Issuu

MODULE 2 A-finaliteit

Nieuwsgierig

Inhoud MODULE 2

Nieuwsgierig 3

1 Ontdek ...................................................................................................................... 1.1 Nieuwtje van de dag ........................................................................................

AA R

D IE

KE U

2 Routeplanner ......................................................................................................... 5 2.1 Wat is nieuws? ................................................................................................. 5 Inleiding, midden en slot 2.2 Echt?! ................................................................................................................. 10 Het onderwerp en de persoonsvorm Aanhalingstekens De dubbele punt 2.3 Goedgelovig of nieuwsexpert ......................................................................... 24 De verleden tijd De toekomende tijd 2.4 Roadtrip ............................................................................................................ 35

3 Panorama ................................................................................................................ 44 3.1 Superliegebeest ............................................................................................... 44

JK EX

4 Woordenlijst ........................................................................................................... 46

MODULE 2 Nieuwsgierig

Ontdek

1.1 Nieuwtje van de dag 1 Bekijk de verschillende krantenkoppen aandachtig. Beantwoord de vragen.

Trump heeft geen idee hoe hij de oorlog in Iran moet beëindigen

D IE

Klimaatverandering ging laatste 10 jaar sneller dan ooit

Te weinig naar school

KE U

Nieuwe seizoen van #LikeMe belooft spannend te worden: “Dit had ik echt niet zien aankomen”

Kinderen als soldaat in Soedan

Nike schrapt 411 banen in België

Dit zijn de 10 populairste videogames van het moment

AA R

Britse moordenaar Ian Huntley overleden na aanval in gevangenis

Monster van Loch Ness gevonden!

Politie lanceert opsporingsbericht na zwaar geweld aan station van Vilvoorde

JK EX

Nieuw actieplan van Zuhal Demir moet ongewenst gedrag op scholen aanpakken

5 redenen waarom het goed is om je okselhaar te laten groeien

Terug hoop voor Kim Kardashian en Ye? Realityster gespot met ex op strand in Malibu

Bruggeling zet auto van date in brand na relatiebreuk

a Markeer de krantenkoppen die jij interessant vindt groen. b Welke krantenkoppen heeft de rest van de klas gemarkeerd? Waarom? Bespreek.

MODULE 2 Nieuwsgierig

2 Volg jij het nieuws op de voet? Omcirkel de uitspraak die voor jou het meest van geen enkel detail missen toepassing is.

Ik lees af en toe eens wat nieuws om mee te kunnen praten.

Ik lees/beluister elke dag de hoofdpunten van het nieuws en weet goed hoe het eraan toegaat in de wereld.

D IE

KE U

Nieuws? Wat is dat?

Ik pik enkel onbewust wat nieuwtjes op, bv. een gesprek, via mijn ouders of leerkracht …

Facebook Instagram TikTok X

Threads andere:

een (digitale) krant een nieuwswebsite het journaal de radio

AA R

3 Via welk kanaal/welke kanalen volg jij meestal nieuws? Kruis aan wat voor jou van toepassing is. Staat jouw kanaal er niet bij? Voeg het dan zelf toe.

JK EX

4 Waar denk je aan bij het woord ‘nieuws’? Schrijf je gedachten hieronder neer. Bespreek.

MODULE 2 Nieuwsgierig

nieuws

Routeplanner

2.1 Wat is nieuws?

een korte,

1 Wat is nieuws? Bedenk samen met je buur een definitie voor nieuws. Noteer. nauwkeurige Bespreek met de klas. omschrijving

a Waarover denk je dat de tekst zal gaan? Vertel. b Wat is de titel van de tekst?

D IE

c Hoeveel alinea’s telt de tekst? Kruis aan.

KE U

2 Bekijk de tekst bij oefening 3. Beantwoord de vragen.

AA R

3 Lees de tekst nu aandachtig. Beantwoord de vragen.

Is dit nieuws?

Voor de ene is de scheiding van twee beroemdheden het nieuws van de week, voor anderen is dat de oorlog in Oekraïne. Wat mensen als nieuws beschouwen is eigenlijk zien als persoonlijk. Maar hoe maken journalisten dan de selectie bij het opstellen van hun artikels? Wanneer wordt iets als nieuws gezien en wanneer niet? Met deze vijf voorwaarden houden journalisten rekening:

JK EX

1 Het nieuws is bijzonder wanneer het gaat om een gebeurtenis die niet heel vaak voorkomt. Daarom zien we vaker slecht nieuws dan goed nieuws. 2 Nieuws wordt nieuwswaardiger als het belangrijk is voor een grote groep mensen. Je zal in de nationale kranten vaak veel meer nieuwsberichten lezen over gebeurtenissen in België dan in je eigen streek omdat je daarmee een veel groter publiek bereikt. Wat er gebeurt onder de kerktoren in bijvoorbeeld Ramskapelle is vaak enkel belangrijk voor de inwoners van dat dorp.

belangrijk of interessant genoeg om in het nieuws te komen

3 Je leest op de verschillende nieuwskanalen vaak artikels over België, Europa of de Verenigde Staten, maar minder over Afrika, Australië of IJsland. Dit komt omdat de gebeurtenissen in deze laatste drie landen vaak weinig tot geen impact hebben invloed op ons leven hier in België. Heeft het bij ons geen impact? Dan is het ook niet nieuwswaardig.

MODULE 2 Nieuwsgierig

4 Het nieuws moet net gebeurd zijn. 5 Wanneer er bekende mensen iets overkomt, wordt dit eerder als nieuwswaardig gezien dan wanneer het over jouw buurman zou gaan. (Tenzij jouw buurman een absolute wereldster is, natuurlijk!)

KE U

Als de journalist bij het schrijven van zijn/haar artikel deze vijf zaken kan afvinken, kunnen we spreken van een nieuwswaardig bericht.

a Waarover gaat de tekst? Kruis aan.

D IE

over waarom nieuws belangrijk is over de voorwaarden van nieuwswaardig nieuws over onderwerpen/gebeurtenissen die niet als nieuwswaardig worden beschouwd

AA R

b Schrijf de vijf voorwaarden voor nieuwswaardig nieuws op de juiste plaats in de tekst. Kies uit: Bekende mensen – Link met België – Bijzonder – Actueel – Belangrijk voor een grote groep mensen

c Juist of fout? Kruis aan.

juist

fout

Er is een mooi evenwicht tussen goed en slecht nieuws op nieuwskanalen.

JK EX

In nationale kranten kunnen we veel streekgebonden nieuwsberichten terugvinden. Nieuws wordt als minder nieuwswaardig gezien als de gebeurtenis geen impact heeft op ons land.

Bekende mensen zijn interessanter om nieuws over te schrijven dan onbekende mensen.

d Doordenkertje! Waarom is het voor ons als Belgen interessant om nieuws over Europa te lezen? Bespreek.

MODULE 2 Nieuwsgierig

4 Bekijk de tekst nogmaals. Beantwoord de vragen. a Lees het blauwe tekstvak opnieuw. Weet je met deze info alleen genoeg over de tekst? Kruis aan. ja

neen

b Wat is de functie van dit tekstdeel? Kruis aan. de tekst samenvatten

informatie geven over het onderwerp

de tekst inleiden

neen

d Wat is de functie van dit tekstdeel? Kruis aan. de tekst samenvatten

D IE

de tekst inleiden

KE U

c Lees het oranje tekstvak opnieuw. Weet je met deze info genoeg over de tekst?

informatie geven over het onderwerp

ja f

AA R

e Lees het groene tekstvak opnieuw. Weet je met deze info genoeg over de tekst? neen

Wat is de functie van dit tekstdeel? Kruis aan.

de tekst samenvatten

informatie geven over het onderwerp

de tekst inleiden

Inleiding, midden en slot

JK EX

Een tekst bestaat vaak uit drie delen: een inleiding, een midden en een slot. De inleiding is het eerste deel van de tekst. De schrijver stelt het onderwerp van de tekst voor en maakt de lezer nieuwsgierig.

•

Het midden bevat de meeste informatie. De schrijver legt dingen uit, geeft voorbeelden of vertelt een verhaal in verschillende stappen.

•

Het slot is het laatste deel van de tekst. De schrijver vat de tekst samen en trekt conclusies.

•

MODULE 2 Nieuwsgierig

5 Lees het artikel. Markeer de inleiding in blauw, het midden in oranje en het slot in groen.

Buidelrat verstopt zich tussen knuffeldieren in souvenirwinkel: “Beestje wou zich gewoon aanpassen” Een ongewoon beeld in een souvenirwinkel in Australië: tussen de knuffeldieren zat er eentje waarvan de bruine ogen bewogen. Het bleek een echte buidelrat te zijn. Het was een passagier op de luchthaven van Hobart, in de staat Tasmanië, die het diertje opmerkte. Hij keek naar een rek vol pluchen kangoeroes, bilbies, Tasmaanse duivels en dingo’s toen hij plots schrok van een bewegend diertje.

een zachte stof die lijkt op fluweel

KE U

“Een passagier meldde het aan een van de medewerkers, ze kon haar oren niet geloven”, zegt Liam Bloomfield, verantwoordelijke van de winkels op de luchthaven. “Ze belde zo snel mogelijk het (luchthaven)management en zei dat er een buidelrat in de winkel zat.”

leidinggevende(n)

D IE

Het dier vluchtte uiteindelijk toen een winkelbediende het begon te filmen, waarna het veiligheidspersoneel van de luchthaven het dier veilig naar buiten hielp. Hoelang de buidelrat in de winkel is geweest en waarom, blijft een vraagteken.

AA R

“Ik stel me voor dat hij een paar van die knuffeldieren zag die in het schap te koop lagen een legplank en besloot zich daar te nestelen. Het beestje wilde zich gewoon aanpassen”, zei Bloomfield lachend.

“Gelukkig is het een verhaal met een happy end en kan de buidelrat weer spelen met zijn een goed einde levende soortgenootjes”, besluit hij. NAAR EEN ARTIKEL VAN HET NIEUWSBLAD

JK EX

6 Joris leest een artikel over dolfijnen. Waar kan hij de volgende tekstdelen vinden? Kruis aan.

a de verschillende redenen waarom dolfijnen met uitsterven bedreigd zijn

b de verschillende soorten dolfijnen

c een korte samenvatting van de informatie uit het artikel d waar dolfijnen in het wild nog voorkomen e wat het onderwerp van de tekst is f

wat je zeker moet onthouden over de tekst

MODULE 2 Nieuwsgierig

inleiding

midden

slot

7 Lees de fragmenten uit het artikel. De titel is: ‘Vrouw raapt per ongeluk dodelijke ‘schelp’ op’. De fragmenten staan niet in de juiste volgorde. Nummer ze van 1 tot 3 om de juiste volgorde te bekomen. Markeer ook steeds of het om de inleiding, het midden of het slot gaat.

nr. inleiding

midden

Beckylee zegt: “Het is in ieder geval de laatste keer dat ik een schelp met mijn blote handen opraap.”

slot

midden slot nr.

midden

zag

slot

De Amerikaanse Beckylee Rawls kreeg op vakantie de schrik van haar leven. Ze was met haar man gaan wandelen aan de kust van Okinawa, Japan, toen ze op het strand plots een unieke schelp spotte. Ze raapte die met haar blote handen op, maar toen ze het omdraaide, zag ze tot haar schrik dat het nog leefde. Wat bleek? Het was een kegelslak, één van de dodelijkste wezens ter wereld.

AA R

inleiding

KE U

inleiding

“Wanneer je een kegelslak vastpakt, injecteert ze gif met een klein wapen dat lijkt harpoentje”, legt wetenschapsexpert Martijn Peters uit. Wanneer op een speer je gestoken bent, kan dat verlamming of zelfs de dood tot gevolg hebben. Er bestaat bovendien geen antigif voor. “Ik was 72 uur lang paranoïde, omdat ik niet wist of ik gestoken was”, vertelt Beckylee op wantrouwig, angstig TikTok.

D IE

nr.

8 Nu is het aan jou. Schrijf een kort nieuwsbericht over onderstaande situatie. Zorg voor een duidelijke indeling: verdeel je tekst in een inleiding, midden en slot. Duid ze aan met een accolade. Wees creatief en kies zelf hoe je het verhaal aanvult.

JK EX

Situatie: Een vrouw uit Minnesota kwam oog in oog te staan met een wolf die haar kippen probeerde op te eten. Ze werd uiteindelijk zelf door de wolf gebeten.

MODULE 2 Nieuwsgierig

2.2 Echt?! 1 Lees het artikel. Beantwoord de vragen.

Jongeren en nieuws

Hoeveel interesse hebben jongeren in nieuws? Veel jongeren zijn niet zo geïnteresseerd in nieuws, blijkt uit een onderzoek. Als ze toch nieuws volgen, vinden ze vooral nieuws rond misdaad, ongelukken en sport interessant. Politiek nieuws vinden ze meestal saai.

KE U

Waar halen jongeren hun nieuws? Jongeren zien het meeste nieuws via sociale media, want dit maakt een groot deel uit van hun leefwereld. Tegenwoordig kan je overal nieuws tegenkomen: op Facebook, Instagram, X of zelfs TikTok. Ook televisie en radio worden vaak geraadpleegd door jongeren. Opvallend: nieuwssites worden het minst gebruikt.

AA R

D IE

Hoe voelen jongeren zich bij het nieuws? Jongeren denken dat ze nieuws best goed begrijpen. Maar het vertrouwen in nieuwsberichten ligt een stuk lager dan bij volwassenen. 24% raakt soms verward door tegenstrijdige informatie en 29% vindt dat er te veel nieuws is. Sommige jongeren worden ook emotioneel van heftig nieuws en mijden het daarom liever. NAAR: HOE DENKEN JONGEREN OVER HET NIEUWS © MEDIAWIJS

a Waarover gaat het artikel? Schrijf in je eigen woorden neer.

JK EX

b Kan jij je als jongere vinden in de resultaten van dit onderzoek? Bespreek. c Waarom denk jij dat het vertrouwen in nieuwsberichten zo laag ligt bij jongeren? Bespreek. d Vertrouw jij dit artikel? Noteer waarom wel/niet. Waar let jij op?

MODULE 2 Nieuwsgierig

opzoeken

iets uit de weg gaan

2 Bekijk de video. Beantwoord de vragen mondeling. a Heb je zelf ooit al eens een neuspleister uitgeprobeerd? b Zou jij dit ook proberen omdat een influencer dit aanraadt? c Is dit nieuws volgens jou betrouwbaar?

KE U

CHECK

JK EX

AA R

D IE

Steeds meer influencers en sporters dragen een neuspleister om beter te ademen, maar helpt dat echt? Tussen 2010 en 2015 was de neuspleister ook al een grote trend bij voetballers. Toch heeft die neuspleister volgens experts weinig zin. Want van zodra je je hard gaat inspannen, begin je vanzelf via je mond te ademen. Bij een verkoudheid zwellen dan weer je slijmvliezen op. Daarop heeft de pleister ook geen impact. Snurken heeft dan weer te maken met je tong of lichaamsgewicht en dus ook niet met je neusklep.

3 Lees het volgende nieuwsbericht. Beantwoord de vragen.

MODULE 2 Nieuwsgierig

RE KE U D IE AA R PL EM JK EX KI IN

a Hoe denk je nu over neuspleisters na het lezen van dit artikel? Bespreek. b Is deze bron betrouwbaarder dan het filmpje volgens jou? Leg uit.

MODULE 2 Nieuwsgierig

4 Bekijk de video. Beantwoord de vragen. a Waarover gaat de video? Kruis aan. over waarom sociale media niet goed is voor ons over betrouwbaar nieuws en waar je dat kan vinden over het belang van TikTok als nieuwskanaal

b Voor welke doelgroep is deze video gemaakt? Vertel. c Lees of hoor jij vaak nieuws waarbij je twijfelt aan de betrouwbaarheid? Bespreek.

KE U

d Heeft iemand al een jongerenabonnement van De Standaard? Indien niet, zou je dit overwegen door dit bericht? Bespreek.

controleer de bron; controleer de auteur of zender; bekijk of er studies, onderzoeken of experten aangehaald worden; bekijk de datum, want het nieuws kan verouderd zijn; vergelijk bronnen met elkaar.

AA R

• • • • •

D IE

Betrouwbaar nieuws Niet al het nieuws dat je op sociale media tegenkomt is betrouwbaar. Daarom is het belangrijk om kritisch te lezen en te luisteren. Dat doe je zo:

www.vrt.be/nwsnwsnws/nl/ --> dossiers --> NWS CHECK www.watwat.be www.factcheck.vlaanderen www.vrt.be/vrtmax/a-z/factcheckers/

JK EX

• • • •

controleren op waarheid/ betrouwbaarheid

Factchecken Ben je niet helemaal zeker of het nieuwsbericht echt is of niet? Je kan altijd websites raadplegen die voor jou factchecken:

MODULE 2 Nieuwsgierig

5 Lees de zin uit het artikel over de neuspleister. Beantwoord de vragen. Tussen 2010 en 2015 was de neuspleister ook al een grote trend bij voetballers. a Onderstreep het onderwerp enkel. b Onderstreep de persoonsvorm dubbel.

Het onderwerp en de persoonsvorm

Ender draagt een neuspleister. (Wie of wat draagt …?)

KE U

Het onderwerp is iemand of iets waarover de zin iets zegt. Het is het zinsdeel dat antwoord geeft op de vraag: Wie of wat + persoonsvorm?

D IE

De persoonsvorm is het werkwoord (= doe-woord) dat bij het onderwerp van de zin hoort. Je kan het vinden door een ja-neevraag te maken van de zin. De persoonsvorm komt dan vooraan te staan. Ender draagt een neuspleister. / Draagt Ender een neuspleister?

AA R

Verandert het onderwerp van enkelvoud naar meervoud? Dan verandert de persoonsvorm mee.

Een voetballer draagt vaak een neuspleister. / Voetballers dragen vaak een neuspleister.

6 Lees de zinnen. Onderstreep het onderwerp enkel en de persoonsvorm dubbel. a Betrouwbare nieuwskanalen wijzen ons op de gevaren van fake nieuws. b Tegenwoordig kan je nieuws overal vinden.

JK EX

c Jongeren vertrouwen nieuwsberichten minder dan volwassenen. d Een artikel is meer betrouwbaar als er verwezen wordt naar een onderzoek of bevraging.

e Nieuws over criminaliteit en sport interesseert jongeren meer dan nieuws over politiek.

7 Schrijf naast elke afbeelding een zin die beschrijft wat de persoon doet. Onderstreep het onderwerp enkel en de persoonsvorm dubbel. 1

MODULE 2 Nieuwsgierig

KE U

D IE

AA R

8 Schrijf nu de zinnen die je maakte in de vorige oefening in het meervoud. Onderstreep het onderwerp enkel en de persoonsvorm dubbel.

JK EX

1 2

9 Bekijk het TikTok-filmpje. Is dit volgens jou echt of gemaakt door AI? Kruis aan. Dit is echt.

Artificiële Intelligentie

Dit is AI.

MODULE 2 Nieuwsgierig

10 Neem even de tijd om verschillende bronnen op het internet te raadplegen. Zoek op ‘konijnen met tentakels’. Wat is de conclusie? Kruis aan. Schrijf ook neer welke bronnen je hebt geraadpleegd. Dit is echt.

Dit is AI.

Deze bronnen heb ik geraadpleegd:

CHECK

KE U

11 Goed gedaan, factchecker! Lees onderstaand artikel van NWS NWS NWS. Beantwoord de vragen.

D IE

Konijnen met monsterlijke uitsteeksels: echt of AI?

AA R

Op TikTok kon je in de zomer van 2025 enge beelden terugvinden van konijnen met donkere uitsteeksels op hun kop. “Frankenstein-konijnen”, “horrorkonijnen” of “zombiekonijnen”: op sociale media regende het bijnamen over de anders zo schattige langoortjes. De dieren lijken wel ontsnapt uit een horrorfilm, maar toch zijn de beelden echt.

Het gaat om wilde katoenstaartkonijnen die leven in Colorado (Verenigde Staten). De dieren zijn besmet met het Shope-papillomavirus – een zeldzaam virus – dat verspreid wordt door teken en vlooien.

Is er dan nog een toekomst voor deze arme diertjes? We laten woordvoerder Kara Van Hose van Parks & Wildlife aan het woord: “De gezwellen zijn niet schadelijk voor de konijnen, tenzij de hoorns op hun ogen of bek groeien, waardoor het eten en/of het zicht belemmerd wordt.”

gehinderd

JK EX

“Gelukkig is het immuunsysteem van konijnen normaal sterk genoeg om het virus te bestrijden en is het dus niet dodelijk.” Kara kan iedereen ook verder geruststellen, want: “het virus is enkel overdraagbaar van konijn op konijn. Niet op mensen of andere huisdieren.”

Eind goed, al goed dus. Al blijven de beelden wel even nazinderen.

blijven hangen NAAR: ARTIKEL © VRT NWS EN NWS NWS NWS

a Duid de drie delen aan in de tekst. Zet een blauwe accolade naast de inleiding. Zet een oranje accolade naast het midden. Zet een groene accolade naast het slot.

MODULE 2 Nieuwsgierig

b Juist of fout? Kruis aan. Verbeter de foute uitspraken. juist

fout

Het Shope-papillomavirus is ook zeer besmettelijk voor mensen.

De dieren die besmet zijn met het virus zijn wolstaartkonijnen.

KE U

Kara Van Hose werkt als woordvoerder voor Parks & Wildlife.

D IE

Het immuunsysteem van de konijnen is sterk genoeg om het virus te verslaan.

AA R

De gezwellen groeien vooral op de rug van de konijnen.

c Wat is de bedoeling van de zender? Kruis aan.

JK EX

de lezer informeren (informatieve tekst)

de lezer overtuigen (persuasieve tekst)

de lezer ontspannen (narratieve tekst)

In een informatieve tekst kan je vooral feitelijke informatie lezen. Dat wil zeggen dat de auteur enkel informatie geeft zonder daarbij zijn of haar mening mee te geven. Je kan de gedeelde informatie controleren op echtheid en betrouwbaarheid. De bedoeling van de zender is informeren. een krantenartikel, een interview, een webpagina …

MODULE 2 Nieuwsgierig

12 Herlees dit fragment uit de vorige tekst. Beantwoord de vragen. We laten woordvoerder Kara Van Hose van Parks & Wildlife aan het woord: “De gezwellen zijn niet schadelijk voor de konijnen, tenzij de hoorns op hun ogen of bek groeien, waardoor het eten en/of het zicht belemmerd wordt. Gelukkig is het immuunsysteem van konijnen normaal sterk genoeg om het virus te bestrijden en is het dus niet dodelijk.” a Markeer de aanhalingstekens geel.

op het einde

KE U

aan het begin

b Staan de aanhalingstekens aan het begin of op het einde van de zin? Kruis aan.

Aanhalingstekens

D IE

We schrijven aanhalingstekens rondom wat er letterlijk gezegd wordt.

Als de aanhalingstekens op het einde van een zin staan, dan schrijven we het leesteken binnen de aanhalingstekens.

AA R

Bieke zegt: “Ik kan Paulien nergens vinden.” Bieke vraagt: “Waar is Paulien?” Bieke roept: “Kom onmiddellijk naar huis!”

13 Welke zinnen hebben aanhalingstekens nodig? Kruis aan. Voeg daarna de aanhalingstekens toe op de juiste plaats.

De journalist zegt dat hij graag een interview van ons wil afnemen. Bij het zien van een spin gilt Odette: Heeeeeelp!

JK EX

Verslagen vertelt Mo: Volgens het nieuws is er net een aanslag geweest in het centrum van Antwerpen.

Lena vraagt of ze deze namiddag op bezoek mag komen.

14 Lees wat er gezegd wordt in de tekstballonnen. Vul de zinnen correct aan. Denk aan de aanhalingstekens. Lezen is mijn favoriete ontspanning. 1 Timon zegt:

MODULE 2 Nieuwsgierig

Ik volg het nieuws enkel via TikTok. 2 Marisol zegt:

KE U

Mamaaaaa, er zit een grote spin in mijn kamer! 3

AA R

Morgen verrassen we Nina voor haar verjaardag.

D IE

Odette roept:

Ivan fluistert tegen Rob:

JK EX

15 Lees het fragment bij oefening 12 nog eens. Welk leesteken staat net voor het eerste aanhalingsteken? Markeer het groen. De dubbele punt

Je schrijft een dubbele punt:

1 voor een opsomming; Dit zijn enkele voorbeelden van betrouwbare nieuwskanalen: wablieft.be, De Morgen, De Standaard, Het Nieuwsblad …

2 bij een omschrijving; Mijn oma vond in opa de ideale man: hij kon heerlijk koken en maakte haar elke dag aan het lachen. 3 als iemand iets zegt. Ender zegt: “Die neuspleister helpt mij om beter te kunnen ademen.”

MODULE 2 Nieuwsgierig

16 Lees de zinnen. Voeg een dubbele punt toe waar nodig. a Ik heb alle ingrediënten voor lekkere pannenkoeken melk, eitjes, bloem, suiker en boter. b Lou riep kwaad “Caro heeft mijn lievelingsbroek gescheurd!”

c De politie gaf een omschrijving van het vermiste meisje lang blond haar, bruine ogen en een beugel.

KE U

d Het is lente de bomen en bloemen staan in bloei, het wordt weer warmer en de vogels zingen vrolijk hun lied.

D IE

e Toni huilde “Volgens TikTok zal de wereld morgen vergaan!”

17 Lees de tekstballonnen. Schrijf de zinnen opnieuw met het dubbele punt en de aanhalingstekens op de juiste plaats. Wees creatief en geef de personen een passende naam.

AA R

Elke dag vroeg opstaan is zo vermoeiend!

JK EX

MODULE 2 Nieuwsgierig

Kan de verwarming iets hoger?

3 Van Afrika tot in Amerika, van op de Himalaya tot in de woestijn …

KE U

Als je mij nog één keer een schattig, klein pluizenbolletje noemt, bijt ik!

AA R

D IE

18 Bekijk het videofragment over nepnieuws. Beantwoord de vragen.

a Waarom wordt er nepnieuws verspreid? Omcirkel alle antwoorden die vermeld worden in het fragment.

om iemand neer te halen

om geld mee te verdienen als grap

JK EX

om populair te worden

om interessant te lijken om meningen te beïnvloeden

sturen, veranderen

b Waarom waren de Nederlanders boos op hun regering bij het zien van de foto? Kruis aan. De twee mannen links toonden absoluut geen interesse. Ze droegen geen mondkapjes en hielden zich niet aan de coronamaatregelen. Minister-president Rutte is te oud om nog All Stars schoenen te dragen.

c Was het nieuws echt of nep? Vul aan en leg uit. Het nieuws was

, want

MODULE 2 Nieuwsgierig

19 Journalisten zorgen dat de belangrijkste informatie in hun artikel staat. Kan jij die informatie vinden? Lees het artikel. Vul het schema aan.

Wat is een fart walk of scheetjeswandeling en is het nuttig? Sociale media krijgen geen genoeg van de fart walk of scheetjeswandeling. Wij vroegen aan maag-darmspecialisten Danny De Looze en Magali Surmont wat het nut is van zulke wandelingen en over hoe je ze het best aanpakt.

maag-darmspecialist

KE U

Wat is het? Mairlyn Smith bedacht de term fart walk in 2024. Ze raadt iedereen aan om na het eten een scheetjeswandeling te maken, oftewel een wandeling waarbij je je scheetjes de vrije loop laat. Sindsdien is de term overal te vinden op sociale media.

En hoewel wetenschappers de term fart walk niet gebruiken, werd er volgens dr. Magali Surmont, gastro-enteroloog verbonden aan het UZ Brussel, wel al wat onderzoek verricht naar de wandelingen.

AA R

D IE

“In 2006 toonde een kleine studie aan dat gas sneller uit het lichaam verdween wanneer de proefpersonen langzaam fietsten. En tijdens een onderzoek in 2021 werd vastgesteld dat een wandeling na de maaltijd een positief effect had bij de proefpersonen die vaak last hebben van een opgeblazen gevoel. Er zijn wel twee voorwaarden aan verbonden: de wandeling moet op een ontspannen manier en zonder al te veel te praten gebeuren”, vertelt dr. Surmont.

Waarom laten we scheetjes? De scheetjes die we produceren, zijn volgens dr. Danny De Looze, maag-darmspecialist in het UZ Gent, een combinatie van ingeslikte lucht en gassen die vrijkomen tijdens de vergisting in de dikke darm.

JK EX

“Mensen beseffen het niet altijd, maar hoe gezonder je eet, hoe meer gassen je produceert. Producten waar veel vezels in zitten, zorgen voor meer windjes: tarwe, rogge, appels, peren, … ”, weet dr. De Looze. "De meeste mensen produceren zo’n 10 tot 20 scheetjes per dag. Houd je die de hele dag in, dan kan dat de darm uitrekken en buikkrampen veroorzaken, zeker bij mensen die last hebben van prikkelbare darmen", vertelt De Looze verder. Hoe laat je je scheetjes (discreet) vliegen? De gezondste aanpak is volgens De Looze ook de simpelste: “Laat je scheetjes vliegen! Dat lucht op, letterlijk en figuurlijk.”

onopvallend

Makkelijker gezegd dan gedaan, zeker als je de mensen rondom je te vriend wil houden. Een toiletbezoekje kan voor verlossing zorgen, maar een wandeling is toch een betere oplossing. Niet alleen zorgt dat voor wat lichaamsbeweging, maar bovendien kan je je scheten zonder schaamte de vrije loop laten. “Door het feit dat je beweegt, komen ook je darmen in gang, waardoor je scheetjes makkelijker hun weg naar buiten vinden. En omdat je buiten bent, hoeft dat geen probleem te zijn. Ik kan een fart walk dus alleen maar aanraden”, besluit De Looze. ARTIKEL © HET NIEUWSBLAD

MODULE 2 Nieuwsgierig

Wat is het? Discrete scheetjes

voorwaarden:

oplossingen:

KE U

scheetjeswandeling

D IE

Waarom laten we scheetjes? 1. producten met veel v

AA R

2. ingeslikte l --> zorgt voor verg

scheetjes inhouden =

JK EX

Door notities te nemen bij een leestekst of luisteropdracht ben je meer gefocust op wat er verteld wordt. Het kan je helpen om een langere tekst samen te vatten door enkel de belangrijkste zaken (de hoofdgedachte) te noteren.

in plaats van

Zo neem je notities: • noteer sleutelwoorden, geen volzinnen; • gebruik afkortingen waar mogelijk i.p.v. volledige woorden; • gebruik symbolen en pijltjes.

Het belangrijkste is dat jij begrijpt wat je hebt genoteerd. Heb je een eigen symbooltje dat een woord vervangt (bv. is --> =), maak hier dan zeker gebruik van.

20 Tijd om de echte reporter in jou naar boven te halen. Kijk en luister naar de twee videofragmenten. Noteer voor beide fragmenten de belangrijkste informatie. 1

MODULE 2 Nieuwsgierig

2.3 Goedgelovig of nieuwsexpert? 1 Bekijk de volgende nieuwsartikels. Is dit betrouwbaar nieuws? Gebruik de checklist en ga op onderzoek uit. Noteer waarom het artikel betrouwbaar of niet betrouwbaar is. 1

www.ditjesendatjes.nl

Meghan Markle plant scheiding! Door Charlotte Wijnen – 11 april 2023

KE U

Prins Harry en Meghan Markle hebben een hoop meegemaakt tijdens hun relatie, maar zijn nog altijd samen. Volgens experts komt daar binnenkort verandering in. “Meghan verlaat Harry binnen anderhalf jaar.”

D IE

Harry steunt zijn vrouw Meghan waar hij kan. Van het verlaten van de Britse koninklijke familie, tot de publieke optredens. Hij doet er alles aan om zijn vrouw en de moeder van zijn twee kinderen niet kwijt te raken, maar volgens experts bestaat er een grote kans dat zijn nachtmerrie toch uitkomt.

AA R

Verschillende experts beweren dat Meghan en Harry over twee jaar zullen scheiden. John Hughes denkt dat de twee al eerder uit elkaar gaan. “Meghan verlaat Harry binnen achttien maanden”, onthult hij in gesprek met Express.

Volgens Hughes droomde Meghan van een prinsessenleven, maar is het haar allemaal behoorlijk tegengevallen. Eerder lieten vrienden van Meghan al weten dat ze wakker ligt van alle kritiek die ze krijgt. Harry zou er daarentegen alles aan doen om een scheiding te voorkomen. “Hij voelt zich verloren zonder Meghan en wil niet dat ze gescheiden levens gaan leiden”, vertelde een bron in Closer. a Wie is de zender?

JK EX

b Markeer de bron geel.

c Worden er studies, onderzoeken of experten aangehaald in het artikel? Zo ja, markeer groen.

d Staat er een datum bij het artikel? Zo ja, omcirkel de datum. e Raadpleeg het internet. Zijn er nog andere bronnen die iets schrijven over dit onderwerp? ja f

neen

Wat is je conclusie? Schrap wat niet past. Vul aan. Artikel 1 is betrouwbaar / niet betrouwbaar, omdat

MODULE 2 Nieuwsgierig

Douane Nederland 1 april 2023 Vanaf aanstaande zaterdag beleeft de douane een wereldwijde primeur. In aanvulling op ons huidige team van speurhonden starten we een pilot met de inzet van een testfase speurkatten. Het nieuwe team van ‘Customs Cats’, oftewel douanekatten, is speciaal getraind om hun unieke vaardigheden in te zetten bij de opsporing van verboden goederen en de detectie van verdachte passagiers.

een nieuwtje

D IE

De eerste douanekatten zijn getraind door een gespecialiseerd team van dierentrainers en zullen binnenkort worden ingezet op luchthavens. De eerste resultaten van proefprojecten zijn veelbelovend en leiden tot een hoger percentage onderschepte goederen en verdachte passagiers.

JK EX

tegengehouden

Onderzoek wijst uit dat katten veranderingen in hormoonspiegels bij mensen kunnen detecteren. Hierdoor kunnen zij passagiers aanwijzen die mogelijk iets te verbergen hebben. Hun uitzonderlijke reukvermogen maakt katten ook zeer geschikt om verboden of beschermde vissoorten te ruiken die verborgen zit in bagage. Met deze unieke kwaliteit dragen katten als geen ander bij aan een effectievere en efficiëntere beveiliging op luchthavens.

AA R

opsporen

KE U

Waarom katten? Katten zijn leniger en wendbaarder dan honden. Hierdoor kruipen ze gemakkelijker tussen koffers door en komen ze op plekken die voor honden minder toegankelijk zijn. bereikbaar Bovendien zijn het uitstekende sluipers waardoor de controles ongemerkt uitgevoerd kunnen worden.

7,8 d. Vind ik leuk

3 d. opmerkingen 5,7 d. keer gedeeld Opmerking plaatsen

Delen VISUAL DESIGN KIT - STOCK.ADOBE.COM © FACEBOOK / DOUANE NEDERLAND

MODULE 2 Nieuwsgierig

a Wie is de zender? b Markeer de bron geel.

d Staat er een datum bij het artikel? Zo ja, omcirkel de datum.

c Worden er studies, onderzoeken of experten aangehaald in het artikel? Zo ja, markeer groen.

ja f

neen

Wat is je conclusie? Schrap wat niet past. Vul aan.

D IE

Artikel 2 is betrouwbaar / niet betrouwbaar, omdat

AA R

Hoe komen katten telkens op hun pootjes terecht? "Het geheim zit in de ruggengraat"

KE U

e Raadpleeg het internet. Zijn er nog andere bronnen die iets schrijven over dit onderwerp?

Yo-Lin Van Schepdael Gepubliceerd: di 24 mrt. 12u01

JK EX

"Al sinds de 18e eeuw breken natuurkundigen zich het hoofd over die vraag", legt bioloog Dirk Draulans uit in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Zelfs grote namen in de moderne fysica, Isaac Newton en James Maxwell, vonden geen verklaring. Volgens de klassieke natuurwetten kan een lichaam niet zomaar beginnen draaien zonder externe kracht."

Toch bleek uit experimenten in 1894 al dat katten dat wél kunnen. Met behulp van vroege fotografie werd toen aangetoond dat katten zich tijdens hun val omdraaien zonder een duw of afzet. Dat was een raadsel waarover men toen is beginnen nadenken omdat er geen mogelijkheden waren om daar echt mee te experimenteren.

MODULE 2 Nieuwsgierig

van buitenaf

wetenschappers die de bewegingen en krachten in mensen en dieren bestuderen

Het geheim? De ruggengraat Volgens nieuw onderzoek van biomechanici aan de Yamaguchi-universiteit zit de oplossing in de ruggengraat van de kat. "Met dit onderzoek is een groot mysterie in de dierenwereld eindelijk opgelost", benadrukt de bioloog. "De onderzoekers voerden een klassiek experiment uit met katten, die ze van één meter hoogte op een zacht kussen lieten vallen. Daarnaast onderzochten ze de ruggengraat van vijf dode katten door die te draaien tot ze brak."

KE U

"Daaruit blijkt dat het voorste deel van de ruggengraat, ter hoogte van de borst, uitzonderlijk flexibel is en tot ongeveer 47 graden kan draaien zonder weerstand, terwijl het achterste deel veel stijver is. Daardoor kan de kat eerst haar voorlichaam draaien en vermijdt ze dat ze op haar hoofd terechtkomt", aldus Draulans.

NAAR: VRTNWS LOGO: DOOR PHILLE88 - EIGEN WERK, CC BY-SA 4.0, HTTPS://COMMONS.WIKIMEDIA.ORG/W/INDEX.PHP?CURID=122434533

a Wie is de zender?

D IE

b Markeer de bron geel.

AA R

c Worden er studies, onderzoeken of experten aangehaald in het artikel? Zo ja, markeer groen. d Staat er een datum bij het artikel? Zo ja, omcirkel de datum.

e Raadpleeg het internet. Zijn er nog andere bronnen die iets schrijven over dit onderwerp?

neen

Wat is je conclusie? Schrap wat niet past. Vul aan.

JK EX

Artikel 3 is betrouwbaar / niet betrouwbaar, omdat

MODULE 2 Nieuwsgierig

Zuhal Demir schaft schooltoiletten af: “Elke seconde dat een leerling op het toilet zit, is een seconde dat hij niet kan leren” DOOR GASTON DHAESE OP 16 DECEMBER 2025

Vlaamse scholen zullen hun toiletten vanaf januari 2026 moeten sluiten. Dat heeft minister van Onderwijs Zuhal Demir beslist.

KE U

“Een leerling die op het toilet zit, is niet aan het leren. Dat moet echt anders”, laat minister Demir weten aan onze redactie. “Uiteraard zijn toiletbezoeken zinvol, maar leerlingen kunnen dat ook thuis doen. En als ze het echt niet kunnen inhouden, dan moeten ze maar een pamper dragen. Of subtiel in een fles plassen onder de bank.”

D IE

Demir bekijkt tot slot ook opties om de middagpauze af te schaffen. “Die is bedoeld om te lunchen, maar vaak merken we dat die door leerlingen wordt misbruikt om te sporten of sociale vaardigheden op te bouwen. Je kan dat perfect vervangen door een extra lesje wiskunde.”

b Markeer de bron geel.

AA R

a Wie is de zender?

c Worden er studies, onderzoeken of experten aangehaald in het artikel? Zo ja, markeer groen.

d Staat er een datum bij het artikel? Zo ja, omcirkel de datum. e Raadpleeg het internet. Zijn er nog andere bronnen die iets schrijven over dit onderwerp?

JK EX

neen

Wat is je conclusie? Schrap wat niet past. Vul aan.

Artikel 4 is betrouwbaar / niet betrouwbaar, omdat

MODULE 2 Nieuwsgierig

Een echte ‘party animal’: wasbeer richt ravage aan in drankwinkel en belandt na avondje drinken uitgeteld naast toilet

grote puinhoop

TVdB Bron: AP, The Washington Post 3 december 2025, 11:04 - Laatste update: 4 december 2025, 11:26

KE U

Een drankwinkel in de Amerikaanse staat Virginia heeft afgelopen weekend te maken gekregen met een opmerkelijke inbreker. Een wasbeer was de winkel binnengedrongen en had er een privéfeestje gehouden. Het beestje liet daarbij een spoor van gebroken flessen achter. De dronken dief werd uiteindelijk slapend aangetroffen op het toilet. © Hanover Country Animal Protection and Shelter.

D IE

Toen medewerkers de winkel in Ashland, Virginia, zaterdagochtend opendeden, troffen ze een spoor van vernieling aan. In een van de gangpaden lagen een tiental gebroken flessen alcohol. Het personeel ging meteen uit van een inbraak, maar de eigenlijke dader bleek veel onschuldiger dan eerst gedacht.

AA R

De pluizige inbreker, een wasbeer, werd niet veel later teruggevonden op het toilet, helemaal uitgeteld na zijn partijtje bingedrinken. Het dier was de winkel vrijdagavond binnengedrongen en had zichzelf getrakteerd op een drankje (of tien).

De dierenbescherming bracht de dronken wasbeer uiteindelijk naar een asiel. Daar mocht hij eerst zijn roes uitslapen “voor hij ondervraagd werd”, grapt het asiel in een bericht op sociale media. “Na een paar uur slapen en zonder verwondingen (behalve misschien een kater), werd hij veilig teruggebracht naar de wildernis”, klinkt het. Dit zal hem waarschijnlijk geen tweede keer overkomen.

JK EX

ARTIKEL © HET LAATSTE NIEUWS

a Wie is de zender?

b Markeer de bron geel. c Worden er studies, onderzoeken of experten aangehaald in het artikel? Zo ja, markeer groen. d Staat er een datum bij het artikel? Zo ja, omcirkel de datum. e Raadpleeg het internet. Zijn er nog andere bronnen die iets schrijven over dit onderwerp? ja

neen

MODULE 2 Nieuwsgierig

Wat is je conclusie? Schrap wat niet past. Vul aan. Artikel 5 is betrouwbaar / niet betrouwbaar, omdat

Hoe kan je de betekenis van een woord achterhalen?

D IE

Kijk naar de hele zin, de zinnen errond en de afbeeldingen. Zit er een ander woord verstopt in het woord? Gebruik een (online) woordenboek. Vraag aan iemand anders wat het woord betekent.

AA R

1 2 3 4

KE U

2 Zijn er woorden uit de vorige vier artikels die je moeilijk vindt? Markeer ze in de tekst. Ga op zoek naar hun betekenis.

3 Lees de zin uit een van de artikels. Beantwoord de vragen.

De onderzoekers voerden een klassiek experiment uit met katten, die ze van één meter hoogte op een zacht kussen lieten vallen.

a Welke woordsoort staat vetgedrukt? Kruis aan.

JK EX

een zelfstandig naamwoord

een lidwoord

een werkwoord

b In welke tijd staat het vetgedrukte woord? Kruis aan. de tegenwoordige tijd

de toekomende tijd

de verleden tijd

Weet je het nog? Een samengesteld werkwoord bestaat uit twee delen. Als je een samengesteld werkwoord gebruikt in een zin, moet je het soms splitsen. uitnodigen - Ik nodig hem uit.

MODULE 2 Nieuwsgierig

De verleden tijd Verleden = wat vroeger gebeurde. Werkwoorden zonder klankverandering Je neemt de stam (ik-vorm) van het werkwoord en voegt de uitgang toe. spelen --> ik speelde

vorm

regel ik droomde

stam + te / de

jij maakte

jij droomde

stam + te / de

hij maakte

hij droomde

stam + te / de

zij maakte

zij droomde

stam + te / de

wij maakten

wij droomden

stam + ten / den

jullie maakten

jullie droomden

zij maakten

zij droomden

D IE

KE U

ik maakte

De uitgang die je moet gebruiken, hangt af van het onderwerp.

stam + ten / den

AA R

Tip: stam (ik-vorm) eindigt op t, k, f, s, ch of p --> + te(n) stam eindigt niet op t, k, f, s, ch of p --> + de(n) maken – ik maak – ik maakte dromen – ik droom – ik droomde

--> --> --> --> --> -->

ik was ik had ik ging ik zei ik hielp ik nam

wij waren wij hadden wij gingen wij zeiden wij hielpen wij namen

JK EX

zijn hebben gaan zeggen helpen nemen

Werkwoorden met klankverandering Sommige werkwoorden veranderen van klank in de verleden tijd. Deze werkwoorden moet je uit het hoofd leren. Hieronder zie je een aantal voorbeelden.

MODULE 2 Nieuwsgierig

4 Schrijf de werkwoorden in de verleden tijd. Markeer eerst de werkwoorden die van klank veranderen groen. a weten Jolien stond.

niet dat er vandaag een toets gepland

b voelen De reporter lekker.

zich tijdens het interview plots niet

dat hij het beleid zou

d zwemmen Matthieu Bonne

in 2019 het Kanaal over.

KE U

c beloven De burgemeester doorvoeren.

e slapen Hassan en Mo

samen op één kamer.

a Lore ziet Timo de straat oversteken.

b Rouan lacht naar haar oma.

AA R

D IE

5 Verander de zinnen van de tegenwoordige tijd naar de verleden tijd.

c Mijn broer liegt over zijn schoolresultaten. Hij zegt dat hij alleen maar 10/10 behaalt.

JK EX

6 Lees de zin uit een van de artikels. Beantwoord de vragen. Dit zal hem wellicht geen tweede keer overkomen.

a Welke woordsoort staat vetgedrukt? Kruis aan.

een lidwoord

een zelfstandig naamwoord

b In welke tijd staan de vetgedrukte woorden? de verleden tijd

een werkwoord

MODULE 2 Nieuwsgierig

de tegenwoordige tijd

de toekomende tijd

De toekomende tijd Toekomst = wat nog gaat gebeuren. Gebruik zal / zullen + infinitief. De infinitief is de volledige vorm van het werkwoord en eindigt meestal op -en.

KE U

Ik zal draaien. Zij zullen schrijven.

7 Verander de zinnen van de tegenwoordige tijd naar de toekomende tijd. a Ik eet een pizza Hawaï.

b Oma en opa lezen elk hun krant.

AA R

D IE

c Jullie rekenen deze som uit.

d Het regent.

e Ik slaag zonder twijfel voor het rijexamen.

JK EX

Ik geef mijn oma nog een afscheidskus.

g Shana wacht vol spanning op de terugkeer van haar vriendje.

MODULE 2 Nieuwsgierig

8 Lees de zinnen. Kruis de juiste vorm van het werkwoord aan. a Morgen … de zon de hele dag! scheen

schijnt

zal schijnen

b Gisteren … Lisanne heerlijke koekjes. eten

zal eten

c Vorige week … Kasper mij ten huwelijk. vroeg

zal vragen

KE U

vraagt

d Ik … later in een groot huis mét zwembad. zal wonen

e Het feestje … gisteren in mineur. eindigt

eindigde

AA R

zal eindigen

woon

D IE

woonde

9 Scan de QR-code. Zoek een artikel uit dat jou interessant lijkt. Vertel de klas waarover het gaat. Volg de stappen. Zoek een interessant artikel uit.

Stap 2

Kan je nog meer informatie over dit nieuwsbericht vinden op andere websites? Zoek op en lees ook die artikels. Neem notities.

Orden je notities. Schrijf neer wat je de klas wil vertellen over dit nieuwsbericht. Gebruik hiervoor een kladblad. Let op! Het is niet de bedoeling dat je het artikel voorleest. Zeg het met je eigen woorden. Zorg voor een duidelijke samenhang (inleiding, midden en slot).

JK EX

Stap 3

Stap 1

Vertel het nieuwsbericht aan de klas. Gebruik hiervoor de verleden tijd.

Stap 5

Hoe zou jij jezelf beoordelen voor deze opdracht? Kleur het aantal sterren die je jezelf geeft.

Stap 4

mijn artikel mijn opzoekingswerk mijn notities mijn presentatie

MODULE 2 Nieuwsgierig

2.4 Roadtrip 1 Lees het artikel. Duid de drie delen aan. Zet een blauwe accolade naast de inleiding. Zet een oranje accolade naast het midden. Zet een groene accolade naast het slot.

Werken na de schooluren: geld verdienen als hobby

KE U

D IE

Sparen voor later (of voor nu) De belangrijkste reden is simpel: het leven is duur. "Als ik een nieuwe PlayStation-game wil of op stap ga met vrienden, wil ik dat zelf kunnen betalen", vertelt de 18-jarige Mo, die drie avonden per week in een magazijn werkt. Veel jongeren sparen ook voor grotere doelen, zoals hun eerste eigen auto of het behalen van hun rijbewijs. Door zelf te werken, voelen ze zich onafhankelijker van hun ouders.

Terwijl vroeger de meeste jongeren na schooltijd meteen naar het sportveld of de jeugdbeweging trokken, kiezen steeds meer leerlingen uit de derde graad voor een studentenjob. Van vakkenvullen in de supermarkt tot hamburgers bakken: de zin om te werken is groot. Maar waarom ruilen zij hun vrije tijd in voor een loonbriefje?

AA R

Meer dan alleen geld Toch draait het niet alleen om de euro's. Werkgevers merken dat jongeren uit het beroepsonderwijs vaak erg gewild zijn omdat ze praktisch ingesteld zijn en niet bang zijn om de handen uit de mouwen te steken. "Op mijn werk leer ik hoe ik met lastige klanten moet omgaan en hoe ik op tijd moet komen", legt Lisa, jobstudent bij Albert Heijn, uit. Een studentenjob geeft jongeren een voorsprong op de arbeidsmarkt; ze hebben immers al bewezen dat ze verantwoordelijkheid kunnen dragen.

JK EX

School versus werk Hoewel werken goed is voor je spaarboekje en de ervaring, waarschuwen leerkrachten voor de druk. Wie te veel uren klopt, komt vaak doodmoe in de klas aan. Het is een moeilijke puzzel: genoeg verdienen om leuke dingen te doen, maar ook nog voldoende tijd hebben om je diploma te kunnen behalen. De boodschap van de scholen is dan ook duidelijk: een studentenjob is een mooie extra, maar je schoolwerk blijft je belangrijkste 'voltijdse job'.

MODULE 2 Nieuwsgierig

2 Onderstaand artikel werd helemaal door elkaar geschud. Lees de delen en bepaal de volgorde (1-4). Duid aan of het deel bij de inleiding, het midden of het slot hoort. Vergis je niet: wie denkt dat techniek alleen maar 'vuil werk' is, heeft het mis. Moderne vakmensen werken tegenwoordig met de nieuwste technologieën, zoals computers en robots. Bovendien verdien je als goede vakman vaak een beter loon dan iemand die de hele dag achter een bureau zit. "Ik vind het heerlijk om echt iets te maken", vertelt de 17-jarige Liam, die een opleiding Lassen volgt. "Aan het einde van de dag zie ik wat ik gedaan heb. Dat geeft veel meer voldoening dan een dag lang mailtjes sturen."

deel: inleiding midden

slot

deel:

KE U

Ben je goed met je handen? Dan heb je de banen voor het uitkiezen. Terwijl veel mensen vroeger droomden van een kantoorjob, zijn de rollen nu omgedraaid. Of je nu lasser, elektricien of mecanicien bent: de bedrijven staan voor je in de rij.

inleiding midden slot

D IE

De cijfers liegen niet: er is een gigantisch tekort aan technisch personeel. Omdat steeds meer ervaren vakmensen met pensioen gaan, ontstaat er een grote vraag naar arbeiders in de industrie. "We kunnen het werk bijna niet meer aan", zegt garagehouder Marc. "Ik zoek al maanden naar een jonge gast die weet hoe hij een motor moet aanpakken. Wie nu afstudeert in een praktische richting, heeft eigenlijk al een getekend contract op zak."

deel: inleiding

AA R

midden slot

inleiding

3 Schrijf een passend slot bij dit artikel. De tussentitel krijg je al. Wees creatief.

JK EX

midden slot

De komende jaren zal de vraag naar 'handen op de werkvloer' alleen maar groeien. Voor leerlingen van vakscholen betekent dit vooral één ding: zekerheid. Wie bereid is om te leren en de handen uit de mouwen te steken, hoeft zich nooit zorgen te maken over werk. De boodschap is duidelijk: heb je goud in je handen? Koester het, want de wereld heeft je nodig.

deel:

ChatGPT in de klas: slimme hulp of lui bedrog?

Sinds de komst van programma’s zoals ChatGPT is de manier van huiswerk maken voorgoed veranderd. Met één klik schrijft een computer je opstel of lost hij je wiskunde-oefening op. Scholen zitten met de handen in het haar: moeten we dit hulpmiddel verbieden of juist leren gebruiken?

Een robot als coach Voor veel leerlingen is AI een godsgeschenk. "Als ik vastzit met een tekst, vraag ik ChatGPT om een beginnetje", zegt de 16-jarige Jasper uit de richting Elektriciteit. "Het helpt me om sneller te werken en moeilijke woorden beter te begrijpen. Het is alsof je een privéleraar hebt die 24 uur per dag voor je klaarstaat.”

MODULE 2 Nieuwsgierig

De toekomst: samenwerken met de computer

D IE

KE U

De valkuil van het kopiëren Toch zijn leerkrachten niet helemaal overtuigd. De grootste angst is dat leerlingen zelf niet meer nadenken. "Als de computer alles voor je doet, leer je zelf niets meer", waarschuwt mevrouw Peeters, leerkracht Nederlands. Bovendien is AI niet altijd correct; de computer verzint soms feiten die helemaal niet kloppen. Wie blindelings kopieert en plakt, loopt dus het risico om met een dikke onvoldoende te eindigen voor een tekst die vol fouten staat.

Voor leerlingen die moeite hebben met taal, kan zo’n hulpmiddel een enorme steun zijn om hun ideeën op papier te krijgen.

AA R

JK EX

4 Lees de zinnen. Onderstreep het onderwerp enkel en de persoonsvorm dubbel.

KI IN

a Enkele leerlingen werken elke zaterdag in de plaatselijke supermarkt. b Gisteren speelde mijn broer een spannend spel op zijn laptop. c Die nieuwe video op TikTok ging in één uur viraal. d Onze leerkracht weet niets van boormachines. e Vorige week behaalde Samir zijn diploma. f

De trein naar Antwerpen heeft vandaag tien minuten vertraging.

g Mijn beste vriend traint drie keer per week in de boksclub. h De batterij van mijn smartphone is alweer bijna leeg. MODULE 2 Nieuwsgierig

In de refter eten de jongeren elke middag een gezonde lunch.

Kevin droomt al heel lang van een speedpedelec.

5 Zet de woorden in de juiste volgorde. Onderstreep het onderwerp enkel en de persoonsvorm dubbel. Denk aan de hoofdletters.

KE U

b mijn neef – een tweedehands brommer – kocht – vorige week – . c het huis van de buren – in brand – staat – !

D IE

a onze ingediende taken – onze leerkracht – controleert – morgen – .

d geduldig – op de allerlaatste passagier – wachtte – de buschauffeur – .

AA R

e voetballen – tijdens de middagpauze – op het pleintje – de jongens – .

op TikTok – vond – een grappig filmpje – Klara – over koning Filip – .

g een boeket bloemen – kreeg – mijn nicht – van haar aanbidder – .

JK EX

h volgende week vrijdag – het einde van de examens – we – eindelijk – vieren – .

de leerlingen – een stevige houten kast – maken – in de praktijkles – .

jij – vroeger – hield – van k3 – ?

MODULE 2 Nieuwsgierig

6 Lees de zinnen. Zoek het onderwerp en de persoonsvorm. Kruis het juiste paar aan.

a De ervaren mecanicien moet de kapotte motor van de vrachtwagen herstellen. persoonvorm: herstelt moet herstelt moet

onderwerp: de vrachtwagen de kapotte motor de ervaren mechanieker de ervaren mechanieker

onderwerp: dat grote festival jullie jullie dit weekend

persoonvorm: gaan gaan naar gaan

KE U

b Gaan jullie dit weekend naar dat grote festival aan zee?

persoonvorm: weg verloren weg verloren

AA R

onderwerp: hun in de drukke winkelstraat de toeristen de toeristen

D IE

c In de drukke winkelstraat verloren de toeristen hun weg.

onderwerp: de koerier de koerier ons het pakketje

d Morgen zal de koerier het pakketje bij ons afleveren. persoonvorm: levert af zal af levert

JK EX

e Door de felle regenval overstroomden de straten in het dorp.

onderwerp: morgen de koerier ons het pakketje

persoonvorm: levert levert af af levert

7 Lees de zinnen. Welke zinnen hebben aanhalingstekens nodig? Kruis aan. Soraya roept: Wat een gigantische spin! De leerkracht zegt dat iedereen moet luisteren. Merel denkt dat ze niet zal slagen voor de test. Ik vroeg: Wat zijn jouw plannen voor de vakantie? Mijn zus zegt: Ik heb pijn aan mijn enkel.

MODULE 2 Nieuwsgierig

8 Lees de zinnen. De aanhalingstekens ontbreken. Zet ze op de juiste plaats. a Vader roept: Jij maakt altijd van een mug een olifant! b Ze vroeg beleefd: Mag ik even naar het toilet? c Het meisje zei: Ik wil nog een verhaaltje horen.

d Anna riep: Wat heb jij nu weer gedaan!

KE U

e Ik fluisterde: Ik ben verliefd op dat blonde meisje.

9 Schrijf wat er gezegd wordt met aanhalingstekens. Volg het voorbeeld.

a Billy zegt dat hij honger heeft.

AA R

b Mama zei dat ze vandaag niet zal koken.

D IE

Laura vraagt of ze morgen thuis mag blijven. Laura vraagt: “Mag ik morgen thuisblijven?”

c Ik vroeg hoe oud Jonas morgen wordt.

10 Markeer de dubbele punten in de zinnen. Waarom wordt het gebruikt? Kruis aan.

JK EX

d Samuel roept dat hij hulp nodig heeft.

a Mama zegt: “Ik maak vanavond spaghetti.” b Stop dit in je koffer: een toiletzak, een pyjama, propere kleding en een fles water. c Het boek van mijn zus is superspannend: het gaat over zombies. d Mijn buurvrouw vraagt: “Heb je mijn kat gezien?” e Ik heb veel hobby’s: zwemmen, lezen, fietsen en breien.

MODULE 2 Nieuwsgierig

Ik maak een opsomming.

Ik geef een omschrijving.

Ik zeg iets.

11 In elke zin ontbreekt een dubbele punt. Noteer het op de juiste plaats.

a Een ding is zeker het wordt een drukke dag. b Vincent vroeg “Wat vind je van mijn idee?” c Wij hebben veel dieren thuis paarden, koeien, schapen, ezels en

verschillende vogels. d Mijn kleine zus riep “Kijk, ik kan het zelf!”

KE U

e Haar favoriete vak op school is wiskunde alles is superlogisch.

12 Lees de tekst. Vul de ontbrekende dubbele punten aan.

D IE

Sarah wil graag journalist worden het is haar droomberoep. Ze wil haar dagen vullen met verschillende taken nieuwsberichten schrijven, mensen interviewen,

AA R

informatie zoeken … Haar oma was ook journalist. Ze zei altijd tegen Sarah “Jaag je dromen na.” Sarah doet altijd haar best voor school zodat ze journalist kan worden ze studeert elke dag, ze volgt bijles en natuurlijk

bekijkt ze elke dag het nieuws!

13 Lees de zinnen. Kruis de juiste vorm van het werkwoord aan.

a Nina Pinzarrone … vorig jaar een paar medailles.

JK EX

wint

zal winnen

won

b Morgen … ik de trein nemen naar Brussel. nam

neem

zal gaan

ging

zal nemen

c Hoe laat … jij gisteren slapen? ga

d Een paar maanden geleden … ik een mooie ketting cadeau. kreeg

zal krijgen

krijg

bakte

zal bakken

e Je … nog meer koekjes moeten … bakt

MODULE 2 Nieuwsgierig

14 Lees de zinnen. Markeer de tijdsaanduiding. Vul de zinnen aan in de verleden tijd of de toekomende tijd. a nemen Gisteren

ik koekjes mee naar school.

b dansen Toen ik jong was,

ik elke vrijdag na school.

c wandelen Volgende week vertrekken wij naar de Ardennen, we !

daar veel d organiseren Vorig jaar voor onze mama.

ik opnieuw een brief

15 De tekst staat in de tegenwoordige tijd. Schrijf de tekst opnieuw in de verleden tijd. Schrijf daarna de tekst ook in de toekomende tijd.

D IE

KE U

e schrijven Volgend jaar voor jouw verjaardag.

wij een super leuk verrassingsfeest

AA R

Shana wordt vroeg wakker op zondagochtend. Ze kijkt uit haar raam en ze ziet dat de zon schijnt. Ze heeft veel zin om naar buiten te gaan. Ze wandelt naar de keuken en pakt een banaan. Terwijl ze naar buiten gaat, stuurt ze een berichtje naar haar papa. Ze huppelt door de straat. Wat is het weer fantastisch!

verleden tijd:

JK EX

toekomende tijd:

MODULE 2 Nieuwsgierig

16 Verbind de woorden met de juiste betekenis. in kaart brengen

van deze tijd in beeld brengen

actueel

iets dat blijft hangen

raadplegen

informatie opzoeken

nazinderen

ontwijken, uit de weg gaan

17 Vul de zinnen aan met het juiste woord. Kies uit:

KE U

mijden

toegankelijk – detecteren – op de voet – primeur – belemmeren

a Deze politiehond is speciaal getraind om drugs te

D IE

b De dief

het onderzoek door niets te zeggen.

AA R

c Ik volg de rechtszaak van de beruchte moordenaar d De rockster beloonde ons met een echte nieuwe single voor de eerste keer liet horen.

toen hij zijn

door een grote

e De weg naar ons hotel was niet modderstroom.

18 Schrijf zelf een zin met de gegeven woorden.

JK EX

a ravage

b nieuwswaardig

c impact d beschouwen e aanbelangen

MODULE 2 Nieuwsgierig

Panorama

3.1 Superliegebeest

Liegen mag niet, maar we maken voor één keer een uitzondering. Kan jij een nepnieuwsbericht vertellen zonder dat jouw klasgenoten het doorhebben? Of is het duidelijk van jouw gezicht af te lezen?

Kies twee artikels uit jouw actuamap die je interessant vindt. Vul onderstaande infokaart aan met alle informatie die je kan vinden. Beschrijf ook kort in je eigen woorden waarover het artikel gaat.

KE U

Stap 1

1 Ga op zoek naar drie artikels.

titel artikel 1:

D IE

datum:

korte inhoud:

AA R

bron:

titel artikel 2: datum:

JK EX

bron:

korte inhoud:

Stap 2

Heb je in jouw actuamap een onbetrouwbaar artikel gestopt dat uiteindelijk nepnieuws bleek te zijn? Neem dat er dan bij. Heb je geen nepnieuws in jouw actuamap? Ga dan op zoek naar één onbetrouwbaar artikel op het internet. Vind je niet meteen iets? Dan mag je zelf ook een nepnieuwtje verzinnen.

MODULE 2 Nieuwsgierig

Let op! Het is de bedoeling dat jouw klasgenoten het nepnieuws niet kunnen raden. Het moet dus geloofwaardig lijken.

titel artikel 3: datum:

bron: korte inhoud:

KE U

D IE

2 Schrijf voor elk artikel uit wat je erover wil vertellen (max. 15 zinnen per artikel). Gebruik hiervoor een kladblad.

AA R

Houd rekening met deze vereisten. Kruis aan wat al in orde is. Schrijf een inleiding, midden en slot. Gebruik de verleden tijd.

3 Bereid je spreekopdracht voor.

Denk aan de volgende zaken:

In welke volgorde zal je de artikels voorstellen? Begin je met het nepnieuws? Ga je voor de sandwich-techniek (waar – niet waar – waar)? Of houd je de leugen als laatste?

•

Hoe ga je je verhalen vertellen? Je klasgenoten moeten raden welk artikel nep is. Probeer het hen moeilijk te maken door zo overtuigend mogelijk te vertellen.

•

Oefen je spreekopdracht een paar keer in.

JK EX

•

4 Aan de slag! Praat over jouw drie nieuwsartikels in de klas. Ben je een geboren leugenaar? Of kunnen jouw klasgenoten je makkelijk ontmaskeren?

MODULE 2 Nieuwsgierig

Woordenlijst De dood van de koning is nieuws dat iedereen aanbelangt.

belangrijk zijn voor

actueel

Hij vroeg ons om een actueel onderwerp uit het nieuws te kiezen voor de presentatie.

nu, van deze tijd

belemmeren

Ik botste tegen een andere auto omdat de felle zon mijn zicht belemmerde.

hinderen, tegenwerken

beschouwen

Sommige jongeren beschouwen hun smartphone als hun belangrijkste bezit.

iets zien als

detecteren

Het plaatsen van een rookmelder in huis is verplicht omdat dit op tijd rook kan detecteren.

opsporen, ontdekken

factchecken

Als je een verhaal op TikTok hoort, kun je beter eerst even factchecken of het wel echt waar is.

feiten controleren

de impact

De nieuwe wet op het gebruik van smartphones in de klas heeft een grote impact op de leerlingen.

blijvende indruk, invloed

in kaart brengen

De gemeente wil de onveilige fietspaden in de buurt in kaart brengen om ongelukken te voorkomen.

inzicht krijgen in, in beeld brengen

mijden

Als er ergens een grote vechtpartij is, kun je die plek maar beter mijden om niet in de problemen te komen.

ontwijken, uit de weg gaan

De spannende actiefilm bleef nog lang nazinderen bij de leerlingen.

iets dat blijft hangen

nieuwswaardig

Een buurman die het gras maait, is niet zo boeiend, maar een voetbalster die stiekem in ons dorp komt wonen, is wél nieuwswaardig.

interessante, actuele en bijzondere gebeurtenis

op de voet volgen

Tijdens de Ronde van Frankrijk volgt ons gezin de koers op de voet.

geen enkel detail missen

onderscheppen

De politie kon het bericht op tijd onderscheppen, voordat de daders het plan konden uitvoeren.

tegenhouden

de primeur

Die bekende YouTuber had een echte primeur: hij kondigde een samenwerking aan met het bekende merk Adidas.

een nieuwtje

raadplegen

Als je niet weet hoe laat de trein vertrekt, dan moet je de app van de NMBS raadplegen.

informatie opzoeken

KE U

D IE

AA R

nazinderen

aanbelangen

JK EX

Woordenschat

MODULE 2 Nieuwsgierig

de ravage

Na de zware storm was de ravage in de stad enorm: sommige huizen waren helemaal ingestort.

grote verwoesting, enorme schade

spotten

Gisteren spotte ik Koen Wauters in een Chinees restaurant.

iets zien, iets waarnemen

toegankelijk

De keuken is enkel toegankelijk voor personeel.

bereikbaar

beantwoord

Ze beantwoordde de vraag van de leerkracht.

geef het antwoord

bedenk

We moesten een eigen verhaal bedenken voor de schrijfopdracht.

verzin

bekijk

We bekijken een video in de les.

kijken naar

beschrijf

De leerkracht beschreef de opdracht voor ons.

leg uit

bespreek

We bespraken de kenmerken van betrouwbaar nieuws samen in de klas.

praat erover

kruis aan

Ik kruiste aan welke hobby’s ik leuk vind.

zet een kruisje in het vakje

markeer

Ik markeerde de belangrijkste woorden in de tekst geel.

kleur met je markeerstift

noteer

Ik noteer het juiste antwoord bij de vraag.

schrijf teken een cirkeltje rond

Ik onderstreepte het onderwerp eenmaal.

trek een streep onder

We voegden een afbeelding toe aan het artikel.

plaats erbij

We volgden het stappenplan en waren blij met het resultaat.

doe zoals

Ik vulde de zin aan met het juiste woord.

schrijf wat ontbreekt

vul aan

KE U

D IE

AA R

JK EX

volg

Ze omcirkelde het juiste antwoord.

onderstreep

omcrikel voeg toe

Schooltaalwoorden

MODULE 2 Nieuwsgierig

Ik kan

luisteren

handeling

spreken

woordenschat

D IE

schrijven

AA R

kijken

KE U

de belangrijkste informatie uit een tekst halen. inleiding, midden en slot in een tekst herkennen en benoemen. een nieuwsbericht schrijven. een betrouwbaar artikel herkennen. het onderwerp en de persoonsvorm herkennen en benoemen. aanhalingstekens op het einde van een zin herkennen en gebruiken. dubbele punten correct gebruiken in een zin. notities nemen. werkwoorden in de verleden en toekomende tijd herkennen en gebruiken. de woorden uit de woordenlijst gebruiken. drie nieuwsberichten vertellen aan mijn klasgenoten.

gesprek

onthouden uitbreiding

JK EX

lezen

Colofon

Auteur Lies Walschap Eerste editie ISBN 978 90 4865 272 3 - KB D/2026/0147/016 Bestelnummer 90 850 0202 (module 2 van 6) NUR 117 - Thema YPCA Verantwoordelijke uitgever die Keure, Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 - © Copyright by die Keure, Brugge

Foto’s Adobe Stock Bij de totstandkoming van dit lesmateriaal is gebruikgemaakt van generatieve AI-tools ter ondersteuning van beeldmateriaal ( ), redactie en formulering. Alle inhoud is redactioneel gecontroleerd en gevalideerd. Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft naar best vermogen getracht de publicatierechten volgens de wettelijke bepalingen te regelen. Zij die niettemin menen nog aanspraken te kunnen doen gelden, kunnen dat aan de uitgever kenbaar maken.

Die Keure wil het milieu beschermen. Daarom kiezen wij bewust voor papier dat het keurmerk van de Forest Stewardship Council® (FSC®) draagt. Dit product is gemaakt van materiaal afkomstig uit goed beheerde, FSC®-gecertificeerde bossen en andere gecontroleerde bronnen.