Issuu

Nu bij Palados: VAKANTIE ESSENTIALS 2+1 gratis!

NATUURLIJK VERFRISSEND!

Ongewoon. Onweerstaanbaar. ODANGE.

MODULE 4 A-finaliteit

En dan nu ... reclame!

Inhoud MODULE 4

En dan nu ... reclame! 3

1 Ontdek ...................................................................................................................... 1.1 Word jij beïnvloed door reclame? ...................................................................

12 17 20 23

29 31 38

AA R

KE U

2 Routeplanner ......................................................................................................... 2.1 Zoveel reclame rondom mij ............................................................................. Het communicatiemodel 2.2 De geschiedenis van reclame .......................................................................... 2.3 Laat je (niet) verleiden ..................................................................................... 2.4 Slogan gezocht ................................................................................................. Soorten zinnen 2.5 Spelen met taal ................................................................................................ Homoniemen Homofonen Letterlijk en figuurlijk taalgebruik 2.6 Ondertiteling nodig? ........................................................................................ 2.7 #Beïnvloed ....................................................................................................... Samenstellingen Afleidingen 2.8 Roadtrip ............................................................................................................

3 Panorama ................................................................................................................ 49 3.1 Reclamebureau Max Media ............................................................................. 49

JK EX

4 Woordenlijst ........................................................................................................... 50

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Ontdek

1.1 Word jij beïnvloed door reclame? 1 Hoe goed ken jij reclame? Doe de test! a Markeer telkens het juiste antwoord. Noteer nadien je score. Zelfbouwmarkt Hubo Brico Impermo

2 A B C D

voor een appel en een ei uw appeltje voor de dorst bijt door de zure appel heen vergelijkt appels met peren

3 A B C D

de beste, voor een lage prijs! goedkoper dan ergens anders! interessant voor thuis of op reis! verrassend, altijd voordelig!

4 A B C D

Telenet Lotto een Brits automerk Nespresso

5 A B C D

Antwerpen Aalter Amsterdam Affligem

6 A B C D

Colruyt AXA bank MediaMarkt HEMA

7 A B C D

T U A N

8 A B C D

een vliegtuigje een zonnetje een glimlach een hoedje

9 A B C D

Aldi Albert Heijn Colruyt Lidl

10 A B C D

zalm levensverzekeringen een reisbureau AS Adventure

JK EX

AA R

KE U

1 A B C D

/ 10

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

b Bespreek de resultaten met je klasgenoten. Wie is een reclame-expert? Zitten er ook echte reclameskippers in de klas? c Welke reclame/slogan spreekt jou het meeste aan? Leg uit.

2 Waar komen we reclame tegen? Beantwoord de vragen.

KE U

a Je krijgt twee minuten de tijd om zoveel mogelijk vormen van reclame te noteren. Bespreek daarna met de klas.

tegen.

Reclame kom je

b Formuleer nu je conclusie.

AA R

c Hoe sta jij tegenover reclame? Vind je dat leuk of eerder vervelend? Leg uit.

3 Wat is voor jou de definitie van een geslaagde reclame? Kruis aan. Bespreek.

afbeeldingen

sfeer

ernstig

neen

druk

rustig

bekende mensen

divers

video

grappig

neen

muziek

neen

kleur

felle kleuren

zachte kleuren

zwart-wit

als het product helpt voor

mezelf

familie en vrienden

de maatschappij

authenticiteit

fantasie

waarheidsgetrouw

acteurs

alle leeftijden

mijn leeftijd

KI IN 4

weinig

veel

JK EX

echtheid, geloof waardigheid

tekst

iets anders

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

4 Lees de stelling. Beantwoord daarna de vragen mondeling. Reclame beïnvloedt mij.

iets proberen te sturen/veranderen

eens

KE U

oneens

a Ben jij het eens of oneens met deze stelling? Duid jouw mening met een pijltje aan op de fact-o-meter.

b Geef nu twee redenen waarom je die mening hebt. Dat heet argumenteren. Markeer wat past.

AA R

argument 1: Ik ben het eens – oneens omdat

argument 2: Ik ben het eens – oneens omdat

JK EX

c Bespreek jouw mening met de klas.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Routeplanner

2.1 Zoveel reclame rondom mij

KE U

1 Wat is reclame volgens jou? Bedenk samen met je buur een passende definitie voor reclame. Noteer en bespreek.

JK EX

AA R

2 Bekijk de video en de advertentie. Beantwoord de vragen.

IKEA_2m2_350x237_VECT.indd 1

een fantasie, een beeld of idee van iets

7/02/24 11:29

a Bespreek in de klas wat er wordt bedoeld met de slogan ‘Verbeelding maakt alles mogelijk’. b Hoe zit het met jouw verbeelding? Denk zelf eens na over een voorwerp dat je voor iets anders kan gebruiken dan waar het voor bedoeld is. Deel daarna je idee met de rest van de klas. MODULE 4 En dan nu ... reclame!

c Herinner jij je het communicatiemodel nog? Kruis telkens het juiste antwoord aan. Wie is de zender?

Wie is de ontvanger?

Ikea YouTube Action

het personeel van Ikea iedereen die de reclame bekijkt enkel kinderen

zender

KE U

Het communicatiemodel

ontvanger

boodschap

spreker schrijver

bedoeling

kanaal

AA R

e-mail, artikel, (telefoon)gesprek ...

bedoeling De ontvanger wil informatie vinden, uitleg krijgen, zich ontspannen …

De zender wil informatie verspreiden, iets uitleggen, iemand ontspannen …

informatie, instructie, verhaal …

luisteraar lezer

3 Vul het communicatiemodel aan voor de reclame uit oefening 2. De zender en ontvanger weet je al uit oefening 2, vraag c.

JK EX

zender

ontvanger boodschap

bedoeling

kanaal

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

4 Lees de tekst. Beantwoord de vragen.

De magie van reclame

Reclame speelt vaak in op emoties. Advertenties worden bewust zo gemaakt om iets reclames bij je los te maken: vreugde, verdriet, medeleven, herkenbaarheid … Dit zorgt dan vaak voor een reactie: je koopt iets omdat ze je laten geloven dat dit je leven zal verbeteren of vergemakkelijken, je ervan overtuigd bent dat dit bijdraagt aan een beter milieu, je gelooft dat je daarmee andere mensen helpt …

KE U

maakt gebruik van, reageert op

aanraadt

het belangrijkste

In essentie willen bedrijven allemaal hetzelfde: hun product verkopen. Toch proberen ze meer te doen dan alleen verkopen. Ze willen dat je hun merk herkent, onthoudt, leuk vindt en misschien zelfs aanprijst. Daarom kom je reclame overal tegen: op sociale media, tijdens het gamen, op festivals, in podcasts en zelfs via influencers, die beweren de beste shampoo tegen haarverlies gevonden te hebben.

Daarnaast geven advertenties je soms het gevoel dat je snel moet beslissen omdat een actie bijna afloopt, waardoor je misschien impulsief reageert en iets koopt wat je eigenlijk niet nodig hebt.

AA R

En precies dat maakt reclame zo interessant. Niet omdat mensen goedgelovig zijn, maar omdat slimme taal, beelden en muziek je vaak beïnvloeden zonder dat je het merkt.

a Wat is het onderwerp van de tekst?

reclame via sociale media het doel van reclame en de strategieën die daarbij gebruikt worden een wondershampoo tegen haaruitval b Waarover gaat de tekst? Vat samen in één zin.

JK EX

c Markeer in de tekst drie voorbeelden waar je reclame kan tegenkomen.

d Hoe speelt reclame in op de emoties volgens de tekst? Noteer.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

zonder nadenken

e Bekijk de woorden uit de tekst. Weet jij wat ze betekenen? Maak er een goede zin mee. Woorden die je niet begrijpt, kan je misschien afleiden uit de context of opzoeken in een woordenboek.

podcast bijdragen aan

KE U

goedgelovig

betekenis

woord

5 Bekijk de video van Het Nieuwsblad aandachtig. Beantwoord de vragen.

AA R

a Wie was het eerste gezicht van Nespresso? Wie het tweede? Duid aan met 1 en 2.

PHILIPROMANOPHOTO, CC BY 4.0

HARALD KRICHEL, CC BY-SA 4.0

JK EX

b Waarom wordt in (deze) reclame gebruikgemaakt van bekende artiesten en acteurs? Bespreek. c Wat hoopt Nespresso te bereiken met de vernieuwing? Vul aan.

Het merk wil

d Wat betekent ‘Gen Z’? Zoek op. Schrijf het antwoord neer. e Lees de volgende zin: ‘De verkoop van Nespresso ging wat achteruit waardoor vernieuwing nodig was.’ Met welke woorden wordt dit in het filmpje gezegd? Vul aan. De verkoop ging

en er was

nodig.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

6 Herbekijk de video uit oefening 5. Beantwoord de vragen over het communicatiemodel. a Kruis aan. Dit is een

nieuwsbericht over de reclame van het koffiemerk Nespresso. een advertentie van het koffiemerk Nespresso.

b Wie is de zender van de video? Noteer.

c Wat is de bedoeling van de zender? Noteer.

e Voor wie is de boodschap bedoeld? Noteer.

AA R

d Wat is de boodschap die wordt meegegeven? Noteer.

KE U

Is dit reclame volgens jou? Waarom wel of niet? Bespreek.

7 Ken jij nog reclames met bekende artiesten of acteurs? Bespreek.

JK EX

8 Ben jij ooit al eens beïnvloed geweest door reclame met bekende artiesten of acteurs? Vertel.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

9 Stel: jij en je buur moeten een nieuwe reclamecampagne bedenken voor de nieuwste balpen van Bic. Welke bekende artiest/acteur wil jij hiervoor inschakelen? Beantwoord de vragen.

KE U

a Schrijf in de gedachtenwolk welke bekende artiesten/acteurs jullie voorkeur krijgen voor deze reclame.

b Kies er nu één iemand uit. Schrijf neer waarom je denkt dat deze persoon geschikt is voor deze reclamecampagne.

AA R

Wij kiezen voor

als gezicht van onze nieuwe

reclamecampagne voor Bic, omdat

10 Vul elke zin aan met het juiste woord. Kies uit: impulsieve – advertentie – aanprijzen – inspelen op – essentie

JK EX

a Ik kocht de haardroger uiteindelijk toch, omdat ik telkens weer een op Facebook tegenkwam.

b De marktkramer probeerde ons 1 kilo blauwe bessen

c In iedereen.

, maar we hebben hem vriendelijk bedankt. wil de groenteboer gewoon graag zijn oogst delen met

d Danira kocht de loopband in een gelopen. e Een bedrijf consument.

bui. Ze heeft er nog nooit op

graag

de vraag van de

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

2.2 De geschiedenis van reclame 1 Lees de tekst. Beantwoord de vragen.

De geschiedenis van reclame: van marktkramer tot artificiële intelligentie

KE U

kunstmatige

Reclame lijkt vandaag overal aanwezig te zijn. Je ziet advertenties op televisie, via sociale media, op de bus, in de straten … Toch is reclame helemaal geen moderne uitvinding. Al duizenden jaren proberen mensen elkaar te overtuigen om iets te kopen. De manier waarop ze dat doen, is doorheen de geschiedenis sterk veranderd, maar het doel blijft hetzelfde: de aandacht trekken en mensen overtuigen.

Al in de oudheid probeerden handelaars klanten te lokken door hun producten luid aan te prijzen op markten en pleinen. Ze lokten hen met aantrekkelijke woorden. Sommige handelaars schreven zelfs boodschappen op muren of kleitabletten.

VRIJE FOOR IN GENT: EEN MARKTKRAMER DIE ZIJN PRODUCTEN AANPRIJST. BRON: HTTPS://WWW.MSKGENT.BE/COLLECTIE/1862-A

AA R

Reclame maken was ook niet onbekend in de middeleeuwen. Maar veel mensen konden toen niet lezen of schrijven, daarom gebruikten winkels herkenbare uithangborden met tekeningen van bijvoorbeeld een schoen, een brood of een schaar. Zo wist iedereen meteen wat je er kon kopen, zonder de naam van de winkel te hoeven lezen.

JK EX

a Waarom gebruikten verkopers in de middeleeuwen uithangborden met tekeningen voor het aanprijzen van hun producten? Noteer.

b Wat is het doel van reclame volgens de tekst? Kruis aan.

mensen doen lachen aandacht trekken en overtuigen mensen iets uitleggen

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

korte, gedrukte geschriften

Rond 1450 vond Johannes Gutenberg de boekdrukkunst met losse metalen letters uit. Daardoor konden boeken, affiches, pamfletten en advertenties veel sneller, in grotere hoeveelheden en goedkoper worden gedrukt dan voorheen.

KE U

In de eeuwen daarna groeide de handel sterk. Schepen brachten producten uit verre landen mee naar onze streken en steeds meer mensen konden lezen. Winkeliers begonnen gedrukte reclame te gebruiken om hun producten bekend te maken. Op markten verschenen de eerste gedrukte aankondigingen en in steden werden affiches opgehangen om evenementen of nieuwe producten voor te stellen.

AA R

DE ALMANAKVERKOPER – GILLIS VAN SCHEYNDEL. BRON: BEELDBANK KB

Vanaf de zeventiende eeuw verschenen ook de eerste kranten. Daarin stonden eenvoudige advertenties, waarin handelaars hun goederen of diensten aanboden. Zo kon reclame veel meer mensen bereiken dan alleen de bezoekers van een markt.

c Welke invloed had de uitvinding van de boekdrukkunst op reclame? Noteer.

JK EX

d Welke positieve invloed hadden de eerste kranten op reclame? Markeer het antwoord in de tekst.

een strijd tussen bedrijven om een gemeenschappelijk doel

Tijdens de negentiende eeuw groeiden de steden en kwamen er steeds meer fabrieken. Veel bedrijven maakten dezelfde producten, dus er ontstond concurrentie. De zaakvoerders moesten hun product laten opvallen om klanten te overtuigen om bij hen te kopen. Reclame werd hierdoor belangrijker dan ooit. Overal verschenen kleurrijke affiches, advertenties in kranten en later ook in tijdschriften. Bedrijven begonnen bovendien merknamen en logo's te gebruiken zodat mensen hun producten sneller herkenden.

JOHANN GEORG VAN CASPEL, PUBLIC DOMAIN, VIA WIKIMEDIA COMMONS

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

e Waarom werd reclame plots zoveel belangrijker voor bedrijven? Noteer. f

Wat deden bedrijven zodat mensen hun producten sneller zouden herkennen? Kruis aan.

KE U

meer fabrieken bouwen reclame uitdelen aan mensen merknamen en logo's gebruiken

In de twintigste eeuw zorgden nieuwe media opnieuw voor meer mogelijkheden en grote veranderingen. Eerst kwam de radio. Bedrijven ontdekten dat een herkenbare stem of een eenvoudig melodietje lang in het geheugen van de luisteraar bleef hangen.

Daarna volgde televisie. Reclamespots werden steeds creatiever. Humor, muziek en bekende personen moesten ervoor zorgen dat mensen een product zouden onthouden.

AA R

JK EX

een bepaalde indruk opwekken

Bedrijven beseften dat mensen niet alleen een product kopen, maar ook een gevoel of een bepaalde levensstijl. Reclame ging steeds meer inspelen op emoties. Een frisdrank stond bijvoorbeeld voor vriendschap en plezier, terwijl sportkleding succes, gezondheid of doorzettingsvermogen uitstraalde.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

g Waarom gebruiken bedrijven vaak humor in hun reclames? Noteer. h Hoe begon reclame meer in te spelen op emoties? Markeer in de tekst.

KE U

Selina_famous

Selina_famous #advertentie

AVNI DESIGN - STOCK.ADOBE.COM

Waarom moeten influencers in hun post duidelijk vermelden dat ze reclame maken voor een product? Noteer.

AA R

Vandaag is reclame opnieuw sterk veranderd. Naast televisie en affiches spelen ook sociale media een grote rol. Op TikTok, Instagram en YouTube werken bedrijven vaak samen met influencers die hun producten aanprijzen aan hun volgers. Hier bestaan wel strenge regels rond: influencers moeten altijd duidelijk vermelden wanneer ze betaald worden om een product te promoten door bijvoorbeeld #advertentie, #publiciteit, #gesponsord of #reclame toe te voegen aan hun post. Zo is er altijd een duidelijk onderscheid tussen een persoonlijke mening of een betaalde samenwerking.

JK EX

Bedrijven maken tegenwoordig gebruik van slimme technologie. Dankzij algoritmes krijgen mensen advertenties te zien die aansluiten bij hun leeftijd, interesses of online zoekgedrag. Daarnaast wordt artificiële intelligentie (AI) steeds vaker gebruikt om reclamebeelden, video's en zelfs volledige advertenties te maken. Daardoor kunnen bedrijven sneller en persoonlijker communiceren met hun doelgroep.

ADVERTENTIE VAN SCOOTERFACTORY: HTTPS://SCOOTERFACTORY.NL/ SCOOTERS/AGM-GT250-FATBIKE/

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Waarom kiezen sommige bedrijven voor het gebruik van AI bij het maken van advertenties? Noteer.

k Bekijk het onderstreepte woord in de tekst. Wat betekent ‘algoritmes’? Gebruik een woordenschatstrategie om de betekenis te achterhalen. Noteer.

KE U

Hoewel de media voortdurend veranderen, blijft het doel van reclame hetzelfde. Bedrijven willen hun producten verkopen, hun merk bekendmaken en klanten overtuigen.

AA R

Daarvoor gebruiken ze overtuigende taal, aantrekkelijke beelden en psychologische technieken: woorden zoals gratis, nieuw, tijdelijk of limited edition maken mensen nieuwsgierig.

Ook met technieken zoals schaarste ("Nog maar twee beschikbaar!"), sociale bewijskracht ("Al één miljoen tevreden HAMSTEREN MAG WEER – ALBERT HEIJN CAMPAGNE 2022 klanten") of een gratis proefpakket proberen bedrijven consumenten te overtuigen.

gericht op emoties en het innerlijke van de mens een gebrek aan kopers

Hoe overtuigen bedrijven klanten om hun producten te verkopen? Markeer alle antwoorden in de tekst.

JK EX

Reclame hoort bij onze samenleving. Daarom blijft het belangrijk om ze kritisch te bekijken. Wie begrijpt hoe reclame werkt, maakt bewustere keuzes en laat zich minder gemakkelijk beïnvloeden.

m Waarom is het belangrijk om reclame kritisch te bekijken? Bespreek.

n Denkvraag: welke vorm van reclame zal volgens jou binnen twintig jaar het populairst zijn? Waarom? Bespreek.

2 Herlees de tekst uit oefening 1 nog eens. Schrijf boven elke alinea een passende tussentitel.

Een tussentitel vertelt waarover het volgende stuk tekst gaat. Tussentitels helpen de lezer om snel informatie te vinden.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

2.3 Laat je (niet) verleiden 1 Lees de tekst en beantwoord de vragen.

Is jouw aankoop écht nodig?

KE U

Ook reclamefilmpjes zitten ingenieus in elkaar. Ook al lijkt het voor de kijker een simpele reclame, er is goed nagedacht over de verhaallijn, de personages, de locatie, de plaatsing van het product, het in beeld brengen van het logo, enzovoort. Alles om de consument te overtuigen om voor dit specifieke product te kiezen.

vindingrijk, doordacht

Bedrijven denken goed na over de woorden die ze gebruiken. Ze kiezen slogans die bondig zijn, makkelijk blijven hangen en je het gevoel geven dat je hun product echt nodig hebt. Daarnaast gebruiken ze woorden zoals nieuw, gratis, limited edition of exclusief.

duidelijk, zonder al te veel details

Na een lange schooldag wandel je een supermarkt binnen. Aan de ingang staat een groot rek met felgekleurde energiedrankjes. Op de affiche lees je: "Jij verdient extra energie! 1+1 gratis!" Misschien was je helemaal niet van plan een blikje te kopen, maar toch neem je er twee mee. Hoe komt dat?

AA R

Ook kleuren spelen een grotere rol dan je denkt! Rood trekt bijvoorbeeld aandacht. Goud doet denken aan luxe en groen verwijst dan weer naar gezondheid of de natuur. iemand overhalen om iets te doen

Reclame probeert je niet te dwingen. Ze probeert je te verleiden en te overtuigen. Hoe beter de taal aansluit bij jouw interesses, hoe groter de kans dat je positief reageert.

a Wat is het onderwerp van de tekst?

JK EX

reclame in supermarkten de voor- en nadelen van het drinken van energiedranken het belang van taal en beeld om mensen te overtuigen gezonde voeding

b Geef twee voorbeelden van overtuigende taal die in reclames wordt gebruikt. Zoek in de tekst. Noteer. •

•

c Waarom worden er meestal korte zinnen gebruikt bij reclame? Bespreek.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

d Welke kleuren worden besproken in de tekst? Welke gevoelens of gedachten roepen ze op? Noteer. Voeg daarna zelf nog twee kleuren toe aan de tabel en noteer welke gevoelens of gedachten ze bij jou oproepen. gevoelens/gedachten

KE U

kleur

JK EX

AA R

2 Sommige reclames vertellen een verhaal om zo op onze gevoelens in te kunnen spelen. Bekijk de video. Schrijf vervolgens het verhaal van deze reclame neer in minimum 8 zinnen. Beantwoord daarna de vragen mondeling.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

a Wat vond je van de verhaallijn van het Bosto reclamefilmpje? b Zou dit je kunnen overtuigen om de poké bowl rijst te kopen?

In een persuasieve tekst wil de zender de ontvanger overtuigen om iets te doen.

reclame, petities, folder van een politieke partij ...

KE U

3 Verbind de woorden met hun betekenis.

kunstmatig verleiden

gericht op emoties en het innerlijke van de mens

de concurrentie

de strijd tussen twee groepen die hetzelfde willen

artificieel

AA R

ingenieus psychologisch

doordacht iemand overhalen om iets te doen

4 Vul elke zin aan met het juiste woord. Kies uit:

uitstralen – consument – bondig – schaarste – ingenieus – verleiden

a Bedrijven proberen je te

JK EX

b Door de slechts tijdelijk beschikbaar.

van seizoensproducten zijn deze verse aardbeien

systeem waarmee elke klant een

c De marketeer bedacht een persoonlijke aanbieding kreeg.

met hun reclames.

d Het bedrijf besliste om de niet op de hoogte te brengen van de nieuwe verpakking, met een fikse daling in de verkoopcijfers als gevolg.

e Een reclameboodschap moet houden. f

Het product

zijn om de aandacht vast te

elegantie en luxe

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

2.4 Slogan gezocht 1 Lees de slogans. Omcirkel de slogan die jou het meest aanspreekt. Leg uit waarom.

Voor iedere b n een eerlijk l n.

Hoe maakt u het? Met GAMMA!

AA R

Een goede slogan:

is kort en krachtig; maakt duidelijk waarover het gaat; is gemakkelijk te onthouden.

• • •

RED BULL GEEFT JE VLEUGELS.

Boek de zon goedkoper!

KE U

Meer smaak. Minder afval.

2 Nu is het jouw beurt! Bedenk een pakkende (nieuwe) slogan voor jouw school. Noteer. Bekijk de voorbeelden als inspiratie.

JK EX

Een hart voor elk talent (Middenschool Heilig Hartinstituut, Bree) Samen leren, samen groeien (De Pijl, Antwerpen) Hier mag elk kind z’n selfie zijn (Spelenderwijs, Alveringem)

3 Verzamel alle slogans en overloop ze. Welke slogan past het beste bij jullie school en waarom? Bespreek. Schrijf de nieuwe slogan voor jullie school neer in de banner.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

4 Lees de slogans uit oefening 1 nog eens. Kruis aan welke soort zin het is. mededelende zin vragende zin uitroepende zin

b Met Gamma!

mededelende zin vragende zin uitroepende zin

c Red Bull geeft je vleugels.

mededelende zin vragende zin uitroepende zin

KE U

a Hoe maakt u het?

Soorten zinnen

Er zijn verschillende soorten zinnen.

Mededelende zinnen: je wil iets meedelen of vertellen. Deze eindigen met een punt. Daar staat een veiligheidsbord.

AA R

Vragende zinnen: je wil iets vragen. Deze eindigen met een vraagteken. Mag ik hier parkeren?

Uitroepende zinnen: je wil sterke gevoelens uitdrukken. Deze eindigen meestal met een uitroepteken. Uitroepende zinnen bevatten niet altijd een werkwoord. Bah! / Zo gevaarlijk!

JK EX

Bevelende zinnen: je geeft iemand de opdracht om iets te doen. Deze zinnen beginnen met de stam van een werkwoord. Ze eindigen met een punt of een uitroepteken. Ga naar buiten. / Doe dat niet!

5 Lees de zinnen. Kruis aan welke soort zin het is. mededelende zin vragende zin uitroepende zin

b Die reclame is echt dé max!

mededelende zin vragende zin uitroepende zin

c Het werd al 500.000 keer bekeken in het eerste halfuur.

mededelende zin vragende zin uitroepende zin

d Wow!

mededelende zin vragende zin uitroepende zin

a Heb je de nieuwe reclame van Dove gezien?

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

6 Lees de zinnen. Kruis aan welke soort zin het is.

b Ik kijk graag naar reclames op televisie.

mededelende zin vragende zin uitroepende zin bevelende zin

c Vind je dat echt interessant?

mededelende zin vragende zin uitroepende zin bevelende zin

KE U

a Spoel die reclame maar door.

mededelende zin vragende zin uitroepende zin bevelende zin

d Geef die afstandsbediening hier!

AA R

e Ik denk er niet aan!

7 Verander de zinnen naar de gevraagde zinssoort.

a Hannes is nog nooit beïnvloed geweest door reclame.

vragende zin:

JK EX

b Dat had ik helemaal niet zien aankomen. uitroepende zin:

c Wil je dat tijdschrift nu even aan de kant leggen?

bevelende zin:

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

mededelende zin vragende zin uitroepende zin bevelende zin

2.5 Spelen met taal 1 Bekijk de reclamespot aandachtig. Beantwoord de vragen. a Wat zie en hoor je? Bespreek. b Welke woorden uit de reclame passen bij de afbeeldingen? Noteer. 2

KE U

AA R

JK EX

c Wat maakt deze reclame zo opvallend of grappig? Noteer.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Homoniemen Sommige woorden hebben dezelfde schrijfwijze, maar meer dan één betekenis. We noemen dit soort woorden homoniemen. De betekenis van het woord wordt vaak duidelijk door de context.

Er lag een aangereden duif op de weg naar huis. De meeste feestvierders waren al lang weg.

KE U

2 Lees de zinnen. In welke betekenis wordt het onderstreepte woord gebruikt? Kruis aan. a De bank sluit om 12u30.

d Mijn grootvader zit op de bank. een meubel een financiële instelling

een idee een plattegrond

c Ik kan het plan niet lezen.

zoenen een zak gevuld met dons of veertjes om op te liggen

AA R

iets waarmee je iets kan vastmaken het einde van een verhaal of film een kasteel

e Mag ik jouw kussen?

b Het slot heeft een gracht eromheen.

een meubel een financiële instelling

Moira ruimde alles netjes op. ordelijk een klein gevlochten voorwerp waar je zaken in kan leggen

JK EX

3 Geef voor deze woorden telkens twee verschillende betekenissen. a muis

betekenis 1:

betekenis 2:

b arm betekenis 1: betekenis 2: c ijs betekenis 1: betekenis 2:

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

AA R

KE U

4 Bekijk de affiche over de supermarktketen Lidl. Wat betekent het woord 'Lidl' hier in deze context? Noteer onder de afbeelding.

JK EX

Homofonen

Sommige woorden hebben dezelfde uitspraak, maar een andere schrijfwijze. We noemen dit soort woorden homofonen. Die kip is nog rauw. Het land is in rouw na het overlijden van de koning.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

5 Lees de zinnen. Markeer telkens het woord dat in de context van de zin past. a Hij schiet met pijl – peil en boog. b Heb je zin in een ijsje – eisje? c Jouw tas ligt – licht nog in het pashokje! d Ik heb echt last van de kauw – kou.

Als ik schrik, begint mijn ... sneller te kloppen.

KE U

6 Lees de zinnen. Verbind ze telkens met het woord dat erin past.

e De verkoop van de nieuwe iPhone ging heel hard – hart.

hard hart

lijden

AA R

De gids zal de groep door het museum ...

leiden

rijst

Anna ... elk jaar naar een ander land.

reist

steil

Pas jij je ... aan, aan wat je ziet in reclame?

JK EX

Influencers worden betaald om ... te geven over producten.

stijl

raat raad

jou

Wat is de invloed van reclame op ...? jouw

berijden Met onze producten kan je lekkere gerechtjes ... bereiden

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

7 Lees de reclameslogans en beantwoord de vragen.

KE U

a Bekijk de slogan van Red Bull. Geeft dit drankje je echt vleugels, denk je? Bespreek.

AA R

b Verbind de slogans uit de reclames hierboven met hun letterlijke en figuurlijke betekenis. letterlijk

Je kan er niet van slapen.

JK EX

Je krijgt er vleugels door.

figuurlijk

Iets houdt ons wakker.

Je bent heel enthousiast, het motiveert je.

Hoe kan je het maken?

slogan

Iets geeft je vleugels.

Hoe maakt u het?

Hoe gaat het ermee? Iets is heel erg in je gedachten aanwezig, je kan het niet uit je hoofd zetten.

Wist je dat …

Red Bull werd ooit aangeklaagd door een grote groep mensen. Ze vonden de slogan ‘Red Bull geeft je vleugels’ nogal misleidend. Dat je er letterlijk geen vleugels van krijgt, dat dachten ze wel. Maar het merk liet volgens hen uitschijnen dat je je veel beter kon concentreren en meer energie zou krijgen wanneer je het drankje dronk. Dat bleek dus helaas niet zo te zijn, tot groot ongenoegen van de boze menigte. Red Bull moest in totaal 13 miljoen dollar betalen, wat uiteindelijk werd verdeeld over alle mensen die een aanklacht hadden ingediend. Rijk zijn ze er alleszins niet van geworden, want uiteindelijk kreeg elke persoon exact 4,23 dollar van Red Bull.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Letterlijk en figuurlijk taalgebruik De letterlijke betekenis: precies zoals het er staat.

Het regent pijpenstelen.

KE U

De figuurlijke betekenis: bij wijze van spreken, niet letterlijk.

AA R

Het regent pijpenstelen.

8 Moet je deze slogans letterlijk of figuurlijk interpreteren? Kruis aan.

a Sla je slag!

b Wij bouwen uw keuken in België.

c Proef de regenboog.

d Draag je het niet? Verkoop het dan. e Twee halen, één betalen. Melk, de witte motor.

JK EX

g Sterk werk.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

letterlijk

hoe je zelf iets begrijpt of opvat figuurlijk

2.6 Ondertiteling nodig? 1 Bekijk de video. Beantwoord de vragen. a Begrijp je alles meteen? Kruis aan. ja

neen

b Wat valt je op in verband met de taal die gebruikt wordt in deze reclame? Noteer.

KE U

AA R

c Waaraan merk je dat? Noteer enkele woorden in de gele post-its.

d Welk gevoel roept dit taalgebruik bij jou op? Kruis aan.

JK EX

gezellig grappig vertrouwd typisch Belgisch / Vlaams eerlijk ouderwets

e Waarom past dit taalgebruik volgens jou wel of niet bij dit product? Bespreek.

2 Bekijk de video. Beantwoord de vragen. a Welk woord wordt in deze video op drie verschillende manieren gezegd? Noteer. b Waarom past dit taalgebruik volgens jou wel of niet bij dit product? Bespreek.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Binnen elke taal, en dus ook de onze, bestaan er taalvariëteiten. Dat wil zeggen dat wij in Vlaanderen Vlaams spreken, maar dat de klank of vorm kan veranderen naargelang de provincie, of streek en situatie waar jij je bevindt. In formele situaties spreekt iedereen in Vlaanderen Standaardnederlands. boterham

KE U

In informele situaties spreken veel mensen vaak dialect. Dit is streekgebonden taal. Elk dialect heeft eigen klanken, woorden en zinsbouw. stutje (West-Vlaanderen), bokes (Antwerpen/Brussel)

3 Wat zou het effect kunnen zijn van het gebruik van taalvariëteiten in reclame? Lees de situaties. Kruis het beste antwoord aan.

a Een bakker uit Limburg gebruikt in zijn reclame een Limburgs dialect.

AA R

De reclame klinkt wetenschappelijker. De reclame krijgt een lokale en vertrouwde sfeer. De reclame wordt automatisch goedkoper. De reclame wordt voor iedereen gemakkelijker te begrijpen. b Een jongerenmerk gebruikt bewust jongerentaal.

Jongeren voelen zich meer aangesproken. Volwassenen begrijpen de reclame automatisch beter. Het product wordt goedkoper. De reclame klinkt neutraler.

JK EX

4 Waarom zouden reclamemakers gebruikmaken van dialect in reclames? Bespreek.

5 Lees de reclameslogans. Schrijf onder elke reclame hoe de slogan zou kunnen klinken in het Standaardnederlands.

Ge moogt gerust zijn. © MEDIAMARKT

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

2.7 #Beïnvloed 1 Bekijk de beelden. Duid aan waar je subtiele reclame ziet. Omcirkel. 1

bijna niet merkbaar

CAFÉ DE MOL, PLAY4

AA R

KE U

#levisessentials #levisletscolour Bewerkt • 88 w. © BRECHTDEGEYTER

BY NIK311 - OWN WORK, CC BY 4.0, HTTPS://COMMONS.WIKIMEDIA.ORG/W/INDEX.PHP?CURID=176805758

brechtdegeyter Nieuwe verf van @levis_letscolour? Nieuwe kamer om te pimpen! (publiciteit!)

a Wat is het doel van reclame via tv-programma’s, sportwedstrijden, influencers …? Bespreek.

b Heb jij dit ooit zelf al opgemerkt? Vertel.

JK EX

2 Kruis aan wat voor jou van toepassing is. Bespreek daarna. Heb jij ooit …

iets gekocht na het zien van een TikTok-video of reel op sociale media? een kortingscode gebruikt? een product online opgezocht en/of opgeslagen? een product gekocht dat je een bekend persoon zag gebruiken?

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

3 Lees de stelling. Beantwoord daarna de vragen. De reclame die influencers maken voor een bepaald product is betrouwbaarder dan de reclame van het bedrijf zelf.

b Geef nu twee argumenten waarom je die mening hebt. Markeer wat past.

argument 1: Ik ben het eens – oneens omdat

AA R

argument 2: Ik ben het eens – oneens omdat

JK EX

c Bespreek jouw mening met de klas.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

eens

KE U

oneens

a Ben jij het eens of oneens met deze stelling? Duid jouw mening met een pijltje aan op de fact-o-meter.

4 Lees de tekst. Beantwoord de vragen.

Contentcreator Steffi Mercie (23) is lactose-intolerant, maar lanceert toch eigen kaas: “Er waren momenten dat ik wilde opgeven”

Content creator Steffi Mercie (23) brengt na twee jaar voorbereiding haar eigen kaas op de markt, een Belgische artisanale kaas onder de naam Mercieke. Het project, dat ze van begin tot eind deelde met haar trouwe community, is vanaf begin april exclusief verkrijgbaar uitsluitend bij Delhaize. Opvallend: Steffi is zelf lactose-intolerant.

op een traditionele wijze met de hand gemaakt

D IE

Belgisch familiebedrijf De kaas zelf is een smeuïg, licht kruidig kaasbolletje van 360 gram met een eetbare korst. Voor de productie trok Steffi naar de ambachtelijke kaasmakerij De Moerenaar in Veurne. “Ik ben heel blij dat ik een partner heb gevonden in een kleinschalig familiebedrijf. Er zijn wel wat versies aan voorafgegaan tot we de juiste vonden”, legt ze uit.

zacht en smeerbaar

“Ik wilde bewust alles in beeld brengen, want het was vallen en opstaan. Ik heb veel ideeën moeten aanpassen in mijn hoofd”, vertelt ze. “Ik weet dat veel van mijn volgers zelf een eigen merk willen beginnen, van juwelenlijnen tot modemerken. Door mijn proces te tonen, wilde ik inspireren. Ik ben dan ook zo blij dat het gelukt is, want er zijn verschillende momenten geweest dat ik dacht: ‘Nu gaat het dus niet meer lukken en moet ik opgeven’.”

AA R

iemand op nieuwe ideeën brengen

MERCIEKE © ELIEN JANSEN STUDIO

officieel indienen

Wie Steffi Mercie volgt op sociale media of in haar VTM GO-programma ‘De Leven’, weet dat haar liefde voor kaas groot is. Wat begon als een persoonlijke passie, is nu uitgegroeid tot een volwaardig ondernemersverhaal. Vandaag lanceert ze haar eigen kaasmerk, een proces dat ze van de allereerste brainstorm tot het deponeren van de merknaam deelde met haar honderdduizenden volgers.

KE U

IV / VVDW - 26 maart

volledig

start iets, brengt iets uit

MERCIEKE © ELIEN JANSEN STUDIO

JK EX

“Eerst wou ik een kaasje met bloemen op, maar dat is niet gelukt. Door het vocht van de kaas worden bloemblaadjes snel bruin. In plaats van de buitenkant mooi te maken, heb ik de binnenkant mooi gemaakt door kruiden toe te voegen, wat de kaas een aparte nasmaak geeft.”

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Geluksmoment De link met kaas is voor Steffi vooral emotioneel. “Ik wou al lang een eigen product en kaas eten is voor mij altijd een geluksmoment geweest”, klinkt het. “Ik heb van mijn vierde tot negentiende gedanst in competitieverband en als ik thuiskwam van een training kreeg ik altijd een kommetje kaas met druiven, aardbeien of augurken van mijn papa voor het slapengaan. Kaas eten is nog steeds een rustmomentje voor mezelf.”

KE U

iets niet goed Opvallend: de kaas bevat koemelk, terwijl Steffi daar intolerant voor is. “Op mijn verdragen vijftiende hebben ze lactose-intolerantie vastgesteld na medische onderzoeken, maar tot nu toe ondervind ik daar geen hinder van. Ik heb geen last van buikpijn of diarree. Ik kan zoveel kaas met koemelk eten als ik wil. Ik hoop dat dat zo blijft. Maar als dat ooit verandert, breng ik misschien nog een lactosevrije kaas op de markt.”

D IE

Steffi is een bezige bij, want ze presenteert binnenkort een eigen modeprogramma op Ketnet. “Ik zoek nog jongens en meisjes die samen met mij de Ketnet-wrappers willen aankleden op het ‘Gala van de Gouden K’s’.”

een persuasieve tekst een informatieve tekst een narratieve tekst

AA R

a Welke tekstsoort is dit? Kruis het juist antwoord aan.

b Vat het artikel samen in enkele zinnen. Vul aan.

Dit artikel gaat over

JK EX

c Markeer de zinnen in de tekst die op reclame lijken geel.

d Denk je dat deze tekst de lezer kan beïnvloeden? Kruis aan. Leg uit.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

neen

5 Lees de woorden uit de vorige tekst. Gaat het om een samenstelling of een afleiding? Kruis aan.

a Belgische b modemerk

KE U

c productie

afleiding

samenstelling

Samenstellingen

D IE

Een samenstelling is een woord dat uit twee of meer delen bestaat. Elk deel van een samenstelling kan ook zelfstandig voorkomen.

AA R

brand + hout = brandhout

6 Zijn dit samenstellingen of niet? Kruis aan. Als het een samenstelling is, zet dan een streep tussen de verschillende delen.

a kruidenkaas

samenstelling geen samenstelling b voetbalploeg

JK EX

samenstelling geen samenstelling

c gewerkt

samenstelling geen samenstelling

d internetschandaal samenstelling geen samenstelling e beïnvloed samenstelling geen samenstelling

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Afleidingen Een afleiding is een woord waarvan niet alle delen zelfstandig kunnen voorkomen. Het werd afgeleid van een bestaand woord (grondwoord). Afleidingen zijn bijvoorbeeld verkleinwoorden, meervouden, woorden met voorvoegsels zoals be- of ge- of woorden met achtervoegsels zoals -lijk of -ig.

KE U

hongerig (afgeleid van honger) geroep (afgeleid van roep)

7 Van welke grondwoorden zijn deze woorden afgeleid? Noteer.

b gevaarlijk

D IE

a plezierig

c geïnformeerd

d herwerking

AA R

e lawaaierig

8 Zoek in de tekst op p. 33-34 vijf samenstellingen en vijf afleidingen. Volg het voorbeeld.

kaasmerk

JK EX

samenstellingen

KI IN 36

kaas + merk

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

afleidingen eet + bare

KE U

eetbare

D IE

9 Ontwerp een bericht op Instagram waarmee Steffi haar kaas lanceert. Gebruik de checklist. Kruis aan wat al in orde is.

Ik verzin drie hashtags die bij dit bericht kunnen horen. Ik voorzie de post van een passende emoji.

steffi_mercie

JK EX

AA R

Ik gebruik een pakkende titel. Ik schrijf een korte tekst (max. 50 woorden).

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

2.8 Roadtrip 7

1 Lees de zinnen. Wat is de bedoeling van de zender? Kies uit en noteer. Markeer in elke zin de zender geel. Onderstreep het kanaal.

b Een nieuwsbericht vertelt dat er morgen storm komt.

c Een YouTube-video toont grappige filmpjes.

KE U

a Een influencer vertelt op Instagram welke smartphone de beste is.

d Een leerkracht legt in het filmpje uit hoe je een presentatie maakt.

2 Wie zegt wat? Zoek bij elke zender in de tabel de passende boodschap en het kanaal dat daarvoor gebruikt wordt. Vul de tabel aan met het juiste cijfer en de juiste letter.

D IE

ontspannen – overtuigen – iets vertellen – informeren – iets uitleggen

AA R

boodschap 1. Onze jassen zijn nu 30% goedkoper! 2. Draag een fluohesje wanneer je in het donker fietst. 3. Je moet deze medicatie elke dag innemen bij het ontbijt. 4. Ik zal mijn taak morgen indienen.

zender

de dokter

boodschap

JK EX

kanaal

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

een kledingwinkel

kanaal A. een e-mail B. een smartschoolbericht C. gesproken taal D. een video tussen de programma’s op VRT MAX

een leerling

de politie

3 Lees de situatie. Vul het communicatiemodel aan.

Een supermarkt maakt een reclamefilmpje op Instagram, waarin de actie 1+1 gratis op frisdrank wordt aangekondigd.

zender

ontvanger boodschap

bedoeling

KE U

kanaal

D IE

4 Lees de zinnen. Is het een mededelende zin (M), vragende zin (V) of uitroepende zin (U)? Noteer de juiste letter.

AA R

a Mijn oma vindt de nieuwe reclame van Bosto heel ontroerend.

b Dag mevrouw Gelder, hoe maakt u het? c Pas op, daar komt een auto aan!

d Yes, ik heb gewonnen!

JK EX

e Heb je tijd voor een korte pauze?

5 Lees de zinnen. Schrijf het juiste leesteken op het einde van elke zin. Noteer ook over welke zinssoort het gaat: mededelende zin (M), vragende zin (V) of uitroepende zin (U). a Heb jij die nieuwe smartphone echt gekocht

b Ongelooflijk, Shana is gewoon eerste geworden

c Ik vertelde Koda en June over mijn nieuwe aankopen d Gisteren deelde Maximiliaan zijn verhaal op Instagram e Wie verkoopt hier stiekem snoep op school

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

6 Schrijf een zin in de gevraagde zinssoort over het opgegeven onderwerp. a onderwerp: een lelijke reclameaffiche / zinssoort: uitroepende zin

b onderwerp: meespelen in een reclamespot / zinssoort: vragende zin

KE U

c onderwerp: vertellen over je nieuwe aankoop / zinssoort: mededelende zin

D IE

AA R

d onderwerp: geen tickets kunnen kopen voor je favoriete concert / zinssoort: uitroepende zin

7 Lees de zinnen. Is het een mededelende zin (M), vragende zin (V), uitroepende zin (U) of bevelende zin (B)? Noteer de juiste letter.

a Wow, dit is de coolste reclame ooit!

JK EX

b Gedraag je een beetje!

c Ken jij de persoon die deze reclames bedenkt? d Stop nu eens met dat liedje te neuriën!

e Ik ben onder de indruk van jouw talent.

8 Lees de zinnen. Schrijf het juiste leesteken op het einde van elke zin. Noteer ook over welke zinssoort het gaat: mededelende zin (M), vragende zin (V), uitroepende zin (U) of bevelende zin (B). a Wat een ontroerende reclame b Wow, zoveel korting c Laat dat liggen

d Nina wint 1 jaar gratis deelname aan de Lotto

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

9 Zet de zinnen om naar de gevraagde zinssoort. a Wees toch eens aandachtig in de les!

vragende zin:

b Vandaag moet je zeker kaas, melk en eieren halen in de winkel.

c Kan Lore nu al met haar nieuwe laptop overweg? mededelende zin:

D IE

KE U

bevelende zin:

d Jij bent toch geslaagd voor jouw examen, hé?

AA R

uitroepende zin:

10 Lees de zinnen. In elke zin heeft het vetgedrukte woord meerdere betekenissen. Kruis aan welke betekenis in de gegeven context de juiste is.

a Hoog in de kruin maakte de ooievaar zijn nest.

JK EX

de bovenkant van het hoofd, het haar de top van de boom b Hij neemt het blad en tekent er een boom op met een tekenpotlood.

een vel papier een deel van een boom of plant, vaak groen van kleur

c Ik ga naar de bank om een rekening te openen. een meubel een financiële instelling d Ik zag een eekhoorn op de stam zitten. de hoofdtak van een boom een groep mensen

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

e Mijn vader klopte de nagel in de muur. een vingernagel een soort spijker

kortaf, onbeleefd

voet

onderste lichaamsdeel van de mens waarmee we lopen of staan

bot

een signaal

een been, deel van het geraamte

12 Schrijf voor de gegeven woorden uit oefening 11 telkens twee zinnen, waarin het woord met een andere betekenis wordt gebruikt. teken

zin 1:

zin 2:

JK EX

voet

zin 1:

zin 2:

bot zin 1:

zin 2:

beneden aan de berg

teken

KE U

kriebelbeestjes in gras of bos, die onder je huid kunnen kruipen

D IE

11 Elk woord in het midden heeft twee betekenissen. Verbind.

AA R

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

13 Lees de zinnen. Markeer de schrijfwijze die past in de zin.

a Ik kocht een trui met een groot hart – hard erop. b Het baart – baard me zorgen dat ze nog steeds niet is thuisgekomen. c “Zo kan het niet langer,” zij – zei de minister. d De schapenboer liep met zijn dieren door de wij – wei.

e Ik eis – ijs dat ik mijn geld terugkrijg!

KE U

14 Het gemarkeerde woord past helemaal niet in de zin. Schrijf de juiste homofoon eronder.

a Ik Zweed heel erg van alle boodschappentassen te dragen.

D IE

b De grootste maat van deze broeken licht onderaan de stapel.

AA R

c Ze zij dat ze een hamburgerrestaurant had gezien in deze straat.

d De natuur leidt onder de grote droogte in de zomer.

JK EX

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

15 Schrijf bij deze voorbeelden woorden die hetzelfde klinken maar anders geschreven worden. rouw

nog

KE U

speld

D IE

rijst

AA R

nood

16 Lees de zinnen. Zijn ze letterlijk of figuurlijk bedoeld? Kruis aan.

a Mijn grootmoeder heeft een groot hart, ze helpt iedereen. b Jean beet zijn tanden stuk door op zijn balpen te knagen.

c Na de inbraak deed de dief alsof zijn neus bloedde. Hij wist van niets. d Kom je nog mee een glaasje drinken in ons scoutslokaal?

JK EX

e Isolde struikelt vaak over haar woorden. f

Mijn vader liep gisteren tegen de lamp en heeft nu een grote buil op zijn hoofd.

g Felix brandt van verlangen om zijn cadeaus open te doen.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

letterlijk

figuurlijk

17 Lees de reclameslogans. Moeten we het letterlijk of figuurlijk interpreteren? Noteer. Schrijf daarna op want ze zouden kunnen bedoelen met de slogan. Volg het voorbeeld.

reclameslogan

letterlijk of figuurlijk?

Wat betekent de reclame?

Wij zetten voor jou de puntjes op de i.

figuurlijk

Wij gaan nauwkeurig te werk.

Onze schoenen lopen voorop.

KE U

De batterijen gaan jarenlang mee. We laten je geld groeien.

D IE

Onze kortingen vliegen de deur uit.

AA R

18 Lees de slogans. Bedenk een product waarbij de slogan in de letterlijke betekenis zou kunnen passen. Doe daarna hetzelfde voor de figuurlijke betekenis van de slogan. Wees creatief. Het mogen ook onbestaande producten zijn.

a Zo stap je nooit meer met het verkeerde been uit bed!

figuurlijk:

letterlijk:

b De kers op de taart. letterlijk:

JK EX

figuurlijk:

c Daar krijg je groene vingers van!

letterlijk:

figuurlijk:

19 Samenstelling (S) of afleiding (A)? Schrijf de juiste letter in de witte bol. klantendienst

overdekte

soldenmaand

vergelijking

maatpak

koopzondag

geshopt

verantwoordelijk

prijslijst

overrompeling

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

20 Lees de tekst. Markeer drie afleidingen groen en drie samenstellingen blauw. Wat zijn de verschillen tussen MacBook Neo, MacBook Air en MacBook Pro? Dit is wat onze

laptop expert vertelt: het verschil zit vooral in kracht, schermkwaliteit en voor welke taken ze bedoeld zijn. •

MacBook Neo: instapmodel voor lichte dagelijkse taken, zoals internet, mail en tekstverwerken. Deze modellen zijn het minst krachtig. MacBook Air: geschikt voor de meeste taken. Je krijgt een krachtige MacBook die fijn

•

is voor studie, werk en onderweg, maar hij is minder snel en heeft een minder scherp

•

KE U

scherm dan een Pro.

MacBook Pro: de krachtigste lijn. Die is bedoeld voor zware taken, zoals videobewerking, data-analyse, softwareontwikkeling of 3D-werk. Je krijgt hier ook de meeste processor-,

D IE

GPU- en werkgeheugenopties.

21 Noteer zelf enkele samenstellingen en afleidingen. Volg het voorbeeld. Kijk in tijdschriften of kranten voor inspiratie, als je er zelf geen kan bedenken.

AA R

samenstellingen klanten + kaart

JK EX

klantenkaart

overschrijving

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

afleidingen over + schrijf + ing

22 Noteer de letter op de juiste plaats in de tabel.

iemand overhalen om iets te doen een bepaalde indruk opwekken doordacht iets niet goed verdragen de reclame, betaalde boodschap iets proberen te sturen in een bepaalde richting een gebrek aan

a b c d e f g

de advertentie intolerant uitstralen ingenieus verleiden de schaarste beïnvloeden

23 Vul de zinnen aan met het juiste woord. Kies uit:

KE U

1 2 3 4 5 6 7

D IE

psychologische – impulsieve – bondige – interpreteren – lanceren – de essentie – smeuïge – inspelen op – volwaardige

c Ik eet het liefst van al versgebakken,

appelcake.

van het verhaal is dat je nooit zomaar mensen moet vertrouwen. hun nieuwe dagcrème op hetzelfde moment dat wij

JK EX

e Dat bedrijf de onze promootten. f

antwoorden te schrijven op

mijn berichtje helemaal verkeerd en nu denkt hij dat ik

b Michiel met hem op date wil.

AA R

a De professor vroeg de studenten om het examen aangezien er niet veel plaats was.

De ontvoerder speelde denken dat niemand naar hen op zoek was.

spelletjes met zijn slachtoffers. Hij liet ze

g De spreker had niet verwacht dat zoveel mensen vragen zouden hebben, maar gelukkig

kon hij goed

het publiek.

h Jorne maakte de naar Ibiza te nemen. i

Een zakje chips in de avond is echt geen

beslissing om diezelfde avond nog het vliegtuig

maaltijd.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

24 Gebruik de volgende woorden in een zin zodat de betekenis ervan duidelijk wordt. a inspireren b de consument

c verleiden

KE U

d exclusief

D IE

e de concurrentie artificieel

AA R

JK EX

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Panorama

3.1 Reclamebureau Max Media Jij maakt deel uit van het reclamebureau Max Media. Een bedrijf wil een oud product opnieuw lanceren voor de nieuwe generatie jongeren tussen 15 en 18 jaar.

Gebruik de checklist om na te gaan of je werk voldoet aan de verwachtingen en om bij te houden waar je gekomen bent in je proces. Het product waarvoor jij de reclame mag vernieuwen, mag je helemaal zelf kiezen! Brainstorm er dus maar op los.

Stap 2

Je maakt:

KE U

Stap 1

AA R

Je gebruikt minstens:

D IE

een nieuwe slogan voor het product; een korte reclametekst om het product aan te prijzen aan de consument (max. 50 woorden); een eenvoudige schets of lay-out van de advertentie of social mediapost voor het product dat je gekozen hebt.

één overtuigingstechniek (in taal of beeld, door gebruik te maken van een slogan, in te spelen op emoties, bekende personen te gebruiken …) één taalvorm die je in de lessen leerde (bv. een homoniem of homofoon, figuurlijk taalgebruik, een woordspeling, een samenstelling, een afleiding …)

Stap 3

Noteer je ideeën op een apart kladblad. Markeer daarna het beste idee en werk het uit op een net blad of op de computer. Gebruik de checklist. Toon je vernieuwde reclame aan de klas en vertel in enkele minuten:

JK EX

hoe je jouw doelgroep probeert te overtuigen; welke taaltechnieken (en eventueel beelden erbij) je bewust gebruikte en waarom deze kunnen werken.

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Woordenlijst Woordenschat De verkoper probeerde het nieuwe product aan te prijzen bij zijn klanten.

aanraden

de advertentie

Op sociale media verscheen een advertentie voor een muziekfestival.

de reclame

artificieel

Wetenschappers gebruiken soms artificiële kunstmatig intelligentie om ingewikkelde problemen op te lossen.

artisanaal

Oma's confituur is volledig artisanaal, ze maakt ze met de frambozen uit haar moestuintje.

beïnvloeden

Sociale media kunnen de mening van jongeren sterk beïnvloeden.

bondig

De leerkracht vroeg om een bondig antwoord op de vraag te noteren.

duidelijk, zonder al te veel details

de concurrentie

Dankzij gezonde concurrentie blijven bedrijven steeds vernieuwen.

de strijd tussen twee groepen die hetzelfde willen

de consument

Een tevreden consument komt vaak terug naar dezelfde winkel.

de koper

de essentie

Kun je de essentie van het artikel in één zin samenvatten?

het belangrijkste

exclusief

Deze collectie is exclusief verkrijgbaar in onze winkel.

uitsluitend

impulsief

Sommige mensen kopen impulsief dingen die ze eigenlijk niet nodig hebben.

zonder nadenken

Haar tactiek tijdens het schaaktoernooi was simpelweg ingenieus.

vindingrijk, doordacht

inspelen op

De reclamecampagne wil inspelen op de emoties van de kijker.

gebruikmaken van, reageren op

inspireren

Dit succesverhaal zal andere ondernemers inspireren om ook hun dromen na te jagen.

iemand op nieuwe ideeën brengen

interpreteren

Iedereen kan een kunstwerk op een andere manier interpreteren.

hoe je zelf iets begrijpt of opvat

intolerant

Mijn nichtje is intolerant aan gluten. Daardoor mag ze bijvoorbeeld geen brood eten.

iets niet goed verdragen

lanceren

Ze lanceerden de nieuwe reclamecampagne iets starten, iets precies om middernacht. uitbrengen

psychologisch

Pesten kan een grote psychologische impact hebben op kinderen én volwassenen.

de schaarste

Tijdens de oorlog was er veel schaarste aan een gebrek aan voedsel en kleding.

KE U

met de hand gemaakt

iets proberen te sturen/ veranderen

D IE

AA R

JK EX

ingenieus

aanprijzen

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

gericht op emoties en het innerlijke

Door de saus bleef de lasagne lekker smeuïg.

zacht en smeerbaar

uitstralen

Dina’s glimlach straalt vriendelijkheid en warmte uit.

een bepaalde indruk opwekken

verleiden

Kobe en Jan probeerden Allison te verleiden om mee te gaan naar het feest.

iemand overhalen om iets te doen

volwaardig

Een vegetarische maaltijd kan net zo volwaardig zijn als een maaltijd met vlees.

volledig

beantwoord

Ze beantwoordde de vraag van de leerkracht.

geef het antwoord

bedenk

We moesten een eigen verhaal bedenken voor de schrijfopdracht.

verzin

bekijk

We bekijken een video in de les.

kijk naar

beluister

We beluisterden een podcast voor de luisteropdracht.

luister naar

bespreek

Je kan het antwoord op de vraag eerst met je buur bespreken.

ergens over praten met elkaar

herlees

Ik herlees de tekst om de volgende vragen op te lossen.

lees nog een keer

kopieer

We kopieerden de moeilijke woorden op een extra oefenblad.

schrijf over

kruis aan

Ik kruiste aan welke hobby's ik leuk vind.

zet een kruisje in het vakje

smeuïg

D IE

AA R

Leg uit waarom je dit antwoord hebt gekozen.

vertel waarom

Ik markeerde de belangrijkste woorden in de tekst geel.

kleur met je markeerstift

Ik noteer het juiste antwoord bij de vraag.

schrijf

omcirkel

Ze omcirkelde het juiste antwoord.

teken een cirkeltje rond

vat samen

We moesten de lange tekst samenvatten in een paar zinnen.

herhaal kort

verbind

Verbind de woorden met hun juiste betekenis.

Trek een lijntje van de opgave naar het juiste antwoord

vergelijk

Ik vergelijk mijn antwoorden met die van mijn buur.

kijk naar de gelijkenissen en de verschillen

vertel

Ik mocht aan de klas vertellen wat ik in het weekend gedaan heb.

zeg het aan de klas

vervang door

Ik verving het woord door een synoniem.

gebruik in de plaats

vul aan

Ik vulde de zin aan met het juiste woord.

schrijf wat ontbreekt

markeer

JK EX

noteer

leg uit

KE U

Schooltaalwoorden

MODULE 4 En dan nu ... reclame!

Ik kan

luisteren

handeling

spreken

woordenschat

gesprek

onthouden

uitbreiding

JK EX

lezen

D IE

schrijven

AA R

kijken

KE U

de belangrijkste info uit een tekst halen. het communicatiemodel toepassen. een goede slogan verzinnen. mededelende zinnen, vragende zinnen en uitroepende zinnen herkennen en benoemen. homoniemen en homofonen herkennen en gebruiken. letterlijk en figuurlijk taalgebruik herkennen en gebruiken. het gebruik van verschillende taalvarianten begrijpen. mijn eigen mening geven over stellingen. samenstellingen en afleidingen herkennen en vormen. de woorden uit de woordenlijst gebruiken reclame maken voor een product. bevelende zinnen herkennen en benoemen.

Colofon

Auteur Sarah De Wulf Eerste editie ISBN 978 90 4865 272 3 - KB D/2026/0147/016 Bestelnummer 90 850 0202 (module 4 van 6) NUR 117 - Thema YPCA Verantwoordelijke uitgever die Keure, Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 - © Copyright by die Keure, Brugge

Foto’s Adobe Stock Bij de totstandkoming van dit lesmateriaal is gebruikgemaakt van generatieve AI-tools ter ondersteuning van redactie en formulering. Alle inhoud is redactioneel gecontroleerd en gevalideerd. Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft naar best vermogen getracht de publicatierechten volgens de wettelijke bepalingen te regelen. Zij die niettemin menen nog aanspraken te kunnen doen gelden, kunnen dat aan de uitgever kenbaar maken.

Die Keure wil het milieu beschermen. Daarom kiezen wij bewust voor papier dat het keurmerk van de Forest Stewardship Council® (FSC®) draagt. Dit product is gemaakt van materiaal afkomstig uit goed beheerde, FSC®-gecertificeerde bossen en andere gecontroleerde bronnen.