ucatieve uitgaven
BIEB
De Olympische Spelen Jeroen Defauw
Kijker educatieve uitgaven
Verrekijker 3
7
De Olympische Spelen
Inhoudsopgave 1 Als het kriebelt moet je …
p2
2 De grootste sportwedstrijd ter wereld
p5
3 De Paralympische Spelen
p9
4 Bekende symbolen van de Spelen
p11
5 Uit de oude doos
p13
6 Zo veel sporten!
P16
7 En de winnaar is …
p21
8 En nu aan jou!
p22
1
1
Als het kriebelt moet je …
Sommige mensen zijn verslaafd! Verslaafd aan sporten! Ze willen niets anders. Ze doen niets liever. Op elk tijdstip van de dag zijn ze aan het sporten. Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Laat het nu koud weer of net mooi, warm weer zijn, ze sporten er maar op los. Ze krijgen er geen genoeg van. Ze willen meer en meer. Zelfs in de winter, het koudste seizoen van het jaar, sporten mensen graag. Buiten en binnen. Rode oortjes? Koude handen? Een sliert mist als je blaast? Witte sneeuw op de kale bomen? Mutsen en sjaals zijn je bondgenoten. Niets houdt de sporters tegen. Er bestaan immers ook wintersporten. Ze schaatsen op de ijspiste of ze skiën in de hoge bergen. Ook in de lente of in de zomer, als de temperaturen omhoog klimmen, vinden mensen sporten leuk. De eerste zonnestralen jagen hen naar buiten. Door het mooie weer beginnen meer mensen te sporten. Ze zien iemand sporten en ze hebben zin om het zelf te doen. Ze joggen langs een vijver of ze zwemmen in een openluchtbad. Kinderen voetballen buiten op het veld in hun club. Ja, sporten kan leuk zijn. Zeker als je het in groep doet. Maar vooral: sporten is heel gezond! Want als het kriebelt, moet je sporten! Daar bestaat geen twijfel over.
2
3
4
2
De grootste sportwedstrijd ter wereld
Er zijn ook sporters die dit voor hun job doen. Ze sporten om geld te verdienen. Dat komt omdat ze heel goed zijn in wat ze doen. Deze sporters zijn echte atleten! De atleten zijn altijd met hun sport bezig. Ze trainen, trainen en trainen heel veel. Af en toe doen ze dan mee aan wedstrijden. Ze willen aan iedereen tonen hoe goed ze zijn. In elk land zijn er wedstrijden om te kijken wie de beste is in zijn sport. De beste atleten van elk land mogen dan naar de grootste sportwedstrijd ter wereld. Daar komen alle sporters samen om te strijden tegen elkaar. Die wedstrijd noemen we de Olympische Spelen. De sportwedstrijd bestaat uit twee verschillende delen. We hebben aan de ene kant de Olympische Zomerspelen. Deze spelen worden in de zomer gehouden. Alle typische zomersporten komen dan aan bod. Dan bestaan er ook nog de Olympische Winterspelen. Deze spelen worden in de winter gehouden. Alleen maar wintersporten worden uitgeoefend op deze spelen. Zowel de Zomerspelen als de Winterspelen worden om de vier jaar gehouden. Maar dan afwisselend.
5
De Zomerspelen in het jaar 2016 vinden plaats in Rio de Janeiro, een grote stad in Brazilië. Dat land ligt aan de andere kant van de wereld. Voor de Winterspelen is het ook om de vier jaar, maar niet tijdens dezelfde jaren als de Zomerspelen. De laatste Winterspelen waren in 2014 in de stad Sotsji. Dat is een grote stad in Rusland. De volgende Winterspelen zijn dus in 2018. Zij worden gehouden in – let op – Pyeongchang. Niet makkelijk om te lezen, hé! Pyeongchang is een stad in Zuid-Korea. Ook aan de andere kant van de wereld dus. Je merkt dat de Olympische Spelen een wedstrijd is voor de hele wereld. Eigenlijk is er dus om de twee jaar een editie1 van de Spelen.
6
7
De Olympische Spelen worden georganiseerd door het Internationaal Olympisch Comité. Of kortweg het IOC. Dat is een groep die alles wil doen voor de sport. Ze willen zoveel mogelijk mensen aan het sporten krijgen. Ze organiseren en bereiden de wedstrijden voor. Ze maken reclame voor de sport. Ze hebben het beste voor met de vele sporten. Van 2001 tot 2013 was de grote baas van het IOC een Belg! Zijn naam is Jacques Rogge. Misschien heb je zijn naam wel eens gehoord? Nu is de Duitser Thomas Bach de baas. Hij is de opvolger van Jacques Rogge. We mogen best trots zijn op onze belangrijke landgenoot. Hij heeft veel gedaan voor de Olympische Spelen!
8
3
De Paralympische Spelen
Als je denkt aan de sporters van de Olympische Spelen zie je zonder twijfel gespierde, sterke mannen en vrouwen voor je. Maar dat is niet altijd zo. Er bestaan ook Olympische Spelen voor mensen met een lichamelijke handicap. Ze zitten bijvoorbeeld in een rolstoel omdat hun benen niet meer kunnen bewegen of ze zijn verlamd. Die Olympische Spelen zijn er ook voor mensen met een visueel2 probleem. Dat zijn mensen die minder goed kunnen zien of zelfs blind zijn. Maar ook zij hebben het recht om te sporten. Voor hen bestaan er de Paralympische Spelen. Deze spelen worden altijd in hetzelfde jaar gehouden als de gewone Zomer- of Winterspelen. Het gaat zelfs door in dezelfde stad, na de echte Olympische Spelen.
9
Natuurlijk kunnen niet alle sporten beoefend worden door mensen met een handicap. Er zijn ongeveer 20 zomersporten en 6 wintersporten voor de paralympiërs. De meeste sporten kunnen gewoon gehouden worden met hulp van een rolstoel of een prothese. Een prothese kan bijvoorbeeld een ‘valse’ arm, hand of been zijn. Het lijkt misschien een beetje gek, maar het is toch fantastisch dat mensen met een handicap ook kunnen deelnemen aan de grootste sportwedstrijd ter wereld!
10
4
Bekende symbolen van de Olympische Spelen
NoordAmerika
ZuidAmerika
Ken je de vlag van de Olympische Spelen? De vlag is hetzelfde voor de Zomer- en de Winterspelen. Die vlag staat symbool voor ‘tot het uiterste gaan voor je sport.’ Op de vlag zie je vijf gekleurde ringen die in elkaar haken op een witte achtergrond. De kleuren (blauw, geel, zwart, groen en rood) zijn gekozen omdat elk land ter wereld wel één van die kleuren in zijn eigen vlag heeft. Waarom vijf ringen, hoor ik je denken? Omdat er vijf grote delen in de wereld zijn: Europa, Azië, Afrika, Amerika en Oceanië. Je ziet: alles heeft een betekenis.
11
Wat heeft een brandende toorts3 met de Olympische Spelen te maken? Kijk maar eens goed naar de foto.
De Olympische vlam wordt helemaal aan het begin van de Olympische Spelen aangestoken. Ze blijft branden tot op het einde van de wedstrijd. Een atleet brengt, terwijl hij of zij aan het lopen is, de brandende toorts tot aan de plaats waar de Olympische Spelen worden gehouden. Dat is een grote eer voor die atleet. Dan kan de wedstrijd echt beginnen!
12
5
Uit de oude doos
Wist je dat de Olympische Spelen al heel lang bestaan? Ze zijn meer dan 2000 jaar oud. Dat is een hele lange periode. De eerste editie werd in het oude Griekenland gehouden. Griekenland is een warm land in het zuiden van Europa. De stad waar de wedstrijd voor het eerst doorging was Olympia. Vandaar de naam ‘Olympische’ Spelen. In die stad hadden ze een stadion voor 45.000 toeschouwers. De eerste spelen werden ter ere van de goden gehouden. De mensen toen geloofden in vele goden. Vooral hun oppergod Zeus was heel belangrijk voor hen. Alle deelnemers sportten om in de gunst te komen van de goden. De Olympische Spelen waren ook bedoeld om de stad Olympia beter te laten samenwerken met de andere Griekse steden. De Grieken zagen het als een middel om de Griekse bevolking beter overeen te laten komen. Een nobel4 en goed idee! Enkele oude sporten van de eerste editie waren worstelen, speerwerpen, boksen en een wagenrace met paarden.
13
14
Om de vier jaar konden de Grieken hun lichaam en spieren tonen aan de supporters. Ze hielden wedstrijden. Het was nog geen wedstrijd waar de hele wereld aan deelnam, enkel mannen van Griekenland konden deelnemen. Ja juist, alleen maar mannen! Sporten was een bezigheid voor de mannen, de vrouwen mochten niet meedoen. Aan het begin werden vrouwen die toch kwamen kijken gewoon vermoord. Gelukkig is dit nu niet meer zo! Na enkele honderden jaren stopten de Olympische Spelen. De Romeinen waren toen de baas. En zij vonden de Spelen niet kunnen. Gelukkig begonnen de mensen vele eeuwen later opnieuw met de Spelen. Een nieuwe start. Pierre de Coubertin blies weer nieuw leven in de Olympische Spelen. Vanaf 1896 werden er weer Spelen om de vier jaar gehouden. Oef, de Spelen zijn gered!
15
6
Zo veel sporten!
Tijdens de Olympische Zomerspelen worden er heel veel wedstrijden van verschillende sporten gehouden. In totaal waren er in de Zomerspelen in Londen 26 verschillende sporten. Voor meer dan 11.000 sporters! Je ziet: de Olympische Spelen is een supergrote wedstrijd. Nu leer je sporten van de Zomerspelen kennen. Al gehoord van badminton? Dat is een olympische sport. Je gebruikt een racket om je shuttle5 naar de tegenstander te meppen.
16
Een andere sport is boogschieten. Boogschieten is een sport waarbij pijlen worden weggeschoten naar een doel met behulp van een boog.
Een minder gekende sport is taekwondo. Het is een krijgskunst6 uit Korea. De bedoeling is om je goed te verdedigen en niet om anderen pijn te doen. Een beetje zoals judo. Die laatste sport is trouwens ook een olympische sport.
17
Maar ook zwemmen is een olympische sport. Denk maar aan schoonspringen (van een hoge springplank zo sierlijk mogelijk naar beneden springen), waterpolo (een beetje zoals handbal, maar dan in het water) of gewoon zwemmen (om ter vlugst een bepaalde afstand zwemmen). De zwemmers voelen zich als een vis in het water!
Tijdens de Winterspelen zijn er veel minder sporten. In totaal zijn er zo’n 7 beoefende sporten. Soms nog onderverdeeld in meerdere onderdelen van de sport. Het zijn wel allemaal sporten die te maken hebben met de kou. Of met sneeuw of ijs. IJshockey en schaatsen ken je wel. Bij ijshockey willen twee teams met hun sticks7 het kleine platte schijfje (een puck) in het doel van de ander krijgen. Het is precies voetbal op het ijs!
18
Ben je zelf al gaan schaatsen? Niet weggegleden? Het is moeilijk om je evenwicht te houden. Het schaatsen op de Winterspelen moeten de sporters zo vlug mogelijk doen. Op een ijsbaan van wel 400 meter. Een hele spectaculaire sport is bobslee. Met een supersnelheid proberen twee sporters een slee te besturen. De slee volgt een parcours vol met verraderlijke bochten. Op de rechte stukken bewegen de sporters van voren naar achteren. Zo gaan ze nog sneller. Ze zoeven voorbij!
19
Een leuke sport is ook rodelen. Ja, je leest het goed. Rodelen is op een slede een hoge berg afglijden. Dat doen de sporters om de beurt zo vlug mogelijk. De sporter die in de snelste tijd beneden aankomt, is de winnaar.
20
7
En de winnaar is …
Voor een sporter is winnen altijd leuk. Deelnemen is soms belangrijker dan winnen, maar winnen op de Olympische Spelen is top! Het is de grote droom van elke sporter. De beste drie van iedere sport winnen een medaille. Ze mogen pronken8 op een podium. Uit de luidsprekers klinkt dan het volkslied van het land van de sporter, want het is een eer voor het land dat de sporter in de top drie eindigt. De derde krijgt een bronzen medaille. De tweede een zilveren medaille. De allerbeste krijgt een gouden medaille. Als je een gouden medaille wint, kijkt de hele wereld naar je op! Soms deelt de jury ook olympische diploma’s uit. Dat is dan voor de sporters die ook hun best hebben gedaan, maar net niet op het podium zijn beland. Ook de Belgische sporters willen zoveel mogelijk goud. Ken je Tia Hellebaut? Zijn won ooit goud bij het hoogspringen. En Justine Henin, de bekende tennisster? Zij won goud in 2004. Schitterende resultaten voor zo’n klein landje als België! Het is belangrijk om altijd goed te supporteren voor onze atleten. Tijdens de Olympische Spelen kunnen ze onze steun goed gebruiken.
21
8
Vlug naar buiten!
Ben je ook beginnen dromen? Van een gouden medaille? Of van vele honderden supporters die je aanmoedigen? De beste sporters ter wereld zijn ook kind geweest. Ze deden niets liever dan buiten ravotten. Ze oefenden heel veel. Sport jij ook? Veel oefenen, want misschien … heel misschien … komt je droom uit. Maar één ding is in elk geval zeker: sporten is gezond!
22
23
Woorduitleg 1 editie = nieuwe wedstrijd van de Olympische Spelen 2 visueel = wat met zien te maken heeft 3 toorts = stok met een brandend gedeelte bovenaan 4 nobel = met goede en eerlijke bedoelingen 5 shuttle = balletje met veren dat heen en weer geslagen wordt bij badminton 6 krijgskunst = ander woord voor gevechtssport 7 stick = voorwerp in de vorm van een staaf (bij hockey) 8 pronken = iets laten zien om er indruk mee te maken
24
Alle sporters dromen van de Olympische Spelen. Dat is de grootste sportwedstrijd ter wereld. Ken je de Paralympische Spelen? Herken je de Olympische vlag? Wil je weten hoe deze wedstrijd ontstond? Welke toffe sporten er gehouden worden? Wil je alles weten over de medailles? Lees dan dit boekje over de ‘Spelen’!
Dit boekje maakt deel uit van de Verrekijkerbieb 3. ISBN 978 90 486 2282 5 Bestelnummer 60 1021 297 KB D/2015/0147/338 NUR 191 Foto’s: Shutterstock Verantwoordelijke uitgever die Keure Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 © Copyright die Keure, Brugge
9 789048 622825
Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form by print, microfilm or any other means without written permission from the publisher.