Issuu

ucatieve uitgaven

BIEB

Het ABC van de liefde Inge Misschaert

Kijker educatieve uitgaven

Verrekijker 4

Het ABC van de liefde

Hallo! Ik ben Alexandra. En ik heb op school een opdracht om een werkstuk te maken over de liefde. Tja. Iedereen lachte mij uit toen ik dat briefje trok. En nee, de meester wilde niet van wijken weten. Ik moest en zou dat onderwerp houden. Nu ik dus dit onderwerp heb, moet ik er maar het beste van maken, toch? Dit jaar lag er plots een briefje op mijn bank. Anoniem!!!

je zijn? f e i l n j mi Wil jij o leuk. z e j d Ik vin

Ik vond het allerminst grappig en mepte Roald zelfs een bloedneus omdat hij er een opmerking over maakte. Hij kon er niet mee lachen en de juf ook niet. Ik ging naar huis met een ferme nota in mijn agenda. Alsof Roald ooit aan mij zou denken als … als liefje. Maar goed, ik moet niet afdwalen. Ik heb voor jullie een ABC gemaakt. Over de liefde. Voor het geval je ooit een liefje hebt. Of intelligent wil overkomen. Er staan best leuke weetjes bij. Veel plezier dus! Groetjes, Alexandra

A Aandacht Op kamp is het iedere zomer hetzelfde liedje. Een vriendin wordt verliefd en dan probeert ze allerlei gekke dingen om aandacht te krijgen van een jongen. Heel vervelend! Ook als Valentijnsdag nadert, dan valt het op. Werkelijk elke etalage hangt vol hartjes, bloemen, rode rozen ... Elke reclamebrochure schreeuwt om het hardst welke cadeaus je het best voor je lief moet kopen. Ik duw die vreselijke hartjesdingen telkens met een vies gezicht van me af, maar mama bladert er altijd wel eens door, en dan zucht ze eens diep. Afspraakje Nog zoiets: een afspraakje. Ik hoop van mijn leven geen afspraakjes te hebben. Of toch niet binnen de eerste twintig jaar. Oma zegt dat ik overdrijf, dat ik daar over vijf jaar wel anders over zal denken. Ik wilde eerst ontkennen, maar toen dacht ik aan mijn zus Frederike , die bijna vijftien is en soms langs de regenpijp van haar kamer naar beneden klimt om naar de een of andere afspraak te kunnen. Wat ze niet mag, welteverstaan, anders zou ze niet langs de regenpijp klimmen. Ze is nogal gek op Rupert, de broer van Roald.

B Briefje Als je verliefd bent, schrijf je vaak briefjes naar de persoon op wie je verliefd bent. Ik veronderstel dat het dan betekent dat je lieve woordjes schrijft? Briefpapier is tegenwoordig wat moeilijker te krijgen. Mensen e-mailen of sms’en en chatten vaker en een brief schrijven duurt soms wat langer. Je moet gaan zitten, woorden bedenken, een envelop zoeken en een postzegel … Maar ik vind het wel een romantisch idee. Oma schrijft mij brieven en ik schrijf naar haar. Het is niet romantisch, want ik spuit er geen parfum op zoals ze in films doen, maar het is altijd leuk als er onverwacht een brief in de bus zit die helemaal voor mij is.

Bloemen Bij liefde horen bloemen, maar bloemen horen eigenlijk overal bij. Ik denk dat mannen (vooral mijn papa dan) er veiligheidshalve van uitgaan dat ze met bloemen niet veel verkeerd kunnen doen bij hun vrouw. Daar zouden ze zich wel eens lelijk in kunnen vergissen! Gelukkig heeft papa mij als expert bij de hand. Bloemen hebben namelijk een betekenis! Dat zie je bijvoorbeeld vaak op schilderijen! De bloemen op doeken zijn niet zomaar een versiering: soms staan ze voor liefde, soms voor onschuld en soms zelfs voor de dood.

Ik lijst de belangrijkste bloemen (en waarvoor ze staan) even voor je op! Rode roos: liefde en verleiding Roze roos: voor geheime liefde (dus die briefschrijver die dat briefje op mijn bank legde had beter moeten opletten!) Gele roos: voor vriendschap, maar soms ook voor jaloezie Witte roos: voor onschuld (ook de witte lelie staat hiervoor) Zonnebloem: die wil maar één ding zeggen: je bent geweldig! Tulp: de perfecte liefde (die heb ik dus aan papa aangeraden) Chrysant: die staat voor vriendschap, maar ik zou dat toch niet doen, want wij gebruiken chrysanten vaak voor op het kerkhof. (Goed dus dat ik mee met papa naar de winkel ging!) Boomkerven Romantischer kan het niet worden: een verliefd koppel krast de letters van hun namen in een boom met een hartje eromheen. Maar wist je ook dat de boom daaraan kan doodgaan? Als de schors weg is, wordt de sapstroom beschadigd en daardoor kan het zijn dat de boom het niet overleeft. Toch maar niet doen! Ik vind het altijd leuk wanneer koppels hun namen in het zand schrijven op het strand. Dat is even romantisch en daar doe je niemand pijn mee.

C Chocolaatjes Een grote doos met chocoladehartjes, of een pralinedoosje in de vorm van een hart zijn allemaal zeker oké als cadeautje voor je lief! Chocolade komt van de Azteken, een oud volk dat de lekkernij al verbond met de god van de vruchtbaarheid. Het is zelfs bewezen dat er in chocolade een stof zit die de hersenen beïnvloedt, net als een kop koffie. Je eet er dus best niet te veel van. Wist je overigens dat dieren zoals honden en paarden absoluut geen chocolade mogen eten? Er zit namelijk een stof in, theobromine, die ze niet kunnen verwerken. Ze kunnen er zelfs van sterven!

Cadeautjes Er zijn heel veel dingen die je voor elkaar kunt kopen. Dure dingen zoals juweeltjes of videospelletjes. Maar als je verliefd bent, ben je ook heel blij met iets wat helemaal niets kost. Op kamp is er ieder jaar wel een jongen die bloemen plukt voor een meisje. Belachelijk, denk je? Misschien. Maar het zou zo leuk zijn als Roald dat doet voor mij ...

D Diner Of je nu tussendoor een ijsje eet in de boomhut of een wafel in het park, er zijn kansen genoeg om iets lekkers te eten met de persoon die je graag ziet. Als mama en papa ‘s avonds gaan eten (of dineren) op restaurant als ze iets te vieren hebben, mogen ik en mijn zus vaak mee. Gewoon. Omdat we elkaar graag zien. Als familie! Frederike en ik vinden het best: wij eten dan gezellig iets met vier, terwijl mama en papa maar af en toe een kleffe blik op elkaar werpen. Goed zo!

E Eros Eros is de Griekse god van de liefde. Je kent hem vast wel onder de naam Cupido of Amor. Zo heet hij namelijk bij de Romeinen. Die Romeinen en Grieken hadden werkelijk overal een god voor, dus ook voor de liefde. Ik vind Griekse mythologie erg leuk om te lezen. Eros was de zoon van Aphrodite en Ares. Hij bezat een pijl en boog, waardoor iedereen die hij raakte, op slag verliefd werd. Niemand was veilig voor hem, ook de goden niet. Eros was zelf niet verliefd, maar toen hij het meisje Psyche wilde raken met zijn pijl, raakte hij zichzelf en werd verliefd op haar. Hij wilde echter verborgen houden dat hij een god was en kwam alleen ‘s nachts bij haar als het donker was. Psyche was nieuwsgierig (een beetje door haar zussen die wilden weten wie die Eros was) en ze nam een lamp mee. Eros was boos en verdween in het niets. Psyche dwaalde zolang wanhopig rond dat de goden medelijden kregen. Eros vergaf haar en Psyche werd in het rijk der goden opgenomen. Mooi verhaal, toch?

F Fata morgana Een fata morgana is een droombeeld: iets wat je denkt te zien, maar dat er niet echt is. Het bekendste voorbeeld gaat over mensen in de woestijn. Ze denken dat ze een bron zien, maar die blijkt er niet te zijn. Ik vind dat liefde soms een beetje lijkt op een fata morgana. Je kent de uitdrukking wel: ‘liefde maakt blind’. Het is niet dat je niet meer kunt zien, maar je ziet geen fouten van je geliefde. Of toch niet in het begin. Volgens onderzoekers is er een wetenschappelijke verklaring voor. Liefde of verliefdheid zorgt ervoor dat er veranderingen optreden in je hersenen. Zo heb je meer positieve gevoelens en denk je minder goed na. Daardoor zie je alles een beetje door een roze bril, zoals bijvoorbeeld diegene op wie je verliefd bent.

G Geschiedenis Niet bang worden, maar ik hou van geschiedenis. Ik hou ervan om van alles de reden uit te pluizen, of om te weten waar alles vandaan komt. Zo ook bijvoorbeeld de dag van de liefde: Valentijnsdag. Lupercalia was een Romeins feest op 15 februari om de vruchtbaarheid te eren. Ze eerden toen Juno, de godin van de vrouw en het huwelijk, en Pan, de god van de natuur. De Romeinen waren altijd in voor een feestje, maar dit was een erg belangrijk ritueel. Het verhaal gaat zo: de Romeinen gooiden alle namen van ongehuwde vrouwen in een kom. De ongehuwde mannen mochten een naam trekken en zo werden ze aan elkaar gekoppeld. Het lijkt mij verschrikkelijk om zo aan een man te moeten komen! De Kerk verbood dit gebruik natuurlijk en in 496 veranderde paus Gelasius de datum naar 14 februari.

H Hartjes Voor ons lijkt het vanzelfsprekend dat hartjes met de liefde of verliefdheid te maken hebben. Het is niet helemaal duidelijk waar het precies vandaan komt, maar ik denk dat de verklaring zich wel laat raden. Als je verliefd bent, dan slaat je hart sneller, toch? Of ben ik misschien altijd buiten adem als ik Roald toevallig buiten school tegenkom? Ik moet het een keer uittesten: gewoon heel traag wandelen, zodat het zeker niet daaraan kan liggen. Ik weet zeker dat Frederikes hard wel sneller klopt als Rupert in de buurt is. Het pompt al het bloed naar haar hoofd, vermoed ik, want ze bloost elke keer dat het een lust is. Je denkt waarschijnlijk dat ik fantaseer, maar het is echt waar: blozen komt door een verhoogde bloedtoevoer naar je hoofd. Alleen is verliefdheid niet de enige reden: schaamte of woede kunnen dat ook veroorzaken. Gelukkig bloos ik niet snel, of ik zat knalrood in de klas na dat briefje. Eigenlijk heb ik wel wat medelijden met Roald: zijn neus ziet nog steeds rood van de klap die ik hem gaf. Geen idee wat me bezielde.

I Impuls Er bestaat een heel wetenschappelijke uitleg van dit woord, maar die klinkt veel te ingewikkeld om hier te schrijven. Volgens mij heb ik last gehad van een impuls toen ik Roald sloeg. Het is in elk geval een beweging die zonder veel nadenken wordt gedaan. Ik veronderstel dat een impuls wel vaker gebeurt bij verliefdheid of liefde: je bent immers zo in de war door je gevoelens dat je niet meer goed nadenkt over wat je doet. En geef toe: soms doet een mens gekke dingen voor de liefde. Gisteren stond Rupert met een gitaar voor het raam van Frederike. Een gitaar die zo ontzettend vals klonk, dat onze kater Minoe naar de zolder vluchtte. Ik begrijp niet waarom Frederike zo stond te en blozen en waarom ze hem niet keihard uitlachte? Misschien ben ik toch nog te jong voor de liefde? En toch: als ik me inbeeld dat Roald daar staat met dat gitaartje … dan voel ik kriebels en het zijn geen lachkriebels.

J Jong en oud Dat de liefde voor jong en oud is, dat vind ik mooi. Frederike trok een vies gezicht toen ze laatst zag hoe een oud koppel elkaar kuste. Maar ik vond dat eigenlijk best mooi. Alleen betrapte ik daarna papa en mama toen ze in de bergplaats stonden en elkaar kusten. Jakkes!

K Kriebels in de buik Nu ik hier toch wetenschappelijk onderzoek aan het verrichten ben (straks word ik nog rijk!), wil ik ook wel eens weten waar die kriebels of vlinders in de buik eigenlijk vandaan komen. Het is bewezen dat onze buik, meer bepaald onze darmen, reageren op gevoelens. Alle organen staan in verbinding met onze hersenen en het is daar dat de emotie ontstaat. Je kunt dus inderdaad vlinders of kriebels in je buik hebben doordat je iemand ziet waarop je verliefd bent. Maar door stress voor een grote toets kun je ook kriebels in je buik krijgen. Alleen zijn die natuurlijk niet zo leuk!

Kaart In de meeste winkels staan vaak voorgedrukte kaarten die met liefde hebben te maken. Het rood en de hartjes spatten ervan af. Het is gebruikelijk om je geliefde een kaartje te sturen of te geven. Het is natuurlijk origineler om er zelf eentje te maken. Daar kun je je helemaal in uitleven. Ik heb er gisteren eentje gemaakt, gewoon om te proberen. Met rode glitters. Geen idee naar wie ik hem ga sturen. Naar oma misschien? Geen idee waarom ik de hele tijd Roalds ogen voor mij zie als ik aan die kaart denk.

L Liefde Liefde is alles waar het om draait in dit verhaal. Het is een eeuwenoud gevoel. Er zijn ook een hele hoop liefdes: die voor je vriend of vriendin, maar ook voor je ouders, je huisdier …

M Mijmeren Mijmeren is een mooi woord voor dromen, of wat voor je uit zitten staren, diep in gedachten verzonken. Je kunt over van alles mijmeren, maar meestal gaat dat dus over positieve dingen. Mijmeren over de vakantie die begint, een reisje dat je gaat maken of over de jongen of het meisje op wie je stiekem een beetje verliefd bent.

N Nakupenda Liefde bestaat in alle talen. Ook de uitdrukking ‘Ik hou van je’ klinkt in elke taal dus anders. ‘Nakupenda’ is hoe je iemand je liefde verklaart in het Swahili. Hier zijn er nog een paar talen. Wie weet kunnen ze op reis nog handig van pas komen! Vlaams: Nederlands: Frans: Engels: Spaans: Italiaans: Deens: Grieks: Zuid-Afrikaans:

Ik zie je graag. Ik hou van jou. Je t’aime. I love you. Te amo. Ti amo. Jeg elsker dig. S’agapo. Ek het jou lief.

O Onbeantwoorde liefde Een onbeantwoorde liefde is niet zo leuk. En geloof mij, ik kan het weten! Onze juf van vorig jaar was hevig verliefd op de invaller voor turnen. De liefde spatte ervan af. Ze achtervolgde hem overal waar hij maar ging. Wij vonden het best een beetje zielig - maar hé! - als je verliefd bent, dan doe je gekke dingen. Het verstand is verblind en het gevoel neemt alles over. Ze kwam pas weer tot haar positieven toen de invaller weer verdwenen was en we weer onze oude turnleraar hadden. Laatst kwam ik haar op de markt tegen, hand in hand met een onbekende man met een geruite pet. Ze bloosde een beetje toen ze mij herkende: overduidelijk verliefd dus! Gelukkig liep het voor haar goed af!

P Putti Ik had het al eens over schilderijen en de symbolen erop. Geloof mij, ik ken er niet alles van, maar mama studeert sinds vorig jaar kunstwetenschap. Wanneer ze maar de kans ziet, sleept ze mij mee naar een museum. Waarom mij? Omdat Frederike wel wat anders te doen heeft, omdat mijn vader zijn ogen al ten hemel slaat bij het horen van het woord kunst en omdat ik maar een klein beetje protesteer als ze weer met zo’n foldertje komt aanwapperen. Oké, ik geef het toe: ik vind het leuk. Een museum is helemaal niet zo stoffig als men beweert. Het is leuk om de verhalen achter de schilderijen te horen. En dat brengt mij tot de putti, of putto in het enkelvoud. Het zijn kleine, schattige figuurtjes, soms met vleugels, die vaak op oude schilderijen afgebeeld staan. De naam is Italiaans en was een scheldwoord voor kleine jongetjes in het Latijn. Ze komen uit de oudheid en waren oorspronkelijk de begeleiders van de liefdesgod Eros.

Q Quasi Ik heb iets ontdekt. Beloof mij om het niet verder te vertellen! Ik denk dat ik quasi-verliefd ben op Roald. Quasi betekent zo goed als, of bijna. Oh, help, wat moet ik nu beginnen? Stel dat hij het merkt? Stel dat iemand anders het merkt? Rupert? Of Frederike? Mijn buik kriebelt zo hard, dat het bijna pijn doet.

R Romeo en Julia Oké, over naar het belangrijkste van de zaak: de liefde. Naast de liefde voor kunst, delen mama en ik ook de liefde voor melige en vooral oude films. Ik vind nieuwe films maar niets: ze gaan veel te snel. Ik word er moe van. Mama kijkt vaak naar oudere films: soms in zwart-wit, maar dat stoort me niet. Eentje daarvan is ‘Romeo en Julia’. Ik ben dol op dat verhaal! Wacht, ik vertel het even kort. Het is een heel beroemd toneelstuk dat geschreven werd door de bekende William Shakespeare. Romeo en Julia wonen allebei in de Italiaanse stad Verona. Helaas behoren ze tot vijandige families: de familie Montague en Capulet. Op een bal leren ze elkaar kennen en ze worden verliefd. Maar hun liefde is gedoemd: hun families kunnen elkaar niet uitstaan! Julia hoort dat haar vader haar heeft uitgehuwelijkt aan graaf Paris.

Romeo en Julia trouwen in het geheim, maar dan slaat het noodlot toe. Romeo doodt in het gevecht een neef van Julia en wordt verbannen. Hij vlucht naar de stad Mantua. Julia moet nu wel trouwen met Paris, maar ze verzint een list. Ze neemt een middel in dat haar in slaap brengt. Maar het lijkt alsof ze dood is. Een boodschapper moet dit nieuws aan Romeo vertellen. Maar de boodschapper mist Romeo, want die is al aan het terugkeren. Romeo vindt Julia in een graf, zogezegd dood. Omdat hij zo verdrietig is, vergiftigd hij zichzelf. Dat is het punt waarop ik roep dat hij moet stoppen, want ze slaapt gewoon. Ziet hij dat dan niet? Maar hij luistert niet, slikt het gif en valt dood naast zijn geliefde neer. Daarop wordt Julia wakker uit haar diepe slaap. Als ze denkt dat haar geliefde dood is, dan beseft ze dat hun plan mislukt is. Omdat ze niet meer wil leven zonder Romeo, neemt ze zijn dolk en steekt ze zichzelf dood. Op het einde krijgen de twee families spijt en ze leven vanaf dan in vrede met elkaar.

S Symptomen De meest bekende symptomen van verliefdheid of liefde zijn: (je hebt ze niet noodzakelijk allemaal) • Je hebt klamme handen. • Je hebt altijd maar zin om te glimlachen. • Je hebt kriebels in je buik. • Je kan niet stoppen met aan hem of haar te denken. • Je hebt weinig eetlust. • Je bloost vaak. • Je dagdroomt vaker. • Je bent verstrooid en dwaalt af.

T Trouwen Uit verliefdheid komt meestal liefde voort en soms gaat een koppel trouwen om hun liefde aan elkaar te tonen met een ring. Maar of je nu trouwt, of gewoon met elkaar samenwoont, zolang je elkaar echt graag ziet, komt alles goed.

U Uitverkoren Sommige mensen geloven in één partner die speciaal voor hen bestemd is. Mij lijkt dat niet zo simpel: stel dat een jongen uit een indianenstam voor mij de ware is en ik ontmoet hem nooit?

V Verliefdheid Mensen zeggen dat verliefdheid de eerste stap van de liefde is. Het moment waarop je de eerste symptomen voelt. Ik schrijf dit boekje met klamme handen en ik glimlach voortdurend. Ben ik dan toch verliefd? Misschien dat ik het deze zomer op kamp ontdek. Roald gaat ook!

W Wonderlijk Nu ik de liefde al een tijdje bestudeer, vind ik één ding nog steeds wonderlijk: dat de liefde wederzijds is.

Is het dan toch niet allemaal op toeval gebaseerd? In het geval van Frederike niet: zij stond gisteren achter het tuinhuis met Rupert te kussen. Ik moest net het keukenafval naar de composthoop brengen toen ik ze betrapte. Ik stond ze een tijdje te bekijken. Frederike gilde van woede toen ze me zag. Komaan zeg, ik ben toch bezig met wetenschappelijk onderzoek?

X X-factor Je hoort deze term vaak op tv: de X-factor. Ik veronderstel dat als je verliefd wordt, je misschien iets van jezelf in die andere persoon herkent? Misschien komt het door de ogen? Mama zegt dat ogen de spiegels van de ziel zijn. Kun je zomaar in iemands ziel kijken? Hoewel … Roald heeft prachtige ogen.

Z Zoenen Ik heb nog altijd een beetje de neiging om luid ‘jakkes’ te roepen als ik mensen zie zoenen. Maar dat had ik niet bij dat oude koppel. Bij mama en papa wel, maar dat komt doordat ze mijn ouders zijn. (Wie wil zijn ouders nu zien zoenen?) Als ik aan Roald denk, word ik warm, krijg ik kriebels in mijn buik, heb ik klamme handen, krijg ik de neiging om te stotteren en wordt mijn hoofd warm. PS: Roald heeft bekend dat hij dat briefje op mijn bank legde. We gaan morgen samen fietsen.

Alexandra moet een werkstuk maken over de liefde. Iedereen lacht haar uit. Maar je moet overal het beste van maken, vindt ze. Daarom maakte ze een ABC over de liefde.

Dit boekje maakt deel uit van de Verrekijkerbieb 4. ISBN 978 90 486 2283 2 Bestelnummer 60 1021 397 KB D/2015/0147/339 NUR 191 Foto’s: Shutterstock Verantwoordelijke uitgever die Keure Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 © Copyright die Keure, Brugge

9 789048 622832

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form by print, microfilm or any other means without written permission from the publisher.