύ περισσότερο από ένα απλό κονσίλερ, χρησιµοποιείται για να δώσει στη γυναικεία επιδερµίδα φως και λάµψη. Δεσµεύει, αντανακλά και αναπαράγει το φως, δίνει φρεσκάδα και υδάτωση, ενώ έχει εξαιρετική υφή και απλώνεται τέλεια στο δέρµα, χάρη στο γαλάκτωµα µε βάση σιλικόνης που περιέχει.

Βερνίκι νυχιών Resist @ Shine Gold, L’ OREAL Βερνίκι νυχιών σε χρυσή απαστράπτουσα απόχρωση, που µπορεί να φορεθεί µόνο του ή σε συνδυασµό µε τα Resist & Shine Glossy Black για ανατρεπτικό γαλλικό µανικιούρ. Χάρη στην ειδική του φόρµουλα, διατηρείται για µέρες ανέπαφο στα νύχια. Διατίθεται επίσης σε χάλκινες και µεταλλικές αποχρώσεις.

beauty Meteorites Perles de Nuit, Guerlain Συλλεκτική πούδρα λάµψης µε πέντε διαφορετικούς χρωµατισµούς, µε πρωταγωνιστές το περλέ χρυσό, µπεζ και λευκό περλέ για την ενίσχυση της φωτεινότητας και της ισορροπηµένης λάµψης στο πρόσωπο. Προσδίδοντας ένα µατ αποτέλεσµα, κάνει το δέρµα να δείχνει απαλό και χωρίς πόρους.

Spray Paillete. Op. Gold, Glitter Spray, SEPHORA Σπρέι λάµψης µε γκλίτερ και παγιέτες για το σώµα. Κατάλληλο για όσες επιθυµούν το απόλυτο gold look, εφόσον το προϊόν αυτό προσδίδει στο σώµα µια απαλή λάµψη. Διατηρείται αρκετό χρόνο στην επιδερµίδα και γίνεται ανεκτό από κάθε τύπο δέρµατος λόγω της απαλής σύστασής του.

Lipgloss, M.A.C. Από τη συλλογή Glitter and Ice Holiday 2011 της M.A.C, διαφανές λιπ-γκλος µε χρυσαφένια λάµψη. Απλώνεται πάνω από το κραγιόν και χαρίζει στα χείλη µια γυαλιστερή – χρυσού χρώµατος – υφή.

Rouge Or Etoile, DIOR Ένα από τα τέσσερα νέα χρώµατα της περιορισµένης συλλογής κραγιόν του οίκου, σε ένα καθαρό, ζεστό κίτρινο - χρυσό χρώµα. Προσθέτει ζεστασιά και λάµψη στα χείλη δίχως να τα ξηραίνει λόγω της κρεµώδους υφής του.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

44•IN•VITRO

Σημειώσεις

Ç óåëßäá êåé. ôÞ áõ óáò áíÞ Ü ñ éê Óôåßëôå ìáò ì ò á ó ìõóôéêÜ ðïõ å ßô æå âïçèïýí íá íÜ ðéï õãéåé

Δεν πρέπει να ξεχάσω...

ι ου υπάρχε π η σ ω τ ίπ ρ Στην πε ούχλας µυρωδιά µ υγρασία ή ω λίγη α µου, ρίχν ά στη βαλίτσ η απορροφ ρ α χ ά ζ Η . ζάχαρη τη η δυσάρεσ ι α κ ία σ α ρ την υγ αι. ξαφανίζετ Χ.Κ. µυρωδιά ε

r magazine.g

itro invitro@inv

Για να έχω ένα ευχάριστο, διακριτικό και υγιεινό άρωµα στο σπίτι, το µόνο που χρειάζοµαι είναι δύο δόσεις βανίλια – από αυτήν που βάζουµε στα γλυκά – στην ηλεκτρική σκούπα. Ρουφώ τη σκόνη βανίλιας µε τη σκούπα την ώρα που καθαρίζω το σπίτι και µετά το άρωµά της διαχέεται ευχάριστα Β.Γ. παντού.

Το παρκέ µας πρέπει να καθαρίζεται συχνά µε ηλεκτρική σκούπα και µε ένα ελάχιστα υγρό πανί. Τα κεριά και τα λάδια που περιέχονται σε κάποια προϊόντα θα πρέπει να αποφεύγονται λόγω του ότι µπορεί να θαµπώσουν το πάτωµα. Α.Κ.

Τα λουλούδια διατηρούνται στο βάζο µου φρέσκα και δροσερά για µεγάλο διάστηµα µε το εξής µείγµα: σε ένα λίτρο νερό διαλύουµε δύο κουταλιές της σούπας ζάχαρη και δύο κουταλιές λευκό Ε.Τ. ξύδι.

Όταν οι καθρέφ τες µου έχουν γρατσουνιές, τρίβω πάν ω τους λίγη οδ οντόπαστα – όχι όµως gel – µε ένα µαλακ ό ύφασµα και πάντα έχει αποτέλεσµα! Ι.Σ.

Πού θα μας βρίσκετε... NOΣΟΚΟΜΕΙΑ > ΑΤΤΙΚHΣ ΑΘΗΝΑ > Νοσοκοµείο Αιγινήτειο, Βασ. Σοφίας 72 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» (Γενικό Κρατικό Αθηνών) Μεσογείων 154, Χολαργός > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Η Ελπίς» Δηµητσάνης 7, Αµπελόκηποι > Ερρίκος Ντυνάν, Μεσογείων 107 > Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Άγιος Σάββας», Λ. Αλεξάνδρας 171> Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Ιπποκράτειο», Βασ. Σοφίας 114 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Λαϊκό», Αγ. Θωµά 17> Μαιευτήριο Αθηνών «Έλενα Βενιζέλου», πλ. Έλενας Βενιζέλου 2 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο Ε.Ε.Σ» (Ερυθρός Σταυρός), Αθανασάκη 1> Γ.Ν. Νοσηµάτων Θώρακος «Σωτηρiα», Μεσογείων 152 > Αρεταίειο Νοσοκοµείο, Βασ. Σοφίας 76 > Γενικό Νοσοκοµείο Αθηνών «Ευαγγελισµός», Υψηλάντου 45 > Γενικό Νοσοκοµείο Παίδων Aγλαΐα Κυριακού, Θηβών και Λεβαδείας, Αµπελόκηποι > Νοσοκοµείο Αφρ. & Δερµ. Νόσων Αθηνών «Ανδρέας Συγγρός», Δραγούµη 5 > Οφθαλµιατρείο Αθηνών, Σίνα & Πανεπιστηµίου 26, > Ιασώ General, Λεωφ. Μεσογείων 264, Xολαργός > Doctors’ Hospital, Κεφαλληνίας 26 > ΝΕΟ ΑΘΗΝΑΙΟΝ, Αστυ-

δάµαντος 83, Τηλ.: 210 7228511 ΠΕΙΡΑΙΆΣ > Γενικό Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο Μεταξά, Μπότσαρη 51 > Γενικό Νοσοκοµείο Πειραιά «Τζάνειο», Zαννή και Αφεντούλη ΧΑΐΔΑΡΙ > Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο «Αττικό», Ρίµινι 1 ΚΑΛΛΙΘΕΑ > Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, Λ. Συγγρού 356 ΦΆΛΗΡΟ > Metropolitan Hospital, Εθνάρχου Μακαρίου & Ελ.Βενιζέλου 1 Ν. Φάληρο ΚΗΦΙΣΙΑ > Γ.Ν. Αττικής ΚΑΤ, Νίκης 2 ΜΑΡΟΎΣΙ > Ιασώ, Κηφισίας 37 > Γ.Ν. Σισµανόγλειο, Σισµανoγλείου 1 Ν. ΙΩΝΊΑ > Γ.Ν.Ν. Αγία Όλγα, Αγ. Όλγας 3 ΝΊΚΑΙΑ > Γ.Ν. Νίκαιας, Μαντούβαλου Δηµ. 3 ΜΕΛΊΣΣΙΑ > 1ο Νοσοκοµείο ΙΚΑ «Η Πεντέλη» (Παπαδηµητρίου), Τέρµα Ζαΐµη> Γ.Ν.Μ.

Αµ. Φλέµιγκ, 25ης Μαρτίου 4, ΒΟΎΛΑ > Γενικό Νοσοκοµείο «Ασκληπιείο Βούλας», Βασ. Παύλου 1 ΝOΣΟΚΟΜΕΙΑ > ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ ΕΥΚΑΡΠΊΑ > Γ.Ν. Θεσσαλονίκης Παπαγεωργίου ΘεσσαλονΙκη > ΑΧΕΠΑ, Κυριακίδη Στ. 1 > Γ. Γεννηµατάς, Εθνικής Αµύνης και Αγ. Δηµητρίου 41 > Λοιµωδών, Λαµπράκη Γρ. 13 > ΕΚΑΒ, Πλαταιών 26 > Ιπποκράτειο, Παπαναστασίου Αλ. 49 > Γ. Ν. Αγ. Δηµήτριος, Ζωγράφου 2 ΚΑΛΑΜΑΡΙΆ > Α. Νοµαρχιακό Αγ. Παύλος, Αντιστάσεως 161 ΧΟΡΤΙΑΤΗ > Γ. Ν. Παπανικολάου IKA > Πλατεία Αττικής: Τσουδερού 61, > Περιστέρι: Β. Αλεξάνδρου 105, > Πατήσια: Ιωάννου Δροσοπούλου 157, > Αλεξάνδρας: Πανόρµου & Καρύστου 7, > Νέος Κόσµος: Μάχης Αναλάτου & Λαγουµιτζή, > Πειραιάς: Αγ. Κωνσταντίνου 1 . ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ > ΑΤΤΙΚHΣ > Κολοκούρη Ελένη Μεσογείων 117, εντός εµπορικού κέντρου, > Γρηγορό-

πουλος Σωτήρης Δευτέρας Μεραρχίας 2 & Ακτή Μιαούλη, Πειραιάς, > Πλυτάς Νικόλαος Κηφισίας 125-127, Ν. Ψυχικό, > Λουράντος Κώστας Οµήρου 6, Ν. Σµύρνη, > Μπακάκος Αγ. Κων/νου 3, Οµόνοια > Λένα Τριανταφύλλη Μπακάκου, Λεωφ. Κηφισίας 281, Κηφισιά > Βλάχος Κων/νος Στουρνάρη 53 (δίπλα στο θέατρο Αλάµπρα), Αθήνα, > Βλάχος Παντελής Θεοτοκοπούλου 6, Χαλάνδρι, (πλησίον AGORA CENTER), > Αντωνόπουλος Νίκος Περικλέους 79, Κηπούπολη Περιστέρι, > Μαρούλης Γεώργιος Πανεπιστηµίου 6, Αθήνα, > Κούβαρης Κώστας Ηρώων Πολυτεχνείου 37, Πειραιάς, > Λαζαρίδου-Παπαδοπούλου Ευγενία Τραλέων 61, Γαλάτσι, > Λύγδας Νικόλαος Παναγή Τσαλδάρη 37, Περιστέρι, > Μαραγκού Βασιλείου - Μαραγκού Ιωάννη Ακαδηµίας 76, Αθήνα, > Μώρος Δηµήτρης 2ας Μαίου, 26, Ν. Σµύρνη, > Ραφτόπουλος Γιώργος Κηφισίας 5, Αµπελόκηποι, > Σαµαράς Ανδρέας Αλεξάνδρας 146Β & Λουκάρεως, Αµπελόκηποι, > Σταµατίου-Βέρου Μαρία Ε. Βενιζέλου 126, Ν. Ερυθραία, > Σταυροπούλου Αικατερίνη Μεσογείων 437 & Αγ. Παρασκευής, Αγ. Παρασκευή, >Σκρέκα Αθανασία, Αττικής 94, Άνω Γλυφάδα > Τσιροπούλου Σοφία Σπερχειού 61, Χρυσούπολη Περιστέρι,

> Γιαννακάκου-Σκουµπουρδή Αγγελική Περικλέους 11, Μαρούσι > Μπακογιάννη Πολυξένη, Δωδεκανήσου 39, Άλιµος > Αικατερίνη Παγιαύλα- Ευαγγέλου, Κώστα Βάρναλη 38, Χαλάνδρι ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΊΤΕ ΕΠΊΣΗΣ: > Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών, Μικράς Ασίας 75, Γουδί > Διαγνωστικό κέντρο «ΔΙΑΓΝΩΣΗ» (υποκατάστηµα Λεωφόρου Αλεξάνδρας) Λ. Αλεξάνδρας 166, Αθήνα > Holmes Place Athens, Εµπορικό Κέντρο «City Link» Βουκουρεστίου & Σταδίου 4 > GymTonic: Λεωφόρος Βουλιαγµένης 96, Γλυφάδα > Hercules: Εθνικής Αντιστάσεως 33, Νέα Ερυθραία > Hiltonia Spa Βασιλίσσης Σοφίας 46, Αθήνα > Press & Tabac - Εµπορικό κέντρο «THE MALL« - Μαρούσι > Εµπορικό κατάστηµα Public Καραγεώργη Σερβίας 1, Πλατεία Συντάγµατος, Αθήνα.


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

in•vitro•45

Χρηστικά ΚΕΝΤΡΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ AIDS ΑΘΗΝΑ > Ε ΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ AIDS ΝΟΤΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ- Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας/ Λεωφ. Αλεξάνδρας 196, Αμπελόκηποι, Αθήνα / Τηλ. 210.6447941, 210.6467473 / Τηλ & Fax 210.6444870. >Κ  ΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ AIDS ΠΓΝΑ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» / ΟδόςΥψηλάντου 45-47, 106 76 Κολωνάκι, Αθήνα / Τηλ. 210.7220001, 210.7211022, 210.7248312 / Fax 210.7211022. > Ε ΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ & AIDS- Νοσοκομείο Αφροδισίων & Δερματικών Νοσημάτων «ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ» / Οδός Ι. Δραγούμη 5, 116 21 Ιλίσσια, Αθήνα /Τηλ. 210.7243579, 210.7239611 / Fax 210.7211122. > Ε ΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΡΕΤΡΟΪΩΝ (ΕΚΑΡ)- Εργαστήριο Υγιεινής & Επιδημιολογίας - Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών/ Οδός Μ. Ασίας 75, 115 27 Γουδί, Αθήνα /Τηλ. & Fax 210.7719725 / Fax 210.7486382. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ > Ε ΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ AIDS ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ- Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) - Σχολή Επιστημών Υγείας - Ιατρικό Τμήμα Εργαστήριο Μικροβιολογίας / 540 06 Θεσσαλονίκ/ Τηλ. 2310.999061, 2310.999081 / Fax 2310.999149. > Ε ΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ AIDS ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ - Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΧΕΠΑ», Οδός Στίλπωνος Κυριακίδη 1, Τ.Κ. 54636, Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310.991347, 2310.992718. ΠΑΤΡΑ > Ε ΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ AIDS ΝΟΤΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ- Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Ο ΑΓ. ΑΝΔΡΕΑΣ»/ Οδός Τσερτίδου 1, 263 35 Ρίο, Πάτρα, Πελοπόννησος /Τηλ. 2610.227974-6 / Fax 2610.622227. ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ >Α  ΝΟΙΚΤΗ ΓΡΑΜΜΗ για το AIDS: 210.7222222 ΔΩΡΕΑΝ εξετάσεις για τον ιό HIV: >Ν  ΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ», Μονάδα Λοιμώξεων (Βρίσκεται στο υπόγειο του παλαιού κτιρίου, στο Ιατρείο 9. Λειτουργεί κάθε Τετάρτη 8-11 π.μ. και Πέμπτη 12-3 μ.μ. με ή χωρίς ραντεβού). Τηλ. 210.7201242. >Ν  ΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ», Τηλ.: 210.7249025-6 (με ή χωρίς ραντεβού). >Ν  ΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ», Τηλ.: 210.7489252 (με ραντεβού).

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ > ΚΕΕΛΠΝΟ (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων): www.keel.org.gr > Διαδικτυακός τόπος για θέματα που αφορούν στον HIV και στη σεξουαλική υγεία από τη σκοπιά των ασθενών:www.hiv.gr > Διαδικτυακός τόπος που απευθύνεται σε άτομα που ζουν με HIV/AIDS αλλά και στον ευρύτερο πληθυσμό: www.kentrozois.gr > Ελληνικό Σεξολογικό Ινστιτούτο: www.sexmedic.gr, info@sexmedic.gr > Ανοιχτή Γραμμή Δωρεάν Ενημέρωσης: 210.7233102

ΚΕΝΤΡΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ – ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ Αθήνα >Π  αιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής (ΠΝΑ) / Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Ν. Ηρακλείου, Σωκράτους 3, 141 22 Ν. Ηράκλειο, Αθήνα, Τηλ. 210 2816598, 210 2850632 > Ι ατροπαιδαγωγικό Κέντρο Ν. Σμύρνης 2ας Μαΐου 5, 171 21 Ν. Σμύρνη, Αθήνα Τηλ. 210 9321255, 210 9323493 >Π  αιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής / Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Αθηνών, Γαρέφη 4, 115 25 Ν. Ψυχικό (Ελληνορώσων, Κατεχάκη), Αθήνα, μΤηλ. 210 6773442-3-4-5 >Π  αιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής / Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Παλλήνης, Λεωφ. Μαραθώνος 121, 153 51 Παλλήνη, Αττική, Τηλ. 210 6667224 >Π  αιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής / Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Παλλήνης / Κέντρο Δυσλεξίας, Λεωφ. Μαραθώνος 109, 153 51 Παλλήνη, Αττική, Τηλ. 210 6667382 >Π  αιδοψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής / Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Ραφήνας, Διασταύρωση Ραφήνας, 190 09 Ραφήνα, Αττική, Τηλ. 22940 77791-5 > Γ ενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Αγία Σοφία», Τμήμα Ψυχολογικής Παιδιατρικής, Θηβών και Μ. Ασίας, 115 27 Γουδί, Αθήνα, Τηλ. 210 7798748, 210 7757496 > Γ ενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ευαγγελισμός» Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παγκρατίου / Παιδοψυχιατρικό Τμήμα Φερεκύδου 1, 116 35 Παγκράτι, Αθήνα, Τηλ. 210 7519550 >Π  εριφερειακό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς /,Τμήμα Ψυχιατρικής Εφήβων και Νέων Λεωφ. Μεσογείων 154, 115 27 Αθήνα, Τηλ. 210 7480901 > Γ ’ ΔΥ.ΠΕ. Αττικής / Παιδικό Αναπτυξιακό Κέντρο Πειραιώς, Καραολή & Δημητρίου 39, 185 34 Πειραιάς, Τηλ. 210 4116662, 210 4127230

> Ί δρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ) / Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής Αθήνας, Αραχώβης 17 & Ιπποκράτους, 106 80 Εξάρχεια, Αθήνα Τηλ. 210 3604929, 210 3641681 > Γ ενικό Νοσοκομείο Παίδων Πεντέλης / Εξωτερικά Ιατρεία, Λεωφ. Πεντέλης, 152 36 Πεντέλη, Αττική, Τηλ. 210 8036300, 210 8030402 Θεσσαλονίκη >Ψ  υχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης / Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδος, Γιαννιτσών 52 & Αγίων Πάντων, 546 27 Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310 554031-2 > Γ ενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου» / Ψυχιατρικός Τομέας / Τμήμα Παίδων & Εφήβων, Μαβίλη 11, Βαρδάρης, Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310 515655, 2310 350572 > Γ ενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» / Ψυχιατρικό Τμήμα / Ιατροπαιδαγωγική Υπηρεσία, Κωνσταντινουπόλεως 49, 546 42 Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310 814780, 2310 892421 >Α  ριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) / Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο / Α’ Παιδιατρική Κλινική, Κωνσταντινουπόλεως 49, 546 42 Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310 892461 > Ί δρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ) / Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής Θεσσαλονίκης Πολυτεχνείου 1, 546 39 Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310 521800

ΚΕΝΤΡΑ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛ Αθήνα >Ψ  υχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών/ Τμήμα «10 και 18 ΑΝΩ», Τηλ. 210 3617089 >Π  ανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αιγινίτειο»/ Ανοικτή Ψυχοθεραπευτική Μονάδα Απεξάρτησης «Αθηνά», Τηλ. 210 7757692, 210 7753240 Θεσσαλονίκη > Γ ενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο «Γ. Παπανικολάου»/ Ψυχιατρικός Τομέας, Τηλ. 2310 307000 >Π  ανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο AHEPA Θεσσαλονίκης/ Γ’ Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική, Στ. Κυριακίδη 1, 546 36 Θεσσαλονίκη. Τηλ. 2310 994635 >Α  ριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)/ Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο/ Ειδικό Ψυχιατρικό Νοσοκομείο/ Κωνσταντινουπόλεως 36, 546 42 Σταυρούπολη, Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2310 500477-8 ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ – ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ >ύ  λλογος Επανένταξης Εθισμένων «Η Επιστρο-

φή», Μεσσαπίου 28, 117 41 Κουκάκι, Αθήνα Τηλ. 210 9214547, 210 9214373 Φαξ 210 9214437 >Μ  ΚΟ «Νηφάλιοι» Χρήστου Λαδά 4, Χαλάνδρι, Αθήνα Τηλ. 210-6852660, Φαξ. 2106852680 e-διεύθυνση: nifalioi@otenet.gr 24ωρη γραμμή βοήθειας: 210 6852660. >Λ  έσχες (clubs) Οικογενειών με Προβλήματα από το Αλκοόλ Πληροφορίες: Λειτουργούν 8 τέτοια κλαμπ (1 στον Πειραιά, 3 στην Πάτρα και 4 στο Ηράκλειο). Τα κλαμπ είναι ενταγμένα στις τοπικές κοινωνίες και δραστηριοποιούνται αφενός με την υποστήριξη της αποχής από το αλκοόλ και αφετέρου με την οργάνωση δραστηριοτήτων ενημέρωσης και πρόληψης. Υπηρεσίες δωρεάν. Ιστοσελίδα: http://elkemasap.blogspot. com/2008/07/hudolin.html >Ο  μάδες Ανώνυμων Αλκοολικών Ιστοσελίδα: www.aa-greece.gr e-διεύθυνση: aa-greece@ aa-greece.gr Οικογενειακές Ομάδες Αλκοολικών Ανώνυμων (ΑΛ-ΑΝΩΝ) >Ο  ικογενειακές Ομάδες Αλκοολικών Ανώνυμων για έφηβους (ΑΛ-ΑΤΗΝ) Ζήνωνος 4, 10431 Ομόνοια, Αθήνα Τηλ. 210 5239161 (αυτόματος τηλεφωνητής), 694 3870580 Ιστοσελίδα: www.alanon.gr e-διεύθυνση: info@alanon.gr >Μ  η κυβερνητική Οργάνωση «Νους» Κόρινθος ΤΚ 201 00, ΤΘ 181, Τηλ. 27410 73607 Ιστοσελίδα: www.nousmko.gr >Κ  έντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕ.Θ.Ε.Α.), Σορβόλου 24, 11636 Αθήνα Τηλ. 210 9241993-6, Φαξ 210 9241986 > Ε λληνικό Κέντρο Μελέτης και Αντιμετώπισης των Προβλημάτων που σχετίζονται με το Αλκοόλ (ΕΛ.ΚΕ.Μ.Α.Σ.Α.Π.)/ ΑΜΚ εταιρεία, Πραξιτέλους 137, 18535 Πειραιάς, Τηλ. 210 4222522, 697 4437245, e-διεύθυνση: elkemasap@gmail.com ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ > Ε θνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (Ε.Κ.ΤΕ.Π.Ν.) και την Τοξικομανία, Σωρανού του Εφεσίου 2, 115 27 Παπάγου, Αθήνα, Τηλ. 210 6536902, 210 6170014 ΑΛΛΑ ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ >Υ  πουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΥΥΚΑ)/ Τμήμα Καταπολέμησης Αλκοολισμού και Τοξικομανίας, Αριστοτέλους 17, Αθήνα, Τηλ: 210 8210879 (για ενημέρωση). >Κ  έντρο Άμεσης Ψυχολογικής Υποστήριξης: 210 8840712 >Τ  ηλεφωνική Γραμμή SOS: 175 >Α  νοιχτή γραμμή για αλκοολικούς: 210 3617089


ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

46•IN•VITRO

Last page Ο ανθρώπινος οργανισμός

Υγιής καρδιά

Η αριστερή και η δεξιά στερφανιαία αρτηρία, οι οποίες εδώ φαίνονται µε λευκό χρώµα, τροφοδοτούν την καρδιά µε το αίµα που χρειάζεται. Είναι ευαίσθητες στις αλλαγές του επιπέδου του οξυγόνου στο αίµα και αναλόγως αυξάνουν την

παροχή αίµατος στην καρδιά για να καλύψουν τις ανάγκες της. Αγγειογραφίες χρησιµοποιούνται για να δείξουν καρδιοπάθειες ή αποφράξεις των στεφανιαίων που µπορεί να οδηγήσουν σε καρδιακή προσβολή. [αγγειογραφία]


invitro31  

invitro31 Januray

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you