ucatieve uitgaven
BIEB
Sssht, ik slaap! Sofie De Moor
Kijker educatieve uitgaven
Verrekijker 5
6
Sssht, ik slaap!
Sssht, ik slaap! Ik ben Geis. Ja, Geis met ei en niet met ij. Die naam kreeg ik omdat mijn pap gek is van geisers. Geisers zijn warmwaterbronnen die op bepaalde ogenblikken een mengsel van heet water en stoom de lucht in spuiten. Geisers komen niet vaak voor en zijn uniek. Ik moet toegeven dat mijn ouders de perfecte naam gekozen hebben. Zoals mij is er maar één. Ik heb een warm hart en ben zo nu en dan explosief. Blijkbaar heb ik ook dezelfde genen als mijn ouders want ook ik ben gek van de aarde en alles wat er vanbinnen en vanbuiten gebeurt. Ik wil erg graag geoloog worden. Een geoloog is een wetenschapper die de aarde bestudeert. Toen ik daarover een spreekbeurt gaf in de klas, vertelde mijn juf dat haar oom in Nieuw-Zeeland woont. Hij doet onderzoek naar vulkanische activiteiten. Ik kreeg zijn e-mailadres zodat ik hem enkele vragen kan stellen.
1
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Wat doet een vulkanoloog? Beste professor Ik ben Geis en twaalf jaar oud. Ik zit in de klas van juf Niki, dat is uw nichtje. Juf Niki vertelde over uw werk als vulkanoloog. Eigenlijk wil ik graag zelf geoloog worden. Want ik ben erg geïnteresseerd in gletsjers, orkanen, aardbevingen en vulkanen. Ik hoop dat u mij een beetje uitleg kunt geven over het beroep van vulkanoloog. Wat moet u precies doen? Bedankt! Geis (van Geiser, ook mijn pap en mam zijn gek van de aarde)
VAN: Frank Foedjie
21 oktober 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Wat doet een vulkanoloog? Dag Geis Ik wou dat mijn ouders zo’n fantastische naam voor me hadden gekozen. Nee, professor is niet mijn naam maar dat kon je vast raden! Je mag me Frank noemen! Niki’tje lichtte me al in dat ze een enthousiaste leerling in haar klas had. Ik geef graag uitleg over mijn beroep als vulkanoloog. Twijfel niet om vragen te stellen! Ik zal ze met veel plezier beantwoorden. Misschien word je later mijn collega. Dat zou ik fijn vinden. Ik denk dat mijn nichtje dat ook wel leuk zou vinden. 2
Nu eerst even over mijn werk als vulkanoloog. Een vulkanoloog probeert het gedrag van een vulkaan zo goed mogelijk in kaart te brengen. Eigenlijk volgen we de hele tijd enkele parameters op. Dat betekent dat we verschillende metingen in de gaten houden. Op die manier proberen we een uitbarsting te voorspellen. Enkele dingen die we doen: we onderzoeken hoeveel keer de vulkaan in het verleden is uitgebarsten, welke soort uitbarsting het was, welke signalen er waren … Daarnaast gaan we actuele informatie verzamelen. We bekijken alles wat er zich nu op en rond de vulkaan afspeelt. Uur per uur (eigenlijk minuut per minuut) bestuderen we allerlei zaken. Bijvoorbeeld: - Is er een trillende aardkorst? - Is de watertemperatuur van omliggende rivieren gestegen? - Groeit de vulkaan plotseling? - Hoe zit het met de kraterafstand. Is die dezelfde gebleven? - Zijn er andere chemische gassen in de lucht waargenomen? - Is er sprake van stijgend magma? Wanneer er veranderingen zijn in de normale toestand van een vulkaan, dan kan dat weleens wijzen op een vulkaanuitbarsting. In zo’n geval is het erg belangrijk om veiligheidsmaatregelen te nemen. Het is uiteraard de bedoeling om alle bewoners rond de vulkaan te informeren mocht dat nodig zijn. Zoals mijn moeder altijd zei: ‘Voorkomen is beter dan genezen!’ Hopelijk is dat een goed antwoord op je vraag, Geis? Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog
3
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Leven in de buurt van een vulkaan Dag Frank Je zegt dat je mensen moet informeren wanneer er een vulkaanuitbarsting is, dat lijkt me een goed idee. Ik vroeg me af of er veel mensen in de buurt van een vulkaan wonen? Zijn dat waaghalzen? Het lijkt me erg gevaarlijk! Wat doe je als er uitbarstingsgevaar is? Heb je dat al meegemaakt? Groetjes! Geis (die het weleens met zijn eigen ogen zou willen zien)
VAN: Frank Foedjie
29 oktober 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Leven in de buurt van een vulkaan Dag Geis Misschien moet je al beginnen sparen voor een vliegtuigticket. Ik zou je maar wat graag alles tonen! Weet je, als ik kan, steek ik enkele foto’s in bijlage. Zo zie je wat ik bedoel. Het klopt wat je zegt. Leven rond een vulkaan brengt gevaren met zich mee. Maar voor mensen die hier geboren zijn, is de vulkaan een deel van hun leven. Ze kennen niks anders. De meeste mensen blijven rond een vulkaan wonen omdat de gronden erg vruchtbaar zijn (zie foto). 4
Wanneer een vulkaan as uitspuwt, dan is dat erg goed voor de gewassen. De vulkanische as is een soort van ‘mest’, rijk aan fosfaten, kalium, kalk, magnesium en zwavel. Daardoor kunnen de planten sneller groeien. Om even te vergelijken: bij een theeplantage kan men mét vulkaanas drie keer oogsten per jaar. Bij een gebied zonder vulkaanas is dat slechts één keer. Natuurlijk mag er niet te veel vulkaanas vallen. Is het pak te dik, dan verstikt de grond en kan het gebied decennialang onbruikbaar zijn. Maar goed, je vroeg me wat ik doe als er uitbarstingsgevaar is. Wel, dat is een beetje afhankelijk van de ernst van de situatie. Soms helpt het om een veiligheidszone af te bakenen rond de vulkaan. Daar mogen mensen zich niet begeven. Als het echt heel gevaarlijk dreigt te worden, dan worden er mensen geëvacueerd en naar een veilige plek ondergebracht. Wat de voorzorgsmaatregelen zijn, is afhankelijk van het land waarin je woont. Sowieso is het onze taak om de regering en alle andere belangrijke instanties te verwittigen bij gevaar. Rijke landen investeren doorgaans gemakkelijker in veiligheidsmaatregelen. Zo zijn er in Japanse bunkers daken aangepast zodat ze niet breken onder het gewicht van de vulkaanas. Soms worden er kratermeren geleegd. Ze doen dus het water uit de meren, zodat het bij een volgende uitbarsting opnieuw gevuld kan worden. Of er worden modderdammen gebouwd. Die houden de stroom vol smurrie tegen. Ikzelf heb al zo’n veiligheidsmaatregelen moeten opleggen, ja. Gelukkig zit ik hier niet alleen en zijn we met een team om belangrijke beslissingen te nemen. We doen er alles aan om het zo veilig mogelijk te houden! Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog
5
Bijlage 1: vruchtbare grond bij Mount Fuji in Japan
Bijlage 2: huis na uitbarsting van Mount Merapi in Java
6
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Gevaren Beste Frank Dat zijn wel twee zeer verschillende foto’s. Wanneer mensen geëvacueerd worden, dan moeten ze hun huis verlaten. Wat zijn de grootste gevaren bij een vulkaanuitbarsting? Gelukkig zijn er geen vulkanen in de stad waar ik woon! Geis (toch een beetje bang voor een uitbarsting)
VAN: Frank Foedjie
14 november 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Gevaren Dag Geis Een vulkaanuitbarsting mag er spectaculair uitzien, de gevolgen voor mensen, dieren en planten zijn niet te overzien. Hieronder lees je over de belangrijkste gevaren. Lavastromen Wanneer magma aan het aardoppervlak komt, door bijvoorbeeld een vulkaanuitbarsting, dan heet dat lava. De lava kan uit de vulkaan spuiten en baant zich een weg door het landschap. Een van de mogelijkheden is dat het een rivier wordt. Zo’n stroom kan snelheden van wel 75 kilometer per uur halen. Hoe meer de lava afkoelt, hoe trager het zal stromen. De hitte en snelheid waarmee zo’n stroom zich door het landschap begeeft, is gevaarlijk. 7
Gaswolken Niet alleen de lava is dodelijk, ook zijn sommige vrijgekomen gassen giftig en kunnen ze dodelijk zijn. Gloedwolken Tijdens de uitbarsting braakt de vulkaan een mengeling van lava, rotsblokken, gas en as uit. Deze gloedwolk heeft een verschroeiende temperatuur (soms wel meer dan 700 graden Celsius) en kan hoog en ver uitwaaieren. Asregens Er komt een grote hoeveelheid as vrij. De asdeeltjes kunnen de motoren van bijvoorbeeld vliegtuigen verstoppen. Wanneer er een vulkaanuitbarsting is, dan wordt het vliegverkeer stilgelegd. Modderstromen Wanneer as en puimsteen tijdens de uitbarsting worden vermengd met water, kunnen er modderstromen ontstaan. Dat water kan bijvoorbeeld gesmolten ijs of regen zijn. Een krachtige modderstroom kan een heel bos ontwortelen. Oppassen geblazen dus! Tsunami Bij een onderzeese vulkaanuitbarsting of zeebeving, kan er een vloedgolf of tsunami ontstaan. Het water wordt naar boven gestuwd en er kunnen golven van meer dan dertig meter hoog aan de kustlijn aanspoelen. Ik moet je vast niet vertellen hoe gevaarlijk dat wel is. Hopelijk heb ik je niet te veel schrik aangejaagd? Het is mijn taak als vulkanoloog om de vulkaan in te schatten en om zo snel mogelijk juist te handelen. Maar dat begrijp je wel! Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog 8
Bijlage 1: gloedwolk
Bijlage 2: lavastroom
9
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Soorten vulkaanuitbarstingen Beste Frank Ik weet wel dat een vulkaanuitbarsting gevaarlijk is. Maar dat er zo veel gevaren zijn, dat had ik nooit gedacht. Als ik naar je twee foto’s kijk, zie ik wel wat verschillen. Barst elke vulkaan anders uit? Of niet? Bedankt! Geis (die stilaan over vulkanen droomt)
VAN: Frank Foedjie
20 november 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Soorten vulkaanuitbarstingen Dag Geis Je hebt goed gekeken naar de foto’s. Er zijn inderdaad verschillende soorten vulkaanuitbarstingen. Als je kwaad bent, gaat dat er ook elke keer anders aan toe, niet? De ene zal rood worden, de andere zal schreeuwen. Maar je kan ook tieren en in het wilde weg slaan. Afhankelijk van je temperament, zal je anders reageren. Dat is ook zo met vulkanen. De meest spectaculaire vulkaanuitbarsting is de Hawaiiaanse eruptie. De lava is erg vloeibaar en stroomt langs de kraters en spleten over de flanken van de vulkaan. Er zijn geen explosies. Dit fenomeen komt vaak voor in Hawaï, vandaar de naam Hawaiiaanse uitbarsting. 10
Vooral ’s nachts is dit spectaculair! Kijk maar eens naar de foto die in bijlage steekt! De lavarivieren stromen tot aan de oceaan. Je hebt ook de Strombolische eruptie. De vulkaan spuwt vooral stroperige lava, as en stenen honderden meters de lucht in. De meest verwoestende uitbarsting is de Plinische eruptie. Voor de lavastroom zijn er verschillende explosies. De gaswolk zuigt puin en as kilometers de hoogte in. De wolk heeft de vorm van een paraplu. Daarna valt al het uitgestoten materiaal terug op de aarde. Een bekend voorbeeld van deze Plinische uitbarsting is die van de vulkaan Eyjafjallajökull. Je hebt het vast al gezien, wanneer je de tandpastatube open laat liggen, vormt er zich een dikke laag tandpasta aan de opening. Dat kan ook bij vulkanen gebeuren. In plaats van tandpasta, vormt er zich een dikke laag lava aan de krateropening. Zo’n laag heet een lavakoepel. Wanneer de koepel smelt, dan ontstaan er gloedwolken. Zo’n uitbarsting noemen ze de Pelée-eruptie. De laatste soort uitbarsting is de Vulkanische eruptie. Die kan ik gemakkelijk uitleggen aan de hand van een erg leuk experiment. Voor dat proefje heb je een fles frisdrank met prik nodig. Nodig een paar vrienden of je ouders rond de tafel uit, zodat ze goed kunnen kijken naar het experiment. Zeg hen dat je een Vulkanische eruptie zal nadoen. Schud met de fles. Open ze. Als je de dop van de fles schroeft, dan heb je een mooi voorbeeld van een Vulkanische uitbarsting. Zoals bij een echte Vulkanische uitbarsting, vormen zich gassen onder de lava. Die gassen veroorzaken de ontploffing en vormen stapelwolken in de vorm van een bloemkool boven de krater. Gelukkig bevat je fles frisdrank geen vulkanisch gesteente dat kilometers de hoogte invliegt. Laat je me weten wat je ouders van het experiment vonden? Tot gauw, Geis! Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog
11
Bijlage: Hawaiiaanse uitbarsting – Kilauea in Hawaii
Bijlage: Strombolische eruptie in Italië
12
Bijlage: Plinische uitbarsting – Eyjafjallajökull in IJsland
Bijlage: Vulkanische eruptie Colima in Mexico
13
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Vorm vulkaan Beste Frank Jij wist zeker wat er ging gebeuren, maar ik niet. Er heeft een kleine ontploffing plaatsgevonden in onze keuken, gisteren. De limonade spoot tot aan het plafond. Ik denk dat het voor alle toeschouwers wel duidelijk was wat de Vulkanische uitbarsting is. Bestaat er trouwens geen Mama-eruptie? De eerste vulkaan die vloekend uitbarst, moet je zo noemen! Ook al ben ik een hele avond bezig geweest met poetsen, ik blijf nog van vulkanen houden! De experimenten ga ik in het vervolg eerst even zelf uitproberen voor ik ze aan andere mensen toon. ;-) Wat ik nog graag wil weten. Heeft het soort uitbarsting iets te maken met de vorm van de vulkaan? Of omgekeerd: is de vorm van de vulkaan een gevolg van de soort uitbarsting? Je ziet het. Ik wil erg veel weten. Hopelijk vind je dat niet te erg. Ik heb de vulkaanmicrobe goed te pakken! Bedankt! Geis (in volle explosie)
14
VAN: Frank Foedjie
26 november 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Vorm vulkaan Dag Geis Ik zal vloekende vulkanen zeker in de gaten houden! En als ik ooit een vloekende vulkaan hoor, dan krijgt hij zeker de naam van je mama. Je hebt het vulkanenvirus blijkbaar goed te pakken! Misschien moet je eraan denken om je in vulkanen te specialiseren? ;-) Wil je graag weten welke vormen er allemaal zijn? Hier gaan we! Op onze aarde zijn de meeste vulkanen stratovulkanen. Ze hebben een steile helling en zijn gekend voor hun stevige uitbarstingen (zie bijlage 1). Daarnaast heb je de schildvulkaan. Die vulkanen herken je door hun lage hellingsgraad. Lava zal erg traag wegvloeien over een groot oppervlak (zie bijlage 2). Je hebt ook de calderavulkaan: te herkennen aan de komvormige krater. Die krater is zeer breed. Calderavulkanen zijn zeer explosief (zie bijlage 3). Er bestaan ook spleetvulkanen. Van alle vulkanen is dit de vlakste. Een van de gekendste is de Laki in IJsland. Die spleetvulkaan heeft een kloof van wel 24 kilometer lang, met meer dan honderd kraters. Uitbarstingen zijn niet krachtig, maar er is een grote lavastroom (zie bijlage 4). Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog 15
Bijlage 1: Stratovulkaan – Mount Ngauruhoe in Nieuw-Zeeland
Bijlage 2: Schildvulkaan – Mount Skjaldbreidur in IJsland
16
Bijlage 3: Caldera – Kratermeer Oregon in Amerika
Bijlage 4: Spleetvulkaan – Lakagigar in IJsland
17
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Schrik Beste Frank Leuk nieuws! Ik heb lang gezeurd en het mag! Volgende zomer gaan we naar Sicilië om een vulkaan te bekijken! We gaan daar de Etna beklimmen. Nu vroeg ik me af of dat wel veilig is? Ik wil niet meteen de lucht invliegen. Bedankt! Geis (de vulkaanbeklimmer)
VAN: Frank Foedjie
3 december 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Schrik Dag Geis Als je ouders twee verstandige mensen zijn, dan pakken ze hun reis goed aan. Dat betekent dat ze vooraf in het toerismekantoor informatie gaan inwinnen over de vulkaan. Deze informatiekantoren krijgen een laatste update over nieuwe ontwikkelingen van een vulkaan. Wanneer er plotselinge veranderingen zijn in het gedrag van de vulkaan, dan zullen ze je aanraden om niet op de vulkaan te gaan. Het kan zelfs zijn dat ze wandelpaden of bepaalde gebieden afsluiten. Er zijn ook verschillende websites waar je de activiteit van de vulkaan kan bekijken. Je hoeft ook niet te veel schrik te hebben. Kijk naar mij! Ik ben dagelijks bezig op en met vulkanen en ik ben er nog steeds. Het gevaar hangt ook af van het soort vulkaan. 18
Je hebt dode vulkanen, van deze vulkanen verwachten wetenschappers (zoals ik) niet dat ze nog zullen uitbarsten. De aardkorst is in die mate dichtgegroeid, dat er geen magma meer kan doorkomen. Er zijn ook vulkanen die slapen. Het is dan belangrijk om heel stil te zijn, Geis. Ssssht. Grapje! Slapende vulkanen zijn vulkanen die op dat bepaalde ogenblik niet actief zijn. Soms blazen ze gassen de lucht in of veroorzaken ze trillingen. Maar daarna slapen ze weer in. Je hebt dan nog een derde soort vulkanen. Dat zijn de actieve vulkanen. Je hoort het. Die vulkanen barsten ‘regelmatig’ uit. Regelmatig is een ruim begrip want sommige actieve vulkanen zijn al enkele duizenden jaren niet uitgebarsten. Het verschil tussen slapende en actieve vulkanen is erg klein. En vulkanologen kunnen er uren over discussiëren. Ik voeg een foto toe van een plaats niet ver in je buurt. In Duitsland ligt de Vulkaaneifel. Die naam heeft het te danken aan gasuitbarstingen die tienduizend jaar geleden plaatsgevonden hebben. Nu ligt het er rustig bij. Met mooie meren, waar je tijdens je vakantie heerlijk kan uitrusten … Vergis je niet! Je maakt er het best geen slapende honden (of vulkanen) wakker! Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog Bijlage: Laacher See, Vulkaaneifel in Duitsland
19
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Ontstaan vulkaanuitbarsting Beste Frank Duitsland? Vulkaaneifel? Ik wist helemaal niet dat er een slapende vulkaan zo dicht in de buurt was! Wow! We hebben het nu wel de hele tijd over de vulkanen en uitbarstingen gehad. Maar ik weet eigenlijk niet hoe zo’n vulkaanuitbarsting ontstaat. Kan jij mij dat uitleggen? Bedankt! Geis (houdt het rustig zodat vulkanen blijven slapen) PS Je hebt de groeten van juf Niki. Ik mag elke week verslag uitbrengen over vulkanen! Cool, hé!
VAN: Frank Foedjie
10 december 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Ontstaan vulkaanuitbarsting Dag Geis Doe jij ons Niki’tje ook veel groetjes van mij? Het lijkt dat ik jou meer mail dan haar! Zeg haar maar dat daar binnenkort verandering in zal komen! Ja, Geis. Het ontstaan van de vulkaanuitbarsting. Dat is de basis van alles. Ik moet je even meenemen naar de structuur van onze aarde. Onze aarde bestaat uit een aardkern. 20
De binnenkern bestaat uit een harde bal van ijzer en nikkel. De druk is erg groot en hij kan niet smelten. Daarrond zit de buitenkern. Daar is er minder druk en smelt de massa. Het is er ongeveer 5000 graden Celsius warm. Ik raad je niet aan om je aardappeltjes er klaar te maken, want er zou niks meer overblijven! Iets frisser, maar toch nog heet, is het in de mantel. Het is er 3000 graden Celsius. De mantel bestaat uit een dikke laag bewegend gesteente. Het is een stroperige massa die wel 3000 kilometer dik is. Daarrond zit de aardkorst. De aardkorst is hard en stevig. De aardkorst bestaat dan weer uit verschillende platen die als puzzelstukken op de mantel drijven. De manier waarop deze platen zich ten opzichte elkaar bewegen, heet plaattektoniek. Zo, ik denk dat de aardkorst me naar mijn bed brengt. Het was een erg lange dag vandaag! In bijlage zit er een foto van een perzik. Met een beetje verbeelding, zie je mooi de doorsnede van de aarde. De pit is de aardkern, het vruchtvlees is de mantel en de schil is de aardkorst. Neem die perzik maar mee naar de klas als je de volgende keer over de aarde vertelt! Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog Bijlage: doorsnede perzik + structuur van de aarde
21
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Plaattektoniek Beste Frank De perzik meenemen naar school was een goed idee! Iedereen weet nu ongeveer hoe de aarde er vanbinnen uitziet. Enkele klasgenootjes vroegen nog meer informatie over plaattektoniek. Nu weet ik zelf al dat er twee soorten platen zijn: de oceanische platen (waar zeegebieden op drijven) en de continentale platen (waar land op drijft). Maar hoe komen vulkanen dan tot stand? Bedankt! Geis (vanop de continentale plaat)
VAN: Frank Foedjie
18 december 2017
AAN: geoloog.geis@gmail.com ONDERWERP: RE: Plaattektoniek Dag Geis Wat je over de oceanische platen en continentale platen zegt, is al helemaal juist. Eigenlijk zit het zo. Vroeger zaten de continenten aan elkaar vast. Dat weten we omdat de kustlijnen als een puzzel in elkaar passen. En dat weten we ook omdat archeologen dezelfde fossielen op de verschillende continenten teruggevonden hebben. Je dacht toch niet dat dieren en planten duizenden jaren geleden de oceaan konden overzwemmen? Nee, ook niet met een roeibootje! 22
De continenten drijven nog steeds uit elkaar door convectiestroming. Ik kan het uitleggen als volgt. De aardkorst drijft op een kom kokende soep. Wanneer je mama soep klaarmaakt, moet je maar eens in de pot kijken. Je zal zien dat de groenten in het midden naar boven komen. Dat komt omdat het middelste punt, het warmste punt is. Wat warm is, stijgt (denk maar aan een luchtballon). Daarna koelen de groenten af, drijven ze boven en zinken ze terug aan de zijkanten van de pot. Dat proces herhaalt zich. Nu je dat weet, breng ik je naar de plaattektoniek. In het midden van alle oceanen liggen onder water gigantische bergketens. De bergketens zitten op de plaats waar twee aardplaten van elkaar wegdrijven. Wanneer er een spleet is, wordt het magma door die opwaartse druk naar boven geduwd. (Denk aan de groenten die naar boven komen in het midden van de pot soep.) Er ontstaat dus een gebergte. Elk jaar groeit dat gebergte enkele centimeters. Nu weet je zelf wel dat de aarde rond is. Als er ergens een aardplaat wordt opengeduwd, dan wordt op een andere plek een aardplaat onder een andere geduwd. Wanneer de aardplaten verschuiven en het magma de kans krijgt om door de aardkorst te komen, dan zal het dat doen. Dat is eigenlijk de oorsprong van een vulkaanuitbarsting. Heb je dat begrepen, kleine vulkanoloog? Ik kijk ernaar uit om je eens in het echt te ontmoeten! Altijd welkom om eens langs te komen. Al ligt Nieuw-Zeeland niet echt om de hoek, natuurlijk! Met vriendelijke groet, Frank, vulkanoloog
23
AAN: vulkanoloog.frank@gmail.com ONDERWERP: Bedankt Beste professor Dank je wel voor je uitleg! Ik vond het echt heel interessant. Als bedanking heb ik een kleine foto voor jou. Hang je die op in je bureau? Dan ben ik er toch bij! Hou je me op de hoogte mocht er binnenkort een vulkaanuitbarsting aankomen? Dan volg ik alle berichten mee op! Bedankt! Veel groetjes! (geweldige) Geis Bijlage: Geiser in Strokkur - IJsland
24
Ik ben Geis en gek van gletsjers, vulkanen … Daarom wil ik geoloog worden. Een geoloog kent de aarde vanbinnen en vanbuiten. De oom van mijn juf is vulkanoloog. Hij woont momenteel in Nieuw-Zeeland om vulkanen te observeren. Ik kreeg zijn e-mailadres en kan niet wachten om er hem meer over te vragen!
Dit boekje maakt deel uit van de Verrekijkerbieb 5. ISBN 978 90 486 2536 9 Bestelnummer 60 1021 497 KB D/2016/0147/105 NUR 191 Foto’s: Shutterstock Verantwoordelijke uitgever die Keure Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 © Copyright die Keure, Brugge
9 789048 625369
Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form by print, microfilm or any other means without written permission from the publisher.