Greek Vegan #4

4

GREEK VEGAN-04_ANAPTYGMA.indd 1 16/06/20 15:14

VEGAN ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ

ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2020

greek-vegan-final.qxp_Layout 1 01/06/2020 16:04 Page 1

To ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ

έγινε Χρυσό!

Το Winners είναι ένα εστιατόριο που

Η εμπιστοσύνη είναι μια χρυσή ευλογία! Το ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο κέρδισε την εμπιστοσύνη και την αναγνώριση με την κατάκτηση του Χρυσού Βραβείου AUTHENTIC TASTE OF GREECE-GOLD AWARD 2020-2021. Μια χρυσή διάκριση που τιμά την σταθερά εξαιρετική του ποιότητα και γεύση. Το ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο είναι ένα μη γαλακτοκομικό προϊόν, που απαντά στις εξειδικευμένες ανάγκες των vegan και όσων έχουν τροφικές δυσανεξίες ή νηστεύουν! Παρασκευάζεται αποκλειστικά από επιλεγμένα φυτικά συστατικά, εμπλουτισμένο με την πολύτιμη βιταμίνη B12 και με το αντιοξειδωτικό φυσικό εκχύλισμα ελιάς αντί για συντηρητικό. Η εξαιρετική και βραβευμένη πλέον γεύση του καθώς και η συμπεριφορά του κατά το μαγείρεμα το καθιστούν αγαπημένο συστατικό σε πολλές νηστίσιμες - vegan συνταγές.

απευθύνεται περισσότερο σε μη vegan πάρα σε vegans. Θέλαμε να φτιάξουμε ένα μενού όπου κάποιος μη vegan θα μπορούσε να φάει χωρίς να έχει να ζηλέψει τίποτα από ένα normal εστιατόριο. Έτσι θέλαμε να δείξουμε στον κόσμο πως ο βιγκανισμός είναι κάτι που ο καθένας μπορεί να κάνει και πως υπάρχουν επιλογές ακόμα και για τους πιο δύσκολους.

ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ! Αγαπημένο, αναγνωρισμένο τώρα και βραβευμένο!

Στο μενού μας υπάρχουν σίγουρα πιάτα που απευθύνονται σε όλους και που όλοι μπορούν να αγαπήσουν.

Εδώ δεν σερβίρουμε μόνο χουμους και φαλάφελ, μανιτάρια και φασόλια. Έχουμε φτιάξει κάτι πολύ πιο ιδιαίτερο σύγχρονο αλλά και χαρούμενο!

NIKHΣ 27 - 105 57 - ΣΎΝΤΑΓΜΑ 210-3220913 social media:

GREEK VEGAN-04_ANAPTYGMA.indd 2

54_WINNERS_gia_GreekVegan#3.indd 54

winnersvgn@gmail.com

winners vgn

winners_vgn

16/06/205:22 11:57 2/17/20 PM

Editorial ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GREEK VEGAN, ΤΕΥΧΟΣ 4, Μάιος - Ιούνιος - Ιούλιος 2020, Έκδοση - Eκμετάλλευση: Digital Content A.E. 2ο χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19400 Κορωπί τηλ.: 2109238672, fax: 2109216847, e-mail: info@digicon.gr www.digicon.gr ΕΚΔΟΤΗΣ: Νίκος Μανούσος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ MARKETING: Λουκία Ταλιαδώρου ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Ιωάννης Πατρίκος ΒΟΗΘΟΣ ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗ: Μαρία Γεωργιάδου ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Πάνος Χαλόφτης ΣΥΝΤΑΞΗ: Γιάννης Αποστολόπουλος, Δήμητρα Πανίδου, Νίκος Πουρλιάρος, Μάνος Νικολάου, Παναγιώτης Μαρκέτος, Βαγγέλης Κράτσας, Γιάννης Πατιάς, Έλλη Στούρνα

Αγαπητοί αναγνώστες Πολλά και σημαντικά έχουν μεσολαβήσει από την τελευταία μας επικοινωνία πριν από τέσσερεις μήνες. Η πανδημία του COVID-19, τα 8 εκατομμύρια κρούσματα, οι 500.000 συνάνθρωποί μας που χάθηκαν, η προσωρινή (;) κατάρρευση του τρόπου ζωής μας, οι τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις που δημιούργησε η υγειονομική κρίση είναι μόνο μερικά από αυτά. Η έρευνα σε σχέση με το «Τις πταίει;» ξεκίνησε σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση της κρίσης. Μετά τα αρχικά, συνωμοσιολογικά σενάρια περί διαφυγής του ιού από μυστικά εργαστήρια της Wuhan, η πιο ψύχραιμη κι επιστημονικά τεκμηριωμένη άποψη είναι ότι πρόκειται για άλλη μια ζωονόσο που, στη συγκεκριμένη περίπτωση, μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στους παγκολίνους κι από εκεί στον άνθρωπο. Όμως, για να γίνει αυτό, χρειαζόταν να έχει παραβιασθεί η φυσική κατάσταση των πραγμάτων με ανθρώπινη παρέμβαση που εν προκειμένω εκφράζεται μέσα από τη δημιουργία «ανώμαλων» συνθηκών διαβίωσης, όπως αυτές που συναντάμε στα «wet-markets» και γενικότερα στις αγορές όπου τα ζώα ζουν «τσουβαλιασμένα» το ένα πάνω στο άλλο, χωρίς να τηρείται καμία συνθήκη υγιεινής. Η μόνιμη επιστημονική συνεργάτις του περιοδικού, κα Μαρτιμιανάκη, αναλύει τα πιο πάνω στο σχετικό άρθρο της που πιστεύουμε

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ: Δέσποινα Προβιδάκη, Γιάννης Βράιλας

ότι θα βρείτε αποκαλυπτικό και πολύ ενδιαφέρον. Ο ακτιβισμός υπήρξε πάντοτε βραχίονας κάθε μηχανισμού κοινωνικής αλλαγής κι ασφαλώς ο Βιγκανισμός δεν θα ήταν εξαίρεση. Στο πολυσέλιδο αφιέρωμα του τεύχους, που επιμελήθηκε η κα Γεωργιάδου, προσπαθήσαμε να καλύψουμε τις περισσότερες από τις εγχώριες Vegan ακτιβιστικές ομάδες, σκιαγραφώντας τα βασικά χαρακτηριστικά τους. Ασφαλώς, πρόκειται για μια πρώτη ανίχνευση στην οποία θα επανέλθουμε σε

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Σχεδιασμός: Δημήτρης Μελένιος, Φωτογραφία: Alamy

μεγαλύτερο βάθος, αν διαπιστώσουμε σχετικό ενδιαφέρον από εσάς. Το κομμάτι για το εναλλακτικό γάλα αρχικά σχεδιαζόταν σημαντικά μεγαλύτερο

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: Βασιλική Σκαλαφούρη

Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος ,

Νίκη Μαρτιµιανάκη

Διατροφολόγος BSc, MSCE

ΔΙΟΡΘΩΣΗ: Βάγια Μπιζιλιώτη

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ D.T.P.: Δημήτρης Μελένιος DTP: Αδάμ Σάμιος, Μαρία Μαρίνογλου ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: Χρύσανθος Μαντούβαλος ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ: Γιάννης Τζίφας ΔΙΑΘΕΣΗ-ΔΙΑΝΟΜΗ: ΑΡΓΟΣ A.E.-Πρακτορείο Διανομής Τύπου ΕΚΤΥΠΩΣΗ-ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ: NON STOP PRINTING ΕΠΕ ISSN: 2654-1270 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική, περιληπτική, κατά παράφραση ή διασκευή/απόδοση του περιεχομένου του Greek Vegan, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της Digital Content A.E., όπως ορίζει ο νόμος 2121/1993, η Διεθνής Σύμβαση της Βέρνης περί πνευματικής ιδιοκτησίας και οι κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

από αυτό που δημοσιεύουμε σήμερα, με μεγάλη αναφορά σε όλα τα δεινά στα οποία υποβάλλεται η δύστυχη η αγελάδα, έως ότου φθάσει το μπουκάλι από το γάλα της στο σουπερμάρκετ για να καταναλωθεί από εμάς κι όχι από τον πραγματικό δικαιούχο… Δυστυχώς, η υγειονομική κρίση κι όσα επακολούθησαν μας ανάγκασαν να εκδώσουμε ένα τεύχος μικρότερο από το αρχικά σχεδιαζόμενο, με αποτέλεσμα το σχετικό άρθρο να επικεντρωθεί στα διάφορα φυτικά γάλατα και τα χαρακτηριστικά τους. Ένα θέμα εξαιρετικά ενδιαφέρον per se, δεδομένης της αύξησης της κατανάλωσης φυτικού γάλακτος από όλους μας… Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) απασχολεί σήμερα τουλάχιστον μία στις δέκα γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία. Η μόνιμη επιστημονική συνεργάτις μας, γυναικολόγος, Δρ. Σκαλαφούρη, παρουσιάζει το θέμα και προτείνει βίγκαν τρόπους αντιμετώπισής του. Τρεις έρευνες αγοράς συμπληρώνουν την ύλη του τεύχους, καλύπτοντας αντίστοιχα τους χώρους του vegan κρασιού, του vegan catering και των vegan υλικών ζαχαροπλαστικής, ενώ ο σεφ μας, Νίκος Γαϊτάνος, ετοίμασε για σας 16 ολοκαίνουργιες συνταγές. Όπως θα παρατηρήσατε, το τέταρτο τεύχος μας καθυστέρησε λόγω COVID κατά δύο μήνες. Κάτω από τις δεδομένες συνθήκες, το επόμενο τεύχος μας προγραμματίζεται πλέον για το φθινόπωρο του 2020. Έως τότε, stay healthy - stay well…

Ο εκδότης Νίκος Μανούσος

EDITORIALx1.indd 3

17/06/20 17:04

περιεχόμενα ΤΕΥΧΟΣ #4 • ΜΑΪΟΣ-ΙΟΥΝΙΟΣ-ΙΟΥΛΙΟΣ 2020 ΕΡΕΥΝΕΣ ΑΓΟΡΑΣ

32

VEGAN ΚΡΑΣΊ

56

Ο όρος vegan κρασί μπορεί να προκαλεί έκπληξη και είναι λογική η άγνοια γύρω από το θέμα ακόμη και για εμάς τους vegans. Υπάρχει, λοιπόν, διάκριση σε vegan και μη vegan και υπάρχει σοβαρός λόγος για αυτό.

VEGAN CATERING

66

Οτιδήποτε και αν διοργανώνεις, δικαιούσαι να το απολαμβάνεις χωρίς παραπάνω άγχος, Δέκα αγαπημένες vegan και vegan friendly επιχειρήσεις εστίασης προσφέρουν υπηρεσίες catering.

ΘΕΜΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ VEGAN ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ

ΥΛΙΚΆ VEGAN ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΉΣ Σας παρουσιάζουμε όλες τις εναλλακτικές που σας προσφέρει η vegan ζαχαροπλαστική, ώστε να δημιουργήσετε πεντανόστιμα γλυκά, χωρίς καθόλου ζωικά συστατικά.

72

32

Όσοι από εσάς δεν έχετε ασχοληθεί ποτέ με τον ακτιβισμό, αλλά αναρωτιέστε πώς μπορείτε να κάνετε κάτι έμπρακτα για τα ζώα, μπορείτε να διαβάσετε τις ομάδες που υπάρχουν, το ιστορικό τους, τις δράσεις τους και να επιλέξετε να συμμετέχετε σε κάποια που ταιριάζει σε εσάς.

26

ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΊΑ

6

Νέα και ειδήσεις που μας ενδιαφέρουν

ΝΈΑ ΠΡΟΪΌΝΤΑ Ό,τι καινούριο κυκλοφορεί στην αγορά

VEGAN#4-PERIEXOMENA.indd 4

16

24 Παρουσιάζουμε πρόσωπα και θέματα που ξεχωρίζουν. Σε αυτό το τεύχος: Μαίρη Καρπετά - η vegan σκιτσογράφος

VEGAN STORIES

LAST PAGE

98

Άνθρωποι και γεγονότα που ξεχωρίζουν αυτή την περίοδο στον χώρο του βιγκανισμού

ΑΝΑΛΥΣΗ WET-MARKETS & COVID-19

26

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα wet markets της Κίνας αλλά κι άλλων χωρών θέτουν σε κίνδυνο την ανθρωπότητα. Ας δούμε, όμως, τι έγινε στην περίπτωση του COVID-19.

6/17/20 5:49 PM

GreekVeganMagazine

Περιεχόμενα Συνταγών

greekvegan_

46

Αλμυρές & Γλυκές

Συνταγές Δια χειρός Νίκου Γαϊτάνου

46

ΤΟ ΦΥΤΙΚΟ ΓΑΛΑ ΚΥΡΙΑΡΧΕΙ Τα φυτικά γάλατα είναι σήμερα εξαιρετικά δημοφιλή και προβλέπεται να εκτοπίσουν μελλοντικά το ζωικό γάλα. Ας δούμε ποια είναι τα βασικά τους χαρακτηριστικά.

ΒΕΡΜΙΤΣΕΛΙ ΡΥΖΙΟΥ με γλυκόξινα λαχανικά και stir fry strips Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 30΄ | Μερίδες: 4

62 ΛΆΧΆΝΟΝΤΟΛΜΆΔΕΣ με γέμιση κινόα, αμάρανθο και μπασμάτι Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 4 O chef χρησιμοποιεί

ΥΛΙΚΆ

FRY’S stir fry strips Συνοδεύστε το με τυρί

ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ

ΣΟΥΒΛΆΚΙΆ ΤΟΦΟΥ

ΥΛΙΚΆ • 250 γρ. βερμιτσέλι ρυζιού • 1 συσκευασία FRY’S stir fry strips • 2 κολοκυθάκια κομμένα σε λεπτές φέτες • 1 κρεμμύδι κομμένο σε λεπτές φέτες • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες • 2 κ.σ. τζίντζερ τριμμένο • 4 φύλλα λάχανο κομμένα σε λεπτές φέτες • 1 ντομάτα κομμένη σε κύβους

Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα | Μερίδες: περίπου 5 σουβλάκια ΥΛΙΚΆ

ΥΛΙΚΆ ΜΆΡΙΝΆΔΆΣ

• 400 γρ. τόφου φυσική γεύση κομμένο σε κύβους • 1 μικρή μελιτζάνα κομμένη σε λεπτές ροδέλες • 1 μεγάλο κρεμμύδι κομμένο σε φέτες • 2 ντομάτες κομμένες σε φέτες

• ½ φλιτζ. ελαιόλαδο • χυμό από ένα λεμόνι • ½ κ.γ. τριμμένο κύμινο • ½ κ.γ. κουρκουμά • ½ κ.γ. αποξηραμένο τζίντζερ • ½ κ.γ. αποξηραμένο σκόρδο • 1 κ.γ. ρίγανη • 1 κ.γ. θυμάρι • 5 κ.σ. soya sause

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

3. Σε καλαμάκια για σουβλάκια

1. Βάζουμε τα υλικά της μαρι-

περνάμε με τη σειρά κρεμμύδι, ντομάτα, μελιτζάνα, τόφου, κάνουμε 3 στρώσεις σε κάθε καλαμάκι, τα τοποθετούμε σε ένα ταψί και περιχύνουμε με τη μαρινάδα.

4. Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 200 οC για 15 με 20 λεπτά.

νάδας σε ένα μπολ κι ανακατεύουμε καλά. Προσθέτουμε το τόφου κι αφήνουμε μία μέρα στο ψυγείο να μαριναριστεί.

2. Λαδώνουμε ελαφρά τις ροδέλες μελιτζάνας και τις ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 oC για περίπου 10 λεπτά.

83

SYNTAGES GAITANOS_cc15.indd 83

6/11/20 1:51 PM

• 2 φρέσκα κρεμμυδάκια κομμένα σε λεπτές φέτες • 1 πιπεριά τσίλι χωρίς τα σπόρια ψιλοκομμένη ή 2 καυτερές αποξηραμένες πιπερίτσες • 4 κ.σ. soya sauce • 4 κ.σ. sweet chilli sauce • χυμό από 2 πορτοκάλια • χυμό από 1 λεμόνι • 2 κ.σ. ζάχαρη καρύδας • 2 κ.σ. σουσάμι • 5 κ.σ. σησαμέλαιο ή άλλο φυτικό λάδι • αλάτι αν χρειαστεί

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βράζουμε 1 λίτρο νερό, το αποσύρουμε από τη φωτιά και βάζουμε μέσα τα βερμιτσέλι για περίπου 5 λεπτά ή μέχρι να μαλακώσουν.

2. Σε ένα γουόκ ή βαθύ τηγάνι σοτάρουμε πρώτα τα stir fry strips και τα αποσύρουμε. Στη συνέχεια, σοτάρουμε κολοκυθάκια, λάχανο, κρεμμύδι, σκόρδο, τζίντζερ και τσίλι. Μόλις μαλακώσουν, σβήνουμε με τη soya sauce και τη sweet chilli sauce. Έπειτα, βά-

ζουμε τη ζάχαρη και ρίχνουμε τον χυμό από το λεμόνι και τα πορτοκάλια και τα αφήνουμε να βράσουν για 2 με 3 λεπτά. Ρίχνουμε μέσα τα strips και τα βερμιτσέλι, ανακατεύουμε καλά και τα μαγειρεύουμε όλα μαζί για μερικά λεπτά ακόμα, μέχρι να δέσει η σάλτσα. Δοκιμάζουμε και, αν χρειάζεται, βάζουμε λίγο αλάτι.

3. Στο σερβίρισμα βάζουμε λίγο φρέσκο κρεμμυδάκι και πασπαλίζουμε με το σουσάμι.

ΜΠΡΙΆΜ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 4 ΥΛΙΚΆ • 2 πατάτες κομμένες σε κύβους • 2 κολοκυθάκια κομμένα σε ροδέλες • 2 μελιτζάνες κομμένες σε φέτες • 2 κρεμμύδια κομμένα σε λεπτές φέτες

80

SYNTAGES GAITANOS_cc15.indd 80

• 3 σκελίδες σκόρδο κομμένες σε φέτες • 2 πιπεριές Φλωρίνης κομμένες σε μπαστουνάκια • 200 γρ. χυμό ντομάτας • ½ κ.γ. μαγειρική σόδα

• 2/3 φλιτζ. ελαιόλαδο • 1 κ.γ. ρίγανη ή θυμάρι • 3 φύλλα δάφνης • ½ κ.γ. ξερό τριμμένο κόλιανδρο • ½ ποτήρι νερό • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ κι ανακατεύουμε καλά.

2. Μεταφέρουμε σε ένα ταψί, σκεπάζουμε με καπάκι ή με αλουμινόχαρτο και ψήνουμε σε προθερ-

μασμένο φούρνο στους 180 οC για 50 περίπου λεπτά.

3. Ξεσκεπάζουμε και συνεχίζουμε το ψήσιμο για 15 ακόμα λεπτά.

90

6/11/20 1:51 PM

SYNTAGES GAITANOS_cc15.indd 90

• 1 λάχανο μεσαίου μεγέθους • 100 γρ. αμάρανθο • 100 γρ. κόκκινη κινόα • 30 γρ. ρύζι μπασμάτι • 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες • 6 κ.σ. μάραθο ψιλοκομμένο • 6 κ.σ. άνηθο ψιλοκομμένο • 2 κ.σ. δυόσμο ψιλοκομμένο • 6 κ.σ. φύλλα από τα καρότα ψιλοκομμένα • 1 ντομάτα τριμμένη στον τρίφτη • 1/2 φλιτζ. ελαιόλαδο • 2 κρεμμύδια κομμένα σε ροδέλες • 200 γρ. χυμό ντομάτας • 1 πρέζα ρίγανη • 1 ποτηράκι λευκό κρασί • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βράζουμε πρώτα τον αμάρανθο για περίπου μισή ώρα και τον σουρώνουμε.

2. Κόβουμε περιμετρικά το σκληρό κομμάτι στην κάτω πλευρά του λάχανου.

3. Βάζουμε το λάχανο ολόκληρο σε μία κατσαρόλα με βραστό νερό και το βράζουμε για περίπου 15 λεπτά.

4. Ζεσταίνουμε σε ένα τηγάνι τα 2/3 από το ελαιόλαδο και σοτάρουμε το κρεμμύδι και το σκόρδο. Μόλις αρχίσει να καραμελώνει το κρεμμύδι, σβήνουμε με το κρασί, περιμένουμε να εξατμιστεί το αλκοόλ και προσθέτουμε κινόα, αμάρανθο και μπασμάτι. Τα περνάμε από το λάδι για ένα λεπτό και βάζουμε νερό να τα σκεπάσει και

2 δάχτυλα πιο πάνω. Ρίχνουμε τη ρίγανη, αλάτι και πιπέρι, χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε το τηγάνι και μαγειρεύουμε, μέχρι να στεγνώσει το μείγμα από τα υγρά.

5. Απλώνουμε στον πάτο μίας κατσαρόλας τις ροδέλες από το κρεμμύδι και 2 φύλλα από το λάχανο.

6. Ξεχωρίζουμε τα φύλλα από το λάχανο, με προσοχή να μην τα σπάσουμε, γυρνάμε το φύλλο από την έξω πλευρά και με ένα μαχαίρι αφαιρούμε το σκληρό κομμάτι στο κεντρικό κάτω μέρος του φύλλου. Γεμίζουμε το κάθε φύλλο με μία κ.σ. από τη γέμιση και τυλίγουμε σε ντολμαδάκια όλα τα φύλλα (όσο προχωράμε προς το κέντρο του λάχανου

μικραίνουν και τα φύλλα, οπότε μειώνουμε αναλογικά και τη γέμιση).

7. Τοποθετούμε τους ντολμάδες τον έναν δίπλα στον άλλον μέσα στην κατσαρόλα, χωρίς να αφήνουμε κενά, και σε στρώσεις, μέχρι να βάλουμε όλους τους ντολμάδες.

8. Βάζουμε μέσα στην κατσαρόλα ένα πιάτο ανάποδα, για να συγκρατεί τους ντολμάδες να μην ανοίξουν, και ρίχνουμε το υπόλοιπο ελαιόλαδο και τον χυμό ντομάτας. Αν χρειαστεί, συμπληρώνουμε με νερό μέχρι να αρχίσει να φαίνεται γύρω από το πιάτο.

9. Σκεπάζουμε με καπάκι την κατσαρόλα και τη βάζουμε στο μάτι σε μέτρια φωτιά για περίπου 30 με 40 λεπτά.

86

6/11/20 1:52 PM

SYNTAGES GAITANOS_cc15.indd 86

6/11/20 1:52 PM

20 Βερμιτσέλι ρυζιού με γλυκόξινα λαχανικά και stir fry strips

ΡΕΠΟΡΤΆΖ ΝΑΤΆΣΑ ΜΠΟΜΠΟΛΆΚΗ 20

VEGAN ΔΙΑΤΡΟΦΗ: ΠΡΌΛΗΨΗ PCOS

Η Πρόεδρος της Πανελλαδικ½ής Φιλοζωικής & Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας μιλά για τις επιτυχίες της ΠΦΠΟ και για τα επόμενα σχέδια και δράσεις της.

Πώς η vegan διατροφή βοηθά στην πρόληψη ή και την θεραπεία του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών. Της Βασιλικής Σκαλαφούρη MD.

62

52 ΕΡΕΥΝΑ: ΤΑ ΣΤΈΚΙΑ ΤΩΝ VEGANS

52

Μπορούμε να περηφανευτούμε πλέον, ότι στην Ελλάδα -κυρίως στις μεγάλες πόλεις- οι επιλογές για φαγητό στις εξόδους μας είναι πολλές και καλές. Με τα εστιατόρια να συναγωνίζονται σε ευφάνταστες συνταγές.

82

Σπετσοφάι με λουκάνικα Beyond Meat και λιωμένες πατάτες

83

Χούμους

84

Σουβλάκια τόφου

85

Σαλάτα ταμπουλέ

86

Ρολό με fry’s traditional burgers, πουρέ καρότου και μανιτάρια

87

Λαχανοντολμάδες με γέμιση κινόα, αμάρανθο και μπασμάτι

88

Φασολάδα με κεφτεδάκια Genius

89

Φαλάφελ & Σάλτσα ταχίνι

90

Σαλάτα κινόας με ντρέσινγκ μελιτζάνας και κόκκινης πιπεριάς

91

Μπριάμ

92

Γουακαμόλε με κουρκουμά

93

Πίτα με μανιτάρια πλευρώτους και σπανάκι

94

Ινδικά ψωμάκια νάαν

95

Σοκολατίνα με τζίντζερ και μπαχαρικά (χωρίς γλουτένη)

96

Κουλουράκια αμυγδάλου

97

To «Greek Vegan» σέβεται το περιβάλλον και χρησιμοποιεί χαρτί με πιστοποίηση FSC Τι είναι η πιστοποίηση FSC; To Forest Stewardship Council (FSC) είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1993 με σκοπό την προώθηση μιας περιβαλλοντικά κατάλληλης, κοινωνικά επωφελούς και οικονομικά βιώσιμης διαχείρισης των δασών του πλανήτη μας. Η πιστοποίηση FSC παρέχει τη σύνδεση μεταξύ υπεύθυνης διαχείρισης των δασών και της κατανάλωσης των προϊόντων που προέρχονται από αυτά (ξυλεία, χαρτί) επιτρέποντας στους καταναλωτές να αναγνωρίζουν υπεύθυνα προϊόντα δασοκομίας σε καταστήματα σε όλο τον κόσμο. πηγή: Βιβλίο Γραφικών Τεχνών http://graphicarts.gr/portal/showitem.php?artlid=7124

VEGAN#4-PERIEXOMENA.indd 5

6/17/20 5:49 PM

VEGAN News

VEGAN News

Ειδήσεις για τον vegan τρόπο ζωής από όλο τον κόσμο!

KAABAN: ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ! Η πολυβραβευμένη τραγουδίστρια κι ηθοποιός Cher κατάφερε έπειτα από πολλές προσπάθειες και σε συνεργασία με την οργάνωση Free the Wild να αφεθεί ελεύθερος ο Κααβάν, ο μοναχικός ελέφαντας του Πακιστάν, που ήταν αλυσοδεμένος σε ζωολογικό κήπο του Ισλαμαμπάντ. Ο αγώνας για να μεταφερθεί ο ελέφαντας σε καταφύγιο κράτησε τέσσερα χρόνια. Η Cher υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Free the Wild και μαζί με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες προσπαθούσαν όλο αυτό το διάστημα να βρουν λύση για να βοηθήσουν τον 33χρονο ελέφαντα. Τα ευχάριστα νέα τα ανακοίνωσε η ομάδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συγκεκριμένα στο προφίλ που διατηρεί στο Instagram. Επιπλέον, στην ανάρτηση αναφέρεται ότι εκτός από τον Κααβάν επιτεύχθηκε η απελευθέρωση 800 ακόμη ζώων. Την επιτυχία πανηγύρισε και στο προσωπικό της προφίλ η Cher, δηλώνοντας συγκινημένη πως αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής της. Ο ελέφαντας που απελευθερώθηκε ήταν ένα δώρο της Σρι Λάνκα προς το Πακιστάν και μεταφέρθηκε σε ζωολογικό κήπο, όταν ήταν μόλις ενός έτους. Με την πάροδο των ετών, ο Κααβάν έμενε αλυσοδεμένος και παραμελημένος στον ζωολογικό κήπο, χωρίς καν να έχει φροντίδα κτηνιάτρου. Η κατάστασή του έγινε ακόμη χειρότερη, όταν το 2012 πέθανε ο Σαχελί, ο μοναδικός ελέφαντας που ήταν μαζί του στον κήπο, κι απέμεινε δεμένος και μόνος. Σύμφωνα με αναφορές, οι υπεύθυνοι του κήπου τον άφηναν πολλές φορές και νηστικό. Οι φωτογραφίες που ήρθαν στη δημοσιότητα κι έδειχναν την άθλια κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο δύστυχος ελέφαντας κινητοποίησαν την οργάνωση Free the Wild και τη Cher, που ξεκίνησαν τις προσπάθειες απελευθέρωσης του ζώου.

Αφού πρώτα συγκέντρωσαν 200.000 υπογραφές για την απελευθέρωση του Κααβάν, τελικά, βρήκαν νομικό τρόπο και κατέθεσαν προσφυγή κατά του ζωολογικού κήπου στο ανώτατο δικαστήριο του Πακιστάν. Κατάφεραν να κερδίσουν τη δίκη και το δικαστήριο διέταξε τη μεταφορά του ελέφαντα σε καταφύγιο εντός 30 ημερών.

ΝΕΌΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ VEGAN LIFE FESTIVAL

Θεσσαλονίκη | Thessaloniki 4 & 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ | 11:00-23:00 ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ APRIL 4 & 5 | 11:00-23:00 Τα τελευταία χρόνια, τα Vegan Life Festivals έχουν αποτελέσει MUNICIPALITY OF THESSALONIKI

σημείο αναφοράς για τον χώρο του βιγκανισμού στη χώρα μας.

Το |πρώτο διοργανώθηκε στην Αθήνα το 2016 και κέρδισε αμέσως Χανιά Chania τις εντυπώσεις. Πέρυσι, το φεστιβάλ που διοργανώθηκε στην Αθή25 ΙΟΥΛΙΟΥ | 14:00-00:00 να στην Τεχνόπολη, στο Γκάζι, ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ συγκέντρωσε περισσότερους από ΚΕΝΤΡΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 35.000 ανθρώπους.

JULY 25 | 14:00-00:00 Το τελευταίο διάστημα, όμως, τα Vegan Life Festivals έπεσαν CENTRE OF MEDITERRANEAN ARCHITECTURE κι αυτά θύματα της πανδημίας. Με την επιβολή της καραντίνας,

6

2020

ακυρώθηκαν Αθήνα | Athensή αναβλήθηκαν όλες οι δημόσιες εκδηλώσεις μέχρι Μέσα σε |αυτες ήταν και το Vegan Life Festival που ήταν 3 & 4νεοτέρας. ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 11:00-23:00 προγραμματισμένο να ΑΘΗΝΑΙΩΝ διεξαχθεί τον Απρίλιο στη Θεσσαλονίκη. ΤΕΧΝΟΠΟΛΗ ΔΗΜΟΥ OCTOBER 3 & 4 | 11:00-23:00 TECHNOPOLIS CITY OF ATHENS

ΕΚΘΕΣΗ VEGAN & ZERO WASTE ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ | VEGAN ΦΑΓΗΤΟ | ΟΜΙΛΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ | ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ | SWAP BAZAAR | VEGAN MEET UP | LIVE DJ 6/16/20 SET 06-15_news_Vegan#4.indd 6

2:41 PM

Ένα δελφίνι που είχε χαρακτηριστεί «το πιο μοναχικό δελφίνι του κόσμου» πέθανε, αφού έζησε για χρόνια μόνο του, σε αιχμαλωσία, μέσα σε μια δεξαμενή. Τη δυσάρεστη είδηση έφερε στο φως η οργάνωση Dolphin Project. Η Honey ήταν ένα ρινοδέλφινο που αιχμαλωτίστηκε στα διαβόητα αιματηρά κυνήγια του Τάιτζι το 2005, μαζί με 46 πιγκουίνους κι εκατοντάδες ψάρια κι ερπετά. Η Ιαπωνία έχει επικριθεί ουκ ολίγες φορές για τα συγκεκριμένα κυνήγια, τόσο λόγω της άγριας σφαγής των δελφινιών όσο και για τις αδίστακτες κι ανελέητες μεθόδους που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκειά τους (Σχετικά διαβάστε τη συνέντευξη του Louie Psihoyos στο τεύχος #3 ή δείτε το «The Cove»). Το συγκεκριμένο δελφίνι κρατούταν μαζί με άλλα θαλάσσια είδη στο θαλάσσιο πάρκο Inubosaki Marine Park Aquarium, στην πόλη Κόσι, που βρίσκεται ανατολικά του Τόκιο. Τον Ιανουάριο του 2018 το πάρκο έκλεισε κι οι ιδιοκτήτες εγκατέλειψαν τα ζώα στην τύχη τους. Υπήρχε μόνο ένας υπάλληλος, ο οποίος είχε επιφορτιστεί με το καθήκον να ταΐζει τα πλάσματα του θαλάσσιου πάρκου. Η οργάνωση PETA χαρακτηρίζει τις συνθήκες διαβίωσης των θαλάσσιων ζώων άθλιες κι απειλητικές για τη ζωή τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπιζόταν στο άτυχο δελφίνι. Στις θάλασσες, τα δελφίνια ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις με τις οικογένειές τους. Η Honey είχε μείνει μόνη της σε μια δεξαμενή για χρόνια. Η Dolphin Project έκανε επανειλημμένα προσπάθειες να σώσει τη Honey, όπως και τα υπόλοιπα θαλάσσια πλάσματα που είχαν εγκαταλειφθεί στο ενυδρείο. Σύμφωνα με την οργάνωση, τον Νοέμβριο του 2018, το ενυδρείο αναζήτησε αγοραστή, λόγω συσσωρευμένων χρεών. Το 2019 το ενυδρείο πουλήθηκε, μαζί με όλα τα ζώα και τα ψάρια που υπήρχαν σε αυτό.

Τώρα, με τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων, το Greek Vegan επικοινώνησε με τον συντονιστή των φεστιβάλ, κ. Πάνο Χαλόφτη, προκειμένου να μας ενημερώσει τι μέλλει γενέσθαι με τα Vegan Life Festivals. Ο κ. Χαλόφτης μας είπε πως οι περιορισμοί για τις μαζικές συναθροίσεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ και δεν θα πραγματοποιηθούν τα Vegan Life Festivals ούτε τον Ιούλιο στα Χανιά, αλλά ούτε και στη Θεσσαλονίκη, καθώς αρχικά υπήρχε η σκέψη να μεταφερθεί το φεστιβάλ για αργότερα, όταν ακυρώθηκε τον Απρίλιο.

Φωτογραφία: www.dolphinproject.com

ΠΈΘΑΝΕ ΤΟ ΠΙΟ ΜΟΝΑΧΙΚΌ ΔΕΛΦΊΝΙ ΤΟΥ ΚΌΣΜΟΥ...

Οι προσπάθειες της Dolphin Project συνεχίστηκαν και μάλιστα τον περασμένο Φεβρουάριο επιχείρησαν να αγοράσουν μεμονωμένα τη Honey, ώστε να σωθεί η ζωή της και να επιστρέψει στη θάλασσα. Οι συζητήσεις αυτές συνεχίστηκαν έως και τις αρχές Μαρτίου, μέχρι και το σημείο όπου έγινε ξεκάθαρο ότι η Honey δεν θα κατάφερνε να επιβιώσει. Το άτυχο δελφίνι άφησε την τελευταία του πνοή στις 29 Μαρτίου μόνο του, μέσα στη δεξαμενή…

Στόχος τώρα είναι να πραγματοποιηθεί το Vegan Life Festival στην Αθήνα που είναι προγραμματισμένο για τον Οκτώβριο που μας έρχεται. Ακόμα και για αυτό, ωστόσο, το τοπίο είναι «θολό» και θα γνωρίζουμε περισσότερα το επόμενο διάστημα, αναλόγως της πορείας και της επιδημιολογικής εικόνας που θα παρουσιάζει η χώρα. Ανοιχτό παραμένει προς το παρόν και το φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, χωρίς όμως να υπάρχει δυνατότητα για περισσότερες πληροφορίες γύρω από το θέμα. Όπως και να έχει, ο κ. Χαλόφτης τόνισε πως τα Vegan Life Festivals που θα υλοποιηθούν θα έχουν ως πρώτη προτεραιότητα τα μέτρα υγιεινής και την ασφάλεια εκθετών κι επισκεπτών.

7

06-15_news_Vegan#4.indd 7

6/16/20 2:41 PM

VEGAN News

PHOENIX ΚΑΙ MARA ΠΕΡΙΜΈΝΟΥΝ ΤO VEGAN ΜΩΡΌ ΤΟΥΣ Το διάσημο vegan ζευγάρι, Joaquin Phoenix και Rooney Mara, περιμένει το πρώτο του παιδί. Η Mara είναι ήδη, σύμφωνα με δημοσιεύματα στις ΗΠΑ, έξι μηνών έγκυος. Οι δυο τους είναι μαζί από πέρυσι, όμως η γνωριμία τους έγινε το 2013, στα γυρίσματα της ταινίας «Her». Σε εκείνη την ταινία, η Mara έπαιζε την πρώην σύζυγο του Phoenix. Κατόπιν, δεν ξαναβρέθηκαν μέχρι το 2016, στην ταινία «Μαρία Μαγδαληνή». Τότε ήταν που ξεκίνησαν να βρίσκονται κι εκτός κινηματογραφικού πλατό. Πριν από έναν μήνα, με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού, η αμερικανική εφημερίδα The Washington Post δημοσίευσε άρθρο του ζευγαριού που αναφέρεται στη βιομηχανική εκτροφή ζώων και τις αγορές ζωντανών ζώων, καθώς η πανδημία θεωρείται πως ξεκίνησε από μία τέτοια αγορά στην Ουχάν της Κίνας. Οι Phoenix και Mara, όμως, τονίζουν στο άρθρο τους ότι η Κίνα δεν είναι η μόνη χώρα που διαθέτει τέτοιες αγορές. «Κάπου 80 τέτοιες αγορές ζώων λειτουργούν στα πέντε δημοτικά διαμερίσματα της Νέας Υόρκης. Βρίσκονται κοντά σε κατοικίες, σε σχολεία και σε δημόσια πάρκα», σημειώνεται στο κείμενο. Να θυμίσουμε ότι ο Phoenix πριν από μερικούς μήνες είχε διασώσει μια αγελάδα και το μοσχαράκι της από ένα σφαγείο στη Νότια Καλιφόρνια, μόλις λίγες ώρες μετά την ομιλία του για τις γαλακτοβιομηχανίες στα Όσκαρ. «Έχουμε αποσυνδεθεί από τον φυσικό

κόσμο. Πιστεύουμε ότι έχουμε το δικαίωμα να γονιμοποιούμε τεχνητά την αγελάδα και μόλις γεννήσει να της αρπάζουμε το μωρό της, αγνοώντας τις κραυγές αγωνίας της. Μετά της παίρνουμε το γάλα που προοριζόταν για το μοσχαράκι για να το βάλουμε στον καφέ μας ή στα δημητριακά μας», είχε πει μεταξύ άλλων στην ομιλία του. Η αγελάδα και το μοσχαράκι που διέσωσε ο Phoenix ζουν σε καταφύγιο ζώων στην Καλιφόρνια.

«ΚΑΜΠΑΝΆΚΙ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΑΛΛΑΓΉ Τον έχουμε απολαύσει, αν όχι όλοι σίγουρα σχεδόν όλοι, να μας παρουσιάζει τα θαύματα της φύσης, τα ζώα και τα φυτά του πλανήτη, στις καταπληκτικές σειρές ντοκιμαντέρ του BBC. Ο λόγος, φυσικά, για τον διάσημο κι αγαπημένο παρουσιαστή, σερ David Attenborough. Τις προηγούμενες ημέρες, ο 94χρονος αφηγητής έκανε μία δημόσια παρέμβαση, επισημαίνοντας ότι η πανδημία του κορωνοϊού έχει διώξει από τα πρωτοσέλιδα την κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τον βρετανικό Τύπο, ο Attenborough δήλωσε πως έχουμε αφήσει το θέμα του περιβάλλοντος για το απώτερο μέλλον και σκεφτόμαστε μόνο τον κορωνοϊό. «Οι εφημερίδες είναι γεμάτες από τι; Από τον ιό. Πολύ σωστά, κι εγώ θέλω να μάθω γι’ αυτόν. Όμως, εξ αιτίας αυτού, το θέμα με το περιβάλλον εξαφα-

νίστηκε από τις πρώτες σελίδες των εφημερίδων, την ώρα μάλιστα που επίκειται η συνάντηση της Γλασκόβης», σημείωσε ο Attenborough. Ο 94χρονος, ωστόσο, δεν είναι ο μόνος που επισημαίνει ότι η πανδημία έχει αποσπάσει την προσοχή από το θέμα του

περιβάλλοντος. Στο ίδιο μήκος κύματος, κι ο επίσης Βρετανός τηλεπαρουσιαστής και vegan, Chris Packham, υποστήριξε ότι ο κορωνοϊός μπορεί να «φρενάρει» τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Ο Packham, μιλώντας στο BBC, τόνισε πως αν λόγω της πανδημίας χαθεί η ανησυχία για το περιβάλλον, αυτό θα μπορούσε να μας πάει χρόνια πίσω. «Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και δεν πρόκειται να πάει πουθενά», σημείωσε με νόημα. Οι επισημάνσεις αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, αν αναλογιστούμε ότι η καταστροφή οικοσυστημάτων, η βιομηχανική κτηνοτροφία, το εμπόριο άγριας ζωής, η εκμετάλλευση, τελικά, χωρίς όριο της φύσης είναι ακριβώς οι βαθύτερες αιτίες της πανδημίας που, αν δεν εξαλειφθούν, δεν θα είναι η τελευταία που αντιμετωπίζουμε.

8

06-15_news_Vegan#4.indd 8

6/16/20 2:41 PM

ΟΙ PLANT-BASED ΤΡΟΦΈΣ ΚΕΡΔΊΖΟΥΝ ΈΔΑΦΟΣ

Η οργάνωση Proveg International πραγματοποίησε έρευνα για τις καταναλωτικές συνήθειες στην Ευρώπη, και συγκεκριμένα για την πρόθεση κατανάλωσης φυτικών τροφίμων, και τα αποτελέσματα ήταν τουλάχιστον ενθαρρυντικά. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η αγορά εναλλακτικού κρέατος στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, την ώρα που η αγορά κρέατος προβλέπεται ότι θα παραμείνει στην καλύτερη περίπτωση στάσιμη. Η έρευνα έγινε με στόχο να διερευνηθούν οι προθέσεις των καταναλωτών και κατ’ επέκταση να εξετάσουν οι εταιρείες παραγωγής τροφίμων το ενδεχόμενο δραστηριοποίησής τους στον τομέα των φυτικών τροφίμων. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην έρευνα της Proveg, η αγορά του εναλλακτικού κρέατος αναμένεται ότι θα αυξάνεται ετησίως κατά 15%, φθάνοντας σε αξία σχεδόν τα 28 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025. Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της προβλεπόμενης αύξησης, πέρυσι η αγορά εναλλακτικού κρέατος στις ΗΠΑ ανήλθε στα 5 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας άνοδο πάνω από 11% σε σχέση με το 2018. Από την άλλη πλευρά, η αύξηση στην αγορά των ζωικών προϊόντων αναμένεται να αγγίξει το 3%, στο πιο αισιόδοξο σενάριο. Για τις ανάγκες της έρευνας, πραγματοποιήθηκε και δημοσκόπηση σε εννιά χώρες της Ευρώπης, με τη συμμετοχή 6.221 καταναλωτών. Στόχος ήταν να εντοπιστούν οι επιθυμίες τους, τα προϊόντα που θα ήθελαν να βλέπουν σε περισσότερες εκδοχές και περισσότερο συχνά στα ράφια. Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης έδειξαν ότι στην Ευρώπη το προϊόν που θέλουν να βλέπουν συχνότερα στα σούπερ μάρκετ τόσο οι flexitarians όσο κι οι vegans είναι το φυτικό τυρί. Η έκπληξη, κατά κάποιο τρόπο, έρχεται στις υπόλοιπες επιλογές, όπου οι flexitarians επιθυμούν περισσότερες εκδοχές εναλλακτικού κρέατος, σε αντίθεση με τους vegans που επιθυμούν περισσότερα έτοιμα γεύματα και vegan σοκολάτες. Όπως και να έχει, τόσο το φυτικό τυρί, όσο και το εναλλακτικό κρέας, τα έτοιμα vegan γεύματα κι οι σοκολάτες αποτελούν, σύμφωνα με την έρευνα, εξαιρετική ευκαιρία για την ανάπτυξη των βιομηχανιών τροφίμων στην ΕυΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΕΤΗΣΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΎ ΚΡΈΑΤΟΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2025 ρώπη. Τα εναλλακτικά γαλακτοκομικά ήδη γνωρίζουν μεγάλη άνοδο σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές κι οι καταναλωτές δείχνουν να αναζητούν μεγαλύτερη ποικιλία φυτικών τυριών. Δύο άλλοι τομείς που έχουν εξαιρετική προοπτική είναι τα εναλλακτικά θαλασσινά και τα εναλλακτικά αυγά. Ιδιαίτερα για τα αυγά, στην έρευνα τονίζεται πως υπάρχει πληθώρα επενδυτών που ενδιαφέρονται να στηρίξουν καινοτόμες start-up επιχειρήσεις για την παραγωγή εναλλακτικών αυγών.

100%

Aξία ≈ 28.000.000.000 $

85%

60%

45%

30%

15%

2020

2021

2020

2023

2024

2025

ΚΑΛΠΆΖΟΥΝ ΟΙ ΠΩΛΉΣΕΙΣ ΤΗΣ JUST EGG Η γνωστή start-up εταιρεία JUST που παρασκευάζει τα vegan αυγά JUST Egg ανακοίνωσε εχθές ότι, πλέον, έχει πουλήσει ποσότητα ίση με 40 εκατομμύρια ζωικά αυγά. Η αύξηση στις πωλήσεις της εταιρείας σε σχέση με τον περυσινό Ιούλιο υπερβαίνει το ισοδύναμο 32 εκατομμυρίων αυγών! Τα εναλλακτικά αυγά της JUST φτιάχνονται με πρώτη ύλη τη ροβίτσα (το αρχαίο «όροβος»). Η μέθοδος παρασκευής φαίνεται να έχει ιδιαίτερα θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, καθώς, σύμφωνα με την εταιρεία, αν γίνει σύγκριση με τη συμβατική παραγωγή αυγών, για τα εναλλακτικά αυγά εξοικονομήθηκαν πάνω από 5,5 δισεκατομμύρια λίτρα νερού, απαιτήθηκε μικρότερη χρήση γης κι αποφεύχθηκε η εκπομπή 5.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Η JUST πραγματοποίησε έρευνες τεσσάρων ετών για να δημιουργήσει τα εναλλακτικά αυγά, τα οποία άρχισαν να πωλούνται στη λιανική αγορά των ΗΠΑ τον Απρίλιο του περασμένου έτους και μπήκαν σταδιακά στα ράφια πολλών αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Στην Ευρώπη, και συγκεκριμένα στην ΕΕ, υπάρχουν αρκετά νομοθετικά κωλύματα που δεν έχουν επιτρέψει ακόμη την εισαγωγή των εν λόγω αυγών και γίνεται προσπάθεια από εταιρείες για να ξεπεραστούν τα εμπόδια αυτά, όχι μόνο για τα αυγά αλλά και για άλλα vegan προϊόντα, ώστε να φθάσουν και στους Ευρωπαίους καταναλωτές.

9

06-15_news_Vegan#4.indd 9

6/17/20 2:49 PM

VEGAN News ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ VEGAN ΑΚΤΙΒΙΣΜΟΥ

ΧΟΡΗΓΊΕΣ ΓΙΑ VEGAN ΔΡΆΣΕΙΣ ΑΠΌ ΤΟ VEGFUND Η οργάνωση VegFund χρηματοδοτεί δράσεις για τη διάδοση του vegan τρόπου ζωής, από μία απλή εξόρμηση προσφοράς δειγμάτων φαγητών ή την προβολή μίας ταινίας, μέχρι και τη διοργάνωση φεστιβάλ, εκθέσεων και συνεδρίων Έχετε τη διάθεση να κάνετε τον vegan τρόπο ζωής ευρύτερα γνωστό στο κοινό; Διαθέτετε συνταγές που θα θέλατε να τις εκμεταλλευτείτε, να φτιάξετε βίντεο ή ακόμη και να διοργανώσετε φεστιβάλ για τον βιγκανισμό; Αν κάτι από τα παραπάνω ισχύει, αλλά σας λείπουν τα μέσα, ο τρόπος και κυρίως τα χρήματα, ίσως υπάρχει μια λύση. Η κοινότητα, όπως αυτοαποκαλείται, VegFund προσφέρει επιχορηγήσεις σε υποστηρικτές της αυστηρής χορτοφαγίας, προκειμένου να ενθαρρύνουν περισσότερους ανθρώπους να ακολουθήσουν τον vegan τρόπο ζωής. Ειδικότερα, η VegFund βοηθά αν θέλετε να προσφέρετε δείγματα vegan τροφίμων σε κόσμο, να διοργανώσετε φεστιβάλ, εκθέσεις, συνέδρια, εκπαιδευτικές δράσεις ή ακόμη και να προβάλλετε ντοκιμαντέρ και βίντεο. Τα παραπάνω τουλάχιστον ισχυρίζεται η οργάνωση στην ιστοσελίδα της vegfund. org, ενώ σε κάθε τομέα που προτίθεται να προσφέρει βοήθεια έχει αναλυτικά τις ενέργειες και τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει κανείς για να εγκριθεί η επιχορήγηση. Το VegFund απευθύνεται σε ακτιβιστές που επιθυμούν να αφιερώσουν χρόνο για να διαδώσουν το μήνυμα για έναν κόσμο με συμπόνια κι υγεία, όπου οι άνθρωποι θα αγκαλιάζουν τον vegan τρόπο ζωής.

Χρηματοδότηση για πάνω από 7.000 δράσεις Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η ίδια η οργάνωση, έχουν εγκριθεί περισσότερες από 3.000 επιχορηγήσεις για πάνω από 7.000 δράσεις σε 76 χώρες του κόσμου. Βλέποντας τον χάρτη στην ιστοσελίδα τους, το VegFund στην Ευρώπη έχει δώσει οικονομική βοήθεια, μεταξύ άλλων, σε Γαλλία, Ισπανία, Βρετανία, Ιρλανδία, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία κι Ιταλία. Στην Ελλάδα, τουλάχιστον βάσει των δεδομένων που εμφανίζει η οργάνωση, δεν φαίνεται να έχει επιχορηγηθεί κάποια δράση, χωρίς να γνωρίζουμε φυσικά, αν βρίσκεται σε διαδικασία έγκρισης κάποια αίτηση που έχει γίνει από τη χώρα μας.

Το ποσό που έχει δοθεί μέχρι στιγμής για την υλοποίηση των vegan δράσεων υπερβαίνει τα 12 εκατομμύρια δολάρια, έχουν μοιραστεί περισσότερα από 1 εκατομμύριο δείγματα φαγητών κι έχουν ενημερωθεί για τον vegan τρόπο ζωής περισσότεροι από 15.000.000 άνθρωποι. Να επαναλάβουμε πως όλα είναι στοιχεία που αναφέρει το ίδιο το VegFund.

7.270 Vegan δράσεις έχουν χρηματοδοτηθεί διεθνώς 3000+ οι αιτήσεις έχουν εγκριθεί για επιχορήγηση $12.674.310 το ποσό που έχει δοθεί μέχρι στιγμής

1.189.487 Vegan δείγματα τροφών που έχουν μοιραστεί 76 οι χώρες όπου έχουν υλοποιηθεί δράσεις 15.000.000 οι άνθρωποι που ενημερώθηκαν για τον vegan τρόπο ζωής

www.vegfund.org Ο στόχος της προσπάθειας Βασικός στόχος της οργάνωσης είναι να ενισχύσει τους υποστηρικτές του βιγκανισμού και με τις χορηγίες να δημιουργηθούν δράσεις που θα εμπνεύσουν περισσότερους ανθρώπους να γίνουν vegans. Το VegFund δηλώνει αποφασισμένο να διαδώσει τα οφέλη του vegan τρόπου

ζωής, θεωρώντας πως αποτελεί την πλέον σημαντική επιλογή για τον θετικό αντίκτυπο που έχει στη δημόσια υγεία, στο περιβάλλον και στο κλίμα του πλανήτη, στην εξάλειψη της πείνας διεθνώς, καθώς και στην προστασία της άγριας ζωής και την παύση της εκμετάλλευσης των ζώων. Όσον αφορά το τελευταίο, εστιάζει στο θέμα της βιομηχανικής κτηνοτροφίας, σημειώνοντας ότι τα ζώα αυτά βιώνουν τη μεγαλύτερη σκληρότητα κι υποφέρουν προτού επέλθει ο θάνατος. Στην ιστοσελίδα του, το VegFund έχει και webinars (διαδικτυακά σεμινάρια) για το πώς μπορεί να στηθεί μια δράση. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η διαδικασία έγκρισης μιας χορηγίας δεν είναι και τόσο απλή υπόθεση. Απαιτείται η παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου και κοστολογημένου πλάνου, ακόμα και αν πρόκειται για μια απλή εξόρμηση διανομής vegan τροφών. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για μια κατάσταση, όπου απλώς στέλνεις ένα email και παίρνεις χρήματα για μία δράση. Ωστόσο, το VegFund δηλώνει πρόθυμο να βοηθήσει όσους και όσες ενδιαφέρονται. Φυσικά, είναι βέβαιο πως θα χρειαστεί χρόνος, επιμονή κι υπομονή για να εγκριθεί η χορηγία και να υλοποιηθεί η δράση. Επίσης, κρίνοντας από το ποσό που έχει διανεμηθεί και τον αριθμό των δράσεων που έχουν χρηματοδοτηθεί, γίνεται σαφές πως δεν θα πρέπει κανείς να προσδοκά ίδιον οικονομικό όφελος από την όλη διαδικασία. Μία καλή ερώτηση που μας ήρθε στο μυαλό ερευνώντας την υπόθεση είναι από πού προέρχονται τα χρήματα που διατίθενται στις δράσεις. Η οργάνωση, βεβαίως, δίνει τη δυνατότητα δωρεάς στην ιστοσελίδα της. Πέραν τούτου, δεν έχουμε προς το παρόν περισσότερες πληροφορίες για το θέμα αυτό, χωρίς σε καμία περίπτωση να θέλουμε να υπονοήσουμε πως υπάρχει κάτι το αρνητικό. Τουναντίον, το VegFund δείχνει πως είναι μία πολύ καλή και σημαντική πρωτοβουλία, ένα πραγματικό εργαλείο, που επιθυμεί να βοηθήσει όσο περισσότερο μπορεί τη διάδοση του βιγκανισμού.

10

06-15_news_Vegan#4.indd 10

6/16/20 2:41 PM

Plant-based & full of taste! Η σειρά The Green Line της Condito µεγάλωσε! ∆οκίµασε τις νέες ολόφρεσκες vegan σαλάτες χωρίς γλουτένη που θα απογειώσουν τη γεύση σου!

Gluten Free

06-15_news_Vegan#4.indd 11

11

6/16/20 2:41 PM

VEGAN News

Η GRETA ΣΤΟ VIDEO CLIP ΤΩΝ PEARL JAM Στα τέλη του περασμένου Μαρτίου, οι θρυλικοί Pearl Jam κυκλοφόρησαν νέο άλμπουμ έπειτα από 7 ολόκληρα χρόνια. Το «Gigaton», όπως είναι ο τίτλος του νέου δίσκου των Pearl Jam, έχει λάβει διθυραμβικές κριτικές, με κάποιους να λένε πως είναι η καλύτερη δουλειά του συγκροτήματος από το 1998 που βρισκόταν στην κορυφή. Το «Gigaton» έχει στο επίκεντρο της θεματολογίας του την κλιματική αλλαγή και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Μέχρι στιγμής, έχουν κυκλοφορήσει 4 video clips με τραγούδια του δίσκου στο YouTube και είναι τα: «Dance of the Clairvoyants», «Superblood Wolfmoon», «Quick Escape» και «Retrograde». Το Retrograde

είχε μια μεγάλη έκπληξη, καθώς συμμετέχει σε αυτό η 17χρονη vegan ακτιβίστρια για το περιβάλλον, Greta Thunberg, παίζοντας τη... μάντισσα. Στο animated βίντεο, ο τραγουδιστής των Pearl Jam, Eddie Vedder, επισκέπτεται μια μάντισσα και βλέπει μέσα από την κρυστάλλινη σφαίρα της τα όσα ζοφερά μας περιμένουν, αν δεν κάνουμε κάτι για να σταματήσει η κλιματική αλλαγή και να επανέλθει η ισορροπία στο περιβάλλον. Η Thunberg εμφανίζεται στο τέλος πίσω από την κρυστάλλινη σφαίρα κι απλώς με ένα νεύμα προς τον Vedder στέλνει το μήνυμα και την ανάγκη να δράσουμε επιθετικά, για να σωθεί η ανθρωπότητα από την καταστροφή που έδειξε η σφαίρα.

Απολαύστε Vegan γεύσεις σε...

ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΖΥΜΗΣ

Mε Xωριάτικο φύλλο, Ζύμη μπριός, Ζύμη Σφολιάτας, Ζύμη Κουρού — Μπουγάτσα 12

06-15_news_Vegan#4.indd 12

6/16/20 2:41 PM

BEYOND LEATHER: ΔΈΡΜΑ ΑΠΌ… ΜΉΛΟ

Μία start-up επιχείρηση από τη Δανία, η Beyond Leather Materials, κατάφερε να φτιάξει υποκατάστατο δέρματος για ρούχα από μήλα. Για την καινοτομία της, η επιχείρηση βραβεύθηκε στο διαγωνισμό Clim@2020 που επιβραβεύει ιδέες, δράσεις και προϊόντα που έχουν στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η Beyond Leather Materials κατάφερε να διακριθεί μεταξύ των 15 επιχειρήσεων που έφτασαν στον τελικό του διαγωνισμού. Η κριτική επιτροπή αποφάσισε ότι από όλες τις ιδέες που παρουσιάστηκαν, το δέρμα από μήλα μπορεί να έχει έναν σημαντικά θετικό αντίκτυπο στον πλανήτη. Πέρα από αυτό, όμως, η κριτική επιτροπή προσμέτρησε στην τελική της απόφαση και το πόσο εύκολο είναι να εφαρμοστεί μια ιδέα, πόσο κοστίζει η εφαρμογή της κι αν τελικά μπορεί να αποδώσει εμπορικά, αντικαθιστώντας μια διαδικασία επιζήμια για το περιβάλλον και τα ζώα. Με βάση τα παραπάνω, η παρασκευή του δέρματος της Beyond Leather Materials απαιτεί μόνο 5 βήματα κι ολοκληρώνεται σε μία μέρα, ενώ χρειάζονται μόλις 5 κιλά πολτού από μήλο για ένα τετραγωνικό μέτρο δέρματος. Οι ιδρυτές της start-up εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη βράβευση σε αυτό τον πολύ ανταγωνιστικό διαγωνισμό, όπως τόνισαν χαρακτηριστικά. Παράλληλα, σημείωσαν ότι η καινοτομία τους θα δώσει νέες δυνατότητες στη μόδα και τις βιομηχανίες για δερμάτινα ρούχα, τα οποία θα είναι από φυσικά υλικά και δεν θα περιέχουν δέρμα από ζώα ή συνθετικά υλικά. Ανακοίνωσαν δε πως ετοιμάζουν και τη δική τους γραμμή παραγωγής ρούχων τα οποία σύντομα θα είναι διαθέσιμα προς πώληση.

13

06-15_news_Vegan#4.indd 13

6/16/20 2:41 PM

VEGAN News

ΤΑ ΜΑΝΙΤΆΡΙΑ ΌΠΛΟ ΣΤΟΝ ΑΓΏΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΆΣΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝΤΟΣ Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν την επιστημονική κοινότητα αλλά και τις παραγωγικές δυνάμεις σε ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εύρεση και χρήση βιώσιμων υλικών που θα μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Σε αυτή την προσπάθεια, ένα από τα υλικά που αποδεικνύεται πολυχρηστικό και πολλά υποσχόμενο είναι το μανιτάρι και συγκεκριμένα το μυκήλιο από το οποίο παράγονται τα μανιτάρια. Το μυκήλιο είναι το φυτικό μέρος ενός μύκητα που αποτελείται από μια διακλαδωτή μάζα με νηματώδη υφή. Αυτό το υλικό φαίνεται πως μπορεί να φανεί χρήσιμο σε πολλές περιπτώσεις. Στην Ολλανδία, η εταιρεία βιοτεχνολογίας, Grown, κατάφερε να δημιουργήσει από μυκήλιο εναλλακτικά υλικά, παρόμοια με αυτά που προέρχονται από το πετρέλαιο, όπως το φελιζόλ και το πλαστικό. Ακόμη, στις ΗΠΑ, μία φοιτήτρια κατάφερε να κατασκευάσει ένα κανό από μυκήλιο, ενώ στη Νέα Υόρκη η εταιρεία Evocative παράγει επίσης φελιζόλ από υλικό που προέρχεται από μύκητες, οι οποίοι αναπτύσσονται μέσα σε μόλις μία εβδομάδα. Το φελιζόλ, μάλιστα, διασπάται πλήρως έπειτα από 30 ημέρες. Η εταιρεία φτιάχνει και vegan δέρμα για ρούχα, βιοδιασπώμενα υλικά συσκευασίας, αλλά κι εναλλακτικό κρέας με βάση το μυκήλιο μανιταριών. Τα μανιτάρια έχουν και το πλεονέκτημα ότι χρειάζονται λίγο νερό για να αναπτυχθούν, δεν χρειάζονται φως απαραιτήτως, αν και

η έκθεσή τους στον ήλιο αυξάνει την ποσότητα βιταμίνης D, όπως ακριβώς συμβαίνει και με εμάς. Οι καλλιέργειες μανιταριών απαιτούν πολύ μικρούς χώρους και μπορούν να γίνουν σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη, αφού τα μανιτάρια αναπτύσσονται σε κλειστό χώρο. Συνδυάζοντας όλα όσα προαναφέρθηκαν, δεν είναι παράλογο να σκεφτεί κανείς ότι τα μανιτάρια αναμένεται να παίξουν σημαντικό ρόλο στο μέλλον του πλανήτη...

ΔΙΑΤΙΘΕΤΑΙ

ΔΩΡΕΑΝ

υ Βρείτε παλιότερα τεύχη το άν ύ δωρε αγαπημένου σας περιοδικο α! σε επιλεγμένα καταστήματ

για vegan αναγνώστες

Δείτε εδώ τα καταστήματα

14

06-15_news_Vegan#4.indd 14

6/16/20 2:41 PM

Η ΚΊΝΑ ΑΠΑΓΟΡΕΎΕΙ ΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΉ ΚΑΙ ΠΏΛΗΣΗ ΣΚΎΛΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΈΑΣ ΤΟΥΣ Το Υπουργείο Γεωργίας της Κίνας στενεύει τον κλοιό γύρω από την κατανάλωση κρέατος σκύλου στη χώρα. Σχετικά πρόσφατα κι ενώ είχε επιβληθεί καραντίνα σε όλο τον πλανήτη λόγω του κορωνοϊού, έβγαλε τους σκύλους από τη λίστα με τα ζώα εκτροφής κι αναγνώρισε πως οι σκύλοι αποτελούν ζώα συντροφιάς. Τώρα το υπουργείο πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, καθώς απαγορεύει την εκτροφή σκύλων, το εμπόριο και τη μεταφορά τους με τους όρους που προβλέπονται στη νομοθεσία για την κτηνοτροφία. Το κινεζικό υπουργείο τόνισε πως η απόσυρση των σκύλων από την τελική λίστα με τα ζώα κτηνοτροφίας ήταν απαραίτητη, καθώς ο σκύλος είναι γενικά παραδεκτό πως αποτελεί ζώο συντροφιάς και πουθενά στον κόσμο δεν εκτρέφεται για κτηνοτροφικούς σκοπούς. Η ευχάριστη αυτή εξέλιξη, ιδιαίτερα για τους σκύλους, στην Κίνα ήρθε μόλις λίγες εβδομάδες πριν από το ανατριχιαστικό δεκαήμερο φεστιβάλ του Γιουλίν (Yulin), όπου χιλιάδες σκύλοι κάθε χρόνο σφάζονται, γδέρνονται και μαγειρεύονται για τους

επισκέπτες του φεστιβάλ. Με την απόφαση που έλαβε η κινεζική κυβέρνηση φαίνεται πως θα λάβει τέλος και το ειδεχθές φεστιβάλ. Η φιλοζωική οργάνωση Humane Society International χαιρέτισε την είδηση από την Κίνα κι εξέφρασε την ελπίδα πως με την απόφαση της κυβέρνησης θα ληφθούν περαιτέρω μέτρα σε ολόκληρη την Κίνα για την απαγόρευση της κατανάλωσης κρέατος σκύλου και γάτας. Να υπενθυμίσουμε πως ήδη κάποιες πόλεις στην Κίνα έχουν πάρει αποφάσεις με τις οποίες απαγορεύουν τη συγκεκριμένη συνήθεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν, υπολογίζεται ότι περίπου 10 εκατομμύρια σκύλοι θανατώνονται στην Κίνα ετησίως για το κρέας τους. Το αιματηρό, όπως αποκαλείται, φεστιβάλ του Yulin έχει προκαλέσει πλήθος διαμαρτυριών τόσο στην Κίνα όσο και διεθνώς από το 2009 που ξεκίνησε. Επιπλέον, μελέτη που έγινε το 2017 αποκάλυψε ότι το 70% περίπου των κατοίκων του Yulin δεν έχει φάει ποτέ σκύλο, ενώ το 64% των Κινέζων θέλει να λήξει αυτό το πραγματικά ανατριχιαστικό φεστιβάλ.

15

06-15_news_Vegan#4.indd 15

6/16/20 2:41 PM

ΝΕΑ Προϊόντα

ΝΕΑ Προϊόντα VEGAN PHILADELPHIA ΣΤΑ ΣΚΑΡΙΆ; Η εταιρεία που παράγει το διάσημο τυρί κρέμα, Philadelphia, εξετάζει το ενδεχόμενο να λανσάρει μια vegan εκδοχή του τυριού. Προς το παρόν, η εταιρεία πραγματοποιεί διαδικτυακές έρευνες, προκειμένου να διαπιστώσει το ενδιαφέρον των καταναλωτών για ένα τυρί κρέμα από φυτικές πρώτες ύλες. Στις ΗΠΑ, τα τυριά Philadelphia διατίθενται στην αγορά από την Kraft Heinz, η οποία το 2019 επένδυσε 3,5 εκατομμύρια δολάρια σε μία start-up εταιρεία βιοτεχνολογίας της Νέας Ζηλανδίας, για να ξεκινήσει την παραγωγή φυτικού τυριού.

H Kraft, επίσης, έχει σχεδιάσει και το πρόγραμμα Springboard που έχει στόχο την παροχή στήριξης σε start-up επιχειρήσεις, ενώ να σημειωθεί ότι κι οι πέντε επιχορηγήσεις που δόθηκαν το 2019 αφορούσαν vegan τρόφιμα. Οι εταιρείες που επιλέχθηκαν παράγουν προϊόντα όπως πρωτεϊνικές μπάρες από φυτικές ύλες, εναλλακτικό γιαούρτι, χυμό από αμύγδαλα, μέχρι και υγιεινά τσιπς. Γενικότερα, το τελευταίο διάστημα, όλες οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων πραγματοποιούν έναν πραγματικό αγώνα δρόμου, για να παρουσιάσουν φυτικά τρόφιμα στο ράφι, αφενός ταχύτερα από τους ανταγωνιστές τους αφετέρου με καλό γευστικό αποτέλεσμα. Τα φυτικά τρόφιμα έχουν κερδίσει μεγάλη μερίδα καταναλωτών σε πολύ μικρό σχετικά χρονικό διάστημα και τα προϊόντα που οδηγούν αυτή την κούρσα είναι τα εναλλακτικά γάλατα. Στις ΗΠΑ, έρευνες δείχνουν ότι το 50% των ανθρώπων σχεδιάζει να εντάξει σταθερά στη διατροφή του το εναλλακτικό γάλα. Αντίστοιχα, στη Βρετανία, το 25% έχει ήδη επιλέξει το εναλλακτικό γάλα για τη διατροφή του κι έχει απορρίψει το γάλα από ζώα. Οι γαλακτοβιομηχανίες βρίσκονται στο στόχαστρο, λόγω των μεθόδων που ακολουθούν στην παραγωγή γάλακτος, οι οποίες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου. Παράλληλα, δέχονται αυστηρή κριτική για την αρνητική επίδραση που έχουν στο περιβάλλον κι ιδιαίτερα στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου.

Κυκλοφορίες νέων vegan προϊόντων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

SIMPLY ALMOND ΑΠΟ ΤΗΝ COCA COLA

Η Coca Cola επιχειρεί να μπει στην αγορά του εναλλακτικού γάλακτος διεθνώς. Στις ΗΠΑ παρουσίασε πρόσφατα τη σειρά Simply Almond Milk. Πρόκειται για γάλα αμυγδάλου, όπως προδίδει κι η ονομασία του, που η εταιρεία ενέταξε στη φίρμα προϊόντων Simply που περιλαμβάνει κυρίως χυμούς φρούτων. Αντίστοιχα, στην Ευρώπη, η πολυεθνική εδώ και δύο σχεδόν χρόνια κυκλοφορεί τα προϊόντα AdeZ, που περιλαμβάνουν γάλα αμυγδάλου, καρύδας, σόγιας, καθώς επίσης και γάλα βρώμης κι αμυγδάλου με γεύσεις φρούτων. Είναι σαφές πως η εταιρεία επιχειρεί να πάρει κομμάτι από αυτή τη συνεχώς ανερχόμενη αγορά του εναλλακτικού γάλακτος. Η Coca Cola, και στις δύο ηπείρους, έχει επιλέξει να λανσάρει φυτικό γάλα με λίγα συστατικά και χωρίς πολλά πρόσθετα. Για παράδειγμα, το γάλα αμυγδάλου στις ΗΠΑ περιέχει μόνο νερό, αμύγδαλα, ακατέργαστη ζάχαρη, αλάτι κι εκχύλισμα βανίλιας. Το αντίστοιχο προϊόν στην Ευρώπη με την ονομασία AdeZ είναι πιο «ενισχυμένο» διατροφικά, καθώς είναι εμπλουτισμένο με ασβέστιο και βιταμίνες. Το φυτικό γάλα είναι από τα πλέον δυναμικά κι ανερχόμενα προϊόντα, τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Βόρεια Αμερική. Στην Ελλάδα, οι πωλήσεις φυτικού γάλακτος αυξήθηκαν κατά 64% το 2018 κι επιπλέον 33% το 2019. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι εντάσσουν το φυτικό γάλα στη διατροφή τους, και ας μην είναι οι ίδιοι vegans. Στο επόμενο τεύχος του περιοδικού που θα κυκλοφορήσει προς το τέλος Ιουνίου, φιλοξενούμε αφιέρωμα για το εναλλακτικό γάλα με τα είδη και τα χαρακτηριστικά του, τα οφέλη για την υγεία μας και το περιβάλλον.

16

NEA_PROIONTA_VEGAN#4.indd 16

6/16/20 10:30 AM

ΤΑ ΚΛΑΣΙΚΆ ΤΗΣ ADIDAS ΓΊΝΟΝΤΑΙ VEGAN Η Adidas, η διάσημη εταιρεία αθλητικών ρούχων κι υποδημάτων, ανέλαβε μια νέα πρωτοβουλία, με στόχο να δημιουργήσει vegan εκδοχές των κλασικών και διαχρονικών στυλ αθλητικών παπουτσιών της. Η προσπάθεια αυτή, βέβαια, δεν είναι σημερινή, καθώς ήδη από το 2018 η εταιρεία είχε παρουσιάσει τα vegan Stan Smith sneakers και μάλιστα μέσα στο 2019 εμπλούτισε τη σειρά και με περισσότερα σχέδια. Φέτος, η Adidas θα εμφανίσει ακόμη δύο κλασικά sneakers, τα Samba και τα Continental, σε vegan εκδοχές. Η εταιρεία υποστηρίζει πως τα vegan αθλητικά παπούτσια που κατασκευάζει δεν περιέχουν κανένα απολύτως ζωικό προϊόν, ακόμα και στην κόλλα που χρησιμοποιείται, και στόχος είναι να έχουν την ίδια ακριβώς αίσθηση που έχουν και τα συμβατικά παπούτσια. Ειδικά για τα Continental, η εταιρεία χρησιμοποιεί ένα οικολογικό υλικό από φύκια για την κατασκευή της σόλας. Τα Continental έχουν και το 80 στην ονομασία τους, καθώς είναι τα αθλητικά που τη δεκαετία του ’80 εμφανίζονταν συχνά στα γυμναστήρια και στις αίθουσες

αεροβικής που ήταν τότε της μόδας. Τώρα, με τη vegan κι οικολογική εκδοχή τους, η Adidas θέλει να κάνει τα βήματά της προς το μέλλον.

VEGAN ΜΈΛΙ ΑΠΌ ΜΉΛΑ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΊΑ

BEYOND… PIZZA!

Όπως ανακοίνωσε η Foodelco που διανέμει στην χώρα μας τα προϊόντα της Beyond Meat, από τις 27 Φεβρουαρίου έχει ξεκινήσει επίσημα η συνεργασία της εταιρείας με τη γνωστή αλυσίδα Pizza Fan Greece. Εγκαινιάζοντας τη συνεργασία, η Pizza Fan προσφέρει δύο νέα προϊόντα με πρώτη ύλη το burger της Beyond Meat: το Plant based burger και την Plant based burger-pizza. «Με τη νέα αυτή συνεργασία και το ευρύ δίκτυο της Pizza Fan, ευελπιστούμε ότι θα δώσουμε τη δυνατότητα σε ακόμα περισσότερους καταναλωτές να δοκιμάσουν τα προϊόντα της Beyond Meat και να εντάξουν στην καθημερινότητά τους ένα 100% φυτικό και διατροφικά ανώτερο προϊόν, το οποίο είναι φιλικό προς το περιβάλλον και τα ζώα», δήλωσε ο Διευθυντής Marketing της Foodelco, Δημήτρης Βαλλής. Τα νέα προϊόντα της Pizza Fan είναι διαθέσιμα από την πρώτη Μαρτίου και στα 79 καταστήματα Pizza Fan σε Ελλάδα και Κύπρο.

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει ή δεν έχουμε αναφωνήσει εμείς οι ίδιοι «Θα τα παρατήσω όλα και θα πάω να φτιάξω ένα αγρόκτημα στην εξοχή!». Ε, λοιπόν, δύο vegans στη Βρετανία δεν έμειναν στα λόγια, αλλά το έκαναν πραγματικότητα. Ο Jo Hull κι ο Dave Carney εγκατέλειψαν τις δουλειές που είχαν στην πόλη - ο ένας δούλευε σε ξενοδοχεία κι ο άλλος ως ηλεκτρολόγος - και μετεγκαταστάθηκαν σε μία φάρμα για να γίνουν αγρότες. Η φάρμα βρίσκεται στο Suffolk της Βρετανίας κι εκεί οι δύο νέοι στο επάγγελμα αγρότες κατάφεραν να φτιάξουν μέλι, όχι από μέλισσες, αλλά από μήλα, και συγκεκριμένα από τον χυμό του μήλου. Η φάρμα ονομάζεται «Applewood Acres» και παράγει μόνο βιολογικά προϊόντα. Εκτός από μέλι, παράγονται διάφορα βότανα και κηπευτικά. Το κυρίως «όπλο», όμως, είναι τα vegan προϊόντα, τα οποία είναι και χειροποίητα. Το μέλι από μήλα, η lemon curd χωρίς ζωικά προϊόντα, ακόμα και το καπνιστό meat-free μπέικον. Οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες της φάρμας είναι vegans κι ο λόγος που προσπάθησαν κι έφτιαξαν το μέλι και τη lemon curd ήταν, όπως λένε, γιατί τα είχαν επιθυμήσει οι ίδιοι κι ήθελαν να έχουν τη vegan εκδοχή τους. Το παράδοξο είναι πως οι περισσότεροι πελάτες τους που επιλέγουν αυτά τα προϊόντα δεν είναι vegans. Οι δύο αγρότες χρησιμοποιούν μόνο βιώσιμες κι αειφόρες πρακτικές για τις καλλιέργειές τους, ενώ ανακυκλώνουν κι επαναχρησιμοποιούν σχεδόν τα πάντα.

17

NEA_PROIONTA_VEGAN#4.indd 17

6/17/20 2:53 PM

ΝΕΑ Προϊόντα

ΛΑΧΤΑΡΙΣΤΌ VEGAN «CHEESE» CAKE Η «Ροδούλα» είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης και γλυκισμάτων στον χώρο της επαγγελματικής εστίασης. Το 2019 δημιούργησε την προϊοντική γραμμή vegan στο κομμάτι της ζύμης (πίτες, πιτάκια, κουλούρια) αναγνωρίζοντας την ανάγκη της αγοράς για ποιοτικό vegan/νηστίσιμο γλυκό. Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν η δημιουργία του πρώτου vegan «Cheese» cake, το οποίο είναι φτιαγμένο από 100% φυτικές πρώτες ύλες, χωρίς γαλακτοκομικά, χωρίς λακτόζη, gluten free κι έρχεται σε pre-cut μορφή. Περιέχει γάλα καρύδας, κάσιους, βάση από χουρμάδες και καρύδι κι επικάλυψη από βατόμουρο. Είναι ένα προϊόν που απευθύνεται στους επαγγελματίες κι είναι ήδη διαθέσιμο από τις αρχές Μαρτίου.

ΧΕΙΡΟΠΟΊΗΤΑ VEGAN ΠΑΠΟΎΤΣΙΑ

H YUTA Shoes είναι μια ελληνική εταιρεία παραγωγής παπουτσιών με οικολογικά υλικά, η οποία εδρεύει στο Λεωνίδιο της Αρκαδίας. Δημιουργήθηκε από δύο ανθρώπους με αγάπη για τη μόδα και τα παπούτσια, αλλά και με την επιθυμία για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής ανθρώπων και ζώων, με ταυτόχρονη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Έτσι, γεννήθηκε μια συλλογή από Vegan και Eco Friendly παπούτσια, μια συλλογή που νοιάζεται για τα ζώα και τον πλανήτη. Τα παπούτσια κατασκευάζονται με πλήρη διαφάνεια στη διαδικασία παραγωγής και τις συνθήκες εργασίας, με οικολογική συνείδηση, καθώς χρησιμοποιούνται ανακυκλωμένα και ανακυκλώσιμα υλικά, αλλά και με φιλοζωικά αισθήματα, αφού δεν χρησιμοποιούνται πρώτες ύλες ζωικής προέλευσης (δέρματα και γούνες). Τα παπούτσια της Yuta Shoes φτιάχνονται αποκλειστικά με αναπνέοντα και φιλικά προς το περιβάλλον υλικά, με υφάσματα από νέες τεχνικές, όπως το δέρμα Pinatex από φύλλα ανανά. Η εταιρεία παράγει χειροποίητα παπούτσια με κοπή, συναρμολόγηση και ράψιμο στο χέρι, υποστηρίζοντας Έλληνες τεχνίτες, τηρώντας τους κανόνες ασφαλείας και προστασίας των εργαζομένων και χρησιμοποιώντας υλικά χωρίς ζωική προέλευση και φιλικά προς το περιβάλλον. Όλα τα παπούτσια, πέραν του ότι είναι αυστηρά vegan και οικολογικά, μπορούν να οριστούν ως «μη επαναλαμβανόμενα», αφού είναι φτιαγμένα στο χέρι κι αυτό τα κάνει μοναδικά. Για περισσότερες πληροφορίες: https://yuta-shoes.gr/

ΦΥΣΙΚΉ ΟΜΟΡΦΙΆ ΜΕ ΤΟ NATURE BOX!

Vegan αφρόλουτρα, λοσιόν σώματος, σαμπουάν, μαλακτικά, μάσκες μαλλιών και σπρέι όγκου έχει παρουσιάσει στην αγορά η εταιρεία Nature Box. Τα προϊόντα έχουν δημιουργηθεί σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και με γνώμονα τη στήριξη μικροκαλλιεργητών και τη βιωσιμότητα στην παραγωγή πρώτων υλών. Στην Ινδία, η Nature Box συνεργάζεται με την εταιρεία Solvay και τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό TechnoServe για την παραγωγή του βιώσιμου καρπού guar, συστατικό που αποτελεί την πρώτη ύλη όλων των προϊόντων της σειράς Nature Box. Τα έλαια που περιέχονται στα Nature Box προϊόντα δεν έχουν υποστεί καμία επιπλέον επεξεργασία κι έτσι διατηρούν όλες τις πολύτιμες βιταμίνες (A, B, C, D, E), τα αντιοξειδωτικά και τα λιπαρά τους οξέα. Παράλληλα, η τεχνολογία Cold pressed, γνωστή κι ως διαδικασία ψυχρής έκθλιψης, αποτελεί μία premium μέθοδο εξαγωγής του φυσικού εκχυλίσματος, διατηρώντας ταυτόχρονα το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό της ευεργετικής του δύναμης. Όλα τα προϊόντα έχουν vegan σύνθεση, δεν περιέχουν Parabens και τεχνητές χρωστικές ουσίες κι είναι δερματολογικά ελεγμένα, με ουδέτερο pH για το δέρμα, ενώ τα σαμπουάν δεν περιέχουν ούτε sulfates, δημιουργώντας έτσι ένα λεπτό φίλτρο προστασίας και λάμψης στα μαλλιά, χωρίς να τα βαραίνουν!

18

NEA_PROIONTA_VEGAN#4.indd 18

6/16/20 10:31 AM

ΝΈΟ ΒΙΒΛΊΟ ΑΠΌ ΤΟΝ VEGAN CHEF ΝΊΚΟ ΓΑΪΤΆΝΟ

Ο αγαπημένος vegan Chef Νίκος Γαϊτάνος πρόσφατα χάρισε σε 15 αναγνώστες-στριες του περιοδικού μας ένα από τα έντυπα βιβλία του, με υπέροχες συνταγές. Το διάστημα της καραντίνας ήταν γι’ αυτόν μια παραγωγική περίοδος, που του έδωσε την ευκαιρία να ασχοληθεί ενδελεχώς με το αντικείμενό του και να πειραματιστεί με νέες γεύσεις. Το αποτέλεσμα όλων αυτών των πειραματισμών ήταν νέες συνταγές, που τις συγκέντρωσε και δημιούργησε ένα νέο βιβλίο. Η διαφορά είναι ότι το νέο του βιβλίο θα είναι σε μορφή e-book και απολύτως δωρεάν για όλους! Η απόφασή του να κυκλοφορήσει μόνο ηλεκτροΝΙΚΟΣ ΓΑΪΤΑΝΟΣ νικά έγκειται σε οικολογικούς λόγους. «Με αυτή τη λογική θα είναι και τα υπόλοιπα βιβλία που θα φτιάξω στο μέλλον», δήλωσε στο περιοδικό μας ο κ. Γαϊτάνος. Κάποιες από τις υπέροχες συνταγές του βιβλίου μπορείτε να τις δείτε σε εκτέλεση από τον ίδιο στο κανάλι που διατηρεί στο YouTube. Απλώς πληκτρολογήστε "Vegan chef Nikos Gaitanos" και ετοιμαστείτε να δημιουργήσετε νόστιμες vegan λιχουδιές. www.facebook.com/veganchefnikos.

VEGAN ΠΟΥΡΆΚΙΑ

Η ΒΙΟ-ΥΓΕΙΑ, μία από τις πρώτες εταιρείες που ασχολήθηκαν με τα βιολογικά προϊόντα και τα προϊόντα vegan, παρουσίασε πρόσφατα τα Vegan «πουράκια», δηλαδή γκοφρέτες γεμιστές με σοκολάτα και πρωτεΐνη αρακά vegan. Τα «πουράκια» περιέχουν 100% βιολογικά συστατικά, όπως πρωτεΐνη αρακά, λάδι καρύδας κι αυθεντική βανίλια «μπέρμπον», κι είναι απαλλαγμένα από ζωικά συστατικά όπως γάλα, αυγά, ορό γάλακτος, καθώς επίσης και φοινικέλαιο. Το προϊόν πωλείται σε πρακτική συσκευασία που προσφέρει ασφάλεια και το διατηρεί τραγανό, από το πρώτο έως το τελευταίο «πουράκι». Διατηρείται σε μέρος δροσερό και σκιερό. Το καλοκαίρι τοποθετήστε το στο ψυγείο κι απολαύστε το παγωμένο! ΒΙΟ-ΥΓΕΙΑ, τηλ.: 210 6215600 e-mail: info@biohealth.gr Web: ola-bio.gr

ΦΥΤΙΚΌ ΛΟΥΚΆΝΙΚΟ ΑΠΌ ΤΗΝ BEYOND MEAT ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η Foodelco, επίσημος διανομέας των προϊόντων της Beyond Meat στην Ελλάδα, ανακοίνωσε πως από τη Δευτέρα 18 Μαΐου θα είναι σταδιακά διαθέσιμο στο επιλεγμένο δίκτυο συνεργατών της λιανικής (S/M, Bioshops, markets) το νέο προϊόν της Beyond Meat, Beyond Meat Sausage_Original brat. Πρόκειται για το λουκάνικο της Beyond Meat σε στυλ Bratwurst το οποίο, όπως όλα τα προϊόντα της Beyond Meat, είναι 100% από φυτικές πρώτες ύλες, χωρίς σόγια, γλουτένη και GMO (Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς), φιλικό προς το περιβάλλον και τα ζώα. Το λουκάνικο της Beyond Meat αλλά και το διάσημο Beyond Meat Burger θα πωλούνται πλέον σε οικολογικές συσκευασίες από 80% ανακυκλώσιμο υλικό και πιστοποίηση FSC. Είναι διατροφικά ανώτερο από το συμβατικό λουκάνικο, καθώς περιέχει 17 γρ. φυτικής πρωτεΐνης από μπιζέλι, κουκιά και ρύζι και 0% χοληστερόλη, 38% λιγότερο κορεσμένο λίπος και 43% λιγότερο συνολικό λίπος. Αποτελεί λύση για καταναλωτές που αποκλείουν τα ζωικά παράγωγα από τη διατροφή τους, για αθλητές, γι’ αυτούς που θέλουν απλώς

να μειώσουν την πρόσληψη κρέατος, για όσους έχουν διατροφικούς περιορισμούς αλλά και για τους λάτρεις του λουκάνικου, που πλέον θα μπορούν να το απολαμβάνουν καθημερινά χωρίς καμία ενοχή. Για το δίκτυο επισήμων συνεργατών, μπορείτε να επισκεφτείτε το επίσημο locator της Beyond Meat Distribution Greece στο: https://foodelco.gr/locator-2/ 19

NEA_PROIONTA_VEGAN#4.indd 19

6/17/20 5:26 PM

Συνέντευξη

Ν

η κ ά λ ο π μ ο π Μ α σ ατά

ής κ ι ω ζ ο λ ι Φ ς λαδική λ ε ν α Π ς η τ ίας δ ν ο Πρόεδρος π σ ο μ Ο τικής ν ο λ λ α β ι ρ ε &Π

Με έργο που μετρά περισσότερα από 10 χρόνια, η Κρητικιά φιλόζωος έχει καταφέρει στη χώρα μας σημαντικές νομικές κατακτήσεις υπέρ των τετράποδων φίλων μας. Μιλά στο περιοδικό για τις επιτυχίες της ΠΦΠΟ, καθώς και για τα επόμενα σχέδια και δράσεις που έχει στα σκαριά της. Της Μαρίας Γεωργιάδου

Η

Νατάσα Μπομπολάκη, ως πρόεδρος της Πανελλαδικής Φιλοζωικής & Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας (ΠΦΠΟ), μετείχε σε εκατοντάδες διασώσεις ζώων, προέβη σε εκατοντάδες μηνύσεις για παραβίαση των κανόνων ευζωίας, περιέθαλψε εκατοντάδες ανήμπορα ζώα, φιλοξενώντας τα στο σπίτι της, συμμετείχε σε ποικιλόμορφες εκδηλώσεις και δράσεις για τη διάδοση της φιλοζωικής κουλτούρας στα Χανιά, καθώς και σε παρουσιάσεις προγραμμάτων ευαισθητοποίησης κι ενημέρωσης χιλιάδων μαθητών. Συνετέλεσε δε τα μέγιστα στην ενεργοποίηση των εμπλεκομένων στις υποθέσεις ζώων δημοτικών, εισαγγελικών κι αστυνομικών Αρχών τόσο στην Κρήτη όσο και πανελλαδικά. Η ΠΦΠΟ ξεκίνησε πριν από 10 χρόνια. Θα ήθελα να μας πείτε εάν έχετε πετύχει τους αρχικούς σας στόχους, αλλά και ποιοι είναι οι επόμενοι. Μερικές από τις δράσεις της Ομοσπονδίας αποτέλεσαν ορόσημο στο φιλοζωικό γίγνεσθαι της Ελλάδας. Ενδεικτικά θα σας αναφέρω ότι το 2012, μέσα από τον νόμο 4039/12, μετά

από επίμονες προσπάθειες τόσο προς το αρμόδιο Υπουργείο όσο και κατά τη διάρκεια συζήτησης του νόμου στην Επιτροπή της Βουλής, καταφέραμε να θεσμοθετηθεί η κατάργηση του βαρελιού και άλλων μεταλλικών κατασκευών ως καταλυμάτων των ζώων συντροφιάς. Ήταν μια προσπάθεια που ξεκίνησε από τα Χανιά για τα «βαρελόσκυλα», όπου και καθιερώθηκε κι ο σχετικός όρος. Αντίστοιχη ήταν η προσπάθειά μας για την κατάργηση του μόνιμου δεσίματος των σκύλων, κάτι που επίσης επετεύχθη μέσα από τον ίδιο νόμο. Για τον ίδιο νόμο, ως πρόεδρος της Ομοσπονδίας και σε συνεργασία με την Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος και τον Αντιεισαγγελέα Αρείου Πάγου διοργάνωσα τον Φεβρουάριο του 2013, για πρώτη φορά στη χώρα μας, ημερίδα, μετά την οποία εκδόθηκε η υπ’ αριθμό 1/2013 εξαιρετικά σημαντική εγκύκλιος «Αποσαφήνιση ζητημάτων που έχουν εγερθεί από την εφαρμογή του Ν. 4039/2012» του Αρείου Πάγου προς τους κ.κ. Διευθύνοντες τις Εισαγγελίες Εφετών και Πρωτοδικών της χώρας. Τον Οκτώβριο του 2016, μέσα από επίμονη συνεργασία με το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ., εκδόθηκε μια πολύ σημαντική εγκύκλιος με

20

Bobolaki_Vegan_B.indd 20

6/12/20 6:28 PM

τον τίτλο «Βηματολόγιο αστυνομικών ενεργειών για την κακοποίηση - θανάτωση ζώων» μέσα στην οποία, εκτός των άλλων, αποσαφηνίστηκε ότι η βασανιστική μέθοδος του «παστουρώματος» των ιπποειδών και των παραγωγικών ζώων αποτελεί βαριά μορφή κακοποίησης. Από το 2014 έως και το 2019 θέσαμε ως κορυφαίο στόχο τη Συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας των ζώων. Το θέμα έφτασε στη Βουλή, συζητήθηκε, αλλά σε όνειδος των βουλευτών τελικά απορρίφθηκε, στερώντας τη χώρα και τα ζώα από μια εξαιρετικά σημαντική κατάκτηση. Στους επόμενους στόχους μας περιλαμβάνεται η κατάργηση των βιοτεχνιών γούνας, όπως έχει συμβεί σε μια σειρά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και του εγκλεισμού των ζώων σε ζωολογικούς κήπους. Επίσης, η κατάργηση των κλουβιών για τα κτηνοτροφικά ζώα κι η διάδοση του διατροφικού τρόπου ζωής χωρίς τη χρήση ζώων και των ζωικών παραγώγων, κυρίως, ενημερώνοντας τον κόσμο για το τι συμβαίνει πίσω από τα σφαγεία, αλλά και τις βλαβερές επιπτώσεις της κρεοφαγίας στον ανθρώπινο οργανισμό.

Συνάντηση της ΠΦΠΟ στο Υπουργείο Εσωτερικών με τον υφυπουργό Εσωτερικών κ. Θοδωρή Λιβάνιο. Η ομάδα συνάντησης της ΠΦΠΟ απαρτιζόταν από τη Νατάσα Μπομπολάκη και τη Βίκυ Χρήστου ενώ μαζί μας ήταν και η δημοσιογράφος Σταματίνα Σταματάκου μαζί με το σκυλάκι της, τη μικρή Λολίτα.

Ποιες πιστεύετε ότι είναι οι μεγαλύτερες επιτυχίες σας μέχρι στιγμής; Σημαντικότερες κατακτήσεις του φιλοζωικού κινήματος στις οποίες συνέβαλλα καθοριστικά είναι σε θεσμικό επίπεδο: 1. Η αναγνώριση κι η κατοχύρωση της παθητικής κακοποίησης των ζώων στη νομοθεσία το 2014, ενώ μέχρι τότε ήταν αποδεκτή μόνο η ενεργητική κακοποίηση αυτών. Έτσι, χιλιάδες ζώα κάθε είδους που ζούσαν κάτω από άθλιες συνθήκες βελτίωσαν τη ζωή τους και οι δε ιδιοκτήτες αυτών τιμωρήθηκαν με υψηλά διοικητικά πρόστιμα αλλά και με υψηλές ποινές. Στην κατηγορία αυτή ανήκει κι η κατάργηση του βαρελιού και κάθε άλλης μεταλλικής κατασκευής ως καταλύματος, καθώς και η κατάργηση του μόνιμου δεσίματος των ζώων. Στόχος μας, βέβαια, είναι η κατάργηση του δεσίματος σε όλα τα ζώα.

2. Η θεσμοθέτηση του δικαιώματος στα φιλοζωικά σωματεία να ορίζουν δικηγόρο στις υποθέσεις κακοποίησης των ζώων για την υπεράσπιση της κατηγορίας. Ο λεγόμενος «Συνήγορος των Ζώων» ήταν μια πολύ σημαντική κατάκτησή μας που αναβάθμισε πλήρως, υπέρ των ζώων, την ακροαματική διαδικασία των περιστατικών κακοποίησης ζώων και συνετέλεσε και συντελεί σε καταδικαστικές αποφάσεις των κακοποιητών ζώων που, χωρίς τη θεσμική αυτή κατάκτηση, μπορεί και να αθωώνονταν.

3. Σταθμός για τη φιλοζωία στην Ελλάδα ήταν η κατάργηση του τσίρκου με ζώα στη χώρα μας το 2012, καθώς κι η απαγόρευση παραστάσεων στο δελφινάριο του αττικού

«πάρκου», με την τελευταία, όμως, να μην εφαρμόζεται στην πράξη. Και στις δυο αυτές θεσμικές κατακτήσεις, η ΠΦΠΟ συνετέλεσε στην επιτυχή τους έκβαση, με χρόνιους αγώνες μαζί με άλλους φιλοζωικούς οργανισμούς της χώρας.

4. Σημαντική για την ενότητα του κατακερματισμένου τότε φιλοζωικού κινήματος ήταν η προσπάθεια που έγινε το 2008 από την Πανελλαδική Συντονιστική Επιτροπή Φιλοζωικών Σωματείων που συνένωσε για πρώτη φορά 110 σωματεία και μετεξελίχτηκε αργότερα στη σημερινή ΠΦΠΟ .

5. Ήδη από το 2008 είχαμε ξεκινήσει συστηματικές επαφές με τις εμπλεκόμενες με τα ζώα Αρχές, π.χ. εισαγγελικές, αστυνομικές, δημοτικές, με τα υπουργεία κ.λπ. Μέσα από τη δράση της ΠΦΠΟ, απέκτησαν οι επαφές αυτές μονιμότητα και συνέχεια, με αποτέλεσμα την τελευταία δεκαετία να έχουμε πετύχει σημαντικά πράγματα στον αγώνα μας για τα ζώα. Εδώ και πολλά χρόνια έχουμε μπει στα σχολεία κι έχουμε μιλήσει με χιλιάδες μαθητές, έχουμε δραστηριοποιήσει τις δημοτικές Αρχές πάνω στις υποχρεώσεις τους όπως απορρέουν από τη νομοθεσία, έχουμε ενημερώσει μέσα από σεμινάρια σε κάθε νομό τις αστυνομικές Αρχές πάνω στην κείμενη νομοθεσία για τα ζώα.

Κατάργηση του δεσίματος σε όλα τα ζώα.

21

Bobolaki_Vegan_B.indd 21

6/12/20 6:28 PM

Συνέντευξη Υπάρχουν διασώσεις που να έχουν μείνει χαραγμένες ανεξίτηλα στο μυαλό σας κι αξίζει να τις μοιραστείτε μαζί μας; Είναι πάρα πολλές - με το δικό της «βάρος» η καθεμία. Έχω να θυμάμαι άπειρες ιστορίες διάσωσης ζώων σε κάθε γειτονιά, σε κάθε χωριό, στα βουνά, στις πόλεις, παντού. Όπου κι αν σηκώσεις πέτρα στον νομό Χανίων, υπάρχει και μια διάσωση ζώου. Χαραγμένη στη μνήμη μου θα μείνει η στιγμή που ένα πολυτραυματισμένο σκυλί, το οποίο βρήκα και περιέθαλψα στο σπίτι μου σε βαριά κατάσταση, ενώθηκε με την έγκυο 8 μηνών κηδεμόνα του, που το είχε χάσει για μέρες. Η ένωσή τους, το αγκάλιασμά τους, η λαχτάρα στα μάτια τους όταν ξαναβρέθηκαν, ακόμη με γεμίζουν ρίγη συγκίνησης και δείχνουν τον βαθύ κι ουσιαστικό δεσμό που μπορεί να αναπτυχθεί ανάμεσα στα ζώα, ήμερα και άγρια, και στον άνθρωπο. Θα θυμάμαι, επίσης, τη διάσωση περίπου 30 ζώων πριν από δύο χρόνια - σκύλων, γουρουνιών, κουνελιών, ορνίθων, χηνών και παπιών - από ένα κολαστήριο όπου τα είχαν κλείσει. Τα ζώα βέβαια αυτά ζουν κι απολαμβάνουν το ιερό δικαίωμα στη ζωή που έχει κάθε πλάσμα σε αυτό τον πλανήτη. Μια άλλη διάσωση που θυμάμαι έντονα ήταν όταν, κατεβαίνοντας την Εθνική Οδό για τα Χανιά, είδα ένα - καθημερινό δυστυχώς - ανατριχιαστικό θέαμα, ένα μεγαλόσωμο σκυλί νεκρό στην άκρη του δρόμου. Το προσπέρασα, έφτασα στα Χανιά, αλλά κάτι με έτρωγε μέσα μου. Τα παράτησα όλα κι επέστρεψα στο σκυλί, το οποίο τελικά δεν ήταν νεκρό, είχε σπασμένα πόδια. Πρέπει να ήταν αρκετό καιρό εκεί, οι μύγες ήταν πάνω στο κορμί του κι οι πληγές του μύριζαν. Το πήρα, πήγαμε κατευθείαν στον κτηνίατρο, η θεραπεία του κράτησε μήνες στο σπίτι μου. Το έβγαλα «Τσε» από τον Τσε Γκεβάρα, γιατί πραγματικά η θέλησή του να ζήσει κι η διάθεσή του να αγωνιστεί ήταν το μόνο στοιχείο που το κράτησε τόσες μέρες ακίνητο πάνω στον δρόμο. Ο «Τσε» πέθανε ήρεμος, πλήρης ημερών, με την οικογένεια που τον υιοθέτησε. Έκτοτε, ακόμη κι αν το ζώο μοιάζει νεκρό στον δρόμο, σταματώ πάντα για να το διαπιστώσω.

Η ΠΦΠΟ ΣΤΟ ΑΤΗΕΝS CHARITY WEEK/Α’ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ H Dreamteam της ΠΦΠΟ μαζί με την Ευγενία Ματαράγκα και την θετική εκπαιδεύτρια Αγγέλικα Χέρρα

Δράσεις της ΠΦΠΟ κατά της χρήσης φυσικής γούνας

Πόσα σωματεία απαριθμεί η ΠΦΠΟ και τι σημαίνει να είναι μέλος σας ένα σωματείο; Έχει 67 συλλόγους και ενώσεις. Το σωματείο που γίνεται μέλος της ομοσπονδίας έχει συμφωνήσει με το καταστατικό της και με έναν κώδικα θεμελιωδών αρχών που έχουμε. Συμμετέχει στις εκλογές της ομοσπονδίας, πληρώνει ετήσια εισφορά 50 ευρώ και, προφανώς, δεν πρέπει να παρεκκλίνει η τοπική δράση του από τις καταστατικές και θεμελιώδεις αρχές μας. Βοηθιέται στη δράση του αλλά και ταυτόχρονα βοηθάει με την εμπειρία του άλλους συλλόγους της ομοσπονδίας. Είναι δηλαδή αμφίδρομη η βοήθεια. Πώς ανταποκρίνονται τα παιδιά στα εκπαιδευτικά σας προγράμματα; Τα παιδιά λειτουργούν σαν σφουγγάρι κι αφομοιώνουν πολύ γρήγορα ό,τι πληροφορία παίρνουν κατά την παρουσίαση των - εγκεκριμένων από το Υπουργείο Παιδείας - προγραμμάτων ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησής τους. Ο Φρόιντ έχει πει, και το βλέπουμε αυτό όλοι μας στην πράξη, ότι τα παιδιά γεννιούνται και βλέπουν απόλυτα ισότιμα τα ζώα που υπάρχουν στην οικογένεια ή εκτός αυτής. Τα τείχη ορθώνονται αργότερα, μέσω των γονέων, των εκπαιδευτικών, των φίλων κ.λπ. Όσο πιο νωρίς και όσο πιο συχνά απευθυνθείς σε αυτά και τα ενημερώσεις, τόσο η σχέση που θα αναπτύξουν με τα ζώα θα είναι σχέση σεβασμού κι όχι δυνάστη. Η νομοθεσία για την προστασία των ζώων τελικά τηρείται; Στην Ελλάδα πάσχουμε γενικότερα στο θέμα της τήρησης της νομοθεσίας σε όλα σχεδόν τα ζητήματα, πόσο μάλλον στην τήρηση της νομοθεσίας που αφορά τα ζώα. Αν τηρούντο οι νόμοι, θα ήμασταν μια καλύτερη χώρα. Μάλιστα, θα πω ότι τόσο οι αστυνομικές όσο και οι εισαγγελικές και δικαστικές Αρχές δείχνουν μια μεγάλη ανοχή στους παραβάτες της ποινικής και διοικητικής νομοθεσίας, με την οπτική τους να είναι έως και προκλητικά μερικές φορές ανθρωποκεντρική, με αποτέλεσμα κι αυτοί οι λίγοι νόμοι που υπάρχουν για την προστασία των ζώων να μη βρίσκουν εφαρμογή.

22

Bobolaki_Vegan_B.indd 22

6/12/20 6:28 PM

Το παστούρωμα ζώων… μια απαράδεκτη τακτική που μπορείτε πλέον να καταγγέλλετε στην αστυνομία Αρκετός κόσμος δεν γνωρίζει για το παστούρωμα. Θέλετε να μας το εξηγήσετε και να πείτε την επιτυχία του ΠΦΠΟ ως προς την κατάργηση της μεθόδου. Παστούρωμα είναι η - απόλυτα βασανιστική - μέθοδος που χρησιμοποιείται στα ιπποειδή και τα ζώα φάρμας (αρνιά, κατσίκια, αγελάδες κ.λπ.), ώστε να μην μπορούν να μετακινηθούν ή να πηδήσουν και να παραμένουν ανήμπορα στο σημείο όπου τα έχουν αφήσει οι ιδιοκτήτες τους. Για παράδειγμα, δένουν τα πόδια του ζώου με το κεφάλι ή το μπροστινό πόδι με το πίσω πόδι, καταργώντας έτσι κάθε δυνατότητα «ελευθερίας» του ζώου που, ανήμπορο να κινηθεί, βρίσκεται κάτω στο έδαφος, στο έλεος των στοιχείων της φύσης, στον καύσωνα, στο κρύο και την υγρασία. Πολλά από αυτά παθαίνουν γάγγραινες, φθάνοντας σε σημείο να πρέπει να ακρωτηριαστούν. Κυριολεκτικά, βασανίζονται. Δυστυχώς, στην Ελλάδα του 2020, αυτό ονομάζεται από πολλούς «παράδοση». Είναι παράδοση, δηλαδή, στη χώρα μας ο βασανισμός; Στην ουσία έχει καταργηθεί το επάγγελμα του κτηνοτρόφου, ο οποίος παραδοσιακά είναι μαζί με τα ζώα του και τα οδηγεί όπου πρέπει, χωρίς αυτά να κάνουν ζημιές σε άλλη περιουσία. Τώρα ακινητοποιούν το ζώο με το παστούρωμα, δημιουργώντας «ζώα-σκιάχτρα», δεμένα εφ’ όρου ζωής σε ένα σημείο, για να φοβίζουν τα ζώα κτηνοτροφίας να πηγαίνουν σε ξένες περιουσίες. Στη νομοθεσία μας αυτό πλέον απαγορεύεται στο άρθρο 16 του ν.4039/12. Έχουν επίσης εκδοθεί κι εγκύκλιοι από το ΥΠΑΑΤ, ενώ και πρόσφατα το κατήγγειλε ως αξιόποινη πράξη βαριάς μορφής με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο η Προϊσταμένη της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Νάξου, κα Π. Παπανδρέου, στην ημερίδα που διοργάνωσε η ΠΦΠΟ κι ο Δήμος Νάξου τον Δεκέμβριο του 2019. Ακόμα, οι καθ’ ύλην αρμόδιοι καθηγητές της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, κ.κ. Διακάκης και Παπάζογλου, γνωμοδότησαν κατά του παστουρώματος, ανταποκρινόμενοι σε αίτημα της ΠΦΠΟ.

Αρκετοί δεν γνωρίζουν τι να κάνουν, εάν δουν ένα κακοποιημένο ζώο. Πείτε μας εσείς ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει κάποιος. Κάθε αξιόποινη πράξη, είτε αφορά τα «ανθρώπινα ζώα» είτε τα «μη ανθρώπινα», ως ενεργοί πολίτες θα πρέπει να την καταγγέλλουμε στις αρμόδιες Αρχές, κυρίως στις αστυνομικές και τις εισαγγελικές. Είναι υποχρέωσή μας να το κάνουμε και να μην υπεκφεύγουμε με διάφορα προσχήματα του τύπου είναι γείτονας ο κακοποιητής, θα μου κάνει κακό κ.λπ., γιατί τότε απλώς γινόμαστε συνένοχοι της αξιόποινης πράξης. Αν για λόγους πραγματικούς δεν μπορούμε να κάνουμε την καταγγελία, τότε μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τα φιλοζωικά σωματεία ή και να κάνουμε ανώνυμη καταγγελία, το οποίο προβλέπεται από την ποινική μας νομοθεσία. Επίσης, αν διακρίνουμε αδιαφορία, αμέλεια, άγνοια νομοθεσίας, απαξίωση από τις Αρχές (π.χ. από τα αστυνομικά όργανα) θα πρέπει να καταγγέλλουμε τη στάση αυτή.

Who is who Πτυχιούχος Νομικής Σχολής Αθηνών, καθώς και Λογοτεχνίας του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών. Εργάστηκε στελεχικά σε οργανισμό Κοινής Ωφέλειας από τον οποίο και συνταξιοδοτήθηκε. Από τα πρώτα φοιτητικά της χρόνια συμμετέχει ενεργά κι οργανωμένα στο φοιτητικό κίνημα αλλά και σε άλλους κοινωνικούς και μαζικούς φορείς, όπως σε συλλόγους εργαζομένων, συλλόγους γυναικών, πολιτιστικούς φορείς κ.λπ. Από το 2005 στρατεύεται στην υπόθεση της προστασίας των ζώων και αργότερα και των δικαιωμάτων τους. Το 2007 ιδρύει τον Φιλοζωικό Σύλλογο Χανίων «Η Προστασία των Ζώων». Διαχρονικό όραμά της μια άλλη οπτική και σχέση του ανθρώπου με όλα τα ζώα, που σε πρώτη φάση θα εξαλείψει την κακοποίηση αυτών και σε δεύτερη θα επιτύχει την μη χρήση τους ως εργαλεία και ως διατροφή του ανθρώπου. Το 2008 ιδρύει το «Forum» Πανελλαδική Συντονιστική Επιτροπή Ζωοφιλικών Σωματείων, με σκοπό τον πανελλαδικό συντονισμό και τον επαναπροσδιορισμό των στόχων του Φιλοζωικού και Περιβαλλοντικού Κινήματος στην Ελλάδα, και το 2010 την Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία, τη μεγαλύτερη σήμερα φιλοζωική εθελοντική ομοσπονδία στη χώρα.

23

Bobolaki_Vegan_B.indd 23

6/12/20 6:28 PM

VEGAN Stories

η ρ ί α Μ α τ έ π ρ Κα n a g e V Η

ς ο φ ά ρ γ σκιτσο

σεις λισέ ερωτή κ ις τ ί ε δ ω ιακωμ ν της όπου δ ό όσους δε π α ι α τ ν ο γ Τα σκίτσα ού έχουν σεις που ακ βιγκανισμό – τοποθετή ν ο τ ν υ ο σ ύν ή κατανο σους αγαπο ό ι κ ά λ μπορούν να λ α ητα, egan κοινότ v μορ. η τ ι ε ίσ δ κερ θέτουν χιού ια δ ι α κ ή στη η ν την τέχ είναι τυχερ ι τ ό ί ε ρ ω ε ,θ ύο ιών παιδιών δυάσει τα δ ν υ σ α ν ι Μητέρα τρ ε ρ φέ εια υ έχει κατα την οικογέν , ο ρ ε τ ό ζωή της πο σ ισ περ ου αγαπάει ιο. πράγματα π και το σχέδ Της Μαρίας Γεωργιάδου

Γ

Σχεδίαζα από όταν θυμάμαι τον εαυτό μου. Αν δεν είχα πού να ζωγραφίσω, ζωγράφιζα στα κουτάκια από τα σταυρόλεξα που έλυνε η μητέρα μου ή σε χαρτοπετσέτες.

Είχες από μικρή ταλέντο στο σκίτσο; Το σίγουρο είναι ότι μου άρεσε από μικρή.

Πότε ήρθες στην Ελλάδα και ποιες ήταν οι πρώτες σου δουλειές; Ήρθα στην Ελλάδα το 2000 κι έπιασα την πρώτη μου δουλειά στην artoon, (studio animation), ως character designer, για την παιδική σειρά: Πανδώρα και Πλάτωνας. Παράλληλα, συνεργάστηκα και με την Time Lapse, όπου είχα την ευκαιρία να εργαστώ για κάποιες πολύ καλές παραγωγές, όπως τις ταινίες Rugrats Go Wild, Eight Crazy Nights, και Jester Till. Το 2004 επέστρεψα στον Καναδά και δούλεψα στo Red Rover, όπου για πρώτη φορά έκανα computer animation. Ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία, καθώς είχα την τιμή να συνεργαστώ με πολλούς ταλαντούχους animators και να πάρω μέρος στην παραγωγή μιας πολύ ποιοτικής παιδικής σειράς,

εννημένη στον Καναδά, όπου έζησε και το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της, σπούδασε animation κι ήρθε στην Ελλάδα γιατί της άρεσε περισσότερο ο ελληνικός τρόπος ζωής, αλλά κι επειδή οι αδερφές της με τα ανίψια της ήταν ήδη εδώ. Η οικογένεια παίζει τεράστιο ρόλο για αυτή και τις αποφάσεις της. Εξ άλλου, για χάρη της οικογένειας, άφησε το σχέδιο κάποια χρόνια, ώστε να αφοσιωθεί στα παιδιά της και στο μεγάλωμά τους. Όταν όμως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, κατάφερε να τα συνδυάσει και τα δύο. Δηλώνει ευγνώμων στη vegan κοινότητα που έχει στηρίξει το έργο της και υποστηρίζει πως από τα πιο αγαπημένα της δημιουργήματα είναι ένα κόμικ vegan ζευγαριού. Όνειρό της είναι κάποια στιγμή να έχει τον χρόνο να βγάζει συχνά ιστορίες της Chloe και του Alex!

της Get Ed. Λίγους μήνες αργότερα, έμεινα έγκυος στη μεγάλη μου κόρη. Ήταν η περίοδος που έκανες παύση; Ναι, για αρκετά χρόνια δεν ασχολήθηκα καθόλου με το σκίτσο, γιατί ήρθαν και τα επόμενα παιδιά. Αφοσιώθηκα 100% στην οικογένειά μου. Ήταν πολύ σημαντικό για εμένα να είμαι στο σπίτι με τα παιδιά και, για λίγο καιρό, παρά το γεγονός ότι το σχέδιο ήταν η μεγάλη μου αγάπη, το είχα αφήσει τελείως στην άκρη. Πότε ξεκίνησες πάλι να ασχολείσαι; Άρχισα πάλι, όταν γεννήθηκε και το τρίτο μου παιδί, που υπήρχε η ανάγκη για περισσότερα χρήματα, οπότε έπρεπε να εργαστώ. Φυσικά, δεν μπορούσα να εργαστώ εκτός σπιτιού, λόγω του ότι ο γιος μου ήταν ακόμα νεογέννητο. Ο μικρούλης φορούσε υφασμάτινες πάνες, κι έτσι έμπαινα συχνά σε σχετικές ομάδες στο Facebook. Έβλεπα τις πάνες με τα χαριτωμένα σχεδι-

24

MAIRI KARPETA.indd 24

15/06/20 18:28

άκια και μου ήρθε η έμπνευση να ζωγραφίσω μερικές δικές του. Οι δημιουργίες αυτές άρεσαν σε αρκετές μητέρες κι έτσι ξεκίνησε μια καινούργια δουλειά για μένα. Πότε άρχισες να κάνεις τα κόμιξ για τον βιγκανισμό; Ήμουν ήδη vegan αρκετά χρόνια πριν ξεκινήσω να εκφράζομαι μέσω των κόμιξ μου. Η αλήθεια είναι ότι είχα μαζέψει αρκετό υλικό από όσα είχα ακούσει όλα αυτά τα χρόνια (μύθους κι ανακρίβειες γύρω από τον βιγκανισμό), αλλά κι από όσα άκουγαν φίλοι και γνωστοί μου. Όταν, λοιπόν, είχα λίγο περισσότερο ελεύθερο χρόνο, αποφάσισα να εικονογραφήσω τις ατάκες που είχα ακούσει κατά καιρούς και, δειλά-δειλά, να ανεβάσω τα σκιτσάκια στη σελίδα μου στο Facebook. Αυτό ουσιαστικά ήταν το έναυσμα, για να αρχίσω να σχεδιάζω με ρυθμό μετά από αρκετά χρόνια. Καθώς μεγάλωναν τα παιδιά, είχα και περισσότερο χρόνο. Τώρα, εκτός από τα

σκιτσάκια για τον βιγκανισμό, αλλά και με την εμπειρία μου ως μητέρα, ασχολούμαι ξανά με εικονογραφήσεις και παίρνω και παραγγελίες για σκιτσάκια για δώρα γενεθλίων, επετείων, προσκλητήρια κ.λπ. Συνδυάζονται εύκολα δουλειά και παιδιά; Τα δύο πράγματα που ήθελα να έχω στη ζωή μου ήταν να ασχολούμαι με το σχέδιο και να έχω οικογένεια. Αναγκαστικά, ένα διάστημα λόγω των παιδιών άφησα το ένα στην άκρη, αλλά τώρα που μεγάλωσαν τα παιδιά, μπορώ να τα απολαμβάνω και τα δύο. Σίγουρα, δεν είναι εύκολη υπόθεση, αλλά το απολαμβάνω. Πήρε κάποιο από τα παιδιά σου το ταλέντο σου; Νομίζω ότι όλα τα παιδιά μου είναι καλλιτεχνικής φύσης. Ειδικά η κόρη μου πιστεύω ότι έχει πολύ ταλέντο. Είναι σίγουρα καλύτερη απ’ ό,τι ήμουν εγώ στην

ηλικία της. Θα την ενθάρρυνα, αν ήθελε, να το ακολουθήσει επαγγελματικά. Μπορεί να μην είναι εύκολη δουλειά, από την άποψη ότι μπορεί να μην έχεις πάντα σταθερή εργασία, αλλά δεν θα την αποθάρρυνα ποτέ από το να κάνει αυτό που της αρέσει κι αυτό που την εκφράζει. Νιώθω ευγνώμων για τη μητέρα μου που έκανε το ίδιο για μένα και με ενθάρρυνε να ακολουθήσω αυτό που ήθελα. Αγαπημένο σου σκίτσο ή animation; Μία από τις πιο αγαπημένες μου σειρές κινουμένων σχεδίων είναι η Get Ed, που ανέφερα και πριν. Από σκίτσα, εικονογραφήσεις κ.λπ., είναι δύσκολο να ξεχωρίσω μόνο μία. Τον τελευταίο χρόνο, όμως, έχω δημιουργήσει ένα κόμικ για ένα βίγκαν ζευγάρι και τις περιπέτειές τους. Πλέον, ανεβάζω ένα καινούργιο επεισόδιο κάθε λίγους μήνες, λόγω έλλειψης χρόνου, αλλά θα ήθελα κάποια στιγμή να ασχοληθώ περισσότερο.

25

MAIRI KARPETA.indd 25

15/06/20 18:29

WET-MARKETS

COVID-19

Photo: Sener Canoz / Dreamstime - Jo-Anne McArthur / We Animals

και

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα wet markets της Κίνας αλλά κι άλλων χωρών θέτουν σε κίνδυνο την ανθρωπότητα, μεταφέροντας ασθένειες που, πολλές φορές, καταλήγουν σε πανδημίες. Ας δούμε, όμως, τι έγινε στην περίπτωση του COVID-19 και πώς οι αγορές αυτές συνέβαλλαν στην εξάπλωσή του. Της Νίκη Μαρτιµιανάκη - Διατροφολόγος BSc, msce

COVID-19B.indd 26

16/06/20 17:50

Σ

τις 12 Δεκεμβρίου του 2019, ξέσπασε μία άγνωστη ασθένεια στη Γουχάν (Wuhan) της Κίνας, με πιθανή σύνδεση με την αγορά θαλασσινών Huanan και την υγρή αγορά ζώων (wet market) στη Γουχάν. H ασθένεια αυτή αναγνωρίστηκε ότι προήλθε από έναν νέο β-κορωνοϊό, που ονομάστηκε SARSCoV-2, καθώς παρουσίαζε ομοιότητες με άλλα είδη κορωνοϊών SARS. Ο SARSCoV-2 φαίνεται να παρουσιάζει ισχυρή μολυσματικότητα αλλά λιγότερη λοιμογόνο δύναμη, σε σύγκριση με τον SARS και τον MERS, από άποψη νοσηρότητας και θνησιμότητας. Στις 30 Ιανουαρίου του 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισήμως ανακήρυξε την επιδημία COVID-19 ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία. Ο SARS-CoV-2 αποτέλεσε την τρίτη εισαγωγή επιδημικού κορωνοϊού υψηλής παθογονικότητας και μεγάλης κλίμακας στον ανθρώπινο πληθυσμό τον 21o αιώνα.

Τι είναι οι υγρές αγορές; Οι αγορές αυτές είναι μεγάλοι ανοιχτοί χώροι όπου κάποιος μπορεί να αγοράσει φρούτα και λαχανικά, κρέατα και ψάρια. Είναι κάτι σαν τις υπαίθριες λαϊκές αγορές ή τις ιχθυαγορές που συναντάμε στην Ελλάδα, όπου κάποιος μπορεί να συναντήσει ψάρια σε πάγο ή κρέας νωπό. Μερικές υγρές αγορές έχουν και πουλερικά σε κλουβιά, με τους πωλητές να ξεπουπουλιάζουν και να σφάζουν ένα ζώο μπροστά στον πελάτη, σε περίπτωση που αυτός το ζητήσει. Οι αγορές λέγονται «υγρές» επειδή δεν πουλάνε «ξηρά» τρόφιμα, π.χ. νουντλς, ρύζι (αν και μερικές αγορές το κάνουν) αλλά φρέσκα τρόφιμα και ζωικά παράγωγα, με τους εμπόρους να «υγραίνουν» με νερό τα εμπορεύματά τους για να τα διατηρούν φρέσκα. Η πλειονότητα των υγρών αγορών δεν εμπορεύεται άγρια ζώα, ωστόσο σε ορισμένες φτωχές περιοχές της Ασίας πωλούνται άγρια

ζώα, όπως νυχτερίδες, παγκολίνοι, ασβοί, κουτάβια λύκων, φίδια, αρουραίοι μπαμπού και σκαντζόχοιροι. Οι άνθρωποι θέλουν να βλέπουν τα συγκεκριμένα ζώα που αγοράζουν να σφάζονται μπροστά στα μάτια τους, ώστε να γνωρίζουν ότι λαμβάνουν τα προϊόντα που πλήρωσαν. Αυτές οι αγορές δεν είναι γνωστές μόνο στην Ασία αλλά και στην Αφρική, τη Νότια Αμερική και την Ωκεανία.

«Το πρόβλημα σε αυτή την πανδημία δεν είναι η ύπαρξη των “υγρών αγορών” αλλά η μεταχείριση – εκμετάλλευση των ζώων από τον άνθρωπο.» Πώς μεταδόθηκε ο ιός; Το πώς ο ιός μετακινήθηκε από ζωικούς σε ανθρώπινους πληθυσμούς δεν έχει ακόμα καθοριστεί. Ωστόσο, από τη στιγμή που κηρύχθηκε επιδημία, έχουν ειπωθεί διάφοροι ισχυρισμοί. Στις 22 Φεβρουαρίου το CDC της Κίνας έκανε αναφορά ότι η επιδημία άρχισε σαφώς επιδημιολογικά στην αγορά Γουχάν, με διάφορα περιβαλλοντικά δείγματα γύρω από το ζωντανό ζωικό τμήμα της αγοράς να έχουν βρεθεί θετικά στον Sars-CoV-2 . Με βάση, όμως, τα πιο πρόσφατα στοιχεία που διαθέτουμε, ο ιός στην πραγματικότητα μπορεί να μην ξεκίνησε από την αγορά. Το νωρίτερο αναγνωρισμένο κρούσμα λοίμωξης από τον SARS-CoV-2 ήταν ένας ηλικιωμένος, αδύναμος άνδρας που εμφάνισε συμπτώματα την 1η Δεκεμβρίου 2019. Κανένα μέλος όμως της οικογένειάς του δεν είχε μολυνθεί, επομένως η πηγή του ιού ήταν άγνωστη. Παρομοίως, μια άλλη αναφορά έκανε λόγο για 5 από τα 7 πρώτα κρούσματα από τον ιό να μην έχουν καμία σύνδεση

με την αγορά θαλασσινών, με αποτέλεσμα η αγορά να μη θεωρείται ο τόπος καταγωγής ούτε η μόνη εστία του ιού. Πολλές θεωρίες ακούστηκαν σχετικά με το από πού πραγματικά ξεκίνησε ο ιός, με την… μακροβιότερη να ξεκινά τον Φεβρουάριο από ένα opinion paper (έγγραφο γνώμης). Oι συγγραφείς του συγκεκριμένου εγγράφου αναφέρθηκαν σε δύο περιγραφές του ιού που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Nature» τον Φεβρουάριο, οι οποίες κατέδειξαν ότι οι αλληλουχίες γονιδιώματος από ασθενείς με SARS-COV-2 ήταν 96% ή 89% ταυτόσημες με τον ιό Coronavirus Bat CoV ZC45 που είχε βρεθεί αρχικά στις νυχτερίδες του είδους Rhinolophus affinis. Αναφέρθηκαν και σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet», σύμφωνα με το οποίο από τους 41 ασθενείς με COVID-19 στη Γουχάν, οι 27 είχαν επαφή με την αγορά Huanan Seafood. Ο 2019-nCoV βρέθηκε σε 33 από τα 585 δείγματα που συλλέχθηκαν στην αγορά. Η αγορά θεωρήθηκε ύποπτη ως τόπος προέλευσης της επιδημίας και γι’ αυτό έκλεισε. Ωστόσο, οι νυχτερίδες που μεταφέρουν τον CoV ZC45 βρίσκονταν αρχικά στις επαρχίες Yunnan και Zhejiang, οι οποίες ήταν περισσότερο από 900 χιλιόμετρα μακριά από την αγορά θαλασσινών της Γουχάν. Κατά συνέπεια, η πιθανότητα να πετούσαν οι νυχτερίδες αυτές στην αγορά είναι πολύ χαμηλή. Σύμφωνα με τις δημοτικές αναφορές και τις μαρτυρίες κατοίκων κι επισκεπτών, το κρέας νυχτερίδας δεν αποτελούσε ποτέ διατροφική πηγή στην πόλη και κανένα εμπόρευμα κρέατος νυχτερίδας δεν προσφερόταν στην αγορά.

Γιατί έγινε αναφορά όμως για τις νυχτερίδες; Αυτό το οποίο παρατηρήθηκε είναι ότι το μετατρεπτικό ένζυμο -2 της αγγειοτενσίνης (ACE2) είναι ο υποδοχέας κυττάρων του SARS-CoV2 αλλά κι άλλων SARS-κορωνοϊών από νυχτερίδες. Από τα στοιχεία που διαθέτουμε σχετικά με την ευθυγράμ27

COVID-19B.indd 27

16/06/20 17:50

WET-MARKETS και COVID-19 Μερικοί από τους πιο γνωστούς ιούς αυτής της κατηγορίας είναι:

μιση πρωτεϊνικών αλληλουχιών και τη φυλογενετική ανάλυση του ιού, προκύπτει ότι ο «οικοδεσπότης» του ιού ήταν μία νυχτερίδα κι ότι υπήρχε μια μεγαλύτερη δυνατότητα ύπαρξης εναλλακτικών ενδιάμεσων ξενιστών, όπως oι παγκολίνοι. Οι Μαλαισιανοί παγκολίνοι έχουν προταθεί ως δυνητικοί ενδιάμεσοι ξενιστές, με ιούς SARS να έχουν εντοπιστεί σε παγκολίνους που έχουν κατασχεθεί στο παρελθόν σε λαθρεμπόριο στη Νότια Κίνα. Ωστόσο, οι παγκολίνοι φαίνεται να μοιράζονται μόνο περίπου 85-92% ομολογία με τον SARS-CoV-2. Σχετικά με αυτό, στις 23 Μαρτίου δημοσιεύθηκε μία έρευνα που ανέφερε ότι ο SARS-COV-2 πιθανότατα ξεκίνησε από τους παγκολίνους, καθώς ο CoV στους παγκολίνους (pangolin-CoV) είναι 91,02% όμοιος με τον SARS-COV-2, με πέντε αμινοξέα κλειδιά να είναι συνεχή ανάμεσα στον pangolin-CoV και τον SARSCOV-2. Ωστόσο, δημοσιευμένη έρευνα στο περιοδικό «Nature», στις 26 Μαρτίου του 2020, ανέφερε ότι οι παγκολίνοι δεν είναι υπεύθυνοι για τη μετάδοση του ιού στους ανθρώπους, καθώς δεν διαθέτουν ένα χαρακτηριστικό το οποίο συναντάται στον SARS-COV-2 και το οποίο μπορεί να βοήθησε τον ιό να μεταφερθεί στον άνθρωπο. Αυτό μας οδηγεί πάλι πίσω στις νυχτερίδες, καθώς μεγαλύτερες ομοιότητες παρουσίαζε ένας συγγενής κορωνοϊός από νυχτερίδες, το μόνο θηλαστικό ζώο που είναι γνωστό να έχει μολυνθεί από παρόμοιους κορωνοϊούς.

Από τα ζώα στον άνθρωπο Είναι αξιοσημείωτο ότι το CDC αναφέρει ότι 6 στις 10 μολυσματικές ασθένειες στους ανθρώπους είναι ζωονόσοι, δηλαδή ασθένειες που μπορούν να μεταδοθούν από τα ζώα στον άνθρωπο. Ο COVID-19 ανήκει στην ίδια οικογένεια ζωονόσων λοιμώξεων με τον SARS και το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV).

• Ιοί Ινφλουέντζα A (Influenza A). Συναντώνται σε πάρα πολλά ζώα, όπως πάπιες, κότες, γουρούνια, φάλαινες, άλογα, φώκιες και γάτες. Xωρίζονται σε υποτύπους, βάσει πρωτεϊνών στην επιφάνεια του ιού (Η και Ν). Ενδεικτικά, οι ιοί Ινφλουέντζα Α είναι υπεύθυνοι για την Iσπανική Γρίπη (Spanish Influenza, 1918-19), η οποία οδήγησε στο να νοσήσει το 25-30% του παγκόσμιου πληθυσμού, οδηγώντας στον θάνατο περίπου 40 εκατομμύρια ανθρώπους. Επίσης, οι ιοί Ινφλουέντζα A ευθύνονται για τη «Γρίπη των Πτηνών» Η5Ν1 (2003-4), καθώς και για τη «Γρίπη των Χοίρων» Η1Ν1 που προκάλεσε πανδημία το 2009 κι αποτελεί πλέον τον κοινό ιό της γρίπης στους ανθρώπους και συνεχίζει να κυκλοφορεί εποχικά σε όλον τον κόσμο.

• Νίπα (Nipah virus, 1993). Ξεκίνησε από φάρμες γουρουνιών στη Μαλαισία. Προκάλεσε εγκεφαλίτιδα σε εκατοντάδες ανθρώπους ενώ σκότωσε περίπου το 40% των ασθενών που είχαν νοσηλευτεί.

• Έμπολα. Eίναι ένας από τους πιο θανατηφόρους παθογόνους ιούς που είναι γνωστό ότι προσβάλλουν τον άνθρωπο. Η πρώτη αναγνωρισμένη επιδημία του Έμπολα εκδηλώθηκε το 1976, κοντά στον ποταμό Έμπολα στο Ζαΐρ (νυν Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ΛΔΚ). Τα τελευταία σαράντα χρόνια έχουν εκδηλωθεί πάνω από είκοσι εστίες στην Αφρική, με τις περισσότερες από αυτές να έχουν εμφανι-

28

COVID-19B.indd 28

16/06/20 17:50

∆ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

OFFICIAL PUBLICATION

Outline

Recognizing Innovative Products and Services Η εταιρεία επιχειρηµατικής επικοινωνίας Boussias Communications διοργανώνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα τα VEGAN AWARDS, µε στόχο να αναδείξουν και να επιβραβεύσουν την αριστεία και την καινοτοµία στα προϊόντα και τις υπηρεσίες των εταιρειών που προάγουν το vegan lifestyle (δηλαδή τον τρόπο ζωής ο οποίος αποσκοπεί στον αποκλεισµό, στο µέτρο του δυνατού και του εφικτού, όλων των µορφών εκµετάλλευσης και σκληρότητας στα ζώα για φαγητό, ρουχισµό ή για οποιονδήποτε άλλο σκοπό). Τα Vegan Awards έρχονται να αναδείξουν αυτή τη νέα βιοµηχανία τροφίµων, καλλυντικών προσωπικής φροντίδας και ειδών υγιεινής, συµπληρωµάτων διατροφής, απορρυπαντικών, ρούχων και αξεσουάρ από τον ευρύτερο χώρο της µόδας, Menu bar free smallκαι logo όλα µε πιστοποιήσεις cruelty vegan. Υποψηφιότητες µπορούν να καταθέσουν όλες οι εταιρείες που διαθέτουν αντίστοιχα προϊόντα και υπηρεσίες, πάνω στα οποία τα τελευταία 2 χρόνια έχουν να επιδείξουν καινοτόµες πρακτικές.

Κριτική Επιτροπή Στην κριτική επιτροπή συµµετέχουν διακεκριµένοι Πανεπιστηµιακοί, Θεσµικοί Παράγοντες, Επιστήµονες και ∆ηµοσιογράφοι από το χώρο του βιγκανισµού.

Βασικοί Πυλώνες #7EAF14 #A5832F Βράβευσης: 1. FOOD & BEVERAGE 2. EVERY DAY ESSENTIALS 3. SERVICE

favicon

Εκµεταλλευτείτε µια µοναδική ευκαιρία αναγνώρισης και διάκρισης των προϊόντων και των υπηρεσιών σας, διεκδικώντας ένα βραβείο το οποίο θα αποτελέσει εργαλείο µάρκετινγκ προς το ευρύ κοινό, σε έναν από τους πιο αναπτυσσόµενους και ανταγωνιστικούς αυτή τη στιγµή κλάδους στην παγκόσµια οικονοµία: αυτόν του vegan lifestyle.

ΥΠΟΒΟΛH TΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤHΤΩΝ EΩΣ:

Παρασκευή 17 Ιουλίου 2020

ΥΠΟΒAΛΕΤΕ ΤΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙOΤΗΤEΣ ΣΑΣ

www.veganawards.gr

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Άννα Μαρία Παπίρη, Τ: 210 6617777 (εσωτ.377), Μ: 6945753004, Ε: ampapiri@boussias.com ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ & ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΕΣ 29 Έλενα Καλογρίτσα, Τ: 210 6617777 (εσωτ.122), Μ: 6947897798, Ε: ekalogritsa@boussias.com

COVID-19B.indd 29

16/06/20 17:50

WET-MARKETS και COVID-19

στεί τα τελευταία είκοσι χρόνια. Οι κύριες οδοί μετάδοσης του ιού Έμπολα ήταν το κυνήγι, η σφαγή ή προετοιμασία κρέατος μολυσμένων ζώων (bush meat) ή η άμεση επαφή με μολυσμένους πιθήκους (όπως χιμπαντζήδες, γορίλλες και μαϊμούδες).

• MERS-CoV (Απρίλιος 2012 - Ιούλιος 2014). Κορωνοϊός του Αναπνευστικού Συνδρόμου της Μέσης Ανατολής. Διαγνώστηκε σε 837 ανθρώπους, από τους οποίους πέθαναν 291. Οι καμήλες φαίνεται να ήταν ο ενδιάμεσος ξενιστής από τις οποίες μεταπήδησε στον άνθρωπο.

• SARS 2002-3. Τον Νοέμβριο του 2002, μια μορφή ατυπικής πνευμονίας έκανε την εμφάνισή της στην Κίνα, η οποία αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2003 στο Βιετνάμ κι ονομάστηκε Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (SARS). Ο SARS κορωνοϊός του 2002-3 προήλθε αρχικά από νυχτερίδες, μεταπήδησε στις γάτες ζήβεθο και πέρασε στους ανθρώπους από μια υγρή αγορά στην Κίνα. Ο SARS του 2002-3 μόλυνε περισσότερους από 8.000 ανθρώπους και σκότωσε περίπου 774.

• AIDS. Το σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (AIDS) του ανθρώπου προκαλείται από δύο φακοϊούς, τους ιούς ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας τύπου 1 και 2 (HIV-1 και HIV-2). O HIV-1 αποτελεί μία από τις πιο καταστροφικές μολυσματικές ασθένειες που έχουν προκύψει στην πρόσφατη ιστορία. Και οι δύο HIVs είναι το αποτέλεσμα των πολλαπλών μεταλλάξεων των ειδών του Ιού της Ανοσοανεπάρκειας του Πιθήκου (SIV) που μολύνουν τα αφρικανικά πρωτεύοντα θηλαστικά. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες προσδιόρισαν έναν τύπο χιμπαντζή στη Δυτική Αφρική ως πηγή μετάδοσης του ιού HIV στον άνθρωπο. Πιστεύουν ότι ο ιός της ανοσοανεπάρκειας πιθανότατα μεταδόθηκε από τον χιμπαντζή στον άνθρωπο και μεταλλάχθηκε σε HIV, όταν οι άνθρωποι κυνηγούσαν τα ζώα αυτά για το κρέας τους, με αποτέλεσμα να έρθουν σε επαφή με το μολυσμένο αίμα τους.

Φταίνε τελικά οι «υγρές αγορές»; Προηγουμένως αναφέρθηκε ότι το να συναντήσει κάποιος την πώληση άγρι-

ΝΊΚΗ ΜΑΡΤΙΜΙΑΝΆΚΗ

Η

Νίκη Μαρτιμιανάκη είναι πτυχιούχος Διατροφολογίας πανεπιστημίου Αγγλίας, όπου κατοικεί κι εδρεύει, και διαθέτει εξειδίκευση στη Θεραπευτική Διατροφολογία (MSc), μετεκπαίδευση στην Ολική Φυτοφαγία και τη Λειτουργική Αθλητική Διατροφολογία (ongoing). Για το ελληνικό κοινό, γράφει στο www.plantbasednt.gr, ενώ μπορείτε να τη βρείτε στo @plantbasedntgr (Instagram & Facebook).

ων ζώων στις υγρές αγορές είναι σπάνιο (συναντάται κυρίως σε φτωχά μέρη της Κίνας). Θέλω να καταλάβουμε ότι το πρόβλημα σε αυτή την πανδημία δεν είναι η ύπαρξη αυτών των αγορών αλλά η μεταχείριση – εκμετάλλευση των ζώων από τον άνθρωπο. Στις υγρές αγορές πωλούνται φρέσκο κρέας, ψάρι, λαχανικά και φρούτα σε έναν ανοιχτό χώρο, με τον όρο «υγρή» να έγκειται στην πρακτική των πωλητών να «υγραίνουν» με νερό τα εμπορεύματά τους, για να διατηρούνται φρέσκα, κάτι δηλαδή που συναντάμε και σε άλλες αγορές ανά τον κόσμο. Η Debbie Banks, επικεφαλής της εκστρατείας για τις τίγρεις στην Υπηρεσία Περιβαλλοντικών Ερευνών, πολύ σωστά δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα Guardian ότι αν θέλουμε πραγματικά να αποτρέψουμε μελλοντικές πανδημίες, θα πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα από μια απλή απαγόρευση σφαγής ζωντανών άγριων ζώων σε αγορές ή απαγόρευση της ύπαρξης του κρέατός τους στις αγορές. Τόσο με τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 όσο και με τους προηγούμενους ιούς, τείνει να επικρατεί μια εικόνα στο μυαλό πολλών ανθρώπων ότι τα εξωτικά ζώα φταίνε και όχι ότι αν κάποιος δεν έτρωγε το κρέας κάποιου εξωτικού ζώου (π.χ. νυχτερίδα) δεν θα ήμασταν τώρα σε αυτή την κατάσταση. Αυτό είναι λάθος. Είναι εύκολο για ορισμένους να δείχνουν το δάχτυλο στα εξωτικά ζώα και σε χώρες όπως η Κίνα ή η Αφρική, κατηγορώντας τους για τις πανδημίες. Δεν φταίει κανένα ζώο ή χώρα για την πανδημία. Ο άνθρωπος είναι υπεύθυνος. Η αλήθεια είναι ότι ο άνθρωπος ευθύνεται για τις σύγχρονες πανδημίες, όχι για

30

COVID-19B.indd 30

16/06/20 17:50

το πώς τα ζώα και τα μικρόβιά τους εισβάλλουν στην ανθρώπινη σφαίρα μας, αλλά για το πώς εμείς εισβάλλουμε στη δική τους. Ενώ ορισμένοι μπορεί να μην το συνειδητοποιούν, το κάνουν έμμεσα, μέσω των καθημερινών τους επιλογών. Μικρόβια, ιοί και βακτήρια υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα. Υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που αναφέρουν ότι οι αυξανόμενες θερμοκρασίες μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένη μετάδοση μιας νόσου, π.χ. μέσω αλλαγών στη συμπεριφορά ενός ξενιστή (μετατοπίσεις στα μεταναστατευτικά πρότυπα πτηνών) ή αλλαγών στα πρότυπα αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπων και μολυσμένων ζώων. Οι θερμότερες θερμοκρασίες κι οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις έχουν δημιουργήσει ιδανικές συνθήκες ώστε οι φορείς και τα παθογόνα να επιβιώνουν σε περιοχές που προηγουμένως ήταν αφιλόξενες για αυτούς. Οι αλλαγές στο κλίμα αλλά κι η καταστροφή οικοτόπων άγριας ζωής οφείλονται στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Κάθε μέρα εκατόν πενήντα είδη άγριων ζώων εξαφανίζονται, ζωτικά οικοσυστήματα κι αμέτρητα στρέμματα γης καταστρέφονται, με βλαβερές συνέπειες στην άγρια ζωή και τη βιοποικιλότητα. Το να επιθυμούμε την κατάργηση των υγρών αγορών της Κίνας και την κατάργηση της αγοράς άγριων ζώων δεν είναι αρκετό. Θα πρέπει να επιθυμούμε και την κατάργηση αντίστοιχων αγορών που εμπορεύονται το κρέας ζώων, με τα οποία ο Δυτικός κόσμος επιλέγει να τραφεί. Ο λόγος είναι ότι δεν υφίστανται πανδημίες μόνο από ιούς αλλά κι από βακτήρια. Δεν είναι μόνο τα άγρια ζώα στην Κίνα, είναι και τα ζώα που είναι στοιβαγμένα και στριμωγμένα σε μικρά κλουβιά στα εργοστάσια, περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη επικίνδυνων παθογόνων οργανισμών. Αυτό οδηγεί σε ένα άλλο πρόβλημα: στην αυξημένη χρήση αντιβιοτικών στα ζώα και συνάμα στην αυξημένη αντίσταση στις αντιβιώσεις. Μην ξεχνάτε ότι ο ιός που προκάλεσε την πανδημία του 2009 ξεκίνησε όχι από κάποιο άγριο ζώο αλλά από οικόσιτους χοίρους. Αν μετά τον κορωνοϊό ξεσπάσει μια βακτηριακή πανδημία που θα μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων, λόγω της πιθανής αυξημένης αντίστασης στις αντιβιώσεις, πολύ πιθανόν αυτή την πανδημία να μην μπορούμε να την καταπολεμήσουμε. Θα πρέπει η κρίση που αντιμετωπίζουμε λόγω κορωνοϊού να μας κάνει να αναθεωρήσουμε τον τρόπο παραγωγής κρέατος και στη δική μας χώρα. Αν θέλουμε πραγματικά να κάνουμε κάτι, το ανθρώπινο είδος θα πρέπει να σταματήσει να δείχνει το δάχτυλο στα άγρια ζώα και να εργαστεί καλύτερα για την προστασία της φύσης και τη διατήρηση των οικοσυστημάτων, αλλά και να αναθεωρήσει τις διατροφικές του επιλογές, διότι δεν είναι μόνο αυτό που βάζουμε στο πιάτο μας αλλά και το πώς φτάνει στο πιάτο μας.

31

COVID-19B.indd 31

16/06/20 17:50

n a g e

Σ Ό Μ Σ Ι Β ΑΚΤΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 32

15/06/20 19:07

Εξ ορισμού, ο ακτιβισμός αφορά την προώθηση μεταρρυθμίσεων στην κοινωνία, μέσω δράσεων και παρεμβάσεων, με στόχο το γενικότερο καλό – ό,τι ακριβώς δηλαδή προσπαθεί να επιτύχει κι ο vegan τρόπος ζωής. Στο τεύχος αυτό, παρουσιάζουμε όλες τις ομάδες ακτιβισμού που υπάρχουν στην Ελλάδα με ενεργό δράση, ιδιαίτερα στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων και της καλής μεταχείρισης των ζώων. Έτσι, όσοι από εσάς δεν έχετε ασχοληθεί ποτέ με τον ακτιβισμό, αλλά αναρωτιέστε πώς μπορείτε να κάνετε κάτι έμπρακτα για τα ζώα, μπορείτε να ενημερωθείτε για τις ομάδες που υπάρχουν, την ιστορία και τις δράσεις τους και - γιατί όχι;- να επιλέξετε να συμμετέχετε ενεργά σε κάποια από αυτές. Της Μαρίας Γεωργιάδου

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 33

15/06/20 19:07

ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Οι ομάδες

ega n

Anonymous for the Voiceless «Ο Κύβος της Αλήθειας» είναι η δράση της ομάδας και πρόκειται για ειρηνική, στατική δράση, σαν παράσταση. Τα άτομα σχημα­ τίζουν με το στήσιμό τους έναν κύβο και, κρατώντας λάπτοπ, δείχνουν στον κόσμο βίντεο με τις στάνταρ πρακτικές εκμετάλλευσης των ζώων από τις βιομηχανίες.

Ο

ι Anonymous for the Voiceless (AV) είναι μια παγκόσμια μη κερδοσκοπική οργάνωση που ασχολείται με την ολική απελευθέρωση των ζώων. Ιδρύθηκε στη Μελβούρνη τον Απρίλη του 2016 και σήμερα βρίσκουμε ομάδες της σε περίπου 1.000 πόλεις σε όλο τον κόσμο. Στην Αθήνα, η ομάδα πραγματοποίησε την πρώτη της δράση στις 5 Νοέμβρη 2017 και συνεχίζει από τότε, σχεδόν κάθε 20 μέρες, να βρίσκεται στους δρόμους. Ακολούθησαν ομάδες στα Χανιά, την Κέρκυρα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και τον Βόλο. «Η στάση μας απέναντι στη χρήση των ζώων είναι η απόλυτη κατάργησή της κι είμαστε ξεκάθαροι απέναντι σε αυτό. Δεν παλεύουμε για καλύτερες συνθήκες σκλαβιάς, ούτε για λιγότερη χρήση βίας. Στόχος μας είναι η καλύτερη ενημέρωση του κοινού κι η αποχή από κάθε μορφής εκμετάλλευση των ζώων. Σκοπός της ίδρυσης της ομάδας και των δράσεών μας είναι η προβολή της αλήθειας που κρύβεται καλά πίσω από τις βιομηχανίες εκμετάλλευσης των ζώων κι η ενημέρωση του κοινού, ώστε να ακολουθήσει έναν vegan τρόπο ζωής», μας είπε η Δήμητρα Ποντικάκη, Regional Organiser Ελλάδας και Κύπρου και Organiser της ομάδας της Αθήνας. Η δράση της ομάδας λέγεται «Ο Κύβος της Αλήθειας» και είναι ίδια σε όλον τον κόσμο. Είναι μια ειρηνική, στατική δράση, κάτι σαν παράσταση. Τα άτομα σχηματίζουν με το στήσιμό τους έναν κύβο και, κρατώντας λάπτοπ κι οθόνες τηλεόρασης, δείχνουν στον κόσμο βίντεο με τις στάνταρ πρακτικές εκμετάλλευσης των ζώων από τις βιομηχανίες (βιομηχανία κρέατος, γάλακτος, αυγών, δέρματος, γούνας, μαλλιού, καλλυντικών και καθαριστικών). Έξω από τον σχηματισμό του Κύβου υπάρχουν ακτιβιστές που συζητούν με το κοινό και, ως

Η δράση της ομάδας λέγεται «Ο Κύβος της Αλήθειας»

ομάδα, προσφέρουν όλη την πληροφόρηση και τη βοήθεια που χρειάζεται οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται, για να αλλάξει και να ακολουθήσει τον vegan τρόπο ζωής. «Θεμελιώδες στοιχείο των δράσεών μας είναι κι η μάσκα

«Η στάση μας απέναντι στη χρήση των ζώων είναι η απόλυτη κατάργησή της κι είμαστε ξεκάθαροι απέναντι σε αυτό.» του Guy Fawkes, μια μορφή που αποτελεί σύμβολο ενάντια σε οτιδήποτε προωθεί τις διακρίσεις, τη διαφθορά, την αδικία και την καταπίεση», τονίζει η κ. Ποντικάκη. Οι δράσεις που έχουν πραγματοποιήσει είναι πάρα πολλές τα τελευταία χρόνια, ωστόσο έχουν χαραχτεί στη μνήμη της κ. Ποντικάκη τρεις δυνατές στιγμές: «Στις δύο οι πρωταγωνιστές είναι άντρες, που η κοινωνία μας τους θέλει σκληρούς, χωρίς ιδιαίτερες ευαισθησίες, κι επίτηδες επιλέγω αυτές τις δύο ιστορίες, για να τονίσω ότι η ενσυναίσθηση κι η αντιμετώπιση της αδικίας δεν έχει φύλο, ηλικία, φυλή και κοινωνική κατάσταση. Στην πρώτη περίπτωση, ήταν ένας άνδρας που στεκόταν και κοιτούσε τα βίντεο αρκετή ώρα, χωρίς να τον έχουν αντιληφθεί οι ακτιβιστές έξω από τον Κύβο. Μια δική μας ακτιβίστρια που στεκόταν με την οθόνη στα χέρια, τον έδει-

Η Δήμητρα Ποντικάκη, Regional Organiser Ελλάδας και Κύπρου.

34

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 34

15/06/20 19:07

ξε σε έναν εξωτερικό εθελοντή κι αμέσως εκείνος πήγε και ξεκίνησε να μιλάει με αυτόν τον άνθρωπο, που φαινόταν να έχει μείνει αποσβολωμένος από αυτά που αντίκριζε στις οθόνες. Αφού τελείωσε η συζήτηση, αυτός ο κύριος πήγε μπροστά στην κοπέλα που στεκόταν στον Κύβο, ένωσε τα χέρια του, έκανε μια υπόκλιση μπροστά της και της είπε “Ευχαριστώ που μου άλλαξες τη ζωή”. Σε μια άλλη δράση βρέθηκε μπροστά στον Κύβο μας μια παρέα. Ανάμεσά τους ένας μεγαλόσωμος άνδρας, που μόλις είδε τις εικόνες με τις σφαγές των μωρών και τις τακτικές με τις οποίες αντιμετωπίζονται τα ζώα, κυριολεκτικά, λύγισαν τα γόνατά του. Τον πήραμε στην άκρη και του προσφέραμε λίγο νερό, προσπαθώντας να τον ηρεμήσουμε. Ρωτούσε για τα πάντα, τι είναι όλα αυτά που βλέπουμε, γιατί μας τα κρύβουν, πώς μπορούμε να το αλλάξουμε όλο αυτό, και έκλαιγε σαν μικρό παιδί. “Δεν ήξερα ότι γίνονται όλα αυτά, δεν ήξερα για όλη αυτή τη βία, τώρα που γνωρίζω δεν πρόκειται να συμβάλλω ποτέ σε όλο αυτό” έλεγε σε εμάς και την παρέα του. Η τρίτη και πιο συγκλονιστική ιστορία ήταν όταν μια ακτιβίστριά μας άρχισε να μιλάει με έναν άνδρα και με το που ξεκίνησε η συζήτηση κατάλαβε ότι κατάγεται από ένα νησί της Ελλάδας που κατέχει την πρώτη θέση στην κακοποίηση των ζώων. Το συγκλονιστικό όμως όλων ήταν ότι αυτός ο άνθρωπος δήλωσε εξ αρχής ότι ήταν κτηνοτρόφος και μοιράστηκε την ιστορία του. “Εγώ, κοπελιά, έχω ζώα, κατσίκια και πρόβατα, αλλά την τελευταία φορά που έσφαζα, έπιασα ένα ζώο και την ώρα που ήμουν έτοιμος να του κόψω το λαιμό το κοίταξα στα μάτια. Το ζώο

δάκρυσε και, κοιτώντας με στα μάτια, με έκανε να πετάξω το μαχαίρι. Έτσι, αποφάσισα ότι δε θέλω άλλο να κάνω αυτή τη δουλειά και έχω έρθει στην Αθήνα να βρω κάτι άλλο. Κι έχω σταματήσει να τρώω ζώα”. Η εθελόντριά μας τον ενημέρωσε για τη βία που κρύβεται και πίσω από τα παράγωγα των ζώων κι αυτός ο άνθρωπος έδειξε ότι ήθελε πραγματικά να αλλάξει. Οι ιστορίες είναι ειλικρινά ανεξάντλητες και είναι αυτές που μας δίνουν ελπίδα ότι ο κόσμος αλλάζει. Κάποιοι βλέπουμε να αλλάζουν άμεσα, κάποιοι να συγκινούνται εμφανώς και κάποιοι να μας

Δύο γνωστοί ηθοποιοί, ο Γιώργος Κοψιδάς κι η Τάνια Τρύπη, είναι μέλη των Anonymous for the Voiceless ψάχνοντας και κάνοντας τη δική τους έρευνα, κατάλαβαν ότι το να γίνεις vegan είναι το λιγότερο που μπορείς να κάνεις. Πολλοί από αυτούς στη συνέχεια γίνονται ακτιβιστές και μιλούν στον κόσμο για το υπέρτατο δικαίωμα όλων των συγκατοίκων μας επάνω σε αυτόν τον πλανήτη, που δεν είναι άλλο από το δικαίωμα στη ζωή», επισημαίνει η κ. Ποντικάκη. Εάν θέλει κάποιος να ενταχθεί στην ομάδα, μπορεί να κάνει ένα αίτημα στο fb. Όσον αφορά την Αθήνα, θα πρέπει να ψάξει στο AV: Athens, Greece, να απαντήσει στις 3 ερωτήσεις που θα του εμφανιστούν κατά τη διάρκεια του αιτήματός του και, βέβαια, στη συνέχεια να ξεκινήσει να συμμετέχει ενεργά στις δράσεις της ομάδας. «Οι ομάδες μας δεν είναι κάποια ενημερωτικά φόρουμ μέσα από τα οποία παρέχονται γενικές πληροφορίες για τον βιγκανισμό. Είναι ομάδες για να οργανώνουμε τις δράσεις μας, οπότε όποιος δεν έχει τη διάθεση να γίνει ακτιβιστής και να συμμετέχει ενεργά δεν έχει νόημα να κάνει αίτημα, γιατί δεν θα του προσφέρει κάτι», τονίζει η κ. Ποντικάκη.

«Στόχος των δράσεών μας είναι να βάλουμε τον σπόρο της ενσυναίσθησης σε όλο και περισσότερους ανθρώπους και αυτός κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, θα βρει τον δρόμο του και θα ανθίσει.»

προσπερνούν ανέκφραστοι. Κανένας όμως δεν μπορεί να μείνει αλώβητος από την αλήθεια. Στόχος των δράσεών μας είναι να βάλουμε τον σπόρο της ενσυναίσθησης σε όλο και περισσότερους ανθρώπους και αυτός κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, θα βρει τον δρόμο του και θα ανθίσει». Εν κατακλείδι, μας είπε η κ. Ποντικάκη, υπάρχει γενικά ανταπόκριση σε αυτό που κάνουν, επειδή πολλοί έχουν πάει σε επόμενες δράσεις και τους έχουν πει ότι έχουν αλλάξει. «Επίσης, συχνά λαμβάνουμε μηνύματα μέσω των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης από ανθρώπους που πέρασαν, μίλησαν μαζί μας και στη συνέχεια, Τα μέλη της ομάδας χρησιμοποιούν τη μάσκα με το προσωπείο του Γκάι Φωκς

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 35

INFO www.anonymousforthevoiceless.org Anonymous for the Voiceless

35

15/06/20 19:07

ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Οι ομάδες

ega n

Sea Shepherd Οι ακτιβιστές διαθέτουν στόλο 12 σκαφών κι έχουν δράσεις σε όλο τον κόσμο κατά της παράνομης αλιείας, της υπεραλίευσης και της σφαγής των θαλάσσιων θηλαστικών. Σφαγή εκατοντάδων δελφινιών και φαλαινών στα Faroe Islands της Δανίας κάθε χρόνο μόνο και μόνο για το έθιμο.

H

Sea Shepherd είναι η μεγαλύτερη οργάνωση που κάνει direct action για την προστασία της θαλάσσιας ζωής. Ιδρύθηκε το 1977 από τον Paul Watson, ο οποίος το 1972 υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη της Greenpeace, αλλά το 1977, επειδή δεν γινόταν το action που εκείνος ήθελε, αποχώρησε και δημιούργησε τους Sea Shepherd. Μια οργάνωση που σκοπός της είναι η υπεράσπιση της θαλάσσιας ζωής με δράσεις και καμπάνιες σε όλο τον κόσμο. Από το να προστατεύουν τις ρυγχοφάλαινες στη Νορβηγία, να διαδίδουν σε όλο τον κόσμο τη σφαγή χιλιάδων δελφι­ νιών στο Taiji της Ιαπωνίας, να κυνηγάνε και να σταματάνε το παράνομο κυνήγι φαλαινών στην Ανταρκτική, να υπερασπίζονται τα χιλιάδες μωρά φώκιας που σφάζονται κάθε χρόνο στον Καναδά για τη γούνα τους, να καταγράφουν και να προσπαθούν να σταματήσουν τη σφαγή εκατοντάδων δελφινιών και φαλαινών στα Faroe Islands της Δανίας κάθε χρόνο μόνο και μόνο για το έθιμο, μέχρι και να περιπολούν στα νησιά, προσπαθώντας να προστατέψουν αυτό το τόσο σημαντικό και πλούσιο από πουλιά και ζώα μέρος του πλανήτη μας από λαθροκυνηγούς. Με στόλο 12 σκαφών, έχουν δράσεις σε όλο τον κόσμο κατά της παράνομης αλιείας, της υπεραλίευσης και της σφα-

«Η πολιτική των Sea Shepherd στα πλοία είναι ξεκάθαρη και vegan. Σε όλα τα πλοία ακολουθείται vegan διατροφή.»

γής των θαλάσσιων θηλαστικών. Αυτή τη στιγμή, σε όλο τον κόσμο, τρέχουν διάφορες καμπάνιες που μπορείτε να βρείτε στο site τους. Επί του παρόντος, η πιο κοντινή είναι στις ακτές του Ατλαντικού, στη Γαλλία, που λέγεται Dolphin by Catch, κι αφορά τη μαζική εξόντωση δελφινιών από μεγάλα trawlers! Έξι χιλιάδες δελφίνια χουν βγει νεκρά στις ακτές, σε διάστημα ενός έτους. Επίσης, στη Λιβερία της Αφρικής, οι Sea Shepherd, από το 2017, σε συνεργασία με το Υπουργείο Άμυνας της Λιβερίας, προσπαθούν να σταματήσουν την παράνομη αλιεία από επικίνδυνα κυκλώματα παράνομων ψαράδων που μαστίζουν την περιοχή. Εκτός από τη Λιβερία, υπάρχουν 4 καμπάνιες στην Αφρική: στον κόλπο της Γουινέας, στη Ναμίμπια, στο Πενίν, στην Τανζανία. Μόνο στην περιοχή της Γκάμπιας, σε συνεργασία με το Ναυτικό και το Λιμενικό της περιοχής, έχουν συλλάβει 4 μεγάλα

trawlers, όπως κι αρκετά άλλα σκάφη στις άλλες περιοχές. Συνολικά, 50 παράνομα αλιευτικά έχουν συλληφθεί. Η Βάλια Στεφανουδάκη από την ομάδα της Αθήνας μας επισημαίνει: «Η πολιτική των Sea Shepherd στα πλοία είναι ξεκάθαρη και vegan. Σε όλα τα πλοία ακολουθείται vegan διατροφή. Όπως και η πολιτική τους για την αλιεία. Μπορεί να καταπολεμά την παράνομη αλιεία (γιατί εκεί μπορεί να κάνει πιο ουσιαστικό κι αποτελεσματικό έργο), αυτό όμως δεν σημαίνει ότι συμφωνεί με την αλιεία, όπως γίνεται τα τελευταία χρόνια. Είναι ενάντια στη θανάτωση κι αιχμαλωσία κάθε μορφής θαλάσσιας ζωής. Οι Sea Shepherd Ελλάδος είναι ένα group που δημιουργήθηκε σχεδόν ενάμιση χρόνο πριν και τώρα ασχολείται κυρίως με υποβρύχιους καθαρισμούς, καθώς και με την αιχμαλωσία των δελφινιών και την παράνομη αλιεία. Σκοπός μας είναι να στηρίξουμε, όπως μπορούμε, τις δράσεις των πλοίων στο εξωτερικό. Στην Ελλάδα να σταματήσουμε τις παράνομες παραστάσεις των

Οι συγκρούσεις με φαλαινοθηρικά είναι συχνό φαινόμενο.

36

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 36

15/06/20 19:08

δελφινιών (που με νόμο από το 2012 έχουν απαγορευτεί) και να κάνουμε ό,τι μπορούμε, για να υπάρξει επιτέλους ένα νομικό πλαίσιο, ώστε μην έχουμε αιχμάλωτα κητώδη στην Ελλάδα. Γι’ αυτό τον λόγο δε, συμμετείχαμε σε αυτό το video κατά της αιχμαλωσίας των δελφινιών που έγινε από ελληνικές και ξένες οργανώσεις και με τη συμμετοχή σπουδαίων Ελλήνων καλλιτεχνών. Βασικός σκοπός μας είναι η δημιουργία μίας ομάδας Sea Guardians για την προστασία των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, όπου είδη προς εξαφάνιση κινδυνεύουν, καθώς και η δημιουργία μίας μεγάλης καμπάνιας κατά της παράνομης αλιείας, με τη στήριξη των Sea Shepherd Global, οι οποίοι θέλουν να μας στηρίξουν, φέρνοντας ένα από τα πλοία τους στα ελληνικά νερά. Μέχρι τότε, βοηθάμε τη θάλασσα όπου και όπως έχει την ανάγκη μας». Σχετικά με το έργο των υποβρύχιων καθαρισμών, μας εξηγεί ότι ο κόσμος ευαισθητοποιείται: «Το βλέπουμε σε κάθε μέρος όπου πάμε. Επειδή το τι κρύβει ο βυθός δεν είναι ορατό, δημιουργεί μεγάλη αίσθηση στον κόσμο όλη αυτή η συσσώρευση τόσων απορριμμάτων σε μια τόσο μικρή θαλάσσια έκταση! Βλέπεις, η θάλασσα είναι πανέμορφη από έξω αλλά δυστυχώς μέσα της κρύβει πολλή βρωμιά και καλό είναι να

τη φέρνουμε στην επιφάνεια, για να σταματήσει ο κόσμος να τη ρυπαίνει. Επίσης, κι οι επαγγελματίες αλιείς έχουν μεγάλο μερίδιο στη ρύπανση, οι οποίοι σε μεγάλο ποσοστό θεωρούν τη θάλασσα σκουπιδότοπο! Στον υποβρύχιο καθαρισμό στο λιμάνι της Νέας Μηχανιώνας, στη Θεσσαλονίκη, από μία μικρή έκταση του λιμανιού (σαν 2 γήπεδα μπάσκετ) βγάλαμε περίπου ενάμιση τόνο σκουπιδιών. Ενδεικτικά σας λέω ότι ανάμεσα σε όσα βγάλαμε ήταν 39 λάστιχα αυτοκινήτων, 1 μηχανάκι, 5 μεγάλες μπαταρίες σκαφών,

στη νεκροψία το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος. Λυπηρό και σοκαριστικό, ένα τόσο θαυμάσιο πλάσμα, χτυπημένο όχι μόνο από την προπέλα ενός πολύ μεγάλου πλοίου αλλά και από την αδιαφορία μας. Με πάρα πολλές σακούλες πλαστικού στο στομάχι του, όπως και τα περισσότερα θαλάσσια πλάσματα αυτή τη στιγμή». Η δράση τους, ωστόσο, τους έχει δώσει και στιγμές χαράς, όπως μας πρόσθεσε: «Συγκεντρωνόμαστε μαζί με άλλο κόσμο, για να διαμαρτυρηθούμε για την αιχμαλωσία και τυραννία των δελφινιών έξω από τα Δελφινάρια. Απίστευτη, λοιπόν, είναι η στιγμή όταν βλέπεις οικογένειες που ετοιμάζονταν να μπούνε, μετά την ενημέρωση που τους γίνεται για τις τραγικές συνθήκες διαβίωσης των δελφινιών μέσα σε αυτά, να κάνουν μεταβολή και να φεύγουν. Εκείνη την ώρα αναπτερώνεται το ηθικό σου και λες, ναι, ίσως υπάρχει κάποια ελπίδα να αλλάξουν μία μέρα τα πράγματα σε αυτόν τον πλανήτη». Όποιος διαθέτει χρόνο, αγάπη και σεβασμό για τη θάλασσα και το περιβάλλον μπορεί να γράψει στη σελίδα τους στο Facebook, κι αυτοί θα επικοινωνήσουν μαζί του. Μπορείτε επίσης να συμπληρώσετε το e-mail σας, οπότε θα σας έρχονται ειδοποιήσεις με τις δράσεις τους. https://www.facebook.com/ SeaShepherdGreece/ και στο Instagram seashepherdgreece. Εν κατακλείδι, η κ. Στεφανουδάκη μας είπε: «Όλοι μπορούμε να βοηθήσουμε με το να ενημερωνόμαστε για το τι είναι σωστό και τι όχι και να μην είμαστε αδιάφοροι. Όταν βλέπουμε στις ψαραγορές γόνους και είδη που δεν πρέπει να αλιεύονται, όταν βλέπουμε μεγάλα αλιευτικά να ρίχνουν δίχτυα κοντά στις ακτές, να ειδοποιούμε. Όταν περπατάμε στην παραλία και βλέπουμε σκουπίδια, να τα μαζεύουμε. Το ότι δεν τα ρίξαμε εμείς δεν σημαίνει ότι δεν είναι και δικά μας. Τίποτα δεν μας ανήκει σε αυτό τον πλανήτη. Ας τον σεβαστούμε, λοιπόν, και πάνω από όλα ας σεβαστούμε τις θάλασσές μας και όλα τα πλάσματα που ζούνε μέσα σε αυτές. Γιατί, όταν εκείνες αδειάσουν, τότε θα τελειώσουμε κι εμείς».

«Συγκεντρωνόμαστε μαζί με άλλο κόσμο, για να διαμαρτυρηθούμε για την αιχμαλωσία και τυραννία των δελφινιών έξω από τα Δελφινάρια.»

O

14 δίχτυα και 302 κουτάκια αλουμινίου. Αυτά όλα έχουν μεγάλη επίπτωση στη θαλάσσια ζωή. Μην ξεχνάτε ότι πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι ακόμα και σε τεράστιο βάθος βρέθηκαν στα ψάρια ποσότητες πλαστικού». Η χειρότερη στιγμή που θυμούνται στη χώρα μας είναι η θέα μια νεκρής φάλαινας 12 μέτρων στην Αττική. «Πρόσφατα εκβράστηκε ένας Φυσητήρας περίπου 12 μέτρων στην περιοχή της Κακιάς Θάλασσας, στην Αθήνα, και πήγαμε να βοηθήσουμε

Paul Watson, ιδρυτής των Sea Shepherd, έχει αφιερώσει τη ζωή του στην προστασία φαλαινών, δελφινιών, καρχαριών και γενικά της θαλάσσιας ζωής. Αγωνίζεται για περισσότερο από πέντε δεκαετίες, συχνά με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο... Ο καπετάνιος εξ άλλου έχει έναν και μοναδικό σκοπό: να μπει τέλος στη σφαγή των πλασμάτων του ωκεανού και στην καταστροφή των οικοσυστημάτων του. Αυτό αφηγείται και στο ντοκιμαντέρ με το όνομά του, που πήρε πολύ καλές κριτικές το 2019. Ουσιαστικά, σε αυτό καταγράφεται η πορεία του από την παιδική του ηλικία μέχρι σήμερα. Το ντοκιμαντέρ δείχνει πώς ο Paul Watson πέρασε τη ζωή του ταξιδεύοντας στον κόσμο, για να κρατήσει τους ωκεανούς και τους κατοίκους τους ασφαλείς. Ο συνδυασμός των αποκαλυπτικών σύγχρονων συνεντεύξεων με τον Watson, τα αρχειακά αποσπάσματα των δραματικών συναντήσεων των Sea Shepherd και τα εντυπωσιακά υποβρύχια πλάνα της φύσης, κατατάσσουν το βραβευμένο ντοκιμαντέρ σε must see!

INFO

www.seashepherd.org Sea Shepherd Greece www.imdb.com/title/tt10011252

37

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 37

15/06/20 19:08

ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Οι ομάδες

ega n

Direct Action Everywhere Οι ανοιχτές διασώσεις κι οι έντονες διαμαρτυρίες που δημιουργούν «θόρυβο» είναι μερικές από τις δράσεις της ομάδας που πλέον έχει και στη χώρα μας έντονη ακτιβιστική δράση.

Η

• Διοργάνωση ετήσιων συνεδρίων, workshops και δράσεων, με συμμετοχή κορυφαίων ακτιβιστών από όλο τον κόσμο και διεθνών προσωπικοτήτων.

• Αλλαγές στη νομοθεσία στην πολιτεία της Καλιφόρνια. Στην Ελλάδα, η πρώτη δράση της DxΕ πραγματοποιήθηκε στις 29/07/2018 στη Σαντορίνη. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαμαρτυρίας, το θέμα της κακοποίησης των γαϊδουριών πήρε διεθνείς διαστάσεις, προκάλεσε την παρέμβαση της PETA κι έγινε η αιτία στις 2/8 να ψηφιστεί στο ελληνικό κοινοβούλιο εγκύκλιος σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης των ιπποειδών (δεν τηρείται αυτή την στιγμή). Έκτοτε, η οργάνωση έχει πραγματοποιήσει κι άλλες δράσεις που προκάλεσαν αίσθηση και συζητήθηκαν, όπως η παρέμβαση στο burger festival, στη Βαρβάκειο αγορά, και στην περιφορά του Επιταφίου στο Σύνταγμα, καθώς κι έρευνες σε φάρμα εκτροφής και σε γνωστή μονάδα παραγωγής γαλακτοκομικών. «Ονειρευόμαστε έναν κόσμο όπου οι διακρίσεις εις βάρος των μη-ανθρώπινων ζώων, η αντικειμενοποίηση της ύπαρξής τους κι η υποδούλωσή τους στον άνθρωπο δεν θα είναι πια κοινωνικά αποδεκτές. Είμαστε η γενιά που θα βάλει τέλος στην Με σκληρές εικόνες προσπαεκμετάλλευση των θούν οι ακτιβιστές να προκαμη-ανθρώπινων ζώλέσουν το κοινό αίσθημα. ων. Ο όρος direct

Direct Action Everywhere (DxE) είναι μια ομάδα ακτιβιστών που, μέσω ανοιχτών διασώσεων, διαμαρτυριών και διαταραχών, θέλει να δημιουργήσει έναν κόσμο στον οποίο κάθε ζώο θα είναι ασφαλές, ελεύθερο κι ευτυχισμένο. Η DxE εστιάζει στην οικοδόμηση της κοινότητας, σε διαμαρτυρίες που προκαλούν αναστάτωση και σε ανοιχτές διασώσεις. Ιδρύθηκε στο Όκλαντ το 2013 από μια μικρή ομάδα ακτιβιστών, απογοητευμένων από το καθεστώς του συμβατικού τρόπου λειτουργίας του κινήματος για τα δικαιώματα των ζώων. Από την ίδρυσή της, η DxE έχει καταφέρει τα εξής: • Κινητοποίηση χιλιάδων ακτιβιστών.

• Διαμαρτυρίες σε περισσότερο από 244 πόλεις και 36 χώρες.

• Διασώσεις εκατοντάδων ζώων από κτηνοτροφικές μονάδες.

• Κάλυψη από κορυφαία δημοσιογραφικά έντυπα, συμπεριλαμβανομένων των New York Times, Washinghton Post, και τα κανάλια CNN και ABC. • Δημιουργία του πρώτου κέντρου για τα δικαιώματα των ζώων στις Η.Π.Α (Berkeley Animal Rights Center).

Τα μέλη της ομάδας κρατούν πλακάτ με μηνύματα υπέρ των ζώων.

«Ο στόχος μας δεν είναι να αλλάξουμε κάθε άνθρωπο χωριστά, αλλά να αλλάξουμε τους θεσμούς.» action (άμεσος δράση) αναφέρεται σε παρεμβατικές, μη βίαιες ενέργειες κι έχει χρησιμοποιηθεί απ’ όλα τα προγενέστερα, πετυχημένα κινήματα κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο στόχος μας δεν είναι να αλλάξουμε κάθε άνθρωπο χωριστά, αλλά να αλλάξουμε τους θεσμούς. Θέλουμε να ανοίξουμε τον διάλογο και να θέσουμε το ζήτημα στο τραπέζι. Επιδιώκουμε να φέρουμε στην επιφάνεια το θέμα των δικαιωμάτων των μη-ανθρώπινων ζώων, με όρους κοινωνικούς, θεσμικούς, πολιτικούς κι όχι ατομικούς. Για να το πετύχουμε αυτό, χρησιμοποιούμε τα διδάγματα των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών. Εστιάζουμε σε διαταραχές της αρνητικής ειρήνης, στη μη βίαιη αντίσταση και στην πολιτική ανυπακοή. Παράδειγμα διαταραχής αρνητικής ειρήνης: οι δράσεις στη Βαρβάκειο, στο burger festival, σε εστιατόρια, σε κάθε χώρο που προάγεται η βία κι η εκμετάλλευση των ζώων. Παράδειγμα μη βίαιης αντίστασης: οι δράσεις

38

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 38

15/06/20 19:08

κατά τη διάρκεια του Επιταφίου στο Σύνταγμα. Την πρώτη φορά οι αστυνομικοί μας απομάκρυναν βίαια (ενώ κρατούσαμε ένα πανό) και τη δεύτερη, αφού αρχικά μας απαγόρευσαν να φτάσουμε στο σημείο, όταν τελικά το καταφέραμε, μας απομάκρυναν, όταν φωνάζαμε συνθήματα. Ως μη βίαιη αντίσταση θεωρείται και η στάση μας απέναντι στους ιδιοκτήτες-security- πελάτες, που μας βρίζουν ή ασκούν βία, ενώ εμείς δεν απαντάμε σε αυτήν. Πολιτική ανυπακοή: η έρευνα που κάναμε σε φάρμα στην Ελλάδα. Οι δράσεις μας στο Σύνταγμα κατά τη διάρκεια του Επιταφίου. Οι δράσεις μας ενδέχεται να είναι -και συχνά είναι- παράνομες, αλλά όχι βίαιες. Άλλωστε, ποτέ στην ιστορία δεν κατακτήθηκαν δικαιώματα, χωρίς να καταλυθούν άδικοι νόμοι. Από τον Χριστό, τον Μαντέλα, τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Γκάντι, τη Ρόζα Πάρκερ, την Έμιλι Πάνκχερστ μέχρι την Κάθριν Σουάιτζερ, οι άδικοι νόμοι καταπατούνταν, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την κοινωνική αλλαγή», μας είπε η κ. Μαρία Αστραδενή Σκούρτα. Στο μυαλό της έχουν μείνει ανεξίτηλα κάποια περιστατικά από τα πολλά που έχει ζήσει. «Νομίζω ότι τις πιο δυνατές και συγκλονιστικές στιγμές τις βίωσα κατά τη διάρκεια των δράσεων στην Αμερική. Ένα γεγονός που με σημάδεψε ήταν το κλάμα μιας μάνας που δύο από τα

μωρά της κείτονταν δίπλα της νεκρά. Ήταν στριμωγμένη στο κλουβί της και δεν μπορούσε ούτε να τα αγγίξει! Έκλαιγε! Έχετε δει ποτέ γουρουνάκι να κλαίει; Πήρα αγκαλιά ένα από μωρά της που ήταν άρρωστο και της υποσχέθηκα ότι θα είναι ευτυχισμένο. Της ορκίστηκα ότι θα κάνω ό,τι μπορώ σε αυτή τη ζωή που μου χαρίστηκε, ώστε καμία μάνα και κανένα παιδί να μην υποφέρουν πια. Άλλη στιγμή ήταν όταν άρπαξα μια κότα που ξέφυγε από τη γραμμή παραγωγής σε ένα σφαγείο στη Νεβάδα. Την άρπαξα κι άρχισα να τρέχω. Η μέρα που σταθήκαμε έξω από τη μεγαλύτερη φάρμα γουρουνιών στην Αμερική, στη μέση της ερήμου της Γιούτα. Ένα αχανές στρατόπεδο συγκέντρωσης, γεμάτο με δυστυχισμένες, τρομαγμένες κι εξαθλιωμένες μανάδες με παιδιά,

H ακτιβίστρια Μαρία Αστραδενή Σκούρτα

«Από τον Χριστό, τον Μαντέλα, τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Γκάντι, τη Ρόζα Πάρκερ, την Έμιλι Πάνκχερστ μέχρι την Κάθριν Σουάιτζερ, οι άδικοι νόμοι καταπατούνταν, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την κοινωνική αλλαγή.»

που δεν έχουν αντικρίσει ποτέ το φως του ήλιου. Επίσης, θέλω να πω ότι στην Ελλάδα έχω νιώσει τον κίνδυνο πιο έντονα από οπουδήποτε αλλού. Στη Σαντορίνη επιχείρησαν, κυριολεκτικά, να μας σκοτώσουν! Στις περισσότερες από τις δράσεις μας ήρθαμε αντιμέτωποι με βίαιες συμπεριφορές. Η στιγμή που με συγκίνησε βαθιά ήταν όταν ακτιβιστές τραγούδησαν στη Βαρβάκειο, εις μνήμην των αθώων που δολοφονήθηκαν. Και η πιο οδυνηρή εμπειρία, η απόφαση να αφήσουμε πίσω μια άρρωστη και παράλυτη μανούλα που γνωρίσαμε σε μία φάρμα στη βόρειο Ελλάδα. Πάντα θα τη θυμάμαι. Λυπάμαι τόσο που δεν κατάφερα να τη σώσω. Την ονομάσαμε Ελπίδα. Συγγνώμη Ελπίδα». Η σελίδα στο Facebook, όπου ανακοινώνονται δράσεις και νέα της ομάδας είναι η Direct Action Everywere - Athens. Όποιος επιθυμεί να γίνει μέρος του κινήματος για την απελευθέρωση των ζώων μπορεί να στείλει αίτημα στην ομάδα DxE - Athens.

INFO www.directactioneverywhere.com Στην Ελλάδα, η πρώτη δράση της DxΕ πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη.

DxE - Athens

39

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 39

15/06/20 19:08

ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Οι ομάδες

ega n

Animal Save Movement Η ομάδα διοργανώνει ειρηνικά vigils, συνήθως έξω από ένα τοπικό σφαγείο, με στόχο να διαδώσει τις ιστορίες των μη ανθρώπινων ζώων που είναι καθ’ οδόν προς τον θάνατό τους.

T

ο Athens Animal Save ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2019, μετά από πρωτοβουλία της Αικατερίνας Χατζηγεωργίου, η οποία είδε πλάνα του Toronto Pig Save και παρακινήθηκε να έρθει σε επαφή με το κίνημα. Έτσι, πραγματοποιήθηκε το πρώτο Vigil στις 13/03/2019 και το Climate Save στις 22/03/2019. Στη συνέχεια, με την υποστήριξη του Activism on the Road, ένα group ακτιβιστών και παρακλάδι του Save, διοργανώθηκε tour σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας και δημιουργήθηκε το Animal & Climate Save στη Θεσσαλονίκη και Animal Save στο Ηράκλειο Κρήτης. Το 2020 ξεκίνησε με άλλα δύο Save groups σε Πάτρα και Βόλο. Το Animal Save Movement αποτελείται από ένα παγκόσμιο δίκτυο ακτιβιστών που γίνονται αυτόπτες μάρτυρες στην αδικία που επιβάλλεται στα μη ανθρώπινα ζώα, τα οποία χρησιμοποιούνται ως τροφή, ένδυση, πειράματα και ψυχαγωγία του ανθρώπινου ζώου. Διοργανώνουν ειρηνικά vigils, συνήθως έξω από ένα τοπικό σφαγείο. O στόχος τους είναι να διαδώσουν τις ιστορίες των μη ανθρώπινων ζώων που είναι καθ’ οδόν προς το σφαγείο, καταγράφοντας εικόνες και βίντεο αυτής της αδικίας, και, μέσω της βοήθειας των κοινωνικών μέσων, να ενημερώσουν το κοινό. «Ο μακροπρόθεσμος στόχος του Animal Save Movement είναι να υπάρχει Save group σε κάθε σφαγείο και να δημιουργηθεί ένα μαζικό κίνημα για τη δικαιοσύνη των μη ανθρώπινων ζώων. Επιπρόσθετα, είμαστε αντισπισιστές και καμία μορφής διάκριση δεν είναι αποδεκτή σε αυτό το κίνημα», μας είπε η Αικατερίνα Χατζηγεωργίου.

To Climate Save Movement επικεντρώνεται στο τέλος της κτηνοτροφίας, την αναδάσωση της γης και τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Το Bee Save Movement (ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2019) ασχολείται με τη σημαντικότητα του ρόλου της μέλισσας για το

Λίγο πριν από την είσοδό τους στο σφαγείο, λένε το ύστατο αντίο…

μέλλον του πλανήτη και με τον ραγδαίο ρυθμό εξαφάνισής τους. Τέλος, το Health Save Movement στοχεύει να δείξει πως η φυτοφαγία μπορεί να αποτρέψει τις ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση ζώων και ζωικών προϊόντων και να ενισχύσει τη διατροφική δικαιοσύνη, προσπαθώντας να κάνει τον vegan τρόπο ζωής και τη φυτοφαγική διατροφή προσβάσιμα για όλους. «Μέσω των δράσεων και των διαλόγων που κάνουμε, έχουμε δει πως πολλά μη vegan άτομα έχουν επηρεαστεί κι έχουν αναλογιστεί τις επιλογές τους στην καθημερινή τους ζωή, καθώς επίσης έχουμε επηρεάσει vegan άτομα να ξεκινήσουν τον ακτιβισμό. Οι συγκεκριμένες δράσεις είναι μέσα στο πλαίσιο του νόμου. Είναι ειρηνικές και πραγματοποιούνται σε δημόσιους χώρους -κάτι που κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να κάνει», δήλωσε στο περιοδικό η Αικατερίνα Χατζηγεωργίου. Μέλη από διάφορες πόλεις μοιράστηκαν μαζί μας εμπειρίες που έμειναν ανεξίτηλα χαραγμένες στη μνήμη τους: «Μία από τις στιγμές που δεν πρόκειται ποτέ να σβηστεί από τη μνήμη μου είναι όταν ήρθα αντιμέτωπη με τις εικόνες που αντίκρισα στο «Vigil before Christmas» που έλαβε χώρα στις 19.12.2019. Είδα έναν από τους μεγαλύτερους φόβους μου να παίρνει μορφή και φωνή. Είδα μωρά (κατσικάκια,

γουρουνάκια, προβατάκια) να περνάνε την είσοδο του σφαγείου κι άκουσα τις φωνές τους, καθώς το μαχαίρι διαπερνούσε το σώμα τους. Είδα τον φόβο στα μάτια τους, είδα να κουνάνε τις ουρές τους όσο τους μιλούσαμε όμορφα. Και αυτό το “γιατί;” να πλανάται ακόμα στο κεφάλι μου». Αthens Animal Save – Εύη Ράπτη «Έχουμε ζήσει πολύ έντονες στιγμές, αλλά ξεχωρίζουν κάποιες, όπως αυτή που τον περασμένο Ιούλιο ήρθαμε για πρώτη φορά αντιμέτωποι με ένα φορτηγό με αρνάκια δεμένα χειροπόδαρα, το ένα πάνω στο άλλο, λαχανιασμένα από το άγχος και τον καύσωνα. Ήταν η φυσική αναπαράσταση της πεποίθησης ότι τα μη ανθρώπινα ζώα δεν είναι συναισθανόμενα άτομα, δηλαδή ικανά να νιώθουν πόνο, φόβο και άλλα συναισθήματα, αλλά προϊόντα».

Heraklion Animal Save – Μαρίνα Χουστουλάκη «Εμένα η εμπειρία μου από το τελευταίο Vigil του Athens Animal Save που θυμάμαι (γιατί έχω πάει και άλλη φορά, αλλά δυστυχώς εμείς οι άνθρωποι ξεχνάμε εύκολα) είναι να βλέπω αθώα κι ανήμπορα πλάσματα πάνω σε μια καρότσα φορτηγού που, γνωρίζοντας και τα ίδια πού οδηγούνται, να σε κοιτάζουν στα μάτια. Είναι πολύ δύσκολο να αντικρίζεις το

40

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 40

15/06/20 19:09

Dream Dancers Ο σκοπός ίδρυσης των Dream Dancers είναι να ευαισθητοποιήσει και να ωθήσει τον κόσμο να βγει στον δρόμο ακτιβιστικά και να διεκδικήσει τα δικαιώματα των ζώων. Καθ’ οδόν μέλη της ομάδας για ένα ακόμη ειρηνικό vigil.

θέαμα αυτό, ενώ ξέρεις τη συνέχεια. Κι ένας λόγος που θα ήθελα να ξαναβρεθώ σε κάτι τέτοιο είναι αυτός που ανέφερα στην αρχή. Να μη ξεχνώ...» Αthens Animal Save – Στέφανος Καραβάς «Μία από τις στιγμές που δεν θα ξεχάσω είναι όταν κατά τη διάρκεια μιας δράσης είδαμε ένα φορτηγό με γουρουνάκια, τα οποία βγάλαμε φωτογραφίες και ήρθαμε πιο κοντά τους, να τα πηγαίνει στο σφαγείο. Ύστερα από λίγη ώρα, ακούγαμε καθαρά τις φωνές τους μέσα από το κτήριο. Όλο αυτό ήταν απίστευτα στενάχωρο για εμάς, όμως καταφέραμε και καταγράψαμε με βίντεο όλη αυτή τη διαδικασία, η οποία διαφορετικά θα έμενε στη αφάνεια».

Thessaloniki Animal Save – Νεφέλη Πολυχρόνη «Μιλώντας κι ενημερώνοντας τον κόσμο για το θέμα της κλιματικής αλλαγής και τον τεράστιο κι αμεσότατο αντίκτυπο που έχει η κτηνοτροφία κι η κατανάλωση ζωικών προϊό­ ντων στο περιβάλλον μας, λαμβάνω πολύ ενδιαφέρουσες και θετικές αντιδράσεις, καθώς οι άνθρωποι αυτοί, δείχνουν σημαντικό ενδιαφέρον ως προς τα μέχρι τότε άγνωστα σε αυτούς δεδομένα. Νιώθω πολύ χαρούμενη, γιατί βλέπω ότι ο κόσμος αρχίζει να επαναπροσδιορίζει τη στάση του απέναντι σε ένα τόσο σημαντικό θέμα, όσο το περιβάλλον στο οποίο ζούμε».

Thessaloniki Climate Save – Μαγδαληνή Χαρίση

INFO • Athens Animal Save •Climate Save Greece •Athens Climate Save •Athens Bee Save •Thessaloniki Animal Save •Thessaloniki Climate Save •Heraklion Animal Save

Η

ομάδα ιδρύθηκε το 2016, θέλοντας να διώξει προκαταλήψεις και συνήθειες του παρελθόντος, όπως επισημαίνει και στη δημόσια θέση της: «Ανήθικα έθιμα γεμάτα πόνο κι αγωνία. Έθιμα και παραδόσεις που κάνουν τον άνθρωπο σκληρό κι αδιάφορο απέναντι στα ζώα, στο περιβάλλον, στην ίδια του τη φύση. Δεν είναι οι ανάγκες που κάνουν τον άνθρωπο να δει τα ζώα σαν αντικείμενα, είναι η συνήθειά του, οι εθισμοί του κι οι προκαταλήψεις του. Αμφισβητούμε κι αρνούμαστε τη βαρβαρότητα που μας δόθηκε από τις προηγούμενες γενιές και προσπαθούμε για έναν κόσμο χωρίς πόνο. Προσπαθούμε, με προσωπικές επιλογές διατροφής, ένδυσης και προϊόντων που δεν περιέχουν ζωική εκμετάλλευση, αλλά και συλλογικές δράσεις, για ενημέρωση και παρέμβαση, για ζώα που βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο». Ο Αβραάμ, ένας από τους ιδρυτές της ομάδας, μας είπε: «Οι δράσεις μας είναι ποικίλες. Διαμαρτυρίες και παρεμβάσεις ενάντια στη γούνα, σε βάρβαρα έθιμα κι εκδηλώσεις, σε τελετουργικές σφαγές, σε ζωολογικούς κήπους και σε εκθέσεις ζώων. Δράσεις ενάντια στο κυνήγι και σε κακοποιητές ζώων. Δράσεις ενημέρωσης για τον vegan τρόπο ζωής, με προβολές σε συγκεντρώσεις και φεστιβάλ. Δράσεις και κινητοποιήσεις ενάντια στις κακοποιήσεις των αδέσποτων και δεσποζόμενων ζώων. Δράσεις στα δικαστήρια, είτε διαμαρτυρίας είτε συμπα-

ράστασης (δεν αφήνουμε ποτέ μάρτυρα κακοποίησης μόνο του). Υπάρχουν και δράσεις που δεν ανακοινώνονται και φυσικά δεν αναφέρονται δημόσια κι αυτές είναι κυρίως οι αντικυνηγετικές». Έχοντας μετάσχει σε πληθώρα δράσεων, ο Αβραάμ ξεχωρίζει κάποιες που του έχουν μείνει ανεξίτηλες στη μνήμη του. «Οι έντονες στιγμές είναι πάρα πολλές. Θα μπορούσα ίσως να ξεχωρίσω την ένταση και τη φόρτιση στη δράση μας ενάντια στην κακοποίηση των ιπποειδών στη Σαντορίνη. Επίσης, δεν πρόκειται να ξεχάσω την αιφνιδιαστική δράση μας στην έκθεση Ζωοτεχνία 2017. Στη σελίδα μας στο Facebook υπάρχουν βίντεο που δείχνουν την κακομεταχείριση των ζώων και το απελπισμένο βλέμμα τους». Αρκετός κόσμος έχει ευαισθητοποιηθεί μέσα από τις δράσεις τους, σύμφωνα με τον κ. Αβραάμ, και θεωρεί ότι ο σπόρος που έχουν φυτέψει αναπτύσσεται με γεωμετρική ταχύτητα. Εάν θέλει κάποιος να ενταχθεί στην ομάδα των Dream Dancers, μπορεί απλώς να το αιτηθεί στα social media. Υπάρχουν όμως και κάποιες μυστικές ομάδες, μας εξομολογήθηκε ο Αβραάμ, όπου εκεί επιλέγουν αυτοί τα μέλη.

INFO Dreamdancers groups/dreamdancerss

41

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 41

15/06/20 19:09

ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Οι ομάδες

ega n

Truth Pill Η ομάδα Truth Pill ιδρύθηκε επίσημα τον Οκτώβριο του 2019, με σκοπό να ενημερώσει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους για τη χρήση ζώων και τον σπισισμό.

Σ

τόχος της Truth Pill είναι η εξάλειψη του σπισισμού κι η ολική απελευθέρωση των ζώων. «Πιστεύουμε πως κανένας δεν θα έπρεπε να έχει το δικαίωμα να εξουσιάζει πάνω στο σώμα κανενός άλλου. Τα ζώα υπόκεινται μια αδικία, τους στερούμε τα δικαιώματά τους και τους αξίζει η ελευθερία τους. Μέσα από τις οθόνες των λάπτοπ, δείχνουμε μια πραγματικότητα που πριν έμενε καλά κρυμμένη. Ελπίζουμε μέσα από τις δράσεις μας να πετύχουμε την ολική απελευθέρωση των ζώων, ανθρώπινων και μη. Να πω ότι ένας ακόμη λόγος δημιουργίας της συγκεκριμένης ομάδας είναι να υπάρχει ένας ασφαλής χώρος για τα άτομα που επιθυμούν να συμμετέχουν σε δράσεις για την απελευθέρωση των ζώων. Είμαστε κάθετοι σε ασεβείς συμπεριφορές και δεν δεχόμαστε στην ομάδα ως μέλη άτομα τα οποία επιλέγουν να κάνουν διακρίσεις εις βάρος άλλων ατόμων», μας είπε ο Βασίλης Παπαζαχαρίου από την ομάδα. Η κύρια δράση των Truth Pill είναι 1-2 φορές την εβδομάδα, σε δημόσιους κεντρικούς χώρους, να προβάλλονται μέσα από λάπτοπ βίντεο από κρυφές κάμερες σε βιομηχανίες που χρησιμοποιούν ζώα. Τα άτομα που κρατούν τα λάπτοπ φοράνε μαύρα μαντίλια, τα οποία συμβολίζουν τον κάθε άνθρωπο που κλείνει τα μάτια του στην αλήθεια που δείχνουν τα λάπτοπ. Τα άτομα που δεν κρατούν λάπτοπ στέκονται κοντά στις οθόνες, ώστε να συζητούν με όποιον περαστικό ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα για το τι συμβαίνει στα ζώα. Επιπλέον, εκτός της συγκεκριμένης μορφής δράσης, οργανώνονται και άλλα είδη δράσεων, όπως προβολές του ντοκιμαντέρ Dominion και βοήθεια σε καταφύγια. «Κάθε δράση έχει τη δική της βαρύτητα και κάθε συζήτηση με τους περαστικούς μας δίνει έμπνευση κι ελπίδα. Υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες ιστορίες που μπορούμε να διηγηθούμε. Μία από τις αγαπημένες μας στιγμές είναι όταν μια κοπέλα συζητούσε

μαζί μας και μας έλεγε πως αυτό που κάνουμε δεν έχει νόημα και πως δεν θα φέρει κανένα αποτέλεσμα να δείχνουμε τέτοιες εικόνες. Η ίδια κοπέλα, αφού σκέφτηκε όσα συζήτησε μαζί μας και όσα είδε στις οθόνες, την επόμενη εβδομάδα είχε ήδη γίνει μέλος της ομάδας μας και στεκόταν εκεί, μαζί μας, κρατώντας λάπτοπ και δείχνοντας αυτές τις εικόνες. Τέτοιες πράξεις δείχνουν πως η αλλαγή δεν είναι κάτι το ανέφικτο, ούτε καν κάτι το δύσκολο.

Τα άτομα που κρατούν τα λάπτοπ φορούν μαύρα μαντίλια που συμβολίζουν τον κάθε άνθρωπο που κλείνει τα μάτια του στην αλήθεια.

«Τα ζώα υπόκεινται μια αδικία, τους στερούμε τα δικαιώματά τους και τους αξίζει η ελευθερία τους.» Αρκεί να είμαστε εκεί, για να θυμίζουμε πως έχουμε την επιλογή να κάνουμε το σωστό. Επίσης, πολύ συγκινητικές είναι οι στιγμές όπου οι περαστικοί αποφασίζουν επιτόπου πως δεν θέλουν να ξανασυμμετάσχουν σε χρήση ζώου και μπαίνουν κατευθείαν στη δράση μαζί μας, και δείχνουν κι εκείνοι μέσω των λάπτοπ τι συμβαίνει στα υπόλοιπα είδη ζώων. Το μεγαλύτερο μέρος των ανθρώπων που σταματούν και κοιτάζουν τις οθόνες, συγκινείται, σοκάρεται και φεύγει με δάκρυα στα μάτια. Βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας πως τα άτομα αυτά φεύγουν διαφορετικά απ’ ό,τι ήρθαν. Διότι, πλέον, γνωρίζουν την αλήθεια, γνωρίζουν πως είναι στο χέρι τους να αλλάξουν», αναφέρει ο κ. Παπαζαχαρίου. Σύμφωνα με τους Truth Pill, υπάρχει διάδραση σε ό,τι κάνουν, καθώς σε κάθε συγκέντρωση που πραγματοποιούν βλέπουν ότι όσο περνάει η ώρα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να μάθουν τι μπορούν να κάνουν, για να σταματήσουν να στηρίζουν την εκμετάλλευση ζώων. Μάλιστα, αρκετές φορές, έχουν συναντήσει τυχαία σε δράση τους άτομα

με τα οποία είχαν συζητήσει σε προηγούμενη δράση και τους λένε πως έχουν γίνει πλέον vegans. Κάποια από τα άτομα αυτά μπαίνουν και στην ομάδα και κάνουν ακτιβισμό πλέον κάθε εβδομάδα μαζί τους. Όποιο άτομο επιθυμεί να γίνει μέλος της ομάδας, μπορεί να στείλει αίτημα στο Facebook group που ονομάζεται TRUTH PILL, αν μένει στην Αθήνα, και στο TRUTH PILL: Patras, αν μένει στην Πάτρα. «Είναι απαραίτητη προϋπόθεση όποιο άτομο επιθυμεί να γίνει μέλος να απαντήσει τις δύο εισαγωγικές ερωτήσεις, για να βεβαιωθούμε ότι συμφωνεί με τον τρόπο λειτουργίας της ομάδας. Η ομάδα δεν δέχεται ως μέλη άτομα τα οποία κρίνονται επικίνδυνα για τα υπόλοιπα μέλη. Δεν γίνονται δεκτοί στην ομάδα ρατσιστές, σπισιστές, σεξιστές, ομοφοβικοί, χονδροφοβικοί, τρανσφοβικοί και γενικά άτομα που επιλέγουν να κάνουν διακρίσεις», τονίζει ο κ. Παπαζαχαρίου.

INFO • Truth Pill • Truth Pill Patras Truth.Pill truthpillgr@gmail.com

42

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 42

15/06/20 19:09

Animal Rights Runners Η ομάδα, ουσιαστικά, χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες μέσα από τρία χρώματα. Η πρώτη αφορά τα απλά μέλη, που φορούν το κόκκινο χρώμα. Η δεύτερη κατηγορία είναι οι δρομείς που φορούν λευκή μπλούζα και η τρίτη κατηγορία είναι οι αντισπισιστές vegan ακτιβιστές που φορούν μαύρα.

Η

ομάδα μας γεννήθηκε τον Μάρτιο του 2012. «Όλα τα ζώα έχουν το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα να παίζουν έτσι ελεύθερα κι ευτυχισμένα μέσα στη φύση. Η ακτιβιστική μου ενασχόληση με τα δικαιώματα των ζώων συνειρμικά με οδήγησε στη σκέψη των φυλακισμένων ζώων μέσα σε κάθε λογής κλουβί. Αθώες ψυχές που τους έχει στερηθεί εντελώς ανήθικα αυτή η απόλυτη αίσθηση ελευθερίας», μας είπε ο Γιώργος Αγγελάκος. Συνέχισε, μιλώντας για τον σκοπό της ομάδας τους: «Ως vegan δρομείς κι ακτιβιστές, αποφασίσαμε να φτιάξουμε μια ομάδα που, μέσα από τις διαδρομές αγώνων τρεξίματος διαφόρων αποστάσεων που διανύει, αλλά και μέσα από μια σειρά νόμιμων κι ειρηνικών ακτιβιστικών δράσεων, να έχει τον ιερό σκοπό του να μεταδώσει το πνεύμα της ολιστικής ηθικής συμπεριφοράς στα ζώα και το περιβάλλον. Θέλουμε η ομάδα μας να ευαισθητοποιήσει το κοινό, τον απλό αποπροσανατολισμένο άνθρωπο, για τα δικαιώματα των ζώων στη χώρα μας, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και να ενδυναμώσει με κάθε τρόπο το έργο των εθελοντών κι ακτιβιστών που γίνεται διεθνώς, με μήνυμα τον σεβασμό απέναντι σε κάθε έμβιο οργανισμό και στόχο να δοθεί τέλος στις σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων των ζώων που συντελούνται καθημερινά. Αναζητώντας, έτσι, με καθημερινές πράξεις, έναν πιο φωτεινό κόσμο για εμάς,

Ο Γιώργος Αγγελάκος είναι ο ιδρυτής της ομάδας

για τα παιδιά μας και όλα τα άλλα έθνη ζώων που κατοικούν τον πλανήτη μας». Η ομάδα, ουσιαστικά, χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες μέσα από τρία χρώματα. Η πρώτη αφορά τα απλά μέλη. «Οι πολύτιμοι εθελοντές μας που μας ακολουθούν εδώ και χρόνια ενημερώνονται από εμάς και οικειοθελώς βοηθούν στις φιλοζωικές μας δράσεις, όπως υιοθεσίες ζώων, προσφορές τροφών ή φαρμάκων σε ζώα

«Όλα τα ζώα έχουν το αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα να παίζουν ελεύθερα κι ευτυχισμένα μέσα στη φύση.» που έχουν ανάγκη, μετακινήσεις τραυματισμένων ζώων σε κτηνιάτρους. Είναι αυτοί που πολλές φορές μας ζητούν να μην αναφέρουμε καν το όνομά τους. Τα μέλη αυτής της κατηγορίας θα τα αναγνωρίσετε από το κόκκινο χρώμα που φορούν. Χρώμα που για μας συμβολίζει το αίμα των ζώων που άδικα χάνεται στους δρόμους, στα εργαστήρια πειραμάτων ή στα σκοτεινά σφαγεία», μας εξηγεί ο κ. Αγγελάκος και συνεχίζει: «Η δεύτερη κατηγορία είναι οι όμορφοι δρομείς μας. Φορώντας τη λευκή μπλούζα μας, περνάνε το μήνυμά μας σε ποικιλία αγώνων. Δεν μας ενδιαφέρει η επίδοση των δρομέων, αλλά κυρίως το μήνυμα κι ο συμβολισμός. Μπορεί να έχουμε στην ομάδα μας δρομείς που έχουν στο ιστορικό τους πολύ δύσκολους υπερμαραθωνίους βουνού, όπως το ROUT των 100 μιλίων, ή υπεραποστάσεις, όπως ο δρομικός Ευχίδειος Άθλος των 107 χιλιομέτρων, αλλά εκτιμούμε το ίδιο και τον απλό δρομέα που με την μπλούζα μας βγαίνει για το καθημερινό του τρέξιμο στη γειτονιά του. Το λευκό χρώμα αυτής της κατηγορίας συμβολίζει την Ελευθερία όλων των ζώων, κάτι που συνδέεται βαθιά με την ίδρυση της ομάδας μας. Η τρίτη κατηγορία μελών και δράσεων είναι οι αντισπισιστές vegan ακτιβιστές μας.

Οι δράσεις τους είναι εκεί έξω, στον δρόμο, μακριά από το πληκτρολόγιο, έξω από σφαγεία (καμιά φορά και μέσα), σε διαδηλώσεις με πλακάτ, σε συμβολικές καμπάνιες κι άλλες νόμιμες ενέργειες υπέρ των ζώων που κατοικούν σε αυτό τον πλανήτη. Τα μέλη αυτής της κατηγορίας θα τα αναγνωρίσετε από το μαύρο χρώμα που φορούν. Είναι μια κατηγορία που τον τελευταίο καιρό προσπαθούμε να αναπτύξουμε, μιας και είναι πεποίθησή μας ότι δεν αρκεί να είσαι vegan, πρέπει να βγεις έξω και να αντισταθείς, να είσαι ενεργός ακτιβιστής, ώστε μια μέρα να αποδοθεί δικαιοσύνη». Η ομάδα κάνει, επίσης, καταγγελίες που γίνονται σε συνεργασία με το νομικό της τμήμα. Μια από τις τελευταίες καταγγελίες έγινε σε γνωστό τηλεοπτικό show μοντέλων μόδας για την παράνομη κακοποίηση πουλερικών κι ερπετών κατά τη φωτογράφηση ρούχων. Ο Γιώργος Αγγελάκος έχει εμπλακεί σε αρκετά περιστατικά και μας εξομολογείται ότι: «Η κάθε ιστορία ψυχής κρύβει πίσω της έναν μεγάλο κόμπο στο στομάχι μας. Μια μαχαιριά στην καρδιά, που κάποιες φορές μας γονατίζει και κάποιες μας δυναμώνει. Δυστυχώς, μόνο αυτοί που έχουν δει την ψυχή ενός ζώου να φεύγει μέσα από τα χέρια τους ίσως καταλαβαίνουν. Οι κακοποιήσεις ζώων στη χώρα μας δεν έχουν τελειωμό». Εάν θέλει κάποιος να ενταχθεί στην ομάδα των Animal Rights Runners, μπορεί να επικοινωνήσει μαζί τους στις σελίδες των social media και να απαντήσει σε μια σειρά ερωτήσεων από τους διαχειριστές τους. «Για εμάς έχει σημασία καθένας να βρει μέσα στην ομάδα μας αυτό που ψάχνει και γι’ αυτό έχουμε χωρίσει τα μέλη μας στις τρεις κατηγορίες που προανέφερα. Φυσικά, για εμάς το ιδανικό μέλος είναι και δρομέας και ακτιβιστής αλλά και φίλος μας», επισημαίνει ο κ. Αγγελάκος.

INFO Animal Rights Runners

43

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 43

15/06/20 19:09

ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Οι ομάδες

ega n

Τι μπορώ να κάνω εγώ;

Π

ολλοί από εμάς συνηθίζουμε να βοηθάμε τις φιλοζωικές οργανώσεις της περιοχής μας, πολλές φορές μάλιστα εξαιρετικά ενεργά. Είναι πιο απτό, εύκολα πραγματοποιήσιμο και πολλές φορές φέρνει άμεσα αποτελέσματα. Δεν είναι τυχαίο που οι περισσότεροι έχουμε ένα ή περισσότερα ζώα συντροφιάς υπό την προστασία μας. Αν, ωστόσο, θέλουμε να προχωρήσουμε τις ενέργειές μας λίγο πιο πέρα, ώστε ο αντίκτυπός τους να είναι πανελλαδικός ή και παγκόσμιος, αξίζει τον κόπο και τον χρόνο να ασχοληθούμε με κάποια από τις ακτιβιστικές οργανώσεις που παρουσιάζουμε εδώ,

είτε ως εθελοντές, είτε ως ακτιβιστές, είτε απλώς ως οικονομικοί αρωγοί. Όπως και τα περισσότερα πράγματα στον κόσμο, οι ακτιβιστικές οργανώσεις δεν ταιριάζουν όλες σε όλους. Αν θέλετε να «κάνετε τη διαφορά», δείτε τι είναι αυτό που σας ενδιαφέρει περισσότερο ως επιθυμητό αποτέλεσμα, τι είναι αυτό που σας συγκινεί, κι ακολουθήστε το. Υπάρχουν οργανώσεις που προσεγγίζουν το ίδιο θέμα από διαφορετική σκοπιά, οπότε καλό θα ήταν να αποφασίσετε μέχρι πού θέλετε να φτάσετε. Ένας καλός «μπούσουλας» που θα σας βοηθήσει στο δίλημμα αυτό είναι να συνειδητοποιήσετε αν

είστε υπέρ της προσέγγισης του Ευζωισμού (Welfarism) ή του Καταργητισμού (Abolitionism). Η συνειδητοποίηση αυτή θα περιορίσει σημαντικά τις επιλογές σας, ενώ θα καθοδηγήσει και τα επόμενα βήματά σας. Όλες οι ακτιβιστικές οργανώσεις που παρουσιάσαμε εδώ έχουν σχέση με την προστασία των δικαιωμάτων των ζώων και την ευζωία τους. Φυσικά κι υπάρχουν οργανώσεις που ασχολούνται με την προστασία του περιβάλλοντος, όμως, για τους vegans όλα ξεκινάνε από τα ζώα και την απάνθρωπη μεταχείρισή τους. Όλα τα άλλα έπονται.

ΑΚΤΙΒΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ VEGANS

Anonymous for the Voiceless

www.anonymousforthevoiceless.org

Sea Shepherd

www.seashepherd.org

Sea Shepherd Greece

Sea Shepherd Greece

www.imdb.com/title/tt10011252

Direct Action Everywhere Animal Save Movement Dream Dancers Truth Pill Animal Rights Runners

Anonymous for the Voiceless

www.directactioneverywhere.com DxE - Athens • Athens Animal Save •Climate Save Greece •Athens Climate Save •Athens Bee Save

•Thessaloniki Animal Save •Thessaloniki Climate Save •Heraklion Animal Save

Dreamdancers groups/dreamdancerss

• Truth Pill • Truth Pill Patras

Truth.Pill truthpillgr@gmail.com

Animal Rights Runners

44

AKTIVISMOS-E_me_pinaka.indd 44

15/06/20 19:09

KOLIOS_2020_Vegan.indd 1

12/06/20 19:10

α λ ά γ ό κ ι τ υ φ ο Τ κυριαρχεί!

Το φυτικό γάλα κατακτά όλο και μεγαλύτερο κοινό τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς. Τα οφέλη για την υγεία και το περιβάλλον είναι πολλά. Ωστόσο, κάθε φυτικό γάλα έχει τα δικά του χαρακτηριστικά, ενώ μερικά εξ αυτών είναι λιγότερο φιλικά προς το περιβάλλον απ’ ότι άλλα.

46

ENALLAKTIKO GALA2.indd 46

Του Γιάννη Αποστολόπουλου

16/06/20 14:54

A

ν υπάρχει μια κατηγορία φυτικών τροφίμων που κάνει θραύση και κατακτά συνεχώς όλο και μεγαλύτερο κοινό αυτή είναι σαφώς του φυτικού γάλακτος. Οι λόγοι που έχει συμβεί αυτό είναι πολλοί, πάντως, αυτή τη στιγμή, το φυτικό γάλα καταναλώνεται από ανθρώπους που όχι απλώς δεν έχουν σχέση με τον βιγκανισμό, αλλά ούτε καν με τη χορτοφαγία. Τα προϊόντα φυτικού γάλακτος εμφανίστηκαν αρχικά στην ελληνική αγορά ως λύση για τους πάσχοντες από δυσανεξία στη λακτόζη και ως επιλογή διατροφής την περίοδο της νηστείας. Η δυσανεξία στη λακτόζη είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για την άνοδο που παρουσιάζουν τα φυτικά γάλατα. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός δεν μπορεί να μεταβολίσει τη λακτόζη, το βασικό σάκχαρο του γάλακτος (στο αγελαδινό γάλα υπάρχει σε ποσοστό από 2% έως 5%). Η αδυναμία αυτή οφείλεται στην έλλειψη του ενζύμου λακτάση, το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες παράγεται κατά την παιδική ηλικία στο λεπτό έντερο και βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου. Σύμφωνα με διεθνείς ιατρικές έρευνες, ένα πολύ υψηλό ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού, άνω του 70%, παρουσιάζει περισσότερο ή λιγότερο δυσανεξία στη λακτόζη. Έχουμε, λοιπόν, έναν πρώτο πολύ καλό λόγο που τα φυτικά γάλατα είναι σε άνοδο. Δεν είναι, όμως, ο μοναδικός.

«Παραδοσιακές γαλακτοβιομηχανίες στη χώρα μας πλέον προσφέρουν και φυτικό γάλα.» Ένας δεύτερος παράγοντας που παίζει βασικό ρόλο είναι ο χαρακτήρας που έχει λάβει η σύγχρονη βιομηχανική γαλακτοπαραγωγή. Η τεχνητή γονιμοποίηση των αγελάδων και τα μοσχαράκια που τα αποκόπτουν αμέσως από τη μητέρα τους για να μη θηλάσουν αποτρέπουν αρκετό κόσμο από το αγελαδινό γάλα. Επιπλέον, στις αγελάδες γίνονται ενέσεις για να παράγουν πολλαπλάσια ποσότητα γάλακτος. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε εντατικό άρμεγμα που με τη σειρά του προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις – κι αφόρητους πόνους – στους μαστούς του ζώου. Για να αντιμετωπίσουν οι γαλακτοβιομηχανίες την κατάσταση, δίνουν στις αγελάδες σεβαστή ποσότητα αντιβιοτικών. Ένα μέρος αυτών καταλήγει στο γάλα που τελικά θα καταναλωθεί από ανθρώπους. Τα παραπάνω είναι ήδη γνωστά στον περισσότερο κόσμο. Και βέβαια, ακόμη και αν σε κάποιους δεν υπάρχει το στοιχείο

της ενσυναίσθησης του πόνου της αγελάδας, σίγουρα κανείς δεν θέλει να δώσει στο παιδί του αυτού του είδους το γάλα, με τα κατάλοιπα χημικών κι ορμονών από τις ενέσεις και τα φάρμακα. Να μην ξεχνάμε, επίσης, και τον σάλο που είχε δημιουργηθεί παλιότερα με τη διατροφή των αγελάδων, στις οποίες δίνονταν κρεατάλευρα, και είχαν προκληθεί απανωτά κρούσματα στη Βρετανία της νόσου των «τρελών αγελάδων». Ο τρίτος κρίσιμος παράγοντας, για τον οποίο αρκετοί καταναλωτές προτιμούν πλέον το φυτικό γάλα από το ζωικό και κυρίως το αγελαδινό, είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος. Για τους ανθρώπους που θέλουν να αποτελέσουν μέρος της λύσης κι όχι του προβλήματος για τον πλανήτη, η διακοπή κατανάλωσης ζωικού γάλακτος είναι ένα βασικό βήμα. Μελέτη του 2018 από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έδειξε ότι για την παραγωγή ενός λίτρου αγελαδινού γάλακτος εκπέμπονται οι τριπλάσιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, σε σύγκριση με οποιοδήποτε φυτικό γάλα, κι απαιτείται εννεαπλάσια (!) έκταση γης. Μεγάλο μέρος αυτής της γης είναι για την καλλιέργεια ζωοτροφής. Το ξεκάθαρο συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι όλα τα φυτικά γάλατα έχουν χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα από το αγελαδινό γάλα. Την ίδια ώρα, όμως, έρευνες έχουν δείξει πως δεν είναι το ίδιο ωφέλιμα για τον πλανήτη όλα τα φυτικά γάλατα.

47

ENALLAKTIKO GALA2.indd 47

16/06/20 14:55

Το φυτικό γάλα κυριαρχεί! Γάλα αμυγδάλου: ένοχο για τις μέλισσες

Γάλα καρύδας: η αθέατη εκμετάλλευση

Η παραγωγή αμυγδάλου, και συγκεκριμένα ο βιομηχανικός, μαζικός τρόπος παραγωγής που εφαρμόζεται στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, είναι εξαιρετικά καταστροφικός για το περιβάλλον, όχι μόνο γιατί απομυζεί κι εξαντλεί τον υδροφόρο ορίζοντα, αλλά και γιατί σκοτώνει τις μέλισσες. Στην Καλιφόρνια παράγεται το 80% της παγκόσμιας παραγωγής αμυγδάλων. Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι 50 δισεκατομμύρια μέλισσες εξαφανίστηκαν σε λίγους μήνες κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2018-19. Ήταν παραπάνω από το ένα τρίτο των μελισσών για την παραγωγή μελιού στις ΗΠΑ κι ο υψηλότερος αριθμός από την έναρξη των ετήσιων ερευνών για τον πληθυσμό των μελισσών στις ΗΠΑ, στα μέσα της δεκαετίας του 2000. Οι Αμερικανοί μελισσοκόμοι απέδωσαν τον μαζικό θάνατο των μελισσών στην έκθεση σε φυτοφάρμακα, ασθένειες από παράσιτα κι έλλειψη τροφής. Ωστόσο, οι περιβαλλοντολόγοι υποστηρίζουν ότι ο πραγματικός ένοχος για τις μέλισσες είναι κάτι πιο βαθύ: η εξάρτηση της Αμερικής από τις μεθόδους βιομηχανικής γεωργίας, ειδικά εκείνες που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία παραγωγής αμυγδάλων, η οποία επιχειρεί να «μηχανοποιήσει» μία από τις πιο ευαίσθητες διαδικασίες της φύσης.

Το γάλα καρύδας έχει πολύ καλή φήμη κι όχι άδικα, αφού αποτελεί πράγματι υγιεινή και θρεπτική επιλογή. Μάλιστα, από την καρύδα παράγεται και λάδι και βούτυρο που μπορούν να αντικαταστήσουν επάξια τα αντίστοιχα ζωικά λίπη και στη μαγειρική.

«Σε σύγκριση με το ζωικό γάλα, το φυτικό έχει μόνο θετικά στοιχεία να παρουσιάσει από όλες τις απόψεις.» Η παραγωγή της καρύδας, όμως, έχει κάποιες σκοτεινές πλευρές που καλό είναι να τις γνωρίζουμε. Η καρύδα παράγεται σε τροπικές περιοχές, όπως οι Φιλιππίνες, η Ινδονησία κι η Ινδία. Οι εργάτες που εργάζονται όλη μέρα για να μαζέψουν αυτές τις καρύδες πληρώνονται λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Πέρα από την ανθρώπινη εκμετάλ-

λευση, η άνοδος της ζήτησης για το γάλα καρύδας εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τα τροπικά δάση. Για να επεκτείνουν τις εκτάσεις καλλιέργειας καρύδας, οι ντόπιοι πληθυσμοί καταστρέφουν τροπικό δάσος κι αυτό καθιστά την παραγωγή καρύδας μία όχι και τόσο βιώσιμη επιλογή. Σύμφωνα με έρευνα που είχε κάνει μεγάλη εφημερίδα στις ΗΠΑ, το διάστημα 2007 – 2014, στην Ινδονησία, 12 στρέμματα τροπικού δάσους καταστρέφονταν μέσα σε ένα λεπτό από τις καλλιέργειες καρύδας. Υπάρχει πάντως πιστοποίηση Fair Trade σε προϊόντα καρύδας. Έτσι, ο καταναλωτής, επιλέγοντας τα πιστοποιημένα προϊόντα, μπορεί να είναι βέβαιος ότι έχουν παραχθεί με βιώσιμες πρακτικές.

Το φτωχό διατροφικά και υδροβόρο γάλα ρυζιού Μία από τις πλέον διαδεδομένες επιλογές εναλλακτικού γάλακτος είναι το γάλα ρυζιού. Πρέπει, ωστόσο, να πούμε ότι το γάλα ρυζιού είναι το πλέον φτωχό διατροφικά. Στις περιπτώσεις, μάλιστα, που εμφανίζεται να περιέχει βιταμίνες, ασβέστιο κ.λπ., τα στοιχεία αυτά έχουν προστεθεί από την εταιρεία παραγωγής. Επιπλέον, η παραγωγή ρυζιού απαιτεί τεράστια ποσότητα νερού κι έχει τις περισσότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από το σύνολο των φυτών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή γάλακτος. Το γάλα ρυζιού έχει πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη κι αρκετά υψηλό ποσοστό σε υδατάνθρακες. Έτσι, η υπερβολική κατανάλωσή του ενδέχεται να προκαλέσει ζητήματα βάρους, ενώ χρειάζεται και προσοχή από όσους πάσχουν από διαβήτη ή έχουν προβλήματα με το σάκχαρο. Ωστόσο, το γάλα ρυζιού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως κρέμα γάλακτος.

Γάλα φουντουκιού: βρίσκεται σε άνοδο

«ΣΤΑΣΟΥ ‘ΜΥΓΔΑΛΑ!» Το γάλα αμυγδάλου κατηγορείται σήμερα για την εξόντωση μεγάλου αριθμού μελισσών. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι και πάλι πρόκειται για παρεξήγηση και ότι τα ‘μύγδαλα δεν είναι ο πραγματικός ένοχος.

Το γάλα φουντουκιού εμφανίστηκε πρόσφατα στην ελληνική αγορά και φαίνεται να κερδίζει τις προτιμήσεις. Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται μάλλον λογική, καθώς πρόκειται για προϊόν πλούσιο σε ασβέστιο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β (Β2 και Β12) και με υψηλή συγκέντρωση βιταμίνης D. Σημείο ενδιαφέροντος αλλά και καταναλωτικής ευαισθησίας είναι η απουσία

48

ENALLAKTIKO GALA2.indd 48

16/06/20 14:55

λακτόζης ή ζωικών λιπαρών οξέων. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης ότι για την παρασκευή του δεν απαιτείται χρήση άλλων συστατικών, πρόσθετων συντήρησης ή βελτίωσης δομής. Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί πως γίνονται πολλές μελέτες που αποσκοπούν στην αξιοποίηση των λιπαρών οξέων του φουντουκιού, με στόχο την αντικατάσταση των ζωικών λιπαρών. Επιπρόσθετα, η καλλιέργεια φουντουκιού, σε αντίθεση με του αμυγδάλου, δεν αποτελεί πρόβλημα για το περιβάλλον, γιατί δεν απαιτεί τόσο μεγάλες ποσότητες νερού. Ούτως ή άλλως, η φουντουκιά ευδοκιμεί σε πιο υγρά κλίματα, όπου το νερό δεν αποτελεί πρόβλημα και δεν υπάρχει έλλειψη. Επιπλέον, δεν επηρεάζει τις μέλισσες, καθώς το δέντρο αναπαράγεται με τη δύναμη του ανέμου.

Γάλα σόγιας: σταθερή αξία

κι οι ποσότητες ορμονών που περιέχει και που φαίνεται να συμπίπτουν με τις ανθρώπινες ορμόνες. Ειδικοί, πάντως, τονίζουν πως αυτό ναι μεν ισχύει, αλλά θα πρέπει να καταναλώσει κανείς απίστευτες ποσότητες γάλακτος σόγιας, για να υπάρξει κάποιο πρόβλημα στον οργανισμό του. Η σόγια καλλιεργείται σε τεράστιες ποσότητες παγκοσμίως, καθώς χρησιμοποιείται ως ζωοτροφή. Γενικά, η σόγια θεωρείται βιώσιμο φυτό, με εξαίρεση τις περιοχές του Αμαζονίου, όπου για να επεκταθεί η καλλιέργειά της καταστρέφεται τροπικό δάσος. Για την περίπτωση αυτή ισχύει και για τη σόγια η πιστοποίηση Fair Trade, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αναγράφεται ότι δεν χρησιμοποιείται μεταλλαγμένη σόγια για την παρασκευή γάλακτος.

Αν ψάχνουμε για ένα γάλα, το οποίο να αντικαθιστά επάξια το αγελαδινό γάλα, τόσο από πλευράς διατροφής όσο κι από πλευράς βιωσιμότητας, αυτό είναι αναμφίβολα το γάλα σόγιας. Ο καρπός της σόγιας περιέχει 40% πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, 15% αδιάλυτους και 15% διαλυτούς υδατάνθρακες, 20% λιπαρές ύλες και όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Το γάλα σόγιας αποτελεί γαλάκτωμα που περιέχει νερό, υδατοδιαλυτές πρωτεΐνες, υδατάνθρακες καθώς επίσης κι έλαια που προέρχονται από το φυτό. Το γάλα σόγιας ήταν το κυρίαρχο εναλλακτικό γάλα, μέχρι που έχασε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Ένας από τους λόγους ήταν η χρήση μεταλλαγμένης σόγιας στις καλλιέργειες. Ένας δεύτερος λόγος ήταν η σύσταση της σόγιας

ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΦΥΤΙΚΑ ΓΑΛΑΤΑ

Τα φυτικά γάλατα είναι σήμερα εξαιρετικά δημοφιλή και προβλέπεται να εκτοπίσουν μελλοντικά το ζωικό γάλα. Καθένα από τα φυτικά γάλατα έχει τα δικά του χαρακτηριστικά που απεικονίζονται στον παρακάτω πίνακα.

υψηλή διατροφική αξία

ΘΕΡΜΊΔΕΣ

μέση διατροφική αξία

ΥΔΑΤΆΝΘΡΑΚΕΣ

χαμηλή διατροφική αξία

ΠΡΩΤΕΐΝΕΣ

ΛΙΠΑΡΆ

ΑΣΒΕΣΤΙΟ

(συνιστώμενη ημερήσια δόση)

ΓΆΛΑ ΑΜΥΓΔΆΛΟΥ

(30)

(0g)

(1g)

(2,5g)

45%

ΓΆΛΑ ΚΑΡΎΔΑΣ

(40)

(<1g)

(0g)

(4g)

10%

ΓΆΛΑ ΒΡΏΜΗΣ

(120)

(7g)

(2g)

(5g)

35%

ΓΆΛΑ ΡΥΖΙΟΎ

(70)

(<1g)

(0g)

(2,5g)

2%

ΓΆΛΑ ΣΌΓΙΑΣ

(110)

(6g)

(8g)

(4,5g)

45%

ΓΆΛΑ ΑΓΕΛΑΔΙΝΌ 1%

(110)

(12g)

(8g)

(2,5g)

28%

Για λόγους σύγκρισης

Ο πιο πάνω πίνακας αφορά ζωικό γάλα και εναλλακτικά γάλατα χωρίς πρόσθετα γλυκαντικά και αναφέρεται σε ένα ποτήρι (250 ml)

49

ENALLAKTIKO GALA2.indd 49

16/06/20 14:55

Το φυτικό γάλα κυριαρχεί! Γάλα κάνναβης: προς το παρόν παραμένει στο παρασκήνιο Το γάλα κάνναβης έχει κάνει την εμφάνισή του στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Από πλευράς βιωσιμότητας αποτελεί την πλέον ιδανική επιλογή, αφού συζητούμε για ένα φυτό που δεν χρειάζεται καν καλλιεργήσιμες εκτάσεις για να ευδοκιμήσει. Φυτρώνει παντού κι έχει άπειρες χρήσεις. Μιλάμε βεβαίως για τη βιομηχανική κάνναβη που δεν έχει ψυχοτρόπο επίδραση. Σίγουρα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επέλεξαν να δοκιμάσουν το συγκεκριμένο γάλα, με την ελπίδα μιας γλυκιάς μέθης, κι επίσης σίγουρα απογοητεύθηκαν. Η γεύση, όμως, είναι η χαρακτηριστική της κάνναβης και τολμούμε να συμπεράνουμε, χωρίς να διαθέτουμε περισσότερα στοιχεία και δεδομένα, πως αυτός είναι ο λόγος που το συγκεκριμένο γάλα, παρά τη διατροφική του αξία και το θετικό περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, δεν έχει κερδίσει και πολύ τις προτιμήσεις των καταναλωτών.

Γάλα από άλλους ξηρούς καρπούς Το τελευταίο διάστημα έχει εμφανιστεί γάλα από καρύδι, από κάσιους κι από φιστίκι. Το γάλα από καρύδι έχει το πλεονέκτημα της υψηλής πρωτεΐνης που φθάνει και τα 11 γραμμάρια ανά ποτήρι, ποσότητα που είναι εφάμιλλη του ζωικού γάλακτος. Την ίδια ώρα, όμως, είναι υψηλό σε λιπαρά και δεν έχει πολύ ασβέστιο. Το γάλα από κάσιους και

φιστίκι είναι φτωχό σε πρωτεΐνες, πλούσιο όμως σε βιταμίνες D, B2, B12, E και ασβέστιο.

Γάλα βρώμης: ο ανερχόμενος πρωταθλητής. Το γάλα βρώμης γίνεται όλο και πιο δημοφιλές στο καταναλωτικό κοινό κι υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι που συμβαίνει αυτό. Στους δείκτες βιωσιμότητας, το φυτό παίρνει άριστα. Ευδοκιμεί σε εύκρατα και βόρεια κλίματα, άρα δεν προκαλεί ζημιά σε τροπικά δάση, όπως συμβαίνει με τις καρύδες ή με τη σόγια.

«Το γάλα βρώμης γίνεται όλο και πιο δημοφιλές στο καταναλωτικό κοινό κι υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι που συμβαίνει αυτό.» Το κοινό χαρακτηριστικό που έχει με τη σόγια είναι πως καλλιεργείται σε μεγάλες ποσότητες παγκοσμίως και πάνω από το 50% της παραγωγής χρησιμοποιείται στην παρασκευή ζωοτροφής.

Το πλεονέκτημα σε αυτή την περίπτωση είναι πως δεν χρειάζεται να δημιουργηθούν νέες καλλιέργειες. Απλώς, αντί να κατευθυνθεί η βρώμη στη βιομηχανική κτηνοτροφία, θα πρέπει να κατευθυνθεί σε μεγαλύτερη ποσότητα στις εταιρείες παραγωγής και διάθεσης φυτικών τροφίμων. Πράγμα και το οποίο συμβαίνει, καθώς στις ΗΠΑ οι πωλήσεις γάλακτος βρώμης από 4,4 εκατομμύρια δολάρια το 2017 εκτοξεύθηκαν στα 29 εκατομμύρια δολάρια το 2019, ξεπερνώντας και το γάλα αμυγδάλου. Το γάλα βρώμης περιέχει ικανοποιητική ποσότητα πρωτεΐνης, φτάνοντας τα 2 γραμμάρια ανά ποτήρι. Παράλληλα, είναι πλούσιο σε βιταμίνες κι ασβέστιο κι έχει μηδέν κορεσμένα λιπαρά και μηδέν σάκχαρα -με εξαίρεση την περίπτωση να έχουν μπει ως πρόσθετα από εταιρείες παραγωγής.

Φτιάξ’ το μόνος σου Το πλέον σημαντικό με τη βρώμη είναι ότι μπορεί να φτιάξει κανείς το γάλα μόνος του, στο σπίτι, πολύ εύκολα. Υπάρχουν πολλές συνταγές στο διαδίκτυο, αλλά και βίντεο στο YouTube, που δείχνουν με πόσο απλό τρόπο μπορεί κανείς να παρασκευάσει ένα λίτρο γάλακτος βρώμης. Το ίδιο ισχύει, με λίγο μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας, και με τα αμύγδαλα και τα φουντούκια. Η ειδοποιός διαφορά εδώ είναι το κόστος. Τα αμύγδαλα και τα φουντούκια κοστίζουν στην καλύ-

Επιβάρυνση του περιβάλλοντος από ζωικό (αγελαδινό) γάλα σε σύγκριση με διάφορα εναλλακτικά φυτικά Εκπομπές άνθρακα (kg CO2 eq) Χρήση γης (m 2 )

Ανάγκες σε νερό (L)

Γάλα αγελαδινό 3,2

9,0

628

Γάλα ρυζιού

1,2

0,3

270

Γάλα σόγιας

1,0

0,7

Γάλα βρώμης

0,9

0,8

Γάλα αμυγδάλου 0,7

0,5

28 48 371

Πηγή: Poore & Nemecek (2018) Science

50

ENALLAKTIKO GALA2.indd 50

16/06/20 14:55

τερη περίπτωση 15 ευρώ το κιλό, με τις πιο συνηθισμένες τιμές να είναι γύρω στα 18 με 20 ευρώ το κιλό. Έτσι, το να αγοράσει κανείς ξηρούς καρπούς αυτού του κόστους, να τους πολτοποιήσει, να τους στραγγίσει και να πετάξει μετά την ψίχα τους, για να πάρει ένα λίτρο γάλα, είναι κάτι που ίσως αποφύγει να κάνει συχνά. Αντίθετα, η ίδια διαδικασία με τη βρώμη, όχι μόνο είναι εύκολη αλλά συμφέρει κιόλας, αφού το κόστος για την αγορά της είναι πολύ χαμηλό. Τώρα, για ποιον λόγο το γάλα βρώμης πωλείται κι αυτό σε τιμές γύρω στα 3 ευρώ είναι κάτι που δεν έχει λογική και πιθανότατα μόνο οι εταιρείες θα μπορούσαν να απαντήσουν. Η βρώμη είναι σαφές πως δεν χρειάζεται μεγάλη επεξεργασία για να φτάσει στο ράφι κι ως πρώτη ύλη είναι πολύ φθηνή. Λογικά σκεπτόμενος κάποιος, θα μπορούσε να υποθέσει πως ένα λίτρο γάλα βρώμης θα έπρεπε να έχει τιμή αντίστοιχη του αγελαδινού γάλακτος, πράγμα που ωστόσο δεν συμβαίνει.

Τα οφέλη για το περιβάλλον, το πρόβλημα του κόστους Οι επιστήμονες επισημαίνουν πως το γάλα αμυγδάλου και το γάλα καρύδας, παρ’ όλο που όπως προαναφέρθηκε προκαλούν ζημιά στο περιβάλλον, είναι σαφώς προτιμότερα από το αγελαδινό γάλα. Η παραγωγή του τελευταίου κάνει πολλαπλάσια ζημιά στο περιβάλλον και

περιλαμβάνει κι όλα τα άλλα προβλήματα που συνοδεύουν την παραδοσιακή γαλακτοπαραγωγή. Το πρόβλημα που υπάρχει αυτή τη στιγμή είναι το κόστος που καλείται να καταβάλλει κανείς, αν επιλέξει να απορρίψει το αγελαδινό γάλα από τη διατροφή του και να στραφεί σε κάποιο φυτικό προϊόν. Οι τιμές στα φυτικά γάλατα κυμαίνονται στα 3 ευρώ το λίτρο κατά μέσο όρο, σε αντίθεση με το αγελαδινό που πωλείται κατά μέσο όρο στα 1,3 ευρώ. Πράγμα που σημαίνει υπερδιπλασιασμό του κόστους για τις ανάγκες σε γάλα. Και όταν συζητάμε για οικογένειες με παιδιά, η κατάσταση δυσκολεύει ακόμη περισσότερο. Πάρα, όμως, το γεγονός αυτό, τα στοιχεία από τις μετρήσεις κατανάλωσης για τις πωλήσεις των σούπερ μάρκετ έδειξαν ότι το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2018 οι πωλήσεις vegan γαλακτοκομικών εμφάνισαν αύξηση των πωλήσεων κατά 57% σε αξία και κατά 64% σε όγκο, όταν η παραδοσιακή αγορά γάλακτος το ίδιο διάστημα εμφάνισε μεικτή εικόνα, με μικρή πτώση του όγκου των πωλήσεων κι οριακή αύξηση σε αξία πωλήσεων. Αντιστοίχως, το διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2019 καταγράφηκε περαιτέρω αύξηση στις πωλήσεις φυτικού γάλακτος κατά 33,2%. Η τάση αυτή συνεχίζεται κι εντείνεται μέχρι και σήμερα και αυτό διαπιστώνεται από το γεγονός πως εμφανίζονται όλο και περισσότερα

προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως σε αυτή τη μάχη έχουν μπει και παραδοσιακές γαλακτοβιομηχανίες στη χώρα μας που πλέον προσφέρουν και φυτικό γάλα.

Τα οφέλη για την υγεία Καταναλώνοντας φυτικό γάλα, ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί στις περισσότερες των περιπτώσεων να καλύψει πλήρως τις διατροφικές του ανάγκες. Ακόμη και στην περίπτωση που το ποσοστό της πρωτεΐνης είναι χαμηλό, οι διατροφολόγοι υποστηρίζουν ότι, μέσω της μεσογειακής διατροφής, μπορούν κάλλιστα να καλυφθούν οι ανάγκες σε πρωτεΐνες. Επιπλέον, το φυτικό γάλα έχει βιταμίνες και ασβέστιο που χρειάζεται ο οργανισμός, ενώ παράλληλα δεν έχει σάκχαρα, αν δεν έχει προστεθεί με τεχνητό τρόπο ζάχαρη στο προϊόν, και δεν ανεβάζει τη χοληστερίνη. Σε σύγκριση με το ζωικό γάλα, έχει μόνο θετικά στοιχεία να παρουσιάσει από όλες τις απόψεις. Τέλος, να μη μας διαφεύγει πως για μια σωστή διατροφή και λήψη των απαραίτητων συστατικών θα μπορούσε κανείς να συνδυάζει διάφορα είδη φυτικού γάλακτος. Όπως και να ‘χει, φαίνεται ήδη πως αργά ή γρήγορα το φυτικό γάλα θα αποτελέσει κυρίαρχο είδος διατροφής για το σύνολο του πληθυσμού, ιδίως αν με την πάροδο του χρόνου υπάρξει σε κάποια είδη και μείωση της τιμής.

Οι αναγνώστες ψηφίζουν Τον περασμένο Μάϊο στη fb page του περιοδικού έτρεξε ένα poll με θέμα το είδος εναλλακτικού γάλακτος που προτιμούν οι αναγνώστες μας. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν το γάλα αμυγδάλου ‘πρωταθλητή’ με 48%, ενώ στις δύο επόμενες θέσεις βρίσκουμε το γάλα σόγιας με 19% και την ‘ανερχόμενη δύναμη’, το γάλα βρώμης με 14%. Ακολουθεί το γάλα καρύδας με 12% ενώ τελευταία στην προτίμηση του κοινού έρχονται το γάλα ρυζιού, τα «ανάμικτα» και οι λοιπές γεύσεις.

Πηγή:

GreekVeganMagazine

51

ENALLAKTIKO GALA2.indd 51

16/06/20 14:55

στέκια n a g Ve

Έρευνα Αγοράς

HOT

Επιλογές για όλα τα βαλάντια και γούστα Της Μαρίας Γεωργιάδου και της Ελένης Καραμπάτσου

Ένα από τα πράγματα που μπορούν να περηφανευτούν πλέον οι vegans στην Ελλάδα -κυρίως στις μεγάλες πόλεις- είναι ότι οι επιλογές για φαγητό στις εξόδους τους είναι πολλές και καλές. Σε σημείο, μάλιστα, που ο πήχης έχει ανέβει πολύ, με τα εστιατόρια να συναγωνίζονται σε ευφάνταστες συνταγές. Εξ άλλου, δεν συμβιβάζεται πια όποιος κάνει plant based διατροφή με απλές συνταγές. Θέλει να βλέπει και την τσαχπινιά στο πιάτο του κι αυτό που καταπίνει να γαργαλάει ευχάριστα τον ουρανίσκο Covid-19 info Η λειτουργία των του. Ο χώρος δυστυχώς δεν αρκεί για να καλυφθούν όλες οι διαθέσιμες καταστημάτων ελέγχθηκε επιλογές. Σε επόμενο τεύχος θα επανέλθουμε με παρουσίαση των υπολοίπων. στις 15 Ιουνίου.

Εστιατόρια με vegan menu ή vegan επιλογές

Mystic Vegan Το Mystic αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια έναν χώρο εστίασης στην Αθήνα που πρεσβεύει την υγιεινή διατροφή. Ανέκαθεν ήταν vegan friendly, προσφέροντας αντίστοιχες επιλογές για πίτσες, σαλάτες, ζυμαρικά και γλυκά. Πλέον διαθέτει και χώρο «Mystic Vegan» με αποκλειστικά vegan γεύσεις. Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Εμμανουήλ Μπενάκη 76, Εξάρχεια Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 3839607 Email: info@mystic.com.gr Website: www.mystic.com.gr

Avocado Η ποικιλία του μενού είναι μεγάλη και προσφέρονται από σούπες και σαλάτες, μέχρι πίτσα και ζυμαρικά, σάντουιτς κι επιδόρπια. Το αβοκάντο, όπως σε προδιαθέτει και το όνομα του μαγαζιού, κυριαρχεί σε αρκετά πιάτα. Σημειωτέον ότι μπορείτε να απολαύσετε μετά το γεύμα υπέροχους αρωματικούς καφέδες. Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Νίκης 30 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 3237878 Email: happy@avocadoathens.com Website: www.avocadoathens.com

52

STEKIA Vegans.indd 52

12/06/20 18:23

α

Baba Ghanoush Οι περισσότεροι που το έχουν επισκεφτεί έχουν να λένε για τα απίθανα φαλάφελ που φτιάχνει το μικρό, αλλά καλαίσθητο μαγαζί που βρίσκεται στην πλατεία Βαρνάβα (Παγκράτι). Κάποιες, μάλιστα, κριτικές τα χαρακτηρίζουν ως αέρινα, τραγανά και πεντανόστιμα. Το εστιατόριο έχει κι εξαιρετικές σαλάτες, ενώ να τονίσουμε ότι οι τιμές είναι καλές σε σχέση με το προσφερόμενο προϊόν. Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Εμπεδοκλέους 25 - 27 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 212 1050351 Email: babaghanoush2527@gmail.com Website: www.babaghanoush.gr

Peas Το μικρό αλλά πολύ χαριτωμένο μαγαζί στο Κουκάκι προσφέρει γρήγορο και νόστιμο χορτοφαγικό φαγητό, με άριστης ποιότητας πρώτες ύλες, σε προσιτές τιμές. Το φαγητό είναι street food, αλλά όχι junk food! Με το ένα μεγάλο τραπέζι που διαθέτει, προωθεί την επικοινωνία, τη μοιρασιά και τη συνύπαρξη των θαμώνων. Τέλος, να αναφέρουμε ότι η εξυπηρέτηση είναι άψογη. Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Φαλήρου 40 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 9218875 Email: info@peas.gr Website: www.peas.gr

Winners

Falafeland

Είναι το new entry στον χώρο των vegan εστιατορίων, αλλά έχει ήδη κερδίσει την καρδιά μας. Μοντέρνα πιάτα και γκουρμέ καταστάσεις θα συναντήσει όποιος επισκεφτεί το εστιατόριο του Άλκη Μιχαήλ που στεγάζεται στο ξενοδοχείο Niki Athens Hotel. Όλες οι πρώτες ύλες είναι βιολογικές και κάθε πιάτο που θα δοκιμάσετε θα σας αφήσει ενθουσιασμένους. Εμείς αγαπήσαμε το γουακαμόλε από μάνγκο και κίτρινη πιπεριά, σερβιρισμένο σε ψωμί από προζύμι με χαρούπι.

To Falafeland το συναντάμε στη Σαντορίνη. Προσφέρει αποκλειστικά vegetarian και vegan επιλογές στην κατηγορία του «γρήγορου» φαγητού. Όσοι το έχουν επισκεφτεί έχουν να λένε για την καταπληκτική εξυπηρέτηση και το ζεστό περιβάλλον. Όσον αφορά τις γεύσεις, θα φάτε τα πιο ωραία φαλάφελ! Πόλη: Σαντορίνη Διεύθυνση: Δανέζη Μιχαήλ, Φηρά Τηλέφωνο επικοινωνίας: 22860 36359 Email: Falafeland2016@hotmail.com Facebook Page: Falafeland-Santorini

Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Νίκης 27 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 3220916 Website: w ww.nikiathenshotel.com/ winners-vegan-restaurant

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΌΣ ΠΊΝΑΚΑΣ ΕΣΤΙΑΤΟΡΊΩΝ ΜΕ VEGAN ΕΠΙΛΟΓΈΣ ΕΠΩΝΥΜΙΑ

Mystic Vegan Elephant in the room Veganaki Lime Bistro Falafeland Santorini Πέντε Σκούφοι Το Μικράκι Το Μαρούλι Let’s Vegan The Plant Kingdom Winners

ΠΟΛΗ

Αθήνα (Εξάρχεια) Θεσσαλονίκη Αθήνα Αθήνα Σαντορίνη Κόρινθος Σύρος Ρόδος Ρέθυμνο Παλαιό Φάληρο Αθήνα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Εμμ. Μπενάκη 76 Γ. Παπανδρέου 11 Αθ. Διάκου 38 Δεκελέων 23 Δανέζη Μιχαήλ, Φηρά Κύπρου 37 Θερμοπυλών & Φολέγανδρου 4 Πλάτωνος 26 Ελ. Βενιζέλου 16 Φρύνης 1 Νίκης 27

ΤΗΛΕΦΩΝΟ

210 3839607 2310 855544 210 9244322 210 3474423 22860 36359 27413 05375 22810 85840 22413 04394 28210 64255 210 9332288 210 3220916

53

STEKIA Vegans.indd 53

12/06/20 18:23

Έρευνα Αγοράς Καφές, χυμοί και vegan λιχουδιές

Το Βαζάκι

Soul Jazz and coffee

To Βαζάκι είναι ένα juice bar που βρίσκεται στην Αθήνα και προσφέρει ποικιλία σε χυμούς φτιαγμένους από βιολογικά προϊόντα, φρούτα, λαχανικά και γάλα αμυγδάλου. Επιπλέον, στις προτάσεις του προστίθενται υγιεινά σνακ και γεύματα, καθώς και vegan γλυκά.

Το Soul Jazz and coffee βρίσκεται στην Αθήνα κι είναι κατάλληλο για ένα μικρό διάλειμμα για καφέ, ροφήματα, σνακ και γλυκά σε vegan εκδοχές. Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Αλ. Παπάγου 1, Ζωγράφου Τηλέφωνο επικοινωνίας: 216 9007228 Email: souljazzandcoffee@gmail.com

Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Αριστοτέλους 33, Χαλάνδρι Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 6800067 Email: info@tobazaki.com Website: www.tobazaki.com

Mammy’s Creperie

TAKE AWAY & DELIVERY

To mammy’s creperie είναι μια κρεπερί που τη συναντάμε στη Θεσσαλονίκη κι έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Στις επιλογές της περιλαμβάνεται το vegan φύλλο κρέπας. Μάλιστα, διαθέτει και ξεχωριστό, αυστηρά χορτοφαγικό, κατάλογο για κρέπες (vegan menu) και συγκεκριμένα το Captain Planet’s vegan menu.

Γρηγόρης Μικρογεύματα

Πόλη: Θεσσαλονίκη Διεύθυνση: 25ης Μαρτίου 25 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2310 849020 Email: info@mammys-crepa.gr Website: mammys-crepa.gr

Η γνωστή αλυσίδα Γρηγόρης Μικρογεύματα, με πολλά καταστήματα στην Ελλάδα, διαθέτει πολλές vegan επιλογές σε καφέδες, χυμούς, σάντουιτς, κουλούρια, πίτες και γλυκίσματα. Πόλη: Πανελλαδικά Διεύθυνση: (αλυσίδα καταστημάτων) Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2130 400400 Email: info@gregorys.gr Website: www.gregorys.gr

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΌΣ ΠΊΝΑΚΑΣ ΚΑΦΕΤΕΡΙΏΝ ΜΕ VEGAN ΕΠΙΛΟΓΈΣ ΕΠΩΝΥΜΙΑ

54

STEKIA Vegans.indd 54

Το Βαζάκι Soul Jazz & Coffee Mammy’s Creperie Γρηγόρης Μικρογεύματα Γρηγόρης Μικρογεύματα Η Μικρή Φρίντα Meraki Cafe Coffee Bike Οhh Βoy

ΠΟΛΗ

Αθήνα (Χαλάνδρι) Αθήνα (Ζωγράφου) Θεσσαλονίκη Αθήνα Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη Βόλος Αθήνα (Πικέρμι) Αθήνα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Αριστοτέλους 33 Αλ. Παπάγου 1 25ης Μαρτίου 25 Ομόνοια 44 26ης Οκτωβρίου 16 Αχειροποιήτου 4 Παύλου Μελά 35 19οχλμ Λ. Μαραθώνος & Α. Δημητρίου Αρχέλαου 32

ΤΗΛΕΦΩΝΟ

210 6800067 216 9007228 2310 849020 2130 400400 2130 400400 2313 088397 24210 35535 210 69003030 211 1838340

12/06/20 18:23

Ζαχαροπλαστεία με vegan επιλογές

Το Γλυκοπλαστείον της φύσης Το Γλυκοπλαστείον της φύσης είναι ένα ζαχαροπλαστείο με vegan ιδιαιτερότητες. Τι σημαίνει αυτό; Διαθέτει vegan γλυκά παρασκευασμένα μόνο με φυσικές πρώτες ύλες. Στις επιλογές του, μάλιστα, περιλαμβάνονται χειροποίητα γλυκά, χωρίς ζάχαρη, χωρίς γαλακτοκομικά και χωρίς σιτηρά. Πόλη: Θεσσαλονίκη Διεύθυνση: Ναυπλίου 24 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 231 5539222 Email: info@healthy-pastry.gr Website: healthy-pastry.gr

Couel Το Couel είναι ένα εργαστήρι ζαχαροπλαστικής στην Αθήνα, με ιστορία από το 1974. Συγχρονισμένο με τις νέες γαστρονομικές κατευθύνσεις διαθέτει, μεταξύ άλλων, και προϊόντα που προορίζονται για τους αυστηρά χορτοφάγους, όπως βουτήματα, κουλούρια, κέικ, κεράσματα σοκολάτας, πανακότες, παγωτά, τούρτες και πάστες.

Φύσις Το Φύσις είναι ζαχαροπλαστείο στην Αθήνα με μεγάλη ποικιλία γλυκών. Όπως χαριτολογώντας μας ανέφεραν, φτιάχνουν και «Γλυκά με ήθος». Ποια είναι αυτά; Γλυκά με αγνές και βιολογικές πρώτες ύλες, γλυκά χωρίς ζάχαρη, χωρίς γλουτένη και, φυσικά, χωρίς ζωικά λιπαρά. Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Ασκληπιού 109 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 3606220 Email: info@couel.gr Website: www.couel.gr

Πόλη: Αθήνα Διεύθυνση: Ασκληπιού 109 Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 3606220 Email: info@couel.gr Website: www.couel.gr

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΌΣ ΠΊΝΑΚΑΣ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΕΊΩΝ ΜΕ VEGAN ΕΠΙΛΟΓΈΣ ΕΠΩΝΥΜΙΑ

Γλυκοπλαστείον της φύσης Κρητικός Φούρνος – Οικ.Μαθιουδάκη Φύσις Couel Pasalidis Patisserie - Ice Cream Full Spoon Gelato it Λουκουμάδες Φάτους όλους Μαργαρίτης

ΠΟΛΗ

Θεσσαλονίκη Αθήνα (Ίλιον) Αθήνα (Α.Παρασκευή) Αθήνα Θεσσαλονίκη Αθήνα Ρέθυμνο Χαλκίδα Λάρισα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Ναυπλίου 24 Φλέμινγκ 49 Λ. Μεσογείων 450 Ασκληπιού 109 Αγ. Δημητρίου 140 Ερμού 123 Πλ. Τίτου Πετυχάκη 1 Αγγέλη Γοβιού 3 Ανδρούτσου 21

ΤΗΛΕΦΩΝΟ

231 5539222 210 2388266 210 6090740 210 3606220 2310 217281 216 8003006 697 3048970 22214 00481 2410 531447

55

STEKIA Vegans.indd 55

12/06/20 18:23

Έρευνα αγοράς

Vegan

Ο όρος vegan κρασί μπορεί να προκαλεί έκπληξη σε πολλές και πολλούς, ιδίως αν πρόκειται για ανθρώπους που δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με το θέμα της αυστηρής χορτοφαγίας. Βέβαια, δεν είναι παράλογο να έχουν άγνοια γύρω από το θέμα ακόμη κι άνθρωποι που είναι vegans.

To γεγονός, πάντως, είναι πως και τα κρασιά διακρίνονται σε vegan και μη vegan και υπάρχει σοβαρός λόγος για αυτό. Του Γιάννη Αποστολόπουλου 56

Krasi_VEGAN.indd 56

6/16/20 2:50 PM

Π

άμε όμως να δούμε τα πράγματα με τη σειρά. Η πρώτη ύλη για τη δημιουργία του κρασιού είναι, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο μούστος από τα σταφύλια. Ο μούστος μπαίνει στο βαρέλι και, μέσα από τη διαδικασία της ζύμωσης, τα σάκχαρα που περιέχει ο μούστος μετατρέπονται σε αλκοόλ. Έτσι,

στο τέλος έχουμε τον οίνο που ευφραίνει καρδιές αιώνες τώρα. Όλα καλά και vegan μέχρι εδώ. Η αιτία που ένα κρασί παύει να είναι vegan είναι η διαδικασία που ακολουθείται κατόπιν από τους οινοποιούς, προκειμένου να γίνει καθαρό και διαυγές. Όλα τα κρασιά κατά τη δημιουργία τους είναι

θολά, λόγω των φυσικών ουσιών που περιέχουν. Είναι φυσιολογικό, δηλαδή, που είναι θολά και σε καμία περίπτωση αυτό δεν σημαίνει πως είναι επιβλαβή για τον ανθρώπινο οργανισμό, κάθε άλλο μάλιστα. Οπτικά, ωστόσο, αυτή η θολούρα δεν είναι καθόλου ευχάριστη στους περισσότερους από εμάς.

Η διαδικασία της διαύγασης

Για τον λόγο αυτό, ακολουθείται η διαδικασία της διαύγασης ή αλλιώς πρωτεϊνικής καθίζησης, ώστε το κρασί να γίνει καθαρό και διαυγές. Τα κρασιά που φτιάχνονται από ποικιλίες που μπορούν να παλαιωθούν μπορούν να μείνουν για καιρό στο βαρέλι και με τη φροντίδα των οινοποιών να «καθαρίσουν» από μόνα τους, επιτρέποντας να γίνει σε αργό χρόνο η καθίζηση των σωματιδίων. Στις περισσότερες, όμως, περιπτώσεις αυτό δεν είναι δυνατόν και κυρίως για τα κρασιά που πρέπει να καταναλωθούν φρέσκα. Για να γίνει η καθίζηση πιο γρήγορα και να αποκτήσει διαύγεια το κρασί, τα οινοποιεία χρησιμοποιούν ουσίες, όπως καζεΐ­ νη που είναι πρωτεΐνη γάλακτος, αλβουμίνη τουτέστιν ασπράδια αυγών, ζελατίνη που προέρχεται από ζωική πρωτεΐνη, και ιχθυόκολλα που είναι πρωτεΐνη από ψάρια. Με αυτόν, όμως, τον τρόπο, όπως εύκολα καταλαβαίνουμε, το κρασί παύει να είναι vegan. Θα πρέπει να πούμε πως το υλικό που συγκεντρώνεται από τη διαδικασία της καθίζησης κατόπιν απομακρύνεται από το κρασί. Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι χορτοφάγοι δεν προβληματίζονται για το κρασί, αφού έχουν έτσι κι αλλιώς ζωικά προϊόντα στη διατροφή τους. Για την πλειονότητα των vegans δεν είναι όμως έτσι τα πράγματα. Πρώτον, γιατί παρά την απομάκρυνση των ουσιών παραμένουν στοιχεία, έστω και μικροσκοπικά, ζωικών προϊόντων στο κρασί και δεύτερον, γιατί βέβαια υπάρχει κι η ηθική διάσταση του πράγματος.

Δεν χρειάζεται πανικός…

Για όσες κι όσους δεν γνώριζαν το θέμα κι έχουν ένα συναίσθημα έντονης αγωνίας που κλιμακώνεται στα σωθικά τους, σας λέμε ευθύς εξαρχής πως δεν χρειάζεται να ανησυχείτε και δεν χρειάζεται να κόψετε το κρασί, διότι τα νέα είναι ευχάριστα. Δεν είναι ένα ούτε δύο αλλά πολλά τα οινοποιεία σήμερα, και εντός της Ελλάδας, που έχουν πάψει να χρησιμοποιούν ζωικές ουσίες για τη διαδικασία της διαύγασης κι έχουν στραφεί σε φυτικές πρώτες ύλες, όχι απαραίτητα επειδή θέλουν τα κρασιά τους να είναι vegan, αλλά γιατί πολλοί οινοποιοί θεωρούν πως έτσι επιτυγχάνεται καλύτερο αποτέλεσμα. Έτσι, στη μάχη του διαυγούς κρασιού έχουν μπει οι πρωτεΐνες από μπιζέλια, ο ενεργός άνθρακας και άλλα υλικά που είναι φιλικά για μια vegan διατροφή. Επίσης, πολλοί οινοπαραγωγοί σε όλο τον κόσμο, και στην Ελλάδα, επιλέγουν να μην ακολουθούν καθόλου τη διαδικασία της πρωτεϊνικής καθίζησης και προτιμούν να αφήνουν τα κρασιά να «καθαρίσουν» μόνα τους. Στη διεθνή ορολογία, αυτά τα κρασιά τα εντοπίζουμε ως unfiltered ή unfined. Αυτά τα κρασιά, εφόσον δεν έχει ακολουθηθεί η διαδικασία της διαύγασης, μπορούν να καταναλώνονται χωρίς δεύτερη σκέψη κι ενοχές και από τους vegans.

ΕΊΝΑΙ ΤΟ ΚΡΑΣΊ ΣΟΥ VEGAN; Κατά τη διάρκεια της οινοποιητικής διαδικασίας, το κρασί φιλτράρεται με τη βοήθεια ουσιών που ονομάζονται «κόλλες». Η διαδικασία αυτή ονομάζεται διαύγαση και χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση πρωτεϊνών, ζυμών και άλλων οργανικών σωματιδίων από το κρασί.

Ασπράδι και λεύκωμα αυγών

Χιτίνη (ίνες από όστρακα)

Ψαρόκολλα (εντόσθια και λάδι ψαριού)

Καζεΐνη γάλακτος

Ζωική ζελατίνη

Ζωικό αίμα και μεδούλι οστών

57

Krasi_VEGAN.indd 57

6/17/20 4:39 PM

Έρευνα Αγοράς Το θέμα της πιστοποίησης

Vegan κατά δήλωση

Ωστόσο, αναφέραμε ήδη πως είναι αρκετά τα οινοποιεία Στην Ελλάδα, όπως προαναφέραμε, είναι αρκετά τα οινοπου δηλώνουν πως δεν χρησιμοποιούν ζωικές πρώτες ύλες ποιεία που εντοπίσαμε στην έρευνά μας τα οποία δηλώγια τη διαύγαση. Στην ενδεικτική έρευνα που πραγματοποινουν πως δεν χρησιμοποιούν ζωικές πρώτες ύλες για τη ήσαμε, εντοπίσαμε περί τα τριάντα τέτοια οινοποιεία και βεδιαύγαση. Ερχόμαστε, όμως, στο θέμα της πιστοποίησης. βαίως ενδεχομένως, αν όχι σίγουρα, θα υπάρχουν κι άλλα. Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν κάπως. Τα ελληνικά οινοΟ λόγος που το λέμε αυτό είναι διότι αυτή τη στιγμή στην ποιεία -που εντοπίσαμε εμείς τουλάχιστον- τα οποία διαΕλλάδα υπάρχουν 1.290 οινοποιεία και, όπως είναι ευνόητο, θέτουν vegan πιστοποίηση στην παρούσα φάση μπορούν δεν ήρθαμε σε επαφή με όλα, παρά μόνο με ένα μέρος τους. να μετρηθούν κυριολεκτικά στα δάκτυλα του ενός χεριού. Αυτά τα οινοποιεία, λοιπόν, παράγουν vegan κρασιά κατά Σε αυτό το σημείο, να πούμε πως για να λάβει ένα κραδήλωσή τους. σί πιστοποίηση vegan δεν αρκεί μόνο να μη χρησιμοποιεί Κατά πόσο αυτή η δήλωση είναι απόλυτα ειλικρινής, αν τα ζωικές πρώτες ύλες για τη διαύγαση. Θα πρέπει επίσης πράγματα είναι ακριβώς ή σχεδόν έτσι, ξεκαθαρίζουμε πως να μη χρησιμοποιεί ζώα στους αμπελώνες, πράγμα έτσι δεν το γνωρίζουμε. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε και το κι αλλιώς σπάνιο στις μέρες μας, αλλά ούτε κι υλικά από κάνουμε είναι να παρουσιάσουμε σε μια λίστα ποια είναι ζώα, όπως εργαλεία φτιαγμένα από κέρατα ζώων, για τη αυτά τα οινοποιεία που βρήκαμε εμείς, στα οποία κάλλιστα φροντίδα του αμπελώνα. μπορείτε να κάνετε μία τηλεφωνική κλήση και να μιλήσεΓια να λάβει ένα οινοποιείο την πιστοποίηση, θα πρέπει τε μαζί τους κι εσείς σχετικά με το θέμα. να δαπανήσει ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό σε κάποια Να πούμε δε πως πολλά οινοποιεία εταιρεία που παρέχει τις πιστοποιήσεις. Για να προβεί μια είναι και επισκέψιμα. Είναι ποεπιχείρηση σε αυτή την επένδυση -διότι περί επένδυλύ πιθανό κάποιοι οινοποιΟ βιγκανισμός σης πρόκειται- θα πρέπει να αναμένει πως θα του οί να σας προσκαλέσουν αποδώσει κι ανάλογα οφέλη. Κακά τα ψέματα, ο στο οινοποιείο τους, για προχωράει μεν και στην βιγκανισμός προχωράει μεν και στην Ελλάδα, να δείτε από κοντά τις Ελλάδα, αλλά δεν έχει φτάσει αλλά δεν έχει φτάσει στα μεγέθη που υπάρχουν εγκαταστάσεις, τον σε άλλες χώρες, ώστε να είναι η συγκεκριμένη τρόπο παραγωγής του στα μεγέθη που υπάρχουν σε άλλες πιστοποίηση εκ των ων ουκ άνευ για τα οινοποικρασιού και να κάνεχώρες, ώστε να είναι η συγκεκριμένη τε και γευσιγνωσία. Αν εία. Τα δεδομένα δείχνουν πως κάποια στιγμή το πράγμα μάλλον προς τα εκεί θα πάει και στην μάλιστα βρίσκεστε σε πιστοποίηση εκ των ων ουκ άνευ Ελλάδα, όμως είναι σαφές πως έχουμε ακόμη κάποια μεγάλη πόλη και για τα οινοποιεία. δρόμο μπροστά μας. Έτσι, τη vegan πιστοποίηση το οινοποιείο βρίσκεται την έχουν και προσπαθούν να την αποκτήσουν, κάπου στην περιφέρεια, θα προς το παρόν ξαναλέμε, τα οινοποιεία είναι κι ευκαιρία για μια ποπου έχουν ή θέλουν να αποκτήσουν έντολύ όμορφη εκδρομή. Το τερνη εξαγωγική δραστηριότητα. πνόν μετά του ωφελίμου.

58

Krasi_VEGAN.indd 58

6/16/20 2:50 PM

Η έρευνα στις κάβες: «Vegan κρασί; Συγγνώμη, πώς είπατε;» Αμηχανία, έκπληξη κι απορία ήταν οι συνήθεις αντιδράσεις στις κάβες που απευθυνθήκαμε, για να ρωτήσουμε αν έχουν vegan κρασιά, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Να πούμε πως υπήρχαν περιπτώσεις που, όταν μας παρέπεμπαν σε κάποιον αρμόδιο της κάβας, τελικά μαθαίναμε πως διέθεταν vegan κρασιά. Στην πρώτη επαφή, όμως, η κατάσταση ήταν αυτή που περιγράψαμε. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, θα πρέπει να ομολογήσουμε πως οι άνθρωποι που μιλήσαμε δεν είχαν ιδέα για τι πράγμα συζητάμε.

Το γεγονός αυτό μας δείχνει πως η υπόθεση vegan κρασί έχει δρόμο μπροστά της. Πόσο μακρύς ή σύντομος θα είναι αυτός ο δρόμος θα δείξει. Με δεδομένο, πάντως, ότι ήδη στο εξωτερικό πολλά σούπερ μάρκετ τοποθετούν στα ράφια τους vegan κρασιά, εξαιτίας της ζήτησης που παρουσιάζουν, μας κάνει να ευελπιστούμε πως ίσως, σχετικά σύντομα, κάποια αλυσίδα από τις εγχώριες να προχωρήσει σε κάποια ανάλογη κίνηση, πράγμα που θα έλυνε αρκετά προβλήματα.

Α

πό την πλευρά μας εμείς παρουσιάζουμε παρακάτω vegan κρασιά που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά, τονίζοντας πως πρόκειται για αυτά που καταφέραμε εμείς να εντοπίσουμε. Δεν αποκλείεται σαφώς να υπάρχουν και άλλα που μας διέφυγαν. Επίσης, παραθέτουμε και τη λίστα με τα οινοποιεία που έχουν κατά δήλωσή τους vegan κρασιά.

Όπως και να έχει, στην υγειά μας!

Vegan οινοποιεία και κρασιά στην Ελλάδα Ψάχνοντας κι ερευνώντας, εντοπίσαμε πέντε οινοποιεία στην Ελλάδα που διαθέτουν vegan πιστοποίηση. Αυτά είναι τα παρακάτω:

Οινοποιείο Μεσαριανό Πρόκειται για οινοποιείο που βρίσκεται στην Κω, παράγει βιολογικά κρασιά μονοποικιλιακά Cabernet Sauvignon, τα οποία είναι και vegan friendly, καθώς δεν ακολουθείται η διαδικασία φιλτραρίσματος.

Οινοποιείο Οικογένεια Γεωργά Η οικογένεια Γεωργά διατηρεί τους αμπελώνες της στα Μεσόγεια Αττικής. Παράγει λευκά κρασιά από τις ποικιλίες Σαββατιανό, Ασύρτικο, Μαλαγουζιά και Μοσχάτο Αλεξανδρείας κι ερυθρά από Αγιωργίτικο, Μανδηλαριά, Syrah και Merlot.

Info Point

Info Point

Οινοποιείο Μεσαριανό Κως 6972 777047 mesarianobiowine@yahoo.com www.mesariano.gr

Οινοποιείο Οικογένεια Γεωργά Μεσόγεια Αττικής 210 6633345 info@geowines.gr www.geowines.gr

59

Krasi_VEGAN.indd 59

6/16/20 2:50 PM

Έρευνα Αγοράς Κτήμα Λυραράκη Αμπελώνες κι οινοποιείο βρίσκονται, όπως μαρτυρεί και το όνομα του κτήματος, στην Κρήτη. Δημιουργεί και προσφέρει κρασιά μονοποικιλιακά αλλά και με μίξεις ποικιλιών κι όλα διαθέτουν vegan πιστοποίηση.

Άκρατος Οίνος Ηλέσιον

Info Point Κτήμα Λυραράκη Ηράκλειο Κρήτης 2810 284614 gea@lyrarakis.gr www.lyrarakis.gr

Τα Ηλέσιον είναι κρασιά βιολογικά και παρασκευάζονται με φυσική οινοποίηση, χωρίς θειώδη πρόσθετα, με οδηγό τα αρχαιοελληνικά πρότυπα. Ανήκουν στην κατηγορία των κρασιών unfiltered κι εκ των πραγμάτων είναι κατάλληλα για vegan διατροφή.

Info Point Άκρατος Οίνος Ηλέσιον 210 5222323 helession@gmail.com www.helession.com

Κτήμα Sant’Or

Info Point

Εδώ έχουμε ένα οινοποιείο που ίσως το όνομά του ξεγελάει, όμως δεν έχει σχέση με τη Σαντορίνη, αλλά με το Σαντομέρι Αχαΐας. Παράγει λευκά και κόκκινα κρασιά, όλα βιολογικά και όλα με πιστοποίηση vegan.

Κτήμα Sant’Or Σαντομέρι Αχαΐας 26130 13703 info@santorwines.gr www.santorwines.gr 60

Krasi_VEGAN.indd 60

6/16/20 2:50 PM

Κρασιά Vegan που εισάγονται στην Ελλάδα...

Π

έρα από τα ελληνικά κρασιά, υπάρχουν και πολλά vegan εισαγόμενα κρασιά που μπορείτε να εντοπίσετε σε κάβες. Θα πρέπει, όμως, να ξεχωρίσουμε την κάβα Celier, όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά γιατί στην ιστοσελίδα της διαθέτει «φίλτρο» για αναζήτηση vegan κρασιών, όπου το ευχάριστο είναι πως εμφανίζονται όχι ένα και δύο, αλλά συνολικά 49 ξεχωριστές ετικέτες vegan κρασιών. Μεταξύ τους καταλέγονται τα Miguel Torres Estelado Rose Brut, Hugel & Fils Riesling Classic 2015, E. Guigal Cotes Du Rhone Blanc 2016, Gerard Bertrand Prima Nature Syrah 2017, Marques De Caceres Rioja Reserva 2012, Chateau Musar 2010

Δεν μπορούμε, βέβαια, από την άλλη να μη σχολιάσουμε πως στα vegan κρασιά που παρουσιάζονται στον κατάλογο υπάρχουν και κάποια που όταν απευθυνθήκαμε στους οινοποιούς, μας απάντησαν ότι δεν παράγουν vegan κρασιά, γεγονός που μας άφησε ολίγον μπερδεμένους. Με αυτό γίνεται σαφές ότι η υπόθεση vegan κρασί στην Ελλάδα είναι ακόμη σε πρώιμο

στάδιο, πάραυτα εκτίμησή μας είναι πως η κατάσταση θα βελτιωθεί και σχετικά σύντομα. Έως τότε κρατήστε την πληροφορία για τα αφιλτράριστα κρασιά, μιλήστε με παραγωγούς και δοκιμάστε οίνους που προαναφέραμε και διαθέτουν πιστοποίηση. Παρακάτω, ωστόσο, εμείς παραθέτουμε και τα οινοποιεία που παράγουν κατά δήλωσή τους vegan κρασί.

Οινοποιεία που παράγουν κατά δήλωσή τους vegan κρασιά ΕΠΩΝΥΜΙΑ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ

EMAIL

ΕΠΩΝΥΜΙΑ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ

EMAIL

ΚΟΝΤΟΣ ΓΕΩΡΓ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

210 2317951

kontos@gkontos.gr

ΚΤΗΜΑ ΝΕΡΑΝΤΖΗ

23210 72060

domainenerantzi@gmail.com

ΚΤΗΜΑ ΤΟΠΛΟΥ

28430 29630

info@ktimatoplou.gr

ΚΤΗΜΑ ΠΑΠΑΡΓΥΡΙΟΥ

27420 41555

info@papargyriou.gr

ΚΤΗΜΑ ΧΑΤΖΗΒΑΡΥΤΗ

2310 215259

info@chatzivaritis.gr

ΚΤΗΜΑ ΣΚΟΥΡΑ ΟΑΕ

27510 23688

info@skouras.gr

23920 44567

ktima@gerovassiliou.gr

ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΕΜΜ. ΑΒΕΓΤΚΕ

2810 381303

info@michalakis.gr

ΚΤΗΜΑ ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΕ ΚΤΗΜΑ ΔΡΥΟΠΗ

22830 41120

winery@toinos.com

ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ ΑΕ

210 6605200

info@boutari.gr

ΚΤΗΜΑ ΚΥΡ ΓΙΑΝΝΗ

23320 51100

kgrigoriadis@kiryianni.gr

2610 580100

achaia-kv@clauss.gr

ΜΩΡΑΪΤΗΣ Ε.Θ. ΑΕ

22840 51350

info@moraitiswines.gr

ACHAIA CLAUSS

ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΣ

2310 522211

info@mywines.gr

BODEGAS KRONTIRAS

210 8171086

vaf@bodegaskrontiras.com

210 6725193

melina.antonop@gmail.com

23737 71092

info@konstandarawines.com

ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΜΑΝΩΛΑΚΗΣ

27410 97237

manolakisdm@gmail.com

DAMELI ΙΤΑΛΙΚΑ ΚΡΑΣΙΑ

ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΙΠΙΔΗ ΑΕ

2410 981087

info@karipidi.gr

KONSTANTARA WINES

ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΣΩΛΗΣ

6946 448866

tsoliswinery@gmail.com

ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ ΓΚΙΚΑΣ

210 6634595

contact@gikaswinery.gr

TRINITY WINES ΕΠΕ

22990 40630

marketing@trinitywines.gr

26910 20123

info@rira.gr

MR VERTIGO

210 7250862

info@mrvertigo.gr

OENOPS WINES

25220 60000

info@oenops.gr

ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ ΖΟΙΝΟΣ

6978 445526

info@zoinos.gr

ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ RIRA

ΟΙΝΟΦΟΡΟΣ Α.Ε.

26910 29415

info@rouvaliswinery.gr

210 6644711

info@markouwines.gr

ΠΑΡΛΙΑΡΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ

22941 54705

sales@parliarosfood.gr

ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ ΜΑΡΚΟΥ Ο.Ε.

ΣΚΛΑΒΟΣ-ΖΗΣΙΜΑΤΟΣ ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ & ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ ΕΠΕ

26710 92215

sclwines@otenet.gr

ΓΑΙΑ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΒΕΕ

210 8055642

info@gaiawines.gr

ΚΤΗΜΑ SILVAΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ

2810 792021

info@silvawines.gr

61

Krasi_VEGAN.indd 61

6/16/20 2:51 PM

Vegan Διατροφή

Πρόληψη και Θεραπεία

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

Στο άρθρο αυτό θα περιγράψουμε το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και τους παράγοντες που συντελούν στην εμφάνισή του και θα δούμε τη διατροφή που ενδείκνυται να ακολουθούμε στην καθημερινότητά μας, ώστε να εμποδίσουμε την εμφάνισή του ή και να το θεραπεύσουμε εάν έχει ήδη εγκατασταθεί στον οργανισμό μας. Της Βασιλικής Σκαλαφούρη - Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος 62

PCOS & Vegan Diatrofi-6.indd 62

15/06/20 18:09

Ο

ι ωοθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο στο αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας, καθώς είναι υπεύθυνες για την παραγωγή:

1. των ωαρίων, δηλαδή του γενετικού υλικού 2. των θηλυκών ορμονών. Μία από τις συχνότερες ενδοκρινολογικές παθήσεις των ωοθηκών, δηλαδή παθήσεις στις οποίες έχουμε διαταραχή ορμονών, είναι το σύνδρομο PCOS (Polycystic ovary syndrome), το οποίο οδηγεί σε μη ικανοποιητική λειτουργία των ωοθηκών. Αυτή η διαταραχή έχει τα παρακάτω αποτελέσματα: • Ανωμαλίες στην περίοδο. Παρατηρούνται κύκλοι μεγαλύτερης διάρκειας από το φυσιολογικό (21 - 35 ημερών), που μπορεί να φτάνουν μέχρι και μήνες ή ακόμη και χρόνια σε σπάνιες περιπτώσεις. Αυτό συνεπάγεται υπογονιμότητα, δηλαδή μειωμένη ικανότητα σύλληψης, αφού απελευθερώνονται λιγότερα ωάρια από το φυσιολογικό ανά έτος.

• Αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, που σημαίνει δυσκολία στη μεταφορά της γλυκόζης που κυκλοφορεί στο αίμα μέσα στα κύτταρα, κατάσταση που οδηγεί σε παχυσαρκία.

• Υπερανδρογοναιμία (αύξηση των ανδρικών ορμονών), με συνέπεια αυξημένη τριχοφυΐα και ακμή. Γυναίκες με PCOS βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη χρόνιων παθήσεων, όπως: διαβήτης, υπέρταση, καρκίνος μαστού ή ενδομητρίου.

Παράγοντες που συντελούν στην εμφάνιση του συνδρόμου

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) είναι μια από τις πιο συνηθισμένες ενδοκρινικές διαταραχές στη γυναίκα. Είναι ο σημαντικότερος λόγος υπογονιμότητας και μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές όπως κατάθλιψη, παχυσαρκία, διαβήτη των ενηλίκων, καρκίνο του ενδομητρίου, καθώς και ηπατικές και καρδιαγγειακές διαταραχές.

1 ΣΤΙΣ 10 ΓΥΝΑΊΚΕΣ ΠΆΣΧΕΙ ΑΠΌ PCOS

10% - 15%

των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία πάσχουν από PCOS

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες, επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι οι γλυκοτοξίνες, που είναι μόρια με ιδιαίτερα

50%

από τις πάσχουσες δεν έχουν διαγνωσθεί

οξειδωτική δράση, δηλαδή προκαλούν οξειδωτικό στρες και φλεγμονή, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου πιθανώς και του PCOS. Γυναίκες με το σύνδρομο τείνουν να έχουν σχεδόν διπλάσια ποσότητα γλυκοτοξινών στο αίμα τους.

50%

από τις πάσχουσες θα παρουσιάσει προδιαβήτη ή διαβήτη ενηλίκων μέχρι την ηλικία των 40 ετών

3x

Τριπλάσιο ρίσκο ανάπτυξης καρκίνου του ενδομητρίου

ρισσότερο αν προσθέσουμε λίπος κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος. Τρόφιμα πλούσια σε αυτές είναι τα: • κρέας • τυριά (όσο πιο πλούσια σε λιπαρά, τόσο περισσότερες γλυκοτοξίνες περιέχουν) • ζωικά λίπη, όπως όσα βρίσκονται σε κρέας, βούτυρο, μαγιονέζα • φυτικά λίπη, όπως όσα βρίσκονται σε μαργαρίνη, ελαιόλαδο, λινέλαιο, καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο, σογιέλαιο, ξηρούς καρπούς • υδατάνθρακες, κυρίως επεξεργασμένοι, που συνήθως βρίσκονται σε μεγάλη ποσότητα σε ξηρά τρόφιμα που έχουν προσθήκη λιπαρών ουσιών (π.χ. πατατάκια, μπισκότα, κρουασάν και γενικά προϊόντα ζύμης). Σημείωση: οι ωμοί ξηροί καρποί έχουν τριάντα φορές λιγότερες γλυκοτοξίνες από τους ψημένους.

«Ένα ικανοποιητικό διατροφικό πλάνο για γυναίκες με PCOS πρέπει να αποτελείται από χαμηλό ποσοστό λίπους και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες.»

Ένα ποσοστό 40-60% των γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες είναι υπέρβαρες. Η απώλεια βάρους βελτιώνει τα συμπτώματα, συνεπώς οι διατροφικές αλλαγές είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας. Οι γλυκοτοξίνες, τα τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη κι όσα περιέχουν κορεσμένα και τρανς λιπαρά, επιβαρύνουν την κατάσταση.

1. Γλυκοτοξίνες [AGEs]

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PCOS

Οι γλυκοτοξίνες υπάρχουν ως συστατικά των τροφών, κυρίως όμως δημιουργούνται κατά τις διάφορες μαγειρικές παρασκευές, με αποτέλεσμα την αύξηση των ανδρογόνων σε γυναίκες με PCOS. Στις ωμές τροφές περιέχονται σε αμελητέες ποσότητες, αυξάνεται όμως πολύ η παρουσία τους, όταν μαγειρεύονται και κυρίως κατά το τηγάνισμα, το ψήσιμο στον φούρνο ή στη σχάρα, πολύ δε πε-

2. Τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως:

• ραφιναρισμένοι υδατάνθρακες (άσπρο ψωμί, άσπρο ρύζι, πίτσα, λευκά μακαρόνια)

63

PCOS & Vegan Diatrofi-6.indd 63

15/06/20 18:09

Vegan Διατροφή Συνεπώς, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι όσο λιγότερα ζωικά και επεξεργασμένα φυτικά τρόφιμα καταναλώνουμε τόσο το καλύτερο για την υγεία μας. Ιδανική διατροφή θεωρείται εκείνη που περιλαμβάνει αποκλειστικά, ει δυνατόν, φυτικά μη επεξεργασμένα τρόφιμα (whole-food plantbased diet, όπως αποδίδεται στα αγγλικά).

Τρόφιμα με σημαντικό ρόλο στην πρόληψη κι αντιμετώπιση του συνδρόμου Εκτός από τις παραπάνω διατροφικές συστάσεις, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η κατανάλωση φυτικών ινών και σόγιας βοηθούν ιδιαιτέρως. Στο τμήμα του άρθρου που ακολουθεί θα παρουσιάσουμε τον ξεχωριστό τους ρόλο.

1. Φυτικές ίνες

• αναψυκτικά • χυμοί φρούτων • τρόφιμα με προσθήκη σακχάρων (π.χ. σιρόπι καλαμποκιού, γλυκόζη), όπως παγωτά, γιαούρτια με πρόσθετα σάκχαρα, δημητριακά πρωινού.

με εκείνες που είναι υπέρβαρες, όταν οι πρώτες ακολουθούν ανθυγιεινή διατροφή. Αυτό καταδεικνύει ότι το κανονικό ή και χαμηλό σωματικό βάρος δεν συνεπάγεται απαραίτητα και καλή υγεία.

Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες βοηθούν στην απώλεια βάρους σε γυναίκες με PCOS και μειώνουν τα επίπεδα της ινσουλίνης, καθώς και τον αριθμό των οξειδωτικών ριζών. Επίσης, επειδή περιέχουν πρεβιοτικά, τρέφουν με αυτά τα προβιοτικά, δηλαδή τα χρήσιμα μικρόβια που αποικίζουν το έντερο, και με αυτόν τον τρόπο βοηθούν να αναπτυχθεί ένα υγιές εντερικό μικροβίωμα (δηλαδή να γίνεται απορρόφηση των ωφέλιμων διατροφικών ουσιών και παρεμπόδιση των βλαβερών). Τρόφιμα με αυξημένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες: • όσπρια (μαύρα φασόλια, φακές, ρεβίθια)

3. Τρόφιμα με αυξημένη περιεκτικότητα σε κορεσμένα και τρανς λιπαρά:

• κρέας κι επεξεργασμένα κρέατα, όπως αλλαντικά και χάμπουργκερ στα fast food • γαλακτοκομικά, με χειρότερα όλων τα τυριά, τα οποία είναι κι άκρως εθιστικά • προϊόντα ζύμης, όπως ντόνατς, πίτσες, πανκέικς, κέικ.

• σνακ εμπορίου (π.χ. πατατάκια, ποπ κορν με βούτυρο, κρουασάν, μπισκότα) που προκαλούν αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία όπως αναφέρθηκε προηγουμένως είναι ένα από τα βασικά συμπτώματα του PCOS. Είναι απαραίτητο να τονίσουμε ότι η ποιότητα της τροφής που καταναλώνεται έχει σχέση με το PCOS όχι μόνο έμμεση, μέσω της αύξησης βάρους που προκαλεί, αλλά και άμεση. Συγκεκριμένα, έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και αδύνατες γυναίκες είναι πιθανόν να έχουν το ίδιο αυξημένα επίπεδα γλυκοτοξινών

Φακές, αμύγδαλα, σπόροι chia, ηλιόσποροι, λιναρόσποροι, βατόμουρα, σκόνη μάκα - όλα τους τρόφιμα με ευεργετική επίπτωση στην πρόληψη ή αντιμετώπιση του PCOS.

64

PCOS & Vegan Diatrofi-6.indd 64

15/06/20 18:09

Επιστημονική συνεργάτις: • σπόροι (λιναρόσπορος, ηλιόσπορος, σπόροι chia) • μούρα (βατόμουρα, μύρτιλλα, φραγκοστάφυλα) • σιτηρά ολικής (μαύρο ρύζι, κινόα, άλευρα ολικής)

Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος / Vegan ΛΛ Τόπος Γέννησης: Αθήνα 1969 ΛΛ Σπουδές: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 1989-1996 ΛΛ Επιμέλεια χειρουργείων Μαιευτηρίου Ιασώ 2005-2016 ΛΛ Μαιευτικό Γυναικολογικό Ιατρείο 2005- σήμερα

2. Σόγια Χρησιμοποιείται ως τροφή στις χώρες της Ασίας εδώ και χιλιάδες χρόνια. Είναι φυτό που περιέχει όλα τα βασικά αμινοξέα, οπότε αποτελεί πηγή πλήρους πρωτεΐνης, χαμηλής σε λιπαρά και πλούσιας σε βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες. Περιέχει ουσίες που δρουν ως φυτοοιστρογόνα, δηλαδή μιμούνται τα οιστρογόνα (θηλυκές ορμόνες), αλλά με φυσικό τρόπο και πολύ πιο ήπια δράση από αυτά (100-1.000 φορές μικρότερη). Όταν καταναλώνεται με σύνεση, σε μικρές ποσότητες, λίγες φορές την εβδομάδα, δεν επιφέρει διαταραχή στη δράση του θυρεοειδούς αδένα. Αυτό μπορεί να συμβεί με την κατανάλωση επεξεργασμένων προϊόντων σόγιας (π.χ. σκόνη από πρωτεΐνη σόγιας, υδρογονωμένο σογιέλαιο, εναλλακτικά προϊόντα κρέατος από σόγια). Η σωστή κατανάλωσή της φαίνεται να επιφέρει βελτίωση στο PCOS, αν και οι σχετικές μελέτες είναι περιορισμένες. Μία τυχαιοποιημένη μελέτη του 2018 (ncbi.nlm.nih.gov. J Hum Nutr Diet 2018 Aug. 31) έκανε σύγκριση

Χειρίζεται με ιδιαίτερη ευαισθησία και κατανόηση προβλήματα γυναικολογικής φύσεως. Υποστηρίζει ένθερμα τον φυσιολογικό τοκετό, διεκπεραιώνοντάς τον υπό τις πλέον φυσικές και φιλικές συνθήκες. Εκτελεί καισαρική τομή μόνο όταν είναι ιατρικώς απολύτως επιβεβλημένη. Νιώθει βαθιά αγάπη κι ειλικρινή σεβασμό για κάθε έμβιο ον και ως αποτέλεσμα αυτού επέλεξε τον vegan τρόπο ζωής. Στοχεύει στην ευαισθητοποίηση κι ενημέρωση, σχετικά με τα πλεονεκτήματά του (ηθικά, κοινωνικά και σωματικά).

δίαιτας πλούσιας σε σόγια με δίαιτα πλούσια σε υψηλής συγκέντρωσης ζωική πρωτεΐνη σε γυναίκες με PCOS. Και τα δύο γκρουπ κατανάλωναν την ίδια ποσότητα θερμίδων, πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών. Η ομάδα των γυναικών που κατανάλωσε τη σόγια είχε σημαντικά περισσότερη απώλεια βάρους και πόντων από την περιφέρεια, μείωση των επιπέδων ινσουλίνης και της αντίστασης σε αυτήν, του σακχάρου του αίματος, των τριγλυκεριδίων και των ελεύθερων ανδρογόνων. Συνεπώς, η κατανάλωση σόγιας βοήθησε να επανέλθει σε μεγαλύτερο βαθμό ορμονική ισορροπία στον οργανισμό, ενώ η ζωική

Διάγραμμα Προγράμματος Διατροφής PCOS

25 gm 21 mg 50-55 gm

www.skalafouri.gr

πρωτεΐνη φαίνεται ότι αύξησε την αντίσταση στην ινσουλίνη κι επιδείνωσε τη φλεγμονή. Συμβουλές για την προσθήκη σόγιας στη διατροφή: • Κατανάλωση προϊόντων σόγιας μη επεξεργασμένης και γενετικά μη τροποποιημένης (non- GMO) • Αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων εναλλακτικών μορφών κρέατος • Αποφυγή τροφίμων που περιέχουν πρωτεΐνη σόγιας και υδρογονωμένα σογιέλαια • Χρήση τόφου και τέμπε • Παρασκευή smoothies με γάλα σόγιας ή και τόφου μαλακής υφής • Χρήση σάλτσας σόγιας ή μίσο για την παρασκευή σάλτσας ή μαγειρευτού φαγητού • Κατανάλωση φασολιών σόγιας edamame.

Συμπέρασμα

600 mg 1200 mg 400-450 gm

Βασιλική Σκαλαφούρη MD

ΣΥΝΟΛΟ ΘΕΡΜΊΔΩΝ (θερμίδες/ημέρα) 1800-2000

Από την παραπάνω παράθεση των στοιχείων είναι σαφές τι είδους διατροφή ενδείκνυται για την πρόληψη κι αντιμετώπιση του PCOS. Όσα αναφέραμε στηρίζονται σε ένα μεγάλο αριθμό δημοσιευμένων μελετών. Συγκεκριμένα, μία από αυτές που δημοσιεύτηκε το 2017 αναφέρει ότι ένα ικανοποιητικό διατροφικό πλάνο για γυναίκες με PCOS πρέπει να αποτελείται από χαμηλό ποσοστό λίπους και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες. Προτείνεται η κατανάλωση των παρακάτω τροφών: • Όσπρια • Ολικής αλέσεως υδατάνθρακες • Λαχανικά • Φρούτα

65

PCOS & Vegan Diatrofi-6.indd 65

15/06/20 18:09

Έρευνα Αγοράς

n a g e V

CATERING Vegan εστίαση για όλα τα γούστα και όλα τα βαλάντια! Της Έλλης Στούρνα

Έ

χεις γενέθλια ή ονομαστική γιορτή; Θέλεις να κάνεις πάρτι έκπληξη σε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο ή ετοιμάζεσαι για γάμο; Διοργανώνεις ένα συνέδριο ή μία εταιρική εκδήλωση; Ό,τι και να συμβαίνει από τα παραπάνω, είναι πολύ πιθανό να ανησυχείς για το αν το vegan μενού που θα προσφέρεις στους καλεσμένους σου θα καταφέρει να τους ικανοποιήσει –ειδικά, βέβαια, αν μιλάμε και για καλεσμένους ή καλεσμένες που δεν είναι vegan!

Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει κανένας λόγος για συμβιβασμούς. Οτιδήποτε και αν διοργανώνεις, δικαιούσαι να το απολαμβάνεις χωρίς παραπάνω άγχος, αφήνοντας το κομμάτι του φαγητού στα χέρια των ειδικών! Στο παρακάτω αφιέρωμα θα βρεις δέκα αγαπημένες vegan και vegan friendly επιχειρήσεις εστίασης που προσφέρουν υπηρεσίες vegan catering για κάθε ανάγκη σου.

66

Vegan_Catering.indd 66

6/16/20 10:25 AM

Bamboo Vegan Η καλύτερη επιλογή για πάρτι! Αν είσαι στην Αθήνα και χρειάζεσαι μία λαχταριστή τούρτα για τα γενέθλιά σου ή έναν κλασικό μπουφέ σε vegan εκδοχή για το πάρτι ή τον γάμο σου, το Bamboo Vegan είναι η τέλεια επιλογή για εσένα. Μπόμπες, κεφτεδάκια, πιτάκια και γλυκά είναι ελάχιστες από τις νόστιμες επιλογές που σου προσφέρει η υπηρεσία catering του καταστήματος. Το Bamboo Vegan αναλαμβάνει μενού για έως και 150 άτομα. Για περισσότερες πληροφορίες, δεν έχεις παρά να καλέσεις στο κατάστημα!

Info Point Bamboo Vegan Σόλωνος 102, Αθήνα 210 3300018 info@bamboovegan.com www.bamboovegan.com /Bamboo-Vegan-140633656017589 @bamboo_vegan

Lime Bistro

Nόστιμα και δημιουργικά

Το Lime Bistro είναι ένα ακόμα vegan εστιατόριο στην Αθήνα που παρέχει κι υπηρεσίες catering. Η γκάμα των επιλογών που προσφέρονται είναι τεράστια, καθώς οι σεφ του Lime μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με το budget που διαθέτεις αλλά και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις σου. Από χειροποίητα ωμοφαγικά τυριά και δροσερές σαλάτες, μέχρι burger και πίτσες, η επιλογή είναι δική σου. Αν επιθυμείς γλυκές κι αλμυρές παρασκευές για την εκδήλωσή σου με την ιδιαίτερη σφραγίδα του Lime Bistro, μη διστάσεις να επικοινωνήσεις με τις υπεύθυνες του καταστήματος!

Info Point Lime Bistro Δεκελέων 23, Αθήνα 6980 083866 - 210 3474423 limebistro23@gmail.com /limebistro23 @limebistro23

67

Vegan_Catering.indd 67

6/16/20 10:25 AM

Έρευνα Αγοράς

Vegan Gecko Zαχαροπλαστική με φαντασία Θέλεις μία ευφάνταστη τούρτα για τα γενέθλιά σου ή μήπως ένα ιδιαίτερο γλυκό για τον εορτασμό της επετείου σου; Αναζητάς κεράσματα για το γραφείο ή μήπως θέλεις να προσφέρεις γλυκά χωρίς ζάχαρη σε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο που την αποφεύγει; Η Vegan Gecko είναι γνωστή για τις εντυπωσιακές δημιουργίες της στη ζαχαροπλαστική και προσφέρει γλυκό Info Point catering για κάθε περίVegan Gecko σταση, καθώς επίσης Διομήδους 25, Κορυδαλλός κι αλμυρό για εκδηλώσεις βάφτισης, γάμου 6988 031600 vegangecko@gmail.com ή δεξιώσεων. /ilianabastet @vegan_gecko

Crudo Και νόστιμο και υγιεινό Αν είσαι στην Αθήνα κι αναζητάς vegan κι υγιεινό catering, δεν έχεις παρά να καλέσεις το Crudo. Το εστιατόριο αναλαμβάνει από μικρά μέχρι μεγάλα catering και δίνει πληθώρα ωμοφαγικών αλλά και μαγειρεμένων επιλογών. Ενδεικτικά, μπορείς να παραγγείλεις ωμοφαγικά ραβιόλια από παντζάρι γεμιστά με τυρί από κάσιους, ωμοφαγικό sushi maki με «ρύζι» από κουνουπίδι, μανιτάρια shitake και σπιτική μαInfo Point γιονέζα chipotle ή ακόμα και tacos από τορτίCrudo για καλαμποκιού με jackfruit και sauce cheddar Λ.Ποσειδώνος 70, Αθήνα ή guacamole. Οι επιλογές του μενού είναι πολ6948 174557 - 215 5015166 λές κι ιδιαίτερες και θα εντυπωσιάσουν σίγουcrudostaff@gmail.com www.crudo.gr ρα τους καλεσμένους και τις καλεσμένες σου!

/crudo.gr

@crudo.gr

Roots Foods and Culture

Κουζίνες από όλο τον κόσμο

Ο chef του Roots Foods and Culture έχει μακρά ιστορία στο catering, αφού έχει αναλάβει από ρομαντικό δείπνο για δύο μέχρι γάμο χιλίων ατόμων. Το εστιατόριο προσφέρει τις υπηρεσίες του σε κάθε είδους εκδήλωση και σου δίνει τη δυνατότητα να επιλέξεις από καναπεδάκια μέχρι μενού τριών πιάτων, και από Ελληνική, Ιταλική

ή Γερμανική κουζίνα, μέχρι γεύσεις από την καραϊβική. Αν θέλεις ιδιαίτερες γεύσεις από όλο τον κόσμο στη vegan εκδοχή τους, επικοινώνησε με τον υπεύθυνο του εστιατορίου κι είναι σίγουρο πως θα βρεις αυτό που ψάχνεις.

68

Vegan_Catering.indd 68

6/16/20 10:25 AM

The Vegan Fairies Λαχταριστά ωμοφαγικά και όχι μόνο Το αγαπημένο vegan & raw vegan ζαχαροπλαστείο (και όχι μόνο) της Αθήνας αναλαμβάνει 100% ωμοφαγικούς μπουφέδες με γλυκά κι αλμυρά finger food για εκδηλώσεις 60 έως 80 ατόμων. Επίσης, προσφέρει και τη δυνατότητα υγιεινών μαγειρεμένων πιάτων, με αγνές πρώτες ύλες όπως είναι η κινόα, οι γλυκοπατάτες ή το ρύζι. Αν αναζητάς πανέμορφες και γευστικές ωμοφαγικές τούρτες και σαλάτες με υπέροχα χρώματα, δεν έχεις παρά να επικοινωνήσεις με τις Vegan Fairies, για να αναλάβουν την εκδήλωσή σου.

Info Point The Vegan Fairies Νικ.Πλαστήρα 29, Ν.Ερυθραία 210 8070858 theveganfairies@gmail.com www.veganfairies.com /theveganfairies @theveganfairies

The Plant Kingdom Πολύχρωμα πιάτα κι ιδιαίτερες γεύσεις

Το The Plant Kingdom προσφέρει υγιεινά μενού για προσωπικές αλλά κι επαγγελματικές εκδηλώσεις από 10 έως 200 άτομα. Οι επιλογές που προσφέρουν οι σεφ του εστιατορίου είναι πάρα πολλές, από καναπεδάκια λαχανικών κι ωμοφαγικά κρακεράκια για μπουφέ, μέχρι τζατζίκι από γιαούρτι καρύδας, σούσι με φιστικοβούτυρο και σως ταμάρι, μίνι burgers, δροσερές σαλάτες και γλυκάκια χωρίς γλουτένη και ζάχαρη.

Info Point Οι πρώτες ύλες που The Plant Kingdom χρησιμοποιούνται Φρύνης 1, Παλαιό Φάληρο είναι βιολογικές και 210 9332288 τα σκεύη για τους plantkingdom.gr@gmail.com μπουφέδες είναι www.theplantkingdom.gr οικολογικά.

/theplantkingdom @theplantkingdom

Info Point Roots Foods and Culture Καποδιστρίου 2, Εξάρχεια 210 3848000 rootsfoodsandculture@gmail.com /rootsfoodsandculture @rootsfoodsandculture

69

Vegan_Catering.indd 69

6/17/20 3:48 PM

Έρευνα Αγοράς

Το βαζάκι

Δροσεροί χυμοί και θρεπτικά σνακ Το βαζάκι είναι ένα ακόμη vegan friendly café & juice bar που αναλαμβάνει και vegan catering για κάθε είδους προσωπική ή εταιρική εκδήλωση. Μεταξύ των επιλογών που προσφέρει είναι φυσικά οι βιολογικοί χυμοί ψυχρής έκθλιψης σε βαζάκια, που είναι το σήμα κατατεθέν του καταστήματος, όπως επίσης και ωμοφαγικά γλυκά χωρίς ζάχαρη και γλουτένη, αλλά και κάθε είδους υγιεινά σνακ. Ό,τι εκδήλωση και αν ετοιμάζεις, από συνέδριο μέχρι εγκαίνια, οι υπεύθυνες του καταστήματος θα μπορέσουν σίγουρα να σου προσφέρουν το νόστιμο και θρεπτικό μενού που αναζητάς.

Info Point Το βαζάκι Αριστοτέλους 33, Χαλάνδρι 210 6800067 info@tobazaki.com www.tobazaki.com /tobazakijuicebar @tobazakijuicebar

The Saints Stores Vegan catering για όλα τα γούστα Ένα ακόμα vegan εστιατόριο, αυτή τη φορά στη Θεσσαλονίκη, που μπορεί να δημιουργήσει μπουφέδες και μενού για όλα τα γούστα. Το The Saints Stores αναλαμβάνει εκδηλώσεις, ανεξάρτητα από τον αριθμό ατόμων, και προσφέρει από σαλάτες και μαγειρευτά μέχρι finger food. Θέλεις ένα μενού με vegan μουσακά, ντάκο κι αλμυρές κρέπες ή μήπως αναζητάς εύκολο φαγητό στο χέρι για τους καλεσμένους σου; Ό,τι και αν χρειάζεσαι, δεν έχεις παρά να επικοινωνήσεις με τον υπεύθυνο του καταστήματος, για να συζητήσετε τις ιδιαίτερες ανάγκες σου.

Info Point The Saints Stores Παύλου Μελά 1, Θεσσαλονίκη 2310 256069 thesaintsgr@gmail.com thesaintsstores.business.site /thesaintsstores @thesaintsstores

70

Vegan_Catering.indd 70

6/16/20 10:25 AM

Crumb

Χειροποίητα και με αγάπη

Info Point Crumb Καλλεργών 11, Ηράκλειο Κρήτης 6986 519552 - 2810 228877 crumbhellas@gmail.com /crumbhealthyliving @crumb_healty_living

Είσαι στο Ηράκλειο της Κρήτης και ψάχνεις vegan catering για την εκδήλωσή σου; Το vegan friendly Crumb μπορεί σίγουρα να καλύψει κάθε σου ανάγκη, αφού προσφέρει την επιλογή για εξατομικευμένους vegan μπουφέδες με χειροποίητα και υγιεινά σνακ. Ενδεικτικά, το Crumb προσφέρει τορτίγιες ή μπαγκέτες με χειροποίητα φαλάφελ φακής ψημένα στον φούρνο, vegan λαχταριστά πιτάκια, καθώς επίσης και ωμοφαγικά brownies με ταχίνι και μπανάνα. Το κατάστημα εξυπηρετεί catering για 10 έως 200 άτομα. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα, μπορείς να καλέσεις στο κατάστημα και είναι σίγουρο ότι θα χαρούν να σε εξυπηρετήσουν.

Συγκεντρωτικός πίνακας επιχειρήσεων ΟΝΟΜΑΣΙΑ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ

Website / E-mail

Bamboo vegan

Σόλωνος 102, Αθήνα

210 3300018

www.bamboovegan.com info@bamboovegan.com

Lime bistro

Δεκελέων 23, Αθήνα

6980 083866 210 3474423

limebistro23@gmail.com

Vegan Gecko

Διομήδους 25, Κορυδαλλός

6988 031600

vegangecko@gmail.com

Crudo

Λ.Ποσειδώνος 70, Αθήνα

6948 174557 215 5015166

www.crudo.gr crudostaff@gmail.com

Roots Foods and Culture

Καποδιστρίου 2, 210 3848000 Εξάρχεια

rootsfoodsandculture@gmail.com

The vegan ferries

Νικ.Πλαστήρα 29, Ν.Ερυθραία

210 8070858

www.veganfairies.com theveganfairies@gmail.com

The Plant Kingdom

Φρύνης 1 Π.Φάληρο

210 9332288

www.theplantkingdom.gr plantkingdom.gr@gmail.com

Τo Bαζάκι

Αριστοτέλους 33, Χαλάνδρι

210 6800067

www.tobazaki.com info@tobazaki.com

The saint store

Παύλου Μελά 1, 2310 256069 Θεσσαλονίκη

thesaintsgr@gmail.com

Crumb

Καλλεργών 11, Ηράκλειο Κρήτης

crumbhellas@gmail.com

6986 519552

Α

πό υγιεινά σνακ μέχρι τυροπιτάκια, από finger food μέχρι πλήρες μενού τριών πιάτων κι από ωμοφαγικές τάρτες μέχρι πίτσες και burger, τα ελληνικά vegan catering μπορούν να καλύψουν κάθε ιδιαίτερη ανάγκη για τα γενέθλια, τον γάμο ή την εταιρική σου εκδήλωση. Γι’ αυτό, ό,τι και αν ετοιμάζεις, μην αγχώνεσαι καθόλου: οι vegan και vegan friendly chefs της Ελλάδας βρίσκονται στη διάθεσή σου, για να ικανοποιήσουν κάθε γευστική σου απαίτηση και να προσφέρουν στους καλεσμένους και τις καλεσμένες σου μοναδικές γευστικές εμπειρίες, χωρίς καθόλου ζωικά συστατικά. Και, ποιος ξέρει, ίσως ένα νόστιμος vegan μπουφές να είναι μία επιπλέον αφορμή για τα άτομα που θα τον δοκιμάσουν, ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι δεν χρειάζεται να εκμεταλλευόμαστε τα ζώα, για να έχουμε μοναδικές γεύσεις κι αρώματα στο πιάτο μας.

71

Vegan_Catering.indd 71

6/17/20 5:51 PM

ά Vegan υ κ ι λ Ζαχ ής Έρευνα αγοράς

αροπλαστικ

Πολλοί άνθρωποι, όταν ακούν για vegan ζαχαροπλαστική, δυσκολεύονται πραγματικά να σκεφτούν πώς μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Μα, μπορούμε πράγματι να απολαύσουμε νόστιμα γλυκά, χωρίς αυγά και γαλακτοκομικά; Η απάντηση είναι σίγουρα «Ναι» κι ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να σας παρουσιάσει όλες τις εναλλακτικές που σας προσφέρει η vegan ζαχαροπλαστική, ώστε να δημιουργήσετε πεντανόστιμα γλυκά, χωρίς καθόλου ζωικά συστατικά. Της Έλλης Στούρνα 72

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 72

6/16/20 10:45 AM

Η

δυσκολία στη vegan ζαχαροπλαστική δεν έγκειται στην πραγματικότητα στο ότι είναι vegan, αλλά στο ότι η ζαχαροπλαστική εν γένει, σε αντίθεση με τη μαγειρική, χρειάζεται μεγάλη πειθαρχία στις αναλογίες, τα υλικά και τις θερμοκρασίες, αφού η παραμικρή αλλαγή μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο στο τελικό αποτέλεσμα. Όταν, λοιπόν, μιλάμε για vegan ζαχα-

ροπλαστική, αναφερόμαστε στην παρασκευή γλυκών χωρίς ζωικά συστατικά. Ως ζωικά συστατικά σίγουρα όλοι σκεφτόμαστε πρώτα απ’ όλα τα αυγά ή το γάλα. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν κρυμμένα και πολλά ακόμη συστατικά από ζώα σε διάφορα υλικά που χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική, όπως είναι το ζελέ, οι φυτικές κρέμες ή τα διακοσμητικά με τα οποία στολίζουμε τις τούρτες.

Επιπλέον, αξίζει να επισημάνουμε ότι, παρ’ όλο που σε κάποιες συνταγές η αντικατάσταση ζωικών συστατικών με τα αντίστοιχα φυτικά γίνεται ιδιαίτερα εύκολα, σε κάποιες περιπτώσεις είναι καλύτερο να αναζητούμε εξ αρχής vegan συνταγή για το συγκεκριμένο γλυκό, η οποία θα έχει συνολικά διαφορετικές αναλογίες και διαδικασίες, για να βγει το ίδιο γευστικό αποτέλεσμα.

ΤΡΙΑ ΚΛΑΣΙΚΑ ΓΛΥΚΑ – ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΟΥΜΕ Γλυκό ψυγείου:

Κορμός:

Ζελέ: το ζελέ φτιάχνεται από οστά, χόνδρους και δέρμα γουρουνιών ή βοοειδών. Το κόκκινο ζελέ περιέχει και καρμίνη (Ε120) που φτιάχνεται από πολτοποιημένα σκαθάρια. Μπισκότα σαβαγιάρ: περιέχουν αυγό.

Vegan Tip! Κρέμες στιγμής: ανάλογα την εταιρεία και τη γεύση, κάποιες κρέμες στιγμής είναι vegan. Ελέγξτε τα συστατικά.

Ζαχαρούχο γάλα: περιέχει γάλα και δεν αντικαθίσταται εύκολα με κάτι αντίστοιχο. Μπισκότα: συχνά περιέχουν γάλα, βούτυρο, αυγά.

Vegan Tip! Η κουβερτούρα υγείας και το κακάο είναι τις περισσότερες φορές vegan.

Κέικ και τούρτες: Φυτικό βούτυρο: πολλά φυτικά βούτυρα του εμπορίου περιέχουν D3 που προέρχεται από μαλλί προβάτου. Τρούφες, σιρόπια & κερασάκια μαρασκίνο: περιέχουν συχνά μη vegan χρωστικές, όπως η καρμίνη (Ε120).

Vegan Tip! Το σιρόπι σοκολάτας και η τριμμένη σοκολάτα διακόσμησης είναι τις περισσότερες φορές vegan. Τα κερασάκια μπορούν να αντικατασταθούν με γλυκό του κουταλιού κεράσι ή βύσσινο.

ΒΑΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣ ΑΠΟΦΥΓΗ Αν αποφασίσετε να μετατρέψετε κάποια κλασική συνταγή σε vegan, αυτές είναι οι πρώτες ύλες που θα πρέπει να αποφύγετε πάση θυσία!

Γαλακτοκομικά

Βούτυρο

Αυγά

Ζελατίνη

Μέλι

Προϊόντα που μπορεί να περιέχουν ζωικές πρώτες ύλες (μείγματα, σοκολάτες κ.ά.).

73

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 73

6/17/20 3:05 PM

Έρευνα Αγοράς Vegan υλικά ζαχαροπλαστικής

Γάλα

Στην αγορά κυκλοφορούν πλέον όλο και περισσότερα φυτικά γάλατα, είτε εισαγόμενα είτε ελληνικής παραγωγής, με διαφορετική σύσταση, γεύση και θρεπτικά συστατικά (δείτε το σχετικό αφιέρωμα για τα φυτικά γάλατα). Ακολουθούν ενδεικτικά κάποιες από τις εταιρείες:

VERO CEREAL

Πρόκειται για προϊόντα της εταιρείας Μύλοι Κρήτης. Παράγονται στην Ελλάδα κι έχουν ως βασικό συστατικό τη βρώμη, ένα δημητριακό ιδιαίτερα θρεπτικό αλλά δύσκολο στην επεξεργασία του. Η εταιρεία έχει αυτή τη στιγμή τρεις επιλογές σε ροφήματα: το απλό ρόφημα βρώμης, το ρόφημα βρώμης με πορτοκάλι και μάνγκο και το ρόφημα βρώμης με κακάο και χαρούπι που φαίνεται να έχει κερδίσει την προτίμηση του κόσμου! Αξιοσημείωτο ότι η εταιρεία έχει τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης που ασχολείται ενεργά με τη δημιουργία νέων vegan προϊόντων. Τα Vero Cereal θα τα βρείτε σε διάφορες αλυσίδες super market, όπως είναι ο Γαλαξίας, ο Μασούτης, τα SΙΝΚΑ κι ο Χαλκιαδάκης. Αν δεν μένετε σε μεγάλη πόλη, μπορείτε να τα προμηθευτείτε μέσω τοπικών εμπόρων που συνεργάζονται με την εταιρεία ή μέσω του ηλεκτρονικού καταστήματος www.delightsofcrete.gr

ΒΙΤΑΜ

Η εταιρεία Βιτάμ προσφέρει 3 εναλλακτικές σε φυτικά ροφήματα. Ρόφημα αμυγδάλου: ρόφημα με απαλή γεύση αμυγδάλου και χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Ρόφημα σόγιας: αποτελεί καλή πηγή φυτικής πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας. Ρόφημα φουντούκι – κακάο. Τα φυτικά ροφήματα ΒΙΤΑΜ θα τα βρείτε σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως είναι τα ΑΒ Βασιλόπουλος, τα My Market κι ο Κρητικός.

ΚΑΡΠΌΣ ΌΛΥΜΠΟΣ

Η εταιρεία Όλυμπος έχει δημιουργήσει μία σειρά από 100% φυτικά προϊόντα με την επωνυμία ΚΑΡΠΟΣ, που παράγονται στην Ελλάδα κι έχουν ως πρώτη ύλη τους ξηρούς καρπούς. Ροφήματα αμυγδάλου: πρόκειται για ρόφημα αμυγδάλου χωρίς προσθήκη ζάχαρης, ρόφημα αμυγδάλου με φυσική γεύση, ρόφημα αμυγδάλου protein (ενισχυμένο με πρωτεΐνη αρακά) και ρόφημα αμυγδάλου με κακάο. Ροφήματα καρυδιού: υπάρχουν δύο επιλογές, ρόφημα καρυδιού σκέτο αλλά και με γεύση κακάο. Ρόφημα φιστικιού: ένα ιδιαίτερα αγαπητό για το κοινό ρόφημα από φιστίκι. Τα φυτικά ροφήματα της εταιρείας Όλυμπος μπορείτε να τα βρείτε σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως είναι ο ΑΒ Βασιλόπουλος, το My Market, το Bazaar κι ο Θανόπουλος. Ακόμα, τις μικρές συσκευασίες (ρόφημα αμυγδάλου με κακάο και ρόφημα καρυδιού με κακάο) μπορείτε να τις βρείτε και στα περίπτερα.

ΔΕΛΤΑ

Η εταιρεία ΔΕΛΤΑ προσφέρει πέντε διαφορετικές επιλογές σε 100% φυτικά ροφήματα από διαφορετικών ειδών πρώτες ύλες. Ροφήματα αμυγδάλου: μπορείτε να βρείτε ρόφημα αμυγδάλου από 100% ελληνικά αμύγδαλα σε δύο εκδοχές, απλό και χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Ρόφημα φιστικιού: ρόφημα από 100% ελληνικά κελυφωτά φιστίκια. Ρόφημα βρώμης & 3 super σπόροι: πρόκειται για ένα ρόφημα από βρώμη, σουσάμι, ηλιόσπορο κι 100% ελληνικό κολοκυθόσπορο. Ρόφημα καρύδας: ρόφημα από φυσικό καρπό καρύδας. Τα φυτικά ροφήματα ΔΕΛΤΑ θα τα βρείτε σε πολλές μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως είναι τα ΑΒ Βασιλόπουλος, τα My Market κι ο Θανόπουλος.

74

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 74

6/16/20 10:45 AM

THE BRIDGE

Η εταιρεία THE BRIDGE είναι μία μικρή οικογενειακή επιχείρηση από την Ιταλία που παράγει 100% vegan προϊόντα από βιολογικές πρώτες ύλες. Τα φυτικά γάλατα της εταιρείας έχουν τεράστια ποικιλία, οπότε θα παρουσιάσουμε κάποια από αυτά που μπορείτε να βρείτε στην ελληνική αγορά. Ροφήματα ρυζιού: θα βρείτε ρόφημα ρυζιού με φυσική γεύση, με γεύση βανίλια και με γεύση κακάο. Επίσης, ροφήματα ρυζιού με φουντούκι, καρύδα, κριθάρι, φαγόπυρο και αμύγδαλο, αλλά και ρόφημα ρυζιού ενισχυμένο με ασβέστιο. Ροφήματα αμυγδάλου: θα βρείτε ρόφημα αμυγδάλου με φυσική γεύση, με 6% αμύγδαλο, χωρίς ζάχαρη. Ροφήματα βρώμης: θα βρείτε ρόφημα βρώμης με φυσική γεύση, με γεύση κακάο, χωρίς γλουτένη, αλλά και ρόφημα βρώμης ενισχυμένο με ασβέστιο. Ρόφημα σόγιας: μία νέα προσθήκη για την εταιρεία είναι τα βιολογικά ροφήματα σόγιας σε φυσική γεύση και γεύση βανίλια. Ακόμα, η εταιρεία διαθέτει φυτικά ροφήματα από ιδιαίτερες πρώτες ύλες, όπως είναι το φαγόπυρο, τα brazil nuts κι η σπέλτα. Τα γάλατα της εταιρείας THE BRIDGE μπορείτε να τα προμηθευτείτε από τα περισσότερα καταστήματα και ηλεκτρονικά καταστήματα βιολογικών τροφίμων.

ECOMIL

Η Εcomil είναι μία ισπανική εταιρεία που προσφέρει μεγάλη γκάμα από βιολογικά φυτικά ροφήματα. Ροφήματα αμυγδάλου: η εταιρεία παράγει ρόφημα αμυγδάλου με φυσική γεύση, με τσία, ενισχυμένο με πρωτεΐνη, με γεύση βανίλια, με κακάο, εμπλουτισμένο με ασβέστιο, με σιρόπι αγαύης αλλά και χωρίς ζάχαρη. Άλλες πρώτες ύλες: η Εcomil παρά­γει επίσης φυτικά ροφήματα από κάσιους, κάνναβη, καρύδα, κινόα, φουντούκι, βρώμη και ρύζι. Ακόμα, η εταιρεία πρωτοπορεί με τη διάθεση φυτικών ροφημάτων σε σκόνη. Η γκάμα των ροφημάτων αυτών αποτελείται από γάλα αμυγδάλου με φυσική γεύση, γάλα αμυγδάλου με ασβέστιο, γάλα αμυγδάλου χωρίς ζάχαρη, γάλα φουντουκιού, γάλα σόγιας απλό αλλά και με ασβέστιο, γάλα καρυδιού αλλά και γάλα κινόας. Τα γάλατα της εταιρείας Εcomil θα τα βρείτε στα περισσότερα φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα με βιολογικά προϊόντα.

ALPRO

Μεγάλη γκάμα φυτικών η εταιρεία Alpro. ροφημάτων προσφέρει κι ημα σόγιας φυσικό ρόφ ίτε Ροφήματα σόγιας: θα βρε αρης, όπως επίζάχ αλλά και χωρίς προσθήκη σεις βανίλια, γεύ με σης και ροφήματα σόγιας ον πρωτεΐνη. πλέ επι με σοκολάτα και σοκολάτα ρόφημα ίτε βρε θα : Ροφήματα αμυγδάλου και χωρίς ά αλλ ση γεύ αμυγδάλου με φυσική ρχει το υπά , σης Επί προσθήκη ζάχαρης. ίς ζάχαρη, χωρ ted oas ρόφημα αμυγδάλου unr λου με γδά αμυ ημα όπως επίσης και το ρόφ τα. ολά μαύρη σοκ ίτε ρόφημα καρύΡοφήματα καρύδας: θα βρε σοκολάτα, αλλά ση γεύ δας με φυσική γεύση, με ζάχαρη. ίς χωρ ς και ρόφημα καρύδα ιους και κάσ α γάλ ει Ακόμα, η Alpro διαθέτ μείγμα με α γάλ και ρυζιού, όπως επίσης . μης βρώ και αμυγδάλου ro θα τα βρείτε στις Τα φυτικά ροφήματα της Alp περ μάρκετ, όπως σού περισσότερες αλυσίδες , το Bazaar και λος είναι ο ΑΒ Βασιλόπου rke το My Ma t.

Tips

Μην ξεχνάτε ότι μπορείτε πάντα να προμηθεύεστε γάλα καρύδας μακράς διαρκείας σε όλα τα καταστήματα με ασιατικά προϊόντα, όπως επίσης και στα ειδικά ράφια των σούπερ μάρκετ. Γάλα καρύδας σε κονσέρβα φέρνουν ενδεικτικά η Oriental Express και η Biona.

75

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 75

6/16/20 10:45 AM

Έρευνα Αγοράς Βούτυρο

ΒΙΤΑΜ

Η εταιρεία βιτάμ είναι από τις λίγες ευρέως γνωστές εταιρείες που δεν έχουν βιταμίνη D3 από μαλλί προβάτου στις μαργαρίνες τους. Επίσης, τα μονο- και διγλυκερίδια λιπαρών οξέων που υπάρχουν στη σύστασή τους είναι φυτικής προέλευσης. Έτσι, μπορείτε να προμηθευτείτε το κλασικό βιτάμ ή και το βιτάμ soft και να τα χρη­ σιμοποιήσετε άφοβα για την παρασκευή γλυκών. Τα φυτικά βούτυρα της Βιτάμ θα τα βρείτε σε όλα σχεδόν τα σούπερ μάρκετ και παντοπωλεία ανά την Ελλάδα.

γ

Η κρέμα γάλακτος είναι ένα αγαπημένο συστατικό για τη δημιουργία γλυκών αλλά και αλμυρών συνταγών. Δυστυχώς, ένα μεγάλο ποσοστό από κρέμες που πωλούνται ως φυτικές στα σούπερ μάρκετ και χρησιμοποιούνται από τα καταστήματα εστίασης ΔΕΝ είναι φυτικές, καθώς περιέχουν συστατικά γάλακτος τα οποία αναγράφονται σαφώς στην ετικέτα τους. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να μην αγοράζουμε κρέμα γάλακτος, αν δεν έχουμε πρώτα ελέγξει τα συστατικά της, καθώς αυτή μπορεί να μην είναι vegan ακόμα και αν διαφημίζεται παραπλανητικά ως «φυτική» ή «νηστίσιμη». Οι περισσότερες vegan φυτικές κρέμες διατίθενται από εταιρείες που διαθέτουν και φυτικά γάλατα. Ενδεικτικά, κάποιες από αυτές είναι οι εξής:

Κρέμα ος άλακτ

KOKO

Η εταιρεία Koko παρασκευάζει προϊόντα με πρώτη ύλη την καρύδα. Στην ελληνική αγορά μπορείτε να βρείτε το 100% φυτικό βούτυρο koko από καρύδα στα περισσότερα φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα που προμηθεύονται βιολογικά τρόφιμα.

ALPRO

Η εταιρεία Alpro διαθέτει φυτική κρέμα από σόγια, την οποία μπορείτε να βρείτε στις περισσότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Ακόμα, στα καταστήματα με βιολογικά προϊόντα μπορείτε επίσης να βρείτε κρέμες από σόγια της Provamel και της Bjorg.

LANDKRONE

Η Landkrone διαθέτει 100% φυτικές βιολογικές μαργαρίνες. Συγκεκριμένα, διαθέτει μαργαρίνη με σπόρους chia και καρύδα, μαργαρίνη από ελαιόλαδο, μαργαρίνη από ηλιέλαιο και μαργαρίνη με Ω3. Τα προϊόντα της Landkrone θα τα βρείτε στα καταστήματα που προμηθεύονται βιολογικά τρόφιμα.

Τα αυγά είναι συνήθη συστατικά σε συνταγές ζαχαροπλαστικής και μπορούν να αντικατασταθούν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με την παρασκευή. Ένας συνήθης τρόπος αντικατάστασης των αυγών σε γλυκές παρασκευές είναι με τη χρήση λιναρόσπορου ή σπόρων τσία (μία κουταλιά της σούπας σπόρων προς τρεις κουταλιές της σούπας χλιαρό νερό ισοδυναμεί με ένα αυγό). Ακόμα, μπορούμε να αντικαταστήσουμε εύκολα ένα αυγό με μισή μπανάνα, αρκεί να υπολογίσουμε φυσικά και το συνολικό γευστικό αποτέλεσμα.

Αυγό

76

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 76

6/16/20 10:45 AM

TH E BR ID

GE Η THE BR IDGΕ διαθ έτει δύο διαφορετ ικές κρέμες κουζίνας: κρέμ α από βρώ μη και κρέμα από ρύζι π ο υ μπορούν να αντικα ταστήσου ν πλήρως τη συνήθ η κρέμα γάλακτος. Τις κρέμες αυτές θα τις βρείτε στα κατασ τήματα βιολογικώ ν προϊόντων.

EC OM IL

θέτει H Εcomil δια υζίνας κο δύο κρέμες ν να ύ ο ρ που μπο ο θ ιη ύν στη χρησιμοπο α στική: κρέμ ζαχαροπλα α, λι αλο και βανί από αμύγδ ς. πό κάσιου και κρέμα α ς αυτές θα τι Τις κρέμες τα καταστήμα βρείτε στα προϊόντων. βιολογικών

SOJADE

Η Sojade διαθέτει κάνκρέμες κουζίνας από και ναβη, φαγόπυρο αλλά θα τές αυ μες κρέ Τις σόγια. τις βρείτε στα καταστήματα βιολογικών προϊόντων.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Τι γίνεται με τη μαρέγκα; Μια εύκολη συνταγή από το project Millions of delicious cakes!

Συστατικά: ½ κούπα aquafaba (το νερό από τα ρεβίθια που έβρασαν ή το νερό από κονσέρβα με ρεβίθια) ½ κούπα κρυσταλλική ζάχαρη

ISOLA BIO

ίσως Η Isola Bio διαθέτει α άμ τη μεγαλύτερη γκ ες από φυτικές κρέμ , θα κουζίνας. Αναλυτικά για, βρείτε κρέμα από σό ελ, ρύζι, βρώμη, ντίνκ καρύδα και κεχρί. Τις κρέμες αυτές θα τις και βρείτε στα φυσικά αήμ ηλεκτρονικά καταστ ι τα ον τα που προμηθεύ ά τικ βιολογικά και φυ τρόφιμα.

Εκτέλεση: Ξεκινάμε ανακατεύοντας την ακουαφάμπα με τη ζάχαρη σε μπεν μαρί για 5 – 6 λεπτά. Συνεχίζουμε ύστερα το χτύπημα στο μίξερ, έως ότου το μείγμα γίνει σφιχτό. Η μαρέγκα είναι έτοιμη, όταν αναποδογυρίζουμε το μπολ και δεν πέφτει!

77

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 77

6/16/20 10:45 AM

Έρευνα Αγοράς τατι σ υ σ α λ Άλ

κά:

ΖΕΛΑΤΊΝΗ

H ζελατίνη αντικαθίσταται εύκολα από το άγαρ άγαρ που είναι φυτικός πηκτικός παράγοντας. Άγαρ άγαρ μπορείτε να βρείτε σε διάφορα καταστήματα που πωλούν είτε βιολογικά τρόφιμα, είτε μπαχαρικά, είτε είδη παντοπωλείου. Η εταιρεία BIOVEGAN, πέρα από άγαρ άγαρ, διαθέτει και σκόνη για την παρασκευή φυτικού ζελέ με γεύση ανανά.

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 78

ΠΡΟΪΌΝΤΑ ΣΤΟΛΙΣ ΜΟΎ:

Παρ’ όλο που αρ κετές φορέ ς τα σι ρό πι α ή οι τρ ού φε ς σοκολάτας είναι φυτικής σύστασης, δεν ισχύει το ίδιο για τα χρ ωματιστά προϊόν τα στολισμού. Για τον λόγο αυτό, η ετ αιρεία BIOVEGAN διαθέτει μία μεγάλη γκάμα από 100% vegan και βιολογικά πρ οϊόντα για τον στ ολισμό γλυκών. Συγκεκρι μένα, διαθέτει: χρ ώματα ζαχαροπλαστικής , τρούφες, σιρόπι α, πέρλες και καρδού λες για όμορφε ς τούρτες και κέικ. Αξίζει να επισημανθεί ότι η ίδια εταιρεία διαθέτει και 100% vegan μείγματα για γλυκά, όπως πουτίγκες και παγωτά. Τα προϊ όντα της BIOVEG AN θα τα βρείτε στα περισσότερα κα τα στ ήμ ατ α πο υ πρ ομ ηθ εύ ονται βιολογικά τρ όφιμα.

6/16/20 10:45 AM

ΣΥΝΤΑΓΗ

VEGAN ΣΑΝΤΙΓΊ Συνταγή από το vegan project μαγειρικής Millions of delicious cakes! Συστατικά: 1 τενεκεδάκι γάλα καρύδας

ΣΑΝ

Εκτέλεση: Παίρνουμε το τενεκεδάκι με το γάλα καρύδας και το αφήνουμε στο ψυγείο για αρκετές ώρες (ιδανικά μία μέρα), μέχρι να διαχωριστεί η κρέμα από το νερό. Ύστερα, χτυπάμε την κρέμα με άχνη ζάχαρη σε παγωμένο μπολ (το έχουμε αφήσει στην κατάψυξη για 10 λεπτά) με το μίξερ χειρός. ΠΡΟΣΟΧΗ: Το γάλα καρύδας πρέπει να είναι πλήρες, όπως αυτά που πωλούνται στα ράφια με τα ασιατικά τρόφιμα, και όχι αυτό που πωλείται ως ρόφημα στα ψυγεία των καταστημάτων.

Αντί επιλόγου

Η vegan ζαχαροπλαστική δεν έχει σε τίποτα να ζηλέψει την παραδοσιακή ζαχαροπλαστική, αφού μας επιτρέπει να παρασκευάζουμε πεντανόστιμα γλυκά, χωρίς ίχνος ζωικών συστατικών και συ-

Zaxaroplastikis_Ylika_VEGAN.indd 79

ΤΙΓΊ

TOO SOYA γί από α ί ε ιρ τι Η ετα ρέμα σαν ε κ ι ε βρείτ τ έ η θα τ διαθ ι τ α ε κ κ σόγια ύπερ μάρ ο ος. στα σ πουλ ό ν fix α Θ hlag ία Sc ε ρ gan ι e α ης v Η ετ σ ί π ε θα τη έτει ί και διαθ γ ι τ ν mini α σα egan κρέμ v ο n. τ εσ vega βρείτ boo m a b et, mark

χνά με τη χρήση πιο θρεπτικών εναλλακτικών. Η γκάμα των vegan προϊόντων ζαχαροπλαστικής αυξάνεται ολοένα και περισσότερο, και στα καταστήματα με βιολογικά τρόφιμα αλλά και στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Αποτέλεσμα

είναι να γίνεται όλο και πιο εύκολο για όλες και όλους εμάς να βγάλουμε από την κουζίνα μας τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και τις ζελατίνες και να δημιουργήσουμε υπέροχες γεύσεις, απαλλαγμένοι από κάθε είδους τύψεις!

6/16/20 10:45 AM

To περιοδικό G reek Ve ga n είναι και συνδρομητικό κι ου! έρχεται μ έχρι την πόρτα σ

Go n! a g e V 2 τευχών Με κάθε συνδρομή 1 ου! διάλεξε το δώρο σ

φροντίδας ς κή τι ον οδ t se n a g e v 1 hter ή 1 vega n hig hlig

6 τεύχη μόνο με €27 με τα έξοδα αποστολής 12 τεύχη μόνο με € 49 με τα έξοδα αποστολής ο ρομή σου online στ Παράγγειλε τη συνδ 238672 λεφωνικά στο 2109 digicon.gr/vegan ή τη

GreekVeganMagazine greekvegan_

DIGITAL CONTENT A.E. 2ο χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου, 19400 Κορωπί, Tηλ.: 2109238672, fax: 2109216847, email: info@digicon.gr

96_Syndromi_VeganMAG#3.indd 96

6/16/20 12:34 PM

Αλμυρές & Γλυκές

Συνταγές του

f e h C n a g Ve

Νίκου υ ο ν ά τ Γαϊ 82 ΒΕΡΜΙΤΣΈΛΙ ΡΥΖΙΟΎ με γλυκόξινα λαχανικά και stir fry strips

83 ΣΠΕΤΣΟΦΆΙ με λουκάνικα Beyond Meat και λιωμένες πατάτες

84 ΧΟΎΜΟΥΣ 85 ΣΟΥΒΛΆΚΙΑ ΤΌΦΟΥ 86 ΣΑΛΆΤΑ ΤΑΜΠΟΥΛΈ 87 ΡΟΛΌ με fry’s traditional burgers, πουρέ καρότου και μανιτάρια

88 ΛΑΧΑΝΟΝΤΟΛΜΆΔΕΣ με γέμιση κινόα, αμάρανθο και μπασμάτι

89 ΦΑΣΟΛΆΔΑ με κεφτεδάκια Genius

90 ΦΑΛΆΦΕΛ 91 ΣΑΛΆΤΑ ΚΙΝΌΑΣ με ντρέσινγκ μελιτζάνας και κόκκινης πιπεριάς

92 ΜΠΡΙΆΜ 93 ΓΟΥΑΚΑΜΌΛΕ με κουρκουμά 94 ΠΊΤΑ με μανιτάρια πλευρώτους και σπανάκι

95 ΙΝΔΙΚΆ ΨΩΜΆΚΙΑ ΝΆΑΝ 96 ΣΟΚΟΛΑΤΊΝΑ με τζίντζερ και μπαχαρικά (χωρίς γλουτένη)

97 ΚΟΥΛΟΥΡΆΚΙΑ ΑΜΥΓΔΆΛΟΥ

SYNTAGES PERIEXOMENA.indd 81

12/06/20 18:55

ΒΕΡΜΙΤΣΈΛΙ ΡΥΖΙΟΎ με γλυκόξινα λαχανικά και stir fry strips Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 30΄ | Μερίδες: 4

O chef χρησιμοποιεί

FRY’S stir fry strips

ΥΛΙΚΆ • 250 γρ. βερμιτσέλι ρυζιού • 1 συσκευασία FRY’S stir fry strips • 2 κολοκυθάκια κομμένα σε λεπτές φέτες • 1 κρεμμύδι κομμένο σε λεπτές φέτες • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες • 2 κ.σ. τζίντζερ τριμμένο • 4 φύλλα λάχανο κομμένα σε λεπτές φέτες • 1 ντομάτα κομμένη σε κύβους

• 2 φρέσκα κρεμμυδάκια κομμένα σε λεπτές φέτες • 1 πιπεριά τσίλι χωρίς τα σπόρια ψιλοκομμένη ή 2 καυτερές αποξηραμένες πιπερίτσες • 4 κ.σ. soya sauce • 4 κ.σ. sweet chilli sauce • χυμό από 2 πορτοκάλια • χυμό από 1 λεμόνι • 2 κ.σ. ζάχαρη καρύδας • 2 κ.σ. σουσάμι • 5 κ.σ. σησαμέλαιο ή άλλο φυτικό λάδι • αλάτι αν χρειαστεί

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βράζουμε 1 λίτρο νερό, το αποσύρουμε από τη φωτιά και βάζουμε μέσα τα βερμιτσέλι για περίπου 5 λεπτά ή μέχρι να μαλακώσουν.

2. Σε ένα γουόκ ή βαθύ τηγάνι σοτάρουμε πρώτα τα stir fry strips και τα αποσύρουμε. Στη συνέχεια, σοτάρουμε κολοκυθάκια, λάχανο, κρεμμύδι, σκόρδο, τζίντζερ και τσίλι. Μόλις μαλακώσουν, σβήνουμε με τη soya sauce και τη sweet chilli sauce. Έπειτα, βά-

ζουμε τη ζάχαρη και ρίχνουμε τον χυμό από το λεμόνι και τα πορτοκάλια και τα αφήνουμε να βράσουν για 2 με 3 λεπτά. Ρίχνουμε μέσα τα strips και τα βερμιτσέλι, ανακατεύουμε καλά και τα μαγειρεύουμε όλα μαζί για μερικά λεπτά ακόμα, μέχρι να δέσει η σάλτσα. Δοκιμάζουμε και, αν χρειάζεται, βάζουμε λίγο αλάτι.

3. Στο σερβίρισμα βάζουμε λίγο φρέσκο κρεμμυδάκι και πασπαλίζουμε με το σουσάμι.

82

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 82

6/16/20 12:16 PM

ΣΠΕΤΣΟΦΆΙ ΜΕ ΛΟΥΚΆΝΙΚΑ BEYOND MEAT ΚΑΙ ΛΙΩΜΈΝΕΣ ΠΑΤΆΤΕΣ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: περίπου 40΄ | Μερίδες: 2 με 3 ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΕΤΣΟΦΆΙ • 2 πράσινες πιπεριές κομμένες σε μπαστουνάκια • 2 πιπεριές Φλωρίνης κομμένες σε ροδέλες • 2 λουκάνικα Beyond Meat κομμένα σε ροδέλες • 1 κρεμμύδι κομμένο σε λεπτές φέτες • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες

• 200 γρ. χυμό ντομάτας • 1/2 κ.γ. ρίγανη • 1 κ.σ. ξερό βασιλικό • 1 καυτερή πιπερίτσα τριμμένη • ½ κ.γ. μαγειρική σόδα • 1 ποτηράκι κόκκινο κρασί • 1/3 φλιτζ. ελαιόλαδο • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Σε ένα βαθύ τηγάνι ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και σοτάρουμε πρώτα τις πιπεριές για 2-3 λεπτά και στη συνέχεια βάζουμε το κρεμμύδι και τα λουκάνικα και σοτάρουμε, μέχρι να αρχίσει να καραμελώνει το κρεμμύδι. Βάζουμε το σκόρδο και σοτάρουμε για άλλο 1 λεπτό, σβήνουμε με το κόκκινο κρασί και περιμένουμε να εξατμιστεί το αλκοόλ.

2. Χαμηλώνουμε τη φωτιά και βάζουμε όλα τα υπόλοιπα υλικά, σκεπάζουμε το τηγάνι και μαγειρεύουμε μέχρι να δέσει η σάλτσα.

ΥΛΙΚΆ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΙΩΜΈΝΕΣ ΠΑΤΆΤΕΣ • ½ κιλό πατάτες βρασμένες και κομμένες σε κύβους • 6 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 πρέζα ρίγανη • 1 κ.σ. χυμό λεμονιού • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ και λιώνουμε τις πατάτες με ένα πιρούνι.

83

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 83

6/16/20 12:16 PM

ΧΟΎΜΟΥΣ Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: περίπου 70 με 80 λεπτά μαζί με το βράσιμο των ρεβιθιών | Μερίδες: ένα μπολ χούμους για 3 με 4 άτομα

ΥΛΙΚΆ • 200 γρ. ρεβίθια χωρίς φλούδα • 6 κ.σ. ταχίνι • 6 κ.σ. ελαιόλαδο • 1 ποτήρι από το νερό στο οποίο έβρασαν τα ρεβίθια • χυμό από 2 λεμόνια

• 2 σκελίδες σκόρδο • 1 κρεμμύδι • 2 κ.σ. κουκουνάρι • 1 πρέζα σουμάκ ή γλυκιά πάπρικα • 1 πρέζα τριμμένο κύμινο • αλάτι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Μουλιάζουμε για 2 ώρες τα ρεβίθια σε ζεστό νερό και τα βράζουμε μέχρι να μαλακώσουν.

2. Βάζουμε σε ένα μπλέντερ χυμό λεμονιού, κρεμμύδι, σκόρδο, ταχίνι και το νερό στο οποίο έβρασαν τα ρεβίθια, τα χτυπάμε καλά και περνάμε το μείγμα από σήτα.

3. Επαναφέρουμε το μείγμα στο μπλέντερ και προσθέτουμε τα ρεβίθια, αλάτι,

κύμινο και το ελαιόλαδο, χτυπάμε καλά, μέχρι να έχουμε έναν λείο πουρέ και μεταφέρουμε το μείγμα σε μπολ (στην αρχή ίσως είναι αρκετά υδαρές, όμως όσο κρυώνει, πήζει).

4. Σε ένα τηγάνι χωρίς λάδι, καβουρδίζουμε το κουκουνάρι σε μέτρια φωτιά, προσέχοντας να μη μας καεί.

5. Πασπαλίζουμε το χούμους με σουμάκ ή με την πάπρικα και βάζουμε και το κουκουνάρι.

84

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 84

6/16/20 12:16 PM

ΣΟΥΒΛΆΚΙΑ ΤΌΦΟΥ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα | Μερίδες: περίπου 5 σουβλάκια ΥΛΙΚΆ

ΥΛΙΚΆ ΜΑΡΙΝΆΔΑΣ

• 400 γρ. τόφου φυσική γεύση κομμένο σε κύβους • 1 μικρή μελιτζάνα κομμένη σε λεπτές ροδέλες • 1 μεγάλο κρεμμύδι κομμένο σε φέτες • 2 ντομάτες κομμένες σε φέτες

• ½ φλιτζ. ελαιόλαδο • χυμό από ένα λεμόνι • ½ κ.γ. τριμμένο κύμινο • ½ κ.γ. κουρκουμά • ½ κ.γ. αποξηραμένο τζίντζερ • ½ κ.γ. αποξηραμένο σκόρδο • 1 κ.γ. ρίγανη • 1 κ.γ. θυμάρι • 5 κ.σ. soya sause

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

3. Σε καλαμάκια για σουβλάκια

1. Βάζουμε τα υλικά της μαρι-

περνάμε με τη σειρά κρεμμύδι, ντομάτα, μελιτζάνα, τόφου, κάνουμε 3 στρώσεις σε κάθε καλαμάκι, τα τοποθετούμε σε ένα ταψί και περιχύνουμε με τη μαρινάδα.

4. Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 200 οC για 15 με 20 λεπτά.

νάδας σε ένα μπολ κι ανακατεύουμε καλά. Προσθέτουμε το τόφου κι αφήνουμε μία μέρα στο ψυγείο να μαριναριστεί.

2. Λαδώνουμε ελαφρά τις ροδέλες μελιτζάνας και τις ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 oC για περίπου 10 λεπτά.

85

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 85

6/16/20 12:17 PM

ΣΑΛΆΤΑ ΤΑΜΠΟΥΛΈ Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα και 10 λεπτά μαζί με τον χρόνο για να φουσκώσει το πλιγούρι | Μερίδες: ένα μπολ σαλάτα για 2 με 3 άτομα

ΥΛΙΚΆ • 100 γρ. πλιγούρι ψιλό • 1 ντομάτα • 1 μικρό αγγουράκι ή το 1/3 από ένα αγγούρι • 1 μικρό κρεμμύδι ή 1 φρέσκο κρεμμύδι ή και τα δύο • 1 μάτσο μαϊντανό

• 2 κ.σ. φρέσκο δυόσμο ή 2 κ.σ. φρέσκο βασιλικό ή και τα δύο • ξύσμα και χυμό από ένα λεμόνι • 1 πρέζα κύμινο • 1 πρέζα γλυκιά πάπρικα • αλάτι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε το πλιγούρι σε ένα μπολ με ζεστό νερό και το αφήνουμε περίπου μία ώρα να φουσκώσει.

2. Στραγγίζουμε και στεγνώνουμε το πλιγούρι.

3. Βγάζουμε τα σπόρια από τη ντομάτα και κόβουμε σε πολύ μικρούς κύβους.

4. Κόβουμε τo μικρό αγγουράκι ή

το 1/3 από ένα αγγούρι σε πολύ μικρούς κύβους.

5. Ψιλοκόβουμε τo μικρό κρεμμύδι ή 1 φρέσκο κρεμμύδι ή και τα δύο.

6. Ψιλοκόβουμε τον μαϊντανό, όπως και τον δυόσμο ή τον φρέσκο βασιλικό.

7. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ, ανακατεύουμε καλά και σερβίρουμε.

86

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 86

6/16/20 12:17 PM

ΡΟΛΌ ΜΕ FRY’S TRADITIONAL BURGERS, πουρέ καρότου και μανιτάρια Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα | Μερίδες: 4 ΥΛΙΚΆ • 1 συσκευασία fry’s traditional burgers • 200 γρ. μανιτάρια πλευρώτους κομμένα σε λωρίδες • 200 γρ. μανιτάρια σαμπινιόν κομμένα σε λεπτές φέτες • 150 γρ. καρότα κομμένα σε μέτρια κομμάτια • 80 γρ. μανιτάρια σαμπινιόν και 70 γρ. κρεμμύδι λιωμένα στο μπλέντερ • 50 γρ. ψιλό σιμιγδάλι • 50 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

• 600 γρ. πατάτες κομμένες σε κύβους • 20 γρ. κρέμα καρύδας • χυμό από ένα πορτοκάλι • χυμό από ένα λεμόνι • 1 κ.σ. μουστάρδα • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες • 1 πρέζα θυμάρι • 1 ποτηράκι λευκό κρασί • 2 κλαδάκια δεντρολίβανο • 2/3 φλιτζ. ελαιόλαδο • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

5. Ανοίγουμε το μείγμα σε μία λαδό-

1. Σοτάρουμε στο μισό ελαιόλαδο

κολλα, σε πάχος περίπου 1 δάχτυλο, κι απλώνουμε επάνω τον πουρέ, προσέχοντας να μη βάλουμε στις άκρες. Προσθέτουμε και τα μανιτάρια και τυλίγουμε σε ρολό.

6. Βράζουμε τις πατάτες να μαλακώσουν.

7. Σε ένα μπολ βάζουμε τις πατάτες, τον χυμό πορτοκάλι, τον χυμό λεμόνι και το υπόλοιπο ελαιόλαδο και το δεντρολίβανο, αλατοπιπερώνουμε κι ανακατεύουμε καλά.

8. Σε ένα ταψί βάζουμε στο κέντρο το ρολό και περιμετρικά τις πατάτες με τη μαρινάδα τους. Βάζουμε το ταψί σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 oC για 15 με 20 λεπτά.

τα μανιτάρια με το σκόρδο, μέχρι να γίνουν τραγανιστά, και σβήνουμε με το κρασί.

2. Προσθέτουμε το θυμάρι και τη μουστάρδα, ανακατεύουμε κι αποσύρουμε από τη φωτιά.

3. Βράζουμε το καρότο, μέχρι να μαλακώσει. Το βάζουμε στο μπλέντερ μαζί με την κρέμα, 2 κ.σ. ελαιόλαδο, αλάτι και πιπέρι και χτυπάμε, μέχρι να γίνει πουρές.

4. Κάνουμε τα μπιφτέκια κιμά στο μπλέντερ. Βάζουμε σε ένα μπολ τον κιμά, τα λιωμένα κρεμμύδια με τα μανιτάρια, το αλεύρι και το σιμιγδάλι και τα ζυμώνουμε, μέχρι να αποκτήσουμε ένα ομοιογενές μείγμα.

87

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 87

6/16/20 12:17 PM

ΛΑΧΑΝΟΝΤΟΛΜΆΔΕΣ με γέμιση κινόα, αμάρανθο και μπασμάτι Βαθμός δυσκολίας: μέτριο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 4 ΥΛΙΚΆ • 1 λάχανο μεσαίου μεγέθους • 100 γρ. αμάρανθο • 100 γρ. κόκκινη κινόα • 30 γρ. ρύζι μπασμάτι • 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες • 6 κ.σ. μάραθο ψιλοκομμένο • 6 κ.σ. άνηθο ψιλοκομμένο • 2 κ.σ. δυόσμο ψιλοκομμένο • 6 κ.σ. φύλλα από τα καρότα ψιλοκομμένα • 1 ντομάτα τριμμένη στον τρίφτη • 1/2 φλιτζ. ελαιόλαδο • 2 κρεμμύδια κομμένα σε ροδέλες • 200 γρ. χυμό ντομάτας • 1 πρέζα ρίγανη • 1 ποτηράκι λευκό κρασί • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βράζουμε πρώτα τον αμάρανθο για περίπου μισή ώρα και τον σουρώνουμε.

2. Κόβουμε περιμετρικά το σκληρό κομμάτι στην κάτω πλευρά του λάχανου.

3. Βάζουμε το λάχανο ολόκληρο σε μία κατσαρόλα με βραστό νερό και το βράζουμε για περίπου 15 λεπτά.

4. Ζεσταίνουμε σε ένα τηγάνι τα 2/3 από το ελαιόλαδο και σοτάρουμε το κρεμμύδι και το σκόρδο. Μόλις αρχίσει να καραμελώνει το κρεμμύδι, σβήνουμε με το κρασί, περιμένουμε να εξατμιστεί το αλκοόλ και προσθέτουμε κινόα, αμάρανθο και μπασμάτι. Τα περνάμε από το λάδι για ένα λεπτό και βάζουμε νερό να τα σκεπάσει και

2 δάχτυλα πιο πάνω. Ρίχνουμε τη ρίγανη, αλάτι και πιπέρι, χαμηλώνουμε τη φωτιά, σκεπάζουμε το τηγάνι και μαγειρεύουμε, μέχρι να στεγνώσει το μείγμα από τα υγρά.

5. Απλώνουμε στον πάτο μίας κατσαρόλας τις ροδέλες από το κρεμμύδι και 2 φύλλα από το λάχανο.

6. Ξεχωρίζουμε τα φύλλα από το λάχανο, με προσοχή να μην τα σπάσουμε, γυρνάμε το φύλλο από την έξω πλευρά και με ένα μαχαίρι αφαιρούμε το σκληρό κομμάτι στο κεντρικό κάτω μέρος του φύλλου. Γεμίζουμε το κάθε φύλλο με μία κ.σ. από τη γέμιση και τυλίγουμε σε ντολμαδάκια όλα τα φύλλα (όσο προχωράμε προς το κέντρο του λάχανου

μικραίνουν και τα φύλλα, οπότε μειώνουμε αναλογικά και τη γέμιση).

7. Τοποθετούμε τους ντολμάδες τον έναν δίπλα στον άλλον μέσα στην κατσαρόλα, χωρίς να αφήνουμε κενά, και σε στρώσεις, μέχρι να βάλουμε όλους τους ντολμάδες.

8. Βάζουμε μέσα στην κατσαρόλα ένα πιάτο ανάποδα, για να συγκρατεί τους ντολμάδες να μην ανοίξουν, και ρίχνουμε το υπόλοιπο ελαιόλαδο και τον χυμό ντομάτας. Αν χρειαστεί, συμπληρώνουμε με νερό μέχρι να αρχίσει να φαίνεται γύρω από το πιάτο.

9. Σκεπάζουμε με καπάκι την κατσαρόλα και τη βάζουμε στο μάτι σε μέτρια φωτιά για περίπου 30 με 40 λεπτά.

88

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 88

6/16/20 12:17 PM

ΦΑΣΟΛΆΔΑ ΜΕ ΚΕΦΤΕΔΆΚΙΑ GENIUS Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: περίπου 2 ώρες | Μερίδες: 4 με 5

ΥΛΙΚΆ • 250 γρ. φασόλια • 1 πακέτο κεφτεδάκια Genius • 2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες • 1 κ.σ. τζίντζερ ψιλοκομμένο • 1 φλιτζ. σέλινο ψιλοκομμένο • 200 γρ. χυμό ντομάτας • χυμό από ένα λεμόνι • 1/2 κ.γ. γλυκιά πάπρικα • 1 πρέζα ρίγανη • ½ φλιτζ. ελαιόλαδο • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε από την προηγούμενη μέρα τα φασόλια σε νερό να μουλιάσουν και βγάζουμε τα κεφτεδάκια από την κατάψυξη και τα βάζουμε στο ψυγείο για να ξεπαγώσουν μέχρι την επόμενη μέρα.

2. Λαδώνουμε ελαφρά τα κεφτεδάκια και τα ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 oC για 15 περίπου λεπτά.

3. Βράζουμε τα φασόλια σε δύο λίτρα νερό σε δυνατή

φωτιά και με το καπάκι, μέχρι να μαλακώσουν, για περίπου 40 λεπτά. Αναλόγως πόσο φρέσκα είναι τα φασόλια, ίσως χρειαστεί παραπάνω χρόνος. Αν δούμε ότι έχει μειωθεί πολύ το νερό, προσθέτουμε λίγο ακόμα.

4. Βάζουμε στην κατσαρόλα ντομάτα, κρεμμύδι, σκόρδο, τζίντζερ, σέλινο και ελαιόλαδο. Χαμηλώνουμε τη φωτιά και μαγειρεύουμε για ακόμα 20 περίπου λεπτά, ανά διαστήματα ανακατεύουμε ή

καλύτερα κουνάμε την κατσαρόλα, ώστε να απελευθερώσουν άμυλο τα φασόλια και να δέσει η σούπα μας. Βάζουμε ρίγανη, αλάτι, πιπέρι και πάπρικα κι αφήνουμε άλλα 3 λεπτά.

5. Κλείνουμε τη φωτιά, χωρίς να κατεβάσουμε την κατσαρόλα από το μάτι, και προσθέτουμε τα κεφτεδάκια και τον χυμό λεμονιού. Αφήνουμε την κατσαρόλα πάνω στο μάτι για άλλα 10 λεπτά πριν σερβίρουμε.

89

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 89

6/16/20 12:17 PM

ΦΑΛΆΦΕΛ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ½ ώρα | Μερίδες: περίπου 20 φαλάφελ

ΣΆΛΤΣΑ ΤΑΧΊΝΙ (TAHINI SAUCE) Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 35 λεπτά | Μερίδες: ένα μπολ για 3 με 4 άτομα

ΥΛΙΚΆ • 6 κ.σ. ταχίνι • 1 ποτήρι ζεστό νερό • 1 κ.σ. καστανή ζάχαρη • χυμό από 2 λεμόνια • 1 κ.γ. αλάτι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα σέικερ κι ανακατεύουμε καλά.

2. Βάζουμε τη σάλτσα στο ψυγείο για περίπου μισή ώρα.

ΥΛΙΚΆ • 500 γρ. ρεβίθια μουλιασμένα από το προηγούμενο βράδυ • 70 γρ. κρεμμύδι • 6 γρ. σκόρδο • 1 κ.γ. τριμμένο ξερό κόλιανδρο

• ½ κ.γ. τριμμένο κύμινο • 6 γρ. αλάτι • 50 γρ. ρεβιθάλευρο • 1 κ.γ. μαγειρική σόδα • 6 γρ. αλάτι • λάδι για τηγάνισμα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

4. Πλάθουμε κεφτεδάκια περίπου

1. Τρίβουμε στο μπλέντερ πρώτα

40 γρ. το καθένα και τηγανίζουμε σε καυτό λάδι, μέχρι να πάρουν ένα χρυσό καφέ χρώμα.

5. Τη στιγμή που αφαιρούμε τα φαλάφελ από τη φωτιά, τα ακουμπάμε σε χαρτί κουζίνας, για να απορροφήσει το πολύ λάδι.

τα ρεβίθια και στη συνέχεια το κρεμμύδι και το σκόρδο.

2. Βάζουμε σε ένα μπολ όλα τα υλικά και ζυμώνουμε καλά.

3. Αφήνουμε τη ζύμη μία ώρα στο ψυγείο.

90

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 90

6/16/20 12:17 PM

ΣΑΛΆΤΑ ΚΙΝΌΑΣ με ντρέσινγκ μελιτζάνας και κόκκινης πιπεριάς Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα | Μερίδες: 2 ΥΛΙΚΆ • 2 πιπεριές Φλωρίνης • 1 μεσαία μελιτζάνα (200-250 γρ.)

• 200 γρ. κινόα βρασμένη, την οποία έχουμε αφήσει να κρυώσει • 1 φρέσκο κρεμμύδι ψιλοκομμένο • 10 ντοματίνια κομμένα σε τέταρτα

• 5 - 7 φύλλα δυόσμου ψιλοκομμένα • ½ πορτοκάλι κομμένο σε κύβους • 1 κ.σ. μουστάρδα απαλή • 2 κ.σ. χυμό λεμόνι • 2 κ.σ. χυμό πορτοκάλι • 3 κ.σ. ελαιόλαδο • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180 οC. 2. Βάζουμε τις πιπεριές και τις μελιτζάνες σε ένα ταψάκι, τις λαδώνουμε ελαφρά και ψήνουμε για 20 περίπου λεπτά ή μέχρι να μαλακώσουν.

3. Αφήνουμε να κρυώσουν και ξεφλουδίζουμε πιπεριές και μελιτζάνα. Στη συνέχεια,

τις κόβουμε σε μεσαία κομμάτια και τις λιώνουμε σε ένα μούλτι ή μπλέντερ.

4. Βάζουμε σε ένα μπολ 5 - 6 κ.σ. (περίπου 100 γρ.) από το μείγμα και προσθέτουμε κι όλα τα υπόλοιπα υλικά. Ανακατεύουμε καλά και σερβίρουμε.

91

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 91

6/16/20 12:17 PM

Συνοδεύστε το με

ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο

ΜΠΡΙΆΜ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 4 ΥΛΙΚΆ • 2 πατάτες κομμένες σε κύβους • 2 κολοκυθάκια κομμένα σε ροδέλες • 2 μελιτζάνες κομμένες σε φέτες • 2 κρεμμύδια κομμένα σε λεπτές φέτες

• 3 σκελίδες σκόρδο κομμένες σε φέτες • 2 πιπεριές Φλωρίνης κομμένες σε μπαστουνάκια • 200 γρ. χυμό ντομάτας • ½ κ.γ. μαγειρική σόδα

• 2/3 φλιτζ. ελαιόλαδο • 1 κ.γ. ρίγανη ή θυμάρι • 3 φύλλα δάφνης • ½ κ.γ. ξερό τριμμένο κόλιανδρο • ½ ποτήρι νερό • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ κι ανακατεύουμε καλά.

2. Μεταφέρουμε σε ένα ταψί, σκεπάζουμε με καπάκι ή με αλουμινόχαρτο και ψήνουμε σε προθερ-

μασμένο φούρνο στους 180 οC για 50 περίπου λεπτά.

3. Ξεσκεπάζουμε και συνεχίζουμε το ψήσιμο για 15 ακόμα λεπτά.

92

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 92

6/16/20 12:17 PM

ΓΟΥΑΚΑΜΌΛΕ ΜΕ ΚΟΥΡΚΟΥΜΆ Βαθμός δυσκολίας: πολύ εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 10 λεπτά | Μερίδες: 1 μπολ για 2 με 3 άτομα

ΥΛΙΚΆ • 1 αβοκάντο περίπου 200 γρ. λιωμένο με το πιρούνι • ½ κρεμμύδι ψιλοκομμένο • ½ σκελίδα σκόρδο ψιλοκομμένη

• 1 πιπεριά Φλωρίνης κομμένη σε μικρούς κύβους • 1 καυτερή πιπερίτσα τριμμένη • ½ κ.γ. κουρκουμά • 2 κ.σ. ελαιόλαδο

• χυμό από μισό λεμόνι • 1 πρέζα θυμάρι • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ κι ανακατεύουμε καλά.

2. Αφήνουμε 10 λεπτά περίπου στο ψυγείο και σερβίρουμε.

93

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 93

6/16/20 12:17 PM

ΠΊΤΑ ΜΕ ΜΑΝΙΤΆΡΙΑ ΠΛΕΥΡΏΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΠΑΝΆΚΙ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: 8 ΥΛΙΚΆ • 1 πακέτο φύλλο κρούστας • 300 γρ. μανιτάρια πλευρώτους κομμένα σε λεπτές λωρίδες • 1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο • 2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες ή λιωμένες • 8 γρ. τζίντζερ ψιλοκομμένο ή τριμμένο • 400 γρ. σπανάκι ψιλοκομμένο • 2 κ.σ. πλιγούρι • 1 φλιτζ. ελαιόλαδο • 1 πρέζα κουρκουμά • 1 κ.γ. ξερό κόλιανδρο τριμμένο • 2 κ.σ. σουσάμι • αλάτι / πιπέρι κατά βούληση

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Σοτάρουμε σε 3 κ.σ. ελαιόλαδο τα πλευρώτους, μέχρι να αρχίσουν να παίρνουν χρώμα. Προσθέτουμε κρεμμύδι, σκόρδο και τζίντζερ και, όταν αρχίσει να παίρνει χρώμα το κρεμμύδι, βάζουμε και το σπανάκι, τον κουρκουμά, τον κόλιανδρο, αλάτι και πιπέρι. Συνεχίζουμε το σοτάρισμα, μέχρι να βγουν τα υγρά και να μειωθεί ο όγκος από το σπανάκι. Κατεβάζουμε από τη φωτιά, προσθέτουμε το πλιγούρι κι ανακατεύουμε.

2. Σε ένα ταψί μεγέθους όσο ένα φύλλο κρούστας διπλωμένο στη μέση, αλείφουμε με ένα πινέλο λίγο ελαιόλαδο κι απλώνουμε ένα φύλλο κρούστας ανοιχτό,

ώστε να εξέχουν οι άκρες από το ταψί. Το λαδώνουμε με το πινέλο κι επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία με άλλα 6 φύλλα.

3. Απλώνουμε μέσα στο ταψί τη γέμιση ομοιόμορφα και βάζουμε άλλα 3 φύλλα διπλωμένα στη μέση, λαδώνοντας με το πινέλο το καθένα χωριστά.

4. Διπλώνουμε τις άκρες από τα φύλλα που εξέχουν, λαδώνουμε ελαφρά την επιφάνεια, χαράζουμε τα φύλλα και πασπαλίζουμε με το σουσάμι.

5. Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 οC για περίπου 30 λεπτά.

6. Πριν από το σερβίρισμα, αφήνουμε την πίτα 15 λεπτά να σταθεί.

94

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 94

6/16/20 12:17 PM

ΙΝΔΙΚΆ ΨΩΜΆΚΙΑ ΝΆΑΝ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 3 ½ ώρες | Μερίδες: περίπου 12 ψωμάκια

O chef χρησιμοποιεί

αλεύρι Μύλοι Κρήτης

ΥΛΙΚΆ • 300 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις Μύλοι Κρήτης • 1 φακελάκι ξηρή μαγιά • 60 ml χλιαρό νερό • 90 γρ. φυτικό γιαούρτι • 40 γρ. ηλιέλαιο ή άλλο φυτικό λάδι • 1 κ.γ. καστανή ζάχαρη • 1 κ.γ. αλάτι • 1 πρέζα μαγειρική σόδα • ½ κ.γ. τριμμένος κόλιανδρος • 2 κ.σ. φυτικό βούτυρο

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Σε ένα μπολ βάζουμε όλα τα υλικά εκτός από το αλάτι και ζυμώνουμε καλά. Σκεπάζουμε με μία πετσέτα κι αφήνουμε τη ζύμη να φουσκώσει για 2 περίπου ώρες.

2. Προσθέτουμε στη ζύμη το αλάτι και ξαναζυμώνουμε. Μοιράζουμε τη ζύμη σε μπαλάκια των 40 γρ., σκεπάζουμε με μία πετσέτα και τα αφήνουμε να φουσκώσουν για μισή ώρα περίπου.

3. Αλευρώνουμε μία επιφάνεια και με τον πλάστη ανοίγουμε τα μπαλάκια σε στρογγυλή ζύμη.

4. Σε πολύ καλό αντικολλητικό τηγάνι ζε-

σταίνουμε ½ κ.γ. βούτυρο μέχρι να λιώσει και σε μέτρια προς δυνατή φωτιά βάζουμε ένα ψωμάκι. Το ψήνουμε από τη μία πλευρά μέχρι να αρχίσει να κάνει φουσκάλες, για περίπου 30 δευτερόλεπτα, γυρνάμε από την άλλη πλευρά και το αφήνουμε μέχρι να αρχίσει να φουσκώνει. Αν χρειαστεί ξαναγυρνάμε και το ψήνουμε μέχρι να πάρει χρώμα. Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία, μέχρι να ψήσουμε όλα τα ψωμάκια. Όποτε χρειάζεται, βάζουμε λίγο βούτυρο στο τηγάνι.

5. Σερβίρονται ζεστά. Όσα μείνουν μπορούμε να τα ξαναζεστάνουμε σε χαμηλή φωτιά στο τηγάνι.

95

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 95

6/16/20 12:17 PM

ΣΟΚΟΛΑΤΊΝΑ με τζίντζερ και μπαχαρικά (χωρίς γλουτένη) Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 1 ώρα | Μερίδες: 8

ΥΛΙΚΆ ΒΆΣΗ

• 200 γρ. φουντούκια • 300 γρ. χουρμάδες • 50 γρ. κακάο

ΥΛΙΚΆ ΚΡΈΜΑ • 1.400 ml γάλα βρώμης • 500 γρ. κουβερτούρα 50%

• 5 κ.σ. ζάχαρη • 1 κ.σ. τριμμένο τζίντζερ • 2 αστεροειδείς γλυκάνισους • 5 καρφάκια γαρίφαλο • ½ ξύλο κανέλα • ½ κ.σ. άγαρ άγαρ • 1 βανίλια

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΒΆΣΗ 1. Βγάζουμε τα κουκούτσια από τους χουρμάδες, τους μουλιάζουμε για 1 ώρα και τους τρίβουμε στο μούλτι.

2. Τρίβουμε στο μούλτι τα φουντούκια.

3. Βάζουμε σε μία λεκανίτσα όλα τα υλικά και τα

ζυμώνουμε.

4. Στρώνουμε τη βάση σε ένα τσέρκι 20 cm και τη βάζουμε για λίγη ώρα στο ψυγείο.

ΚΡΈΜΑ 1. Βάζουμε σε ένα κατσαρολάκι όλα τα υλικά της κρέμας, ζεσταίνουμε σε χαμηλή φωτιά, ανακατεύ-

οντας διαρκώς, και φέρνουμε σε βρασμό για 2 με 3 λεπτά.

2. Περνάμε από σήτα, για να αφαιρέσουμε τα μπαχαρικά, και ρίχνουμε την κρέμα στο τσέρκι. Αφήνουμε μία ώρα να κρυώσει και τη βάζουμε στο ψυγείο για περίπου 2 ώρες.

96

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 96

6/16/20 12:17 PM

ΚΟΥΛΟΥΡΆΚΙΑ ΑΜΥΓΔΆΛΟΥ Βαθμός δυσκολίας: εύκολο | Χρόνος προετοιμασίας: 2 ώρες | Μερίδες: περίπου 20 κουλουράκια

ΥΛΙΚΆ • 450 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις • 70 γρ. vegan βούτυρο • 150 γρ. ελαιόλαδο • 150 γρ. άχνη ζάχαρη • 200 γρ. αμύγδαλα τριμμένα

• ¼ φλιτζ. νερό • 1 φακελάκι μπέικιν πάουντερ • 2 βανίλιες • 1 πρέζα αλάτι • 1 κ.σ. χυμό λεμονιού

ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ. Στην αρχή ανακατεύουμε με ένα κουτάλι και στη συνέχεια ζυμώνουμε ελαφρά, ώστε να παραμείνει τριφτή η ζύμη μας.

2. Βάζουμε τη ζύμη στο ψυγείο για μία ώρα να σφίξει.

3. Πλάθουμε τη ζύμη σε κουλουράκια, με προσοχή γιατί τρίβεται

πολύ και διαλύονται εύκολα. Με ένα πινέλο λαδώνουμε ελαφρά τα κουλουράκια και τα ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 160 oC για 50 περίπου λεπτά.

4. Πριν από το σερβίρισμα, πασπαλίζουμε με λίγη άχνη ζάχαρη.

97

SYNTAGES GAITANOS_new.indd 97

6/16/20 12:17 PM

LAST Page

DR. JANE GOODALL

Ή ΑΛΛΆΖΟΥΜΕ ΔΙΑΤΡΟΦΉ

Ή ΠΆΜΕ ΓΙΑ ΕΞΑΦΆΝΙΣΗ... το έργο της Η διακεκριμένη επιστήμονας, Dr. Jane Goodall, γνωστή από να του κινγια τους χιμπατζήδες, έκρουσε για ακόμη μία φορά τον κώδω δεν αλλάξει δύνου, τονίζοντας πως η ανθρωπότητα θα εξαφανιστεί, αν σύντομα τρόπο διατροφής.

Σ

την ομιλία της σε εκδήλωση της οργάνωσης Compassion in World Farming, η επιστήμονας επεσήμανε ότι η πανκορωνοϊού είναι το αποτου δημία τέλεσμα της ασέβειας που επιδεικνύει ο άνθρωπος στα ζώα, τόσο τα άγρια όσο και τα εξημερωμένα. «Εμείς το προκαλέσαμε αυτό στον εαυτό μας, εξαιτία ς της απόλυτ ης ασέβει ας που δείχνο υμε στα ζώα και το περιβάλλον.

...το ερώτημα δεν είναι «αν θα υπάρξει νέα πανδημία», αλλά «πότε θα συμβεί» Η ασέβει ά μας προς τα άγρια ζώα κι η ασέβειά μας προς τα ζώα εκτροφής δημιούργησε αυτή την κατάστασ η, όπου οι ασθένε ιες μπορούν να μεταπηδούν από είδος σε είδος και να προσβάλλουν τους ανθρώπο υς», ήταν τα λόγια της Dr. Goodall, σύμφωνα με βρετανικές εφημερίδες. Η σοβαρή ανησυχία που διατυπώνεται από πολλούς επιστήμονες είναι το ξέσπασ μα μίας νέας πανδη μίας γρίπης . Για το θέμα αυτό, μάλιστ α, υπάρχ ει κι ένα σπουδαίο ντοκιμαντέρ στο Netflix, όπου γιατροί από όλο τον κόσμο σημειώνουν πως το ερώτημα δεν είναι «αν θα υπάρξ ει νέα πανδημία» , αλλά «πότε θα συμβε ί».

Στην ίδια λογική, κι ο γιατρός Dr. Michael Greger, που πρόσφατα δημοσίευσε το βιβλίο «Πώς να επιβιώσετε από μία πανδημία», υποστηρίζει ότι ο Covid-19 πιθανότατα αποτελεί απλώς μια πρόβα για τα μελλούμενα, εκτός κι αν αλλάξουμε τον τρόπο που εκτρέφουμε τα ζώα, κι ιδίως τα πουλερικά. Το ζήτημα αυτό επεσήμανε κι η Dr. Goodall, τονίζοντας ότι πρέπει να περιοριστεί δραστικά η βιομηχανική κτηνοτροφία κι οι συνέπειες που επιφέρει στην καταστροφή οικοσυ στημά των, την αντίστ αση των ιών στα αντιβιοτικά και την

κλιματική αλλαγή. «Εάν δεν ξεκινήσουμε να κάνουμε τα πράγματα διαφορ ετικά, έχουμε τελειώ σει. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε για πολύ καιρό ακόμη έτσι. Έχουμ ε φτάσει σε ένα σημείο καμπής στη σχέση μας με τον φυσικό κόσμο. Ένα από τα μαθήματα που μας δίδαξε αυτή η κρίση είναι ότι πρέπει να αλλάξουμε τις μεθόδους μας. Αν θέλουμε να αποφύγουμε ανάλογες κρίσεις στο μέλλον, πρέπει να αλλάξουμ ε τη διατρο φή μας και να επιλέξουμε περισσότερες φυτικές τροφές».

98

LAST PAGE-4.indd 98

17/06/20 10:16

greek-vegan-final.qxp_Layout 1 01/06/2020 16:04 Page 1

To ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ

έγινε Χρυσό!

Το Winners είναι ένα εστιατόριο που

Η εμπιστοσύνη είναι μια χρυσή ευλογία! Το ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο κέρδισε την εμπιστοσύνη και την αναγνώριση με την κατάκτηση του Χρυσού Βραβείου AUTHENTIC TASTE OF GREECE-GOLD AWARD 2020-2021. Μια χρυσή διάκριση που τιμά την σταθερά εξαιρετική του ποιότητα και γεύση. Το ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ νηστίσιμο είναι ένα μη γαλακτοκομικό προϊόν, που απαντά στις εξειδικευμένες ανάγκες των vegan και όσων έχουν τροφικές δυσανεξίες ή νηστεύουν! Παρασκευάζεται αποκλειστικά από επιλεγμένα φυτικά συστατικά, εμπλουτισμένο με την πολύτιμη βιταμίνη B12 και με το αντιοξειδωτικό φυσικό εκχύλισμα ελιάς αντί για συντηρητικό. Η εξαιρετική και βραβευμένη πλέον γεύση του καθώς και η συμπεριφορά του κατά το μαγείρεμα το καθιστούν αγαπημένο συστατικό σε πολλές νηστίσιμες - vegan συνταγές.

απευθύνεται περισσότερο σε μη vegan πάρα σε vegans. Θέλαμε να φτιάξουμε ένα μενού όπου κάποιος μη vegan θα μπορούσε να φάει χωρίς να έχει να ζηλέψει τίποτα από ένα normal εστιατόριο. Έτσι θέλαμε να δείξουμε στον κόσμο πως ο βιγκανισμός είναι κάτι που ο καθένας μπορεί να κάνει και πως υπάρχουν επιλογές ακόμα και για τους πιο δύσκολους.

ΕβΛΟΓΗΜΕΝΟ! Αγαπημένο, αναγνωρισμένο τώρα και βραβευμένο!

Στο μενού μας υπάρχουν σίγουρα πιάτα που απευθύνονται σε όλους και που όλοι μπορούν να αγαπήσουν.

Εδώ δεν σερβίρουμε μόνο χουμους και φαλάφελ, μανιτάρια και φασόλια. Έχουμε φτιάξει κάτι πολύ πιο ιδιαίτερο σύγχρονο αλλά και χαρούμενο!

NIKHΣ 27 - 105 57 - ΣΎΝΤΑΓΜΑ 210-3220913 social media:

GREEK VEGAN-04_ANAPTYGMA.indd 2

54_WINNERS_gia_GreekVegan#3.indd 54

winnersvgn@gmail.com

winners vgn

winners_vgn

16/06/205:22 11:57 2/17/20 PM

4

GREEK VEGAN-04_ANAPTYGMA.indd 1 16/06/20 15:14

VEGAN ΑΚΤΙΒΙΣΜΌΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ

ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2020