Greek Vegan #5

5

GREEK VEGAN-05_ANAPTYGMA.indd 1 03/12/20 13:03

ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΆ VEGAN ΔΏΡΑ

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2021

20,5x28christmas.qxp_Layout 1 18/11/2020 17:56 Page 1

Χωρίς Λακτόζη-Kαζεΐνη-Γλουτένη-Σόγια

www.evlogimeno.com

GREEK VEGAN-05_ANAPTYGMA.indd 2

02/12/20 18:45

Editorial ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GREEK VEGAN, ΤΕΥΧΟΣ 5, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2021, Έκδοση - Eκμετάλλευση: Digital Content A.E. 2ο χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19400 Κορωπί τηλ.: 2109238672, fax: 2109216847, e-mail: info@digicon.gr www.digicon.gr ΕΚΔΟΤΗΣ: Νίκος Μανούσος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ MARKETING: Λουκία Ταλιαδώρου ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Ιωάννης Πατρίκος ΒΟΗΘΟΣ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗ: Μαρία Γεωργιάδου ΣΥΝΤΑΞΗ: Γιάννης Αποστολόπουλος, Δήμητρα Πανίδου, Νίκος Πουρλιάρος, Μάνος Νικολάου, Βαγγέλης Κράτσας, Γιάννης Πατιάς, Έλλη Στούρνα ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ: Μάνος Δηλανάς Παιδίατρος – Νεογνολόγος

ΔΙΟΡΘΩΣΗ: Βάγια Μπιζιλιώτη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ: Δέσποινα Προβιδάκη, Γιάννης Βράιλας ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Σχεδιασμός: Δημήτρης Μελένιος, Φωτογραφία: Freepik ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ D.T.P.: Δημήτρης Μελένιος DTP: Αδάμ Σάμιος, Μαρία Μαρίνογλου ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: Χρύσανθος Μαντούβαλος ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ: Γιάννης Τζίφας ΔΙΑΘΕΣΗ-ΔΙΑΝΟΜΗ: ΑΡΓΟΣ A.E.-Πρακτορείο Διανομής Τύπου ΕΚΤΥΠΩΣΗ-ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ: NON STOP PRINTING ΕΠΕ ISSN: 2654-1270 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική, περιληπτική, κατά παράφραση ή διασκευή/απόδοση του περιεχομένου του Greek Vegan, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της Digital Content A.E., όπως ορίζει ο νόμος 2121/1993, η Διεθνής Σύμβαση της Βέρνης περί πνευματικής ιδιοκτησίας και οι κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

Αγαπητοί αναγνώστες Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, άλλο ένα lockdown κρατάει την αγορά κλειστή και τους περισσότερους από εμάς στα σπίτια τους. Αντλώντας έμπνευση από την καθημερινότητά μας αυτή ο συνεργάτης μας, Νίκος Πουρλιάρος, αρθρογραφεί για την «Καραντίνα ενός Vegan». Διαβάζοντας το συγκεκριμένο κομμάτι, σε κάποιες σελίδες θα αναγνωρίσετε τον εαυτό σας, ενώ σε άλλες θα διαπιστώσετε ότι υπήρχαν, ενδεχομένως, κι άλλες ενασχολήσεις, με τις οποίες θα μπορούσατε να είχατε ασχοληθεί παραγωγικά αυτές τις εβδομάδες του πανελλαδικού εγκλεισμού.

«Vegan δώρα για τις γιορτές» είναι το θέμα εξωφύλλου του τεύχους, και ταυτόχρονα ένα αφιέρωμα που βοηθάει να χαλαρώσουμε και να προβληματιστούμε ευχάριστα, μέσα στο δύσθυμο κλίμα της εποχής. Ευτυχώς που υπάρχει και το e-shopping, που μας επιτρέπει να παρακάμψουμε τα κλειστά μαγαζιά και τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας. Η Μαρία Γεωργιάδου, που επιμελήθηκε το συγκεκριμένο θέμα, ανακάλυψε πολλά και διάφορα που θα βοηθήσουν στον εντοπισμό του κατάλληλου vegan δώρου για τα αγαπημένα σας πρόσωπα – αλλά και τον εαυτό σας… Ένας από τους τομείς που δεν φαίνεται να επηρεάσθηκε αρνητικά από την πανδημία είναι εκείνος των plant-based τροφίμων. Η βιομηχανία των φυτικών τροφίμων φαίνεται ότι εκτινάχθηκε τους τελευταίους μήνες, συνεπικουρούμενη ίσως από τις συνθήκες που δημιούργησε η υγειονομική κρίση κι η αλλαγή στην ψυχολογία του καταναλωτή. Ο Γιάννης Αποστολόπουλος μας ενημερώνει σχετικά στο θέμα του, «Plant-based living».

To εργαστηριακό (ή συνθετικό ή καλλιεργημένο) κρέας είναι σαν την Greta Thunberg… Έχει φανατικούς οπαδούς, αλλά και φανατικούς εχθρούς! Στο σχετικό αφιερωματικό κομμάτι, σας ξεναγούμε στην ιστορία και τη σύγχρονη πραγματικότητα του θέματος, προβλέποντας ότι η εμπορική αξιοποίησή του αναμένεται μέσα στην επόμενη πενταετία. Πραγματικά εντυπωσιακή ανατροπή, λοιπόν, η είδηση ότι εγκαινιάσθηκε προ εβδομάδων στο Ισραήλ το πρώτο εστιατόριο που ήδη σερβίρει «clean meat». Βέβαια, η υπόθεση του συνθετικού κρέατος έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά της, ενώ δεν αποκλείεται να αποδειχθεί κλειδί στον αγώνα εναντίον της κτηνοτροφικής βιομηχανίας. Η διατροφή των vegan παιδιών αποτελεί μόνιμο σημείο τριβής μεταξύ της βίγκαν κοινότητας και των κρεατοφάγων εδώ και πολλά χρόνια. Ο επιστημονικός συνεργάτης του περιοδικού, Δρ Μάνος Δηλανάς, αποσαφηνίζει για μια ακόμα φορά το θέμα, τονίζοντας την επάρκεια της vegan διατροφής για την ανάπτυξη των παιδιών κι ορίζοντας μερικά βασικά σημεία για την επιτυχία της. Μην παραλείψετε ακόμα να διαβάσετε τις πολύ ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις της «Lady Papaya» -κατά κόσμον Νίκης Χάγια- καθώς και της «Vegan Foodie», Χριστίνας Ζουπάνου, που ετοίμασε και τις συνταγές για το γιορτινό τραπέζι. Την ύλη του τεύχους συμπληρώνει το αφιερωματικό άρθρο της Δέσποινας Πανίδου για το vegan clothing, η έρευνα αγοράς για «έτοιμα vegan γεύματα», καθώς κι οι συνταγές του σεφ Νίκου Γαϊτάνου για κουραμπιέδες και μελομακάρονα. Καλές Γιορτές και Καλή Χρονιά να έχουμε, προπάντων, με υγεία…

Ο εκδότης Νίκος Μανούσος

EDITORIALx1.indd 3

02/12/20 17:27

περιεχόμενα ΤΕΥΧΟΣ #5 • ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2021 22

26

22

H ΚΑΡΑΝΤΊΝΑ Ε ΝΌΣ VEGAN

Ένας οδηγός επιβίωσης σε εποχές κοινωνικής απομόνωσης... O συνεργάτης του περιοδικού μας, Νικόλας Πουρλιάρος, μας διηγείται πώς πέρασε την περίοδο της καραντίνας ως αθεράπευτα ρομαντικός vegan.

ΘΕΜΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ 26

ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΆ VEGAN ΔΏΡΑ

Το καλύτερο αντίδοτο στη μελαγχολία της χρονιάς που φεύγει είναι ένα εορταστικό ρεπορτάζ για Δώρα! Τι δώρο να πάρετε στον σύντροφό σας, στα παιδιά σας, στα σκυλιά σας και, βεβαίως, στον εαυτό σας!

VEGAN MAKEUP

50

Periexomena_GreekVegan05B.indd 4

72

Στις Γιορτές όλοι θέλουμε να βλέπουμε λάμψη γύρω μας, και το μακιγιάζ είναι ένας τρόπος, για να νιώθουμε λαμπεροί κι εμείς οι ίδιοι. Τι καλύτερο, από ένα εορταστικό μακιγιάζ, με ευαισθησία απέναντι στη φύση και τα ζώα, με vegan καλλυντικά!

72

74

QUICK & EASY ΓΕΎΜΑΤΑ 50 Τα vegan έτοιμα γεύματα κερδίζουν συνεχώς όλο και μεγαλύτερο κοινό. Στην Ελλάδα, υπάρχουν πλέον σε όλες τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, προσφέροντας λύσεις και γεύσεις που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα ζωικά προϊόντα.

74

ΠΑΙΔΙΆ & VEGAN ΔΙΑΤΡΟΦΉ

Η φυτοφαγική διατροφή είναι υγιεινή, θρεπτικά επαρκής και προσφέρει οφέλη για την πρόληψη και θεραπεία συγκεκριμένων νοσημάτων. Η διατροφή αυτή είναι κατάλληλη για όλα τα στάδια ζωής, περιλαμβανομένων της βρεφικής, παιδικής κι εφηβικής ηλικίας.

ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΊΑ

6

Νέα και ειδήσεις που μας ενδιαφέρουν

14 Ό,τι καινούργιο κυκλοφορεί στην αγορά

ΝΈΑ ΠΡΟΪΌΝΤΑ

20 Παρουσιάζουμε πρόσωπα και θέματα που ξεχωρίζουν. Σε αυτό το τεύχος: Χριστίνα Ζουπάνου A vegan foodie

VEGAN STORIES

98 KOMMA ΓΙΑ ΤΑ ΖΩΑ: Ανθρωποι που δίνουν τον αγώνα τους υπέρ των ζώων.

LAST PAGE

04/12/20 11:39

GreekVeganMagazine

Περιεχόμενα Συνταγών

greekvegan_

Ο ΝΊΚΟΣ ΓΑΪΤΆΝΟΣ ετοίμασε για εμάς

ΓΙΟΡΤΙΝΈΣ ΣΥΝΤΑΓΈΣ της

Vegan Foodie

Χριστίνας Ζουπάνου

36 56

44

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΌ ΚΡΈΑΣ

56

Η πρόοδος που έχει γίνει στον τομέα παραγωγής του εργαστηριακού κρέατος είναι τεράστια κι η επικείμενη έλευσή του αναμένεται να διχάσει τους καταναλωτές - vegan ή μη.

ΦΥΤΙΚΆ ΤΡΌΦΙΜΑ

44

Η πανδημία οδήγησε όχι μόνο σε αύξηση της κατανάλωσης φυτικών τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και στην άνοδο της vegan διατροφής, τουλάχιστον στην Ευρώπη.

40

62 V IS FOR VEGAN! LADY PAPAYA

40

Η Νίκη Χάγια είναι δημοσιογράφος και δασκάλα yoga. Τη γνωρίζουμε ως Lady Papaya, vegan blogger, παιδί του σύμπαντος και μητέρα της Χλόης, του Φέλι και της Πάστας!

VEGAN CLOTHING

62

Animal free μόδα - Μία ηθική (σ)τά­ ση που ήρθε για να μείνει! O vegan τρόπος ζωής αρνείται την εμπορευματοποίηση των ζώων και τη μετατροπή τους σε υφάσματα κι άλλα είδη ένδυσης.

Κολοκυθόσουπα

84

Χριστουγεννιάτικο Buddha Bowl

85

Baby πατάτες φούρνου με μελάσα και μουστάρδα

86

Κεμπάπ σόγιας με φυτική κρέμα γάλακτος κι εστραγκόν

87

Σουτζουκάκια φακής

88

Vegan παπαρδέλες με ροζ σάλτσα

89

Τηγανιά μανιταριών με λευκό κρασί και μαϊντανό, Κέικ Αλμυρό

90

Μανιτάρια γεμιστά με λουκάνικο από tofu

91

Σούπα αρακά, Σαλάτα Coleslaw

92

Πατάτες ντοφινουάζ

93

Χριστουγεννιάτικη γέμιση από κιμά σόγιας

94

Vegan καυτερό «Pulled Pork» από Jackfruit

95

«Steak» κουνουπιδιού

96

Χριστουγεννιάτικο ρύζι

97

To «Greek Vegan» σέβεται το περιβάλλον και χρησιμοποιεί χαρτί με πιστοποίηση FSC Τι είναι η πιστοποίηση FSC; To Forest Stewardship Council (FSC) είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1993 με σκοπό την προώθηση μιας περιβαλλοντικά κατάλληλης, κοινωνικά επωφελούς και οικονομικά βιώσιμης διαχείρισης των δασών του πλανήτη μας. Η πιστοποίηση FSC παρέχει τη σύνδεση μεταξύ υπεύθυνης διαχείρισης των δασών και της κατανάλωσης των προϊόντων που προέρχονται από αυτά (ξυλεία, χαρτί) επιτρέποντας στους καταναλωτές να αναγνωρίζουν υπεύθυνα προϊόντα δασοκομίας σε καταστήματα σε όλο τον κόσμο. πηγή: Βιβλίο Γραφικών Τεχνών http://graphicarts.gr/portal/showitem.php?artlid=7124

Periexomena_GreekVegan05B.indd 5

03/12/20 17:15

VEGAN News

VEGAN News

Ειδήσεις για τον vegan τρόπο ζωής από όλο τον κόσμο!

ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΤΟ ΠΡΏΤΟ ΕΣΤΙΑΤΌΡΙΟ ΠΟΥ ΣΕΡΒΊΡΕΙ «ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΌ» ΚΡΈΑΣ!

«The Chicken» είναι το όνομα του εστιατορίου που άνοιξε πρόσφατα στην πρωτεύουσα του Ισραήλ, και σερβίρει γεύματα με εργαστηριακό κρέας κοτόπουλου. Πρόκειται για burgers που έχουν καλλιεργηθεί από κύτταρα κοτόπουλου με τη διαδικασία που περιγράφεται αναλυτικά στο αφιέρωμα του τεύχους που κρατάτε στα χέρια σας. Το εστιατόριο, μάλιστα, βρίσκεται ακριβώς δίπλα στο εργαστήριο που παράγει το κρέας και είναι σε κοινή θέα των πελατών, όπως μπορείτε να δείτε στο σχετικό video της εταιρείας (https://vimeo.com/473309639). Το περίεργο είναι βεβαίως πως επελέγη η συγκεκριμένη περίοδος για το άνοιγμα του εστιατορίου στο κοινό, εν μέσω δηλαδή πανδημίας και με το δεύτερο κύμα του κορωνοϊού να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Μία ακόμη ιδιαιτερότητα του εστιατορίου είναι ότι προς το παρόν οι πελάτες τρώνε… δωρεάν. Η μόνη πληρωμή είναι πως πρέπει μετά το γεύμα να πούνε ειλικρινά τη γνώμη τους για τη γεύση του κρέατος, ώστε να αποφασίσει η εταιρεία αν θα προχωρήσει σε μαζική παραγωγή του προϊόντος. Το νέο εστιατόριο εγκαινίασε η εταιρεία SuperMeat που φιλοδοξεί να λανσάρει τα προϊόντα «clean chicken» στην παγκόσμια αγορά. Σύμφωνα με την ισραηλινή start up, το «κλειδί» για την επιτυχία

της προσπάθειας είναι η δημιουργία ενός συνθετικού προϊόντος με νόστιμη γεύση και υψηλή διατροφική αξία και η δυνατότητα μαζικής παραγωγής του, με κόστος ανάλογο των ζωικών προϊόντων - κάτι που οι επιχειρηματίες θεωρούν ότι έχουν ήδη επιτύχει... Τα γεύματα που σερβίρονται αυτή τη στιγμή στο εστιατόριο είναι δύο διαφορετικές εκδοχές συνθετικού burger κοτόπουλου, ενώ το υπόλοιπο μενού είναι από φυτικά τρόφιμα. Χρειάσθηκαν τρία χρόνια έρευνας και δοκιμών, για να παρουσιάσει η SuperMeat το συγκεκριμένο αποτέλεσμα στο κοινό. Σεφ και πελάτες που το έχουν δοκιμάσει τονίζουν ότι δεν μπορείς να ξεχωρίσεις ότι δεν είναι κανονικό κοτόπουλο. Η προοπτική της καλλιέργειας κρέατος θεωρείται μια βιώσιμη επιλογή για το περιβάλλον. Βεβαίως, το προϊόν προέρχεται από κύτταρα ζώων και ως εκ τούτου δεν μπορεί να θεωρηθεί vegan, o αντίκτυπος όμως στο περιβάλλον είναι κατά πολύ χαμηλότερος σε σύγκριση με την κτηνοτροφία, ενώ δεν υπάρχει κανένας σφαγιασμός ζώου. Μία ανάλυση που δημοσιεύθηκε πέρυσι για τα τρόφιμα εκτιμά ότι μέχρι το 2040 το 60% του κρέατος που θα καταναλώνεται θα είναι είτε φυτικό είτε εργαστηριακό.

6

news_Vegan#5-Β.indd 6

12/2/20 5:14 PM

McDONALD’S ΚΑΙ PIZZA HUT ΨΗΦΙΖΟΥΝ BEYOND MEAT Η πολυεθνική αλυσίδα fast food McDonald’s ετοιμάζεται να παρουσιάσει μία σειρά από φυτικά vegan γεύματα σε επιλεγμένες αγορές το 2021. Στο επίκεντρο θα βρίσκεται το vegan burger της εταιρείας που ακούει στο όνομα McPlant και θα περιέχει το μπιφτέκι της Beyond Meat. Παράλληλα, η αλυσίδα σχεδιάζει και γεύματα με εναλλακτικό κοτόπουλο και σάντουιτς πρωινού που θα κυκλοφορήσουν πιλοτικά σε κάποιες αγορές. Στο ίδιο μήκος κύματος και η Pizza Hut -η οποία αποχώρησε προσφάτως από την Ελλάδα- παρουσίασε δύο vegan πίτσες, επίσης σε συνεργασία με την Beyond Meat. Οι νέες πίτσες ονομάζονται Beyond Pan Pizza και περιέχουν το λουκάνικο της Beyond Meat, φυτικό τυρί και λαχανικά σε δύο εκδοχές. Από την πλευρά των McDonald’s, o CEO της εταιρείας Chris Kempczinski τόνισε ότι το θέμα δεν είναι αν τα McDonald’s θα προσφέρουν vegan επιλογές, αλλά πότε. Σημείωσε ότι η καταναλωτική τάση για φυτικά τρόφιμα συνεχώς διογκώνεται. Τη νέα χρονιά, το φυτικό burger θα λανσαριστεί ταυτόχρονα σε αγορές όλου του πλανήτη.

Σύμφωνα με αναλυτές, οι παραπάνω κινήσεις που προέρχονται από αλυσίδες κολοσσούς της μαζικής εστίαση διεθνώς δείχνουν ξεκάθαρα πως το μέλλον βρίσκεται στα φυτικά τρόφιμα. Να σημειωθεί πως η Beyond Meat δημιούργησε σε συνεργασία με την McDonald’s το φυτικό μπιφτέκι που θα μπει στο McPlant, ενώ αρχικά η αλυσίδα fast food δεν αποκάλυψε την «πηγή» του προμηθευτή. Οι δύο εταιρείες έχουν ήδη συνεργασία για τη δημιουργία του burger PLT που κυκλοφορεί στον Καναδά, όμως τώρα με το McPlant η συνεργασία αποκτά διεθνή χαρακτηριστικά. Ωστόσο, τέτοιου είδους ζητήματα δεν προέκυψαν στην περίπτωση της Pizza Hut, όπου η αλυσίδα από την αρχή ξεκαθάρισε πως οι νέες vegan πίτσες έχουν την «υπογραφή» της Beyond Meat, βάζοντας μάλιστα και το όνομα της εταιρείας στην ονομασία της πίτσας. Ο επικεφαλής της Pizza Hut, David Graves, τόνισε πως προκαλεί τους πάντες να δοκιμάσουν την Beyond Pan Pizza και να πουν αν έχει διαφορά από τις υπόλοιπες. Δήλωσε δε σίγουρος για την επιτυχία που θα έχουν οι δύο νέες vegan πίτσες της εταιρείας.

Ο PHOENIX ΤΙΜΑ ΤΗΝ ΑΔΙΚΟΧΑΜΈΝΗ ΑΚΤΙΒΊΣΤΡΙΑ Ο βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός κι ακτιβιστής, Joaquin Phoenix, συμμετείχε πρόσφατα σε διαμαρτυρία που πραγματοποιήθηκε σε φάρμα εκτροφής και σφαγείο χοίρων στο Οντάριο του Καναδά, όπου έχασε τη ζωή της η 65χρονη ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των ζώων, Regan Russell. Η Russell χτυπήθηκε από ένα φορτηγό του σφαγείου, την ώρα που έδινε νερό στα γουρούνια, τον περασμένο Ιούνιο. Ο Phoenix αποφάσισε να ενισχύσει με την παρουσία του τη διαμαρτυρία που πραγματοποίησε η οργάνωση για τα δικαιώματα των ζώων, Toronto Pig Save, μαζί με τον σύζυγο της αδικοχαμένης Russell, προκειμένου να αποδώσουν φόρο τιμής στην ακτιβίστρια. «Είμαι εδώ για να τιμήσω τη Regan κι όλους τους ακτιβιστές που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους, για να σταματήσει αυτή η αδικία», δήλωσε ο ηθοποιός. Μετά τον θάνατο της 65χρονης τον Ιούνιο, ο Phoenix συμμετείχε σε πάνω από 100 εκδηλώσεις και διαμαρτυρίες που οργανώθηκαν, για να την τιμήσουν. Η Russell αγωνίστηκε σταθερά για τα δικαιώματα των ζώων από το 1979. «Η Regan Russell πέρασε τις τελευταίες στιγμές της ζωής της, δίνοντας βοήθεια σε ζώα που ποτέ δεν είχαν ένα ευγενικό ανθρώπινο άγγιγμα. Θα τιμήσουμε τον θάνατό της, συνεχίζοντας τον αγώ-

να ενάντια στις αδικίες αυτού του κόσμου, συμμετέχοντας στα κινήματα για τα δικαιώματα των μαύρων, την προστασία των ιθαγενών πληθυσμών, τους αγώνες για την ισότητα της LGBTQ κοινότητας και την υιοθέτηση του vegan τρόπου ζωής», δήλωσε ο ηθοποιός. Ο Joaquin Phoenix μίλησε και για πρόσφατο νόμο που ψηφίστηκε στον Καναδά κι απαγορεύει στους ακτιβιστές να κινηματογραφούν τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων στις φάρμες, κάνοντας λόγο για φίμωση. «Η τοπική κυβέρνηση του Οντάριο μπορεί να ψήφισε αυτό τον νόμο, αλλά εμείς δεν θα κάνουμε ποτέ πίσω», τόνισε.

7

news_Vegan#5-Β.indd 7

12/2/20 5:14 PM

VEGAN News

Σσστ... ΔΕΝ ΤΟ ΛΕΜΕ «ΓΆΛΑ»

Προβληματισμό έχουν προκαλέσει στους παραγωγούς φυτικών τροφίμων και στη vegan κοινότητα της Ευρώπης τα αντιφατικά μηνύματα που έστειλε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σχετικά με τις ονομασίες των φυτικών γαλακτοκομικών. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έκαναν δεκτή τροπολογία, η οποία περιέχει ιδιαίτερα αυστηρούς περιορισμούς για τους όρους που αφορούν τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Οι ονομασίες των γαλακτοκομικών προϊόντων ήδη προστατεύονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία απαγορεύει να αναγρά-

φεται πάνω σε ένα προϊόν, για παράδειγμα, «γάλα βρώμης». Για τον λόγο αυτό, τα φυτικά τρόφιμα στην Ευρώπη δεν χρησιμοποιούν τους όρους γάλα, βούτυρο, τυρί ή γιαούρτι, καθώς για να ονομαστεί έτσι ένα προϊόν, πρέπει να είναι ζωικό παράγωγο. Η τροπολογία, εφόσον εγκριθεί από όλα τα όργανα της ΕΕ, κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα για τα φυτικά προϊόντα που μιμούνται τα γαλακτοκομικά, αφού προβλέπει ακόμη μεγαλύτερους περιορισμούς. Οι παραγωγοί των φυτικών τροφίμων της Ευρώπης, δια μέσου του πανευρωπαϊκού συλλόγου τους, της European Plant Based Food Association (ENSA), εξέφρασαν τη διαμαρτυρία τους για την εξέλιξη, τονίζοντας πως αν τεθούν σε ισχύ αυτοί οι περιορισμοί, θα ανακύψουν σύνθετα προβλήματα. Επισημαίνουν, μάλιστα, ότι οι συγκεκριμένοι περιορισμοί θα δυσκολέψουν πραγματικά τους καταναλωτές που επιθυμούν να αγοράζουν εναλλακτικά γαλακτοκομικά, καθώς κι ότι έρχονται σε σύγκρουση με τις επιστημονικές συστάσεις, που ζητούν από τον κόσμο να εντάξει περισσότερα φυτικά τρόφιμα στη διατροφή του, για λόγους προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος. Να σημειωθεί πως το εναλλακτικό γάλα είναι το πλέον διαδεδομένο φυτικό τρόφιμο αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, και με τη μεγαλύτερη ανοδική τάση, προς το παρόν τουλάχιστον. Αυτό, πρακτικά, σημαίνει πως σε καμία περίπτωση δεν καταναλώνεται μόνο από vegans, αλλά από μία μεγάλη μερίδα ανθρώπων, που για διάφορους λόγους απορρίπτουν από τη διατροφή τους το αγελαδινό, κυρίως, γάλα.

JOAQUIN PHOENIX ΚΑΙ ROONEY MARA ΈΓΙΝΑΝ ΓΟΝΕΊΣ Το vegan ζευγάρι ηθοποιών, Joaquin Phoenix και Rooney Mara, γέννησαν πρόσφατα το πρώτο τους παιδί. Το νέο αποκάλυψε ο Ρώσος σκηνοθέτης, Victor Kossakovsky, κατά τη διάρκεια του φετινού Φεστιβάλ Φιλμ της Ζυρίχης. Μάλιστα, ο Kossakovsky αποκάλυψε και το φύλο και το όνομα του παιδιού. «Έχουν έναν όμορφο γιο που τον ονόμασαν River» δήλωσε ο Ρώσος σκηνοθέτης, ο οποίος συνεργάστηκε με τον Joaquin Phoenix στην καινούργια του ταινία, «Gunda». Το όνομα του παιδιού παραπέμπει προφανώς στον πρόωρα χαμένο αδελφό του Joaquin Phoenix κι επίσης ηθοποιό, River Phoenix, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 1993. Να πούμε πως κι ο River Phoenix ήταν vegan. Για τον λόγο αυτό, όταν ο Joaquin στη διάσημη πλέον ομιλία του κατά την απονομή των Όσκαρ έκλεισε με ένα ρητό του αδελφού του, «Τρέξε για να σωθείς με αγάπη και η ειρήνη θα ακολουθήσει», το ίδιο ρητό χρησιμοποιήθηκε και στο φιλμ για τη διάσωση του μοσχαριού Indigo. Να πούμε ότι κι η νέα ταινία του Kossakovsky, «Gunda», στην οποία είναι συμπαραγωγός κι ο Joaquin Phoenix, έχει στόχο να μας υπενθυμίσει ότι μοιραζόμαστε αυτό τον πλανήτη με δισεκατομμύρια ζώα και δεν είμαστε οι μόνοι που έχουμε δικαιώματα σε αυτόν. Μέσα από σκηνές που δείχνουν μια γουρουνομάνα με τα μικρά

της, από την οποία είναι εμπνευσμένος κι ο τίτλος της ταινίας, δύο πολυμήχανες αγελάδες, και την προσπάθεια επιβίωσης μίας κότας με ένα πόδι, ο Ρώσος σκηνοθέτης ξανα-διαμορφώνει τις ηθικές μας αρχές γύρω από τη ζωή και τη συνείδηση όλων των ζώων, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων. Τέλος, να πούμε ότι το vegan ζευγάρι, πέρα από τις γονικές υποχρεώσεις που ανέλαβε, συμμετέχει και στην παραγωγή ενός ακόμη ντοκιμαντέρ, του «End of Medicine», το οποίο πραγματεύεται τις ευθύνες που έχει η μαζική βιομηχανική κτηνοτροφία στη δημιουργία νέων επικινδύνων ασθενειών, όπως ο κορωνοϊός, αλλά και στην εξάπλωση προβλημάτων υγείας, όπως η στεφανιαία νόσος, λόγω των φαρμάκων που χορηγούνται στα ζώα.

8

news_Vegan#5-Β.indd 8

12/2/20 5:14 PM

BEYOND MEAT: ΔΎΟ ΝΈΑ ΜΠΙΦΤΈΚΙΑ ΜΕ Β12 TO 2021 Η Beyond Meat θα παρουσιάσει δύο νέα μπιφτέκια εναλλακτικού κρέατος, που θα περιέχουν φυτική βιταμίνη Β12. Το ένα από τα δύο μπιφτέκια, σύμφωνα με την εταιρεία, θα είναι το πιο ζουμερό που έχει υπάρξει και θα περιέχει 35% λιγότερα κορεσμένα λιπαρά, συγκριτικά με ένα μοσχαρίσιο μπιφτέκι. Το δεύτερο μπιφτέκι θα απευθύνεται περισσότερο στους υπέρμαχους της υγιεινής διατροφής και θα περιέχει 55% λιγότερα κορεσμένα λιπαρά, σε σύγκριση πάντα με ένα μπιφτέκι από κρέας, και θα έχει και πρόσθετη φυτική βιταμίνη Β12. Ο επικεφαλής της Beyond Meat, Ethan Brown, σε δηλώσεις του για τα δύο νέα προϊόντα, τόνισε ότι όπως και στην περίπτωση των ζωικών παρασκευασμάτων οι καταναλωτές έχουν πολλές επιλογές, έτσι και στην περίπτωση του εναλλακτικού κρέατος θα μπορούν να διαλέξουν το μπιφτέκι που ταιριάζει καλύτερα στις προτιμήσεις τους. Τα νέα φυτικά μπιφτέκια δημιουργήθηκαν, για να καλύψουν την επιθυμία μίας όλο και μεγαλύτερης μερίδας αν-

θρώπων για υγιεινά φυτικά γεύματα. Εκπρόσωποι της εταιρείας σημειώνουν ότι τελικός στόχος των προσπαθειών είναι τα μπιφτέκια της Beyond Meat να μην μπορεί να τα ξεχωρίσει κανείς από τα ζωικά προϊόντα. Επιπλέον, ο παράγοντας της υγείας είναι εξαιρετικά σημαντικός και για αυτό τα φυτικά τρόφιμα καλούνται να είναι νόστιμα, αλλά ταυτόχρο-

να θρεπτικά, και να παράγονται πάντα με αρχή τη βιωσιμότητα. Η Beyond Meat ξεκίνησε τις προσπάθειές της μόλις το 2016 και σήμερα είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες βιομηχανίες τροφίμων στον κόσμο. Τα προϊόντα της διακινούνται σε ολόκληρο τον πλανήτη, και μόνο στις ΗΠΑ έχουν παρουσία σε 28.000 σημεία πώλησης. Τα δύο νέα μπιφτέκια αναμένεται να δώσουν ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στην εταιρεία και στα φυτικά τρόφιμα γενικότερα. Θα κυκλοφορήσουν στις αρχές του επόμενου έτους, χωρίς να υπάρχουν, προς το παρόν, ακριβείς πληροφορίες για τον χρόνο που θα εμφανιστούν στην ευρωπαϊκή αγορά. Τέλος, να σημειωθεί πως η Beyond Meat δεν είναι η μοναδική εταιρεία που έχει δημιουργήσει εναλλακτικό κρέας με βιταμίνη Β12. Στη Βρετανία υπάρχει, επίσης, μία εταιρεία εναλλακτικού κρέατος, η Moving Mountains, που παρασκευάζει εναλλακτικά μπιφτέκια και λουκάνικα με προσθήκη φυτικής βιταμίνης Β12.

UNILEVER: ΣΤΌΧΟΣ 1 ΔΙΣ € ΕΤΗΣΊΩΣ ΑΠΌ PLANT-BASED ΤΡΌΦΙΜΑ Η πολυεθνική Unilever, διεθνής κολοσσός στον κλάδο των τροφίμων, ανακοίνωσε προ ημερών τον στόχο που έχει θέσει για τα φυτικά τρόφιμα, όπως το εναλλακτικό κρέας και τα φυτικά γαλακτοκομικά. Σύμφωνα με την εταιρεία, ο στόχος είναι να «πιάσει» πωλήσεις του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ μέχρι το 2027, πράγμα που σημαίνει πενταπλάσιες πωλήσεις σε σύγκριση με σήμερα. Ο στόχος που τέθηκε συνάδει με την πρωτοβουλία «Τρόφιμα του Μέλλοντος», που έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή η Unilever. Μέρος της προσπάθειας αποτελεί κι η μείωση της σπατάλης τροφίμων έως το 2025. Ο Hanneke Faber, επικεφαλής του τμήματος τροφίμων της Unilever, σε δηλώσεις που έκανε, σημείωσε πως η εταιρεία είναι μία από τις μεγαλύτερες στον κλάδο των τροφίμων παγκοσμίως και καλείται να παίξει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του διατροφικού κλάδου διεθνώς. «Δεν θα αποφασίσουμε εμείς τι θα φάει ο κόσμος, αλλά είναι στο χέρι μας να δημιουργήσουμε και να προσφέρουμε επιλογές από υγιεινά, φυτικά τρόφιμα που θα είναι προσιτά σε όλους», υπογράμμισε ο κύριος Faber. Η Unilever το 2018 εξαγόρασε την ολλανδική εταιρεία The Vegetarian

Butcher και σήμερα διακινεί τα προϊόντα της σε 30 χώρες. Ο στόχος που έχει θέσει για την αύξηση των πωλήσεων σημαίνει πρακτικά περισσότερα προϊόντα με αυτή τη φίρμα, αλλά κι επέκταση σε περισσότερες χώρες. Ταυτόχρονα, η πολυεθνική αναμένεται να παρουσιάσει επιλογές plant based κι από άλλα brand που κατέχει, όπως τα παγωτά Ben & Jerry’s, τα προϊόντα Hellman’s κ.λπ. Πέρυσι η Unilever επένδυσε περισσότερα από 90 εκατομμύρια ευρώ, για να δημιουργήσει στην Ολλανδία το Κέντρο Καινοτομίας, το οποίο συνεργάζεται με ερευνητές και start-up επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται στα φυτικά και βιώσιμα τρόφιμα και τις φιλικές για το περιβάλλον συσκευασίες.

9

news_Vegan#5-Β.indd 9

12/2/20 5:14 PM

VEGAN News

VEGAN «ΔΙΆΔΡΟΜΟΙ» ΣΤΑ ΣΟΥΠΕΡ ΜΆΡΚΕΤ Η Βρετανική αλυσίδα σούπερ μάρκετ, Asda, δημιούργησε διάδρομο αποκλειστικά με φυτικά τρόφιμα, σε εκατοντάδες καταστήματά της. Παράλληλα, 359 καταστήματα, το επόμενο διάστημα, θα έχουν τουλάχιστον ένα διήμερο αφιερωμένο στο εναλλακτικό κρέας και τα φυτικά γαλακτοκομικά. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη αλυσίδα λιανικής πώλησης στη Βρετανία, κι ενδεχομένως και στον κόσμο, που προχωρά σε μια τέτοια κίνηση, αφιερώνοντας έναν ολόκληρο διάδρομο στα vegan τρόφιμα. Να τονιστεί, μάλιστα, ότι η Βρετανία εμφανίζεται με τα μεγαλύτερα ποσοστά vegan πληθυσμού διεθνώς, ιδιαίτερα μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του Covid-19. Στους vegan διαδρόμους των Asda, η μία πλευρά θα περιέχει τρόφιμα, όπως πρωτεΐνες, σάλτσες κ.λπ., κι η άλλη θα έχει σνακ και γλυκά. Έτσι, όσοι ακολουθούν τη vegan διατροφή θα βρίσκουν τα

τρόφιμα που τους ενδιαφέρουν σε ένα σημείο και δεν θα χρειάζεται να ψάχνουν σε όλο το σούπερ μάρκετ γι’ αυτό που θέλουν να αγοράσουν. Επίσης, η αγορά προϊόντων από τους vegan καταναλωτές θα γίνεται ταχύτερα, καθώς δεν θα σπαταλούν χρόνο, για να «ανιχνεύουν» αν ένα προϊόν είναι vegan ή όχι. Επιπλέον, οι φυτικοί διάδρομοι θα εμπλουτιστούν με 104 νέα προϊόντα vegan, κάποια από τα οποία θα είναι με το brand του σούπερ μάρκετ. Στις αρχές του τρέχοντος έτους, η Asda παρουσίασε 51 vegan τρόφιμα με δική της ετικέτα, τα οποία είναι πιστοποιημένα από τη Vegan Society, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην αναπτυσσόμενη τάση υπέρ των φυτικών τροφίμων. Είναι σίγουρο πως η κίνηση της βρετανικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ θα βρει μιμητές, όχι μόνο εντός της χώρας, αλλά κι εκτός. Εμείς, απλώς, να ευχηθούμε… άντε και στα δικά μας.

10

news_Vegan#5-Β.indd 10

12/2/20 5:15 PM

3D-PRINTED ΚΟΤΌΠΟΥΛΟ ΑΠΌ ΤΗΝ KFC! Η διεθνής αλυσίδα fast food KFC ετοιμάζεται να παρουσιάσει ένα νέο είδος nuggets που θα είναι αποτέλεσμα… 3D εκτύπωσης. Η KFC έχει συνάψει συνεργασία με τη ρωσική εταιρεία 3D Bioprinting Solutions που ειδικεύεται στις τρισδιάστατες εκτυπώσεις, κι οι τελικές δοκιμές πριν από την επίσημη παρουσίαση του προϊόντος είναι προγραμματισμένες να γίνουν πριν από το τέλος του χρόνου. Ουσιαστικά, μέσω της διαδικασίας εκτύπωσης, θα δημιουργηθεί εργαστηριακό κοτόπουλο. Το νέο προϊόν δεν θα είναι vegan, καθώς θα εμπεριέχει κύτταρα κοτόπουλου, σε συνδυασμό με φυτικές πρώτες ύλες, ωστόσο, δεν θα απαιτεί τη σφαγή πτηνών. Στόχος ακριβώς είναι το κρέας κοτόπουλου που θα παραχθεί εργαστηριακά να είναι πιο φιλικό στο περιβάλλον, σε σύγκριση με την παραδοσιακή πτηνοτρο20,5x 14 VIGAFIT.pdf

1

18/10/2020

φία, και να μην προϋποθέτει τη μαζική θανάτωση πουλερικών. Επιπρόσθετα, αν η όλη προσπάθεια στεφθεί με επιτυχία, η ενέργεια που θα απαιτείται πλέον για την παραγωγή του κρέατος κοτόπουλου θα μειωθεί στο μισό, οι εκπομπές άνθρακα θα περικοπούν κατά 25%, ενώ θα χρειαστεί 100 φορές λιγότερη γη σε σχέση με την πτηνοτροφία. Το όλο εγχείρημα ξεκινά από τη διοίκηση της KFC στη Ρωσία και, σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, το 3D εκτυπωμένο κοτόπουλο θα είναι σύντομα διαθέσιμο στη χώρα. Ωστόσο, υπάρχει η παραδοχή από την πλευρά τους ότι αν κι η διαδικασία έχει προχωρήσει σημαντικά, τα πράγματα βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η KFC έχει παρουσιάσει πολλές φυτικές εναλλακτικές

εκδοχές των πιάτων της, σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Στις ΗΠΑ, το περασμένο καλοκαίρι, παρουσίασε το Beyond Fried Chicken πιλοτικά στην Ατλάντα και τώρα το έχει επεκτείνει και σε άλλες αμερικανικές πόλεις.

18:30

11

news_Vegan#5-Β.indd 11

12/2/20 5:15 PM

VEGAN News

VEGAN SOUVLAKI; VEGO! Το νέο street food place, που το μενού του επιμελήθηκε ο vegan Chef Νίκος Γαϊτάνος, ακούει στο όνομα Vego Vegan Souvlaki και βρίσκεται στον Άγιο Δημήτριο. Υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τις ζωικές, όπως καλαμάκι και ναγκετς από βιολογική σόγια, γύρος από Τζακ φρουτ, κεμπάπ από αρακά, ηλιόσπορο και κόκκινα φασόλια! Επίσης, θα βρείτε πολλές χειροποίητες sauces που φτιάχνονται με βιολογικό γάλα σόγιας, όπως τζατζίκι, μαγιονέζα, πάπρικα, τυροσαλάτα και τυροκαυτερή. Οι πατάτες είναι σπιτικές και τηγανίζονται σε ηλιέλαιο ή χωρίς λάδι σε φριτέζες θερμού αέρα. Το ελαιόλαδο που χρησιμοποιείται είναι βιολογικό έξτρα παρθένο, ψυχρής έκθλιψης. Στο Vego σερβίρεται φιλτραρισμένο νερό, ενώ και όλα τα φαγητά μαγειρεύονται με φιλτραρισμένο νερό. Μην νομίζετε όμως ότι θα μείνετε χωρίς γλυκάκι, καθώς στο Vego σας περιμένει λαχταριστό γαλακτομπούρεκο και εκμέκ κανταΐφι. Σημειωτέον, ότι υπάρχουν και προϊόντα με gluten Free επιλογές και φυσικά ολόκληρο το μενού είναι 100% plant based.

DELIVERY: 2109764555. TAKE AWAY: Αϊδινίου 9, Άγιος Δημήτριος. (Κοντά στο μετρό)

ΔΙΑΤΙΘΕΤΑΙ

ΔΩΡΕΑΝ

υ Βρείτε παλιότερα τεύχη το άν ύ δωρε αγαπημένου σας περιοδικο α! σε επιλεγμένα καταστήματ

για vegan αναγνώστες

Δείτε εδώ τα καταστήματα

12

news_Vegan#5-Β.indd 12

12/2/20 5:15 PM

ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΊΟ ΤΑ JUST EGG; Η JUST, η start-up εταιρεία που δημιούργησε τα εναλλακτικά αυγά JUST Egg, σχεδιάζει την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο. Ο CEO της εταιρείας, Josh Tetrick, αποκάλυψε προ ημερών ότι η JUST μπορεί να εισαχθεί το επόμενο διάστημα στο χρηματιστήριο. Η οικονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία έβαλε αρχικά «φρένο» στους σχεδιασμούς της εταιρείας για την είσοδο στις αγορές, ωστόσο ο ρυθμός των πωλήσεων στη διάρκεια του lockdown διέψευσε τις αρχικές ανησυχίες. Εκτιμάται πως η εταιρεία θα έχει την απαιτούμενη κερδοφορία για μία τέτοια κίνηση πριν από το τέλος του 2021. Τα JUST Egg έχουν ως βασική πρώτη ύλη τη ροβίτσα που είναι είδος φασολιού. Τα εναλλακτικά αυγά είναι η κατηγορία τροφίμων που έχει προς το παρόν τη μικρότερη ανάπτυξη, σε σύγκριση με άλλα φυτικά τρόφιμα, ωστόσο έχει πλέον τον μεγαλύτερο ρυθμό εξέλιξης. Στις ΗΠΑ, οι πωλήσεις των εναλλακτικών αυγών αυξήθηκαν κατά 192%. Η JUST ερευνά τώρα τρόπους που θα ενισχύσουν την ποσότητα πρωτεΐνης και θα μειώσουν το κόστος παραγωγής. Να σημειωθεί πως πέρα από την JUST, που εξετάζει το ενδεχόμενο πώλησης μετοχών σε χρηματιστηριακές αγορές, άλλες εταιρείες φυτικών τροφίμων έχουν ήδη προχωρήσει σε αυτή την κίνηση με σημαντική επιτυχία. Η Beyond Meat που παρασκευάζει τα Beyond Burgers έγινε η πρώτη εταιρεία που εισήχθη στο χρηματιστήριο τον Μάιο του 2019. Οι μετοχές της συσσώρευσαν κέρδη 163% και από τα 25 δολάρια που ήταν η τιμή εκκίνησης, σήμερα η τιμή της μετοχής είναι στα 125 δολάρια.

Σημαντικά κεφάλαια απορρόφησε κι η Very Good Food Company στον Καναδά, όταν μπήκε στο χρηματιστήριο τον περασμένο Ιούνιο, καθώς οι μετοχές της σημείωσαν άνοδο 800% μέσα σε λίγες μέρες. Τέλος, κι η σουηδική εταιρεία Oatly, που έχει παρουσία στην αγορά των ΗΠΑ από το 2016, επεξεργάζεται την είσοδό της στο χρηματιστήριο.

13

news_Vegan#5-Β.indd 13

12/2/20 5:15 PM

ΝΕΑ Προϊόντα

ΝΕΑ Προϊόντα ΤΟ CARNATION ΣΕ ΦΥΤΙΚΉ ΈΚΔΟΣΗ ΓΙΑ VEGAN ΓΛΥΚΆ Μετά από έρευνες 18 μηνών, τον Σεπτέμβριο η Nestlé παρουσίασε στην αγορά το γάλα εβαπορέ Carnation σε φυτική έκδοση. Το νέο προϊόν έχει προέλθει από μία μείξη βρώμης και ρυζάλευρου κι η εταιρεία υποστηρίζει πως, συγκρινόμενο με το τυπικό γάλα εβαπορέ, δεν απαιτεί κανέναν συμβιβασμό σε γεύση, υφή κι εμφάνιση. Το εναλλακτικό Carnation μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη μαγειρική και στη ζαχαροπλαστική για κέικ, γλυκά κ.λπ. Η τιμή του είναι λίγο υψηλότερη από αυτή του ζωικού εβαπορέ. Η Nestlé, το τελευταίο διάστημα, έχει δώσει ιδιαίτερο βάρος στην παραγωγή φυτικών τροφίμων. Προ ολίγων ημερών παρουσίασε και φυτικές μπάρες πρωτεΐνης, με το μότο ότι είναι καλές για την υγεία και το περιβάλλον. Περιέχουν μαύρη σοκολάτα και τουλάχιστον 10 γραμμάρια φυτικής πρωτεΐνης. Επιπλέον, νωρίτερα μέσα στον Ιούλιο, η πολυεθνική τοποθέτησε δύο vegan κρέμες για τον καφέ στα Starbucks των ΗΠΑ. Να σημειωθεί πως οι δύο εταιρείες έχουν συνάψει διεθνή συμμαχία για τον καφέ από το 2018, με στόχο την παραγωγή νέων προϊόντων καφέ για το σπίτι. Δυστυχώς στη χώρα μας δεν είναι ακόμα διαθέσιμο.

Κυκλοφορίες νέων vegan προϊόντων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

ΤΥΡΈΝΙΟ PARVEGANO ΣΕ ΠΙΚΆΝΤΙΚΕΣ ΓΕΎΣΕΙΣ

Αν αγαπάτε την τυρένια γεύση, αλλά αποφεύγετε τα ζωικά προϊόντα, το νέο φυτικό topping Parvegano θα γίνει κομμάτι της καθημερινής, υγιεινής διατροφής σας. Το Parvegano φτιάχνεται με ήπια παραγωγική διαδικασία, φιλική στο περιβάλλον και το ζωικό βασίλειο, χρησιμοποιώντας μόνο συστατικά της φύσης. Υψηλής ποιότητας αμύγδαλα και κάσιους αναμιγνύονται με φυσικά γευστικά συστατικά, μέσα από μια διαδικασία ήπιας κοκκοποίησης κι ανάμιξης, για μέγιστη διατήρηση των χαρακτηριστικών τους, και προσφέρουν αναλλοίωτη και μοναδική γεύση. Η προσθήκη επιμελημένων φυσικών συστατικών σε ειδικές «δοσολογίες» δημιουργούν υπέροχα αρώματα και διαφορετικές επιλογές γεύσεων κι εντάσεων. Η ειδικού τύπου διατροφική μαγιά δίνει στο τελικό αποτέλεσμα ακόμα πιο φίνα γευστικά χαρακτηριστικά. Θα το βρείτε στα σούπερ μάρκετ ΑΒ Βασιλόπουλος, σε τρεις γεύσεις – Sweet & Nutty, Savory & Nutty και Piquant & Nutty – για να απογειώσετε γευστικά τις μακαρονάδες, το ρύζι, τις σαλάτες και τις σούπες σας ή να φτιάξετε λαχταριστά, δυναμωτικά κι υγιεινά σνακ. Για περισσότερες πληροφορίες: parvegano.gr

14

NEA_PROIONTA_VEGAN#5.indd 14

12/2/20 6:06 PM

VEGAN MINI BABYBEL ΑΠΌ ΤΟ ΝΈΟ ΈΤΟΣ Η γαλλική πολυεθνική εταιρεία τροφίμων Bel Group ετοιμάζει δυναμική είσοδο στην αγορά των φυτικών τροφίμων. Από το νέο έτος σχεδιάζει να λανσάρει διεθνώς τη vegan εκδοχή του διαδεδομένου Mini Babybel. Το νέο προϊόν θα εμφανιστεί αρχικά στα σούπερ μάρκετ των ΗΠΑ κι ορισμένων ευρωπαϊκών αγορών και σταδιακά η διανομή του θα επεκταθεί διεθνώς. Πέρα από το Mini Babybel, η εταιρεία θα παρουσιάσει και vegan τυρί κρέμα, ενώ στα πλάνα είναι και το λανσάρισμα μιας νέας εκδοχής του επίσης γνωστού La Vache Qui Rit, το οποίο δεν θα είναι αμιγώς vegan, αλλά θα περιέχει τυρί και φυτικά συστατικά. Επιπλέον, η Bel Group φέρεται πως θα δημιουργήσει και ξεχωριστό brand που θα αφορά αποκλειστικά vegan προϊόντα. Η εταιρεία, που μετρά 155 χρόνια ιστορίας, είχε ανακοινώσει από πέρυσι το φθινόπωρο πως θα προχωρήσει σε κινήσεις για την παραγωγή βιώσιμων κι υγιεινών τροφίμων. Να σημειωθεί πως γενικά η παραγωγή τυριών αποτελεί, σύμφωνα με έρευνα του 2011, μία από τις πλέον ρυπογόνους δραστηριότητες, όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κι όχι μόνο. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Bel Group, Antoine Fievet, υποστήριξε πως το διατροφικό μοντέλο που έχουμε σήμερα είναι ξεπερασμένο και πως πρέπει να υπάρξουν λύσεις που θα καλύπτουν τις ανάγκες του αυξανόμενου ανθρώπινου πληθυσμού, διατηρώντας παράλληλα τους πόρους του πλανήτη. Για τα νέα της προϊόντα, η Bel Group εξαγόρασε πρόσφατα την εταιρεία

που παράγει τα φυτικά τυριά Nature & Moi, για να αποκτήσει τεχνογνωσία και να επισπεύσει τις εξελίξεις στην παραγωγή. Γενικότερα, στον συγκεκριμένο κλάδο παρατηρείται έντονη κινητικότητα από τις μεγάλες -κι όχι μόνο- εταιρείες. Για παράδειγμα, ήδη από το 2017, η επίσης πολυεθνική Danone εξαγόρασε τη WhiteWaveFoods κάτω από τη «στέγη» της οποίας βρίσκονται οι γνωστές vegan μάρκες Silk, So Delicious και Alpro. Επίσης, έχουμε δει πως κι εντός της Ελλάδας οι γαλακτοβιομηχανίες έχουν παρουσιάσει το τελευταίο διάστημα μια σειρά από νέα φυτικά γάλατα κι εναλλακτικά τυριά κι η τάση αυτή, σύμφωνα με τις ίδιες τις εταιρείες, θα είναι συνεχώς αυξανόμενη.

ΕβΛΟΓΗΜΕΝΗ… ΑΝΑΝΈΩΣΗ Νηστεύετε; Είστε vegan; Έχετε δυσανεξία στις πρωτεΐνες γάλακτος ή στη γλουτένη; Η οικογένεια προϊόντων «ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο» δίνει λύσεις σε όσους, για λόγους υγείας ή στάσης ζωής, έχουν αποκλείσει το τυρί από τη διατροφή τους. Τα προϊόντα ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο είναι μη γαλακτοκομικά plant based και παρασκευάζονται αποκλειστικά από ποιοτικά φυτικά συστατικά: λάδι καρύδας, άμυλο πατάτας και ταπιόκας, φυσικό εκχύλισμα ελιάς, β-καροτένιο, νερό και φυτικό άρωμα. Ο συνδυασμός τους προσφέρει ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα, ενώ ο εμπλουτισμός τους με τη

βιταμίνη Β12 (2 mg / 100 g) και το αντιοξειδωτικό, φυσικό εκχύλισμα ελιάς τα καθιστούν διατροφικά ανώτερα. Έχουν εξαιρετική γεύση και συμπεριφορά κατά το μαγείρεμα, γι’ αυτό έγιναν αγαπημένο συστατικό σε πολλές νηστίσιμες - vegan συνταγές. Πρόσφατα, δύο νέα προϊόντα έχουν προστεθεί στην οικογένεια: το ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο λευκό σε άλμη και το ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ 3 mix τριμμένο. Επιπλέον, και τα υπάρχοντα προϊόντα κυκλοφορούν με νέα εμφάνιση.

15

NEA_PROIONTA_VEGAN#5.indd 15

12/2/20 6:06 PM

ΝΕΑ Προϊόντα

DOMINO’S PIZZA: ΤΩΡΑ ΚΑΙ VEGAN

Η Domino’s Pizza παρουσίασε τη νέα σειρά Vegan Range με τρεις νέες πίτσες από plant based (φυτικά) υλικά. Η νέα σειρά απευθύνεται σε vegans, vegetarians, άτομα που νηστεύουν ή άτομα που

CONDITO GREEN LINE: ΝΈΑ ΠΝΟΉ

Οι εποχές αλλάζουν - το ίδιο κι οι ανάγκες μας. Τα προϊόντα χωρίς ζωικά παράγωγα και γλουτένη δεν απευθύνονται πλέον αποκλειστικά σε όσους νηστεύουν, είναι vegans, vegetarians ή έχουν διατροφική δυσανεξία / αλλεργία σε κάποια τροφή. Απευθύνονται και σε όλους όσοι θέλουν να νιώθουν καλύτερα με τη διατροφή τους, χωρίς όμως να στερούνται την απόλαυση και την ποικιλία των γεύσεων, που τους βοηθά να ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα. Η ελληνική βιομηχανία τροφίμων Condito καινοτομεί και δημιουργεί μια νέα σειρά προϊόντων, χωρίς ζωικά παράγωγα και γλουτένη. Το ξεκίνημα της νέας σειράς γίνεται με τον επανασχεδιασμό, σε μεγαλύτερη συσκευασία, της γνωστής κι αγαπημένης συνταγής «Mαγιονέζα χωρίς αυγό», που η Condito πρωτολάνσαρε στην ελληνική αγορά το 2018. Η νέα Mayo Vegan Sauce χωρίς συντηρητικά αποτελεί τη ναυαρχίδα της σειράς, ενώ ακολουθούν τα φυτικά υποκατάστατα τυριού κι οι σαλάτες spreads, για να μπορούμε να δημιουργούμε τους συνδυασμούς που αγαπάμε σε σάντουιτς, σαλάτες, κυρίως πιάτα κ.ο.κ.

απλώς θέλουν να μειώσουν την κατανάλωση των τροφίμων από ζωικά προϊόντα. Η νέα σειρά της αλυσίδας αποτελείται από τη Veggeroni, τη vegan εκδοχή της Pepperoni Classic, με φυτικό veggeroni, την VVQ (προφέρεται Varveque), με φυτικό «κιμά», σάλτσα Barbecue και καλαμπόκι και τέλος, από τη Shawarma με φυτικό σαουάρμα, φρέσκια ντομάτα και κρεμμύδι. Τη σειρά συμπληρώνει η Veggie, που υπήρχε ήδη στον κατάλογο, με φρέσκα μανιτάρια, φρέσκιες πράσινες πιπεριές, φρέσκια ντομάτα, μαύρες ελιές, κρεμμύδι. Όλα τα plant based υλικά, καθώς και το φυτικό τυρί είναι διαθέσιμα και στην επιλογή My Pizza, όπου μπορεί κανείς να επιλέξει να δημιουργήσει τη δική του με vegan υλικά. Οι Vegan πίτσες της Domino’s συνδυάζονται με τη λεπτή και τραγανή ζύμη ή Thin Crust, όπως τη γνωρίζουν οι Dominoers, καθώς και τη ζύμη Ολικής και είναι διαθέσιμες στο Μεσαίο Μέγεθος (25 εκ. διάμετρο – Ολικής) και στο Μεγάλο Μέγεθος (30 εκ. διάμετρο – Ολικής και Thin Crust).

ΦΥΤΙΚΌ ΜΠΙΦΤΈΚΙ ΑΠΌ ΤΗ VEGAFIT EUROPE «Μπορεί να μην είμαστε η Βeyond, αλλά είμαστε η Vegafit», λέει η εταιρεία που λάνσαρε στην ελληνική αγορά νέο φυτικό μπιφτέκι. Η Vegafit ειδικεύεται στην παραγωγή προϊόντων με βάση τα φυτά. Τα προϊόντα της Vegafit δεν περιέχουν λακτόζη και φοινικέλαιο, παρασκευάζονται με 100% φυτικά συστατικά κι είναι φιλικά για τους ανθρώπους, τα ζώα και το περιβάλλον. Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι αυτοπροσδιορίζονται ως flexitarians, απέχουν δηλαδή συνειδητά από το κρέας μία έως δύο ημέρες την εβδομάδα κι επιλέγουν εναλλακτικές λύσεις, η γκάμα προϊόντων της εταιρείας είναι σχεδιασμένη, για να καλύπτει ένα ευρύ κοινό, καθώς ποικίλλει από σνίτσελ και νάγκετς, μέχρι quinoa και algaeburgers. Ο χώρος παραγωγής βρίσκεται στο Deventer της Ολλανδίας, είναι πιστοποιημένος με το υψηλότερο επίπεδο SKAL και IFS και παρέχει (βιολογικά) vegan προϊόντα τόσο στη λιανική, όσο και στη χονδρική. Περισσότερες πληροφορίες στο www.MyBio.gr.

16

NEA_PROIONTA_VEGAN#5.indd 16

12/2/20 6:06 PM

17

NEA_PROIONTA_VEGAN#5.indd 17

12/2/20 6:06 PM

ΝΕΑ Προϊόντα

VEGAN ΜΠΙΣΚΌΤΑ ΜΕ ΣΤΑΓΌΝΕΣ ΣΟΚΟΛΆΤΑΣ

ΓΛΥΚΆ ΜΕ ΉΘΟΣ…

Τα βιολογικά μπισκότα Germinal με σταγόνες σοκολάτας είναι ιδανικά για τους ακόλουθους της βίγκαν διατροφής και όχι μόνο. Το γνωστό και αυθεντικό άρωμα του φρεσκοψημένου μπισκότου κυριαρχεί. Δεν περιέχει φοινικέλαιο, γαλακτοκομικά, αυγά ή άλλα ζωικές ύλες και αποτελεί πηγή ασβεστίου.

Και μια πρόταση για vegan μελομακάρονα που ήρθε από το ζαχαροπλαστείο «Φύσις». Μελομακάρονα χωρίς ζάχαρη, παρασκευασμένα με εξαιρετικές πρώτες ύλες: ελληνικό παρθένο ελαιόλαδο, βιολογικό αλεύρι, ελληνικά καρύδια, κανέλα και γαρίφαλο. Το γλυκαντικό τους είναι ο χυμός βιολογικής αγαύης και χρησιμοποιείται και στο σιρόπιασμά τους. Τα μελομακάρονα είναι χειροποίητα - πλάθονται στο χέρι ένα ένα κι ιδιαίτερα αρωματικά. Τραγανά από έξω και μελωμένα μέσα, αποτελούν μια πολύ ωραία πρόταση για τις γιορτινές μέρες! Περισσότερες πληροφορίες στο www.fysis.gr ή στη σελίδα του facebook zaxaroplasteionfysis.

HEALTHY HABITS: ΥΓΙΕΙΝΉ ΔΙΑΤΡΟΦΉ ΚΑΙ SNACKING Η Healthy Habits είναι ένα νέο ελληνικό brand που ακολουθεί τις τάσεις και τις ανάγκες των καταναλωτών, φέρνοντας στην ελληνική αγορά μια σειρά προϊόντων που ενθαρρύνουν την ισορροπημένη διατροφή, όπως Chips ρυζιού, Chips φρούτων, pitatakia, φυστικοβούτυρο και αμυγδαλοβούτυρο.

Chips φρούτων: Τα chips φρούτων αποτελούνται από ολόκληρο, 100% φρούτο, είναι dried και όχι τηγανητά. Είναι διαθέσιμα σε 6 φρούτα και συνδυασμούς: Chips κόκκινου μήλου και κανέλας, Μιξ αμύγδαλου, καρύδας και μήλου, Chips καρύδας, Chips πράσινου μήλου, Chips αχλαδιού και Μιξ φυστικιού και μήλου. Είναι 100% φυσικά, κατάλληλα για vegan διατροφή, χωρίς προσθήκη ζάχαρης, με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και χωρίς γλουτένη. Βούτυρα καρπών: Τα βούτυρα καρπών της Healthy Habits αποτελούνται από 99,9% καρπό. Διαθέσιμες γεύσεις: Φυστικοβούτυρο απαλό, Φυστικοβούτυρο crunchy, Αμυγδαλοβούτυρο. Όλα είναι κατάλληλα για vegan διατροφή.

Chips ρυζιού: Τα chips ρυζιού είναι ένα υγιεινό σνακ από καστανό ρύζι ολικής άλεσης, το οποίο γίνεται popped με ελαιόλαδο και δεν είναι τηγανητό. Κυκλοφορούν σε 4 γεύσεις. Ωστόσο, να τονιστεί πως

vegan είναι μόνο η γεύση θαλασσινό αλάτι και μαύρο πιπέρι.

Pitatakia: Πρόκειται για φύλλα ζύμης ψημένα στον φούρνο με ελαιόλαδο, σε 6 γευστικούς συνδυασμούς: Pizza, ρίγανη, μεσογειακή, αλάτι, μαύρη ζάχαρη & κανέλα, barbecue. Δεν περιέχουν ζάχαρη και συντηρητικά και είναι κατάλληλα για vegan διατροφή.

18

NEA_PROIONTA_VEGAN#5.indd 18

12/3/20 4:28 PM

VEGAN ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΑΠΟ ΙΤΑΛΙΚΑ ΒΟΤΑΝΑ To Naturale Antica Erboristeria (Ν.Α.Ε.) είναι μία αυθεντική μάρκα οργανικών & vegan καλλυντικών προϊόντων, που έχει τις ρίζες της στον πλούσιο κόσμο των βοτάνων της ιταλικής επαρχίας. Περιλαμβάνει οργανικά και πιστοποιημένα από τον οργανισμό ECOCERT προϊόντα περιποίησης προσώπου, σώματος και μαλλιών, εμπλουτισμένα με τουλάχιστον 97% συστατικά φυσικής προέλευσης. Με τη βιωσιμότητα να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του DNA της μάρκας, η συσκευασία των μπουκαλιών σαμπουάν Ν.Α.Ε. παράγεται από 100% ανακυκλωμένο PET πλαστικό (εξαιρούνται τα καπάκια), ενώ η συσκευασία των σαμπουάν σε μπάρα είναι βιοδιασπώμενη και 100% plastic free. Τέλος, τα σωληνάρια των αφροντούζ Ν.Α.Ε., καθώς και το σωληνάριο του conditioner Ν.Α.Ε. παράγονται από 100% πλαστικό φυσικής προέλευσης, που προέρχεται από ζαχαρότευτλα. Για όλα τα προϊόντα Ν.Α.Ε., η διαδικασία παραγωγής εξασφαλίζει μειωμένο αποτύπωμα άνθρακα και λιγότερες εκπομπές αέριων ρύπων στην ατμόσφαιρα. Όλα τα προϊόντα N.A.E. είναι vegan (κατά δήλωση της εταιρείας) και φέρουν πιστοποίηση οργανικού προϊόντος COSMOS Organic, του οργανισμού Ecocert, εξασφαλίζοντας έτσι την ασφάλεια για τον καταναλωτή και τη φύση. Περισσότερες πληροφορίες στο www.henkel.gr

ΔΙΑΒΆΣΤΕ ΔΩΡΕΆΝ ΤΟ GREEK VEGAN ΣΤΟ ΔΙΑΔΊΚΤΥΟ! Τώρα, μπορείτε να βρείτε τα παλαιότερα τεύχη του περιοδικού Greek Vegan σε ηλεκτρονική μορφή και να τα διαβάσετε δωρεάν! Πηγαίνετε στη διεύθυνση www.e-compupress.gr και επιλέξτε το «Greek Vegan» από τα περιοδικά που εμφανίζονται στην αριστερή στήλη. Προς το παρόν είναι διαθέσιμα τα τεύχη 1, 2 και 3. Καλή ανάγνωση!

www.e-compupress.gr

NEA_PROIONTA_VEGAN#5.indd 19

19

12/2/20 6:06 PM

VEGAN Stories

υ ο ν ά π υ ο Ζ Χριστίνα

N A G E AV E I D O FO συστήνεται ς ά μ r e g g lo tyle b τον food & lifes n a g e V η οποία με , ια » μ y r o t Ως s n ά. Οι μας «vega ι τη διαφορ ε ν ά κ η σημερινή α ν ι ε έρν ται αέρα καταφ και αυξάνον ν υ ο ίλ ικ ο θετικό της π am υμε στο Instagr για να ρίξο ς ο γ ό λ ς α οπαδοί της ν ίναι έ και αυτός ε ονομάζεται ά υ ιν ο ρ π ε ι μ σ η ίτ θ ρ α κ κο ν η ματιά στο πορεί να τη μ ς ά σ ε ό μια καλύτερ π οιοι α . πάνου. Κάπ υ ο Ζ α ίν an Foodie» τ g ισ e V Χρ A « ς δη ω γνωρίζετε ή

Της Μαρίας Γεωργιάδου

H

27χρονη Χριστίνα είναι γεννημένη και μεγαλωμένη στην Αθήνα. Έχει σπουδάσει Μάρκετινγκ και Επικοινωνία στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ) κι έχει εργαστεί σε πολλές ελληνικές αλλά και ξένες επιχειρήσεις ως Marketing Manager και Business Development Manager. Παρά το νεαρό της ηλικίας της, έχει προλάβει να ζήσει στην Ολλανδία, τη Γαλλία, την Τουρκία και το Μπαλί, ενώ έχει ταξιδέψει σε εξωτικά μέρη, όπως στη Σιγκαπούρη και τη Μαλαισία. «Οι εμπειρίες που έχω ζήσει στο εξωτερικό, αλλά κι όλα όσα έχω πάρει από αυτές τις χώρες, με κάνουν να μαγειρεύω κάποιες συνταγές με έναν όχι και τόσο παραδοσιακό τρόπο», μας είπε, και τόνισε πως περιμένει πώς και πώς να τελειώσει η ιστορία με την πανδημία, για να προγραμματίσει το επόμενο ταξίδι της!

Η στροφή στη φυτική διατροφή Έγινε vegetarian πριν από περίπου 4,5 χρόνια, ενώ εδώ κι έναν χρόνο είναι vegan. Το έναυσμα για την αλλαγή στη

διατροφή της, της το έδωσε ο κολλητός της, που όταν σπούδαζε Βιολογία, άρχισε να ψάχνει διάφορες έρευνες. «Γενικά, πάντα μας άρεσε με τον Αλέξανδρο να ψαχνόμαστε με ό,τι έχει να κάνει με την προσωπική μας ανάπτυξη, τη σωματική αλλά και την ψυχική μας υγεία, και τις πιο εναλλακτικές μορφές θεραπείας. Σε κάποιες, λοιπόν, διακοπές μας, μου είπε ότι αποφάσισε να γίνει vegetarian και μου εξήγησε τους λόγους, τους οποίους θεώρησα πολύ σωστούς. Μου μίλησε γι’ αυτά που τους μάθαιναν στο πανεπιστήμιο, για τις έρευνες που έδειχναν πόσο καλό κάνει στην υγεία και το περιβάλλον η φυτοφαγική διατροφή, κι αρχίσαμε να βλέπουμε μαζί σχετικά ντοκιμαντέρ. Έτσι, πήρα κι εγώ την απόφαση να γίνω vegetarian. Να πω σε αυτό το σημείο ότι υπάρχουν συνήθως τρεις κύριοι λόγοι που γίνεται κάποιος vegan. Το ένα θέμα είναι το περιβάλλον, το άλλο είναι η υγεία και το τρίτο… φυσικά τα ίδια τα ζώα. Για εμένα, η στροφή στον βιγκανισμό αρχικά σχετίστηκε περισσότερο με το περιβαλλοντικό ζήτημα και το θέμα της υγεί-

ας. Στη συνέχεια, έκανα κι εγώ τη σύνδεση με τα ζωάκια. Πλέον, έτσι όπως το σκέφτομαι προσωπικά, νιώθω πως δεν έχω κανένα δικαίωμα να αφαιρώ τη ζωή οποιουδήποτε ζώου. Με ενέπνευσε πολύ και μία σύντομη ιστορία από τη ζωή του Βούδα, η οποία ουσιαστικά λέει "Αν δεν μπορείς να δώσεις ζωή… πώς μπορείς να αφαιρέσεις;". Όταν σταμάτησα να τρώω κρέας και ψάρι, άρχισα να σκέφτομαι και την υπόλοιπη εκμετάλλευση των ζώων. Δεν ένιωθα πολύ καλά κι είχα τύψεις για τα ζώα», μας είπε η Χριστίνα.

Η αποχή από τα γαλακτοκομικά Στο κομμάτι της προσωπικής ανάπτυξης, η Χριστίνα παρακολούθησε επί δύο χρόνια group sessions, που έχουν να κάνουν με τα chakra (ενεργειακά μας πεδία). «Όταν, λοιπόν, ασχολήθηκα με τα chakra, κατάλαβα ότι δεν μπορώ πλέον να τρώω γαλακτοκομικά, αλλά ούτε κι αυγά. Είναι κάπως “ενεργειακός” ο λόγος και δυσκολεύομαι να το εξηγήσω με λέξεις. Είναι αστείο, γιατί από εκεί που έλεγα ότι αποκλείεται να γίνω

20

VEGAN-STORIES.indd 20

02/12/20 17:28

vegan, γιατί μου αρέσει πολύ το τυρί, έγινε πάρα πολύ εύκολα η αλλαγή. Να σημειώσω ότι πλέον για εμένα ο βιγκανισμός είναι τρόπος ζωής».

Η προώθηση του βιγκανισμού Πρωταρχικό της μέλημα είναι να προωθήσει τον βιγκανισμό στην Ελλάδα. Αυτή ήταν κι η αρχική της σκέψη, όταν έβαλε τα θεμέλια για το @aveganfoodie_ (Το προφίλ της στο Instagram) . «Ένας από τους στόχους μου είναι η άρση των στερεοτύπων και των προκαταλήψεων, όσον αφορά το κομμάτι του βιγκανισμού. Αν είχα τρεις στόχους, ο ένας θα ήταν αυτός. Ο δεύτερος, να έχουν οι vegans στη χώρα μας τις ίδιες επιλογές με τον υπόλοιπο πληθυσμό (στα εστιατόρια, στο σούπερ μάρκετ, στον ρουχισμό κ.λπ.). Ο τρίτος στόχος είναι να ζούμε σε μια κοινωνία, όπου κυριαρχούν η ενσυναίσθηση κι η αγάπη. Αυτά προσπαθώ να περάσω σήμερα, μέσω του Instagram προφίλ μου, και σε λίγο καιρό και μέσω του blog που ετοιμάζω».

Η σελίδα της στο Instagram «Προσπαθώ μέσα από το Instagram προφίλ μου να μοιραστώ το ταξίδι μου ως vegan», μας λέει η Χριστίνα, που τονίζει ότι ένα βασικό υλικό στη σελίδα της είναι οι συνταγές. «Δεν είμαι σεφ, αλλά αγαπώ τη μαγειρική, όπως και το να πειραματίζομαι, να δοκιμάζω προϊόντα, να μοιράζομαι συνταγές, απορίες, προβληματισμούς και φυσικά την καθημερινότητά μου». Ένας από τους λόγους, όμως, που αγαπάμε τόσο το προφίλ της είναι ότι μοιράζεται μαζί με όλους μας πολλά κομμάτια

Για να δείτε τα υπέροχα post της Χριστίνας, μπορείτε να μπείτε στο Instagram και να πατήσετε @aveganfoodie_ Προσοχή… μην ξεχάσετε την κάτω παύλα στο τέλος! Αν δεν έχετε Instagram, μπορείτε να τη βρείτε στο Facebook στο: A vegan foodie, αν και ο πραγματικός χαμός γίνεται στο Instagram! από τη ζωή της. Εκτός από τη θετική της ενέργεια, μπορεί κανείς να δει ολιστικά τι εστί ένας vegan και kind τρόπος ζωής. Όπως θα δείτε και από τις φωτογραφίες στον λογαριασμό της, αγαπάει πολύ τα ζώα, να περνάει χρόνο στη φύση, να διαλογίζεται στα πιο όμορφα μέρη που βρίσκει, να δοκιμάζει νέες γεύσεις και φυσικά να μαγειρεύει. Είναι πραγματικά πολύ αυθεντική! Μοιράζεται μαζί μας και τα «καλά» και τα «κακά», κάτι που σπανίζει στις μέρες μας. Όπως μας λέει κι η ίδια: «Δεν έχω στο Instagram έντονο ύφος. Σέβομαι τον εαυτό μου και τους άλλους. Ποτέ δεν θα γυρίσω να πω σε κάποιον να κάνει κάτι ή να επιρρίψω ευθύνες σε κάποιον που δεν είναι ακόμη vegan. Δεν είναι καθόλου στο δικό μου στυλ και στη δική μου νοοτροπία. Ο λόγος για τον οποίο είμαι vegan έχει να κάνει πάνω απ’ όλα με την αγάπη και την ενσυναίσθηση. Δεν θα μπορούσα να μη νιώθω αγάπη για τον συνάνθρωπο, δεν θα μπορούσα ποτέ να αρχίσω να κρίνω. Ο καθένας ακολουθεί τον δικό του δρόμο, εγώ είμαι εδώ, για να

παρουσιάσω τι πραγματικά εστί να είσαι vegan. Δυστυχώς, υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που πιστεύουν ότι η vegan διατροφή είναι άνοστη, “ουδέτερη” ή ότι οι vegan τρώνε μόνο μαρούλια. Αυτά, φυσικά, δεν ισχύουν σε καμία περίπτωση, κι ακριβώς αυτό προσπαθώ να αποδείξω μέσα από το προφίλ μου».

Τα μηνύματα του κόσμου «Έχω πολύ θετικά μηνύματα. Πολλοί μου στέλνουν ότι τους βοηθούν οι πληροφορίες που ανεβάζω, οι συνταγές που μοιράζομαι, το ότι δείχνω ποια προϊόντα στην ελληνική αγορά είναι vegan. Επίσης, αρκετοί μου έχουν πει ότι έχουν μπει στη διαδικασία να αλλάξουν πολλά από τα γεύματά τους σε αυστηρώς χορτοφαγικά ή ακόμα κι ότι έγιναν vegan. Πραγματικά, είναι κάτι που με χαροποιεί ιδιαίτερα. Δεν υπάρχει πιο όμορφο συναίσθημα από το να νιώθεις ότι διευκολύνεις την καθημερινότητα των ανθρώπων».

Οι στόχοι για το μέλλον «Σίγουρα, θέλω να μεγαλώσει κι άλλο η παρέα μου στο Instagram. Επίσης, να είναι έτοιμο κι ολοκληρωμένο το blog μου, ώστε ο κόσμος να μπορεί να βλέπει πιο εύκολα τις συνταγές μου. Ταυτόχρονα, θα ήθελα πολύ να μας επιτρέψουν οι καταστάσεις να βρεθώ με όλους τους υπέροχους ανθρώπους με τους οποίους συνομιλώ στο Instagram. Τέλος, λόγω του πτυχίου μου, αλλά και των προηγούμενων θέσεων εργασίας μου, θα ξεκινήσω να παρέχω συμβουλευτικές υπηρεσίες σε επιχειρήσεις που θέλουν να λανσάρουν vegan προϊόντα ή που χρειάζονται κάποια υποστήριξη με τη marketing στρατηγική τους».

21

VEGAN-STORIES.indd 21

02/12/20 17:28

Οδηγός επιβίωσης σε εποχές κοινωνικής απομόνωσης Εξειδικευμένα μέτρα προσωπικής υγιεινής, περιορισμός της κοινωνικής ζωής, τηλεργασία, μοναχικότητα (αλλά όχι μοναξιά), σε μια νέα -έκτακτης ανάγκης- καθημερινότητα, την οποία έχει επιβάλει ο Covid-19. O συνεργάτης του περιοδικού μας, Νικόλας Πουρλιάρος, μας διηγείται πώς πέρασε την περίοδο της καραντίνας ως αθεράπευτα ρομαντικός vegan. Τoυ Νικόλα Πουρλιάρου 22

KARANTINA ENOS VEGAN.indd 22

02/12/20 17:25

ΚΑΡΑΝΤΊΝΑ Ιταλική λέξη ενετικής προέλευσης. Σχετίζεται με το νούμερο σαράντα (quaranta στα ιταλικά), καθότι τόσες ήταν οι ημέρες που έπρεπε να μείνουν απομονωμένοι οι Βενετοί ναυτικοί που επέστρεφαν στην επικράτεια της «Γαληνοτάτης», μετά τα ταξίδια τους σε χώρες χτυπημένες από πανούκλα. Κι ενώ μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε πως αυτός ο όρος σχετίζεται με το μακρινό ιστορικό παρελθόν, ένας ιός, ο πολυσυζητημένος και διαβόητος SARS-CoV-2, ο οποίος κι αποτελεί την αιτία της ασθένειας Covid-19, τον έφερε στο παρόν μας. Και αν στα τέλη του 2019 βλέπαμε από απόσταση ασφαλείας στους τηλεοπτικούς μας δέκτες τη σύγχρονη καραντίνα στη Γουχάν της Κίνας, με τη βεβαιότητα ότι είναι κάτι πολύ μακρινό, το 2020 είχε άλλα σχέδια. Μας έβαλε σε καραντίνα όχι μία, αλλά δύο φορές. Άλλαξε τις καθιερωμένες συνήθειες της κοινωνικότητάς μας, δοκίμασε τις ψυχικές κι οικονομικές μας αντοχές κι, ενδεχομένως, άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη ζωή και τον κόσμο. Προσωπικά, στο πρώτο άκουσμα της είδησης της καραντίνας μπήκα σε σκέψεις. Αν και δεν θα κολυμπούσα σε αχαρτογράφητα νερά -όπως όλοι οι άντρες που έχουμε κάνει Στρατό- η ιδέα ότι συρρικνώνονται τα όρια της ελευθερίας μου προκάλεσε μέσα μου ερωτηματικά. Εκ των υστέρων, βέβαια, τολμώ να πω ότι η περίοδος της καραντίνας (εις διπλούν) ήταν από τις καλύτερες της ζωής μου. Γιατί; Γιατί βρήκα να κάνω πολλά ωραία πράγματα που σχετίζονται με τη vegan πλευρά του εαυτού μου, τα οποία ομόρφυναν την καθημερινότητά μου. Δράσεις και δραστηριότητες που ήρθαν για να μείνουν, τις οποίες θέλω να μοιραστώ μαζί σας.

ΔΡΑΣΗ

ΔΡΑΣΗ

1

Μαγειρεύοντας αργά Με δεδομένο ότι είμαι ο vegan chef του σπιτιού μου, διαρκώς ψάχνω να βρω νέες συνταγές και προτάσεις μαγειρικής. Ορισμένες που μου είχαν κεντρίσει την περιέργεια παλαιότερα ήταν απαγορευτικές, λόγω του χρόνου της μαγειρικής διαδικασίας. Η καραντίνα, ωστόσο, μου έδωσε αυτή την ευκαιρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το spaghetti al pomodoro της Povera κουζίνας, στις φτωχογειτονιές του ιταλικού νότου, το οποίο απαιτεί πολύωρη διαδικασία. Έτσι, μία ωραία πρωία, έριξα λάδι σε μια μεγάλη κατσαρόλα, τη γέμισα με φρέσκες ντομάτες, σκόρδα κι αλάτι, και την τοποθέτησα στο μάτι σε χαμηλότατη φωτιά. Εννιά ώρες μετά, τα spaghetti ενσωματώθηκαν στη σάλτσα ντομάτας, έβρασαν μαζί της μέχρι να φτάσουν στο στάδιο al dente, και λίγο αργότερα μου προσέφεραν μια υπέρτατη γευστική απόλαυση. Εμπειρία πρωτόγνωρη, με ένα, κατά τα λοιπά, συνηθισμένο πιάτο.

2 Καταρρίπτοντας μαγειρικούς μύθους Το να βάζεις τον εαυτό σου σε δημιουργικές προκλήσεις είναι μια από τις πτυχές του ευ ζην. Αυτό το προσωπικό συμπέρασμα με κινητοποίησε ένα απόγευμα Κυριακής, όταν είπα στον εαυτό μου ότι θα μάθω μόνος μου να ανοίγω φύλλο για πίτα. Χωρίς ιδιαίτερες συμβουλές, μαγείρεψα επιτυχώς την πρώτη μου σπανακόπιτα, και μάλιστα με αλεύρι ολικής άλεσης που ανοίγει δύσκολα. Όλες οι φήμες κι αστικοί μύθοι, ότι είναι φοβερά δύσκολο να φτιάξεις την πίτα που έφτιαχνε η μάνα σου / η γιαγιά σου, πάνε περίπατο, αν έχεις θέληση και διάθεση.

23

KARANTINA ENOS VEGAN.indd 23

02/12/20 17:26

H ΚΑΡΑΝΤΊΝΑ ENOΣ VEGAN! ΔΡΑΣΗ

3 Vegan Λογοτεχνία

ΔΡΑΣΗ

Σερφάροντας στο διαδίκτυο, βρήκα αρκετά βιβλία σχετικά με τον βιγκανισμό. Τα περισσότερα ανήκαν σε μαγειρικές εκδόσεις και κάποια ήταν οδηγοί για το πώς να μπει κάποιος (βήμα-βήμα) στη φιλοσοφία της vegan ζωής. Μερικά άλλα είχαν οικονομικό και φιλοσοφικό πρόσημο. Λογοτεχνία που έψαχνα, δεν έβρισκα, κι έτσι αποφάσισα να τη δημιουργήσω. Στρώθηκα κι έγραψα το ακόλουθο μικρό διήγημα, την «Αργή αφαίμαξη», το οποίο, μάλιστα, δημοσιεύτηκε και σε δημοφιλέστατο λογοτεχνικό site. «Βρίσκομαι στον δρόμο. Δίπλα σ’ ένα πεζοδρόμιο. Είναι νωρίς το πρωί και κανείς ακόμη δεν μου δίνει σημασία. Εχθές κάποια παιδιά έπαιξαν ποδόσφαιρο μαζί μου. Δεν ένιωσα πόνο. Μόνον Θλίψη. Δεν είμαι μπάλα. Δεν είμαι παιχνίδι. Είμαι ένα κρανίο. Ενωμένα κόκαλα πάνω στα οποία κάποτε υπήρχε δέρμα. Υπήρχαν κύτταρα. Κάποτε ήμουν ύπαρξη ολοκληρωμένη. Κεφάλι, λαιμός, πόδια, σπλάχνα, μάτια. Ζούσα αμέριμνος σε πράσινα βουνά, αλλά μιαν ημέρα η γιαγιά που με μεγάλωνε με έδωσε σ’ έναν άλλον. Αυτός ο άλλος με στρίμωξε με άλλα κατσίκια σ’ έναν κλειστό χώρο και πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι θέλει το κακό μου. Θέλει να με σφάξει. Πανικοβλήθηκα, έκλαψα πολύ. Δεν ήθελα να πεθάνω, αλλά δεν γλίτωσα. Δεν γλίτωσε κανένας μας. Μας έσφαξε. Βασανιστικά. Έχωνε ένα σίδερο στο λαιμό μας και μας άφηνε να τυραννιόμαστε μέσα σε φριχτούς πόνους, με το αίμα μας να στάζει παντού μέσα στον χώρο. Η αργή αφαίμαξη έλεγε ο δήμιος μας είναι το μυστικό για το νόστιμο κρέας. Τι και αν εμείς ουρλιάζαμε; Δεν υπήρξε έλεος. Κατέληξα, λοιπόν, στο πιάτο σας. Είμαι μια λιχουδιά - προϊόν βαρβαρότητας. Είμαι το γεύμα με το οποίο γιορτάζετε τις θρησκείες σας. Είμαι η αργή αφαίμαξη.»

4

Μικρά, φυσικά μυστικά καθαριότητας Έχοντας χρόνο στη διάθεσή μου, είπα να κάνω ανανέωση στα ρούχα μου. Ανακύκλωσα όσα δεν μου χρειάζονταν, ενώ καθάρισα τις ντουλάπες μου, φτιάχνοντας ένα δικό μου, απλό καθαριστικό, αποτελούμενο από νερό, λεμόνι και ξίδι. Με λευκό ξίδι καθάρισα και το ποντίκι του υπολογιστή μου και με λεμόνι -αραιωμένο σε λίγο νερό- τα τζάμια και τους καθρέφτες, καθώς και τον κάδο των σκουπιδιών. Κάπως αντίστοιχα κινήθηκα και στην καθαριότητα των χαλιών, και καθάρισα τον λεκέ από καφέ, τρίβοντας το χαλί με μικρές σταγόνες μπίρας, και τον λεκέ από το λάδι, με πάστα από καλαμποκάλευρο και λευκό αλάτι. Τις γλάστρες του μπαλκονιού μου τις καθάρισα με ζεστό αλατόνερο.

Εκγύμναση

ΔΡΑΣΗ

5

Αλλάζοντας το πρόγραμμα της ζωής μου, άλλαξα και τον βιορυθμό μου. Άρχισα να κάνω τζόκινγκ έξω, στη γειτονιά μου, πρωινές και μεσημεριανές ώρες, γύμνασα τα χέρια με παλέτες από εμφιαλωμένα νερά, έκανα ασκήσεις για κοιλιακούς, κρατώντας ένα τηγάνι, ενώ παράλληλα άκουγα τη μουσική που μου αρέσει, χωρίς να ενοχλώ κανέναν, όπως θα έκανα σ’ ένα γυμναστήριο. Παράλληλα, τέσταρα τα γούστα μου και σε σχέση με τη χορευτική γυμναστική. Το Dancing workout είναι δημοφιλέστατη τάση στο ΥouTube, οπότε σας συμβουλεύω να το ψάξετε και να βρείτε τον χορευτικό-γυμναστικό μπούσουλα που ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία σας.

24

KARANTINA ENOS VEGAN.indd 24

02/12/20 17:26

ΔΡΑΣΗ

6

Podcasting Μία από τις πιο απολαυστικές δραστηριότητες κατά την καραντίνα ήταν το να ακούω podcast προγράμματα. Για όσους δεν το ξέρουν, το podcasting είναι οι ηχογραφημένες, ραδιοφωνικού τύπου και χαρακτήρα, εκπομπές, οι οποίες ανεβαίνουν σε πολλές και διάφορες ψηφιακές πλατφόρμες. Υπάρχουν podcasts για όλα τα γούστα, με εξειδικευμένη θεματολογία, και σαφώς και με vegan προσανατολισμό. Τα λάτρεψα τα podcasts και γι’ αυτό αποφάσισα να φτιάξω κι εγώ το δικό μου. Είμαι, επισήμως, ο πρώτος Έλληνας vegan podcaster. Ψάξτε τον VegaNik στο Spotify, το Apple Podcast και το Google Podcast. Θα με ακούσετε και θα με θυμηθείτε. Μέσα σε τριάντα, εικοσάλεπτες περίπου, εκπομπές, έφτασα ήδη τις 1.035 ακροάσεις στον θαυμαστό κόσμο του streaming.

ΔΡΑΣΗ

7

Vegan Binge watching Οι ταινίες τεκμηρίωσης ήταν στην πρώτη γραμμή της προσωπικής μου ψυχαγωγίας. Ως σκηνοθέτης, νιώθω περήφανος που υπάρχουν πολλοί συνάδελφοι εκεί έξω, οι οποίοι διοχετεύουν τη vegan ακτιβιστική τους δράση στο κανάλι της τέχνης. Είναι προφανές ότι κάπως έτσι επιχειρούν να επικοινωνήσουν μ’ ένα μεγαλύτερο κοινό, αλλά και να μεταφέρουν γνώση. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η παρούσα πανδημία έφερε πολύ κόσμο προ των ευθυνών του, και δεν είναι αμελητέος ο αριθμός εκείνων που αποφάσισαν, μεσούσης αυτής της παγκόσμιας κρίσης, να γίνουν vegans. Τα ντοκιμαντέρ που παρακολούθησα ελεύθερα και νόμιμα στο διαδίκτυο και μου άρεσαν ιδιαίτερα ήταν το 15λεπτο, βραβευμένο με BAFTA (τα λεγόμενα βρετανικά Όσκαρ) «73 Cows», σε σκηνοθεσία του Alex Lockwood, το «Vegan 2019 - The film» του Klaus Mitchell, το «Plant Pure Nation» του Nelson Campbell, το «Big Max» του Justin Russell, το «The Marshall Plan» της Caroline Hofmann. Φιλμ τα οποία σας συστήνω ανεπιφύλακτα να παρακολουθήσετε, γιατί έχουν να προσφέρουν πολλά σε γνωστικό, ενημερωτικό και ψυχαγωγικό επίπεδο.

ΕΠΊΛΟΓΟΣ Ήταν όλα ρόδινα στην καραντίνα; Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι προφανής: Όχι. Και βέβαια δεν ήταν ρόδινη η καραντίνα. Τι είναι, όμως, ολοκληρωτικά ρόδινο και θετικό στη ζωή μας; Εν προκειμένω, μου έλειψε η συναναστροφή με φίλους. Αυτό το περιβόητο χαλαρό ποτάκι, σ’ έναν χώρο με κόσμο, μουσικές, γέλια, χαρές, ξεγνοιασιά και παιδικού τύπου ανεμελιά. Καλές οι πλατφόρμες οπτικής επικοινωνίας, αλλά άλλη χάρη έχει να αγγίζεις και να νιώθεις την ανθρώπινη παρουσία. Σε τέτοιες συνθήκες απομόνωσης, σου λείπει ο άνθρωπος με τον οποίο μπορεί να είσαι ερωτευμένος κι ενδεχομένως να κατοικεί σε άλλη γειτονιά. Σου λείπει η λαχτάρα του νέου φλερτ, η αγω-

νία του πρώτου φιλιού που δίνεις με κλειστά μάτια, χωρίς να σκέφτεσαι ιούς και μικρόβια. Αναντίρρητα μου έλειψαν τα ταξίδια, ο αυθορμητισμός του να αγοράσεις ένα εισιτήριο-προσφορά για κάποιον προορισμό, η βόλτα σ’ ένα υπαίθριο παζάρι βιβλίων, το ένα γλυκό στα όρθια κάτω από τον λαμπερό αττικό ήλιο, η τριβή με άλλο κόσμο σε μια γκαλερί ή σε μια vintage κινηματογραφική αίθουσα. Παρ’ όλα αυτά, η εμπειρία της καραντίνας κι όλες οι δραστηριότητες που υιοθέτησα με έκαναν να σκεφτώ και αναρωτηθώ για πολλά στη ζωή μου. Το ερώτημα «Μήπως τελικά ο ρυθμός της καθημερινότητάς μας θα πρέπει να χαλαρώσει;» επικρέμεται στα χείλη πολλών ανά τον κόσμο κι απασχολεί και το μυαλό

μου. Για παράδειγμα, είδαμε ότι ο εγκλεισμός στο σπίτι, ο περιορισμός των μετακινήσεων και κάποιων δραστηριοτήτων καθάρισε την ατμόσφαιρα στο Νέο Δελχί της Ινδίας, έκλεισε μεγάλο μέρος από την τρύπα του όζοντος, επέτρεψε την αύξηση του πληθυσμού των μελισσών, μείωσε την ηχορύπανση κι επανέφερε στο οικοσύστημα άγρια ζώα όπως τη λεοπάρδαλη της Ταϊλάνδης. Μήπως, τελικά, η καραντίνα είναι ένα μήνυμα της φύσης προς τον άνθρωπο, ότι πρέπει να… πάρει τη ζωή του αλλιώς και να σταματήσει την… κακοποίησή της, μέσα από το κυνήγι μιας κίβδηλης υλικής ευτυχίας; Ίσως, πάλι, η καραντίνα κι όλες οι πρωτοφανείς δραστηριότητες που ακολουθήσαμε όλοι να είναι τροφή για αυτο-περισυλλογή κι ενδοσκόπηση.

25

KARANTINA ENOS VEGAN.indd 25

02/12/20 17:26

ά κ ι τ σ α τ ρ ο E Vegan 20+1

προτάσεις

για εσάς και τους αγαπημένους σας Της Μαρίας Γεωργιάδου

δώ ρα! Σε πείσμα κορωνοϊού και καραντίνας, τα Χριστούγεννα είναι εδώ και εμείς στο περιοδικό σκεφθήκαμε ότι το καλύτερο αντίδοτο στη μελαγχολία της χρονιάς που φεύγει είναι ένα εορταστικό ρεπορτάζ για Δώρα! Τι δώρο να πάρετε στον σύντροφό σας, στα παιδιά σας, στα σκυλιά σας και βεβαίως, στον εαυτό σας!

26

VEGAN_Dwra-B.indd 26

12/2/20 4:38 PM

!

γματα, πως και να έχουν τα πρά αντίνα, με καραντίνα ή χωρίς καρ να με για λίγες ημέρες μπορού α μας, ογί χολ ψυ την ε ουμ ανεβάσ πημένα μας κάνοντας δώρα στα αγα ν εαυτό μας. πρόσωπα, αλλά και στο

Ό

ότερα ση καραντίνας- τα περισσ Το καλό είναι ότι -σε περίπτω ς για ρμε ξει ηλεκτρονικές πλατφό καταστήματα έχουν αναπτύ , αζιά μαγ το ίδιο με μια βόλτα στα αγορές. Φυσικά, δεν είναι μας τίκι αγορές με σύμμαχο το πον αλλά στην ανάγκη, και οι δεν είναι άσχημες. ί κάποιες ικά και πάμε να δούμε μαζ Σκεφτόμαστε, λοιπόν, θετ ς. δώρα που επιλέξαμε για εσά ιδέες για χριστουγεννιάτικα στικά! χρη α πρακτικά, αλλά κι αρκετά Δώρα για καλλωπισμό, δώρ

ς Δώρα ομορφιά A α π ό τη ν A V E D

τό entry με Η γνωστή εταιρεία κάνει ένα δυνα αυτό πάρα γι’ στε vegan προϊόντα και χαιρόμα για να ές, σειρ ς πολύ. Σας προτείνουμε τρει χρειάζεπου ο επιλέξετε ανάμεσά τους το δώρ ση ποίη περι την ται ο παραλήπτης. Δώρα για . ατος των μαλλιών, αλλά και του σώμ >>Botanical Repair Gift Set itioner και Το σετ περιέχει σαμπουάν, cond Repair™. l nica Bota άς σειρ της το leave-in νική βοτα τη με ιά μαλλ τα νει Μεταμορφώ στη εται κλεί περι που σης όρθω δύναμη επαν φυτικό σειρά botanical repair™ χάρη στο ούς δεσμ τους ει σιάζ απλα πολλ μόριο που της τρίχας.

Dr. Martens: ία μία vegan μπότα με ιστορ

e Gift Set >> Nutriplenish – Deep Moistur τική Πλούσια vegan ενυδάτωση κι εντα κι έλαια τυρα βού με η σμέν ουτι εμπλ η, θρέψ άνει το από superfood. Το σετ περιλαμβ ενυδατώνει Nutriplenish leave-in spray, που και για έως και 72ώρες, ξεμπερδεύει έως και α ότητ θερμ τη από εύει στατ προ έχει το τους 270 βαθμούς. Επίσης, περι iplenish σαμπουάν και conditioner Nutr δίου.

Deep Moisture σε μέγεθος ταξι

>> Hand & Foot Relief Home & Travel Hydration Set Οι κρέμες hand relief™

και foot relief™ παρέχουν εντατική ενυδάτων ση ενώ παράλληλα καταπραΰνου άνει τα κανονικά μεγέθη, λαμβ και ξεκουράζουν. Το σετ περι ποίηση κάθε στιγμή. περι για αλλά και τα μεγέθη ταξιδίου

r

info: www.aveda.g

Οι μπότες Dr. Martens μετράνε περισσότερα από πενήντα χρόνια ζωής, ενώ έχουν φορεθεί από Βρετανούς αστυνομικούς, skinheads, αναρχικούς, λάτρεις της punk μουσικής, διάσημους, όπως η Τζέσικα Άλμπα, αλλά και σύμβολα θρησκευτικής εξουσί ας, όπως ο πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄. Όλα ξεκίνησαν όταν ο 25χρονος γιατρός του γερμαν ικού στρατού Dr. Κlaus Maertens, μετά από ένα ατύχημ α που είχε κάνοντας σκι στις Βαυαρικές Άλπεις κατά τη διάρκε ια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, συνεργάστηκε με τον μηχαν ολόγο μηχανικό Herbert Funck, για να κατασκευάσουν ένα παπούτσι με αερόσολα, ώστε να ανακουφίσει τον πόνο από το σπασμένο του πόδι. Οι πρώτοι που αναγνώρισαν την πρακτικότητα αυτού του χοντροκομμένα καλοφτιαγμένου υποδήματος ήταν οι εργάτες στα εργοστάσια της βαριάς βιομηχανίας. Το 1960 ο γιατρός πούλησε την ιδέα της ανατομικότητ ας στη Βρετανική εταιρεία Griggs, η οποία πρόσθεσε το χαρακτηριστικό κίτρινο γαζί στη σόλα κι έβγαλε στην παραγ ωγή τις πρώτες μαύρες και βυσσινί δερμάτινες μπότες . Και μπορεί αρχικά να τα τίμησε η εργατική τάξη, δεν άργησαν όμως τα ιδιαίτερα μποτάκια να κατακτήσουν τον κόσμο της μόδας και να κάνουν την εμφάνισή τους στις πασαρέλες των μεγαλύτερων οίκων. Διαθέτουν άψογη γυαλιστερή εμφάνιση, μαλακή και άνετη αίσθηση, ενώ είναι κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου από μη ζωικά υλικά. Το υλικό Felix είναι μία vegan εναλλα κτική από μικροΐνες, ένα πολυμερές συνθετικό υλικό που μοιάζει εξαιρετικά με δέρμα στην όψη και την υφή. Σκοπό ς είναι να αισθάνεσαι καλά στα DOC σου, υποστηρίζοντας πάντα αυτό που είσαι.

info: www.drmartens.com 27

26-34_VEGAN_Dwra.indd 27

12/3/20 4:32 PM

Vegan Eορταστικά δώρα #smallactsoflove αγάπης Μικρές πράξεις του Love Beauty H σειρά σώματος Muru Muru Butter & Rose, ι σεβασμό στον & Planet, μας μυεί σε έναν κόσμο που δείχνε άνθρωπο και τον πλανήτη. ντι στον Ποια είναι η δική σας μικρή πράξη αγάπης απένα να ξεκινήσετε, εαυτό σας και το περιβάλλον; Θα μπορούσατε ερινότητά μειώνοντας τη χρήση πλαστικών στην καθημ ς με το σας, ανακυκλώνοντας περισσότερο, πηγαίνοντα ώντας ποδήλατο στη δουλειά, ακόμα και χρησιμοποι τικά κι είναι συστα αγνά έχουν που ς, οίηση περιπ ντα προϊό ομορφιάς vegan και cruelty free! Την ηθική πλευρά της τικά φυσικής υπηρετεί το Love Beauty and Planet, με συστα , οργανικά έλαια προέλευσης σε ποσοστό από 90% και πάνω καλλιέργειες κι αρώματα, που συλλέγονται από βιολογικές ητα. Τα δίκαιου εμπορίου, με σεβασμό στη βιοποικιλότ ποίηση από προϊόντα είναι cruelty free και vegan, με πιστο Χορτοφάγων. τον οργανισμό PETA και την Ευρωπαϊκή Ένωση ει το Το Love Beauty and Planet, θέλοντας να μειώσ εί μπουκάλια περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, χρησιμοποι .

100% ανακυκλώσιμα, από ανακυκλωμένα υλικά η υπέροχη Εμπνευσμένη από αυτή τη φιλοσοφία είναι λο, σειρά περιποίησης σώματος με ροζ τριαντάφυλ από την από ροδοπέταλα που συλλέγονται με το χέρι αρία, κι εντυπωσιακή κοιλάδα των ρόδων στη Βουλγ νιο. Το οργανικό βούτυρο muru muru από τον Αμαζό τος κι η Bountiful Moisture αφρόλουτρο, η λοσιόν σώμα τις βαθιές κρέμα σώματος Delicious Glow προσφέρουν την ώρα ενυδατικές ιδιότητές τους στην επιδερμίδα, η ζουμερή που η φρέσκια δροσιά του τριαντάφυλλου κι ν μια θηλυκή, φρεσκάδα των κόκκινων μούρων δημιουργού ται με το αισθησιακή ατμόσφαιρα. Η σειρά ολοκληρώνε ρα κι κύττα scrub απολέπισης που απομακρύνει τα νεκρά . αναδεικνύει τη φυσική λάμψη της επιδερμίδας

νήτη Όμορφα μαλλιά κι αγάπη για τον πλα

Beauty & Planet Η σειρά Muru Muru Butter & Rose του Love κι ενυδάτωση. λάμψη υγιή ά μαλλι να προσφέρει στα βαμμέ ίδα, κι η φύση είναι φροντ ερη ιδιαίτ ι ζοντα χρειά ά Τα βαμμένα μαλλι Η ολοκληρωμένη σύμμαχός τους και μπορεί να δώσει τη λύση.

Beauty and Planet σειρά περιποίησης βαμμένων μαλλιών Love που συλλέγονται με περιέχει ροζ τριαντάφυλλο, από ροδοπέταλα ρόδων στη Βουλγαρία, το χέρι από την εντυπωσιακή κοιλάδα των τον Αμαζόνιο. καθώς κι οργανικό βούτυρο muru muru από και Mάσκα – της tioner Condi υάν, Σαμπο – ντα Και τα τρία προϊό ασία, υγιή λάμψη σειράς Blooming Colour εξασφαλίζουν προστ νουν υπέροχες, και ζωντάνια στα βαμμένα μαλλιά, ενώ αναδί φυσικά συστατικά, με ση σύνθε Η λου. τάφυλ τριαν δροσερές νότες ουλες (με πιστοποίηση σε ποσοστό 90% και πάνω, και vegan φόρμ Ένωση Χορτοφάγων) από τον οργανισμό PETA και την Ευρωπαϊκή τας το αίτημα πολλών σέβεται το τριχωτό της κεφαλής, ικανοποιών σεβασμό στον άνθρωπο, γυναικών για φυσικές λύσεις ομορφιάς, με αποδεικνύει κι η το περιβάλλον, αλλά και τα ζώα. Το τελευταίο δεν πραγματοποιεί cruelty free προσέγγιση της εταιρείας, που συστατικά σε πειράματα σε ζώα και δεν χρησιμοποιεί ζωικά το περιβαλλοντικό ει μειώσ να τας Θέλον ντα. κανένα από τα προϊό ανακυκλώσιμα, από της αποτύπωμα, τα μπουκάλια είναι 100% είναι βιοδιασπώμενες ανακυκλωμένα υλικά, ενώ όλες οι συνθέσεις σε ποσοστό έως και 99%.

om/gr

yandplanet.c

vebeaut info: www.lo

ταγών Βιβλία συν

ις, ών. Ειδικά από ξένες εκδόσε για δώρα σε βιβλία συνταγ Υπάρχουν πολλές επιλογές το ε ουμ τείν ίς θα προ vegan μαγειρική. Ωστόσο, εμε είναι πολλοί οι τίτλοι για τη τις εκδόσεις Arigata. από an, Veg y Dirt το ου Γαϊτάνου, βιβλίο του Έλληνα σεφ, Νίκ ίρους και 23 προορισμούς, βιβλίο, μας ταξιδεύει σε 5 ηπε O Νίκος, μέσα από αυτό το λαυση στην καθαρά φυτική et food μπορεί να γίνει από δείχνοντάς μας πως το stre άδα, Ισπανία, Ινδία, ΗΠΑ, με vegan συνταγές από Ελλ εκδοχή του. Ένα οδοιπορικό γος συνεχίζεται! Δομίνικο, Αγγλία… κι ο κατάλο Νέα Ζηλανδία, Αίγυπτο, Άγιο από υπέροχες φωτογραφίες λίγεται μπροστά σας, μέσα Το οδοιπορικό του Νίκου ξετυ ίσεις των πιάτων που μών, καθώς και με απεικον των δρόμων και των προορισ ιουργικές, και πολύ . Οι συνταγές είναι απλές, δημ θα θέλετε να φτιάξετε αμέσως σελίδες, σας περιμένουν λίο, που ξεπερνάει τις 200 μελετημένες. Σε αυτό το βιβ Street Food! πάνω από 100 επιλογές για ww.arigata.eu

info: w

28

VEGAN_Dwra-B.indd 28

12/2/20 4:39 PM

Κρασ

ιά

τους φίλους να είναι το ιδανικό δώρο για Ένα καλό κρασί θα μπορούσε εδώ θα σας ευφραίνει καρδίαν»… Εμείς που αγαπούν το μότο «οίνος τους «Αμπελώσει πολύ και παράγεται από προτείνουμε ένα που μας αρέ ικά είναι υς διεθνών διακρίσεων και φυσ νες Μάρκου», όπου έχουν οίνο ε, λοιπόν, κατανάλωση. Σας προτείνουμ όλοι κατάλληλοι προς Vegan γειας του σταφύλια βιολογικής καλλιέρ τον φυσικό οίνο «Κλέφτες» από σί, με πολλές θειωδών. Ένα εξαιρετικό κρα οινοποιείου, χωρίς προσθήκη ς, λευκός, σεις ετησίως. Μονοποικιλιακό διεθνείς διακρίσεις και βραβεύ κής), με ιανό (γηγενής ποικιλία της Αττι ξηρός οίνος, ποικιλίας Σαββατ ν, ροδάκινου και αρώματα τροπικών φρούτω χρώμα ανοιχτό χρυσαφί και νων φρούτων οξύτητα, αρώματα αποξηραμέ μπισκότου. Σώμα με πλούσια ή του έχει μεγάλη διάρκεια. και γήινες γεύσεις. Η επίγευσ

.gr

smarkougroup

info: ampelone

Bamboo εργαλεία κουζίνας Η πλειονότητα των vegans αγαπ ά τη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική. Όταν κάνεις στρο φή σε αυτή τη διατροφή, ξεκλειδώνεται ένας νέος κόσμος κι οι επιλογές που έχεις είναι πολύ περισσότερες απ’ ό,τι φαντάζονται όσοι δεν έχουν εντρυφήσει στα μυστικά της vega n γαστρονομίας. Έτσι, προτείνουμε ως δώρο ένα σετ από εργαλεία κουζίνας, όπως είναι οι κουτάλες για την ανάδευση των φαγητών στην κατσαρόλα ή στο τηγάνι. Υπάρχουν πολλές επιλογές που μπορείτε να βρείτε στην αγορά, και μάλιστα μπορείτε να συνδυάσετε και διάφορα προϊόντ α, όπως είναι και τα μαχαιροπίρουνα από bamboo.

info: www.skroutz.gr/

ύλους

κότα για σκ

ισ Biobites: μπ

πημένα σας μια πρόταση δώρου για τα αγα Δεν θα μπορούσε να λείπει και γένεια είναι λου κι η εταιρεία, «επειδή οικο κατοικίδια. Όπως τονίζει εξάλ Organic vegan η μας είναι η vegan λιχουδιά και τα σκυλάκια μας, η πρότασ n μπισκότα σε s». Πρόκειται για νόστιμα vega dog biscuits for smaller dog σπανάκι, φύκια και εμπλουτισμένα με οργανικό τρεις διαφορετικές γεύσεις, λιά, κατάλληλα για ι ιδανικά για μικρότερα σκυ σπιρουλίνα. Τα μπισκότα είνα ών κι απαλλαγμένα ία στην πέψη ζωικών πρωτεϊν σκύλους που έχουν δυσκολ οφάρμακα. από τεχνητά πρόσθετα και φυτ Α και C και λή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Το οργανικό σπανάκι έχει υψη ια και το δέρμα οειδή που κάνει καλό στα μάτ περιέχει λουτεΐνη και φλαβον D και Ε κι ανόργανα ό φύκι περιέχει βιταμίνες Α, του σκύλου σας. Το οργανικ ης, στην καλύτερη ες. Τα φύκια συμβάλλουν, επίσ άλατα κι έχει υψηλές πρωτεΐν ν αντοχή κι λάμψη του τριχώματος και στη λειτουργία του εντέρου, στη μίνη Β12, ογική σπιρουλίνα περιέχει βιτα ελαστικότητα των μυών. Η βιολ για μια υγιεινή ο, μαγνήσιο, κάλιο κι αμινοξέα ασβέστιο, σίδηρο, ψευδάργυρ ου στο αίμα και αντίκτυπο στα επίπεδα σακχάρ διατροφή. Έχει επίσης θετικό ρών οστών. συμβάλλει στην ανάπτυξη ισχυ 6168 ράκη 2, Γλυφάδα. Τηλ.:210 894 Θα τα βρείτε: ΒΙΩ-bites, Κατ

info: biobites.gr

29

VEGAN_Dwra-B.indd 29

12/2/20 4:39 PM

Vegan Eορταστικά δώρα κ Παιδι

λί ά βιβ

α

Για τους μικρούς βιγκανιστές, μια ενδιαφέρουσα επιλογή είναι τα παιδικά βιβλία της Ruby Roth. Πρόκειται για τρία απλά παιδικά βιβλία, που μπορούν να εξηγήσουν τον vegan τρόπο ζωής στα παιδιά. Το βιβλίο «Να Γιατί Δεν Τρώμε Τα Ζώα» χρησιμοποιεί πολύχρωμες ζωγραφιές και ζωηρά κείμενα, για να εισάγει την ιδέα της χορτοφαγίας και του βιγκανισμού σε μικρούς αναγνώστες (μεταξύ έξι και δέκα ετών). Απεικονίζει μια αξιολάτρευτη ομάδα ζώων, όπως γουρουνάκια, γαλοπούλες, αγελάδες, ορτύκια, χελώνες και δελφίνια. Τα πλάσματα αυτά εμφανίζονται στη φυσική τους κατάσταση - όταν σμίγουν, φωλιάζουν, ησυχάζουν ή σαγηνεύουν το ένα το άλλο με τα ένστικτα και τις ιδιομορφίες της οικογένειάς τους - αλλά και στις θλιβερές συνθήκες ζωής στις φάρμες εκτροφής. Το βιβλίο περιγράφει, επίσης, τις αρνητικές συνέπειες της κρεοφαγίας στο περιβάλλον. Στο βιβλίο «Βίγκαν Σημαίνει Αγάπη», η συγγραφέας κι εικονογράφος Ruby Roth παρουσιάζει στους νεαρούς αναγνώστες τη vegan διατροφή ως τρόπο ζωής με συμπόνια και δράση. Διευρύνοντας τη θεματική του πρώτου δημοφιλούς της βιβλίου, απεικονίζει το πώς οι καθημερινές μας επιλογές επεκτείνονται από τοπικό σε παγκόσμιο επίπεδο, παρουσιάζοντας όσα μπορούν να κάνουν τα παιδιά σήμερα, για να προστατέψουν τα ζώα, το περιβάλλον και τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Τέλος, μέσα από διασκεδαστικές πληροφορίες για τα ζώα και γοητευτική εικονογράφηση, το «Δεν είναι κοτομπουκιά» μας αποκαλύπτει μία άλλη προοπτική για το πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε στα ζώα και ξεγυμνώνει απλά την αλήθεια.

info: www.arigata.eu

Body Shop Κρέμα ματιών & χειλιών Μπορείτε να βρείτε πολλές επιλογές για δώρα από τη γνωστή εταιρεία. Εμείς ξεχωρίσαμε ως τέλειο δωράκι την ALOE SHOOTHING EYE & LIP CONTOUR CARE. Με νέα, ανανεωμένη σύνθεση, αυτή η ήπια ενυδατική κρέμα με υφή gel είναι κατάλληλη για χρήση, τόσο στην ευαίσθητη περιοχή γύρω από τα μάτια, όσο και πάνω στα χείλη. Διαθέτει σύνθεση ειδικά σχεδιασμένη για τις ανάγκες της ευαίσθητης και ξηρής επιδερμίδας, καθώς είναι εμπλουτισμένη με βιολογική αλόη βέρα, ενώ δεν περιέχει άρωμα, χρώμα, οινόπνευμα και συντηρητικά. Επιπλέον, η ενυδατική, δροσιστική και καταπραϋντική της δράση βοηθά την ευαίσθητη επιδερμίδα, ενώ παράλληλα προστατεύει από τους ερεθισμούς που συνοδεύουν την ξηρή επιδερμίδα. Έχει ήπια σύνθεση που απορροφάται εύκολα, ενώ είναι οφθαλμολογικά και δερματολογικά ελεγμένη, κατάλληλη και για χρήστες φακών επαφής.

hop.gr

.thebodys

info: www

απούτσια

YUTA: Π

Γενικότερα, δεν είναι ό,τι πιο εύ κολο για έναν ve gan να βρει παπο ύτσι. Πολλοί δε, παραγγέλνο υν από το εξωτερ ικό. Εμείς σας προτείνουμε να ρίξετε μια ματιά στα ελληνικά χειροποίητα ve gan και eco frien dly παπούτσια YUTA. Είναι φτια γμένα με οικολο γικ ή συνείδηση, καθώς χρησιμοπ οιούνται αναπνέ ον τα και φιλικά προς το περιβά λλον υλικά, αλλά κα ι με σεβασμό κι αγάπη προς τα ζώα, αφού δεν χρ ησιμοποιούνται πρώτες ύλες ζω ικής προέλευσης (δέ ρματα και γούν ες ). Όλα τα παπούτσι α είναι φτιαγμέν α στο χέρι κι αυτό τα κάνει μοναδι κά. Θα βρείτε πο λύ ωραία σχέδια και τιμές, εάν επ ισκεφτείτε το site της εταιρε ίας, www. yuta-shoes.gr. Έν α δώρο πρακτικό και χρήσιμο!

info: w

ww.yu

ta-shoe

s.gr

30

VEGAN_Dwra-B.indd 30

12/2/20 4:39 PM

VEGAN_Dwra-B.indd 31

12/2/20 4:39 PM

Vegan Eορταστικά δώρα

ν σχέδ Καρ

Ε

μ ε

ο, θα ον χώρ ική. φύνει τ ρ ά ο τ μ η μαγειρ υ ο άφ κ σιμο στ ι θα του ή τ υ ρ α ο χ π ί μ ε ο ο φαν Αρω ς δώρ α δώρ άμα θα χι σε έν έρατε ω και συν προσφ έλεγε ό ιά ς δ α υ θ ω πολύ ο ρ ς τ α υ Ποιο ιστη μ συνάμ αν, εάν πιο ι ευχάρ γελούσ ένο και ε ο μ σ μ έ ω από τα α θ ιτ χ σ ά ρ προ λοι θα . Μερικ Ένα χα ό . ά ι α ρ τ ός, ν ο ό α ικ φ ε τ ουμ τη δια ά ή βό ο βασιλ Πιστεύ κάνουν υρωδικ α είναι μ λ α ο ν ε κ μ ν ύ υ ε ια άκ είτε ς θέλο γλαστρ iki.gr ε να βρ ια όσου μπορείτ itheyt μάρι. δώρο γ υ υ ο ο m θ π ιμ ο o τ σ ά r ι ή χρ νη κα ρωματικ .fytop , η ρίγα μένα α : www λίβανο o f ο συνηθισ ρ n δ i ν ε δ μος, το ο δυόσ

να & βότα

ες

Τσάντ

Ένα όμορφο και χρηστικό δώρο για κάθε γυναίκα. Τι καλύτερο από το να συνδυάζεται και από μια καλή πράξη… Σας προτείνουμε να διαλέξετε μια τσάντα από τις πολύ όμορφες δημιουργίες της Ελένης Γαλάνη, που χρησιμοποιεί τα έσοδα από τις πωλήσεις για τη φροντίδα αρκετών ζώων. Μπορείτε να δείτε όλα τα σχέδια στη σελίδα της στο facebook.

info:

FB: L

e

ags ni’s b

made

hand

Περιποίηση σώματος από τη Happy Naturals Αυτό το δ ώρο μπορ είτε να το κάνετε κα ι στον εα υ τό σας, γιατί δεν πρέπ ει να ξεχν ά μ ε ό τι πρέπει να ανεβά σουμε κα ι τη δική ψυχολογί μας α!

Απολαύσ τε αυτή τη συλλογή για το σώ προϊόντω μα σε min ν Happy N i συσκευασ aturals καθώς είν ία, όπου αι ιδανική κι αν βρίσ κα ι για ταξί κε στε, 1 Nourish δια! Περιλ ing Argan αμβάνει: Oil Body 1 Nourish S cr ub (scrub ing Argan σώματος) Oil Body 1 Nourish Wash (αφ ing Argan ρόλουτρο O il ) Body Butt Μιλάμε γι er (ενυδα α 97% φυ τι κή σ κρ ικ ή περιπο έμα) συστατικά ίηση με π , που βοη λούσια εν θούν στη υδατικά του δέρμ ν α ποκατάστα ατος (περ ση και θρ ιλαμβάνει έψη συστατικά 9 7 % φυσικά που προέρ παράγωγα χονται απ 3% τελειο κα ι ό τη φύση. ποιεί το π Το υπόλο ροϊόν, δια ιπ Δεν έχει δ ο σ φ αλίζοντα οκιμαστε ς την από ί σε ζώα κι δοση). parabens, είναι χωρ MI / MIT, ίς SLS / S ο ρ LES / ALS υ κτέλαια, π συνθετικά , ετροχημικ χρώματα ά, σιλικόν , κοκαμίδ σφαιρίδια ες ιο , D EA και πλ . αστικά μικ ρο-

info: www

.allaboute

ve.gr

32

VEGAN_Dwra-B.indd 32

12/2/20 4:39 PM

T-Shirt

τες Sephora: παλέ reality σκιών Edge of

Μπορείτε να κάνετε δώρο σε άντρες, γυναίκες και παιδιά μπλούζες με vegan friendly μηνύματα. Είναι ένα όμορφο και συνάμα χρηστικό δώρο, που θα εκτιμήσει κάθε vegan. Εάν θέλετε, μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στα έξυπνα σχέδια και κείμενα της Μαίρης Καρπέτα στο Facebook: Mary Karpetas Art. Εάν πάλι έχετε σκεφτεί εσείς κάποιο ωραίο μήνυμα, μπορείτε να το εκτυπώσετε σε συνεργασία με κάποια εταιρεία, όπως είναι η www.youcreate.gr.

info: FB: M ary Karpeta s Art www.youc reate.gr

συντρόφους σας, καθώς οι Αυτή είναι μια πρόταση για τις να γυναικείο νεσεσέρ κι σκιές ματιών δεν λείπουν από κανέ ίκα, τόσο περισσότερες γυνα όσο πιο πολλά χρώματα έχει μια ήσει. Η εταιρεία ουργ δημι εμφανίσεις και look μπορεί να of Reality Eyeshadow Edge την Sephora δημιούργησε, λοιπόν, 6 ματ και 8 σε ς, σκιέ Palette, μια παλέτα με 14 vegan τε υγρές ή στεγνές). ρμόσ (εφα εντυπωσιακές glitter αποχρώσεις Eyeshadow ity Real of Σύμφωνα με την εταιρεία, η Edge υς τόνους, μέχρι τερο ουδέ Palette, από τους μινιμαλιστικούς, διακοσμητικά ά ειδικ ούν και τις αποχρώσεις που δημιουργ σφέροντας μια προ λά, μυα εφέ, επιβραβεύει τα δημιουργικά το βλέμμα. ύει εικν αναδ ατέλειωτη πηγή έμπνευσης, που Reality, όπου η of Edge στην ίτε Η εταιρεία προτείνει να… «μπε αστικά τίποτα ουσι κι ζωή ική φαντασία συναντά την πραγματ γιάζ σας κι μακι κό τυπι το δεν είναι αδύνατο. Ξεφύγετε από ογραφίες, φωτ ανες απίθ για μη ονειρευτείτε μια εμφάνιση έτοι τα». με μια πλήρως ανακυκλώσιμη παλέ ra.gr/el/

Προϊόντα Cardinal:

Καρύδας

των c σειρά προϊόν ι μια νέα organi ρε φέ ει έχ έal in ούσε να αποτελ Η εταιρεία Card ON, και θα μπορ YL CE T NU .

CO φή ρο ν υγιεινή διατ καρύδας, την CO ους αγαπούν τη όσ για ηρο απ δώ αγ γουρα θα σει ένα έξυπνο σειρά Ceylon σί προϊόντα από τη τρώει. Η σειρά τι το Ένα καλάθι με ι ν εαυτό του κα το ει έχ οσ πρ gluten θεί από όποιον κατάλληλα για ς συντηρητικά, ρί χω , τα ά θε όσ ροφή. Μια σειρ είναι χωρίς πρ sterol free διατ ole ch n, ga ve e, τικά οφέλη. free, lactose fre πολλαπλά θρεπ ς ζάχαρη και με ριλαμβάνει πε ΝΟ GMO, χωρί υ πο όντα καρύδας οϊ πρ τά ωσ γν ην ελληνική Πέρα από τα παρουσιάζει στ r, milk, cream), NEY (NECTAR), HO (sugar, oil, butte T INOS, COCONU AM T NU CO υ CO αγορά και τα όμα προϊόντα πο ειται για καινοτ όκ Πρ R. GA ς, NE λτσα σόγια COCONUT VI πρόταση σε σά α εναλλακτική προσφέρουν μι κι, μέλι και ξίδι. σάλτσα τεριγιά : ΣΥΝΤΑΓΜΑ: είτε τα προϊόντα 849. Μπορείτε να βρ Τηλ.: 215 5003 . Συντάγματος, & 73 Σκούφου 2-4, Πλ υ ΚΗΦΙΣΙΑ: Τατοΐο η, ύπ Χαριλάου Τρικο 8. Τηλ.:210 620600

w.sepho

info: ww

wok.gr

earnto

ww.l info: w

σιά

Τα Syrah χωρίς θειώδη είναι κρασιά που προέρχονται από υιοθέτηση μεθόδων/πρωτοκόλλων ελαχίστων δυνατών παρεμβάσεων τόσο στο αμπέλι όσο και στο κρασί (βιολογικός αμπελώνας, minimum παρουσία SO2 στην οινοποίηση). Έχουν ιδιαίτερη γεύση και απευθύνονται σε καταναλωτές που ενδιαφέρονται να μάθουν για το κρασί και τους αρέσει να δοκιμάζουν διαφορετικές ποικιλίες και γεύσεις.

Κρα

info:

www

.bou

tari.g

r

33

VEGAN_Dwra-B.indd 33

12/3/20 12:12 PM

Vegan Eορταστικά δώρα Πορτοφόλι Αρώματα

Για τους άντρες που θέλουν να έχουν πιο εκκεντρικά κομμάτια στη διάθεσή τους, μπορείτε να κάνετε δώρο ένα φαντα στικό πορτοφόλι από φελλό. Διατίθεται από τη montado και μπορείτε να το βρείτε στο site της εταιρείας www.montado.gr. Έχει 3 εσωτερικές θήκες για κάρτες, κέρματα και σημειώσεις. Η φόδρα είναι 100% πολυεστέρας και το εξωτερικό αποτελείται από φυσικό φελλό κι υφασμάτινη βάση με 60% βαμβάκι και 40% πολυεστέρα. Κανένα ζωικό υλικό δεν χρησιμοποιείται στη διαδικασία κατασκευής του προϊόντος. Είναι 100% animal-free, Vegan εγκεκριμένο από την PETA. Ο φελλός είναι βιώσιμος, πιστοποιημένος από την FSC®. Ένα πορτο φόλι φιλικό προς το περιβάλλον, ανθεκτικό, αδιάβροχο κι απαλό στην αφή.

ontado.gr

info: www.m

Υπάρχουν πολλά ευωδιαστά vegan αρώματα. Εμείς διαλέξαμε τη νέα σειρά του καταστήματος Sillage από φρούτα, καρπούς κι αρωματικά βότανα. Τα αρώματα SILLΑGE έρχονται ως τελικό προϊόν σε μορφή eau de parfum και είναι πιστοποιημένα για τη διαδικασία παραγωγής, αποθήκευσης, διακίνησης και διάθεσης. Αυτό προσφέρει μια σταθερή ποιότητα στον τελικό καταναλωτή, που μπορεί να αισθανθεί τη διαφορά από τις πρώτες κιόλας νότες του αρώματος, προσφέροντάς του τη λεπτότητα, την ένταση και τη διάρκεια σε πολύ οικονομική τιμή. Μεγάλη σημασία για την ποιότητα, την πιστότητα και τη λεπτότητα μιας αρωματικής σύνθεσης έχουν οι πρώτες ύλες, που καθορίζουν τη σωστή απόδοση και παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο αποτέλεσμα, γι’ αυτό κι επιλέγονται με τα υψηλότερα standard της αρωματοποιίας.

Θερμός κάποιος το Δεν υπάρχει περίπτωση να μην εκτιμήσει από τα must συγκεκριμένο δώρο. Ένας καλός θερμός είναι άλλον και δεν που έχει ένας vegan που προσέχει το περιβ και μπουκαλάκια θέλει να χρησιμοποιεί πλαστικά ποτήρια α κι είναι κάτι νερού. Υπάρχουν σε πολλά χαριτωμένα σχέδι που θα το έχει κάποιος εφ’ όρου ζωής.

re.com

.sillage-sto

info: www

Σας είπαμε 20+1…

το περιοδικό μας (γιατί αν Η τελευταία πρόταση αφορά και είναι να κάνετε δώρο δεν παινέψεις το σπίτι σου…) ιον φίλο σας θεωρείτε ότι μία ετήσια συνδρομή σε όπο n θεματολογίας, καθώς θα του άρεσε η ανάγνωση vega καταξιωμένους σεφ. και πολλές vegan συνταγές από

34

VEGAN_Dwra-B.indd 34

d.gr

.newsstan

info: www

12/2/20 4:39 PM

Τα υψηλής απόδοσης προϊόντα μαλλιών, προσώπου και σώματος Aveda είναι πλέον 100% Vegan

Δεκαετίες στη βιωσιμότητα Για ένα βιώσιμο Μέλλον Σύμφωνα με τη θεμέλια αποστολή της Aveda, το να νοιάζεται Η Αveda ιδρύθηκε το 1978 στην Μινεάπολη της Αμερικής για τον κόσμο στον οποίο ζούμε, η μάρκα πρωτοστατεί στη από τον διάσημο κομμωτή, Horst Rechelbacher, ο οποίος βιώσιμη καινοτομία στον χώρο της ομορφιάς εδώ και 4 ενσωμάτωσε την Αγιουρβέδα στον τρόπο ζωής του και στο δεκαετίες. Η Aveda ήταν η πρώτη εταιρεία το 1989 που επιχειρηματικό του μοντέλο. Υιοθέτησε μια ολιστική σκέψη υπέγραψε το Ceres Principles για εταιρική υπευθυνότητα - την πεποίθηση ότι η ατομική ομορφιά συνδέεται άμεσα που καλεί για τη διασφάλιση της Γης και των με την ομορφιά του κόσμου γύρω μας. Οι ιδέες του κατοίκων της. Η πρώτη εταιρία στον χώρο της ήταν τόσο δυνατές που θα έφερναν επανάσταση Φυτικής ομορφιάς που κατασκευάζει τα προϊόντα της με στη βιομηχανία ομορφιάς. «Είμαστε η γη», προέλευσης, 100% αιολική -πλέον και με ηλιακή- ενέργεια είπε. «Είμαστε το χώμα. Είμαστε το νερό. χωρίς ορυκτά και η πρώτη εταιρεία στο χώρο της ομορφιάς Είμαστε τα πάντα. Δοκιμάστε λοιπόν έναν πετρελαίου ή νερό. που χρησιμοποιεί ανακυκλωμένες PET βιολογικό τρόπο ζωής. Γίνετε ένας αγρότης. Μάθετε περισσότερα συσκευασίες. Η Barbara De Laere, η Global Καλλιεργήστε μέσα στο δικό σας το σπίτι. στο aveda.com.

Brand President της Aveda είπε «Πίσω από τη Καλλιεργήστε τη δική σας μέντα και φτιάξτε το μάρκα υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που είναι δικό σας τσάι. Γιορτάστε τη ζωή.» παθιασμένοι με την αποστολή της Aveda, να νοιάζονται Ιανουάριος 2021 και η συλλογή για τον κόσμο στον οποίο ζούμε, έτσι η μετάβασή μας σε της Aveda είναι 100% Vegan 100% vegan συνθέσεις είναι μια απόδειξη της αφοσίωσής Η Aveda, η υψηλής απόδοσης, φυτικής προέλευσης, τους. Η διαδικασία είχε διάρκεια 3 χρόνων και δεν ήταν μάρκα, με σκοπό να νοιάζεται για τον κόσμο στον εύκολη, αλλά ήταν εξαιρετικής σημασίας, καθώς είναι μέρος οποίο ζούμε, ανακοινώνει τις τελευταίες εξελίξεις της υπόσχεσής μας να δημιουργούμε υψηλής απόδοσης στο ταξίδι της για απόλυτη βιωσιμότητα: όλη η σειρά προϊόντα με min 90% φυσικά συστατικά, παρασκευασμένα περιποίησης μαλλιών, προσώπου & σώματος, πάντα με γνώμονα τη βιωσιμότητα.» οι βαφές μαλλιών, το μακιγιάζ και τα προϊόντα aroma είναι πλέον 100% vegan. Η Aveda ήταν cruelty-free από την πρώτη μέρα της ίδρυσής της το 1978 και vegan στο μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων της, με εξαίρεση λιγοστών προϊόντων που περιείχαν μέλι, κερί μέλισσας και παράγωγα αυτού. Από τον Ιανουάριο του 2021, όλα τα προϊόντα, παγκοσμίως διαθέσιμα από τα συνεργαζόμενα Aveda κομμωτήρια, ηλεκτρονικά και φυσικά καταστήματα είναι 100% vegan!

ΞΕΝΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Η παγκόσμια συλλογή των προϊόντων της Aveda, με πάνω από 500 κωδικούς, από τον Ιανουάριο του 2021 δεν περιέχουν κανένα συστατικό ζωικής προέλευσης.

Αναζητήστε και ανακαλύψτε την Aveda σε επιλεγμένα κομμωτήρια και στα atticadps.gr, hondos.gr, sephora.gr, galeriedebeaute.gr, lovehair.gr και kikeris.gr.

AVEDA_PUBLI_gia_GreekVegan#5.indd 35

12/2/20 4:43 PM

SYNTAGES GAITANOS.indd 36

02/12/20 16:56

SYNTAGES GAITANOS.indd 37

02/12/20 16:56

ΜΕΛΟΜΑΚΑΡΟΝΑ

ΥΛΙΚΑ για τη ζύμη

• 20 κ.γ. baking powder

• 240 γρ. ηλιέλαιο

• 2 κ.γ. κανέλα

• 240 γρ. ελαιόλαδο

• 1 φλιτζάνι τριμμένα καρύδια

• 50 γρ. κονιάκ • 160 γρ. χυμό πορτοκάλι • 1 κ.γ. σόδα • 200 γρ. ζάχαρη • 1/2 κ.γ. γαρίφαλο τριμμένο

για το σιρόπι • 1 1/2 κιλό ζάχαρη • 1 λίτρο νερό • 1/2 λεμόνι • 1 κανέλα

• Ξύσμα από 1 πορτοκάλι

• 1 πρέζα μοσχοκάρυδο

• 900 γρ. αλεύρι γ.ο.χ.

• 1/2 πορτοκάλι

• 1 πρέζα κακουλέ

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Κοσκινίζουμε αλεύρι και baking powder. Σε ένα μπολ βάζουμε το ηλιέλαιο, το ελαιόλαδο, το κονιάκ, τη ζάχαρη, την κανέλα, το γαρίφαλο και το ξύσμα. Διαλύουμε τη σόδα στον χυμό πορτοκαλιού και τα προσθέτουμε στο μείγμα. Προσθέτουμε το αλεύρι σταδιακά, ανακατεύοντας, όχι όμως για πολλή ώρα. Αφήνουμε για ξεκούραση 15’.

Βάζουμε όλα τα υλικά για το σιρόπι σε μία κατσαρόλα κι αφήνουμε να πάρει μια βράση. Πλάθουμε και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο για 25’ στους 160 βαθμούς. Αφήνουμε να κρυώσουν καλά τα μελομακάρονα και τα σιροπιάζουμε σε χλιαρό σιρόπι. Τέλος, πασπαλίζουμε τα μελομακάρονα με τα τριμμένα καρύδια.

38

SYNTAGES GAITANOS.indd 38

02/12/20 16:56

ΚΟΥΡΑΜΠΙΕΔΕΣ

ΥΛΙΚΑ • 100 γρ. ζάχαρη άχνη

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Κοσκινίζουμε το αλεύρι. Καβουρδίζουμε τα αμύγδαλα για 10’ στους 200 βαθμούς. Χτυπάμε το βούτυρο με την άχνη, προσθέτουμε το baking powder, το μοσχοκάρυδο, τις βανίλιες και 2 κ.σ. αλεύρι. Διαλύουμε τη σόδα στο κονιάκ και τα προσθέτουμε στο μείγμα. Τελειώνουμε το ζύμωμα στο χέρι. Εναλλάξ, προσθέτουμε τα

• 500 γρ. φυτικό βούτυρο αμύγδαλα και το αλεύρι, όσο πάρει. Πλάθουμε και ψήνουμε στον αέρα στους 170 βαθμούς για περίπου 35 λεπτά, μέχρι η ζύμη να αρχίσει να σκάει. Όταν είναι ακόμα ζεστοί οι κουραμπιέδες, τους πιέζουμε ελαφρά πάνω στην άχνη ζάχαρη και στη συνέχεια τους πασπαλίζουμε με την υπόλοιπη.

• 1/2 φακελάκι baking powder • 2 βανίλιες • 1/2 κ.γ. μοσχοκάρυδο • 1/3 φλιτζάνι κονιάκ • 1 κ.γ. σόδα • 150-250 γρ. καβουρδισμένα αμύγδαλα • 850 γρ. αλεύρι γ.ο.χ.

• 1 κιλό ζάχαρη άχνη για το πασπάλισμα 39

SYNTAGES GAITANOS.indd 39

03/12/20 17:24

is for Vegan!

Το εξωτικό φρούτο που έγινε πετυχημένο blog!

Lady Papaya Νίκη α ι γ ά Χ Mία vegan influencer κι όχι μόνο… Της Μαρίας Γεωργιάδου

Η

Νίκη Χάγια είναι δημοσιογράφος και δασκάλα yoga. Στον ελεύθερό της χρόνο, όπως λέει η ίδια, «μου αρέσει να στηρίζομαι στο κεφάλι μου, να απολαμβάνω το γεμάτο φυτά σπίτι μου και να γνωρίζω ανθρώπους και μέρη που φέρνουν το bliss και το χρώμα σε μία γκρι αστική καθημερινότητα». Έτσι συστήνεται στο blog της η αρκετά πετυχημένη στον τομέα της vegan influencer.

Πες μας λίγα λόγια για εσένα. Πώς έγινες vegan και, αφού πήρες την απόφαση, πώς άλλαξε η ζωή σου στην πορεία; Είμαι η Νίκη Χάγια και τα τελευταία χρόνια ακούω και στο nickname Lady Papaya. Είμαι παιδί του σύμπαντος και μητέρα της Χλόης, του Φέλι και της Πάστας. Η δουλειά μου είναι αυτή της δημοσιογράφου. Είμαι ραδιοφωνική παραγωγός στον Best 92.6, συνεργάζομαι με τη Lifo κι έχω το δικό μου vegan site, το ladypapaya.com. Παράλληλα, διδάσκω και yoga, η οποία με οδήγησε στη χορτοφαγία, πριν από περίπου 10 χρόνια. Vegan έγινα πριν από περίπου τρία χρόνια, λίγους μήνες αφότου ξεκίνησα το site μου. Ήταν νομίζω αναμενόμενο. Το να είμαι απλώς χορτοφάγος δεν με ικανοποιούσε.

40

LadyPapaya.indd 40

12/1/20 12:56 PM

Η θεματολογία του ladypapaya.com, η οποία είναι κάτω από την ομπρέλα του wellness, με έφερε σε επαφή με πληροφορίες που με οδήγησαν στην απόφαση να γίνω vegan. Ήταν σωστό για τα ζώα, για τον πλανήτη, για την υγεία. Θεωρώ πως είναι η πιο όμορφη απόφαση που έχω πάρει. Η ζωή μου, λοιπόν, άλλαξε προς το καλύτερο σε όλα τα επίπεδα. Σε επίπεδο υγείας, σε επίπεδο ενσυναίσθησης και σύνδεσης με τη φύση και τον πλανήτη, έγινα μητέρα - πραγματικά θεωρώ πως η vegan διατροφή βοήθησε πολύ σε αυτό (το γεγονός δηλαδή ότι έκοψα τα γαλακτοκομικά «δούλεψε») - αλλά ακόμα και σε επαγγελματικό επίπεδο. Ζούμε σε μία εποχή που πολλές εταιρείες - μικρές, μεγάλες - στρέφονται προς τη vegan φιλοσοφία, οπότε νιώθω ότι αυτή μου η μετάβαση έγινε τη σωστή στιγμή. Οι αλλαγές που έκανες στη ζωή σου θεωρείς ότι είναι προς όφελός σου, όσον αφορά τη διατροφή; Άλλαξες κάτι άλλο στις συνήθειές σου από τότε που έκανες στροφή στον βιγκανισμό; 100% είναι προς όφελος μου, όσον αφορά τη διατροφή. Τώρα, αν άλλαξα κάτι άλλο στις συνήθειές μου από τότε που έκανα τη στροφή, είναι να δω το όλο πράγμα πιο threesixty. Όχι μόνο να είμαι vegan στο φαγητό, αλλά και στα καλλυντικά και στα ρούχα. Είδα τη μεγαλύτερη εικόνα. Τον αντίκτυπο που έχουν οι πράξεις μου στον πλανήτη και στα ζώα.

Πώς βλέπεις το εναλλακτικό κρέας; Έχεις κάποιο αγαπημένο προϊόν; Το εναλλακτικό κρέας είναι υπέροχο γι’ αυτούς που κάνουν τη μετάβαση, που θέλουν να ετοιμάσουν κάτι εύκολα και γρήγορα, το οποίο να τους θυμίζει κρέας. Αν και μου αρέσει να τρώω μία στις τόσες, για παράδειγμα ένα ζουμερό burger Βeyond meat, παρ’ όλα αυτά αγαπώ τα αγαθά της μαμάς φύσης περισσότερο. Για το λεγόμενο εργαστηριακό κρέας, γνωστό και ως clean meat, ποια είναι η γνώμη σου; Είσαι υπέρ ή κατά; Οτιδήποτε για να σωθούν τα ζώα μου φαίνεται καλό. Θεωρώ ουτοπικό να πάψει ο άνθρωπος να τρώει κρέας (αν και βέβαια θα το ήθελα), οπότε αντί να υπάρχει αυτή η απαράδεκτη βιομηχανία κρέατος, με στοιβαγμένα ζώα που έχουν μία άθλια ζωή και μετά σφαγιάζονται, είναι σαφώς προτιμότερο το εργαστηριακό κρέας. Αλλά και από περιβαλλοντικής άποψης, πιστεύω θα είναι προτιμότερο. Τώρα, από άποψη υγείας, δεν είμαι ειδικός. Φαντάζομαι ωστόσο ότι από τη στιγμή που θα είναι κρέας, θα είναι και πάλι βλαβερό. Αλλά ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις επιλογές του.

41

LadyPapaya.indd 41

12/1/20 12:56 PM

is for Vegan! Υπάρχει vegan μόδα στην Ελλάδα; Σίγουρα υπάρχει. Η Ελλάδα είναι ένα σφουγγάρι των lifestyle δρώμενων του εξωτερικού. Και όταν λέω lifestyle, εννοώ την κυριολεκτική σημασία του όρου, για να μην παρεξηγηθώ. Από τη στιγμή, λοιπόν, που στο εξωτερικό η Vegan κουζίνα τα τελευταία χρόνια έχει μία ανοδική πορεία και το κίνημα του βιγκανισμού ολοένα και δυναμώνει ας μην ξεχνάμε πως το 2019 είχε χαρακτηριστεί ως η χρονιά του βιγκανισμού από mainstream μέσα - είναι αναμενόμενο να δούμε και στη χώρα μας επιχειρήσεις να ενστερνίζονται τον βιγκανισμό. Τώρα, κατά πόσο γίνεται σωστά, αυτό είναι μία άλλη συζήτηση. Ως νέα μαμά, τι έχεις να πεις για τη διατροφή αλλά και ανατροφή ενός vegan παιδιού; Υπάρχουν αρκετά προϊόντα για το παιδί, θα ήθελες να μας προτείνεις κάποια; Αυτό που έχω να πω είναι ότι δεν είναι καθόλου δύσκολο. Ένα απλό google search αρκεί, για να βρεις άπειρες vegan συνταγές για μωρά και παιδιά. Η μοναδική συμβουλή που έχω να δώσω σε νέους γονείς είναι να φροντίσουν να έχουν δίπλα τους κι επιστήμονες vegan ή vegan friendly, ώστε να νιώθουν σίγουροι και να τους λύνονται απορίες. Καλά τα groups στο Facebook, αλλά για συνταγές κι υποστήριξη. Μέχρι εκεί.

Είσαι αρκετά πετυχημένη στα social media και σε ακολουθεί κι αρκετός κόσμος που δεν είναι vegan. Πού οφείλεται αυτή η επιτυχία σου; Τα social media μου, τα «χτίζω» χρόνια τώρα. Έχω κερδίσει πολλούς ανθρώπους κι έχω χάσει πολλούς. Νομίζω πως αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι είμαι ειλικρινής. Δεν προσπαθώ να παρουσιαστώ ως κάτι που δεν είμαι. Δείχνω όλες τις πλευρές μου και μάλλον γι’ αυτό με ακολουθούν και διαφορετικοί άνθρωποι. Με κάποια μου πλευρά ίσως κάποιος να ταυτίζεται. Θέλω να πω ότι δεν είμαι μόνο vegan. Είμαι πολλά ακόμα πράγματα. Ζούμε σε μια νέα εποχή πραγμάτων. Ο Covid-19 έχει επιφέρει αλλαγές στη ζωή μας. Εσύ τι αλλαγές έχεις δει στην καθημερινότητά σου; Για να είμαι ειλικρινής, πέρα από το ότι πρέπει να φοράω τη μάσκα... τίποτα άλλο. Είμαι άνθρωπος που δεν βγαίνει έξω ιδιαίτερα, που κοιμάται νωρίς, που είναι του σπιτιού. Επίσης, δουλεύω από το σπίτι, ούτως ή άλλως, ως επί το πλείστον. Αν κάτι άλλαξε, είναι ότι βλέπω περισσότερα όνειρα. Στη χώρα μας έχεις την πεποίθηση ότι γίνονται αρκετά πράγματα για τη βιωσιμότητα του πλανήτη; Στη χώρα μας έχω την πεποίθηση ότι δεν γίνεται τίποτα. Ότι οι άνθρωποι που μας κυβερνούσαν και μας κυβερνούν βλέπουν το περιβάλλον ως χρήματα κι όχι ως κάτι που πρέπει να προστατευτεί. Από τα δάση μας και τα βουνά μας μέχρι τις θάλασσές μας. Για να μην πω, ότι δεν υπάρχει καμία παιδεία. Η Greta Thunberg έχει διχάσει την παγκόσμια κοινότητα. Εσύ τι πιστεύεις για το έργο της; Και μόνο που έχει καταφέρει να εμπνεύσει εκατομμύρια κόσμο να βγει στους δρόμους και να φωνάξει για τον πλανήτη αρκεί, για να τη θαυμάζω. Είναι ένα παιδί, στο οποίο πραγματικά κλέβουμε το μέλλον. Καλώς κάνει και κάνει ό,τι κάνει. Ποια είμαι εγώ, για να την κρίνω;

42

LadyPapaya.indd 42

12/1/20 12:56 PM

43-VEGANACT.indd 43

12/2/20 5:29 PM

Έρευνες έδειξαν πως η πανδημία οδήγησε σε αύξηση της κατανάλωσης φυτικών τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιπλέον, στην Ευρώπη, οδήγησε και στην άνοδο της vegan διατροφής. Οι αιτίες για αυτό το φαινόμενο διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, το μέλλον, όμως, για τα φυτικά τρόφιμα διαγράφεται παντού λαμπρό! Του Γιάννη Αποστολόπουλου 44

Plant Based Food-D.indd 44

02/12/20 17:35

Έ

ρευνες που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο της καραντίνας, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρώπη, έδειξαν κατακόρυφη αύξηση των πωλήσεων στα φυτικά τρόφιμα. Στην Αμερική, στα μέσα Μαρτίου, οι πωλήσεις φυτικών τροφίμων αυξήθηκαν κατά 90%, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019, ενώ το ποσοστό αύξησης στο σύνολο των τροφίμων άγγιξε το 70%. Το φαινόμενο αυτό συνεχίστηκε και τους επόμενους μήνες, καθώς παράλληλα κορυφωνόταν κι η ανησυχία για την πανδημία, ενώ ο κλάδος των φυτικών τροφίμων είδε τις πωλήσεις του να αυξάνονται κατά 27%, σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο διάστημα. Αναλυτές τονίζουν ότι η συμπεριφορά των καταναλωτών δείχνει ξεκάθαρα τη στροφή σε μεγάλο βαθμό προς τις φυτικές τροφές, τάση που παρέμεινε ισχυρή και μετά την αρχική περίοδο του πανικού, που προκλήθηκε εξ αιτίας του κορωνοϊού. Σημαντική άνοδο γνώρισαν και τρόφιμα που απευθύνονται κυρίως σε vegans, όπως το εναλλακτικό κρέας και το φυτικό τυρί. Μάλιστα, η συγκεκριμένη καταναλωτική τάση ήταν αυξητική ήδη από τα τέλη του 2019, προτού ακόμη ξεσπάσει η πανδημία κι επιβληθεί η καραντίνα. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν πως διευρύνεται η κατηγορία των λεγόμενων flexitarians, των ανθρώπων δηλαδή που μπορεί να μη φτάνουν στη χορτοφαγία ή στον βιγκανισμό, αλλά επιθυμούν να περιορίσουν την κατανάλωση ζωικών προϊ­ όντων, είτε πρόκειται για κρέας είτε για γαλακτοκομικά, και να τα αντικαταστήσουν με φυτικές τροφές. Τα δεδομένα αυτά δεν έμειναν απαρατήρητα ούτε από τις μεγάλες ούτε από τις μικρές εταιρείες παραγωγής τροφίμων. Ειδικότερα, τους τελευταίους μήνες, παρατηρείται «οργασμός» επενδύσεων κι εξαγορών των εταιρειών στον χώρο των φυτικών τροφίμων. Δεδομένων των εξελίξεων, δημιουργήθηκαν και πολλά νέας γενιάς φυτικά προϊόντα που μιμούνται το κρέας, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά, και συνεχώς βγαίνουν στην αγορά όλο και περισσότερα προϊόντα, που αυξάνουν έτι περαιτέρω τον ανταγωνισμό, σε σχέση με τα

ΤΟ ΠΡΩΤΟ LOCKDOWN ΣΤΙΣ ΗΠΑ Εναλλακτικό κρέας

264%

Ξερά Φασόλια

140%

Ζωικό κρέας (κονσέρβα)

104%

Φασόλια

102%

Ρεβύθια

91%

Ντόνατς

-45%

Λαχανικά (ανάμικτα)

-41%

Cupcakes

-33%

Ψωμάκια

-31%

Επιδόρπια (ανάμικτα)

-28%

Σούσι

-20%

Κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown στις ΗΠΑ σημειώθηκε τεράστια αύξηση κατανάλωσης προϊόντων εναλλακτικού κρέατος. Τα όσπρια και το ζωικό κρέας σημείωσαν επίσης άνοδο, ενώ μείωση της κατανάλωσης παρατηρήθηκε σε πάσης φύσεως επιδόρπια και γλυκά. Τα στοιχεία αφορούν το δίμηνο Μάρτιος – Απρίλιος ‘20 στις ΗΠΑ και προέρχονται από μελέτη της Nielsen. αντίστοιχα ζωικά. Τώρα, με την επιβολή των νέων lockdown σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας, το φαινόμενο αναμένεται να ενταθεί ακόμη περισσότερο.

«Οι πωλήσεις εναλλακτικού κρέατος αυξήθηκαν στα μέσα Μαρτίου κατά 148% συγκριτικά με πέρυσι.» Οι λόγοι για την άνοδο των plant based τροφίμων εν μέσω πανδημίας Οι λόγοι πίσω από αυτή τη στροφή προς τα φυτικά τρόφιμα είναι πολλοί. Σε κάποιες περιπτώσεις -όχι τόσο στην Ελλάδα, όσο στο εξωτερικό- έπαιξε ρόλο κι ότι ο κορωνοϊός ξεκίνησε από μία αγορά πώλησης ζωντανών ζώων στην Κίνα.

Ο βασικός, όμως, παράγοντας διεθνώς ήταν η προσπάθεια των ανθρώπων για βελτίωση της υγείας, της φυσικής κατάστασης και του ανοσοποιητικού τους συστήματος, ώστε αν τυχόν προσβληθούν με Covid-19, να μπορούν να τον αντιμετωπίσουν, χωρίς δυσάρεστες επιπλοκές. Φυσικά, οι λόγοι που τα φυτικά τρόφιμα γνώρισαν αλματώδη άνοδο μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, και ιδιαίτερα στην πρώτη περίοδο του lockdown, διαφοροποιούνται μεταξύ των διάφορων περιοχών του πλανήτη. Στις ΗΠΑ, όπου έχουν πραγματοποιηθεί κι οι περισσότερες σχετικές έρευνες, υπήρξε σοβαρό πρόβλημα με τις βιομηχανίες επεξεργασίας κρέατος. Οι μονάδες αυτές αποτέλεσαν τα «hot spot» μετάδοσης του Covid-19 στις περισσότερες πολιτείες, με αποτέλεσμα να μπει λουκέτο στις κρεατοβιομηχανίες για την αποφυγή περαιτέρω μετάδοσης του κορωνοϊού. Σε πρώτη

45

Plant Based Food-D.indd 45

02/12/20 17:36

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΥΞΗΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ

Κατά την κορύφωση του αγοραστικού πανικού του πρώτου lockdown, οι πωλήσεις plant-based τροφίμων παρουσίασαν, στο σύνολό τους, αύξηση 90% σε σχέση με τις πωλήσεις του αντίστοιχου περσινού χρονικού διαστήματος. Η αντίστοιχη αύξηση για το γενικό σύνολο τροφίμων κατά την ίδια χρονική περίοδο ήταν μόνο 65%. Κατά τις 4 εβδομάδες που ακολούθησαν τον ‘αγοραστικό πανικό’, οι πωλήσεις plantbased τροφίμων αυξήθηκαν κατά 27%, σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2019, καταγράφοντας αύξηση 35% υψηλότερη από εκείνη του γενικού συνόλου τροφίμων. Πηγή: Αφορά την περίοδο των πρώτων 16 εβδομάδων του έτους (έως τις 19/4/20). Επεξεργασία δεδομένων SPINS φάση, λοιπόν, η άνοδος των φυτικών τροφίμων έγινε κατά κάποιο τρόπο «υποχρεωτικά», αφού σημειώθηκαν σημαντικές ελλείψεις στην αγορά κρέατος κι οι τιμές εκτινάχθηκαν στα ύψη. Οι ελλείψεις εν μέσω lockdown, και καθότι ήταν κλειστές κι οι βιομηχανίες κρέατος, οδήγησαν ακόμη κι αλυσίδες φαστ φουντ να βάλουν για μια μικρή περίοδο πλαφόν στις ποσότητες που μπορούσαν να αγοράσουν οι πελάτες τους. Λογικό ήταν, λοιπόν, μία μεγάλη μερίδα καταναλωτών να στραφεί στα φυτικά τρόφιμα που, εκτός των άλλων, εκείνη τη στιγμή ήταν και πιο οικονομικά.

Το «άλμα» του εναλλακτικού κρέατος Εν μέσω της προαναφερθείσας κατάστασης, τη μεγαλύτερη «κούρσα» πραγματοποίησε το εναλλακτικό κρέας, καθώς οι πωλήσεις αυξήθηκαν στα μέσα Μαρτίου κατά 148%, συγκριτικά με το 2019. Η ανοδική τάση συνεχίστηκε και κατά το επόμενο διάστημα, με ποσοστό της τάξης του 61%. Βεβαίως, στην περίοδο «πανικού», όταν όλοι έτρεξαν να στοκάρουν τρόφιμα για την καραντίνα, αυξήθηκαν κατακόρυ-

φα κι οι πωλήσεις κρέατος, ωστόσο η ζήτηση ήταν κατά 50% μικρότερη, σε σχέση με το εναλλακτικό κρέας. Η ψαλίδα μέσα στον Απρίλιο μεγάλωσε ακόμη περισσότερο υπέρ του εναλλακτικού κρέατος. Στα κατεψυγμένα προϊόντα, η τάση υπήρξε ακόμη πιο έντονη, αφού οι πωλήσεις κατεψυγμένου εναλλακτικού κρέατος εκτοξεύθηκαν, σημειώνοντας άνοδο 241%, και συνέχισαν να αυξάνονται και κατά τη μετέπειτα περίοδο, κατά 113%. Αντίστοιχα, οι πωλήσεις στο φυτικό τυρί αυξήθηκαν κατά 95% στα μέσα Μαρτίου κι η αύξηση συνεχίστηκε και κατά τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες, με το ποσοστό να φθάνει στο 54%. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πωλήσεις στις ΗΠΑ διατηρούνται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο μέχρι και σήμερα και βαίνουν συνεχώς αυξανόμενες. Εκτός από τις διασημότητες και πολλές μεγάλες οργανώσεις που ακολουθούν και προωθούν τη vegan διατροφή, σημαντικό ρόλο για τη σταθεροποίηση της τάσης υπέρ των plant based τροφίμων έπαιξαν κι οι απαράδεκτες πρακτικές πολλών Αμερικανών κτηνοτρόφων, που προκάλεσαν σάλο στις ΗΠΑ κι όχι μόνο. Με τις βιομηχανίες κρέ-

ατος να έχουν βάλει λουκέτο, Αμερικανοί κτηνοτρόφοι άρχισαν να θανατώνουν κατά χιλιάδες τα ζώα τους, μοσχάρια, χοίρους και πουλερικά, απλώς γιατί δεν μπορούσαν να τα διαθέσουν στην αγορά και δεν ήθελαν να επωμίζονται το κόστος φροντίδας τους. Κοινώς, σκότωναν τα ζωντανά τους, για να γλιτώσουν έξοδα, και μετά τα πετούσαν, γεγονός που φυσικά προκάλεσε την οργή και τον αποτροπιασμό τόσο των Αμερικανών πολιτών, όσο και του υπόλοιπου κόσμου. Το 2019 η αγορά των φυτικών τροφίμων στις ΗΠΑ έφθασε σε αξία τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας άνοδο 11,4%, σε σύγκριση με το 2018, τη στιγμή που συνολικά ο κλάδος των τροφίμων ανέβηκε κατά 2,2%.

Εκεί όπου ξεκίνησαν όλα… Στην Κίνα, η εμφάνιση κι εξάπλωση του κορωνοϊού επέδρασε καταλυτικά στην αύξηση της κατανάλωσης των φυτικών προϊόντων. Το γεγονός ότι το ξέσπασμα της πανδημίας φαίνεται να ξεκίνησε από μία αγορά ζωντανών ζώων στη Γουχάν ήταν η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει. Είχε προηγηθεί η γρίπη των χοίρων που οδήγησε σε μαζικές θανατώσεις γουρουνιών, σε σημείο που αυξήθηκε η διεθνής τιμή του χοιρινού κρέατος, ενώ ταυτόχρονα δημιουργήθηκαν σοβαρές ανησυχίες εντός της Κίνας για την ασφάλεια των τροφίμων. Εκτός αυτών, η κυβέρνηση έχει ούτως ή άλλως θέσει τον στόχο να μειωθεί η κατανάλωση του κρέατος έως το 2030, με απώτερο σκοπό τη μείωση των εκπομπών αερίων του άνθρακα και την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και τον έλεγχο της παχυσαρκίας στον πληθυσμό. Έρευνες δείχνουν ότι οι Κινέζοι είναι πρόθυμοι να εντάξουν περισσότερα φυτικά γεύματα στη διατροφή τους κι εμφανίζονται πιο δεκτικοί σε μια flexitarian ή κατά βάση χορτοφαγική διατροφή. Να θυμίσουμε, επίσης, πως πρόσφατα η κυβέρνηση της Κίνας προχώρησε και στην απαγόρευση κατανάλωσης σκύλου και γάτας. Η αγορά φυτικών τροφίμων στην Κίνα είχε αξία κάτω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια το 2018, αλλά εκτιμάται πως θα ξεπεράσει τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023.

Η κατάσταση στην Ευρώπη Η ίδια ακριβώς τάση παρατηρείται και σε χώρες της Ευρώπης, όπου πραγματο-

46

Plant Based Food-D.indd 46

02/12/20 17:36

ποιήθηκαν ανάλογες καταναλωτικές έρευνες. Συγκεκριμένα, στη Βρετανία και στην Ισπανία, το ένα τρίτο των καταναλωτών αύξησε κατά τουλάχιστον 25% τα φυτικά γεύματα στη διατροφή του, στη διάρκεια της καραντίνας. Στην Ευρώπη, όπως και στην Κίνα, ο κορωνοϊός λειτούργησε σαν το «κερασάκι στην τούρτα», καθώς η ήπειρος έχει αντιμετωπίσει ουκ ολίγες υγειονομικές κρίσεις, που ξεκίνησαν από ζώα. Να θυμίσουμε μόνο τη νόσο των τρελών αγελάδων, τις διοξίνες στα κοτόπουλα, τις επιδημίες με τη γρίπη των πουλερικών και τη γρίπη των χοίρων. Εκτός αυτών, όμως, οι Ευρωπαίοι θέτουν πολύ ψηλά το ζήτημα της υγιεινής διατροφής και το θέμα του περιβάλλοντος. Στη Γηραιά Ήπειρο φαίνεται πως η πανδημία έκανε ξεκάθαρη σε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού τη διασύνδεση των ζωικών τροφίμων με τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Σημειωτέον πως η τάση προς τα φυτικά τρόφιμα στην Ευρώπη, όπως προαναφέρθηκε, υπήρχε έντονη και προτού ξεσπάσει η πανδημία. Ωστόσο, με τα γεγονότα που προκάλεσε η εξάπλωση του κορωνοϊού, οι πωλήσεις γνώρισαν κατακόρυφη άνοδο. Σε αυτές τις επιλογές, οπωσδήποτε, έπαιξε ρόλο η αγωνία για την πανδημία και το γεγονός ότι οι καταναλωτές αναζητούσαν κι αναζητούν υγιεινές τροφές, που βοηθούν τον οργανισμό και το ανοσοποιητικό σύστημα. Μία ακόμη ιδιαιτερότητα της Ευρώπης, σε σύγκριση με άλλες περιοχές του πλανήτη, είναι ότι εδώ οι ίδιες οι βιομηχανίες τροφίμων έχουν θετική στάση απέναντι στα φυτικά τρόφιμα. Εταιρείες που παράγουν γαλακτοκομικά ή προϊόντα κρέατος επιχειρούν τώρα να παρουσιάσουν και φυτικά τρόφιμα, οπότε δεν αποτελούν αντίπαλα λόμπι, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ. Υπάρχουν, σαφώς, κι εταιρείες που παράγουν αμιγώς φυτικά τρόφιμα, όμως οι μεγάλες επενδύσεις στον τομέα γίνονται από διατροφικούς κολοσσούς, όπως τη Nestlé, τη Unilever και άλλες, που δεν διστάζουν να προχωρούν σε συνεργασίες ή εξαγορές, διακρίνοντας πως τα φυτικά τρόφιμα αποτελούν το μέλλον. Έτσι, βλέπουμε εταιρείες αλλαντικών ή επεξεργασίας κρεάτων να φτιάχνουν ξεχωριστά brand φυτικών τροφίμων, πολ-

λές φορές χωρίς να διατυμπανίζουν την εταιρική τους σχέση για ευνόητους λόγους. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, δεν διστάζουν να λανσάρουν φυτικά προϊόντα με την ίδια ονομασία που έχουν και τα

«Η τάση για κατανάλωση φυτικών τροφίμων στην Ευρώπη ήταν έντονη και προτού ξεσπάσει η πανδημία.» ζωικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν κι ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες, που δημιούργησαν σειρές προϊόντων εναλλακτικού γάλακτος με σημαντική επιτυχία, στις οποίες χρησιμοποιούν το ίδιο λογότυπο με το ζωικό γάλα. Επίσης, και κρεατοβιομηχανίες έχουν παρουσιάσει προϊόντα εναλλακτικού κρέατος, επενδύοντας σημαντικά ποσά για τη δημιουργία νέων γραμμών παραγωγής, ώστε να μην υπάρχει επαφή των ζωικών προϊόντων με τα φυτικά. Το θέμα αυτό δημιουργεί ουκ ολίγες διαμάχες και μέσα στη vegan κοινότητα, για το αν θα πρέπει να στηρίζονται ή όχι αυτές οι προσπάθειες. Στην κουλτούρα του βιγκανισμού υπάρχει έντονη η ηθική και συναισθηματική διάσταση και βέβαια η ευαισθησία για το περιβάλλον και τη ζωή πάνω στον πλανήτη. Αποτελεί μια συνειδητή επιλογή που αντανακλά αρχές κι αξίες. Οι επιχειρήσεις, πάλι, σκέφτονται πιο ορθολογικά ή κυνικά, όπως θέλει το βλέπει κανείς, έχοντας πάντα στο επίκεντρο την περαιτέρω ανάπτυξή

τους. Κοινώς, τη μεγαλύτερη κερδοφορία τους. Για να το πετύχουν αυτό, πρώτα απ’ όλα φροντίζουν να πηγαίνουν with the stream. Εφόσον αυτή τη στιγμή η τάση είναι υπέρ των φυτικών τροφίμων, φροντίζουν να δημιουργούν τις σχετικές επιλογές. Δεύτερον, στην Ευρώπη υπάρχουν ξεκάθαροι κι αυστηροί στόχοι για τη μείωση των εκπομπών του άνθρακα έως το 2030. Η ΕΕ είναι από τα κυρίαρχα μέλη της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα. Άρα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οφείλουν, είτε το θέλουν είτε όχι, να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Στις βιομηχανίες τροφίμων αυτό μεταφράζεται πολύ απλά ως περιορισμός της κτηνοτροφίας κι αύξηση των φυτικών τροφίμων. Τέλος, ένας παράγοντας που επισημαίνεται από πολλά στελέχη επιχειρήσεων αφορά τις μελλοντικές διατροφικές ανάγκες της ανθρωπότητας. Ο πληθυσμός στο μέλλον αναμένεται να ξεπεράσει τα 10 δισεκατομμύρια κι είναι αδύνατον να τρέφεται με ζωικές πρωτεΐνες. Για τον λόγο αυτό, στην Ευρώπη πραγματοποιούνται πολυάριθμες επενδύσεις πάνω στην εναλλακτική πρωτεΐνη.

Τα δεδομένα στην Ελλάδα Ας δούμε, όμως, τι συμβαίνει και στην Ελλάδα. Στη χώρα μας, οι καταναλωτικές έρευνες ήταν επί του συνόλου των προϊόντων κι ως εκ τούτου «πρωταθλητές» στις πωλήσεις βγήκαν τα απολυμαντικά, τα αντισηπτικά και βεβαίως το χαρτί υγείας. Μάλιστα, το φαινόμενο με το χαρτί υγείας φάνηκε να ήταν μια αυθόρμητη αντίδραση σχεδόν σε όλες τις δυτικές κοινωνίες, όπου πάρα πολλοί άνθρωποι, για κάποιον 47

Plant Based Food-D.indd 47

02/12/20 17:36

άγνωστο λόγο, ένιωσαν την ανάγκη να στοκάρουν μεγάλες ποσότητες από το συγκεκριμένο προϊόν. Επιστρέφοντας στο κομμάτι των τροφίμων, και οι Έλληνες καταναλωτές φαίνεται να είναι στα χνάρια των υπόλοιπων χωρών κατά κάποιο τρόπο. Στην Ελλάδα, το εναλλακτικό κρέας δεν έχει ακόμη τόσο δυναμική παρουσία στις αλυσίδες λιανικής, όπως έχει στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, ωστόσο, το τελευταίο διάστημα, αυτή η εικόνα δείχνει να αντιστρέφεται. Σήμερα, το κυρίαρχο ζητούμενο δεν είναι να υπάρχουν vegan επιλογές εναλλακτικού κρέατος στα ράφια, αλλά να είναι προσιτές και να μη χρειάζεται να «πουλήσεις το αριστερό σου νεφρό για δυο μπιφτέκια», όπως έγραψε με χιούμορ ένας αναγνώστης μας στο facebook. Στη διάρκεια της καραντίνας, επικράτησε κι εδώ η τάση για τροφές υγιεινές που θωρακίζουν τον οργανισμό. Έτσι, πρώτα απ’ όλα τον Μάρτιο υπήρξε σημαντική άνοδος στις πωλήσεις φυτικών ροφημάτων, με το ποσοστό να υπολογίζεται στο 15% με 20%. Σε αυτό έπαιξαν ρόλο και τα δημοσιεύματα που κατέκλυσαν το διαδίκτυο εκείνο το διάστημα κι υποστήριζαν ότι τα ζεστά ροφήματα καταπολεμούν τον κορωνοϊό εν τη γενέσει του. Επίσης, αυξήθηκαν οι πωλήσεις, όπως ήταν αναμενόμενο, στα ζυμαρικά όλων των ειδών, το ρύζι, τα αλεύρια, καθώς αποτελούν και τα συνήθη προϊόντα που είναι κατάλληλα για αποθήκευση για μεγάλο διάστημα. Αφού, όμως, πέρασε το πρώτο κύμα του «πανικού» που προκάλεσε η πανδημία, οι περισσότεροι κα-

ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ 2020 - 2030 (ΑΞΊΑ ΣΕ US$)

Στο διάγραμμα απεικονίζεται η πρόβλεψη αύξησης της αξίας της αγοράς προϊόντων εναλλακτικού κρέατος κατά τη δεκαετία 2020 – 2030.

ταναλωτές επέλεξαν να ακολουθήσουν πιο υγιεινά βήματα στη διατροφή τους. Άμεσο αποτέλεσμα ήταν να αυξηθεί η κατανάλωση των φρούτων και των λαχανικών, κι ιδιαιτέρως των πορτοκαλιών. Εδώ, προφανώς, έχουμε να κάνουμε και πάλι με το θέμα της πανδημίας, καθώς κυκλοφορούσε έντονα η πληροφορία -κι από έγκυρες πηγές- ότι η βιταμίνη C βοηθά στην καταπολέμηση του κορωνοϊού.

Τα σπόρια είχαν την τιμητική τους Η έκπληξη στα ελληνικά δεδομένα ήταν η «θραύση» που έκαναν οι ξηροί

καρποί και κυρίως ο πασατέμπος, ο ηλιόσπορος κι οι σπόροι καλαμποκιού για ποπ κορν. Οι ατελείωτες ώρες που περνούσαν πολλοί από εμάς μπροστά σε μια οθόνη κατά τη διάρκεια της καραντίνας, φαίνεται πως έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε αυτή την τάση. Για να κατανοήσουμε το μέγεθος, η αύξηση των πωλήσεων στα συγκεκριμένα προϊ­όντα άγγιξε το 100%, σε σύγκριση με την περυσινή περίοδο. Τέλος, το σημείο όπου έρχεται και δένει απόλυτα με την εικόνα του εξωτερικού ήταν η αύξηση στις πωλήσεις των οσπρίων, που ανήλθε σχεδόν στο 139%, συγκριτικά με το 2018.

ΕΥΡΏΠΗ: Η ΜΕΓΑΛΎΤΕΡΗ ΑΓΟΡΆ ΦΥΤΙΚΏΝ ΤΡΟΦΊΜΩΝ

Γ

εωγραφικά, η Ευρώπη εκτιμάται ότι το 2020 ήταν η μεγαλύτερη αγορά φυτικών τροφίμων, γεγονός που αποδίδεται στην ισχυρή βιομηχανία τροφίμων της Γηραιάς Ηπείρου, στην άνοδο της vegan διατροφής, στην αναζήτηση τροφών πλούσιων σε φυτική πρωτεΐνη και στις επενδύσεις που γίνονται στον τομέα των φυτικών τροφίμων. Ακόμη, πολλές ευρωπαϊκές χώρες είχαν μεγάλους αριθμούς θυμάτων από την πανδημία. Αυτό, μεταξύ άλλων, είχε ως αποτέλεσμα και την άνοδο του βιγκανισμού, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, στην Ευρώπη, πράγμα που με τη σειρά του βοήθησε σημαντικά στην επέκταση της βιομηχανίας φυτικών τροφίμων. Η Βρετανία είναι η χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό vegans, και για τον λόγο αυτό καταγράφει και τη μεγαλύτερη άνοδο στις πωλήσεις. Τα στατιστικά δείχνουν ότι η ένταξη φυτικών τροφίμων στην καθημερινή διατροφή των Ευρωπαίων δεν είναι μια παροδική

μόδα, αλλά μια τάση που ήρθε για να μείνει. Η περίοδος μετά τη λήξη της πανδημίας θα δείξει κατά πόσο αυτή η εκτίμηση θα επιβεβαιωθεί ή όχι. Το σίγουρο είναι πως για να ισχύσει, θα πρέπει να είναι και πιο προσιτά τα φυτικά τρόφιμα. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πως αυτό θα συμβεί σίγουρα, και φέρνουν ως παράδειγμα τις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές. Στην αρχή, ήταν πανάκριβες κι έβγαζαν φωτογραφίες χαμηλής ποιότητας, σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μηχανές που έπαιρναν φιλμ. Μέσα σε μια δεκαετία, όμως, οι μηχανές με φιλμ πέρασαν στην ιστορία. Μία ανάλογη εξέλιξη αναμένεται να υπάρξει και με τα φυτικά τρόφιμα. Βέβαια, πολλοί φορείς επισημαίνουν ότι δύσκολα θα εξαφανιστούν τα ζωικά προϊόντα από την ανθρώπινη διατροφή. Μπορεί να μειωθούν καταλυτικά, αλλά θα συνεχίσουν να υπάρχουν, όπως λένε. Η ιστορία θα δείξει αν έχουν δίκιο ή όχι.

48

Plant Based Food-D.indd 48

03/12/20 11:34

The Green Line turned… Bronze! Είναι ολόφρεσκες, vegan, gluten free, απόλυτα γευστικές και πλέον… βραβευµένες! Οι σαλάτες της σειράς ” THE GREEN LINE” της Condito, απέσπασαν το Bronze Βραβείο στην ενότητα «∆ηµιουργία Νέας Κατηγορίας (Food)» στα Super Market Awards!

Η οικογένεια µεγαλώνει µε τη νέα 100% Vegan & Gluten Free Hummus!

Gluten Free Free Gluten

49-CONDITO.indd 49

12/2/20 5:32 PM

Έρευνα Αγοράς

A G VE

Α Τ Α Μ Ύ Ε Γ N

k c i quand easy Το 2021 θα είναι η χρονιά τους Του Γιάννη Αποστολόπουλου

Τα vegan έτοιμα γεύματα κερδίζουν συνεχώς όλο και μεγαλύτερο κοινό. Βασικός λόγος, ότι ωφελούν την υγεία, το περιβάλλον και τα ζώα. Στην Ελλάδα, πλέον, υπάρχουν σε όλες τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, προσφέροντας λύσεις και γεύσεις που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα ζωικά προϊόντα.

Τ

ο τελευταίο διάστημα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να περιορίσουν τα ζωικά προϊόντα στη διατροφή τους, ενώ δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα vegan έτοιμα γεύματα. Ο βασικός λόγος που αυτά τα γεύματα κερδίζουν κοινό κι εκτός της vegan κοινότητας είναι ότι από τη μία πλευρά αποτελούν εύκολη και γρήγορη λύση, από την άλλη θεωρούνται υγιεινή επιλογή, με λίγα λιπαρά και

χαμηλή περιεκτικότητα σε χοληστερίνη. Βέβαια, όπως τονίζεται και στο βασικό ρεπορτάζ του περιοδικού, μέσα στην πανδημία, οι πωλήσεις φυτικών προϊόντων, γενικά, εκτοξεύθηκαν στα ύψη. Πάντως, η εκτίμηση των ειδικών -εταιρειών αναλύσεων κ.λπ.- επί των καταναλωτικών συνηθειών είναι ότι πίσω από τα έτοιμα vegan γεύματα βρίσκεται, κυρίως, η αίσθηση ότι προσφέρουν οφέλη για την υγεία και βοη-

θούν στην πρόληψη ασθενειών, όπως της καρδιοπάθειας και του διαβήτη. Η vegan κουζίνα, καθώς δεν περιέχει καθόλου ζωικά προϊόντα, κρίνεται -κι όχι άδικα- πως είναι πιο υγιεινή από τη μαγειρική που περιλαμβάνει κρέας και γαλακτοκομικά. Προφανώς, για έναν άνθρωπο που ακολουθεί τη vegan διατροφή, σημαντικό ρόλο παίζει και το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος και των ζώων.

50

Vegan_QUICKandEASY-B.indd 50

12/3/20 5:36 PM

Οι τάσεις για τη νέα χρονιά Τον περασμένο Ιανουάριο, στη Βρετανία, πρωτοεμφανίστηκαν στην αγορά 650 νέα προϊόντα από φυτικά τρόφιμα, σπάζοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Γενικότερα, το 2020 χαρακτηρίστηκε ως η χρονιά του εναλλακτικού κρέατος, καθώς οι πωλήσεις του σημείωσαν σε πολλές περιοχές του πλανήτη μεγάλη άνοδο, ενώ εκδοχές του εμφανίστηκαν και σε πολλές αλυσίδες εστίασης. Για το 2021 εκτιμάται πως θα αποκτήσουν πιο μεγάλη παρουσία τα φυτικά τυριά, ενώ θα κάνουν δυναμική είσοδο και τα εναλλακτικά θαλασσινά. Στο εξωτερικό έχουν ήδη εμφανιστεί μιμήσεις τόνου και σολομού. Στα φυτικά τυριά, η ποιότητα βελτιώνεται συνεχώς, με αποτέλεσμα να έχουν όλο και καλύτερη γεύση, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει περισσότερο κόσμο στο να τα επιλέξει. Το βασικότερο είναι, όμως, πως το νέο έτος θα ανέβουν ιδιαίτερα τα vegan έτοιμα γεύματα κάθε είδους, λόγω της άνεσης που προσφέρουν. Πέραν της ευκολίας τους, καθώς είναι έτοιμα για κατανάλωση μέσα σε λίγα λεπτά, θεωρούνται ιδανικά και για τους ανθρώπους που θέλουν να δοκιμάσουν ένα vegan τρόφιμο για πρώτη φορά, ενώ αποτελούν και την καλύτερη επιλογή για τη σταδιακή ένταξη της vegan διατροφής στην καθημερινότητα πολλών καταναλωτών. Αυτό το πρώτο βήμα σταδιακά πιθανόν να οδηγήσει πολλούς ανθρώπους να υιοθετήσουν πλήρως τη vegan διατροφή και να απορρίψουν τα ζωικά προϊόντα από την κουζίνα τους. Εκτός από τα παραπάνω, τη νέα χρονιά θα δούμε στην αγορά και περισσότερα φυτικά έλαια, και σε υγρή μορφή και κυρίως σε στερεή, ως εναλλακτικά βούτυρα. Λάδι και βούτυρο από καρύδια, αμύγδαλα ή άλλους ξηρούς καρπούς θα είναι μάλλον στο επίκεντρο αυτών των προϊόντων. Παράλληλα, θα εμφανιστούν και περισσότερες επιλογές για vegan βρεφικές και παιδικές τροφές.

Τέλος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά πολλά vegan snacks, που μπορεί να τα βρει κανείς ακόμη και στα περίπτερα ή σε καταστήματα μικρής λιανικής. Μπισκότα, μπάρες, τσιπς ρυζιού, λαχανικών ακόμη και φρούτων, βρίσκονται ήδη στην αγορά, ενώ ο κατάλογος δείχνει πως θα διευρύνεται συνεχώς. Η ουσία είναι ότι στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή κυκλοφορούν ήδη αρκετά προϊόντα, σε σχέση με το παρελθόν, μέρος των οποίων σας παρουσιάζουμε κι εμείς παρακάτω. Είναι σίγουρο πως με την πανδημία να βρίσκεται σε εξέλιξη και με τα προβλήματα, αλλά και με τους προβληματισμούς, που έχει δημιουργήσει, θα δούμε τη νέα χρονιά να κυκλοφορούν περισσότερα vegan προϊόντα. Όπως τονίζει η Vegan Society, η vegan διατροφή έχει έρθει για να μείνει κι ο τομέας των φυτικών τροφίμων θα σημειώσει θεαματική άνοδο τα επόμενα χρόνια.

Τα vegan έτοιμα γεύματα θεωρούνται ιδανικά για την είσοδο στη vegan διατροφή

Τι κυκλοφορεί στην αγορά Το τελευταίο διάστημα, κατά κοινή ομολογία, έχουν αυξηθεί τα vegan προϊ­ όντα που ανήκουν στην κατηγορία των quick and easy γευμάτων. Η αύξηση του ποσοστού των ανθρώπων που θέλουν να μειώσουν την κατανάλωση των ζωι­ κών προϊόντων, σε συνδυασμό με την πανδημία, έχουν οδηγήσει στην ύπαρξη πληθώρας προϊόντων. Συγκεντρώνοντας τις επιλογές που ανιχνεύσαμε και σας παρουσιάζουμε παρακάτω, διαπιστώσαμε πως μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες. Άλλες είναι πιο «πολυπληθείς» κι άλλες λιγότερο, ωστόσο είναι σίγουρο πως η γκάμα των προσφερόμενων προϊόντων θα πολλαπλασιαστεί μέσα στην επόμενη χρονιά. Ήδη, σε επικοινωνία που είχαμε με τις εταιρείες που είτε διακινούν είτε παράγουν vegan τρόφιμα, σχεδόν όλες μας τόνισαν πως έρχονται νέα προϊόντα μέσα στο 2021. Έως τότε, όμως, ας δούμε ποιες είναι οι επιλογές που υπάρχουν σήμερα και μπορούν να εντοπιστούν όχι μόνο σε εξειδικευμένα καταστήματα, αλλά και στα περισσότερα σούπερ μάρκετ.

51

Vegan_QUICKandEASY-B.indd 51

12/1/20 3:46 PM

Έρευνα Αγοράς

Vegan γεύματα γρήγορα κι εύκολα Έτοιμα γεύματα και γρήγορα πιάτα λαχανικών Να ξεκινήσουμε με τα έτοιμα κι ολοκληρωμένα γεύματα, που αποτελούν και την πλέον γρήγορη λύση. Έχουμε, λοιπόν, τα γεύματα Vegan Meals της ARTEMIS, τα οποία σχεδιάστηκαν από ειδική ομάδα διατροφολόγων, με βάση τη μεσογειακή διατροφή και τις ελληνικές παραδοσιακές συνταγές. Παρασκευάζονται με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, 100% φυτικά συστατικά, και χωρίς συντηρητικά και βελτιωτικά γεύσης. Το μόνο που χρειάζονται για να καταναλωθούν είναι λίγα λεπτά αναθέρμανσης.

Ένα τέτοιο γεύμα είναι ο «Vegan Μουσακάς με Σάλτσα από Κόκκινες Φακές», με φέτες από πατάτες και μελιτζάνες σε στρώσεις (ψημένες στον φούρνο, όχι τηγανισμένες), ανάμεσά τους σάλτσα από φακές και μανιτάρια πλευρώτους, και στην κορυφή μπεσαμέλ από γάλα βιολογικής σόγιας. Αυτό το πιάτο είναι πλούσιο σε όσπρια και φρέσκα λαχανικά κι εξαιρετική πηγή πρωτεϊνών, φυτικών ινών, ασβεστίου, σιδήρου και μαγνησίου, ενώ δεν περιέχει λακτόζη και GMOs.

Ακόμα, υπάρχει το «Vegan Μιφτέκι με Φαγόπυρο και Λαχανικά Εποχής», το οποίο αποτελείται από μπιφτέκια λαχανικών, που φτιάχνονται με σπανάκι, κινόα, μανιτάρια πλευρώτους και φρέσκα εποχικά μυρωδικά. Τα μπιφτέκια συνοδεύονται από φαγόπυρο, αχνιστά καρότα και σως πορτοκαλιούμουστάρδας. Το φαγόπυρο κι η κινόα είναι υπερτροφές που περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα κι αποτελούν εξαιρετικές πηγές πρωτεϊνών.

Συνεχίζοντας, δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε σε δύο προϊόντα που κυκλοφορούν εδώ και χρόνια στην αγορά, πριν ακόμη υπάρξει το vegan κίνημα, ωστόσο είναι ιδανικά για τις ημέρες που δεν προλαβαίνουμε να μαγειρέψουμε, πλην όμως πρέπει να φάμε κιόλας. Συζητούμε, βεβαίως, για τα παραδοσιακά Ντολμαδάκια Γιαλαντζί και τους Γίγαντες γιαχνί από την Palirria. Οι Γίγαντες είναι μαγειρεμένοι με ψιλοκομμένες ντομάτες, φρέσκο άνηθο και μαϊντανό. Το συγκεκριμένο πιάτο έχει υψηλή διατροφική αξία, αφού οι γίγαντες είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και χωρίς χοληστερόλη. Τα Ντολμαδάκια Γιαλαντζί είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, χωρίς να επιβαρύνουν τον οργανισμό με πολλές θερμίδες και χοληστερόλη. Σήμερα κυκλοφορούν σε τρεις επιπλέον vegan συνταγές, πέραν της κλασικής: Ντολμαδάκια γλυκοπικάντικα με ρύζι & πιπεράκια, Ντολμαδάκια με σιρόπι ροδιού & μπαχαρικά και Ντολμαδάκια με τρίχρωμη κινόα.

52

Vegan_QUICKandEASY-B.indd 52

12/1/20 3:46 PM

Vegan γεύματα

Μια μεγάλη γκάμα από φυτικά προϊόντα έτοιμων γευμάτων λαχανικών έχει λανσάρει στην ελληνική αγορά η Granarolo. Ανάμεσα σε αυτά, είναι μπιφτέκια ρυζιού, μπιφτέκια λαχανικών σε διάφορες γεύσεις, φαλάφελ, φυσικό τόφου και σεϊτάν. Έτοιμα vegan γεύματα, εμπνευσμένα από την Ασιατική κουζίνα, διαθέτει στην αγορά κι η εταιρεία Cardinal. Ειδικότερα, η σειρά της Cardinal περιλαμβάνει νουντλς με νιφάδες λαχανικών, νουντλς ρυζιού με κόλιανδρο, ιαπωνικά ορεκτικά gyoza με λαχανικά και σόγια, spring rolls με λαχανικά, πουγκιά με λαχανικά και τόφου, κι ινδικά ορεκτικά τρίγωνα samosa με λαχανικά και κάρυ.

Τέλος, σε αυτή την κατηγορία ξεχωριστή θέση κατέχουν τα γεύματα της Veganact. Παστίτσιο, κροκέτες με φυτικό τυρί, μπιφτέκια λαχανικών με superfoods, φαλάφελ και κεμπάμπ λαχανικών με πάνκο είναι μεταξύ των γευμάτων που προσφέρει η εταιρεία, τα οποία ομολογουμένως δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις, αφού έχουν ήδη κερδίσει τις προτιμήσεις μιας σημαντικής μερίδας του κοινού.

Εναλλακτικό κρέας Αφήνοντας τα έτοιμα γεύματα λαχανικών, πάμε στην κατηγορία που γίνεται πραγματικά χαμός, κι όπως φαίνεται το φαινόμενο θα συνεχιστεί στο ίδιο μοτίβο και το νέο έτος. Το εναλλακτικό κρέας έχει μπει δυναμικά

στις διατροφικές συνήθειες των καταναλωτών κι όπως επισημαίνεται και σε άλλα ρεπορτάζ του περιοδικού, «πολιορκεί» όλο και μεγαλύτερη μερίδα του κοινού, πέραν της vegan κοινότητας.

Η σειρά Genius meat free περιλαμβάνει μπιφτέκι, κεφτεδάκια, κεμπάπ, nuggets εναλλακτικού κοτόπουλου και σνίτσελ Cordon Bleu. Τα προϊόντα δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και περιέχουν από 14,5% και πάνω πρωτεΐνες, ενώ παράλληλα έχουν ιδιαίτερα χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και σάκχαρα. Παράγονται εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα και με ελληνική τεχνογνωσία.

53

Vegan_QUICKandEASY-B.indd 53

12/1/20 3:46 PM

Έρευνα Αγοράς Συνεχίζοντας, να περάσουμε στα προϊόντα εναλλακτικού κρέατος που έχουν τη μεγαλύτερη άνοδο παγκοσμίως, κι αναφερόμαστε φυσικά σε αυτά της Beyond Meat. Πολλά τα εύσημα για τη γεύση τους, πολλές οι γκρίνιες και για την τιμή τους. Αυτή τη στιγμή, υπάρχει στα σούπερ μάρκετ το μπιφτέκι και το λουκάνικο της Beyond Meat, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες σύντομα θα κυκλοφορήσουν δύο νέα μπιφτέκια από την εταιρεία. Επίσης, να πούμε πως σχεδιάζεται κι η δημιουργία μονάδας παραγωγής στην Ολλανδία, με στόχο ακριβώς να μειωθεί το κόστος και να υπάρξει και πτώση των τιμών, ώστε να είναι περισσότερο προσιτά.

Ένα ακόμη brand εναλλακτικού κρέατος είναι και το esti από την Υφαντής, που περιλαμβάνει μπιφτέκι και κεφτεδάκια.

Επίσης, υπάρχει η Fry‘s family food, που διαθέτει μεγάλη γκάμα προϊόντων, όπως μπιφτέκια, λουκάνικα, χοτ ντογκ, λωρίδες «κοτόπουλου» και «μοσχαριού» σόγιας, σνίτσελ, παριζάκι, nuggets κ.ά. Τα Fry‘s είναι φυτικά προϊόντα χωρίς αυγά, χωρίς γαλακτοκομικά, χωρίς χοληστερίνη, χωρίς συντηρητικά και τεχνητά χρωστικά, και χωρίς γλουταμινικό μονονάτριο (MSG).

Plant based μπιφτέκι και σνίτσελ προσφέρει κι η Vegafit. Τα δύο αυτά προϊόντα δεν περιέχουν φοινικέλαιο, λακτόζη κι είναι από 100% φυτικά συστατικά πλούσια σε πρωτεΐνες, βιταμίνη Β12, σίδηρο και ψευδάργυρο.

Τέλος, μία ακόμη ελληνική επιτυχία είναι κι ο φυτικός γύρος από τη σειρά Mega Meatless. Η βασική του σύσταση είναι από όσπρια υψηλής πρωτεϊνικής αξίας, ενώ δεν περιέχει σόγια και γλουτένη. Επιπλέον, δεν περιέχει στη σύνθεσή του γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (GMO) και είναι εγγυημένο cruelty free προϊόν. Η σειρά Mega Meatless περιλαμβάνει ακόμη μπιφτέκι και κεφτέδες.

54

Vegan_QUICKandEASY-B.indd 54

12/1/20 3:47 PM

FRY Πίτες και προϊόντα ζύμης Φτάνουμε στην τελευταία κατηγορία φυτικών γρήγορων γευμάτων, που αφορά πίτες και γενικότερα προϊόντα ζύμης. Η εταιρεία Vegan Trofeas διαθέτει καλτσόνε με φυτικά τυριά, σάλτσα τομάτας και λαχανικών. Επιπλέον, προσφέρει φαλάφελ σε ζύμη μπριός που ψήνονται ταυτόχρονα.

Η εταιρεία Alfa έχει κι αυτή σειρά προϊόντων που είναι κατάλληλα για vegan διατροφή. Μεταξύ άλλων, παρουσιάζει το Κιχί σπανάκι, την Κασσιάτα Ζαγορίου με κρεμμύδι, πλιγούρι, πράσο και καρότο, την Τσαλακωτή Χορτόπιτα Πηλίου και τα Μίνι ρολά πατάτας.

Επίσης, και η esti, εκτός από το εναλλακτικό κρέας, πρόσφατα παρουσίασε και vegan πίτσα.

Τέλος, υπάρχουν και τα spring rolls λαχανικών της Take Nikolopoulou, της εταιρείας που έχει τη Veganact, και σε αυτή την περίπτωση υπάρχει μεγαλύτερη ασφάλεια για τη μη ύπαρξη επαφής των τροφίμων με ζωικά προϊόντα.

Vegan_QUICKandEASY-B.indd 55

12/3/20 3:56 PM

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΌ

ΚΡΈΑΣ

Photo credit: David Parry/PA Wire

ΠΡΟΜΗΘΈΑΣ Ή ΦΡΑΝΚΕΝΣΤΆΪΝ;

Τα τελευταία χρόνια το «εργαστηριακό» ή «συνθετικό» κρέας απασχολεί όλο και περισσότερο την επικαιρότητα και πολύ συχνά οι εταιρείες που διεξάγουν τις σχετικές έρευνες δηλώνουν ότι τα πρώτα εμπορικά προϊόντα θα είναι στο τραπέζι μας σε λίγους μήνες. Είναι γεγονός ότι η πρόοδος που έχει γίνει στον τομέα παραγωγής του λεγόμενου clean meat είναι τεράστια κι η επικείμενη έλευσή του αναμένεται να διχάσει τους καταναλωτές - vegan ή μη. Ας δούμε πώς και γιατί… Του Μάνου Νικολάου

Lab grown meat-C.indd 56

02/12/20 17:47

Σ

την περίπτωση του συνθετικού κρέατος δεν μιλάμε για «εναλλακτικό» κρέας, τύπου «Beyond Meat», «Veganact» κ.λπ., που παράγεται από φυτικά προϊόντα, αλλά για ζωικό κρέας που όμως δεν προέρχεται από ζώο που σφαγιάσθηκε, αλλά από ένα κύτταρο ζώου που πολλαπλασιάσθηκε στο εργαστήριο. Το αρχικό αυτό κύτταρο μπορεί, κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, να συνεχίσει να πολλαπλασιάζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, αποδίδοντας εξαιρετικά υψηλές ποσότητες καλλιεργημένου κρέατος. Η διαδικασία είναι σχετικά απλή: παίρνουμε ένα κύτταρο από ζωντανό ζώο (μπορεί να είναι μυϊκό κύτταρο ή κύτταρο εμβρύου), του προσφέρουμε έναν «υποστηρικτικό ιστό» πάνω στον οποίο θα αναπτυχθεί (συνήθως κολλαγόνο), το εισάγουμε σε έναν βιοαντιδραστήρα με τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για να αναπτυχθεί, και μετά από το κατάλληλο χρονικό διάστημα, παίρνουμε το καλλιεργημένο κρέας και το στέλνουμε για συσκευασία. Αν και η θεωρία για τη δημιουργία συνθετικού κρέατος χρονολογείται τουλάχιστον από το 1930, χρειάσθηκε να φτάσουμε στη δεκαετία του 1970, για να γίνει η πρώτη πειραματική καλλιέργεια σε εργαστήριο. Το 2001 ο Ολλανδός γιατρός Willem van Eelen κι οι

συνεργάτες του επινόησαν και κατοχύρωσαν νομικά μια αποτελεσματική διαδικασία για την ανάπτυξη clean meat και το 2013, μέσα σε μεγάλη δημοσιότητα, το πρώτο burger από καλλιεργημένο κρέας ψήθηκε και φαγώθηκε μπροστά στην κάμερα. Δημιουργός ήταν ο Ολλανδός καθηγητής Mark Post κι η δημιουργία του πρώτου αυτού «clean burger» χρειάσθηκε δύο χρόνια και κόστισε 300.000 δολάρια!

«Έχουμε ηθική υποχρέωση να στηρίξουμε αυτού του είδους την έρευνα. [Το clean meat] βαθμολογείται με άριστα από ηθική σκοπιά.»

Julian Savulescu, καθηγητής Βιοηθικής

Στα χρόνια που ακολούθησαν, πολλές εταιρείες μπήκαν στο παιχνίδι, οι χρηματοδοτήσεις των επενδυτών πολλαπλασιάσθηκαν, η τεχνολογία προχώρησε και τα προϊόντα «clean meat» είναι πλέον προ των πυλών.

Τα οφέλη… Κατά τη γνώμη αυτού του περιοδικού, το μεγαλύτερο όφελος που μπορεί να προκύψει από την επικράτηση του εργαστηριακού κρέατος στην αγορά θα είναι, αναμφίβολα, η σταδιακή κατάργηση κάθε μονάδας βιομηχανικής εκτροφής πάσης φύσεως ζώων. Τέρμα οι γιγάντιες βιομηχανικές mega-farms, που αποτελούν κολαστήρια για αγελάδες, κοτόπουλα, γουρούνια, ακόμα και ψάρια, αλλά και που είναι υπεύθυνες σε σημαντικό βαθμό για το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Προφανώς, μια τέτοια κοσμο-ιστορική εξέλιξη δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη! Θα χρειαστεί να περάσουν δεκαετίες, για να φτάσουμε στο σημείο αυτό, κι ασφαλώς η αντιπέρα όχθη θα αντιδράσει με τα δικά της μέσα (ήδη έχουν αρχίσει να βλέπουν το φως της δημοσιότητας οι πρώτες μελέτες κατά του εργαστηριακού κρέατος). Η αρχή, όμως, θα γίνει με την εμφάνιση των πρώτων προϊόντων συνθετικού κρέατος στα σουπερμάρκετ και με τη σταδιακή υιοθέτησή τους από τον καταναλωτή. Άλλα οφέλη που προσφέρει το καλλιεργημένο κρέας απέναντι στο παραδοσιακό είναι ότι παράγεται μόνο ό,τι πρόκειται να καταναλωθεί, δηλαδή κατά βάση μυϊκός ιστός κι όχι κόκαλα, όργανα κ.λπ. Όπως είχε οραματιστεί και ο Winston Churchill το 1931, «[Σε πενήντα χρόνια]…θα είμαστε σε θέση να 57

Lab grown meat-C.indd 57

02/12/20 17:47

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΌ ΚΡΈΑΣ

Με την κατάλληλη επεξεργασία τα κύτταρα μετατρέπονται σε μυϊκό ιστό (κρέας). Παίρνουμε ένα δείγμα από μυϊκό ιστό αγελάδας με μια απλή βιοψία.

Ανάμεσα στις μυϊκές ίνες υπάρχουν βλαστοκύτταρα, η βασική λειτουργία των οποίων είναι η αναγέννηση του μυϊκού ιστού της αγελάδας σε περίπτωση τραυματισμού.

παράγουμε το στήθος ή τη φτερούγα του κοτόπουλου ξεχωριστά, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο μέσον, και δεν θα χρειάζεται να παράγουμε ένα ολόκληρο κοτόπουλο, για να καταναλώσουμε απλώς αυτά τα τμήματα.» Σε σχέση με το περιβάλλον, τα οφέλη είναι σαφή - η εργαστηριακή παραγωγή καλλιεργημένου κρέατος απαιτεί 45% λιγότερη ενέργεια, 99% λιγότερη κατανάλωση γης, 82%-96% λιγότερη κατανάλωση νερού και παράγει 78%-96% λιγότερα αέρια θερμοκηπίου. Από πλευράς υγείας, η εργαστηριακή διαδικασία επιτρέπει την παραγωγή καλλιεργημένου κρέατος που είναι πραγματικά καθαρό, χωρίς μικρόβια, τοξίνες, αντιβιοτικά και λοιπές ανθυγιεινές ουσίες, με αποτέλεσμα να μπορούν να αποφευχθούν στο μέλλον ασθένειες, όπως η νόσος των τρελών αγελάδων, η γρίπη των χοίρων, των πτηνών κ.λπ. Παράλληλα, η εξέλιξη των διαδικασιών παραγωγής θα επιτρέπει να ελέγχεται και να ρυθμίζεται η ποσότητα κι η ποιότητα του λίπους που θα προστίθεται για λόγους γεύσης, ώστε το τελικό προϊόν να είναι πλούσιο σε ωμέγα-3 λιπαρά ή να μην υπάρχουν καθόλου ακόρεστα λί-

Στα εργαστήρια, οι επιστήμονες καλλιεργούν τα κύτταρα αυτά με την προσθήκη θρεπτικών υλικών σε έναν βιοαντιδραστήρα, με αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό τους.

πη, με πρόσθετο πλεονέκτημα να εξαλειφθούν πολλά από τα προβλήματα υγείας των κρεατοφάγων συνανθρώπων μας.

…και τα πιθανά μειονεκτήματα Ένα πρώτο επιχείρημα που έχει διατυπωθεί κατά του clean meat είναι ότι η παραγωγή καλλιεργημένου κρέατος απαιτεί τεχνογνωσία κι εξοπλισμό που δεν είναι εύκολα διαθέσιμος σε επίπεδο μικρών κοινοτήτων. Έτσι, είναι πιθανόν να δυσκολέψει την «αυτάρκεια παραγωγής» κρέατος στις μικρές κοινότητες, με αποτέλεσμα την αύξηση της εξάρτησής τους από τις μεγάλες βιομηχανίες καλλιεργημένου κρέατος που θα δημιουργηθούν στο μέλλον… Ένα δεύτερο επιχείρημα, που σταδιακά έχει αρχίσει να εμφανίζεται σε διάφορες μελέτες, είναι ότι, μελλοντικά, η υποκατάσταση των βιομηχανικών mega-farms από εργαστήρια παραγωγής clean meat θα μειώσει ασφαλώς την παραγωγή μεθανίου κι άλλων συναφών αερίων θερμοκηπίου, ενδέχεται όμως να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής CO2, λόγω της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που θα συντελείται στις εργαστηριακές μονάδες.

Η όλη διαδικασία δεν διαφέρει ιδιαίτερα από αυτήν που ακολουθεί το ζώο υπό φυσιολογικές συνθήκες για την αύξηση του μυϊκού του ιστού.

Κι ένα τρίτο επιχείρημα, που αποτελεί και πάγια θέση πολλών vegans, είναι ότι η νέα αυτή τεχνολογία απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, έως ότου ωριμάσει, και για ποιο λόγο όλη αυτή η επένδυση (χρόνου, χρήματος, ιδεών κ.λπ.) να μην επενδυθεί άμεσα σε έρευνα κι υποδομή για την παραγωγή plant-based προϊόντων.

Η τρέχουσα ηθική και θρησκευτική αντιμετώπιση Ο γνωστός Julian Savulescu, καθηγητής Βιοηθικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, λέει σχετικά «Το συνθετικό κρέας καταργεί τη βάναυση μεταχείριση απέναντι στα ζώα, είναι καλύτερο για το περιβάλλον, είναι ασφαλέστερο και πιο υγιεινό [για τον καταναλωτή]. Έχουμε ηθική υποχρέωση να στηρίξουμε αυτού του είδους την έρευνα. [Το clean meat] βαθμολογείται με άριστα από ηθικής σκοπιάς.» Από θρησκευτικής πλευράς, το Ισλαμικό Ινστιτούτο στην Καλιφόρνια έχει τοποθετηθεί θετικά, δηλώνοντας ότι «Δεν υπάρχουν αντιρρήσεις θρησκευτικού περιεχομένου σε σχέση με την κατανάλωση αυτού του κρέατος», ενώ η Διεθνής Ισλαμική Ακαδημία δήλωσε ότι «με εξαίρεση κρέας που θα προέλθει από αρχικό κύτταρο χοίρου, σκύλου ή

58

Lab grown meat-C.indd 58

02/12/20 17:47

άλλου ζώου που θεωρείται ακάθαρτο, δεν θα υπάρχει πρόβλημα». Παρόμοια πολιτική δείχνουν να υιοθετούν κι οι Εβραίοι ραβίνοι, σε σχέση με την προέλευση του αρχικού κυττάρου από ζώο, που η πίστη τους θεωρεί kosher (κατάλληλο προς κατανάλωση). Σε τέτοια περίπτωση και το καλλιεργημένο κρέας θεωρείται kosher και μπορεί να καταναλωθεί. Ένα ακόμα ενδιαφέρον ηθικό θέμα που ανακύπτει από τη χρήση της νέας αυτής τεχνολογίας είναι το αναπάντεχο θέμα του… κανιβαλισμού! Αν κάποιος θελήσει να ξεκινήσει την εργαστηριακή διαδικασία με το αρχικό κύτταρο να προέρχεται, όχι από κάποια αγελάδα ή γουρούνι, αλλά από έναν συνάνθρωπό του (ή και από αυτόν τον ίδιο), αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι θα καταλήξει με «ανθρώπινο» κρέας που μπορεί να καταναλωθεί, χωρίς να έχει μεσολαβήσει ανθρώπινος θάνατος. Η κατανάλωση αυτού του… burger θα είναι τυπικά κανιβαλισμός, με διάφορα ενδεχόμενα νομικά κι ηθικά ζητήματα. [Όσοι αναγνώστες ενδιαφέρονται για περαιτέρω εμβάθυνση στο συγκεκριμένο θέμα μπορούν να ανατρέξουν στη σχετική επιστημονική δημοσίευση του

Savuleskou (εδάφιο 4: Cannibalism), στο «Journal of Applied Philosophy» https:// www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/ PMC4419201/]

Η άποψη του καταναλωτή Παρά το γεγονός ότι το συνθετικό κρέας είναι ακριβώς αυτό – κρέας –, πολλοί καταναλωτές αισθάνονται φοβία κι απέχθεια στην ίδια τη σύλληψη της ιδέας. Η δημιουργία του προϊόντος στο εργαστήριο έχει ενδεχομένως λειτουργήσει κατά τέτοιο τρόπο, ώστε το clean meat να θεωρείται από κάποιους «ψεύτικο» και μάλιστα να αποκαλείται…

«Frankenmeat», κατά το γνωστό τερατώδες δημιούργημα του καθηγητού Φρανκενστάιν. Το 2017, στο επιστημονικό περιοδικό «PLOS ONE», δημοσιεύθηκε έρευνα που είχε πραγματοποιηθεί σε δείγμα πληθυσμού στις ΗΠΑ, με αντικείμενο τη στάση τους απέναντι στο συνθετικό κρέας. Τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας ακολουθούν, ενώ όσοι αναγνώστες επιθυμούν θα βρουν ολόκληρη την έρευνα, μπορούν να επισκεφθούν το πιο κάτω link https://journals.plos. org/plosone/article?id=10.1371/journal. pone.0171904#pone-0171904-t003

Ποσοστό 65% περίπου των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι ήταν διατεθειμένοι να δοκιμάσουν το εργαστηριακό κρέας. Από αυτούς, περίπου οι μισοί θα ήταν διατεθειμένοι να τρώνε το clean meat τακτικά ή και να αντικαταστήσουν το παραδοσιακό κρέας που καταναλώνουν με το εργαστηριακό. Οι άνδρες ήταν πιο θετικοί από τις γυναίκες στο καλλιεργημένο κρέας, ενώ το ίδιο παρατηρήθηκε στους «προοδευτικούς» σε σχέση με τους «συντηρητικούς» καταναλωτές. Οι vegetarians κι οι vegans ήταν οι ομάδες που διέβλεπαν τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του clean meat, σε σχέση με τις τρέχουσες μεθόδους παραγωγής κρέατος, αλλά ήταν λιγότερο διατεθειμένοι να δοκιμάσουν συνθετικό κρέας απ’ ό,τι οι κρεατοφάγοι. Σύμφωνα με την έρευνα, οι βασικές επιφυλάξεις σε σχέση με την υιοθέτηση του εργαστηριακού κρέατος ήταν η αναμενόμενη υψηλή τιμή, η γεύση κι η αίσθηση ότι το προϊόν είναι μη-φυσικό. Αντίθετα, οι μετέχοντες συμφώνησαν ότι το προϊόν είναι περισσότερο φιλικό στο περιβάλλον και λιγότερο πιθανόν να προκαλέσει ζωονόσο στον καταναλωτή, απ’ ό,τι το σύνηθες κρέας.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΚΡΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΈΣ ΕΠΙΠΤΏΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΉ 1.000 kg ΒΡΏΣΙΜΟΥ ΚΡΈΑΤΟΣ Στον κατακόρυφο άξονα, βλέπουμε την απαιτούμενη χρήση γης σε εκτάρια (ha), ενώ στον οριζόντιο την απαιτούμενη κατανάλωση ενέργειας σε gigajoule (GJ). To μέγεθος των κύκλων απεικονίζει την παραγωγή αερίων θερμοκηπίου σε τόνους ισοδυνάμων CO2.

8 Μοσχάρι

7

Χρήση γης (ha)

6 Αρνί

5 4 Χοιρινό

3 Κοτόπουλο

2 1

Εργαστηριακό κρέας

0 0

10

20

30

40 50 60 Κατανάλωση ενέργειας (GJ)

70

80

90

100

Source: Life cycle assessment of cultured meat production (Hanna L. Tuomisto & M. Joost Teixeira de Mattos, 2010), Determining the environmental burdens and resource use in the production of agricultural and horticultural commodities (Williams A.G., Audsley E., Sandars D.L., 2006)

59

Lab grown meat-C.indd 59

02/12/20 17:47

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΌ ΚΡΈΑΣ Το κόστος σήμερα… και αύριο Όπως αναφέραμε και νωρίτερα, το 2013 το κόστος του πρώτου συνθετικού burger ξεπέρασε τα 300.000$. Όμως, το 2016 το κόστος της Memphis Meats (εκ των πρωτοπόρων εταιρειών του χώρου) για την παραγωγή ενός κιλού εργαστηριακού κρέατος είχε ήδη πέσει στα 40.000$, για να φτάσει το επόμενο έτος στα 5.250$ και το 2018 στα 3.700$. Την ίδια χρονιά, η ισραηλινή Aleph Farms δημιούργησε το πρώτο της burger, με κόστος 50$, ενώ τον Ιούλιο του 2020 η Mosa Meat (η εταιρεία του Mark Post που το 2013 μας έδωσε το πρώτο εκείνο burger) ανακοίνωσε ότι πέτυχε να μειώσει κατά 80 φορές (!) το κόστος του «διαλύματος ανάπτυξης» που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του συνθετικού κρέατος. Έως τότε, το «growth medium» που χρησιμοποιείτο από τις περισσότερες εταιρείες ήταν το FBS (Fetal Bovine Serum) το οποίο -πέρα από το υψηλό κόστος- έθετε κι ηθικά θέματα, αφού προέρχεται από εγκύους αγελάδες μετά τη σφαγή τους. Η νέα μέθοδος της Mosa Meat, που δεν χρησιμοποιεί διάλυμα ανάπτυξης ζωι­ κής προέλευσης, επιτρέπει πλέον την περαιτέρω «απενοχοποίηση» της όλης διαδικασίας. Αυτή τη στιγμή, εκτιμάται ότι το κόστος ενός συνθετικού burger θα έχει πέσει στα 10$ έως το 2022, ενώ η μαζική παραγωγή και διάθεση των προϊόντων εργαστηριακού κρέατος θα έχει επιτευχθεί μέσα στην επόμενη πενταετία.

Τελικά είναι vegan το clean meat; Με την παραδοσιακή έννοια του βιγκανισμού, το εργαστηριακό κρέας ασφαλώς και δεν είναι vegan. Μην ξεχνάμε ότι, παρά τη μέθοδο παραγωγής

του, που δεν απαιτεί σφαγιασμό ζώου, το συνθετικό κρέας παραμένει… κρέας. Από την άλλη μεριά, όπως λέει κι ο ιδρυτής του Animal Outlook, ο γνωστός vegan συγγραφέας Paul Shapiro, «…Το πρόβλημα της βιομηχανικής εκτροφής ζώων είναι τεράστιο κι απαιτεί πολλαπλές λύσεις. Όπως ακριβώς η αντιμετώπιση της χρήσης ορυκτών καυσίμων δεν αρκείται μόνο στη λύση της αιολικής ενέργειας, αλλά συμπεριλαμβάνει την ηλιακή καθώς και άλλες μορφές ενέργειας, έτσι και στο θέμα της βιομηχανικής εκτροφής ζώων, το εναλλακτικό κρέας είναι μια θαυμάσια λύση, αλλά χρειαζόμαστε και άλλες, όπως το clean meat. Σήμερα, στις βιομηχανικές φάρμες, τα ζώα υφίστανται πραγματικά βασανιστήρια. Ζουν μέσα στις ίδιες τις ακαθαρσίες τους, δεν βλέπουν ποτέ τους φυσικό φως ή γρασίδι, και όσον αφορά τον σφαγιασμό τους, οι περισσότεροι άνθρωποι θα προτιμούσαν να μη γνωρίζουν τίποτα για τη συγκεκριμένη διαδικασία. Όταν αναλογισθούμε τις απάνθρωπες συνθήκες κάτω από τις οποίες παράγεται σήμερα το κρέας, οι διαδικασίες παραγωγής συνθετικού κρέατος είναι σαφώς προτιμότερες.» Κατά τη γνώμη του Shapiro, το συνθετικό κρέας δεν απευθύνεται στους vegans, αλλά στους κρεατοφάγους εκείνους, που έχουν ένα ενδιαφέρον για την κακομεταχείριση των ζώων κι αποκτούν έτσι την εναλλακτική να καταναλώνουν κρέας, κάνοντας όμως πολύ μικρότερη ζημιά στα ζώα αλλά και στο περιβάλλον. Και συμπληρώνει «Οι vegans θα πρέπει να υποστηρίξουν τις καινοτομίες που εισάγει το συνθετικό κρέας, δεδομένου ότι αυτές βοηθούν τα ζώα, τον πλανήτη και τη δημόσια υγεία – τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους επιλέξαμε να γίνουμε vegans.»

ΉΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΊΑΣ ΣΤΙΓΜ

Ό

πως θα δια βάσ ατε στη στή λη της ειδη σεογραφίας του τεύχους, το πρώτο εστιατόριο που σερ βίρ ει εργ αστ ηρι ακό κρέας άνοιξε ήδη στο Τελ Αβί β από την ετα ιρεί α Supermeat. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί ασφαλώς νέες εξελίξεις στην αγορά και εγκαινιάζει -λίγο νωρίτερα από το αναμενόμενοτην εποχή της εμπορικής διάθεσης clean meat στον τελικό καταναλωτή.

O

Richard Branson, ο γνωστός Βρετανός entrepreneur που δημιούργησε σειρά καινοτόμων επιχειρήσεων, πιστεύει ότι το συνθετικό κρέας θα έχει πολύ θετικές επιπτώσεις στο παγκόσμιο σύστημα διατροφής και θα ελαχιστοποιήσει την επιβάρυνση που προκαλεί στο περιβάλλον η βιομηχανία κρέατος. «Προσεγγίζουμε ένα μέλλον στο οποίο δεν θα σφαγιάζονται πια ζώα για τη διατροφή των ανθρώπων», λέει ο δημιουργός της Virgin, o οποίος θεωρεί ότι σύντομα το ζωικό κρέας που θα καταναλώνεται από τους κρεατοφάγους θα παράγεται σε εργαστήρια. Ο Branson έχει ήδη κάνει μια σοβαρή επένδυση στη «Memphis Meats», μία από τις πρωτοπόρες εταιρείες παραγωγής συνθετικού κρέατος, η οποία πρόσφατα εξασφάλισε νέα χρηματοδότηση 161 εκατ. δολαρίων από τράπεζες αλλά και ιδιώτες επενδυτές, μεταξύ των οποίων ο Bill Gates. Αυτή είναι η μεγαλύτερη επένδυση που έχει γίνει ποτέ σε εταιρεία παραγωγής εργαστηριακού κρέατος και σχολιάσθηκε πολύ θετικά από την αγορά. Ο Bruce Friedrich, διευθυντής του μη-κερδοσκοπικού ινστιτούτου GFI (Good Food Institute), δήλωσε ότι «Μια επένδυση αυτού του ύψους αποτελεί απόδειξη ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία είναι ήδη παρούσα σήμερα και δεν αποτελεί ζητούμενο κάποιου μακρινού μέλλοντος.» Ο Βranson, ο οποίος μετέχει και στη νέα επένδυση, δήλωσε «Πιστεύω ότι στις επόμενες δεκαετίες το εργαστηριακό καθώς και το εναλλακτικό plantbased κρέας θα αποτελούν την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων και δεν θα υπάρχει πια λόγος σφαγής των ζώων για λόγους διατροφής. Είμαι βέβαιος ότι οι επόμενες γενιές θα αντιμετωπίζουν με αποτροπιασμό τις τρέχουσες πρακτικές της βιομηχανίας κρέατος.»

60 60

Lab grown meat-C.indd 60

02/12/20 17:47

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΌ ΚΡΈΑΣ: HIGHLIGHTS ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΈΡΟΝ…

T

ον Αύγουστο του 2019, πέντε καινοτόμες εταιρείες των ΗΠΑ προχώρησαν στη δημιουργία του «Alliance for Meat, Poultry & Seafood Innovation» (AMPS Innovation), μίας συμμαχίας με στόχο τη συνεργασία με φορείς του Δημοσίου, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την εμπορική διάθεση εργαστηριακά καλλιεργημένου κρέατος (clean meat) στις ΗΠΑ. Μεταξύ τους περιλαμβάνεται η JUST του Joshua Tetrick, ενός χαρισματικού vegan entrepreneur, o οποίος αφού γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία με τα εναλλακτικά αυγά και την εναλλακτική μαγιονέζα που δημιούργησε η εταιρεία του, προχώρησε τα τελευταία χρόνια στη δημιουργία «clean chicken», δημιουργώντας κατ’ αρχάς nuggets από καλλιεργημένο κοτόπουλο. Το πιο ενδιαφέρον -κι ελαφρώς εξωπραγματικό- είναι ότι, όπως φαίνεται στο σχετικό video https://www.youtube.com/watch?v=iIqeP7DQEFQ, το κοτόπουλο από το φτερό του οποίου πάρθηκε το αρχικό κύτταρο (ο περίφημος «Ian») χαίρει άκρας υγείας, ενώ στο διπλανό τραπέζι η παρέα τεχνικών της JUST καταβροχθίζει τα nuggets που «προέρχονται» από τον Ian! Σύμφωνα με τον Tetrick, η JUST είναι έτοιμη να ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή και διάθεση clean nuggets και περιμένει μόνο το ρυθμιστικό πλαίσιο της κυβέρνησης των ΗΠΑ, αλλά κι άλλων κρατών, σχετικά με το συνθετικό κρέας.

Η

Και το… κοτόπουλο ολόκληρο, και τα… nuggets στο πιάτο! Στις πιο πάνω φωτογραφίες: αριστερά ο Ian, το διάσημο πλέον κοτόπουλο από το οποίο πάρθηκε το αρχικό κύτταρο. Δεξιά βλέπουμε nuggets που έχουν παραχθεί από την καλλιέργεια του αρχικού εκείνου κυττάρου του Ian. Κάτω βλέπουμε τους τεχνικούς της JUST να καταναλώνουν τα nuggets του Ian, ενώ ο ίδιος ο Ian περπατά δίπλα τους.

BluNalu είναι μια εταιρεία στο San Diego, που ειδικεύεται στο εργαστηριακά καλλιεργημένο ψάρι. Τον Δεκέμβριο του 2019, η εταιρεία παρέθεσε γεύμα σε επενδυτές και διεθνείς συνεργάτες, με βασικό πιάτο ψάρι «μαγιάτικο», σερβιρισμένο με τέσσερεις διClean Fish από τη Blu Nalu αφορετικούς τρόπους. Το συνθετικό μαγιάτικο που ετοίμασε ο σεφ για Ολόκληρη η ποσότητα τους καλεσμένους της Blu Nalu. ψαριού που κατανάλωσαν οι συνδαιτυμόνες ήταν, ασφαλώς, καλλιεργημένη στα εργαστήρια της εταιρείας και δεν κόστισε τη ζωή (ή την ταλαιπωρία) σε κανέναν ζωντανό οργανισμό. Μετά το γεύμα, ο CEO της BluNalu, Lou Cooperhouse, δήλωσε «Με τη σημερινή μας επίδειξη, η εταιρεία πέτυχε ένα σημαντικό ορόσημο. Ξεκινώντας από κύτταρα του συγκεκριμένου ψαριού, δημιουργήσαμε στο εργαστήριο φιλέτο μυϊκού ιστού του ψαριού, το οποίο συμπεριφέρεται ακριβώς όπως το αντίστοιχο ζωικό.» Ο Chef Gerard Viterito που επιμελήθηκε του γεύματος δήλωσε «Είμαι ενθουσιασμένος που είχα τη δυνατότητα να μαγειρέψω με φιλέτα του ψαριού. Δεν χρειάσθηκε να ασχοληθώ με κόκαλα, λέπια, φιλετάρισμα, ή να πετάξω άχρηστα μέρη. Επιπλέον, γνωρίζω ότι η μέθοδος αυτή υποστηρίζει την υγεία των ωκεανών και τη βιοποικιλότητα.» Έως το 2022, η BluNalu σχεδιάζει να έχει ξεκινήσει εμπορικές δοκιμές των προϊόντων της.

Η

βρετανική start-up εταιρεία, Higher Steaks, ανακοίνωσε πως κατάφερε να παράξει το πρώτο στον κόσμο μπέικον από εργαστηριακό κρέας. Η εταιρεία, που έχει την έδρα της στο Κέμπριτζ, παρουσίασε μάλιστα όχι μόνο μπέικον, αλλά και χοιρινή πανσέτα από εργαστηριακό κρέας. Τα προϊόντα έχουν δημιουργηθεί χωρίς να υπάρχει σφαγή ζώων και στόχο έχουν να αποτελέσουν μία εναλλακτική λύση στο χοιρινό κρέας. Η πανσέτα αποτελείται κατά 50% από καλλιεργημένο κρέας και κατά 50% από φυτικές πρώτες ύλες. Στο συνθετικό μπέικον της εταιρείας, οι αντίστοιχες αναλογίες είναι 70% και 30%. Όραμα της Higher Steaks είναι η παραγωγή των προϊ­όντων της να αποκτήσει μαζικότητα και να καλύψει διατροφικές ανάγκες σε διεθνές επίπεδο.

…Και Συνθετικό Bacon 61

Lab grown meat-C.indd 61

02/12/20 17:47

Vegan Clothing Animal free μόδα

Μία ηθική (σ)τάση που ήρθε για να μείνει! Της Δήμητρας Πανίδου

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια ζώα δολοφονούνται, για να καλύψουν τις επίπλαστες και διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες της βιομηχανίας της μόδας. Η χρήση ειδών ένδυσης με πρώτες ύλες ζωικής προέλευσης ενισχύει την αντίληψη ότι τα ζώα αποτελούν εμπορεύματα κι αντικείμενα προς χρήση. Στον αντίποδα έρχεται ο vegan τρόπος ζωής, ο οποίος αποτελεί στάση υπέρ της προστασίας των ζώων, υποστηρίζοντας την εγγενή τους αξία, και εμπράκτως αρνείται την εμπορευματοποίηση των σωμάτων τους και τη μετατροπή τους σε υφάσματα και άλλα είδη ένδυσης.

62

VEGAN_Clothing.indd 62

12/1/20 11:11 AM

ς χρήσης ζώων Περιβαλλοντικό κόστος τητους εργασιακούς χώρους, με οσμές, εκπομπές

Η

σημαντικότερες εκτροφή ζώων είναι από τις ης του περιβάλανσ ανθρωπογενείς πηγές ρύπ πηγή μόλυνική λοντος, καθώς αποτελεί βασ μοκηπίου θερ του ίων σης των υδάτων, εκπομπής αερ την κατά ς, μίω Παγκοσ κι ατμοσφαιρικής ρύπανσης. εψικές σοδ βυρ από ματος κατεργασία και βαφή του δέρ με τα βλη από ά υγρ ογόνα επιχειρήσεις, εκλύονται ρυπ έα βαρ και ωνία τα, αμμ υψηλή περιεκτικότητα σε άλα πολόγιστες συνέπειες ανυ με μιο, χρώ το ς όπω , μέταλλα α των εργαζομένων. για το περιβάλλον και την υγεί την επεξεργασία του Η ατμοσφαιρική ρύπανση από ρω το οικοσύστημα και δέρματος επιβαρύνει περαιτέ

ΟΔΗΓΌΣ

κι αιωρούμενα αερίων, ατμούς, καπνό, σκόνες όπως υπολείμσωματίδια. Στερεά απόβλητα, ν και ξέσματα αποματα δερμάτων, μαλλιά ζώω ήδη έντονο οικολοσάρκωσης επιδεινώνουν το νίας. Συνολικά, η γικό αποτύπωμα της βιομηχα μέγεθός της, είναι βιομηχανία δέρματος, για το ηχανίες κατασπατάληαπό τις πιο δαπανηρές βιομ περιλαμβανομένου του σης νερού παγκοσμίως, συμ από την εκτροφή ζώων νερού που χρησιμοποιείται και το τελικό φινίρισμα έως τη δέψη, τον χρωματισμό του δέρματος.

ΠΡΏΤΕΣ ΎΛΕΣ ΑΠΌ ΖΏΑ

Be careFul what you wear

Πριν επιλέξετε κάποιο ένδυμα, είναι πολύ σημαντικό να διαβάζετε προσεκτικά την ετικέτα του, ώστε να εντοπίζετε τις αναγραφόμενες πρώτες ύλες, να τις ξεχωρίζετε και, όπου χρειάζεται, να τις αποφεύγετε. Παρακάτω ακολουθεί ένας χρήσιμος οδηγός με τις πιο συνηθισμένες πρώτες ύλες ζωικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ενδυμάτων.

Δέρμα ζώων - Leather Κάθε χρόνο, πάνω από ένα δισεκατομμύριο ζώα δολοφονούνται και γδέρνονται, για να μετατραπούν σε εμπορικά δερμάτινα προϊόντα. Αγελάδες, πρόβατα, γουρούνια, κατσίκια, σκύλοι, γάτες, αλιγάτορες, φίδια, ζέβρες, καγκουρό, πόνυ και στρουθοκάμηλοι είναι ορισμένα μόνο από τα ζώα που βιώνουν κάθε χρόνο τις τραγικές συνέπειες της αντικειμενοποίησής τους. Το δέρμα των ζώων χρησιμοποιείται πολύ συ-

χνά σε μπουφάν, τζάκετ, παντελόνια, καθώς επίσης και ως διακοσμητική λεπτομέρεια σε πολλά ενδύματα. Μη σας ξεγελά ότι ένα προϊόν έχει οικονομική τιμή, γιατί πλέον στην αγορά υπάρχουν προϊόντα φτιαγμένα από δέρματα ζώων σε αρκετά χαμηλή τιμή. Αν στην ετικέτα ενός προϊόντος αναγράφεται ότι είναι φτιαγμένο από δέρμα ή δείτε το σύμβολο του δέρματος, καλύτερα να αποφύγετε τη χρήση του συγκεκριμένου προϊόντος. Εξ άλλου, το δέρμα είναι «φυσικό» μόνο στο ζώο που γεννήθηκε με αυτό.

63

VEGAN_Clothing.indd 63

12/1/20 11:11 AM

Vegan clothing

STOP ALL ANIMAL AB

USE

Γούνα – Fur

ό εξήντα Κάθε χρόνο, πάνω απ λοφονούεκατομμύρια ζώα δο ς. Αλεπούνται για τη γούνα του τσιντσιλά, δες, μινκ, κουνέλια, λοι, φώκιες, κουνάβια, σκύ οι, κογιότ, γάτες, σκίουροι, λύκ ακόμη κάστορες και πολλά νατο, για βρίσκουν τραγικό θά αστες να καλυφθούν επίπλ ων. Χρήση ανάγκες των ανθρώπ και ι όχι μόνο σε παλτό ετα αληθινής γούνας γίν διακοσμητισε πολύ διαδεδομένη ζακέτες, αλλά είναι και κουκούλες, σε ν, ά μήκος των παλτώ κές λεπτομέρειες κατ γούνινα και ν Στην αγορά υπάρχου γιακάδες και μανίκια. υφάκια σκο α νιν κόλ από αλεπού, γού αξεσουάρ, όπως κασ καταναΟι . ιες έρε με γούνινες λεπτομ από λαγό και καπέλα , χωνα γού με ης νται για είδη ένδυσ λωτές που ενδιαφέρο ντα οϊό πρ ν ου λέγ ων, μπορούν να επι ρίς εκμετάλλευση ζώ ). τική γούνα (faux fur φτιαγμένα από συνθε

STOP ALL ANIMAL AB

Πούπουλα - Down και Φτερά - Feathers

Πούπουλα και φτερά υπάρχουν σε ενδύματα όπως μπουφάν με μονωτική επένδυση, αλλά χρησιμοποιούνται επίσης σε μπλούζες, φορέματα, τζάκετ ακόμη και σε παντελόνια με μονόχρωμα ή χρωματιστά διακοσμητικά φτερά. Το «live plucking», δηλαδή η απομάκρυνση φτερών από ζωντανά πτηνά, είναι μία εξαιρετικά βάναυση κι επώδυνη διαδικασία, κατά την οποία ζωντανές χήνες, πάπιες και στρουθοκάμηλοι ακινητοποιούνται και ξεπουπουλιάζονται για τα φτερά και τα πούπουλά τους. Μάλιστα, αυτή η πρακτική επαναλαμβάνεται πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής των ζώων, μέχρι να έρθει η στιγμή να θανατωθούν, για να καλύψουν πλασματικές ανάγκες των ανθρώπων. Ακόμα όμως και αν τα πούπουλα και τα φτερά δεν έχουν συλλεχθεί μέσω αυτής της διαδικασίας, η χρήση τους ενισχύει την αντίληψη ότι τα ζώα είναι ιδιοκτησία και μηχανές παραγωγής.

U

ϊ­ χαμηλή τιμή του προ παίζει πάντα ρόλο η Να σημειωθεί ότι δεν πες οιε κάπ σε ώς, τυχ ς έχουν δείξει ότι, δυσ όντος, καθώς έρευνε ν ετικέτα φουν λανθασμένα στη γρά ανα ς στέ ευα ριπτώσεις, κατασκ ν πραγματικότητα αι για faux fur, ενώ στη προϊόντων ότι πρόκειτ νέλια και άλλα είδη. προερχόμενη από κου είναι αληθινή γούνα, το εάν πρόκειται για ρχουν αμφιβολίες για Σε περίπτωση που υπά φεύγετε την αγορά απο να γούνα, καλύτερα αληθινή ή συνθετική προϊόντος. του συγκεκριμένου

STOP ALL ANIMAL ABUSE

STOP ALL ANIMAL ABUSE

Μαλλί – Wool

Το μαλλί είναι μια πολύ συνηθισμένη πρώτη ύλη προϊ­όντων ένδυσης , συνυφασμένη συ νήθως με χειμερινά ρούχα, όπως πλεκτά, πουλόβερ, ζα κέτες, κασκόλ, γάντια και σκουφιά . Χωρίς ανθρώπινη πα ρέμβαση, τα πρόβατα παράγο υν όσο μαλλί χρειά ζο νται, για να προστατεύονται απ ό τις καιρικές συνθ ήκ ες. Σε αντίθεση, τα πρόβατα στ η βιομηχανία μαλλι ού εκτ ρέ φονται, για να παράγουν όσ ο το δυνατόν περισ σότερο μαλλί, χωρίς κάποια ουσια στική μέριμνα για την ευζωία του ίδιου του ζώου. Το κούρεμα των προβ άτ ων στη βιοΣημειωτέον, ότι ο πρ μηχανία δεν έχει κα όωρος θάνατος, ως μία απολύτως σχέσ συνήθως στη η με γενικότερη βιομηχαν το αντίστοιχο σε κουρεία ία εκμετάλλευσης ζώ και κομμωτήρια, αφ ων, είναι ού εξα απ σφ οτ αλι ελεί σμένος, αφού μετά μια επώδυνη και βία από κάποιο χρονικ ιη διαδικασία, που ό διάστημα η παραγωγή συχνά οδηγεί μαλλιού του εκάστο σε εκτενή τραύματα τε πρ οβ κι έντονο στρες για άτο υ μειώνεται. Στο σημεί τα ζώα. ο όπου δεν είναι πλέ Πέρα απ’ αυτό, τα ον οικονομικά πρόβατα υπόκειντα συ μφέρον να παραμεί ι σε διάφορες νει στην αλυσίδα πα βάναυσες τακτικές ραγωγής, το , για παράδειγμα κό πρόβατο οδηγείται στο ψι μο σφαγείο, για τη μετ ου ράς κι ευνουχισμό των αρ ατροπή του σε «κρέας». Φυσικά, σενικών δίχως αναισ ο καταναλωτής μπ θησία, καθώς ορεί να παρακάμεπίσης και κακές συ ψει όλα τα παραπά νθήκες ζωής, που μπ νω και να αποφύγε ορούν να ι να συμμετέχει οδηγήσουν σε ασθέν στη συγκεκριμένη ειες και πρόωρο θά βιομηχανία, επιλέγ οντας ρούχα κι νατο. υφάσμα τα χωρίς μαλλί στι

Ανκορά – Angora

κουνέλια Είδος μαλλιού από τα η πατερ αλύ μεγ τη Angora, με την από ι ετα έρχ προ ραγωγή να γής αγω παρ α ανί μηχ Κίνα. Η βιο για στή γνω ον πλέ αι Ανκορά είν από , της κές κτι πρα ες τις βάναυσ σης βίω δια ες θήκ συν τις άθλιες που έως τον επώδυνο θάνατο τα. σμα πλά τα ά αυτ βιώνουν

ς πρώτες ύλες του

64

STOP ALL ANIMAL ABUSE

VEGAN_Clothing.indd 64

ς.

STOP ALL ANIMAL AB 12/1/20 11:11 AM

Αστρακάν – Astrakhan Το αστρακάν είναι η προβιά του προβάτου του είδους καρακούλ (karakul). Η παραγωγή του γίνεται με το γδάρσιμο του ζώου, όταν αυτό είναι νεογέννητο, λίγων ημερών ή ακόμα και σε εμβρυακό στάδιο, με συχνό αποτέλεσμα τόσο τον θάνατο του εμβρύου όσο και της μητέρας. Αυτή η αδικαιολόγητα φρικιαστική τακτική συμβαίνει, διότι σ’ αυτό το στενό χρονικό περιθώριο η γούνα διαθέτει τις επιθυμητές ιδιότητες, όπως σφιχτή πλέξη κι απαλή υφή.

L ABUSE

Μαλλί

Μαλλί Μερινό - Merino wool Το μαλλί Merino προέρχεται από τη φυλή πρόβατων Merino που ζουν στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Η παραγωγή του έχει όλα τα προβλήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω, γι’ αυτό πάντα επιλέγουμε εναλλακτικές μη ζωικής προέλευσης.

STOP ALL ANIMAL AB

USE

STOP ALL ANIMA

Μαλλί Λάμ

α - Llam

a wool Το μαλλί αυ τό προέρχετ αι από το Λά συγγενικό με μα, θηλαστικ το Αλπακά πο ό ζώο υ προαναφέρ νο επίσης απ θηκε, προερχ ό περιοχές τη όμες Νότιας Αμ ερικής.

Αλπ

ακά Προέρ Alpac χεται α a woo π ό το μα l της οικ λ λί του ογένεια Α λπακά, ς των Κ Νότιας μηρυκα α μ ηλιδών Αμερικ στικού , ενδημ ής. ζώου ικό σε περιοχ ές της Μοχέρ – Mohair

Το μοχέρ είναι τύπος μαλλιού που προέρχεται από τις κατ σίκες ράτσας Άγκυρας που εκτρ έφονταν αρχικά κυρίως στη ν Του ρκία, αλλά τώρα περισσότερο στις ΗΠΑ και τη Νότιο Αφρ ική.

ABUSE

STOP ALL ANIMAL ABUSE

STOP ALL ANIMAL A

Κασμίρ – Cashme

re

Προέρχεται από κατ σίκες ράτσας Κασμίρ που ζουν κυρίως σε οροπέδια περιοχ ών της Ασίας. Όπως και τα περισσότερα είδη μαλλιού, χρησιμ οποιείται εκτενώς σε κασ κόλ, πουλόβερ, ζακέτες, εσάρπες και κλωστοϋφαντου ργικά προϊόντα.

Μετάξι - Silk

μεταξοσκώληκες κι αποτελεί Προέρχεται από τους γνωστούς ξουν το κουκούλι τους. Για τις ίνες που υφαίνουν, για να φτιά ώληκες συνήθως βράζονα παραχθεί το μετάξι, οι μεταξοσκ τους, ώστε νται ζωντανοί μέσα στο κουκούλι ένα κιλό να απελευθερωθούν οι ίνες. Για να αι άζετ χρει ξι μετά στο ακατέργα ξοθανατωθούν περίπου 2.500 μετα γωγή παρα ρη λύτε μεγα Η ς. σκώληκε κει προέρχεται από την Κίνα και βρίσ που , άτες γραβ σε η χρήσ συνήθως ύμπλο α, λάρι φου α, ούμι κοστ κάμισα, ίλια. μαντ ζες και

L ABUSE VEGAN_Clothing.indd 65

n

axed cotto

αμβάκι - W

β Κερωμένο

είναι πολύ βαμβακιού ι κερωμένου υ το η ήσ χρ άν, παλτά κα Η όρια, μπουφ φ νω πα σε χει. η διαδεδομέν ης που παρέ βροχοποίησ ια αδ ς τη ed cotton τζάκετ, λόγω είδη από wax ς διαθέτουν δα μό ποτισμένο ds εμ ι an Br πτώσεις είνα ρι πε ές λλ ν πο ηροφορίες δε το οποίο σε υ είδους πλ ιο το Τέ . ας σσ αλλά ούτε σε κερί μέλι των ρούχων στις ετικέτες αι ντ χο τε αν το ρέ εί πα ν. Για να βρ των εταιρειώ te si ο στ οιηθεί στο ι οπ κα υ έχει χρησιμ πο ι άκ μβ ποτισμένο σε κερωμένο βα έρει είναι εμ αφ δι εν ς σα ει να επικοιένδυμα που φίνη θα πρέπ ρα πα σε ή . την εταιρεία κερί μέλισσας σετε την ίδια τή ρω να ι νωνήσετε κα

STOP ALL ANIMAL ABUSE

STOP ALL ANIMA 65

12/1/20 11:11 AM

Vegan clothing Animal free μόδα

Σ

την παρούσα φάση, τα είδη ένδυσης, υπόδησης και τα αξεσουάρ, για να χαρακτηριστούν ως animal free, θα πρέπει να μην έχουν κατασκευαστεί με τη χρήση υφασμάτων και πρώτων υλών ζωικής προέλευσης, όπως τα υλικά που αναφέρονται στον παραπάνω οδηγό. Η Βρετανική Κοινοπραξία Λιανεμπορίου (BRC) έχει εκδώσει νέες κατευθυντήριες γραμμές, για να διασφαλιστεί ότι τα vegan αντικείμενα μόδας είναι όντως 100% χωρίς ζωικά συστατικά. Η Εθελοντική Οδηγία για τον βιγκανισμό στον χώρο της μόδας θέτει μια σειρά από ερωτήσεις, στις οποίες οι εταιρείες πρέπει να ανταποκρίνονται, πριν να επισημάνουν κάτι ως vegan. Η BRC δήλωσε ότι οι εταιρείες δεν πρέπει μόνο να σταματήσουν τη χρήση δέρματος, μαλλιού και φυσικού μεταξιού σε προϊόντα vegan, αλλά και να διασφαλίσουν ότι δεν χρησιμοποιούνται ζωικά προϊόντα σε άλλα συστατικά, όπως κόλλες, βαφές και χημικά.

Τα προηγούμενα χρόνια, στη βιομηχανία έτοιμων ενδυμάτων χρησιμοποιούνταν κατά κόρον πρώτες ύλες από ζώα, όπως δέρμα και μαλλί, πλέον όμως είναι πολύ πιο εύκολο να τις αποφύγετε. Όσο αυξάνεται η ζήτηση για προϊόντα που δεν απαιτούν την αντικειμενοποίηση και την εμπορευματοποίηση των ζώων, τόσο αυξάνεται αντίστοιχα η παραγωγή animal free ενδυμάτων, με τα brands μόδας να προσφέρουν πολυάριθμες gamechangers εναλλακτικές και προσιτές επιλογές. Τα animal free ενδύματα δεν υστερούν σε τίποτα των συμβατικών ειδών ένδυσης, διατηρώντας τις αντίστοιχες ιδιότητες και μάλιστα πολλές φορές έχουν και μεγαλύτερη αντοχή και διάρκεια. Στην αγορά υπάρχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις με καινοτόμα υλικά… Θα βρείτε πολύ ποιοτικά και κομψά wool-free πλεκτά, απαλά πουλόβερ φτιαγμένα από vegan μοχέρ, αλλά και μπουφάν χωρίς εσωτερική επένδυση από πούπουλα, τα οποία βεβαίως διατηρούν τις μονωτικές ιδιότητές τους.

Vegan και βιώσιμο δέρμα

Ό

λο και περισσότερα brands αναπτύσσουν επιχειρηματικά καινοτόμα υλικά και προϊόντα που μιμούνται την αντοχή του δέρματος, χωρίς φυσικά εκμετάλλευση ζώων. Ερευνούν κι ανακαλύπτουν νέες δυνατότητες, λανσάροντας καινοτόμες vegan αλλά και βιώσιμες εναλλακτικές, με μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα, όπως ρούχα και παπούτσια φτιαγμένα με δέρμα από κάκτο, από μανιτάρια ακόμη κι από ανανά!

Δέρμα από κάκτο Το brand Desserto, εμπνευστές κι ιδρυτές του οποίου είναι οι Adrián López Velarde και Marte Cázarez από το Μεξικό, δημιούργησε ένα eco-friendly κι οργανικό δέρμα, φτιαγμένο από τον κάκτο Nopal. O κάκτος Nopal, γνωστός και ως φραγκοσυκιά, φυτρώνει σε αφθονία στο Μεξικό και δεν χρειάζεται μεγάλες ποσότητες νερού για να αναπτυχθεί. Το Desserto προσφέρει μία βιώσιμη εναλλακτική λύση, χωρίς σκληρότητα απέναντι στα ζώα, χωρίς τοξικές χημικές ουσίες, φθαλικές ενώσεις και PVC. Το animal free δέρμα από κάκτο είναι μερικώς βιοδιασπώμενο και παράγεται σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων, πάχους και υφής. Είναι ευέλικτο, δροσερό και ανθεκτικό υλικό, και πληροί τις προδιαγραφές χρήσης τόσο σε ρούχα και αξεσουάρ όσο και σε έπιπλα κι αξεσουάρ αυτοκινήτου. Η καλλιέργεια των κάκτων είναι πλήρως βιολογική και δεν χρησιμοποιούνται εντομοκτόνα ή ζιζανιοκτόνα. Κάθε έξι με οκτώ μήνες, τα ώριμα φύλλα του κάκτου επιλέγονται και συλλέγονται χωρίς να βλάπτεται το φυτό και στη συνέχεια ξεραίνονται στον ήλιο, για να επιτευχθούν τα ακριβή επίπεδα υγρασίας. Με αυτό τον τρόπο, μειώνεται ακόμα περισσότερο η χρήση ενέργειας και το συνολικό οικολογικό αποτύπωμα του προϊόντος. Στη συνέχεια, γίνεται ειδική επεξεργασία της βιολογικής πρώτης ύλης με εξειδικευμένη πατενταρισμένη φόρμουλα και παράγεται το δέρμα. Το animal free δέρμα του brand Desserto είναι πιστοποιημένο ως vegan με το λογότυπο «Peta-Approved Vegan», βοηθώντας τους ηθικούς καταναλωτές να μην υποστηρίζουν την αντικειμενοποίηση των ζώων.

Adrián López Velarde και Marte Cázarez, ιδρυτές της Desserto

66

VEGAN_Clothing.indd 66

12/1/20 11:11 AM

Δέρμα από μανιτάρια

Philip Ross, ιδρυτής της MycoWorks

Η νεοφυής επιχείρηση MycoWorks με έδρα το Σαν Φρανσίσκο προκαλεί τη συμβατική βιομηχανία δέρματος, μετατρέποντας βιοαποικοδομήσιμα υλικά, όπως είναι το μυκήλιο, κι αγροτικά υποπροϊόντα σε έναν τύπο δέρματος υψηλής ποιότητας. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2013 και παράγει δέρμα αλλά και υλικά αντοχής για κατασκευή επίπλων, χρησιμοποιώντας τους μύκητες Ganoderma lucidum και Pleurotus ostreatus. Το μυκήλιο αποτελεί το σύνολο των διακλαδιζομένων νημάτων που απαρτίζει το σώμα του μύκητα. Κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας, αναπτύσσεται το μυκήλιο και, μέσω ειδικής επεξεργασίας, δημιουργείται πολύ γρήγορα ένα είδος δέρματος.

Δέρμα από ανανά Το δέρμα Piñatex® είναι ένα όμορφο μη υφαντό κλωστοϋφαντουργικό προϊόν, κατασκευασμένο από τις ίνες των φύλλων του ανανά. Το Piñatex® δημιουργήθηκε από την Ισπανίδα σχεδιάστρια ρούχων, Carmen Hijosa, κι αξιοποιεί τα φύλλα Carmen Hijosa, ιδρύτρια της Piñatex® του ανανά τα οποία αποτελούν υποπροϊ­ όν της ήδη υπάρχουσας βιομηχανίας φρούτων και παραδοσιακά απορρίπτονται ή καίγονται. Το καινοτόμο και βιοδιασπώμενο προϊόν παρασκευάζεται από απορριφθέντα φύλλα, γι’ αυτό η παραγωγή της πρώτης ύλης δεν προϋποθέτει την περαιτέρω χρήση καλλιεργήσιμης γης, νερού, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Η Ananas Anam, η εταιρεία παραγωγής του νέου και ηθικά κατασκευασμένου υλικού, λειτουργεί με τις αξίες της κυκλικής οικονομίας, συνδυάζοντας την έρευνα και την καινοτομία, για να ενισχύσει την ευημερία της γης και των ανθρώπων, καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των παραγόμενων προϊόντων. Δημιουργεί μια νέα πηγή εισοδήματος για τις αγροτικές κοινότητες οι οποίες διαφορετικά βασίζονται σε εποχική συγκομιδή. Μόλις αφαιρεθούν οι ίνες από τα φύλλα, η βιομάζα που απομένει διατηρείται, για να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό λίπασμα ή βιοκαύσιμο, προσφέροντας μια περαιτέρω οικονομική προοπτική. Η συγκομιδή των φύλλων γίνεται στις Φιλιππίνες κι ακολουθεί απογύμνωση κι επεξεργασία των ινών, οι οποίες στη συνέχεια αποστέλλονται στην Ισπανία για το τελι-

Η διαδικασία παραγωγής είναι μηδενικών απορριμμάτων, με χαμηλές ενεργειακές απαιτήσεις, καθώς τα ίδια αγροτικά υποπροϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλές φορές, και το προκύπτον προϊόν είναι πλήρως βιοαποικοδομήσιμο. Σε αντίθεση με το δέρμα αγελάδας που παράγεται σε περίπου τρία χρόνια και περιλαμβάνει την εκτροφή ζώων, η διαδικασία παραγωγής δέρματος από μανιτάρια χρειάζεται μόλις δύο εβδομάδες και το πιο βασικό είναι ότι κανένα ζώο δεν υποφέρει για την παραγωγή του. Η MycoWorks κατασκευάζει animal-free δέρματα που είναι σκληρά, αδιάβροχα κι ανθεκτικά και μπορούν να βαφτούν και να ραφτούν. Μάλιστα, οι μοναδικές φυσικές ιδιότητες του μυκηλίου το καθιστούν μια ευέλικτη και πολυχρηστική επιλογή για τους σχεδιαστές. Με την κατάλληλη διαδικασία, παρασκευάζονται διαφορετικοί τύποι δέρματος, καλύπτοντας όλες τις ανάγκες της αγοράς. Σε αντίθεση με το δέρμα που προέρχεται από την εκμετάλλευση ζώων και είναι επιβλαβές για το περιβάλλον, τα υλικά που παράγει η MycoWorks έχουν Αρνητικό ή Ουδέτερο Ισοζύγιο Άνθρακα, καλύπτοντας όλο τον κύκλο ζωής του προϊόντος. Μέσω της συνεχούς βελτίωσης της διαδικασίας, είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ένα υλικό που να έχει πολυπαραγοντική υπεροχή έναντι του ζωικού δέρματος.

κό φινίρισμα. Η τελική μορφή του προϊόντος είναι καλαίσθητη κι έχει εξαιρετικές ιδιότητες, καθώς αποτελεί μαλακό, ελαφρύ κι εύκαμπτο υλικό που «αναπνέει» αλλά ταυτοχρόνως είναι κι ανθεκτικό στη χρήση. Μπορεί να βαφτεί, να τυπωθεί, να ραφτεί και να κοπεί και βρίσκει άψογη εφαρμογή τόσο σε ρούχα κι αξεσουάρ όσο και σε παπούτσια. Το χαμηλό οικολογικό αποτύπωμά του το καθιστά βιώσιμη κι ηθική εναλλακτική λύση, σε σχέση με την παραγωγή ζωικού δέρματος, ενώ είναι απαλλαγμένο από βαναυσότητα κατά των ζώων. Για την παραγωγή του δεν χρησιμοποιούνται επιβλαβείς χημικές ουσίες, όπως συμβαίνει στην παραγωγή ζωικού δέρματος, με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων και στο περιβάλλον. Όλη η γκάμα της συλλογής Piñatex® είναι πιστοποιημένη από τον οργανισμό Vegan Society, το λογότυπο του οποίου είναι διεθνώς αναγνωρισμένο για την επισήμανση των προϊόντων χωρίς ζωικά συστατικά και τη μη διεξαγωγή πειραμάτων σε ζώα.

67

VEGAN_Clothing.indd 67

12/1/20 11:11 AM

Vegan clothing Brands και online καταστήματα animal-free μόδας

Τ

α περισσότερα καταστήματα ρούχων προσφέρουν μεταξύ άλλων και animal-free επιλογές, αλλά η vegan μόδα στην Ελλάδα ακόμα δεν έχει εξελιχθεί τόσο όσο στο εξωτερικό και δεν υπάρχουν πολλά καταστήματα που προσφέρουν αποκλειστικά και μόνο ενδύματα κατάλληλα για vegans. Γι’ αυτό ο παραπάνω οδηγός με τις ζωικές πρώτες ύλες θα σας φανεί εξαιρετικά χρήσιμος ώστε να μάθετε να τις εντοπίζετε στις ετικέτες των ρούχων και να επιλέγετε αποκλειστικά animal-free ενδύματα. Μπορείτε να απομνημονεύσετε τις πιο συνηθισμένες ζωικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται σε είδη ένδυσης ή αλ-

λιώς να έχετε μαζί σας τον οδηγό στα καταστήματα, ώστε όποτε χρειαστεί, να ανατρέχετε σ’ αυτόν. Σιγά σιγά θα εξοικειωθείτε και θα σας φαίνεται όλο και πιο απλό και εύκολο. Αν είστε σε μεταβατικό στάδιο προς τον vegan τρόπο ζωής και σας φαίνεται ακόμα όλο αυτό βουνό, παρακάτω ακολουθούν ενδεικτικά κάποια 100% animal-free brands και eshops απ’ όπου μπορείτε να κάνετε άφοβα τις αγορές σας, χωρίς να χρειάζεται να τσεκάρετε τις ετικέτες των ρούχων για τυχόν ζωικές πρώτες ύλες.

Save the duck Το ιταλικό brand μόδας Save The Duck προσφέρει μία μεγάλη συλλογή 100% animal-free μπουφάν, γιλέκων, αδιάβροχων, φούτερ, και ταυτοχρόνως διαθέτει και παιδικές σειρές ρούχων. Ιδρύθηκε το 2011 από τον Nicolas Bargi, με κίνητρο το πάθος του για τα ζώα και το περιβάλλον. Στόχος του brand είναι να σώσει εκατομμύρια ζώα, όπως πάπιες και χήνες, που υποφέρουν φρικτά από τις σκληρές πρακτικές της αποπτέρωσης και της συγκομιδής φτερών και πούπουλων από ζωντανά ζώα για την κατασκευή μπουφάν. Τα Save The Duck είναι επίσης απαλλαγμένα από δέρμα, γούνα και άλλα υλικά που προέρχονται από ζώα. Στη θέση αυτών, το brand χρησιμοποιεί το καινοτόμο PLUMTECH, ένα υλικό επένδυσης που έχει αναπτυχθεί, ώστε να δημιουργεί την αίσθηση απαλότητας διατηρώντας παράλληλα τις ισοθερμικές ιδιότητές του. Το brand διερευνά συνεχώς τη χρήση καινοτόμων και eco-friendly υλικών, χρησιμοποιώντας Avesu ανακυκλωμένα υλικά, όπως πλαστικά μπουκάλια, αλλά και Στο e-shop του καταστήματος θα 100% ανακυκλωμένο Polyester. Το Save The Duck έχει βρείτε από παπούτσια και τσάντες μέχρι τζάκετ και πιστοποιηθεί με το λογότυπο «Peta-Approved Vegan» t-shirts, καθώς επίσης και όλα τα απαραίτητα αξεσουάρ, και το 2014 κέρδισε το βραβείο Vegan Fashion Award όπως ζώνες, σκουφιά, πορτοφόλια και τσάντες. Εντός του κατααπό την PETA Deutschland. Το 2016 τιμήθηκε με το στήματος υπάρχουν προϊόντα φτιαγμένα από το καινοτόμο και vegan Innovator for Animals Award και το 2019 ψηφίστηδέρμα Piñatex™, καθώς επίσης εξαιρετικές ζώνες, που μιμούνται άψογα κε ως το brand της χρονιάς από την Peta για τη τις ιδιότητες των συμβατικών αντίστοιχων προϊόντων. Όλο το επιχειρηματικό δέσμευση της εταιρείας ως προς την προστασία μοντέλο της Avesu βασίζεται στην αειφορία. Το πρώτο κατάστημα στο Βερολίνο των ζώων. Επιπλέον, το brand έχει πιστοποιηστεγάζεται σε ένα κτήριο με εξαιρετική θερμομόνωση, σε βαθμό που γενικά δεν θεί από τον οργανισμό Lega Anti απαιτεί επιπλέον θέρμανση. Επιπλέον, η εταιρεία χρησιμοποιεί μόνο πράσινη ενέρVivisezione (LAV), κατέχοντας γεια για τις ηλεκτρικές συσκευές και συνεργάζεται με έναν οργανισμό που φυτεύει την μεγαλύτερη βαθμιαία δέντρα, για να αντισταθμίσει τις εκπομπές CO2 που δημιουργούνται από το ηλεκτροκλίμακα VVV+ μέσω του νικό της κατάστημα! Όπου είναι δυνατόν, επιλέγονται βιώσιμα και ανακυκλώσιμα Animal-Free Fashion υλικά, ενώ στα καταστήματα της εταιρείας χρησιμοποιείται μόνο ξυλεία από Project. Για περισσότεβιώσιμες καλλιέργειες. Η Avesu μέσω του e-shop www.avesu.eu αποστέλλει ρες πληροφορίες, μποσε ηλεκτρονικές παραγγελίες επαναχρησιμοποιούμενα υλικά συρείτε να επισκεφτείτε σκευασίας, μειώνοντας έτσι ακόμα περισσότερο το οικολογικό το site του brand: αποτύπωμά της, και αναζητά πάντα νέους τρόπους, για να www.savetheduck.it. γίνει η εταιρεία πιο βιώσιμη αλλά και αποτελεσμαΕνδεικτικά, μπορείτε να τα τική. Εντός Ευρώπης το κόστος αποστολής βρείτε στα ελληνικά eshops είναι 9€. www.passadena.gr, www.bloobox.gr και www.jeanious.com.gr.

68

VEGAN_Clothing.indd 68

12/1/20 11:11 AM

Roots of Compassion Από το 2003 με έδρα την Γερμανία λειτουργεί το vegan ηλεκτρονικό κατάστημα της κολεκτίβας Roots of Compassion, προσφέροντας μεταξύ άλλων eco-friendly ενδύματα και παπούτσια δίκαιου εμπορίου από οργανικές πρώτες ύλες. Αν σας ενδιαφέρουν t-shirts, πουλόβερ και φούτερ με τυπωμένα ευφάνταστα και έξυπνα μηνύματα για τα δικαιώματα των ζώων, τότε στο e-shop Roots of Compassion θα βρείτε μία μεγάλη ποικιλία σε σχέδια και χρώματα. Ο στόχος της κολεκτίβας είναι να προσφέρει αποκλειστικά και μόνο προϊόντα, για τα οποία κανένα ον δεν υφίσταται εκμετάλλευση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα προϊόντα δεν είναι μόνο vegan αλλά παράγονται επίσης υπό δίκαιες συνθήκες. Τα υφάσματα των ενδυμάτων παράγονται από την εταιρεία Continental Clothing από τη Μεγάλη Βρετανία και όλα τα είδη ένδυσής τους είναι πιστοποιημένα από το Fair Wear Foundation (FWF), το οποίο στοχεύει στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργίας. Να σημειωθεί ότι η κολεκτίβα Roots of Compassion προσφέρει ειδική έκπτωση αλληλεγγύης στους ανθρώπους που δεν έχουν την οικονομική άνεση να αγοράσουν βιολογικά ενδύματα δίκαιου εμπορίου και προσφέρει στην αρχή κάθε μήνα 15 κουπόνια με έκπτωση 15% σε όλα τα ρούχα, εκτός από τα εκπτωτικά είδη. Επομένως, εάν θέλετε να αγοράσετε ένα t-shirt, φούτερ ή άλλο είδος ένδυσης, αλλά πιστεύετε ότι δεν μπορείτε να αντεπεξέλθετε οικονομικά, μπορείτε να εισαγάγετε τον ειδικό κωδικό αλληλεγγύης που θα βρείτε στο site της κολεκτίβας στο τέλος της διαδικασίας της παραγγελίας σας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα vegan είδη, τα προϊόντα δίκαιης συναλλαγής και τα εκπτωτικά κουπόνια, επισκεφτείτε το e-shop της κολεκτίβας www.rootsofcompassion.org. Τα μεταφορικά για Ελλάδα ξεκινάνε από 6€ ανάλογα με το βάρος.

The Third Estate Το vegan κατάστημα The Third Estate με έδρα το Λονδίνο ιδρύθηκε το 2005 και ειδικεύεται σε ενδύματα και υποδήματα που είναι φιλικά προς τα ζώα, προς το περιβάλλον και προς τον άνθρωπο. Διαθέτει και ηλεκτρονικό κατάστημα, το thethirdestate.co.uk με μεγάλη ποικιλία ενδυμάτων από βιολογικά, οικολογικά και καινοτόμα υλικά. Ένας από τους κύριους στόχους του καταστήματος είναι να υποστηρίξει τους κατασκευαστές τοπικής εμβέλειας animal-free προϊόντων. Ως επί το πλείστον θα βρείτε brands που δίνουν έμφαση στη χρήση eco-friendly υλικών, όπως τη χρήση περιβαλλοντικά βιώσιμων χρωμάτων. Στο e-shop του καταστήματος θα βρείτε ενδύματα ηθικής μόδας που δεν έχουν παραχθεί σε sweatshops, δηλαδή σε χώρους εργασίας με ελλιπείς και κοινωνικά μη αποδεκτές ή και παράνομες συνθήκες εργασίας, όπου η εργασία είναι επικίνδυνη και με εξαιρετικά χαμηλές αμοιβές. Τα t-shirts, τα μπλουζάκια και τα κολάν της basic σειράς είναι φτιαγμένα από οργανικό βαμβάκι μη γενετικά τροποποιημένο και καλλιεργημένο χωρίς χρήση επιβλαβών φυτοφαρμάκων. Τα βιολογικά υφάσματα

δεν περιέχουν αλλεργιογόνες, καρκινογόνες ή τοξικές χημικές ουσίες και ως εκ τούτου αποτελούν μία φυσική, ανανεώσιμη και βιοαποικοδομήσιμη επιλογή. Θα βρείτε επίσης πολλά πιστοποιημένα προϊόντα δίκαιου εμπορίου, αλλά και synthetic-free πουλόβερ, κατασκευασμένα από οργανικό βαμβάκι GOTS τα οποία αποτελούν εξαιρετική εναλλακτική έναντι της χρήσης ζωικού μαλλιού, καθώς για την κατασκευή τους απαιτείται λιγότερη ενέργεια και κατανάλωση νερού. Πολλά ρούχα και αξεσουάρ είναι φτιαγμένα από καινοτόμα υλικά, όπως το βιοδιασπώμενο υλικό EcoVero, κατασκευασμένο από FSC και PEFC πιστοποιημένο ξύλο από βιώσιμες δασικές καλλιέργειες, ανακυκλωμένο Polyester και ανακυκλωμένα πλαστικά μπουκάλια που συλλέχθηκαν από τη θάλασσα. Επιπλέον, θα βρείτε μία εξαιρετικής ποιότητας γκάμα από αξεσουάρ, όπως ζώνες της εταιρείας Wills, οι οποίες είναι πιστοποιημένες με το λογότυπο «Peta-Approved Vegan» και ηθικά κατασκευασμένες στην Πορτογαλία. Αξίζει να επισκεφτείτε το ηλεκτρονικό κατάστημα https://thethirdestate.co.uk και για αποστολές εντός Ευρώπης τα μεταφορικά είναι £12.

69

VEGAN_Clothing.indd 69

12/1/20 11:11 AM

Vegan clothing Vegan Εβδομάδα Μόδας

Δ

εν θα μπορούσε να λείπει η Vegan Εβδομάδα Μόδας η οποία έκανε το ντεμπούτο της τον Φεβρουάριο του 2019 στο Λος Άντζελες, με σύνθημα «Η Μόδα είναι Ακτιβισμός». Η Vegan Εβδομάδα Μόδας προβάλλει σχεδιαστές που παράγουν animal-free προϊόντα κι υποστηρίζει ότι το υπάρχον μοντέλο παραγωγής της μόδας πρέπει να αναδιαμορφωθεί, λαμβάνοντας υπόψη την ηθική απέναντι στα ζώα και προασπίζοντας παράλληλα την αειφόρο ανάπτυξη. Ένας από τους στόχους της Vegan Εβδομάδας Μόδας είναι να εμπνεύσει και άλλους σχεδιαστές να αφήσουν στην άκρη τις συμβατικές πρώτες ύλες και να αποκτήσουν περιβαλλοντική συνείδηση, υιοθετώντας πολυάριθμες vegan και eco-friendly εναλλακτικές. Στοχεύει να δώσει ένα τέλος στην εκμετάλλευση των ζώων και ταυτοχρόνως να στρέψει το βλέμμα των καταναλωτών προς ένα ηθικότερο μέλλον, προβάλλοντας και τις κοινωνικές διαστάσεις της βιομηχανίας της μόδας.

H πανδημία του Covid-19 χτύπησε, φυσικά, και τη βιομηχανία της vegan μόδας. Ετσι, ενώ η Vegan Εβδομάδα Μόδας ήταν προγραμματισμένο να επιστρέψει τον Απρίλιο του 2020 στο Λος Άντζελες, αναβλήθηκε αρχικά για τον Οκτώβριο του 2020 λόγω του κορωνοϊού, αλλά τελικά η Emmanuelle Rienda αναγκάστηκε να συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι δεν θα κατάφερνε να διοργανώσει την εκδήλωση μέσα στο 2020. Αντ' αυτού, δημιούργησε ένα Showroom στο Λος Αντζελες, το οποίο μπορούν να επισκευθούν οι ενδιαφερόμενοι κατόπιν ραντεβού. Ωστόσο, η «Vegan Εβδομάδα Μόδας» δεν σταματά να διερευνά νέους τρόπους προστασίας του πλανήτη και, εξερευνώντας συνεχώς καινοτομίες, λειτουργεί ως σκαπανέας κι ανοίγει διάπλατα τον δρόμο για να ακολουθήσουν κι άλλοι τον vegan και βιώσιμο τρόπο ζωής.

«Η σχέση ανάμεσα στη μόδα, την εντατική κτηνοτροφία και την κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ο vegan και βιώσιμος τρόπος ζωής είναι η απάντηση στην κλιματική αλλαγή και στη ρύπανση των υδάτων. Δημιούργησα ένα συμπεριληπτικό και συνεργατικό κίνημα, αφιερωμένο στον επανασχεδιασμό της βιομηχανίας και των καθημερινών συνηθειών των καταναλωτών» τονίζει η Emmanuelle Rienda, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος του Vegan Fashion Week.

Vegan fashion labels

Τ

α τελευταία χρόνια, παγκόσμιοι οργανισμοί, ανταποκρινόμενοι στην αυξανόμενη ζήτηση για animal-free εναλλακτικές, παρέχουν πιστοποίηση σε brands μόδας που επιθυμούν να προβάλλουν τα παραγόμενα προϊόντα τους ως κατάλληλα για vegans, διευκολύνοντας ακόμη περισσότερο το καταναλωτικό κοινό στον εντοπισμό vegan-friendly επιλογών μόδας. Αυτή τη στιγμή, αναλογικά, λίγα brands έχουν ανταποκριθεί και φέρουν vegan labels πάνω στα ενδύματα που παράγουν, αλλά με την παγκόσμια άνοδο του βιγκανισμού εκτιμάται ότι αυτό θα αλλάξει άρδην στο μέλλον. Να θυμάστε: VEGAN FASHION IS THE FUTURE! Η Peta παρέχει το λογότυπο «Peta-Approved Vegan» το οποίο έχει σχεδιαστεί ειδικά για να καλύπτει τις ανάγκες της διαρκώς αυξανόμενης ζήτησης για animal-free είδη μόδας και το οποίο αποδίδεται είτε στο σύνολο των προϊόντων μίας εταιρείας είτε ανά προϊόν ξεχωριστά. Το λογότυπο «Peta-Approved Vegan» επιτρέπει σε εταιρείες που πουλάνε ρούχα, παπούτσια, αξεσουάρ, έπιπλα κι είδη σπιτιού να πιστοποιούν τις vegan προτάσεις τους, βοηθώντας τους καταναλωτές να βρίσκουν και να εντοπίζουν με ευκολία προϊόντα χωρίς ζωικής προέλευσης πρώτες ύλες και να κάνουν αγορές που ευθυγραμ-

μίζονται με τις αξίες τους. Στο www.peta.org μπορείτε να βρείτε την αναλυτική λίστα με τα brands που προσφέρουν πιστοποιημένα vegan-friendly προϊόντα. Το λογότυπο της Vegan Society αποδίδεται ξεχωριστά σε κάθε προϊόν μίας εταιρείας και για να αποκτηθεί πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια κι οι προδιαγραφές του οργανισμού, όσον αφορά την προέλευση των υφασμάτων και των πρώτων υλών που έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή του συγκεκριμένου προϊόντος. Δηλαδή, η παραγωγή κι η ανάπτυξή του θα πρέπει, όπου είναι δυνατό κι εφαρμόσιμο, να μην περιλαμβάνει τη χρήση ζωικού προϊόντος, υποπροϊόντος ή παραγώγου. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε το site της Vegan Society, www.vegansociety.com. Επιπλέον, ο οργανισμός Lega Anti Vivisezione (LAV) δημιούργησε το Animal-Free Fashion Project, καλύπτοντας τη ζήτηση και τις ανάγκες των καταναλωτών για μόδα που σέβεται και δεν εκμεταλλεύεται τα ζώα, χρησιμοποιώντας καινοτόμα υλικά με μικρότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Το Animal-Free Fashion Project βοηθάει τις εταιρείες να καταργήσουν σταδιακά τις πρώτες ύλες ζωικής προέλευσης, χρησιμοποιώντας μία βαθμιαία κλίμακα, δίνοντας έμφαση στη δέσμευσή τους. Αν ενδιαφέρεστε να μάθετε περισσότερες πληροφορίες, μπείτε στο site www.animalfree.info.

70

VEGAN_Clothing.indd 70

12/1/20 11:11 AM

ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΌ ΣΑΣ ΠΕΡΊΠΤΕΡΟ!

www.newsstand.gr AM 12/2/20 9:46

01.indd 24

ε Φέρνουμ α ερ τα καλύτ την άσ περιοδικ ας! πόρτα σ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ • ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΑ • ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΕΣ • ΚΟΜΙΞ • ΠΑΙΔΙΚΑ • ΒΙΒΛΙΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟΥ • ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ

> Ψάχνεις...

Powered by:

Newsstand VEGAN maketa.indd 71

> Επιλέγεις...

> Πληρώνεις...

Παραλαμβάνεις!

Tηλ: 210 9238672 | Fax: 210 9216847 | Email: info@digicon.gr | Web: www.digicon.gr

12/2/20 5:47 PM

VeganMakeup Από πρωινό σε βραδινό μακιγιάζ Της Ηρώς Ξενούλη Η περίοδος των Χριστουγέννων είθισται να είναι μια περίοδος που θέλουμε να βλέπουμε λάμψη γύρω μας. Ένας από τους πολλούς τρόπους, για να νιώσουμε λαμπεροί εμείς οι ίδιοι, είναι το μακιγιάζ. Τι γίνεται, όμως, όταν θέλουμε να μην εμπεριέχει εκμετάλλευση ζώων; Πολλές εταιρείες δηλώνουν ότι έχουν vegan προϊόντα, χωρίς να διαθέτουν κάποια πιστοποίηση από επίσημο φορέα. Σε αυτή την περίπτωση, εμείς σας προτείνουμε ένα μακιγιάζ ημέρας και ένα πιο βραδινό-γιορτινό, με αποκλειστικά vegan πιστοποιημένα καλλυντικά.

Πρωινό:

Απλώνω:  το HD liquid foundation της Catrice στο πρόσωπο και σβήνω προς τον λαιμό, με το σφουγγαράκι beauty blender.  το Conceal and define concealer της Make up revolution κάτω από τα μάτια, και με τα υπολείμματα περνάω και στα βλέφαρα.  τη διάφανη πούδρα σε ελεύθερη μορφή Lock it setting powder της KVD Vegan Beauty κάτω από τα μάτια και στα βλέφαρα, για να κλειδώσω το κονσίλερ και να μη μπει σε γραμμές.  το μολύβι φρυδιών Brow define micro precision της MUA (Make up Academy).  τη σκιά cookie dough, από την παλέτα Sophx extra spice της Make up revolution, με το πινέλο shading brush της Real Techniques, λίγο πιο πάνω από την κόγχη (εσοχή) του ματιού. Aπλώνω τη σκιά σε όλο το μήκος του ματιού, μέχρι να σβήσει στο επίπεδο του φρυδιού, στην εξωτερική γωνία.  το Resplendent bronzer της Puro bio στην απόχρωση 03, με το πινέλο essential crease brush της Real Techniques, στην κόγχη, και απλώνω σε όλο το μήκος του ματιού, μέχρι να σβήσει στο επίπεδο του φρυδιού, στην εξωτερική γωνία, φέρνοντάς το και στην εξωτερική γωνία του κάτω βλεφάρου (περίπου στα 2/3 του κάτω βλεφάρου).

72

VEGAN_MakeUp-2.indd 72

12/3/20 4:33 PM

 το Resplendent highlighter της Puro bio, απόχρωση 01, με το πινέλο 204 της London copyright, στο καπάκι του βλεφάρου, στην εσωτερική γωνία του ματιού και στο κόκαλο του φρυδιού.

 τη μάσκαρα On the rise της NYX.  το Resplendent bronzer της Puro bio, για να κάνω σκιάσεις.  το California beamin’ της NYΧ, στην απόχρωση 02 The golden one, με το powder brush της Real techniques, πάνω από εκεί όπου έκανα σκιάσεις στα ζυγωματικά, ώστε να «ζεστάνω» το πρόσωπο.  με όσο προϊόν έχει μείνει στο πινέλο, βάζω χρώμα και στα μάγουλα.

Απλώνω:  το Intense colour lip liner της ΜUA ( MAKEUP ACADEMY), στην απόχρωση sincere, για περίγραμμα.  το suede matte lipstick της NYX, στην απόχρωση Free spirit, στα χείλη.

Βραδινό – εορταστικό:  Aφαιρώ το κραγιόν και περιγράφω τα χείλη με το everlasting lip liner της KVD Vegan Beauty, στην απόχρωση rosary.  Γεμίζω τα χείλη με το matte κραγιόν της Anastasia Beverly Hills, στην απόχρωση Ruby.  Ψεκάζω ένα πινέλο σκιάς, με το make it last setting spray της Milani, το τοποθετώ στο highlighter που χρησιμοποίησα σαν σκιά πριν, και τονίζω τη σκιά στο κινητό βλέφαρο και στην εσωτερική γωνία του ματιού.  Τοποθετώ το ίδιο highlighter στο κόκαλο των ζυγωματικών, πάνω από το bronzer που τοποθέτησα πριν.  Τοποθετώ ψεύτικες βλεφαρίδες Catrice στο στυλ classicista με κόλλα βλεφαρίδων, την οποία περιέχει η συσκευασία τους.  Τονίζω την εξωτερική γωνία του ματιού, τοποθετώντας περισσσότερο μπρόνζερ Puro bio, εκεί όπου το τοποθέτησα και στο προηγούμενο μακιγιάζ, κάνοντας πιο έντονο το χρώμα.  «Κλειδώνω» το αποτέλεσμα με το Make it last setting spray της Milani, ψεκάζοντας όλο το πρόσωπο.

73

VEGAN_MakeUp-2.indd 73

12/3/20 4:33 PM

& ά ι Παιδ

Ή Φ Ο Ρ Τ ΔΙΑ demy of ς και Διαιτολογίας -Aca φή ρο ατ Δι ς ία ημ αδ Ακ γική τηση της Σύμφωνα με γνωμοδό η αποκλειστικά φυτοφα έν σμ ια εδ σχ α ηλ λλ τά η για 2016- μια κα ς και προσφέρει οφέλ κή Nutrition and Dietitics αρ επ κά τι επ θρ ή, ιν ηλη d - vegan) είναι υγιε φή αυτή είναι κατάλλ ρο ατ δι διατροφή (plant base Η ν. τω μά ση πεία συγκεκριμένων νο κι εφηβικής ηλικίας. ής ικ ιδ πα , ής την πρόληψη και θερα ικ εφ βρ ς τά τη , περιλαμβανομένων τη ς (vegan) διατροφής κα για όλα τα στάδια ζωής κή γι φα το φυ γή μο αρ άνικη ά με την εφ ν διατυπώσει η Αμερικ Παρόμοια θέση σχετικ ου έχ , υς λο άλ σε α εσ ,η ηβική ηλικία, ανάμ αιτολόγοι του Καναδά Δι οι , ία βρεφική, παιδική κι εφ ρε αι Ετ ή ικ τρ , η Καναδική Παιδια ας. Ακαδημία Παιδιατρικής ό Εθνικό Σύστημα Υγεί ικ αν ετ Βρ το ν, γω λό το Βρετανική Ένωση Διαι 74

VEGAN-PAIDIA5.indd 74

Του Μάνου Δηλανά Παιδίατρος – Νεογνολόγος

03/12/20 17:29

Η ανάπτυξη των παιδιών

λύκο, φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου και ψωρίαση. Ακόμη, επιδημιολογικές μελέτες σχετίζουν την παχυσαρκία με αυξημένη ευπάθεια σε λοιμώξεις και προδιάθεση για νεοπλασίες. Αν και τα δεδομένα για την παιδική ηλικία είναι προς το παρόν λίγα, η παχυσαρκία στην παιδική ηλικία έχει συνδυασθεί με εμφάνιση σκλήρυνσης κατά πλάκας και νεοπλασίας στην ενήλικο ζωή. Στα παιδιά, η παχυσαρκία σχετίζεται με άσθμα, αλλεργική δερματίτιδα και άπνοια στον ύπνο. Επίσης, η απάντηση των παχύσαρκων παιδιών στα εμβόλια είναι υποδεέστερη. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην παιδική παχυσαρκία και τον κίνδυνο παχυσαρκίας στην ενήλικο ζωή. Επίσης, παιδιά που ακολουθούν διατροφή με βάση φυτικά προϊόντα παρουσιάζουν μικρότερη επίπτωση ακμής, αλλεργιών, λοι­ μώξεων αναπνευστικού, οξείας μέσης ωτίτιδας και προβλημάτων πέψης. Η εξάλειψη των γαλακτοκομικών έχει αποδειχθεί ωφέλιμη σε παιδιά που πάσχουν από δυσκοιλιότητα. Βρέφη με κολικούς ανταποκρίνονται καλύτερα, όταν η μητέρα τους απέχει από τα γαλακτοκομικά. ή : h tt om ps://plantbasedjuniors.c

Έχει αποδειχθεί ότι τα παιδιά που ακολουθούν κατά βάση vegan διατροφή με μη επεξεργασμένες τροφές παρουσιάζουν φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη. Συστηματική ανασκόπηση δημοσιεύσεων από Κεντρική Ευρώπη και ΗΠΑ με ετερογένεια κι αθροιστική αξιολόγηση vegetarian και vegan καταναλωτών έδειξε ότι η σωματική αύξηση ήταν συγκρίσιμη με την ομάδα ελέγχου, η πρόσληψη μακροσυστατικών της διατροφής ήταν εντός των συνιστώμενων τιμών και συγκρίσιμη

Πηγ

Η

αξία της vegan διατροφής έγκειται στα φυτοχημικά, όπως καροτενοειδή, πολυφαινόλες, ινδόλες και γλυκοσινολάτες, καθώς και στις φυτικές ίνες, συστατικά που βρίσκονται κατά αποκλειστικότητα στα φυτά. Καταπολεμούν την οξείδωση, τη φλεγμονή, έχουν αντικαρκινική δράση μέσω πολλαπλών μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένων της διέγερσης του ανοσοποιητικού, της ρύθμισης των ορμονών, της επιβράδυνσης της αύξησης των καρκινικών κυττάρων και της πρόληψης της βλάβης του DNA και της επιδιόρθωσής του. Επίσης, ενισχύουν το ανοσοποιητικό, προστατεύουν από ασθένειες όπως οστεοπόρωση, καρδιαγγειακή νόσο, εκφύλιση ωχράς κηλίδας, καταρράκτη και παχυσαρκία. Οι φυτικές ίνες που βρίσκονται σε μη επεξεργασμένες τροφές φυτικής προέλευσης υποστηρίζουν τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος και προάγουν τη βιοποικιλότητα της μικροχλωρίδας του εντέρου (προβιοτικά), δηλαδή του πληθυσμού των μικροβίων που συμβιώνουν στο ανθρώπινο σώμα κι εξασφαλίζουν την ακεραιότητα του εντερικού φραγμού. Επιπλέον, οι φυτικές ίνες βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ (ολική χοληστερόλη, τριγλυκερίδια) και μειώνουν τον κίνδυνο σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Την ίδια στιγμή, η μικροχλωρίδα του εντέρου ενισχύει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, συνθέτει βιταμίνες, προστατεύει από κοινά παθογόνα, καταστρέφει τοξίνες, ενισχύει το ανοσοποιητικό, προστατεύει από αλλεργίες, μειώνει τη φλεγμονή κι υποστηρίζει την εγκεφαλική λειτουργία (παραγωγή πρόδρομων νευροδιαβιβαστών). Η σύσταση της μικροχλωρίδας του εντέρου είναι ενδεικτική για τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων νοσημάτων (αλλεργίες, παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, φλεγμονώδη νόσο εντέρου, νεοπλασίες, καρδιαγγειακή νόσο) κι επηρεάζεται από τη διατροφή ή την έκθεση σε αντιβίωση.

με την ομάδα ελέγχου. Επιπλέον, ο κίνδυνος για παχυσαρκία, καρδιαγγειακή νόσο και σακχαρώδη διαβήτη είναι μειωμένος.

H παχυσαρκία αποτελεί μάστιγα της εποχής, καθώς περισσότερο από το 1/5 των παιδιών στην Ελλάδα ηλικίας 4-17 ετών είναι υπέρβαρα. Μελέτες παρατήρησης έχουν αναδείξει τη σύνδεση ανάμεσα στην παχυσαρκία και τα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα, σακχαρώδη διαβήτη, σκλήρυνση κατά πλάκας, ρευματοειδή αρθρίτιδα, συστηματικό ερυθηματώδη

Αποφυγή τοξινών

Μια διατροφή βασισμένη σε φυτικά προϊόντα ελαχιστοποιεί την έκθεση των παιδιών σε περιβαλλοντικές τοξίνες και παράγοντες μόλυνσης ιδιαίτερα βλαβερούς, λόγω του υπό ανάπτυξη εγκεφάλου. Βαρέα μέταλλα, οργανικοί ρύποι και φυτοφάρμακα έχουν σχετισθεί με ασθένειες όπως νεοπλασίες, άσθμα, μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς (δηλητηρίαση με μόλυβδο). Αυτές οι επικίνδυνες ενώσεις ανιχνεύονται 75

VEGAN-PAIDIA5.indd 75

02/12/20 18:04

Παιδιά & Vegan διατροφή ΗΛΙΚΊΑ

ΗΜΕΡΉΣΙΑ ΣΥΝΙΣΤΏΜΕΝΗ ΠΡΌΣΛΗΨΗ ΣΙΔΉΡΟΥ mg

0-6 μηνών

ΜΓ 0,2 - 0,4mg/860ml

7 - 12 μηνών

11mg

1 - 3 ετών

7mg

4 - 8 ετών

10mg

9 - 13 ετών

8mg

14 - 18 ετών

κορίτσια

αγόρια

15mg

11mg

Institute of Medicine

Σημαντικά θρεπτικά συστατικά στη διατροφή του παιδιού σε ολοένα και μεγαλύτερες συγκεντρώσεις, καθώς ανεβαίνουμε στην τροφική αλυσίδα. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις βρίσκονται στα ψάρια και στα ζωικά προϊόντα. Δεδομένου ότι οι ενώσεις αυτές είναι λιποδιαλυτές, διέρχονται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό κι επιδρούν στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο. Η κατανάλωση ζωικών προϊόντων ενέχει κίνδυνο για βακτηριδιακή μόλυνση και για έκθεση σε συνθετικές ή μη αυξητικές ορμόνες, στεροειδή κι αντιβιοτικά. Η λήψη αντιβιοτικών μέσα από την τροφική αλυσίδα συμβάλλει στην αντίσταση των βακτηριδίων στην αντιβίωση. Πρώιμη έκθεση σε αντιβιοτικά κατά τη βρεφική ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο για παχυσαρκία, αλλεργία, άσθμα, ατοπική δερματίτιδα και φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου. Επιπλέον, η μη κατανάλωση ζωικών προϊόντων σημαίνει μειωμένη πρόσληψη χοληστερόλης και κορεσμένων λιπών, που σχετίζονται με καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και κακοήθειες, καθώς και μειωμένη έκθεση σε αυξητικό παράγοντα IGF-1 ζωικής προέλευσης, που συνδέεται με ανάπτυξη κακοήθειας. Επίσης, η μη κατανάλωση ζωικών προϊόντων συνεπάγεται μειωμένη έκθεση σε αιμικό σιδήρο ζωικής προέλευσης, που προάγει αθηροσκλήρυνση, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρκίνο του εντέρου, σε καρνιτίνη ζωικής προέλευσης, που σχετίζεται με μικρόβια που παράγουν ΤΜΑΟ - μεταβολίτης που προάγει τη φλεγμονή, σε αθηροσκλήρυνση, καρδιαγγειακά συμβάματα - σε χημικές ουσίες που σχηματίζονται κατά το μαγείρεμα

ζωικών προϊόντων, όπως ετεροκυκλικές αμίνες, πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες και προχωρημένης γλυκοζυλίωσης, και τελικά σε προϊόντα που έχουν καρκινογόνες προφλεγμονώδεις ιδιότητες. Την ίδια στιγμή, η vegan διατροφή αποδεικνύεται περισσότερο φιλική στο περιβάλλον κι εξυπηρετεί τη βιοποικιλότητα, η διατάραξη της οποίας εγκυμονεί κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Μια επαρκώς σχεδιασμένη φυτοφαγική διατροφή μπορεί να προσφέρει στα παιδιά τα απαραίτητα συστατικά και θερμίδες. Ειδικά τα πρώτα δύο χρόνια ζωής, τα παιδιά χρειάζονται αυξημένο ποσοστό θερμίδων από το λίπος. Έχοντας αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, μικρότερο στομάχι και μικρότερη περίοδο που διατηρούν την προσοχή είναι σημαντικό να καταναλώνουν τροφές με αυξημένη ενεργειακή αξία και υψηλή περιεκτικότητα σε σύμπλοκους υδατάνθρακες, πρωτεΐνη και λίπη σε κάθε γεύμα.

Η πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη αποτελεί σημαντικό συστατικό για τη δόμηση, την επισκευή και τη διατήρηση των οστών, των μυών του δέρματος και του αίματος. Επίσης, παρέχει δομικά συστατικά για ένζυμα, ορμόνες και βιταμίνες. Τα παιδιά, ειδικά στη βρεφική και την πρώτη παιδική ηλικία, έχουν μεγαλύτερες ανάγκες πρωτεΐνης για το βάρος τους σε σχέση με τους ενήλικες. Τα φυτά παρέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα κι ο συνδυασμός πηγών πρωτεΐνης δεν είναι αναγκαίος. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι συστήνουν αύξηση της προσλαμβανόμενης πρωτεΐνης κατά 10 - 15%. Έχει αποδειχθεί ότι παιδιά με vegan διατροφή καλύπτουν ή υπερκαλύπτουν τις ανάγκες τους, ειδικά όταν περιλαμβάνεται πηγή πρωτεΐνης σε όλα τα γεύματα. Υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη έχουν τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, η σόγια (τόφου και τέμπε), τα ολικής αλέσεως σιτηρά και τα λαχανικά.

ΗΛΙΚΊΑ

ΣΥΝΙΣΤΏΜΕΝΗ ΗΜΕΡΉΣΙΑ ΠΡΌΣΛΗΨΗ ΙΩΔΊΟΥ

ΑΝΏΤΑΤΟ ΌΡΙΟ ΗΜΕΡΉΣΙΑΣ ΠΡΌΣΛΗΨΗΣ ΙΩΔΊΟΥ

Γέννηση-6 μηνών

110mcg

-

7 - 12 μηνών

130mcg

-

1 - 3 ετών

90mcg

200mcg

4 - 8 ετών

90mcg

300mcg

9 - 13 ετών

120mcg

600mcg

14 - 18 ετών

150mcg

900mcg

Κύηση

220mcg

900 - 1.100mcg

Θηλασμός

290mcg

900 - 1.100mcg

Institute of Medicine

76

VEGAN-PAIDIA5.indd 76

02/12/20 18:04

ΗΛΙΚΊΑ

ΗΜΕΡΉΣΙΑ ΠΡΌΣΛΗΨΗ ΑΣΒΕΣΤΊΟΥ

0 - 6μηνών

200mg

7 - 12 μηνών

260mg

3 ετών

700mg

4 - 8 ετών

1.000mg

9 - 18 ετών

1.300mg

Institute of Medicine

ΗΛΙΚΊΑ

ΗΜΕΡΉΣΙΑ ΠΡΌΣΛΗΨΗ ΑΣΒΕΣΤΊΟΥ

1 - 3 ετών

350mg

4 - 6 ετών

450mg

7 - 10 ετών

550mg

11 - 14 ετών

800 - 1.000mg

15 - 18 ετών

800 - 1.000mg

British Nutrition Foundation

Το λίπος

Το λίπος είναι απαραίτητο στη διατροφή βρεφών και παιδιών. Το μητρικό γάλα έχει περιεκτικότητα σε λίπος 4-5%. Τα βρέφη παίρνουν 40% των θερμίδων από το λίπος. Στα παιδιά ενός έως τριών ετών 35-40%, και άνω των 3 ετών 2035% των θερμίδων προέρχονται από το λίπος. Τα λίπη παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος. Όμως, καλό είναι να προέρχονται από συγκεκριμένες πηγές. Υγιεινά λίπη προέρχονται από ξηρούς καρπούς, ελιές, αβοκάντο κι ελαιόλαδο. Αντίθετα, σκόπιμο είναι να αποφεύγονται μαργαρίνη, φοινικέλαιο, λάδι καρύδας, τρανς λιπαρά οξέα (μπισκότα, κατεψυγμένα προϊόντα ζύμης και πίτσα) κι έλαια πλούσια σε Ω6 π.χ. ηλιέλαιο. Έμφαση πρέπει να δίνεται σε Ω3 λιπαρά οξέα. Το α λινολενικό οξύ ALA, που βρίσκεται στον λιναρόσπορο, τη σόγια, τα καρύδια, τους σπόρους chia και κάν-

ναβης, μετατρέπεται από τον οργανισμό σε εικοσαπεντανοϊκό (DHA) και δοκοσαεξανοϊκό οξύ (EPA), δηλαδή Ω3 λιπαρά οξέα μακράς αλυσίδας.

Ο σίδηρος

Ο σίδηρος είναι σημαντικός για τη μεταφορά κι αποθήκευση του οξυγόνου, τη φυσιολογική αύξηση, ανάπτυξη και νοητική λειτουργία. Έλλειψή του μπορεί να σχετίζεται με προβλήματα συμπεριφοράς, κόπωση, μειωμένη διάρκεια προσοχής. Παιδιά που ακολουθούν διατροφή βασισμένη σε φυτικά προϊόντα είναι απαραίτητο να περιλαμβάνουν τροφές πλούσιες σε σίδηρο. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά, τα οποία μπορεί να συμβάλλουν στην έλλειψη σιδήρου με τρεις τρόπους. Καταρχάς, περιορίζοντας την κατανάλωση τροφών που περιέχουν σίδηρο, μειώνοντας την απορρόφηση του σιδήρου και τέλος προκαλώντας μικροαιμορραγία στο έντερο που οδηγεί σε απώλεια σιδήρου. Στα φυτά βρίσκεται ο μη αιμικός σίδηρος, που απορροφάται

ΗΛΙΚΊΑ

ΣΥΝΙΣΤΏΜΕΝΗ ΔΌΣΗ Β12 ΗΜΕΡΗΣΊΩΣ

ΣΥΝΙΣΤΏΜΕΝΗ ΔΌΣΗ Β12, ΔΎΟ ΦΟΡΈΣ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΆΔΑ

0 - 6 μηνών

Μητρικό γάλα ή φόρμουλα

Μητρικό γάλα ή φόρμουλα

6 - 12 μηνών

5 - 20mcg αν χρειασθεί

200mcg αν χρειασθεί

1 - 3 ετών

10 - 40mcg

375mcg

4 - 8 ετών

13 - 50mcg

500mcg

9 - 13 ετών

20 - 75mcg

750mcg

14 - 18 ετών

25 - 100mcg

1.000mcg

Κύηση/θηλασμός

30 - 100mcg

1.000mcg

σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με τον αιμικό σίδηρο που υπάρχει στα ζωικά προϊόντα. Γενικά, η απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου εξαρτάται από τις ανάγκες του ατόμου και τις αποθήκες σιδήρου (σε μειωμένες αποθήκες αυξάνεται η απορρόφηση του σιδήρου), καθώς και τη σύσταση του γεύματος (μειωμένη περιεκτικότητα του γεύματος σε σίδηρο αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου). Η βιοδιαθεσιμότητά του εξαρτάται από την επίδραση αναστολέων, όπως του φυτικού οξέος και των πολυφαινολών (καφές, κακάο, μούρα, τσάι) κι ενισχυτών όπως της βιταμίνης C και του κιτρικού οξέος (φρούτα κι εσπεριδοειδή), της λυσίνης (αμινοξύ σε φιστίκια, κινόα, όσπρια). Επίσης, το μούλιασμα σπόρων και οσπρίων, η διαδικασία δημιουργίας φύτρου κι η ζύμωση αυξάνουν τη διαθεσιμότητα του σιδήρου. Οι φυτοφάγοι έχουν χαμηλότερα επίπεδα αποθήκης σιδήρου (φερριτίνη), όμως αυτό ίσως είναι πλεονέκτημα, γιατί υψηλότερα επίπεδα σχετίζονται με σακχαρώδη διαβήτη και νεοπλασίες.

Το ιώδιο

Το ιώδιο είναι στοιχείο απαραίτητο για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών. Υπάρχει στα φυτά, αλλά η περιεκτικότητα εξαρτάται από το έδαφος όπου καλλιεργούνται. Δεδομένης της σημασίας των θυρεοειδικών ορμονών για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη σωματική αύξηση κατά την παιδική κι εφηβική ηλικία, είναι απαραίτητο να καλύπτονται οι ημερήσιες ανάγκες. Η κατανάλωση φυκιών μπορεί να εκθέσει τον οργανισμό σε αυξημένη πρόσληψη ιωδίου που 77

VEGAN-PAIDIA5.indd 77

02/12/20 18:04

Παιδιά & Vegan διατροφή είναι εξ ίσου προβληματική. Κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου τροφής, οι ανάγκες σε ιώδιο καλύπτονται από το μητρικό γάλα ή τη φόρμουλα. Πρόσληψη ιωδίου συμβαίνει μέσω του ιωδιωμένου αλατιού ή μέσω συμπληρώματος ιωδιούχου καλίου μετά τον 1ο χρόνο. Τροφές με αυξημένη περιεκτικότητα σε αλάτι δεν περιέχουν ιώδιο. Εξ άλλου, σόγια, σταυρανθή λαχανικά, π.χ. μπρόκολο, κέιλ, λάχανο και γλυκοπατάτες, αν και περιέχουν συστατικά που μπορεί να επηρεάσουν την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, δεν έχουν σχετισθεί με θυρεοειδική ανεπάρκεια σε άτομα με φυσιολογική πρόσληψη ιωδίου.

Ασβέστιο

Το ασβέστιο βρίσκεται στο χώμα, γι’ αυτό και τα φυτά αποτελούν πηγή ασβεστίου. Έτσι, μια διατροφή με προϊόντα φυτικής προέλευσης προσφέρει ασβέστιο. Το μητρικό γάλα, με περιεκτικότητα ασβεστίου 200-340mg/lt, αποτελεί την καλύτερη πηγή ασβεστίου για τον πρώτο χρόνο ζωής. Φυτικά ροφήματα με ενισχυμένη περιεκτικότητα σε ασβέστιο, τόφου, φασόλια, ταχίνι και αμυγδαλοβούτυρο είναι καλές πηγές ασβεστίου. Η βιοδιαθεσι-

μότητα του ασβεστίου εξαρτάται από την περιεκτικότητα της τροφής σε οξαλικά άλατα και σε μικρότερο βαθμό σε φυτικό οξύ και φυτικές ίνες. Λαχανικά με μειωμένη περιεκτικότητα σε οξαλικά

ΠΗΓΈΣ ΘΡΕΠΤΙΚΏΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΏΝ ΘΡΕΠΤΙΚΌ ΣΥΣΤΑΤΙΚΌ

ΤΡΟΦΈΣ

Πρωτεΐνη

Όσπρια, ξηροί καρποί , σόγια

Ω3 λιπαρά

Σπόροι (λιναρόσπορος, chia, κάνναβη), πράσινα φυλλώδη λαχανικά, μικροάλγη, σόγια, καρύδια

Φυτικές ίνες

Φρούτα, αποξηραμένα φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί, αβοκάντο, όσπρια, ολικής αλέσεως, σπόροι

Ασβέστιο

Φυλλώδη λαχανικά με χαμηλά οξαλικά (λάχανο, pak choy, μπρόκολο, λάχανο κέιλ, λαχανίδες) calcium set τόφου, αμύγδαλα, ενισχυμένα ροφήματα φυτικής προέλευσης, σουσάμι, ταχίνι, σύκα, μελάσα blackstrap

Ιώδιο

Συμπλήρωμα, ιωδιούχο αλάτι

Σελήνιο

Μπραζίλ νατς, βρώμη, φασόλια, δημητριακά, ρύζι, μανιτάρια, τόφου, σπόροι chia, πλιγούρι

Σίδηρος

Όσπρια, φυλλώδη λαχανικά, σόγια, κινόα, πατάτες, αποξηραμένα φρούτα, σοκολάτα μαύρη, ταχίνι, σπόροι (κολοκυθόσπορος, σουσάμι, ηλιόσπορος)

Ψευδάργυρος

Όσπρια, σόγια, ξηροί καρποί, σπόροι, βρώμη

Χολίνη

Όσπρια, μπανάνα, μπρόκολο, βρώμη, πορτοκάλι, κινόα, σόγια

Φυλλικό οξύ

Φυλλώδη λαχανικά, αμύγδαλα, σπαράγγια, αβοκάντο, πορτοκάλια, κινόα, διατροφική μαγιά, παντζάρια

Βιταμίνη C

Φρούτα, φυλλώδη λαχανικά, πατάτες, αρακάς, πιπεριές, ντομάτες

Βιταμίνη D

Έκθεση σε ήλιο, συμπλήρωμα, ενισχυμένα φυτικά ροφήματα

Βιταμίνη Β12

Συμπλήρωμα, ενισχυμένα φυτικά ροφήματα

Βιταμίνη Κ

Φυλλώδη λαχανικά, σπαράγγια, αβοκάντο, μπρόκολο, κουνουπίδι, φακές, λαχανάκια Βρυξελλών

είναι το κέιλ, το κινέζικο λάχανο, το πακ τσόι (pak choi), η πικραλίδα (dandelion), το μπρόκολο, η ρόκα, το μαρούλι, τα λαχανάκια Βρυξελλών και το κάρδαμο (watercress). Σε αυτά η απορρόφηση του ασβεστίου φτάνει στο 50%, ενώ από το τόφου και τα περισσότερα φυτικά ροφήματα στο 30%, όσο και από το γάλα αγελάδας. Το ασβέστιο από άσπρα φασόλια, σύκα, αμύγδαλα, ταχίνι είναι απορροφήσιμο κατά 20%. Σημειωτέον, ότι εκτός από το ασβέστιο σημαντικοί παράμετροι για την αύξηση και τον σχηματισμό υγιών οστών είναι το παιχνίδι κι η σωματική δραστηριότητα, η μειωμένη κατανάλωση αλατιού που υπάρχει κυρίως σε επεξεργασμένες τροφές, η επάρκεια βιταμίνης D κι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.

Βιταμίνη D

Η έλλειψη βιταμίνης D στα παιδιά σχετίζεται με καθυστέρηση αύξησης και ραχίτιδα. Επίσης, σε μελέτες έχει σχετισθεί με πρόληψη κακοηθειών, καρδιαγγειακής νόσου, διαβήτη και σκλήρυνσης κατά πλάκας. Η βιταμίνη D μειώνει τη φλεγμονή και τροποποιεί τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η έκθεση στο φως του ήλιου 20 με 30 λεπτά ημερησίως, χωρίς να μεσολαβεί τζάμι ή αντηλιακό, είναι ο καλύτερος τρόπος για κάλυψη των αναγκών. Η ώρα, η εποχή, το γεωγραφικό πλάτος, η μόλυνση και τα ρούχα επηρεάζουν τον βαθμό της έκθεσης. Η παχυσαρκία και το σκούρο χρώμα δέρματος αυξάνουν τον απαιτούμενο

78

VEGAN-PAIDIA5.indd 78

02/12/20 18:04

79

VEGAN-PAIDIA5.indd 79

02/12/20 18:04

Παιδιά & Vegan διατροφή ΜΆΝΟΣ ΔΗΛΑΝΆΣ

O

Μάνος Δηλανάς είναι Παιδίατρος - Νεογνολόγος, απόφοιτος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι πιστοποιημένος Σύμβουλος Γαλουχίας, διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο, κι είναι συνεργάτης της Μονάδας Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών του μαιευτηρίου ΙΑΣΩ. email: dilanas@hotmail.com

στη λειτουργία της μνήμης και συμβάλλει στην προστασία του εγκεφάλου. Έλλειψη της βιταμίνης μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη νευρολογική βλάβη, αναιμία, αναπτυξιακή παλινδρόμηση και δυσκολίες σίτισης. Πρώιμα συμπτώματα της έλλειψης είναι αιμωδίες σε δάχτυλα άνω και κάτω άκρων, κόπωση, ανεπαρκής πρόσληψη βάρους σε παιδιά, μειωμένη νοητική ικανότητα και προβληματική πέψη. Υποκλινική έλλειψη της Β12 προκαλεί αύξηση της ομοκυστεΐνης, που είναι ένα αμινοξύ που μεταβολίζεται από την Β12. Αν και η Β12 υπάρχει ως πρόσθετο σε φυτικά ροφήματα και διατροφική μαγιά, η επαρκής πρόσληψη της βιταμίνης εξασφαλίζεται μόνο με συμπλήρωμα δια-

χρόνο έκθεσης. O σύγχρονος τρόπος ζωής κι η χρήση αντηλιακού για την προστασία του δέρματος δεν ευνοούν την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας. Γι’ αυτό η χορήγηση βιταμίνης D3 χοληκαλσιφερόλης φυτικής προέλευσης με τη μορφή συμπληρώματος είναι απαραίτητη για τη σταθερή κάλυψη των αναγκών, τουλάχιστον κατά τους χειμερινούς μήνες.

Βιταμίνη Β12

Καθένας που ακολουθεί vegan διατροφή χρειάζεται αξιόπιστη πηγή βιταμίνης Β12. Είναι εξαιρετικά σημαντική στην πρώιμη εγκεφαλική ανάπτυξη, στη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου, ΜΕΡΊΔΕΣ

1 - 3 ΕΤΏΝ

4 - 10 ΕΤΏΝ

11 - 17 ΕΤΏΝ

Ολικής αλέσεως δημητριακά και πατάτες

3-4

4-5

6-9

Όσπρια, τόφου, τέμπε

1-2

2-3

2-4

Βίγκαν εναλλακτικά κρέατος

0-1

0-1

0-2

Ρόφημα σόγιας ή άλλο φυτικό π.χ. βρώμης, αμυγδάλου (ενισχυμένο με ασβέστιο)

1-2

1-2

2

φρούτα

2

2-3

3-5

λαχανικά

2

3

4-5

Σπόροι και ξηροί καρποί

1

1-2

2-3

Φυτικά έλαια

2

3

3-4

τροφής. Προτιμάται κυανοκοβαλαμίνη, που φαίνεται να είναι περισσότερο σταθερή και με καλύτερα αποτελέσματα. Η μεθυλκοβαλαμίνη είναι λιγότερο σταθερή και γι’ αυτό απαιτούνται υψηλότερες ποσότητες κι αποφυγή έκθεσης στο φως. Επαρκή επίπεδα είναι ιδιαίτερα σημαντικά κατά την κύηση και τη γαλουχία. Για τις θηλάζουσες μητέρες, επάρκεια της Β12 εξασφαλίζει ότι το θηλάζον βρέφος καλύπτει τις ανάγκες του για Β12, συνήθως, μέχρι την ηλικία των 9 έως 12 μηνών.

Θηλασμός

Ο θηλασμός αποτελεί την ιδανική τροφή για τα βρέφη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει αποκλειστικό θηλασμό τους πρώτους έξι μήνες ζωής και συνέχιση του θηλασμού τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 2 ετών. Η κάλυψη των αναγκών της θηλάζουσας με βιταμίνη Β12 1.000mg κυανοκοβαλαμίνης 2 φορές την εβδομάδα και ιώδιο 150mg/μέρα (50% αναγκών) είναι απαραίτητα. Επιπλέον, όλα τα θηλάζοντα βρέφη χρειάζονται συμπλήρωμα βιταμίνης D 400IU ανά μέρα. Σε περίπτωση ανεπάρκειας του μητρικού γάλακτος ή για μητέρες που δε μπορούν να θηλάσουν, συστήνεται φόρμουλα φυτικής προέλευσης από σόγια ή υδρολυμένη πρωτεΐνη ρυζιού, που δεν είναι επιβαρυμένη με αλουμίνιο. Συστηματική ανασκόπηση και μετανάλυση 35 μελετών έδειξε ότι η αύξηση (βάρος, ύψος) και οι βιοχημικοί δείκτες (αιμοσφαιρίνη, ασβέστιο, ψευδάργυρος, πρωτεΐνη ορού) των βρεφών που σιτίστηκαν με φόρμουλα σόγιας ήταν αντίστοιχοι με των θηλαζόντων βρεφών. Επίσης, δεν υπάρχουν δεδομένα για αρνητική επίδραση της σόγιας στο αναπαραγωγικό σύστημα και τους ενδοκρινείς αδένες.

ΟΡΙΣΜΌΣ ΜΕΡΊΔΑΣ Ολικής αλέσεως δημητριακά και πατάτες: 2 φέτες ψωμί 60γρ, 40γρ νιφάδες βρώμης ή δημητριακών, 200γρ πατάτα, 120γρ κινόα, κεχρί, ρύζι.

Φρούτα: 1 μεγάλο φρούτο 100 - 150γρ ή 2 μικρά, 30γρ αποξηραμένα φρούτα.

Όσπρια, τόφου, τέμπε: 4 κουταλιές σούπας φασόλια, ρεβίθια , φακές, 60γρ τόφου.

Λαχανικά: 150γρ σταυρανθή, 100γρ φυλλώδη, ντομάτες, αγγούρι, κολοκύθα, 30γρ καρότο, μελιτζάνα, κρεμμύδι, αγκινάρα.

Βίγκαν εναλλακτικά κρέατος: 4 κεφτέδες ανάλογου κρέατος ή φαλάφελ, 1 μέτριο βίγκαν μπέργκερ.

Ξηροί καρποί, σπόροι: 30γρ ή 2 κουταλιές της σούπας.

Ρόφημα σόγιας ή άλλο φυτικό π.χ. βρώμης, αμυγδάλου: 200ml ρόφημα, 125ml γιαούρτι σόγιας.

Έλαια: 10 ml ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, κραμβέλαιο, σογιέλαιο, 40γρ ελιές, αβοκάντο, καρύδα.

80

VEGAN-PAIDIA5.indd 80

02/12/20 18:04

Σε πρόωρα βρέφη με σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία και συγγενή υποθυρεοειδισμό συστήνεται η χρήση υδρολυμένης πρωτεΐνης ρυζιού.

Στερεές τροφές

Μετά τους 6 μήνες, γίνεται εισαγωγή αλεσμένων ή τεμαχισμένων (fingerfoods) φρούτων, λαχανικών, δημητριακών και ψευδοδημητριακών (κινόα, φαγόπυρο, αμάρανθος, κεχρί), οσπρίων, ξηρών καρπών και σπόρων. Έμφαση δίνεται σε τροφές που περιέχουν σίδηρο σε κάθε γεύμα, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες του βρέφους. Μέχρι τους 12 μήνες, το γάλα παραμένει η βασική παράμετρος διατροφής και δεν προστίθεται αλάτι στην τροφή. Εφόσον το βρέφος καταναλώνει επαρκή ποσότητα γάλακτος, δεν χρειάζεται συμπλήρωμα βιταμίνης Β12 και ιωδίου.

Χρήσιμες συστάσεις

Συνήθως, μετά τους 12 μήνες κι ανάλογα με τα αποτελέσματα εργαστηριακού ελέγχου που έχει προηγηθεί, συστήνεται η χορήγηση βιταμίνης Β12.

Επίσης, απαραίτητη είναι η κάλυψη των αναγκών σε ιώδιο, είτε με τη μορφή ιωδιούχου αλατιού (1γρ ιωδιούχου αλατιού καλύπτει περίπου 55% των αναγκών σε ιώδιο από 1 - 8 ετών) είτε με τη μορφή συμπληρώματος ιωδιούχου καλίου. Αν χρησιμοποιείται ιωδιούχο αλάτι, η συγκεκριμένη ποσότητα είναι μικρή σε σχέση με τη μέγιστη επιτρεπόμενη ημερήσια πρόσληψη. Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγονται τυποποιημένες τροφές που έχουν αλάτι μη ιωδιούχο. Η κατανάλωση αλατιού προκαλεί αποβολή ασβεστίου στα ούρα. Συστήνεται η καθημερινή κατανάλωση τροφίμων με αυξημένη περιεκτικότητα σε ασβέστιο. Αν η πρόσληψη φυτικών ροφημάτων και γιαουρτιών δεν είναι καθημερινή, χρειάζεται κατανάλωση πράσινων λαχανικών με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά, για παράδειγμα κέιλ, ρόκα, μπρόκολο τουλάχιστον μια φορά τη μέρα, και τουλάχιστον 2 από τις εξής επιλογές: τόφου με θειικό ασβέστιο ως πηκτικό, ταχίνι, αμυγδαλοβούτυρο, σπόροι chia ή ξερά σύκα. Συστήνεται κατανάλωση μη επεξεργα-

σμένων τροφών, έμφαση σε κατανάλωση τροφών με Ω3 λιπαρά. Εξίσου σημαντικό είναι να καταναλώνονται τροφές με ασβέστιο, σίδηρο και να εξασφαλίζονται επαρκή επίπεδα βιταμίνης D. Η χορήγηση βιταμίνης Β12 είναι απαραίτητη. Τέλος, σημαντική είναι η κάλυψη των αναγκών σε ιώδιο.

Συμπέρασμα

Συμπερασματικά, η παιδική ηλικία χαρακτηρίζεται από σημαντικές αλλαγές, διαφορετικά στάδια ανάπτυξης και διαφορετικές ανάγκες σε κάθε ηλικία. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η επιλογή vegan διατροφής είναι ασφαλής κι ωφέλιμη και στην παιδική ηλικία, εφόσον υπάρχει σωστή καθοδήγηση κι εφαρμογή. Υιοθετώντας φυτοφαγική διατροφή κατά την παιδική ηλικία, δίνεται η ευκαιρία στα παιδιά να μάθουν από νωρίς να εκτιμούν την τροφή, την υγεία τους, την ίδια τη ζωή τους και τις ζωές των άλλων όντων και να κάνουν συνειδητές επιλογές στην καθημερινότητά τους, συμβάλλοντας σε ένα καλύτερο παρόν και μέλλον για τα ίδια και το περιβάλλον.

81

VEGAN-PAIDIA5.indd 81

02/12/20 18:04

Go n! a g e V

To περιοδικό G reek Ve ga n είναι και συνδρομητικό κι ου! έρχεται μ έχρι την πόρτα σ

τευχών Με κάθε συνδρομή 8 ου! διάλεξε το δώρο σ

φροντίδας ς κή τι ον οδ t se n a g e v 1 hter ή 1 vega n hig hlig

4 τεύχη μόνο με €15 8 τεύχη μόνο με € 27 ο ρομή σου online στ νδ συ τη ρα τώ ε ιλ Παράγγε 8672 φωνικά στο 210923 λε τη ή r .g nd ta ss w.new

ww

GreekVeganMagazine greekvegan_

DIGITAL CONTENT A.E. 2ο χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19400 Κορωπί, Tηλ.: 2109238672, fax: 2109216847, email: info@digicon.gr

82_Syndromi_VeganMAG#5.indd 82

12/4/20 12:08 PM

ς έ ν ι τ ρ ο Γι ς έ γ α τ ν Συ n a g e V της Fo o die

ς α ν ί τ σ ι Χρ υ ο ν ά π Ζου 84 ΚΟΛΟΚΥΘΌΣΟΥΠΑ 85 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΆΤΙΚΟ BUDDHA BOWL 86 BABY ΠΑΤΆΤΕΣ ΦΟΎΡΝΟΥ με μελάσα και μουστάρδα

87 ΚΕΜΠΆΠ ΣΌΓΙΑΣ με φυτική κρέμα γάλακτος κι εστραγκόν

88 ΣΟΥΤΖΟΥΚΆΚΙΑ ΦΑΚΉΣ 89 VEGAN ΠΑΠΑΡΔΈΛΕΣ με ροζ σάλτσα

90 ΤΗΓΑΝΙΆ ΜΑΝΙΤΑΡΙΏΝ με λευκό κρασί και μαϊντανό

ΚΈΙΚ ΑΛΜΥΡΌ 91 ΜΑΝΙΤΆΡΙΑ ΓΕΜΙΣΤΆ με λουκάνικο από tofu

92 ΣΟΎΠΑ ΑΡΑΚΆ ΣΑΛΆΤΑ COLESLAW 93 ΠΑΤΆΤΕΣ ΝΤΟΦΙΝΟΥΆΖ 94 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΆΤΙΚΗ ΓΈΜΙΣΗ από κιμά σόγιας 95 VEGAN ΚΑΥΤΕΡΌ «PULLED PORK» από Jackfruit 96 «STEAK» ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙΟΎ 97 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΆΤΙΚΟ ΡΎΖΙ

INCOVER-Sintages-VEGAN#5.indd 83

12/4/20 12:22 PM

ΚΟΛΟΚΥΘΌΣΟΥΠΑ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 45΄ | Μερίδες: 6-8

ΥΛΙΚΆ • 1 κιλό καθαρισμένη κολοκύθα • 300 γρ. καθαρισμένα καρότα • 450 γρ. ξεφλουδισμένη γλυκοπατάτα • 1 πράσο • 15 γρ. ξεφλουδισμένο τζίντζερ • 1 κύβο λαχανικών • 5 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 λίτρο νερό • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Κόβουμε την κολοκύθα και τη γλυκοπατάτα σε κομμάτια μεσαίου μεγέθους, και τα καρότα και το πράσο σε 3 κομμάτια το καθένα. Σε μία μεγάλη κατσαρόλα, βάζουμε το ελαιόλαδο και τσιγαρίζουμε σε δυνατή φωτιά όλα τα λαχανικά. Ανακατεύουμε για 10 λεπτά και προσθέτουμε νερό τόσο, ώστε να καλυφθούν τα λαχανικά (δεν χρειάζεται περισσότερο). Ρίχνουμε το τζίντζερ και τον κύβο λαχανικών κι ανακατεύουμε μέχρι να διαλυθεί τελείως. Καπακώνουμε κι αφήνουμε τα λαχανικά μας να βράσουν σε μέτρια φωτιά, μέχρι να μαλακώσουν (περίπου μισή ώρα). Στη συνέχεια, σουρώνουμε τα λαχανικά και κρατάμε το νερό της κατσαρόλας. Τα βάζουμε σε ένα μπλέντερ ή σε ένα μεγάλο και δυνατό μούλτι και προσθέτουμε 450 ml από το νερό που κρατήσαμε. Τέλος, βάζουμε όσο αλάτι και πιπέρι θέλουμε.

Tips:

Μπορούμε να προσθέσουμε τη φυτική κρέμα μαγειρικής της αρεσκείας μας. Επίσης, μπορούμε να προσθέσουμε στη σούπα μας κι άλλο νερό, ανάλογα με το πώς επιθυμούμε να είναι η υφή της.

84

Sintages-VEGAN#5.indd 84

12/3/20 6:04 PM

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΆΤΙΚΟ BUDDHA BOWL Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 45΄ | Μερίδες: 2 Buddha Bowls (6 μερίδες) ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΗ ΣΑΛΆΤΑ:

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

• 500 γρ. βρασμένα ρεβίθια • 180 γρ. βρασμένο παντζάρι • 100 γρ. κινόα • 100 γρ. baby σπανάκι • 1 αβοκάντο μεσαίου ή μεγάλου μεγέθους • 6 καρύδια • 80 γρ. κόκκους ροδιού • 70 γρ. σταφίδες ξανθές

Βράζουμε ένα μεγάλο παντζάρι και το κόβουμε σε μικρούς κύβους. Μία καλή ιδέα είναι να βράσουμε περισσότερα παντζάρια και να τα αφήσουμε σε ένα μεγάλο μπολ να κρυώσουν. Στο ζουμί τους, μπορούμε να προσθέσουμε τα βρασμένα ρεβίθια μας, προκειμένου να πάρουν κόκκινο, χριστουγεννιάτικο χρώμα. Βράζουμε και τα 100 γρ. κινόα, μέχρι να μαλακώσει. Σε ένα μούλτι, προσθέτουμε όλα τα υλικά για το dressing, χτυπάμε καλά και στη συνέχεια σουρώνουμε, γιατί δεν θέλουμε να μείνουν τα «κουκούτσια» του ροδιού στη σως μας.

ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΟ DRESSING: • 4 κ.σ. μελάσα • 4 κ.γ. απαλή μουστάρδα • Αρκετούς κόκκους ροδιού (προσωπικά έβαλα 20 κ.σ. Συνολικά θα χρειαστείτε περίπου 2 ρόδια) • 6 κ.σ. νερό • 10 φύλλα δυόσμου • 12 κ.σ. ελαιόλαδο

Στολίζουμε 2 χριστουγεννιάτικα Buddha Bowls, όπως στη φωτογραφία. Διαφορετικά, μπορούμε να φτιάξουμε 1 Buddha Bowl σε μεγάλο μπολ. Τοποθετούμε στα μπολς/στο μπολ το σπανάκι, την κινόα, τα ρεβίθια, το παντζάρι, το ρόδι με τις σταφίδες και τα καρύδια. Καθαρίζουμε το αβοκάντο, το κόβουμε σε λεπτές φέτες και το προσθέτουμε στο τέλος, για να μη μας μαυρίσει. Περιχύνουμε τη σαλάτα με το ντρέσινγκ κι ανακατεύουμε την ώρα του σερβιρίσματος, για να μη χαλάσουμε από πριν την όμορφη εικόνα της. Αλλιώς, μπορούμε να σερβίρουμε το

ντρέσινγκ σε ξεχωριστό δοχείο, προκειμένου να βάζει ο καθένας στο πιάτο του όσο θέλει.

Tips:

Μην ξεχάσετε να υπολογίσετε τον απαραίτητο χρόνο, για να ετοιμάσετε τα ρεβίθια. Μουλιάζουμε αποβραδίς και τα βράζουμε, μέχρι να μαλακώσουν. Προσοχή στην επιλογή μελάσας. Μην αγοράσετε το είδος blackstrap, καθώς είναι πικρό και δεν θα βγει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

85

Sintages-VEGAN#5.indd 85

12/2/20 6:28 PM

BABY ΠΑΤΆΤΕΣ ΦΟΎΡΝΟΥ με μελάσα και μουστάρδα Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 4-5 ΥΛΙΚΆ • 750 γρ. baby πατάτες (προτείνω να αγοράσετε τις πιο baby πατάτες του εμπορίου, γιατί υπάρχουν σε δύο μεγέθη) • 3-4 κλωνάρια δενδρολίβανου • 80 ml ελαιόλαδο • 4 κ.σ. μελάσα • 4 κ.σ. απαλή μουστάρδα • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Πλένουμε καλά τις πατάτες και με ένα μαχαίρι καθαρίζουμε τα σημεία που κρίνουμε πως πρέπει να απομακρυνθούν. Κόβουμε τις πατάτες, όπως φαίνεται στη φωτογραφία κι όπως αναφέρεται στα tips, και τις τοποθετούμε σε ένα σκεύος. Ανάμεσά τους βάζουμε και τα κλωναράκια από το δενδρολίβανο. Σε ένα μεγάλο ποτήρι, προσθέτουμε τα 80 ml ελαιόλαδο, τις 3 κ.σ. μελάσα, την απαλή μουστάρδα κι όσο αλατοπίπερο θέλουμε, κι ανακατεύουμε, μέχρι να αποκτήσει η σως μας ομοιόμορφη υφή. Περιχύνουμε τις πατάτες με τη σως μας, φροντίζοντας να καλύψουμε όλη την επιφάνειά τους. Στη συνέχεια, προσθέτουμε νερό, ώστε να σκεπάζει μέχρι τη μέση τις

πατάτες μας, και τοποθετούμε το σκεύος σε προθερμασμένο φούρνο, στους 200 βαθμούς, πάνω και κάτω αντίσταση, στη μεσαία θέση. Μετά από μία ώρα, βγάζουμε το σκεύος, και προσθέτουμε πάνω στις πατάτες επιπλέον 1 κ.σ. μελάσα και 1 κ.σ. μουστάρδα. Για ιδανικό αποτέλεσμα, βάζουμε σε ένα μικρό πιατάκι τη μελάσα και τη μουστάρδα, ανακατεύουμε το μείγμα με ένα πινέλο και με το ίδιο πινέλο, αλείφουμε μία-μία τις πατάτες. Πιστέψτε με, θα καραμελώσουν ακόμα περισσότερο κι η γεύση θα είναι μοναδική. Τέλος, βάζουμε το σκεύος πίσω στον φούρνο για μία ακόμα ώρα. Μπορεί να χρειαστεί να τις αφήσουμε και λίγο παραπάνω.

Tips:

Ο μόνος λόγος για τον οποίο η συγκεκριμένη συνταγή είναι μέτριας δυσκολίας είναι επειδή πρέπει το κόψιμο της πατάτας να γίνει σωστά. Σας προτείνω να αφιερώσετε αρκετό χρόνο, προκειμένου να τις κόψετε όσο πιο βαθιά γίνεται. Θα δείτε ότι κατά τη διάρκεια του ψησίματος, θα ανοίξουν από πάνω και θα γίνουν πάρα πολύ τραγανές. Προσοχή στην επιλογή μελάσας. Μην αγοράσετε το είδος blackstrap, καθώς είναι πικρό, και δεν θα σας δώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αν δεν σας αρέσουν οι γλυκές γεύσεις αλλά προτιμάτε τις ξινές, μπορείτε αντί για μελάσα να βάλετε μόνο μουστάρδα και λίγο λεμόνι.

86

Sintages-VEGAN#5.indd 86

12/2/20 6:28 PM

ΚΕΜΠΆΠ ΣΌΓΙΑΣ με φυτική κρέμα μαγειρικής κι εστραγκόν Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 20΄ | Μερίδες: 4-5 Tips: ΥΛΙΚΆ • 200 γρ. κεμπάπ σόγιας • 250 ml φυτική κρέμα μαγειρικής σόγιας • 4 κ.σ. απαλή μουστάρδα • 3 κ.σ. αποξηραμένο εστραγκόν • 1 μεγάλο κρεμμύδι (γύρω στα 200 γρ.) κομμένο σε κυβάκια • 2 σκελίδες σκόρδο λιωμένες • 3 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 κ.γ. μαργαρίνη • 4 κ.σ. κονιάκ • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Σε έναν βραστήρα ή σε μία κατσαρόλα, βράζουμε 1,5 λίτρο νερό. Τοποθετούμε το κεμπάπ σόγιας σε ένα μεγάλο μπολ και προσθέτουμε το βραστό νερό. Το αφήνουμε να μουλιάσει για 20’, σουρώνουμε και το ξεπλένουμε. Σε ένα τηγάνι, βάζουμε το ελαιόλαδο και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι και το σκόρδο σε δυνατή φωτιά. Προσθέτουμε και λίγο αλάτι, για να βγάλουν τα υλικά τα υγρά τους. Στη συνέχεια, βάζουμε στο τηγάνι και το κεμπάπ, για να τσιγαριστεί κι αυτό. Προσθέτουμε το κονιάκ κι

ανακατεύουμε, μέχρι να εξατμιστεί το αλκοόλ. Συνεχίζουμε με τη φυτική κρέμα μαγειρικής, τη μουστάρδα, το αποξηραμένο εστραγκόν και τη μαργαρίνη και, αν χρειάζεται, προσθέτουμε λίγο νερό (περίπου 50 ml). Ανακατεύουμε, καλά και περιμένουμε, έως ότου η σως να γίνει κρεμώδης, χωρίς περιττά υγρά. Αποσύρουμε το τηγάνι από τη φωτιά και αλατοπιπερώνουμε. Μπορούμε να βάλουμε όσο αλάτι και πιπέρι θέλουμε και να προσθέσουμε εστραγκόν, αν κρίνουμε ότι χρειάζεται.

Προτείνω η κρέμα μαγειρικής να είναι σόγιας, που είναι πιο κρεμώδης, και μάλιστα βιολογική, γιατί έχει πιο απαλή γεύση. Επίσης, αντί για απαλή μουστάρδα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε Ντιζόν, απλώς ίσως χρειαστεί να βάλετε λιγότερη ποσότητα.

Short story:

Θυμάμαι πάντα, στα χριστουγεννιάτικα δείπνα που έκανε η μητέρα μου, ότι δεν σερβίραμε γαλοπούλα στον φούρνο, γιατί της φαινόταν πολύ στεγνή και δεν της άρεσε. Οπότε, έκοβε πάντα τη γαλοπούλα σε μικρά κομμάτια και την έφτιαχνε στο τηγάνι με κρέμα μαγειρικής και μουστάρδα. Η έμπνευση γι’ αυτή τη συνταγή ήρθε ακριβώς από αυτή της την ιδέα.

87

Sintages-VEGAN#5.indd 87

12/3/20 6:03 PM

ΣΟΥΤΖΟΥΚΆΚΙΑ ΦΑΚΉΣ Βαθμός δυσκολίας: δύσκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 45΄ | Μερίδες: 25 σουτζουκάκια ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΑ ΣΟΥΤΖΟΥΚΆΚΙΑ: • 600 γραμμάρια βρασμένες φακές • 4 κ.σ. βρώμη • 30 γρ. καθαρισμένο καρότο • ½ πιπεριά Φλωρίνης • 4 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 μεγάλο κρεμμύδι (περίπου 180 γρ.)

• 6-8 κ.σ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις κοσκινισμένο • 1 κ.γ. αλάτι • 1 κ.γ. πιπέρι • ½ κ.γ. κανέλα • 1 κ.γ. σκόρδο σε σκόνη • ½ κ.γ. κουρκουμά • 1,5 κ.γ. κύμινο

ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΗ ΣΆΛΤΣΑ ΝΤΟΜΆΤΑΣ: • 1 κιλό έτοιμη σάλτσα ντομάτας με βασιλικό • 1 κρεμμύδι μεγάλου μεγέθους • 2 κ.σ. μελάσα • Αλάτι, πιπέρι, κανέλα, κύμινο στη δοσολογία που εσείς θέλετε

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Αλέθουμε στο μούλτι τη βρώμη, ξεχωριστά από τα άλλα υλικά. Συνεχίζουμε με το καρότο, την πιπεριά και το κρεμμύδι, κι έπειτα προσθέτουμε τις φακές μαζί με το ελαιόλαδο, μέχρι να γίνουν σαν κιμάς. Προσωπικά, χωρίζω το μείγμα σε δύο δόσεις. Βάζουμε σε ένα μεγάλο μπολ τις φακές, τα λαχανικά, τη βρώμη και το κοσκινισμένο αλεύρι, προσθέτουμε τα μπαχαρικά κι ανακατεύουμε πολύ καλά, με ένα μεγάλο κουτάλι. Πλάθουμε μακρόστενα σουτζουκάκια, σε τέτοιο μέγεθος, ώστε να βγουν περίπου 25. Σε μία κατσαρόλα, βάζουμε λάδι και τηγανίζουμε τα σουτζουκάκια μας, μέχρι να πάρουν έντονο καφέ χρώμα, σαν φαλάφελ. Παράλληλα, βάζουμε σε άλλη κατσαρόλα το κρεμμύδι να τσιγαριστεί, και προσθέτουμε τη σάλτσα ντομάτας, τη μελάσα και τα καρυκεύματα. Θέλουμε να πάρει βράση η σάλτσα μας.

Σε ένα μεγάλο πυρέξ τοποθετούμε όλα τα σουτζουκάκια, αφήνοντας ένα μικρό διάστημα μεταξύ τους, και τα περιχύνουμε με την κόκκινη σάλτσα. Βάζουμε το πυρέξ σε προθερμασμένο φούρνο, στους 200 βαθμούς (πάνω και κάτω αντίσταση), στη μεσαία θέση, μέχρι να ροδίσουν τα σουτζουκάκια, για περίπου 20’.

Tips:

Ο λόγος για τον οποίο αυτή η συνταγή είναι δύσκολη, είναι επειδή οι φακές και το αλεύρι πρέπει να έχουν την κατάλληλη αναλογία. Επίσης, υπάρχει περίπτωση τα σουτζουκάκια να βγουν αρκετά μαλακά, γι’ αυτό και θέλει προσοχή στο στήσιμο, αλλά και στο σερβίρισμα. Καλύτερα είναι να τα βάλετε σε σκεύος το ένα δίπλα στο άλλο και να τα σερβίρετε ένα-ένα.

88

Sintages-VEGAN#5.indd 88

12/2/20 6:28 PM

VEGAN ΠΑΠΑΡΔΈΛΕΣ ΜΕ ΡΟΖ ΣΆΛΤΣΑ Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα και 15΄ | Μερίδες: 6-8 ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΚΑΡΟΝΆΔΑ: • 450 γρ. vegan παπαρδέλες • 1 μεγάλη πράσινη πιπεριά κομμένη σε λωρίδες • 1 μεγάλη κόκκινη πιπεριά κομμένη σε λωρίδες • 100 γρ. καπνιστό tofu σε κύβους (μπορείτε να βάλετε 200 γρ. για έξτρα καπνιστή γεύση) • 1 κ.σ. μαργαρίνη • 400 ml φυτική κρέμα μαγειρικής από σόγια • 100 γρ. vegan παρμεζάνα τριμμένη • Πολύ λίγο μοσχοκάρυδο • Aλάτι και πιπέρι

ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΌΚΚΙΝΗ ΣΆΛΤΣΑ: • 400 γρ. (καθαρό βάρος) ντομάτες αποφλοιωμένες και ψιλοκομμένες σε κύβους • 3 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 μεσαίο κρεμμύδι (περίπου 150 γρ.)

• 1 κ.γ. αποξηραμένο βασιλικό • 1,5 κ.γ. πελτέ ντομάτας • 2 κοφτές κ.σ. μελάσα • 1 κ.γ. σκόρδο σε σκόνη • 250 ml νερό • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Σε μία μεγάλη κατσαρόλα, βράζουμε τις παπαρδέλες (2 λεπτά λιγότερο απ’ όσο αναγράφεται στη συσκευασία), τις σουρώνουμε και τις ξαναβάζουμε στο σκεύος μας. Προσθέτουμε τη μαργαρίνη κι ανακατεύουμε καλά. Σε μία άλλη κατσαρόλα, ετοιμάζουμε τη σάλτσα. Βάζουμε το λάδι, τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι και προσθέτουμε αλάτι, τον αποξηραμένο βασιλικό

και το σκόρδο. Έπειτα, βάζουμε τις ντομάτες και τον πελτέ και συνεχίζουμε με τη μελάσα και το νερό. Ανακατεύουμε, χαμηλώνουμε τη φωτιά (μέτρια), κλείνουμε το καπάκι και περιμένουμε να ετοιμαστεί η κόκκινη σάλτσα μας. Παράλληλα, σε ένα τηγάνι προσθέτουμε λίγο ελαιόλαδο, τσιγαρίζουμε το καπνιστό tofu και, όταν είναι έτοιμο, το βάζουμε στη σάλτσα μας. Δοκιμάζουμε

και προσθέτουμε αλάτι και πιπέρι, αν χρειάζεται, ανάλογα με τις προτιμήσεις μας. Στη συνέχεια, ρίχνουμε το μείγμα αυτό στη μεγάλη κατσαρόλα με τις παπαρδέλες, προσθέτουμε 250 ml από τη φυτική κρέμα και τη vegan παρμεζάνα κι ανακατεύουμε καλά. Μπορούμε, εάν θέλουμε, να βάλουμε 1-2 πρέζες μοσχοκάρυδο. Τέλος, βάζουμε τις παπαρδέλες σε ένα πυρέξ και τοποθετούμε

τις πιπεριές από πάνω. Περιχύνουμε με τα υπόλοιπα 150 ml φυτικής κρέμας μαγειρικής και πασπαλίζουμε με λίγο ακόμα vegan παρμεζάνα τριμμένη. Βάζουμε το πυρέξ σε προθερμασμένο φούρνο, στους 200 βαθμούς, στον αέρα, στη μεσαία θέση, για περίπου μισή ώρα. Αφού βγάλουμε το φαγητό από τον φούρνο, περιμένουμε 15-20’ λεπτά, πριν σερβίρουμε.

89

Sintages-VEGAN#5.indd 89

12/2/20 6:28 PM

ΤΗΓΑΝΙΆ ΜΑΝΙΤΑΡΙΏΝ με λευκό κρασί και μαϊντανό Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 30΄ | Μερίδες: 4 ΥΛΙΚΆ

• 800 γρ. λευκά μανιτάρια (κατά προτίμηση μεσαίου μεγέθους) • 1 μεγάλο κρεμμύδι (περίπου 240 γρ.) κομμένο σε κυβάκια • 4 σκελίδες σκόρδο λιωμένες • 100 ml vegan λευκό κρασί • 4 κ.σ. ελαιόλαδο • Μισό ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο • 2 κ.γ. απαλή μουστάρδα • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Καθαρίζουμε τα μανιτάρια με μία στεγνή πετσέτα, χωρίς να αφαιρέσουμε τα κοτσάνια τους, τα κόβουμε στη μέση και στη συνέχεια στα 4 – συνολικά το κάθε μανιτάρι είναι κομμένο σε 8 «τριγωνικά» κομμάτια. Σε μία κατσαρόλα βάζουμε το ελαιόλαδο και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι και το σκόρδο σε δυνατή φωτιά. Προσθέτουμε αλάτι, για να βγάλει το κρεμμύδι τα υγρά του. Βάζουμε και τα μανιτάρια και τα τσιγαρίζουμε για περίπου 10 λεπτά, μέχρι να εξατμιστούν τα υγρά τους, ανακατεύοντας διαρκώς. Σβήνουμε τα μανιτάρια με το κρασί, προσθέτουμε τη μουστάρδα και τον μαϊντανό κι ανακατεύουμε. Περιμένουμε, έως ότου εξατμιστούν τα πολλά υγρά, και στο τέλος προσθέτουμε όσο αλάτι και πιπέρι θέλουμε.

ΚΈΙΚ ΑΛΜΥΡΌ Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα (+χρόνος αναμονής 1 ώρα) | Μερίδες: 8 κομμάτια ΥΛΙΚΆ • 350 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του (θα χρειαστείτε και λίγο επιπλέον) • 100 γρ. καπνιστό tofu • 1/3 μεγάλη κόκκινη πιπεριά • 1/3 μεγάλη πράσινη πιπεριά • 1/3 μεγάλη πορτοκαλί πιπεριά • 6 λιαστές ντομάτες • 50 γρ vegan τυρί για πίτσα τριμμένο • 1 φακελάκι μαγιά • 200 ml νερό • 20 ml αραβοσιτέλαιο • 1 κ.σ. ελαιόλαδο • Αλάτι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Σε ένα μπολ βάζουμε το νερό και τη μαγιά, για να διαλυθεί, και κόβουμε σε μικρούς κύβους τις πιπεριές, τις λιαστές ντομάτες και το tofu. Σε ένα τηγάνι, ρίχνουμε το ελαιόλαδο, τσιγαρίζουμε το tofu κι όταν είναι έτοιμο, αποσύρουμε από τη φωτιά και το αφήνουμε να κρυώσει. Παίρνουμε ένα μεγάλο μπολ, στο οποίο προσθέτουμε το νερό με τη μαγιά, τις πιπεριές, το tofu, τις λιαστές ντομάτες, το τριμμένο τυρί, το αλάτι (τουλάχιστον 1 κ.γ.) και το αραβοσιτέλαιο. Ανακατεύουμε τα υλικά μας και προσθέτουμε σταδιακά 350 γρ. αλεύρι. Πλάθουμε τη ζύμη μας για αρκετή ώρα, καθώς θέλουμε να έχει συμπαγή μορφή (όχι σαν τα γλυκά κέικ, που είναι πιο υγρά). Μπορεί να χρειαστεί να προσθέσουμε λίγο αλεύρι ακόμη. Τέλος, καλύπτουμε το μπολ

με τη ζύμη και την αφήνουμε να ξεκουραστεί για 1 ώρα. Όταν η ζύμη μας είναι έτοιμη, παίρνουμε μία φόρμα για κέικ 30x11 εκ., προσθέτουμε λίγη μαργαρίνη, αλείφουμε όλη την επιφάνειά της κι αλευρώνουμε.

Τοποθετούμε το σκεύος στη μεσαία θέση του φούρνου και ψήνουμε στους 180 βαθμούς, στον αέρα, για μία ώρα. Όταν το κέικ είναι έτοιμο, το βγάζουμε από τον φούρνο, περιμένουμε να κρυώσει και μετά το κόβουμε.

90

Sintages-VEGAN#5.indd 90

12/3/20 6:01 PM

ΜΑΝΙΤΆΡΙΑ ΓΕΜΙΣΤΆ ΜΕ ΛΟΥΚΆΝΙΚΟ ΑΠΌ TOFU Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: περίπου 1 ώρα και 20΄ | Μερίδες: 10 μανιτάρια ΥΛΙΚΆ • 500 γρ. μεγάλα λευκά μανιτάρια (περίπου 10 μανιτάρια συνολικά) • 1 μεσαίο κρεμμύδι κομμένο σε κυβάκια (περίπου 120 γρ.)

• 75 γρ. λουκάνικο από tofu • ½ κόκκινη πιπεριά κομμένη σε κυβάκια • 300 ml έτοιμη σάλτσα ντομάτας με βασιλικό • Ελάχιστο vegan τυρί τριμμένο • 3 κ.σ. ελαιόλαδο • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Κόβουμε το λουκάνικο από tofu στη μέση (κάθετα) και μετά το κόβουμε ξανά σε ροδέλες. Καθαρίζουμε τα μανιτάρια με μία στεγνή πετσέτα (δεν τα βρέχουμε), αφαιρούμε τα κοτσάνια και τα κόβουμε σε μικρά κομμάτια. Βγάζουμε προσεκτικά το «ψαχνό» με ένα μικρό κουταλάκι του γλυκού και το κόβουμε σε κομματάκια. Θέλει πολλή προσοχή και πολλή υπομονή, γιατί αλλιώς τα μανιτάρια θα διαλυθούν / τρυπήσουν. Όσο περισσότερο ψαχνό αφαιρέσουμε, τόσο πιο σωστά θα ψηθούν τα μανιτάρια μας. Σε ένα τηγάνι, βάζουμε το ελαιόλαδο και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι και την πιπεριά. Προσθέτουμε το «ψαχνό» των μανιταριών και τα κομμένα κοτσάνια και συνεχίζουμε το τσιγάρισμα. Αλατίζουμε, για να βγάλουν τα υγρά τους τα υλικά, και στη συνέχεια βάζουμε το λουκάνικο. Αφού τσιγαριστούν όλα μαζί, προσθέτουμε την κόκκινη σάλτσα με πολύ λίγο νερό. Περιμένουμε για ένα περίπου δεκάλεπτο, μέχρι να μαλακώσουν όλα τα υλικά της γέμισής μας και να εξατμιστούν τα υγρά, κι αλατοπιπερώνουμε ανάλογα με τις προτιμήσεις μας. Τοποθετούμε τα μανιτάρια σε ένα πυρέξ και τα γεμίζουμε με την κοκκινιστή μας γέμιση. Βάζουμε το πυρέξ σε προθερμα-

σμένο φούρνο, στους 200 βαθμούς (πάνω και κάτω αντίσταση), και ψήνουμε για μισή ώρα, μέχρι να βγάλουν τα μανιτάρια τα υγρά τους. Τα βγάζουμε από τον φούρνο και προσθέτουμε

τυρί τριμμένο πάνω σε κάθε μανιτάρι. Ξαναβάζουμε το φαγητό στον φούρνο για άλλα 20’ περίπου, στους 200 βαθμούς κι ελέγχουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα, να μην καούν.

Tips:

Υπάρχει περίπτωση να περισσέψει λίγη «γέμιση» μανιταριών, που μπορεί να φαγωθεί και την επόμενη μέρα σκέτη!

91

Sintages-VEGAN#5.indd 91

12/3/20 6:00 PM

ΣΟΎΠΑ ΑΡΑΚΆ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο Χρόνος προετοιμασίας: 40΄ | Μερίδες: 6 ΥΛΙΚΆ • 1 κιλό κατεψυγμένο αρακά • 100 γρ. κρεμμύδι χοντροκομμένο • 1 σκελίδα σκόρδο

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Βάζουμε σε μία μεγάλη κατσαρόλα το ελαιόλαδο και τσιγαρίζουμε σε δυνατή φωτιά το κρεμμύδι, μέχρι να μαλακώσει. Προσθέτουμε τον αρακά κι ανακατεύουμε συχνά, μέχρι να φύγει όλος ο πάγος. Βάζουμε στην κατσαρόλα τον κύβο λαχανικών και το σκόρδο, συμπληρώνουμε 750 ml νερό και περιμένουμε να πάρει μία βράση. Στη συνέχεια, χαμηλώνουμε τη φωτιά και βράζουμε, μέχρι να μαλακώσει ο αρακάς (περίπου 15-20’). Σουρώνουμε και κρατάμε το νερό

• 2 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 κύβο λαχανικών • 750 ml νερό

της κατσαρόλας. Βάζουμε σε ένα μπλέντερ ή σε ένα μεγάλο και δυνατό μούλτι τον αρακά και προσθέτουμε τουλάχιστον 150 ml από το νερό που κρατήσαμε. Τέλος, βάζουμε όσο αλάτι και πιπέρι επιθυμούμε.

Tips:

Μπορούμε να προσθέσουμε φυτική κρέμα μαγειρικής. Επίσης, μπορούμε να προσθέσουμε στη σούπα μας κι άλλο νερό. Εξαρτάται από το πώς θέλουμε να είναι η υφή της.

ΣΑΛΆΤΑ COLESLAW Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: περίπου 30΄ | Μερίδες: 4 με 5 ΥΛΙΚΆ • 750 γρ. λάχανο • 220 γρ. καρότο • 130 γρ. ξανθές σταφίδες • 300 γρ. μήλο Φούτζι • 250 γρ. vegan μαγιονέζα • 50 γρ. κρεμμύδι (1 αρκετά μικρό) • 4 κ.σ. ξίδι • 2-3 κ.σ. απαλή μουστάρδα • 100 ml νερό • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Ψιλοκόβουμε το λάχανο. Καθαρίζουμε το καρότο και το περνάμε από τον τρίφτη και στη συνέχεια καθαρίζουμε και κόβουμε το μήλο σε μικρούς κύβους. Ξεφλουδίζουμε το κρεμμύδι και το περνάμε επίσης από τον τρίφτη. Προσθέτουμε τα κομμένα λαχανικά κι όλα τα υπόλοιπα υλικά σε ένα μεγάλο μπολ κι ανακατεύουμε καλά. Αλατοπιπερώνουμε και δοκιμάζουμε. Αφήνουμε το μπολ μέσα στο ψυγείο για 2-4 ώρες, για να δέσουν τα υλικά.

92

Sintages-VEGAN#5.indd 92

12/2/20 6:28 PM

ΠΑΤΆΤΕΣ ΝΤΟΦΙΝΟΥΆΖ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 35΄ | Μερίδες: 6

ΥΛΙΚΆ • 450 γρ. πατάτες κομμένες σε πολύ λεπτές ροδέλες • 3 σκελίδες σκόρδο κομμένες στη μέση • 320 ml φυτική κρέμα μαγειρικής από σόγια • 50 γρ. vegan παρμεζάνα τριμμένη • Μοσχοκάρυδο • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Παίρνουμε τις σκελίδες σκόρδου κι αλείφουμε ένα πυρέξ (διαστάσεων 36 x 24 εκ. – βολεύει να είναι μεγάλο, για να ψηθούν καλά οι πατάτες), και στον πάτο αλλά και στα τοιχώματά του. Θέλουμε, ουσιαστικά, οι πατάτες ντοφινουάζ να ψηθούν μέσα σε ένα σκεύος, το οποίο να είναι πλούσιο σε μυρωδιά σκόρδου. Τοποθετούμε τις πατάτες στο πυρέξ, με τέτοιο τρόπο, ώστε το 1/3 της κάθε ροδέλας να είναι ακάλυπτο. Δηλαδή, βάζουμε μία φέτα πατάτας, αφήνουμε 1/3 ακάλυπτο, και καλύπτουμε τα υπόλοιπα 2/3 της με άλλη φέτα πατάτας. Συνεχίζουμε, μέχρι να καλυφθεί όλο το πυρέξ. Μπορεί να χρειαστεί να κόψουμε στη μέση τις στρογγυλές φέτες πατάτας, για να καλύψουμε τα κενά στο σκεύος μας. Έπειτα, προσθέτουμε περίπου 270 ml φυτικής κρέμας μαγειρικής και προσπαθούμε να καλύψουμε όλη την επιφάνεια του φαγητού μας. Μην ξεχνάμε πως οι πατάτες μας θα ψηθούν μέσα

στην φυτική κρέμα μαγειρικής. Πασπαλίζουμε με την τριμμένη παρμεζάνα και ρίχνουμε ακόμα 50 ml κρέμα μαγειρικής από πάνω. Αλατοπιπερώνουμε και βάζουμε και λίγο μοσχοκάρυδο (περίπου 3 πρέζες). Τοποθετούμε το πυρέξ σε προθερμασμένο φούρνο, στον αέρα, στους 200 βαθμούς (στη μεσαία θέση). Μετά από 30-35’ λεπτά, το φαγητό είναι έτοιμο, αλλά καλό είναι να ελέγξουμε με ένα πιρούνι αν έχουν μαλακώσει οι πατάτες. Αν δεν έχουν μαλακώσει αλλά η επιφάνειά τους έχει αρχίσει να ροδίζει, χαμηλώνουμε τον φούρνο στους 180-190 βαθμούς. Αφήνουμε το φαγητό να «ξεκουραστεί» και να δέσουν τα υλικά (15’-20’) και σερβίρουμε.

Tips:

Προτείνουμε η φυτική κρέμα μαγειρικής να είναι σόγιας, καθώς έχει πιο κρεμώδη υφή, και βιολογική, για πιο απαλή γεύση.

93

Sintages-VEGAN#5.indd 93

12/3/20 5:55 PM

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΆΤΙΚΗ ΓΈΜΙΣΗ ΑΠΌ ΚΙΜΆ ΣΌΓΙΑΣ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 45΄ | Μερίδες: 8 ΥΛΙΚΆ • 340 γρ. κιμά σόγιας • 400 γρ. έτοιμα βρασμένα κάστανα • 100 γρ. ξανθές σταφίδες • 150 γρ. μαύρες σταφίδες (κορινθιακές) • 100 γρ. αποξηραμένα δαμάσκηνα κομμένα σε λωρίδες • 150 γρ. κουκουνάρια • 230 γρ. κρεμμύδι (1 μεγάλο) • 2 κύβους λαχανικών • 900 ml νερό • 3 ξινόμηλα καθαρισμένα και κομμένα σε κυβάκια • 4 κ.σ. κόκκινο vegan κρασί • 4 κ.σ. λάδι • Λίγο κανέλα • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Βάζουμε τον κιμά σόγιας σε ένα μεγάλο μπολ. Βράζουμε 2 λίτρα νερό, το προσθέτουμε στο μπολ με τον κιμά, αφήνουμε να μουλιάσει για 20 λεπτά και στραγγίζουμε. Παράλληλα, μουλιάζουμε για 20 λεπτά σε βραστό νερό τα δύο είδη σταφίδας και σουρώνουμε. Βράζουμε 900 ml νερό, το βάζουμε προσεκτικά σε ένα μπολ και ρίχνουμε τους 2 κύβους λαχανικών, ανακατεύοντας καλά, μέχρι να διαλυθούν. Σε μία μεγάλη κατσαρόλα, βάζουμε το λάδι και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι (σε υψηλή φωτιά). Ρίχνουμε όσο αλάτι επιθυμούμε, για να βγάλει το κρεμμύδι τα υγρά του. Στη συνέχεια, προσθέτουμε ελάχιστη κανέλα (αν χρειάζεται, μπορούμε να συμπληρώσουμε στο τέλος) και πιπέρι και τοποθετούμε τον κιμά σόγιας, προκειμένου να τσιγαριστεί κι αυτός. Σβήνουμε με το κόκκινο κρασί και προσθέτουμε τα κουκουνάρια, τις σταφίδες, τα δαμάσκηνα και τα βρασμένα κάστανα. Ανακατεύουμε και προσθέτουμε στην κατσαρόλα το νερό με τους κύβους λαχανικών. Αφήνουμε τη γέμιση

να σιγοβράσει με κλειστό το καπάκι για 20 λεπτά. Στα 15 λεπτά ξεκαπακώνουμε και προσθέτουμε και τα 3 ξινόμηλα. Σε περίπτωση που έχουν μείνει υγρά στην κατσαρόλα, μπορούμε να ανεβάσουμε τη θερμοκρασία, προκειμένου να εξατμιστούν. Προσέχουμε

όμως, να μη μας στεγνώσει, γιατί είναι σημαντικό να μείνει λίγο υγρό στη γέμιση. Δοκιμάζουμε και αν επιθυμούμε προσθέτουμε αλάτι, πιπέρι και κανέλα.

Tips:

Η συνταγή βγαίνει αρκετά γλυκιά. Σε περίπτωση που τα πολύ γλυκά πιάτα δεν είναι της αρεσκείας μας, μπορούμε να προσθέσουμε ακόμη ένα ξινόμηλο, γιατί ισορροπεί τη γλυκύτητα από τις σταφίδες και τα δαμάσκηνα.

94

Sintages-VEGAN#5.indd 94

12/2/20 6:28 PM

VEGAN ΚΑΥΤΕΡΌ «PULLED PORK» ΑΠΌ JACKFRUIT Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα και 30΄ | Μερίδες: 4

Εκτέ

ΥΛΙΚΆ • 300 γρ. κατεψυγμένο jackfruit • 1 μεγάλο κρεμμύδι (200 γρ.) κομμένο σε κυβάκια • 1 κύβο λαχανικών • 2 κ.σ. ελαιόλαδο • Μπαχαρικά: 1 κ.γ. σκόρδο σε σκόνη 1 κ.γ. σκόνη τσίλι 1 κ.γ. πάπρικα καπνιστή γλυκιά - 1,5 κ.γ. πιπέρι καγιέν - 1 κ.σ. vegan Worcester σως - 1 κ.γ.

BBQ mix μπαχαρικών • 300 ml νερό • 130 ml vegan BBQ SAUCE • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Σε ένα κατσαρολάκι ή βραστήρα βράζουμε 300 ml νερό και το ρίχνουμε προσεκτικά σε ένα μπολ. Προσθέτουμε τον κύβο λαχανικών κι ανακατεύουμε καλά, μέχρι να διαλυθεί. Σε μια κατσαρόλα μεσαίου μεγέθους, βάζουμε το λάδι και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι σε δυνατή φωτιά. Προσθέτουμε το κατεψυγμένο jackfruit κι ανακατεύουμε καλά. Όταν φύγει ο πάγος από το jackfruit, βάζουμε όλα τα μπαχαρικά, ανακατεύουμε πολύ καλά και προσθέτουμε το νερό με τον κύβο λαχανικών. Χαμηλώνουμε τη φωτιά (στη μέση) κι αφήνουμε το φαγητό

να βράσει για περίπου 15’. Ελέγχουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Σε ένα χαμηλό ταψί (περίπου 25 x 20 εκατοστά), τοποθετούμε αντικολλητικό χαρτί κι απλώνουμε το μαγειρεμένο jackfruit σε όλη την επιφάνεια. Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο για 40’ στους 180 βαθμούς, στη μεσαία θέση (πάνω και κάτω αντίσταση). Βγάζουμε το ταψί, περιχύνουμε όλο το jackfruit με την BBQ σως και συνεχίζουμε το ψήσιμο για άλλα 20’ στην ίδια θερμοκρασία. Αφού ψηθεί, ανακατεύουμε με ένα πιρούνι όλο το jackfruit, για να πάει η BBQ σως παντού.

Κανονικά το σερβίρουμε σε burger ή σε μικρές ψημένες μπαγκέτες με λίγη σαλάτα coleslaw ή με vegan cream cheese. Δεδομένης, όμως, της περίστασης, μπορούμε να το παρουσιάσουμε στο γιορτινό τραπέζι μας και σκέτο.

Tips:

Αν δεν βρίσκετε κατεψυγμένο jackfruit, μπορείτε να το αγοράσετε σε κονσέρβα από βιολογικά καταστήματα.

95

Sintages-VEGAN#5.indd 95

12/2/20 6:28 PM

«STEAK» ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙΟΎ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα | Μερίδες: 4 ΥΛΙΚΆ • 1 μεγάλο κουνουπίδι • 2-3 κ.σ. ελαιόλαδο ανά «steak» • Αλάτι • Πιπέρι • Καπνιστό αλάτι • Πάπρικα καπνιστή γλυκιά • Σκόρδο σε σκόνη • Κρεμμύδι σε σκόνη • Εναλλακτικά, ένα έτοιμο BBQ mix μπαχαρικών

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Tips:

Μπορούμε απλώς να προσθέσουμε ελαιόλαδο, αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι κι ένα BBQ mix της επιλογής μας, αντί για όλα αυτά τα μπαχαρικά.

Ερώτηση:

Γνωρίζατε ότι το κουνουπίδι θεωρείται πλέον πολύ gourmet φαγητό στο εξωτερικό; Μου το ανέφερε ένας φίλος μου που είναι σεφ.

Αφαιρούμε από το κουνουπίδι τα φύλλα, αλλά προσέχουμε να μην κόψουμε το κοτσάνι του (εκτός κι αν χρειάζεται πολύ λίγο κόψιμο στην άκρη, που είναι πιο σκληρό). Το κοτσάνι είναι αυτό που κρατάει τις τούφες του κουνουπιδιού ενωμένες, προκειμένου να βγει ένα «steak». Κόβουμε το κουνουπίδι σε φέτες των περίπου 3 εκατοστών. Από κάθε κουνουπίδι θα καταφέρουμε να βγάλουμε 2-3 «steaks», γιατί τα άλλα κομμάτια κόβονται. Δεν χρειάζεται, βέβαια, να πετάξουμε τα μικρότερα κομμάτια κουνουπιδιού, καθώς μπορούμε να τα βάλουμε κι αυτά στο φούρνο, απλώς δεν θα έχουν το σχήμα ενός «steak». Σε γεύση θα είναι, φυσικά, το ίδιο. Αφού καθαρίσουμε και κόψουμε το κουνουπίδι, τοποθετούμε τα «steaks» σε ένα πυρίμαχο σκεύος. Πάνω από κάθε «steak», προσθέτουμε 2 κ.σ. ελαιόλαδο (αν θέλουμε μπορούμε να προσθέσουμε κι άλλη μία στην άλλη πλευρά). Στη συνέχεια, βάζουμε τα μπαχαρικά μας σε αρκετή ποσότητα. Όσον αφορά τα πιο μικρά κομμάτια κουνουπιδιού, προσθέτουμε με το μάτι ελαιόλαδο και στη συνέχεια τα μπαχαρικά. Βάζουμε το σκεύος σε προθερμασμένο φούρνο στους 200 βαθμούς, στη μεσαία θέση (πάνω και κάτω αντίσταση). Αφήνουμε τις φέτες κουνουπιδιού να ψηθούν για περίπου 1 ώρα. Ελέγχουμε, όμως, και στα 50’, προκειμένου να μην μας καεί το κουνουπίδι, αλλά και για να δούμε πόσο έχει μαλακώσει.

96

Sintages-VEGAN#5.indd 96

12/2/20 6:28 PM

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΆΤΙΚΟ ΡΎΖΙ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 6-8

ΥΛΙΚΆ • 500 γρ. ρύζι καρολίνα • 200 γρ. κατεψυγμένο αρακά • 200 γρ. κατεψυγμένο καλαμπόκι • 130 γρ. κρεμμύδι (μεσαίου μεγέθους) κομμένο σε κυβάκια • 50 γρ. κουκουνάρι • 10 αποξηραμένα δαμάσκηνα κομμένα σε λεπτές λωρίδες • 100 ml βραστό νερό • 1 κύβο λαχανικών • 1 χούφτα μαϊντανό ψιλοκομμένο • 3 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 κ.γ. κουρκουμά • Αλάτι και πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Βράζουμε 100 ml νερό, το ρίχνουμε προσεκτικά σε ένα μεγάλο ποτήρι και προσθέτουμε τον κύβο λαχανικών, προκειμένου να διαλυθεί. Σε μία κατσαρόλα βράζουμε το ρύζι, σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας. Σε μία άλλη κατσαρόλα, βάζουμε το λάδι και τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι σε δυνατή φωτιά. Αλατίζουμε, για να βγάλει το κρεμμύδι τα υγρά του, και στη συνέχεια προσθέτουμε τον αρακά και το καλαμπόκι. Αφού φύγει

ο πάγος κι αρχίσει να τσιγαρίζεται ο αρακάς και το καλαμπόκι, προσθέτουμε τα κουκουνάρια και τα δαμάσκηνα κι ανακατεύουμε. Βάζουμε στην κατσαρόλα και το ρύζι μαζί με τα 100 ml νερό με τον κύβο λαχανικών κι ανακατεύουμε, μέχρι να εξατμιστεί πλήρως το νερό. Τέλος, προσθέτουμε τον μαϊντανό και τον κουρκουμά, δοκιμάζουμε και προσθέτουμε όσο αλάτι και πιπέρι επιθυμούμε.

Tips:

Όταν είναι έτοιμο το φαγητό, μπορείτε να το βάλετε σε μία στρογγυλή φόρμα για κέικ και να την «αναποδογυρίσετε» στην πιατέλα σας. Και βουαλά, μία τέλεια παρουσίαση!

97

Sintages-VEGAN#5.indd 97

12/2/20 6:28 PM

LAST Page

Α Μ Μ Ό Κ Ό Κ Ι Ν Η ΕΛ Λ Α ΤΑ ZΏΑ ΓΙ στική ια σ υ ο α ι μ για α ί ν ρ ο ι λ α λ κ έ υ μ Ε ε ημ σ α β μ έ ρ πα

Τ

ο ελληνικό «Κόμμα για τα Ζώα» ιδρύθηκε νομικά τον Φεβρουάριο του 2020, όταν μια ομάδα ανθρώπων, που ανέκαθεν πάλευε για τα δικαιώματα των ζώων, κατέθεσε στον Άρειο Πάγο διακόσιες τριάντα υπογραφές υποστήριξης στο νέο κόμμα. Σήμερα υπάρχουν 13 ενεργά Κόμματα ζώων σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πάνω από είκοσι σε ολόκληρο τον κόσμο. Από αυτά, έχουν εκλεγεί ευρωβουλευτές, βουλευτές και πολλοί περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, σε πολλές χώρες. Είναι αξιοσημείωτο ότι τον Αύγουστο του 2020, το ελληνικό Κόμμα για τα Ζώα έγινε δεκτό ως εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Animal Politics Foundation, τη διεθνή ομπρέλα όλων των κομμάτων της πολιτικής φιλοζωίας. Είναι το 15ο ευρωπαϊκό και το 20ό παγκοσμίως κόμμα που γίνεται δεκτό σε αυτό το διεθνές κλαμπ. Το Ιδρυτικό Συνέδριο του ελληνικού Κόμματος για τα Ζώα θα γίνει το Σαββατοκύριακο 23 και 24 Ιανουαρίου 2021, στην πλατφόρμα Zoom, με τη συμμετοχή όσων έχουν εγγραφεί στο κόμμα διαδικτυακά. Το συνέδριο αυτό θα εκλέξει ηλεκτρονικά τους επικεφαλής του ελληνικού Κόμματος για τα Ζώα, καθώς και τα στελέχη των θεσμών του, του Συντονιστικού και του Πανελλαδικού. «Φυσικά, όσο περισσότεροι φιλόζωοι, vegans και vegetarians, οικολόγοι και γενικά άνθρωποι που θέλουν να είναι χρήσιμοι στα ζώα, στη φύση και στους ανθρώπους, συμμετέχουν σε αυτή την πολιτική γιορτή, τόσο καλύτερα θα μπορεί το νεοσύστατο

Οι Χριστίνα Παπή, Μαρία-Αστραδενή Σκούρτα, Δημήτρης Μαύρος και Γκιζέλα Μαγκλή έξω από το κτίριο του Αρείου Πάγου, πριν καταθέσουν τα δικαιολογητικά με τα οποία ιδρύθηκε το ελληνικό Κόμμα για τα Ζώα

ελληνικό Κόμμα για τα Ζώα να φέρει εις πέρας τη δύσκολη πολιτική του αποστολή», τονίζουν οι υπεύθυνοι επικοινωνίας του Κόμματος. Η ψηφιακή πλατφόρμα του ελληνικού Κόμματος για τα Ζώα, που συμπεριλαμβάνει την ιστοσελίδα http://www.animalpolitics. gr καθώς και το app «Animal Politics» για Ios και Android, ολοκληρώθηκε τον περασμένο Οκτώβριο και έτσι κάθε πολίτης μπορεί πια να εγγραφεί ως μέλος ή φίλος του κόμματος από το κινητό του, να πληροφορείται από εκεί για τις δράσεις του κόμματος και να συμμετέχει σε όλες τις ψηφοφορίες για τις θέσεις και τους εκπροσώπους του. Είναι λοιπόν μια ευκαιρία για όλους όσοι αγαπάμε τα ζώα και θέλουμε να λειτουργήσουμε ενεργά για το καλό τους, να δώσουμε το «παρών» στο ιδρυτικό συνέδριο του πρώτου ελληνικού Κόμματος για τα Ζώα. Θα μπορέσουμε έτσι να έχουμε ουσιαστική συμμετοχή και παρέμβαση σε έναν νέο φορέα που ασχολείται με αυτά που μας απασχολούν και - για όσους ενδιαφέρονται - να ασχοληθούμε ενδεχομένως ενεργά με τη λειτουργία και τη μελλοντική πορεία του. Όσοι πιστοί προσέλθετε…

98

Last-PAGE#5.indd 98

12/2/20 1:30 PM

20,5x28christmas.qxp_Layout 1 18/11/2020 17:56 Page 1

Χωρίς Λακτόζη-Kαζεΐνη-Γλουτένη-Σόγια

www.evlogimeno.com

GREEK VEGAN-05_ANAPTYGMA.indd 2

02/12/20 18:45

5

GREEK VEGAN-05_ANAPTYGMA.indd 1 03/12/20 13:03

ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΆ VEGAN ΔΏΡΑ

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2021