4e leerjaar
focusthema 1
WELKOM IN MIJN LEVEN!
Les 1 De introductie van de eeuwenband
Doelen
1
1 De kinderen kunnen van een jaartal zeggen in welke eeuw het thuishoort op de eeuwenband. 2 De kinderen kunnen jaartallen op een eeuwenband correct aanduiden. 3 De kinderen kunnen zeggen met welk jaartal een eeuw start en eindigt. 4 De kinderen kunnen historische gebeurtenissen of figuren passend situeren op de eeuwenband. 5 De kinderen weten dat door de tijd heen kinderen op een andere manier hun vrije tijd beleefden en kunnen dat illustreren. 6 De kinderen tonen belangstelling voor het verleden. 7 De kinderen kunnen in de loop van het schooljaar het jaarplan functioneel gebruiken. 8 De kinderen weten dat door de tijd heen technische toepassingen en mogelijkheden evolueerden en kunnen dat illustreren.
1
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 10 - 12 De eeuw in een tijdsaanduiding correct weergeven
2
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 7 - 10 De datum en jaartallen correct weergeven
3
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 7 - 10 De datum en jaartallen correct weergeven 10 - 12 De eeuw in een tijdsaanduiding correct weergeven
4
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 10 - 12 Historische elementen uit hun omgeving en belangrijke historische figuren en gebeurtenissen waarmee ze kennis maken situeren in de juiste tijdsperiode aan de hand van een tijdband
5
OWti1
Zich bewust worden van de persoonlijke en culturele beleving van tijd 10 - 12 Illustreren dat tijdsbesteding en tijdsbeleving mee bepaald worden door cultuur en omgevingsfactoren
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe hun levenswijze gelijkenissen en verschillen vertoont met die van mensen uit vroegere periodes en andere plaatsen en culturen - fantaseren en uitdrukken hoe het leven er in de toekomst of op een andere plek uit kan zien
6
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 2.5 - 12 Belangstelling tonen voor het verleden, heden en de toekomst, hier en elders
7
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 7 - 12 Verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken: agenda, kalender van het burgerlijk jaar, kalender van het kerkelijk jaar
8
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Waarnemen, onderzoeken en illustreren hoe dagelijkse gebruiksvoorwerpen, technische systemen, kleding, gebouwen ‌ evolueren in de tijd
OWte3
Eenvoudige bestaande technische systemen uit de omgeving hanteren, begrijpen, vergelijken, (de)monteren, evalueren en onderhouden 7 - 12 Illustreren hoe technische systemen evolueren en verbeteren
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1
WELKOM IN MIJN LEVEN!
Les 1 De introductie van de eeuwenband
2
Toelichting
In de eerste les van wereldoriëntatie van het vierde leerjaar leren de kinderen werken met een eeuwenband, zoals doelen 1, 2, 3 en 7 expliciet aangeven. Hierop duiden ze zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens aan. Daarom is een goede beheersing van getallenkennis (WDgk1) een cruciale voorwaarde voor een groepsgerichte focus. Enkel zo kan er - conform het persoonsgebonden doel IVzv2 - op een efficïente manier informatie worden verwerkt. Eens de kinderen uitgebreid kennis hebben gemaakt met de eeuwenband kunnen er toepassingen vanuit historisch perspectief gemaakt worden om verder in te spelen op doelen 4, 5 en 8. Hiervoor kunnen voorbeelden uit de leefwereld van de kinderen een motiverende introductie zijn: • Welke historische figuren kennen de kinderen/naar welke historische figuren kijken ze op? Welke historische figuren zijn ze al tegengekomen in strips/games/films? Situeer op de eeuwenband. • Maak een vergelijkende schets van de huidige vrijetijdsbesteding met die van vroeger. Gebruik hiervoor voorbeelden waarmee de kinderen rechtstreeks in contact komen in hun dagdagelijkse leven (vergelijking spelconsoles/televisies/… Om de kinderen meer geschiedkundig inzicht te laten verwerven, kun je ze ook in dialoog laten gaan met hun grootouders over de evolutie van vroeger en nu, zowel op socio-cultureel als technisch vlak.
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 2 Op school
Doelen
3
1 De kinderen kunnen van een jaartal zeggen in welke eeuw het thuishoort. 2 De kinderen kunnen jaartallen op een eeuwenband correct aanduiden. 3 De kinderen kunnen historische gebeurtenissen of figuren situeren op de eeuwenband. 4 De kinderen kennen elementen uit de evolutie van onderwijs door de tijd heen en kunnen daarvan voorbeelden geven en die situeren. 5 De kinderen tonen belangstelling voor het verleden. 6 De kinderen beseffen dat er een verschil is tussen een historisch feit en hun mening daarover. 7 De kinderen weten dat toegang tot goed onderwijs zowel vroeger als nu samenhangt met economische welvaart. 8 De kinderen kennen de betekenis van de leerplichtwet. 9 De kinderen weten dat regels en afspraken in de klas ook evolueerden door de tijd heen en kunnen daarvan voorbeelden geven. 10 De kinderen weten dat onderwijs voor meisjes vroeger nog minder toegankelijk was dan voor jongens. 11 De kinderen kunnen een eigen mening vormen en geven over een tijdsperiode.
1
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 10 - 12 De eeuw in een tijdsaanduiding correct weergeven
2
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 7 - 10 De datum en jaartallen correct weergeven
3
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 10 - 12 Historische elementen uit hun omgeving en belangrijke historische figuren en gebeurtenissen waarmee ze kennis maken situeren in de juiste tijdsperiode aan de hand van een tijdband
4
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Onderzoeken van de voorgeschiedenis en de evolutie van elementen uit de natuur en van hedendaagse gebeurtenissen, objecten en fenomenen zoals fossielen, vrije tijd, speelgoed, communicatie, samenlevingsvormen, werken, wonen, feesten …
5
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 2.5 - 12 Belangstelling tonen voor het verleden, heden en de toekomst, hier en elders
6
OWti6
Zich ervan bewust worden dat er een verschil is tussen wat historisch is gebeurd en meningen over wat er is gebeurd 10 - 12 Ervaren en vaststellen dat er vaak slechts een onvolledig beeld kan worden geschetst van hoe het leven vroeger was - ervaren en vaststellen dat verschillende bronnen dezelfde historische gebeurtenissen anders kunnen weergeven - zich ervan bewust worden dat er een onderscheid is tussen een mening over een historisch feit en het feit zelf
7
OWsa5
De ongelijke verdeling van welvaart en het onderscheid tussen welvaart en welzijn onderzoeken en illustreren en solidariteit waarderen 7 - 12 Ervaren, exploreren, vaststellen en uitdrukken: • dat in onze samenleving mensen leven die niet of nauwelijks in hun levensnoodzakelijke behoeften kunnen voorzien • hoe mensen nood hebben aan meer dan enkel materiële voorzieningen • hoe solidariteit het verschil kan maken voor kansarmen • hoe behoeften kunstmatig worden opgewekt door reclame, groepsdruk …
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 2 Op school
4
8
OWsa8
Het belang van de fundamentele rechten van de mens en de rechten van het kind illustreren en daarbij ervaren en inzien dat rechten en plichten complementair zijn 7 - 10 Inzien dat sommige regels zo belangrijk zijn dat ze wet worden - wetten illustreren
9
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Onderzoeken van de voorgeschiedenis en de evolutie van elementen uit de natuur en van hedendaagse gebeurtenissen, objecten en fenomenen zoals fossielen, vrije tijd, speelgoed, communicatie, samenlevingsvormen, werken, wonen, feesten …
10
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe hun levenswijze gelijkenissen en verschillen vertoont met die van mensen uit vroegere periodes en andere plaatsen en culturen - fantaseren en uitdrukken hoe het leven er in de toekomst of op een andere plek uit kan zien
11
TOmn2
Een mondelinge boodschap overbrengen • Zich expressief uiten (over gevoelens, gedachten, meningen, fantasieën)
Toelichting
De tweede les borduurt voort op het functioneel gebruik van de tijdsband zoals doelen 1 en 2 aangeven. Herhaal dit gedeelte met extra aandacht voor de rekenzwakkere kinderen. Na de introductie koppel je met doelen 3 en 4 terug naar het onderwijs in de vorige eeuw vanuit het standpunt van de kinderen. Stimuleer ze hierbij om op een expressieve manier hun fantasie de vrije loop te laten zoals doel 11 aangeeft. Ook TOmn3 (actief deelnemen aan een gesprek) speelt hierbij een rol. Vergeet niet om ook de schuchtere kinderen af en toe aan het woord te laten. In het opdrachtengedeelte gaan de kinderen in dialoog over het onderwijssysteem vroeger en nu. Volgende persoonsgebonden doelen komen hierbij aan bod: • SErv3: Samenwerken met anderen en zo bijdragen aan het realiseren van een gemeenschappelijk doel • SErv4: Bewust sociale rollen opnemen die zowel het individueel als het groepsbelang ten goede komen in diverse situaties en contexten • SEiv1: Zich inleven in anderen, andere standpunten en situaties, zonder de eigen identiteit te verliezen Benadruk - of laat de kinderen zelf tot de vaststelling komen - dat ze het vandaag goed hebben wat onderwijs op globaal niveau betreft. Vergeet echter niet om ook eens stil te staan bij landen die een minder goed onderwijssysteem hebben.
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 3 Mijn ouders
Doelen
5
1 De kinderen kunnen van een jaartal zeggen in welke eeuw het thuishoort. 2 De kinderen kunnen jaartallen op een eeuwenband correct aanduiden. 3 De kinderen kunnen historische gebeurtenissen of figuren situeren op de eeuwenband. 4 De kinderen kennen elementen uit de evolutie van arbeid en vrije tijd door de tijd heen en kunnen daarvan voorbeelden geven en die situeren. 5 De kinderen tonen belangstelling voor het verleden. 6 De kinderen beseffen dat er een verschil is tussen een historisch feit en hun mening daarover. 7 De kinderen weten en kunnen illustreren dat mannen en vrouwen nu verschillende vormen van arbeid uitvoeren. 8 De kinderen weten en kunnen illustreren hoe verschillende ontwikkelingen de situatie van arbeid en vrije tijd hebben beĂŻnvloed. 9 De kinderen weten en kunnen illustreren dat ook nu nog veel mensen in erbarmelijke omstandigheden moeten werken en nauwelijks vrije tijd hebben. 10 De kinderen kunnen een eigen mening vormen en geven over een tijdsperiode.
1
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 10 - 12 De eeuw in een tijdsaanduiding correct weergeven
2
OWti2
Tijdsbegrippen en verschillende soorten kalenders functioneel gebruiken 7 - 10 De datum en jaartallen correct weergeven
3
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 10 - 12 Historische elementen uit hun omgeving en belangrijke historische figuren en gebeurtenissen waarmee ze kennis maken situeren in de juiste tijdsperiode aan de hand van een tijdband
4
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Onderzoeken van de voorgeschiedenis en de evolutie van elementen uit de natuur en van hedendaagse gebeurtenissen, objecten en fenomenen zoals fossielen, vrije tijd, speelgoed, communicatie, samenlevingsvormen, werken, wonen, feesten ‌
5
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 2.5 - 12 Belangstelling tonen voor het verleden, heden en de toekomst, hier en elders
6
OWti6
Zich ervan bewust worden dat er een verschil is tussen wat historisch is gebeurd en meningen over wat er is gebeurd 10 - 12 Ervaren en vaststellen dat er vaak slechts een onvolledig beeld kan worden geschetst van hoe het leven vroeger was - ervaren en vaststellen dat verschillende bronnen dezelfde historische gebeurtenissen anders kunnen weergeven - zich ervan bewust worden dat er een onderscheid is tussen een mening over een historisch feit en het feit zelf
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 3 Mijn ouders
7
6
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Onderzoeken van de voorgeschiedenis en de evolutie van elementen uit de natuur en van hedendaagse gebeurtenissen, objecten en fenomenen zoals fossielen, vrije tijd, speelgoed, communicatie, samenlevingsvormen, werken, wonen, feesten …
OWsa2
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe mensen in hun levensonderhoud voorzien 10 - 12 Onderzoeken en illustreren: • hoe verschillende vormen van arbeid verschillend toegankelijk zijn voor mannen en vrouwen en ook verschillend gewaardeerd worden • hoe in onze samenleving mensen opkomen voor gelijke waardering van en toegang tot diverse beroepen • wat de gevolgen zijn van productie in lageloonlanden
8
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Onderzoeken van de voorgeschiedenis en de evolutie van elementen uit de natuur en van hedendaagse gebeurtenissen, objecten en fenomenen zoals fossielen, vrije tijd, speelgoed, communicatie, samenlevingsvormen, werken, wonen, feesten …
9
OWsa5
De ongelijke verdeling van welvaart en het onderscheid tussen welvaart en welzijn onderzoeken en illustreren en solidariteit waarderen 7 - 12 Ervaren, exploreren, vaststellen en uitdrukken: • dat in onze samenleving mensen leven die niet of nauwelijks in hun levensnoodzakelijke behoeften kunnen voorzien • hoe mensen nood hebben aan meer dan enkel materiële voorzieningen • hoe solidariteit het verschil kan maken voor kansarmen • hoe behoeften kunstmatig worden opgewekt door reclame, groepsdruk …
10
TOmn2
Een mondelinge boodschap overbrengen • Zich expressief uiten (over gevoelens, gedachten, meningen, fantasieën)
Toelichting
Om de intrinsieke motivatie van de kinderen te verhogen, begint de les met een leergesprek over de arbeidssituatie van hun ouders. Laat enkele kinderen hierover aan het woord. Hou eventueel rekening met kinderen die zich in een moeilijke thuissituatie bevinden. Zo kun je bijvoorbeeld ook vragen wat ze zelf later willen worden. TOmn3 (actief deelnemen aan een gesprek) speelt hierbij opnieuw een rol. Misschien is er ook wel iemand in de klas waarvan een van de ouders een bijzonder beroep heeft. Hieruit kunnen ontwikkelkansen voortvloeien: een ouder kan komen spreken over het beroep en de evolutie ervan, de kinderen kunnen misschien op bezoek in het atelier/bedrijf … Tijdens de opdracht met de historische prenten komen doelen 4, 5, 7 en 8 aan bod. Zo wordt de evolutie van arbeid geïllustreerd. Ook zullen de kinderen opnieuw samenwerken zoals het doel SErv3 aangeeft. Vergeet opnieuw niet om enige nuancering aan te brengen en de ongelijke verdeling van welvaart en welzijn (doel 9) te behandelen.
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 4 Smakelijk! Slaapwel!
Doelen
7
1 De kinderen kunnen historische gebeurtenissen of figuren situeren op de eeuwenband. 2 De kinderen kunnen hun eigen eet- en slaapgewoonten vergelijken met die van kinderen uit vroegere periodes. 3 De kinderen zien de relatie tussen eet- en slaapgewoonten en de technische en economische evolutie in een bepaalde periode. 4 De kinderen kunnen hun eigen mening over historische gebeurtenissen formuleren en beseffen het verschil tussen die mening en concrete gegevens. 5 De kinderen tonen belangstelling voor het verleden. 6 De kinderen weten dat de mens voor zijn voedsel afhankelijk is van de natuurlijke bronnen. 7 De kinderen weten dat de prijs van grondstoffen de prijs van levensmiddelen beïnvloedt en kunnen dat illustreren. 8 De kinderen kunnen illustreren dat er ook nu andere eetgewoonten en levensmiddelen zijn dan diegene die wij kennen en gebruiken. 9 De kinderen beseffen dat wij nu nieuwe levensmiddelen verbruiken, omdat de bereidings- en bewaartechnieken sterk zijn geëvolueerd.
1
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 10 - 12 Historische elementen uit hun omgeving en belangrijke historische figuren en gebeurtenissen waarmee ze kennis maken situeren in de juiste tijdsperiode aan de hand van een tijdband
2
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe hun levenswijze gelijkenissen en verschillen vertoont met die van mensen uit vroegere periodes en andere plaatsen en culturen - fantaseren en uitdrukken hoe het leven er in de toekomst of op een andere plek uit kan zien
3
OWte5
Vaststellen en uitdrukken hoe wetenschap, techniek en de samenleving elkaar beïnvloeden 10 - 12 Waardering uiten voor uitvindingen, wetenschappelijk onderzoek en de positieve de positieve effecten ervan - illustreren hoe wetenschap, techniek en de samenleving elkaar beïnvloeden
4
OWti6
Zich ervan bewust worden dat er een verschil is tussen wat historisch is gebeurd en meningen over wat er is gebeurd 10 - 12 Ervaren en vaststellen dat er vaak slechts een onvolledig beeld kan worden geschetst van hoe het leven vroeger was - ervaren en vaststellen dat verschillende bronnen dezelfde historische gebeurtenissen anders kunnen weergeven - zich ervan bewust worden dat er een onderscheid is tussen een mening over een historisch feit en het feit zelf
TOmn2
Een mondelinge boodschap overbrengen Zich expressief uiten (over gevoelens, gedachten, meningen, fantasieën)
5
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 2.5 - 12 Belangstelling tonen voor het verleden, heden en de toekomst, hier en elders
6
OWna3
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe mensen voor hun levensbehoeften sterk afhankelijk zijn van de natuur 4 - 7 Ervaren, vaststellen en uitdrukken dat de natuur bron is van voeding, kleding, gebruiksvoorwerpen …
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 4 Smakelijk! Slaapwel!
8
7
OWna3
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe mensen voor hun levensbehoeften sterk afhankelijk zijn van de natuur 7 - 12 Onderzoeken en illustreren hoe de mens afhankelijk is van grondstoffen uit de natuur
8
SEiv1
Zich inleven in anderen, andere standpunten en situaties, zonder de eigen identiteit te verliezen 2.5 - 12 Zich inleven in anderen in situaties die dicht bij de eigen belevingswereld liggen - ervaren hoe men eenzelfde situatie op dezelfde wijze of anders kan beleven en er verschillend op kan reageren
OWsa6
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe migratie een rol speelt bij de ontwikkeling van onze multiculturele samenleving en de meerwaarde hiervan inzien 7 - 10 Ervaren hoe elke groep binnen de samenleving er een eigen levensstijl op nahoudt en hierover met elkaar in interactie gaan - de diversiteit tussen mensen ervaren als een kans en een uitdaging
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe hun levenswijze gelijkenissen en verschillen vertoont met die van mensen uit vroegere periodes en andere plaatsen en culturen - fantaseren en uitdrukken hoe het leven er in de toekomst of op een andere plek uit kan zien
9
Toelichting
Begin de les met een gesprek over voeding conform de doelen 1, 2 en 5. Hierbij kun je als stimulans enkele proevertjes aanbieden aan de kinderen. Wat lusten ze bijvoorbeeld graag? Hier zijn opnieuw TOmn2 (mondelinge boodschap overbrengen) en TOmn3 (actief deelnemen aan een gesprek) van toepassing. Als toemaatje kun je ook de focus even verleggen naar kinderen met een eventuele migratieachtergrond. Zijn er verschillen in eetgewoontes? In deze context leg je de link met doel 8 en het persoonsgebonden doel: • SErv2: De verscheidenheid van mensen als een rijkdom ervaren en deze benutten Bij de opdrachten over de verschillende eet- en slaapgewoontes waarbij de doelen 3, 6, 7 en 9 worden behandeld laat je enkele kinderen hun antwoord vertellen (cfr. TOmn2). Hierbij benadruk je nog eens de subjectieve dimensie van de geschiedenisbeleving aan de hand van doel 4. Ten slotte licht je de huistaak toe en verdeel je de kinderen per twee of in groep volgens de sterkte van de kinderen zodat ieder kind zich optimaal kan ontwikkelen: • SErv3: Samenwerken met anderen en zo bijdragen aan het realiseren van een gemeenschappelijk doel
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 5 Dit is mijn huis!
Doelen
9
1 De kinderen kunnen historische gebeurtenissen of figuren situeren op de eeuwenband. 2 De kinderen kunnen hun eigen woning en kleding vergelijken met die van kinderen uit vroegere periodes. 3 De kinderen zien de relatie tussen woningen en kleding en de technische en economische evolutie in een bepaalde periode. 4 De kinderen tonen belangstelling voor het verleden. 5 De kinderen kunnen in een doorkijktekening van een middeleeuwse burcht plaatsen correct benoemen. 6 De kinderen weten dat woning en kleding onder meer afhankelijk zijn van het klimaat. 7 De kinderen weten dat er ook nu nog mensen in eenvoudige woningen wonen en primitief gekleed lopen. 8 De kinderen weten dat wij nu moderne huisvesting en kleding hebben, omdat de technische evolutie nieuwe mogelijkheden beidt.
1
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 10 - 12 Historische elementen uit hun omgeving en belangrijke historische figuren en gebeurtenissen waarmee ze kennis maken situeren in de juiste tijdsperiode aan de hand van een tijdband
2
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Waarnemen, onderzoeken en illustreren hoe dagelijkse gebruiksvoorwerpen, technische systemen, kleding, gebouwen … evolueren in de tijd
3
OWte5
Vaststellen en uitdrukken hoe wetenschap, techniek en de samenleving elkaar beïnvloeden 10 - 12 Waardering uiten voor uitvindingen, wetenschappelijk onderzoek en de positieve de positieve effecten ervan - illustreren hoe wetenschap, techniek en de samenleving elkaar beïnvloeden
4
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 2.5 - 12 Belangstelling tonen voor het verleden, heden en de toekomst, hier en elders
5
-
6
OWna6
Het weer en het klimaat waarnemen, onderzoeken, beschrijven en vergelijken; aantonen hoe leefgewoonten mee bepaald worden door het weer en het klimaat 2.5 - 12 De invloed van weersomstandigheden op de omgeving, op mens en dier, planten … ervaren en illustreren
7
OWsa5
De ongelijke verdeling van welvaart en het onderscheid tussen welvaart en welzijn onderzoeken en illustreren en solidariteit waarderen 7 - 12 Ervaren, exploreren, vaststellen en uitdrukken: • dat in onze samenleving mensen leven die niet of nauwelijks in hun levensnoodzakelijke behoeften kunnen voorzien • hoe mensen nood hebben aan meer dan enkel materiële voorzieningen • hoe solidariteit het verschil kan maken voor kansarmen • hoe behoeften kunstmatig worden opgewekt door reclame, groepsdruk …
8
OWti5
Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe de werkelijkheid verandert en de kennis erover evolueert in de tijd 7 - 12 Ervaren, onderzoeken, vaststellen en uitdrukken hoe hun levenswijze gelijkenissen en verschillen vertoont met die van mensen uit vroegere periodes en andere plaatsen en culturen - fantaseren en uitdrukken hoe het leven er in de toekomst of op een andere plek uit kan zien
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 5 Dit is mijn huis!
10
Toelichting
Nadat in de vorige les de eet- en de slaapgewoontes aan bod kwamen, is het nu de beurt aan huisvesting en kledij. Je kunt de les beginnen met een oriëntatievraag over de verschillende soorten huizen. Hiervoor kunnen de leerlingen vertellen over hun soort huis. Al snel zal je merken dat de leerlingen in verschillende soorten woningen wonen zoals appartementen, rijwoningen … Hiervoor is het doel TOmn2 (mondelinge boodschap overbrengen) van toepassing. Iets sterkere leerlingen kun je al laten vertellen over interieur, materiaal … waarbij IVoc2: Exploreren en experimenteren in de wereld rondom zich van toepassing is. Ook de vestimentaire verschillen van vroeger en nu kun je bespreken. Duid hierbij op de verschillende kledingstijl van de leerlingen en (groot)ouders. Laat ze over de verschillende kledingstijlen binnen de familie vertellen en vraag waarom oudere mensen zich iets anders kleden. Of misschien zijn er wel hippe ouders met petjes of kleurrijke sneakers? Hierbij kun je ook wat vertellen over het waarom van sommige stijlen en hoe mensen zich soms willen profileren. Volgend persoonsgebonden doel is van toepassing: • SEiv1: Zich inleven in anderen, andere standpunten en situaties, zonder de eigen identiteit te verliezen
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!
4e leerjaar
focusthema 1 Les 6 Over vroeger: wat of wie mag je geloven?
Doelen
11
1 De kinderen weten dat er een onderscheid is tussen een mening en een feit en kunnen dat op hun niveau illustreren. 2 De kinderen weten dat ze ‘historische’ bronnen steeds kritisch moeten benaderen en kunnen dat toepassen. 3 De kinderen kunnen met eigen woorden omschrijven wat een archeoloog en een historicus doet. 4 De kinderen kunnen in gegeven situaties een onderscheid maken tussen mening en feit.
1
OWti6
Zich ervan bewust worden dat er een verschil is tussen wat historisch is gebeurd en meningen over wat er is gebeurd 10 - 12 Ervaren en vaststellen dat er vaak slechts een onvolledig beeld kan worden geschetst van hoe het leven vroeger was - ervaren en vaststellen dat verschillende bronnen dezelfde historische gebeurtenissen anders kunnen weergeven - zich ervan bewust worden dat er een onderscheid is tussen een mening over een historisch feit en het feit zelf
2
IVoc5
Informatiebronnen hanteren 9 - 12 Gericht en systematisch informatie verzamelen - kritisch omspringen met informatiebronnen
3
OWti3
Gebeurtenissen uit het eigen leven en uit de geschiedenis verkennen en in de tijd situeren 4 - 12 Nieuwsgierig zijn naar archeologie
4
OWti6
Zich ervan bewust worden dat er een verschil is tussen wat historisch is gebeurd en meningen over wat er is gebeurd 10 - 12 Ervaren en vaststellen dat er vaak slechts een onvolledig beeld kan worden geschetst van hoe het leven vroeger was - ervaren en vaststellen dat verschillende bronnen dezelfde historische gebeurtenissen anders kunnen weergeven - zich ervan bewust worden dat er een onderscheid is tussen een mening over een historisch feit en het feit zelf
Toelichting
Het slot van dit focusthema gaat over het belang van historische bronnen. Hierbij is het essentieel dat kinderen het onderscheid kennen tussen een mening en feit, om dit daarna in een historische context toe te kunnen passen. Wanneer je meer vertelt over informatiebronnen uit de geschiedenis, kun je een klein testje doen. Je kunt bijvoorbeeld de leerlingen individueel een verslagje laten opschrijven over wat er de vorige les is gebeurd. Hoewel iedereen dezelfde les heeft gehad, zal het verslag telkens subjectief gekleurd zijn. Zo gaat het ook met historische bronnen. Denk hiervoor aan de volgende persoonsgebonden doelen: • IVzv2: Zich inleven in anderen, andere standpunten en situaties, zonder de eigen identiteit te verliezen • IVoc4: Alleen en met anderen kritisch reflecteren op ervaringen en bevindingen en daaruit leren
FOCUSTHEMA 1 | WELKOM IN MIJN LEVEN!