ucatieve uitgaven
Hoe maak je een schoolkrant?
BIEB
Joshua Kint
Kijker educatieve uitgaven
Verrekijker 3
6
Hoe maak je een schoolkrant?
1
Tijd voor (iets) nieuws ’s Ochtends 7 u. De wekker rinkelt je mooie droom aan diggelen. Aan de ontbijttafel vind je mama of papa terug met een verse kop koffie en … de krant. Herkenbaar? Dan heb je vast zelf al eens de krant doorbladerd. Of misschien lees jij ook wel de krant. Vind je al die kleine lettertjes maar saai? Word je zo kwaad van al dat slechte nieuws? Denk je dat jij het beter kan? Misschien is het ook zo. Er is maar één manier om dat te ontdekken: zelf een krant maken! Een echte schoolkrant waarmee je iedereen verbaast. Wie weet spreekt de hele school er binnenkort over … Stel je eens voor. Een wereld zonder nieuws. Zonder krant, zonder internet. Ooit was het zo. Vroeger werd het nieuws vooral verspreid door rondreizende handelaren1. Het probleem was dat ze vaak oud nieuws vertelden, omdat ze zo lang onderweg waren geweest. In de stad waren er ook stadsomroepers of bellenmannen. Die mannen rinkelden met hun bel op het stadsplein zodat iedereen wist dat er nieuws zou verteld worden. Daar vertelden ze bijvoorbeeld over nieuwe plannen van het stadsbestuur.
2
3
De eerste krant in het Nederlands verscheen in 1618. Het was niet eens een krant zoals wij die nu kennen, want het bestond uit maar één blaadje. Courante uyt Italien, Duytslandt etcetera stond er vanboven op het blaadje te lezen. In 1620 begint de Belg Abraham Verhoeven met de uitgave van de eerste echte krant met krantenkop en illustraties op de voorpagina. De naam van de krant was Nieuwe Tijdinghen. In de 19e eeuw werd de krant pas echt populair dankzij nieuwe technieken waardoor het sneller gedrukt kon worden. Mensen hadden nood aan courant nieuws. Dat wil zeggen dat ze wilden lezen wat er nog maar net was gebeurd. Van het woord courant is het woord krant afkomstig zoals wij het nu kennen.
4
5
Wie heb je nodig om een schoolkrant te maken? De inhoud van een schoolkrant komt natuurlijk niet vanzelf op het papier. Dat zou pas makkelijk zijn! Maar ook heel saai. Want zeg nu zelf: een van de leukste dingen aan een zelfgemaakte schoolkrant is dat je er je eigen steentje aan hebt bijgedragen. Maar dat kun je natuurlijk niet op je eentje. Wie is er allemaal nodig om alles tot een goed einde te brengen?
De hoofdredacteur De hoofdredacteur is de baas van de schoolkrant. Hij of zij beslist wat er wordt geschreven. Samen met zijn reporters bespreekt hij mogelijke onderwerpen. De hoofdredacteur let er ook op dat alles op tijd binnen is. Want niemand leest graag dingen waarover de hele school al een hele week praat. Waarom zou je anders de schoolkrant nog lezen?
De redacteurs of reporters Zoals er goede voetballers nodig zijn voor een topploeg, zo zijn er goede reporters nodig voor een topkrant. Zij schrijven alles wat er in de schoolkrant komt. Denk maar aan interviews, nieuwsartikels, mopjes, raadseltjes of andere tekst.
6
Je kan het zo gek niet bedenken, of er kan iets over geschreven worden. Hoe groter je schoolkrant, hoe meer reporters er nodig zijn. De reporters bespreken samen met de hoofdredacteur wat er allemaal in de schoolkrant komt. Daarna gaan ze op zoek. Het is belangrijk dat de reporters graag schrijven. Dat is hun belangrijkste taak. Hun pen is hun beste vriend!
7
De fotograaf Als een reporter schrijft over de mooie kat van de juf of de gekke snor van de meester, is het leuk om een foto van hen te hebben. Je kunt je wel inbeelden hoe krullerig die snor is, maar het is veel leuker om het met je eigen ogen te zien. Dat is de taak van de fotograaf. Hij of zij neemt passende foto’s die bij de tekst van de reporters passen. Maar de fotograaf kan ook voor foto’s zorgen waarbij er geen of weinig tekst nodig is. Denk bijvoorbeeld maar aan een dag uit het leven van de turnleraar.
8
De vormgever of lay-outer De vormgever beslist hoe de schoolkrant wordt opgemaakt, of hoe de lay-out2 eruitziet. Hij of zij bepaalt waar de tekst en de foto’s komen zodat alles netjes is. Dat gebeurt via een programma op de computer.
Onderdelen van een schoolkrant Heeft iedereen duidelijke taken gekregen? Staat iedereen te springen om eraan te beginnen? Perfect! Maar … wat moet er nu in een schoolkrant komen? Dat beslis je helemaal zelf! Hieronder alvast enkele rubrieken3 en tips om je op weg te helpen.
Het interview Altijd al willen weten waarom Fatima uit 3A zo graag tekent? Of waarom de klusjesman graag vrolijke deuntjes fluit tijdens zijn werk? Vraag het aan de hand van een interview! Dat is een gesprek tussen twee personen waarbij de reporter een aantal vragen stelt aan de persoon die wordt geïnterviewd. Maak een lijstje met leuke vragen over dingen die jij en anderen graag zouden weten over die persoon.
9
Tips voor een goed interview • Denk goed na wie je wil interviewen. Is er iemand met een speciaal talent op school? Of heeft er iemand een verrassend verhaal? Je kan ook iemand die bekend is interviewen. • Bereid voldoende vragen voor. Beter te veel dan te weinig. Anders is het interview al na vijf minuten voorbij. • Stel niet alleen vragen waarop ja of nee kan worden geantwoord. Dat zijn gesloten vragen. Bijvoorbeeld: ga je graag naar school? Stel ook vragen die bijvoorbeeld met waarom beginnen. Hierop krijg je meestal een langer antwoord. Dat zijn open vragen. Bijvoorbeeld: waarom ga je graag naar school?
10
• Kijk niet voortdurend naar je vragenlijstje tijdens het interview, maar luister goed naar wat de persoon zegt. Als hij of zij iets interessants zegt, kan je er misschien wel meer over vragen. • Wees beleefd en vriendelijk. Dan zal je hetzelfde terugkrijgen. Scheten en boeren maken geen goede indruk. • Zorg voor een goede omgeving. Een rustig lokaal is veel beter dan een drukke speelplaats. • Neem het gesprek op. Dat kan bijvoorbeeld met een gsm. Achteraf is het veel gemakkelijker om het interview uit te schrijven op de computer. • Laat het gesprek achteraf door de geïnterviewde nalezen. Zo ben je zeker dat er geen fouten in staan.
11
Nieuwsartikels Heeft de school een prijs gewonnen? Gaat iemand van de juffen of meesters trouwen? Dan kan het in de schoolkrant! De reporters gaan hiervoor op zoek naar leuke nieuwsjes of ze vragen eens rond. Iedereen is graag op de hoogte over wat er gebeurt binnen de schoolmuren. Tips voor een goed nieuwsartikel • Denk goed na of iets nieuwswaardig is. Vraag je af of heel de school het artikel wil lezen. • Een nieuwsartikel bestaat meestal uit een kort bericht met een foto erbij. Een kort interview met de persoon waarover het nieuws gaat, kan ook. • Vraag zeker na of het nieuws wel betrouwbaar en echt is. Buurman André kan een heel ander verhaal vertellen dan buurvrouw Hilde.
12
13
Fotoreportage Soms is het leuker om te tonen dan om te vertellen. Dat kan de fotograaf doen aan de hand van een fotoreportage. Dat kan een verslag zijn van een wedstrijd van de schoolvoetbalploeg, of een dag uit het leven van iemand op school. Ook een maandelijkse fotowedstrijd kan. Op die manier maakt iedereen kans om in de schoolkrant te komen met een foto. Tips voor een goede fotoreportage • Zorg voor een goed fototoestel. Anders zijn er blokjes of pixels te zien in je foto. • Zorg voor voldoende licht als je de foto neemt. • Let op dat je foto scherp genoeg is. De meeste toestellen regelen dit vanzelf. • Kijk goed of alles netjes in het kader past van wat je fotografeert.
14
15
Recensies of besprekingen Vond je de nieuwste superheldenfilm heel erg goed? Of was het zodanig slecht dat je lag te snurken voor de film goed en wel was begonnen? Dat kun je bespreken in een recensie. Dat zijn kleine stukjes tekst waarin de reporter vertelt hoe hij een film, boek, cd … vond. In een recensie is het belangrijk dat de reporter vertelt waarom hij of zij de film zo goed of slecht vond. Tips voor een goede recensie • Geef voldoende informatie aan de lezer over het film, boek … Wie is de schrijver/regisseur? Waarover gaat het? Maar verklap niet te veel! • Vermeld duidelijk waarom iets fantastisch of oersaai is. Dat kun je doen aan de hand van voorbeelden. • Een korte en krachtige recensie zal meer worden gelezen dan de zoveelste saaie en lange beschrijving.
16
Cartoons Iemand die veel tekentalent heeft, kan een cartoon of een stripverhaal maken. Zo kan iedereen meegenieten. In ieder nieuw schoolkrantje kan een vervolg van het stripverhaal komen. Of er kan telkens iemand anders de tekenaar zijn.
17
Raadsels en mopjes Om het schoolkrantje af te sluiten, eindig je het best met iets dat niet te moeilijk is om te lezen. Anders zullen de lezers geen zin meer hebben en zal je harde schrijfwerk in de papiermand belanden. Raadsels en/of mopjes zijn klassieke afsluiters. Ook spelletjes zoals kruiswoordraadsels en woordzoekers kunnen zeker. Moeilijk om te maken? Nee, hoor! Zoek maar eens goed op het internet.
18
Verloop4 Nu je weet wie er achter een schoolkrant zit, en wat er allemaal in moet komen, is het tijd om de organisatie even te overlopen. Waar begin je mee?
1
De redactievergadering
Ideeën komen niet zomaar uit de lucht vallen. Integendeel: er is veel denkwerk nodig. Daarom begint alles met de redactievergadering. De hoofdredacteur zit samen met heel het team om van alles te bespreken. Bijvoorbeeld: • Wat komt er allemaal in de schoolkrant? • Wie doet wat? • Tegen wanneer moet alles klaar zijn? De datum waarop alles af moet zijn, heet de deadline.
19
2
Op nieuwsjacht
Als alle taken zijn verdeeld, kan iedereen op jacht. Niet met een geweer! Wel met balpen, notitieblok en fototoestel als wapens. De reporters nemen een interview af, gaan op zoek naar nieuws of schrijven over iets anders. De fotografen nemen foto’s waar nodig.
3
Eindredactie
Op de redactie van bekende kranten is er vaak een eindredacteur. Die persoon leest alle stukken van de reporters na en kijkt of er geen taal- en spellingfouten gemaakt zijn. Voor een schoolkrant kan een juf of meester de eindredacteur zijn.
20
21
4
Vormgeving
Als alle tekst en foto’s klaar zijn, kan de vormgeving beginnen. De hoofdredacteur kiest samen met de vormgever hoe het krantje eruit zal zien en in welke volgorde de tekst komt. De vormgever voert dit uit op de computer.
5
Klaar voor druk!
Klaar? Dan kan de schoolkrant naar de drukker! Of je kunt er ook voor kiezen om de schoolkrant op de klaswebsite te zetten of via e-mail te versturen met wat hulp van je juf of meester.
22
23
Woorduitleg 1 handelaar = wie iets koopt en weer verkoopt 2 lay-out = hoe een tekst op papier staat 3 rubrieken = stuk (in bijvoorbeeld een schoolkrant) dat over hetzelfde onderwerp gaat 4 verloop = in welke volgorde iets gebeurt
24
Vind je de kranten thuis maar saai? Denk je dat jij het beter kan? Misschien is het ook zo. Er is maar één manier om dat te ontdekken: zelf een krant maken! Een echte schoolkrant waarmee je iedereen verbaast. Wie weet spreekt de hele school er binnenkort over …
Dit boekje maakt deel uit van de Verrekijkerbieb 3. ISBN 978 90 486 2282 5 Bestelnummer 60 1021 297 KB D/2015/0147/338 NUR 191 Foto’s: Shutterstock Verantwoordelijke uitgever die Keure Kleine Pathoekeweg 3, 8000 Brugge RPR 0405 108 325 © Copyright die Keure, Brugge
9 789048 622825
Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form by print, microfilm or any other means without written permission from the publisher.